Neolit na podrucju BiH

(skripta)

srednjovjekovni kompleks-u koji. usce Zgoscanskog potoka u rijeku Bosnu.Gornja Tuzla (starcevacka neolitska grupa).dok u ornamentici dominiraju linije.sa svojim vise centralnobalkanskim i kontinentalnim kulturnim elementima (ali i mijesanim stilovima) -drugu Hercegovina ciji neolit ima potpuno mediteranski karakter Stariji neolit Njemu pripadaju donji stratumi u Gornjoj Tuzli.impresso. zatim bojenom i monohromnom keramikom. Tri faze istrazivanja neolita: 1) austrougarski period-Butmir kod sarajeva 1893/96.Obrima I.Ovaj kompleks okarakterisan je poluloptastim koricnim.odnosno cardium impresso keramikom ( ukrasenom utiskivanjem prstom.Zukovackoj pecini.rubom skoljke ili nekim odgovarajucim predmetom ).On obiluje jos i bogatstvom plasticnih figura.pretezno zenskih figura raznih domacih zivotinja.Mostre kod Visokog itd.biokoricnim i kruskolikim vazama.mijesani stilovi na bosanskom tlu.Pri tome.Hercegovina ulazi u cjelini u mediteranski.tzv. .pored srednje Evrope spada i dio zapadnog Podunavlja. Dvije neolitske oblasti u BiH: -prvu sacinjava Bosna.Zelena pecina na izvoru Bune kod Mostara 1955.Zelenoj pecini.Ravlica pecina. jadransko neolitska kultura).Danilo-Hvar na Jadranu i dr.Obre kod Kaknja.Lisicici kod Konjica (1952-1954..dok Bosna pripada prelaznoj zoni.kod Kaknja 1933. 2) pripada staroj Jugoslaviji-neolitsko naselje Donje Mahale 1924. -Starcevo-Vinca Srbija. Naselja u Gornjoj Tuzli i Obri I nalaze se u Bosni..u kojem dolazi do mijesanja neolitskih kulturnih elemenata. BiH pripada sjeverozapadnom Balkanu.Uvod: Dva neolitska kompleksa u Evropi: I- II- mediteranski kompleks-u koji ubrajamo evropska poluostrva i nesto prostora u njihovoj pozadini.a dok Zelena pecina i Ravlica pecina u Hercegovini.Turbe kod Travnika 3) poslije oslobadjanja zemlje-Nebo u dolini Bile kod Travnika (neolitska grupa).god.Cairu kod Stoca i na Vukovim njivama.Arnautici kod Visokog.jer se u Bosni tokom neolitskog doba susretali i mijesali kulturni elementi iz obje velike evropske zone. Izmedju ova dva glavna evropska kompleksa prostire se i jedan dosta sirok prelazni pojas. god.trake i ubodi.On je okarakterisan tzv.

*Iskljuciva upotreba pravolinijskih bojenih ornamenata izvedenih u tamnoj bojiodredjuje pripadnost ove keramicke robe u okviru starcevacke grupe. Naselje Obre I Pripada takodjer starcevackoj neolitskoj grupi.Posebno interesovanje izazivaju ostaci poda od jedne ovakve kuce.Kasno Starcevo 5750.biokonicne zdjele) JADRANSKI KERAMICKI ELEMENTI-posude sa mnogo manjim stijerkama.impresso keramika.kuglaste posude sa jacom profiliranom obradom i kuglaste posude sa kracim cilindricnim vratom.gdje su gradjene neke slabije nastambe.e. Starceva grupa (Gornja Tuzla)-naselja su uglavnom bila locirana na malom uzvisenju pored velikih ili malih rijeka. . Postoje 3 osnovna keramicka izraza: a) barbotinska i druga gruba keramika b) bojena keramika (pehari.dok su cisto geometrijski ukrasi (okomite ili cikcak linije. Svojstva keramike iz Gornje Tuzle (STARCEVACKI KERAMICKI ELEMENTI) a) tri osnovne vrste keramickih posuda:gruba. Naselje Obre I-obuhvatalo je povrsinu od 500 kvadratnih metara. Zelena pecinaNema posuda sa slikanim ornamentima (razlika u odnosu starcevacke grupe).monohromna polirana i slikana kermaika.meandri i sl) izvedeni tamnom ili rjedje-sasvim crnom bojom. c) na gruboj keramici vanjska povrsina je najcesce ukrasena otiscima nastalim od povlacenja prstom-BARBOTINE TEHNIKA ili utiscima prsta i nokta (impresso tehnika) d) bojena keramika ima obicno crvenkast ili sivosmedj premaz.Keramicki elementi ovdje su prilicno naglaseni i kombinovani sa nekim elementima jadranske cardium-impresso kulture.zdjele na prstenastoj nozi itd) c) monohramna keramika (konicne i poluloptaste solje.a iznad njega su bili komadi crvene pecene ilovace od zidne konstrukcije i nesto izgorjelog drveta. b) na posudama dominiraju oblici:polukuglaste. Dvije vrste keramickih izradjevina: .U zivotnim uslovima nam pruzaju jedino ostaci od tri ognnjista ( izgradjeni od kamenih ploca. Kuce iz ovih perioda bile su cetvrtaste i izgradjene na povrsini zemlje.god.a povrsina im je tamne i tamnosmedje boje.Taj pod je bio izgradjen od manjih kamenih ploca.oblutaka i premoza ilovace i od nekoliko zvrnjista) Zelena iRakovicka pecina-stanovnici ove dbije pecine koristili su razne pecinske zaklone U hercegovackim naseljima glavna karakteristika predstavlja tzv.pr .

Kakanj i Arnautovic.svoj zivot pocinju kakanjska i vincarska grupa.polirane posude Ovdje razlikujemo tri vrste motiva: a) utisci prsta i nokta-circummediteranskim motivima b) motivi. Zelena pecina-uz istocnu stijenu potpecinskog prostora nadjene su kosti lubanje i udova jedne ljudske individue.na uglovima su . kosti su pripadali djeci. Kult mrtvih-stariji neolit Obri I.a ostala 4 slucaja-rasute djecije kosti sa zivotinjskim kostima i nekim predmetima zajedno.gusto zigosani polukrugovi i dr.Ugl.a uz drugu-3 kamene sjekire i 1 ukopana posuda.Bili su to cetvrtaste kuce na povrisni zemlje.·gruba ·monohramne.Cetiri groba su sadrzavala kompaktnije dijelove djecijih kostura (dojencadi) u zgrcenom polozaju.motivi stipanja c) motivi koji se upotrebljavaju ugl.a to su: motivi koji oponasaju pletene kosare ili su izvedeni jednom posebnom vrstom skoljke.klasa i tzv.Sa uspravnim plocama zatecena su jos dva uredjaja:uz prvi je stajao nakit od morske skoljke. *U Obrima I ( III i IV stratum)otkriveni su ostaci od 5 stambenih objekata.a jedna od njih je imala dvije prostorije (od oko 60 kvadratnih metara).radi prospenteta?(ne kontam Edinu ovdje xD) buduceg naselja.Najvjerovatnije je da se u Obrima I i Zelenoj pecini radio o kultnom zatrovanju djece.a kasnije i butmirska grupa (zapocinje u srednjem neolitu.u zapadnom mediteranskom prostoru.ali nije nepoznata keramika sa dobro uglacanom povrsinom i zigosanim ukrasima.a svoj vrhunac dozivljava u mladjem neolitu).u stratumima otkriveno je osam grobnih cjelina.Podnice kuca bile su od nabijene ilovace ili od tanjih kamenih ploca ili od oba materijala.motivi Pavlica pecina-dominira gruba keramika sa utscima prstiju ili nokta.Kucni temelji su bili izgradjeni od kamena. Najznacajnija nalazista kakanjske neolitske grupe su: Obre I.Tako se dobio najstariji tumulus u BiH.Prema antropoloskim nalazima rado se o djetetu od 5 godina.skoljke ili neki zasiljeni predmet. Srednji neolit U srednjem neolitu.

sve do danas ostala je glavno nalaziste ove neolitske skupine.ustanovljene jame od stubova.sto cini jedinstven primjer u Bosni.Nesto dalje od dugacke kuce otkriven je citav niz malih.Bile su velikih dimenzija.smedje.Jama Vinca smjestena na Dunavu juzno od Beograda.Svaka kuca je imala svoje unutarnje ognjiste.oblici:polukuglaste solje.koje su sluzile kao ostave.Varos kod Kaknja).tamnosive boje. b) Monohramna keramika-uglacane povrsine.a zidovi su bili izgradjeni od drveta ili ilovace.tzv.nego kuca na povrsini zemlje.zadnja faza: crnoglacana keramika c) Kultne posude na cetiri zadebljane noge.ali tek kasnije dolazi do formiranja mreze naselja.Drveni pleter i lijep od ilovace sluzili su za izgradnju zidnih konstrukcija.obicni zaobljeni lonci i konicne zdjele).U Bosni se razlikuje nekoliko tipova naselja vincanske grupe: 1) naselja u obliku tzv.Ti elementi su: a) nesto uprostena barbotinska i impersso.ljevkastih jama. Najbrojnija neolitska grupa u Bosni bila je vincarska grupa.cije su uglove nosili masivni stubovi ukopane u duboke jame.gruba keramika( starijafaza).U hronoloskom smislu ona je zaprema vjerovatno srednje i kasno neolitsko doba.sivkastosmedje.zvonolikim nogama.posebno sila i spatule (jedna vrsta kasika).Unutarnji dio obojene su crveno. Vaze tulipanskog oblika i vaze na visim.a siroka 5 m. telova-ravnicarski predjeli sjeveroistocne Bosne 2) sojenicka naselja u Tuzli 3) naselja na istaknutim brezuljcima-na brezuljcima uz rijeku Bosnu i Usoru . Kulturnu nepoznanicu predstavljaju ritoni na cetiri noge.U pocetku je bilo tek nekoliko naselja ( Gornja Tuzla.nanesena poslije pecenja posude(Rinearni motivi? ) d) U ornamentalnom pogledu smjenjuju se plasticni i urezani motivi (izvedeni dosta plitkim urezima) u obliku stratigranih traka. Ova neolitska grupa ima dosta originalan stil keramickih izradjevina.Ukopane blizu 1 m u zemlju zdravicu. U materijalnoj kulturi kaknjske grupe veliku ulogu su igrala kostana orudja. *Stanovnici naselja u Kaknju gradili su velike zamunicke nastambe.razne vrste tanjira i zdjela.Ove posude su karakteristicne za jadransko podrucje ( daniltska grupa ). *Naselje u Arnautovicima-nisu gradjene zemunicke kuce kao u Kaknju.trouglova i rombova na nogama ritona (kultnih posuda) urezani motivi „bodljikave zice“.sa sirokim kosim otvorom i velikom drskom iznad ovog otvora.Jedna kuca je bila dugacka oko 50 m.dok u srednjoj fazi ovaj keramicki tip ustupa mjesto obicnoj gruboj keramici (trbusasti lonci sa cilindricnim vratom. Vincarska grupa u Bosni zaposjedala je prostor izmedju rijeke Drine-Save-Bosne i Usore-podrucje sjeveroistocne Bosne.

ruke izgledaju samo kao horizontalni patrljci sa rupicama i sl.sa nizom rupica na tjemenu.sa jako naglasenim ocima.Matic kod Tolise (Donja Mahala) i dr. Mladji neolit Najznacajnija kulturna grupa iz mladjeg neolita je svakako butmirska grupa.izradjeni su ostaci debelih drvenih stubova.Grbaca kod Slatine(Bosanski Samac).bile su prelomljene i relativno grubo izradjene u odnosu na figure iz Vince ili sa Kosova.Crkvini . Treca figura je iz Luga kod Gorazda. *Trecem tipu naselja pripadaju: Vinogradine i Sije u dolini Bosne.Poseban umjetnicki stil:ljudske glave posebno stilizovane. Srednje neolitsko doba u Bosni oznacava opcenito period porasta neolitske populacije.kao i otpadaka od njihovih kresanja. *U okviru jednog dijela grada Tuzle.Vincanska kultura je vrlo poznata po svojim itradjevinama od plastike ljudskih i zivotinjskih figura. Dobila je naziv prema nalazistu Butmir kod Sarajeva.a ono u Gubaci pripada iskljucivo kasnom periodu vincanske grupe.nesto dalje Visoko brdo u Ljupljanici. U okvir Burmirske grupe spadaju naselja : u Kraljevinama kod Novog Sehera.Zemljiste na kojem je bilo sojenicko naselje bilo je mocvarno( tu su velika lezista podzemne slane vode.Nebu kod Travnika.Ono je bilo nastanjeno tokom citavog srednjeg i mladjeg neolita.Prilikom istrazivanja u temeljima za izgradnju jedne velike kuce.Pokazalo se da su kuce u Varosi bile gradjene u polukrug.*Prvom tipu naselja pripadaju : Varos kod Koraja. Zajednicka osobina im je to da su smjesteni na nizim ili istaknutim brezuljcima. Zbog njene veze i sa srednjim neolitom stavljena je u prvi plan.koje pripada vincanskoj grupi.koji su nosili platformu za izgradnju kuce.Dobiva se pri tom utisak da je ovo bio jedan radionicki centar razne neolitske zajednice.Na ovom lokalitetu je tanak sloj i koji je pun okresanih orudja. U Bosni do sada su poznate svega tri cijele ljudske figure iz pomenutih lokaliteta: dvije od njih su lezale pod podnom konstrukcijom jedne kuce u Varosi.sigurnost od bilo kakvih iznenadjenja.Naselje u Maticu osnovano je krajem srednjeg i mladjeg neolita. Su gradjene na povrsini zemlje.Debelo brdo i Malo brdo u dolini Usore.da je srediste tela bilo dosta slobodno.na uobicajen tehnicki nacin.leze ostaci sojenickog naselja.koji dominiraju nad okolnim terenom i imaju veliku preglednost nad dolinama ovih rijeka. u Obrima I kod Kaknja.nije neko brdo nego terasasti teren koji se spusta prema Usori. Kuce u ovim naseljima ( u dolini Bosne i Usore) ugl.potpuno pljosnata ljudska statua sa podbocnim rukama i veoma kratkim nogama sa naglasenim gluteima i jako shematicnom glavommnogo bolje radjena i originalna.Najstarije i najdugotrajnije „tel“ naselje je ono u Varosi.uz rubni dio tela.Polozaj ovih naselja jasno osvjetljava namjere njihovih osnivaca.II tip).Izuzetak cini jedino Malo brdo kod Kalosevica.

Nacin gradjenja svih zemunica bio je istovjetan.jer ona pripada srednjem porjecju rijeke Bosne. Karakteristike tih kuca: 1) sve kuce su cetvrtastog oblika 2) konstrukcija: glavni nosaci-drveni stubovi bili su ukopani u dosta duboke jame i ucvrsceni kamenim oblicima.Nebo u dolini Bile ( koja se ulijeva u Lasvu) itd.bila je izgradjivana od debele naslage ilovace i ovalnog je oblika. te trg za zajednicke potrebe . Ostatke ovakvog tipa kuca imamo u Nebu i u Obrima II.sa prolazima od 2 do 3 m izmedju njih. Pripadnici butmirske grupe gradili su i kuce na povrsini zemlje. Gornji zemunicki zid bio je izgradjen od drvenog pletera i onda obljepljen debelim slojem ilovace.naselje u Obrima II na obali Bosnine pritoke Trstionice. Naselja butmirske grupe bila su pretezno podignuta uz samu obalu rijeke ili u neposrednoj blizini.Tako je npr.zemunicka jama mogla je biti natkrivena samo nekim slozastim krovom.U naselju Nebo otkopana je samo jedna velika zemunicka nastamba koja se sastojala od 2 prostrane jame. 3) dvodjelne kuce odrzavaju dosta visoku stambenu kulturu.koje mnoge pripadaju zemunicama.Zidovi horizontalnog i vertiklanog prepleta. Smatra se i to da je ovo neolitsko naselje bilo kruznog tipa. naselje u Butmiru bilo locirano uz rijeku Zeljeznicu.a unutra se satojala od 2 zemunicke jame.pecenje i grijanje.iznad kojih se pruzao zajednicki dvoslivni krov.iz naselja Nebo.kod Turbeta. Isto tako. Glavna prostorija imala je veliku kalotnu pec za kuhanje.ali to je bilo konstantovano samo u pocetnoj fazi zivota u tim naseljima. Na ovom lokalitetu zateceni su ostaci 3 razvojne faze. Prjecje rijeke Bosne.debljina od 15 do 40 cm.pored patosa za sjednje i spavanje.sa po nekoliko stambenih horizonata. Sa iskopavanja u Butmiru otkriveno je oko 90 jama.Okolistu u Donjim Mostrama kod Visokog i na Brdu u Kiseljaku. U izvjesnom broju zamunickih jama u Butmiru bilo je konstantovano unutarnje kucno ognjiste.sa po 4 kuce-dva stambena horizonta sa 5 ili 4 stambena objekta. 4) kuce su bile podignute u redovima. Tipovi kuca: U samo 2 naselja butmirske grupe ustanovljen je zamunicki tip kuca: Butmir i Nebo.mogla je imati niske vanjske zidove i slicno. Oko patosa bile su poredane posude za vodu i hranu i sl. Izvana je gradjevina bila cetvrtasta. Prva faza se sastojala od dva stambena horizonta. Najznacajnije podatke o nadzemnim kucama dala su istrazivanja u naselju Obre II. Butmirska grupa zauzima ugl. Podnica jedne ovakve kuce.a nekad i vanjsko ognjiste.a jedini izuzetak je naselje Kraljevine kod Novog Sehera. Krov je bio izgradjen od debelog slamnog pokrova.

Ovaj tip vaza najzastupljeniji je u Obrima II i u Kaknju.kao i paleolitu zena imala glavnu ulogu. U butmirskoj keramografiji najazapazeniji oblici vaza jesu tzv.razne druge bikonicne forme.minijaturne vaze. U tom pogledu oni su se razvili u prave neolisticke umjetnike.ukrasena ponekad kanelurama u gornjem dijelu posude ili nizom dugmeta na ostrom ramenu.Naselje u Kraljevinama-ovo naselje se pruza na ogromnoj povrsini.svjedoce mozda o najpoznatijem radionickom centru neolitskog naselja u Bosni. Ukrasi na butmirskoj keramickoj robi svjedoce o jednom posebnom i izuzetnom keramickom stilu.bikonicni sudovi.otkrivena i 4 zrvnjista za satiranje zitarica i 5 radionica kamenog orudja. Samo se u jednom slucaju uocavaju napori da se prikaze obuca na nogama ( vjerovatno kozna). U Obrima II ova slika je znatno dopunjena.zrtvenici na nogama. zbog velikog nalazista okresanih kamenih sjekira. Najznacajniju komponentu duhovne kulture butmirske grupe cine plasticne izradjevine od pecene zemlje. Prikazani su dakle zenski likovi.a na drugim njihovo glacanje. Posto se na ovom prostoru naselja proteze veoma plitak kulturni sloj ( od 20 do 40 cm) i posto nisu pronadjeni odnosno zapazeni ostaci kucnog lijepa.veoma mali i sasvim nenaglaseni gornj otvori. Figure adoranta smatraju se likovima za neke kultne radnje (ucesnici).pa na mnogim glavama iz Butmira mozemo da prepoznamo neke izrazito rasne osobine.veliki lonci i tome sl. Ostalim dijelovima tijela butmirski majstori nisu poklanjali toliku paznju. To su bila mjesta medju kucama na kojima je zateceno vece kamenje ( postolja za rad).alatke za kresanje ili glacanje i velika mada otpadaka.a na jednoj drugoj figuri izvedena su zadebljana na ledjnim rebrima. Tako su u prvoj fazi. Naselje Nebo-koonstantovano je je u drugom stratumu nekoliko radionica kamenog orudja. Likovi zivotinja-figure u obliku govedja.zakljucuje se da su na ovom naselju gradjene trosne gradjevine. Ove zivotinjske statue samo potvrdjuju da su se stanovnici Butmira bavili i stocarstvom. Noge su inace predstavljene shematicno. Na vecini butmirskih figura predstavljene su neke karakteristicne osobine zenskog tijela. Ljudske figure najcesce su prikazane u stojecem stavu ( Nebo). Na nekim radionickim jestima vrsilo se primarno okresivanje kamenih sjekira.. Neolitski umjetnici iz butmirkse grupe pridavali su pspbitu paznju obradi glave na svojim zemljanim figurama. Jedna od vodecih formi butmirske kulture je bikonicna zdjela. Njima se jos pridruzuju : solje. .izgorjele gradje i sl.tamne i dobro glacane povrsine.pored 7 vanjskih ognjista.ali i dalje ostaju nejasni. Taj stil se ocituje gotovo iskljucivo u razlicitim geometrijskim motivima.jer je i u neolitu.krusolike posude i loptaste vaze sa malom prstenastom nogom. Medju figuralnim izradjevinama razlikujemo ljudske i zivotinjske figure.

a dva djeteta su bila stavljena na ledja.ovakvi jarci bili su dobra odbrana od vlage. te su bila opkoljena jarkom za odvodjenje vode. domacim zivotinjama. Njena naselja Donji Klakar kod Bosanskog Broda i Donja Mahala kod Orasja. Zemunickog tipa. Posavska neolitska grupa u sjevernoj Bosni Ova grupa je sastavni dio sremsko-slavonske. Postojale su tri gradjevinske faze koje svjedoce o trajnijem prebivalistu na ovom mjestu. U Donjen Klokaru nastambe su bile ugl.koja su u neolitsko doba bila pokrivena sumom i puna lovne divljaci.okruzeno nizim i visim brdima. Na njegovim rubovima probusene su 4 rupice-svakako za vjesanje ovog predmeta.koje je danas potopljeno Jablanickim jezerom.naselje Obre II gdje je otkriveno 11 grobnih cjelina. Naselje u Lisicicima bilo je smjesteno na blagoj terasi pored obale Neretve. Ovo naselje je lezalo u sirokoj i plodnoj dolini.kako bi se osigurao napredak naselja i zastiti stanovnistvo od pretpostavljenih opasnosti.neophodno je spomenuti i kult mrtvih. Osam sa samom dnu kultnog sloja.a na prednjoj strani je izvedena ukrasna figura od 4 medjusobno povezana romba. Sto se tice duhovne kulture u okviru butmirske gurpe.nisko i izlozeno cescem plavljenju rijeke. Preko 80 % tih kostiju pripada.odnosno bapsko-lengijelske ili sopotske skupine-koja ima odredjenih kulturnih veza sa vincenskom grupom. . Vecina djece je bila polozena na lijevi bok. Dok u Butmiru nema kostanog orudja.U naseljima Obre II i Nebo sakupljen je ogroman broj kostiju od zivotinja. Lisicicka neolitska grupa Nazvana po naselju Lisicici kod Konjica.a to su: prva faza-u njoj su gradjene zemunicke nastambe. Samtra se da su ova djeca i dojencad zrtvovana u fazi formiranja naselja. Svi otkriveni kosturi pripadali su sasvim maloj djeci.smjesteni su na samoj obali rijeke Save.pa su kosturi zateceno sa rasirenim nogama. Nosioci nase posavske grupe bili su Panonci. Oko jednog slobodnog prostora (trg) redale su se u krugu kuce i zatvarale sa svih strana i sam trg.a prema nalazima kostiju izgleda da su se tamosnji stanovnici bavili i lovom. S obzirom na to da je zemljiste na kojem je bilo podignuto naselje u Klokaru.a dok su tri groba lezala za jednu nijansu na visem nivou.a u naselju Nebo veci procenat kostiju je od divljih zivotinja.a u drugoj dvije cetvrtaste kuce na povrsini zemlje. Zanimljiv nalaz predstavlja i jedan pljosnati kolut od peene zemlje u Obrima II. Lisicicko naselje nije bilo narocito veliko-otprilike 150x100 m. Ova naselja bila su ribarska.pa cak i dojencadi.u Obrima I. Ovaj predmet oznacen je kao „suncev kolut“.

Zemunicke nastambe su gradjene na isti nacin kao i u onim bosanskim naseljima.predstavu kuce. trapa. Nalaz je dvostruko zanimljiviji: prvo vilica je nadjena unutar nastambe i drugo lezala je pored ognjista.posto se radi o sasvim drugacijem karakteru kulta. Pored ognjista u donje zemunickom stratumu bilo je nekoliko zajednickih objekata. Zajednicko ognjiste na trgu.lisicicka grupa pripada jednom sirem kompleksu mladjeg neolita na Jadranu i zapadnom Mediteranu.rijetke spirale i sl. Treba spomenuti i to da je pored jednog ognjista u jednoj zamunickoj nastambi nadjena u pepelu vilica odrasle ljudske individue.odmah se doslo do zakljucka da su ovdje bili razvijeni astralni. Zbog toga se ne treba cuditi nedostatku ljudskih i zivotinjskih statueta. Citava gradjevina daje utisak spremista za hranu. Motivi na keramici iz Lisicica: a) cisto geometrijski motivi u koje spadaju trake.kruzni raspored nastambi.tzv.odnosno solarno-lunarni kultovi. b) Simbolicni znacim.ali monumentalno ognjiste. Ovo potvrdjuje kulturna srodnost sa nalazima na .zajednicke loncarske peci i spremnica hrane. Oblici keramickih posuda i njihovi ukrasi bitno se razlikuju od butmirske robe.dobro sacuvan pod.poseban tip vaze na nozi i razni lonci.sunca ili zvijezda i sl. Medju 15 otkrivenih zamunickih jama. Specificnu kulturnu pojavu u ovom nalazistu i u citavoj lisicickoj grupi predstavljaju ukrasi na keramickoj robi.sa ostrim prelazima i kratkim vratom.jedna je bila malih dimenzija. Bikonicne zdjele.piramidalan ili stozast krug. Potom dolazi oblik solje u velikom broju varijanti.trouglovi. S obzirom na predstave polumjeseca i sunca na keramickoj robi u Lisicicima.a posebno ornamentalnog sistema na keramici. osobito su karakteristicne bojene i druge trake uz rubove zdijela.od kojih mozemo spomenuti lov.sume.pa tek onda loptasti sudovi.jata ptica i sl. Na osnovu cjelokupne kulturne fizionomije Lisicica. Zidovi su bili nacinjeni od pletera i premaza ilovace.kao sto su znaci polumjeseca. Ovi motivi su samostalno komponovani ili dolaze u medjusobnim kombinacijama.izgradjeno od vecih rijecnih oblutaka. Iz toga onda mozemo zakljuciti da su stanovnici Lisicica njegovali kult lobanje odraslih predaka.a pored toga je koristena i crvena konstrukcija.sastavni su dijelovi jedne komunalne koncepcije.a kose rupe na njenim rubovima ukazuje na posebno gradjen. c) Realisticne predstave. Svi ovi motivi su najcesce rasporedjeni na gornjem dijelu zdjele ili solje. Ovdje su se upotrebljavali urezani i bojeni ornamenti.napravljen od manjih kamenih oblutaka (jedna vrsta kamene kaldrme).osnovna su forma posuda u ovom nalazistu. Jedina razlika je u podu.U donjem stratumu (zemunickom) zateceno je jedno.a citava brda zivotinjskih kostiju oko njega su ostaci zajednickih gozbi-odnosno o kolektivnoj ishrani.polukrugovi.

.bikonicne zdjele. Fazu Ravlica pecine nad izvorom rijeke Tihaljire.ostrvu Hvar. Oblici fine keramike: solje i zdjele sa zaobljenim profilom zdjele i solje sa manje ili vise naglasenim obodom. Na osnovu ove srodnosti stvoren je i pojam hrvatskolisicicka kultura mladjeg neolita na Jadranu. Hvarskoj kulturnoj grupi danas mozemo pripisati samo II.Korculi i Lastovu.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful