Neolit na podrucju BiH

(skripta)

Hercegovina ulazi u cjelini u mediteranski.mijesani stilovi na bosanskom tlu.impresso.On obiluje jos i bogatstvom plasticnih figura.dok Bosna pripada prelaznoj zoni.Arnautici kod Visokog.pored srednje Evrope spada i dio zapadnog Podunavlja.Zelena pecina na izvoru Bune kod Mostara 1955. god.a dok Zelena pecina i Ravlica pecina u Hercegovini.dok u ornamentici dominiraju linije.biokoricnim i kruskolikim vazama.odnosno cardium impresso keramikom ( ukrasenom utiskivanjem prstom.sa svojim vise centralnobalkanskim i kontinentalnim kulturnim elementima (ali i mijesanim stilovima) -drugu Hercegovina ciji neolit ima potpuno mediteranski karakter Stariji neolit Njemu pripadaju donji stratumi u Gornjoj Tuzli. .Lisicici kod Konjica (1952-1954.Mostre kod Visokog itd.Turbe kod Travnika 3) poslije oslobadjanja zemlje-Nebo u dolini Bile kod Travnika (neolitska grupa). Naselja u Gornjoj Tuzli i Obri I nalaze se u Bosni.Ravlica pecina.Cairu kod Stoca i na Vukovim njivama. Izmedju ova dva glavna evropska kompleksa prostire se i jedan dosta sirok prelazni pojas. Tri faze istrazivanja neolita: 1) austrougarski period-Butmir kod sarajeva 1893/96.trake i ubodi.jer se u Bosni tokom neolitskog doba susretali i mijesali kulturni elementi iz obje velike evropske zone.Uvod: Dva neolitska kompleksa u Evropi: I- II- mediteranski kompleks-u koji ubrajamo evropska poluostrva i nesto prostora u njihovoj pozadini. zatim bojenom i monohromnom keramikom. 2) pripada staroj Jugoslaviji-neolitsko naselje Donje Mahale 1924.pretezno zenskih figura raznih domacih zivotinja.kod Kaknja 1933.rubom skoljke ili nekim odgovarajucim predmetom ). -Starcevo-Vinca Srbija.Danilo-Hvar na Jadranu i dr.god.Zelenoj pecini.Zukovackoj pecini.tzv. srednjovjekovni kompleks-u koji.Gornja Tuzla (starcevacka neolitska grupa).Obrima I.On je okarakterisan tzv. jadransko neolitska kultura).Obre kod Kaknja. BiH pripada sjeverozapadnom Balkanu. usce Zgoscanskog potoka u rijeku Bosnu.u kojem dolazi do mijesanja neolitskih kulturnih elemenata. Dvije neolitske oblasti u BiH: -prvu sacinjava Bosna...Ovaj kompleks okarakterisan je poluloptastim koricnim.Pri tome.

zdjele na prstenastoj nozi itd) c) monohramna keramika (konicne i poluloptaste solje.kuglaste posude sa jacom profiliranom obradom i kuglaste posude sa kracim cilindricnim vratom. Zelena pecinaNema posuda sa slikanim ornamentima (razlika u odnosu starcevacke grupe). Naselje Obre I Pripada takodjer starcevackoj neolitskoj grupi.pr .biokonicne zdjele) JADRANSKI KERAMICKI ELEMENTI-posude sa mnogo manjim stijerkama. Starceva grupa (Gornja Tuzla)-naselja su uglavnom bila locirana na malom uzvisenju pored velikih ili malih rijeka.Taj pod je bio izgradjen od manjih kamenih ploca.U zivotnim uslovima nam pruzaju jedino ostaci od tri ognnjista ( izgradjeni od kamenih ploca. Kuce iz ovih perioda bile su cetvrtaste i izgradjene na povrsini zemlje. c) na gruboj keramici vanjska povrsina je najcesce ukrasena otiscima nastalim od povlacenja prstom-BARBOTINE TEHNIKA ili utiscima prsta i nokta (impresso tehnika) d) bojena keramika ima obicno crvenkast ili sivosmedj premaz.a povrsina im je tamne i tamnosmedje boje. Naselje Obre I-obuhvatalo je povrsinu od 500 kvadratnih metara.monohromna polirana i slikana kermaika. *Iskljuciva upotreba pravolinijskih bojenih ornamenata izvedenih u tamnoj bojiodredjuje pripadnost ove keramicke robe u okviru starcevacke grupe.god.Posebno interesovanje izazivaju ostaci poda od jedne ovakve kuce. . b) na posudama dominiraju oblici:polukuglaste.oblutaka i premoza ilovace i od nekoliko zvrnjista) Zelena iRakovicka pecina-stanovnici ove dbije pecine koristili su razne pecinske zaklone U hercegovackim naseljima glavna karakteristika predstavlja tzv.impresso keramika.Kasno Starcevo 5750. Svojstva keramike iz Gornje Tuzle (STARCEVACKI KERAMICKI ELEMENTI) a) tri osnovne vrste keramickih posuda:gruba.dok su cisto geometrijski ukrasi (okomite ili cikcak linije.a iznad njega su bili komadi crvene pecene ilovace od zidne konstrukcije i nesto izgorjelog drveta.Keramicki elementi ovdje su prilicno naglaseni i kombinovani sa nekim elementima jadranske cardium-impresso kulture.gdje su gradjene neke slabije nastambe.e.meandri i sl) izvedeni tamnom ili rjedje-sasvim crnom bojom. Postoje 3 osnovna keramicka izraza: a) barbotinska i druga gruba keramika b) bojena keramika (pehari. Dvije vrste keramickih izradjevina: .

gusto zigosani polukrugovi i dr.a to su: motivi koji oponasaju pletene kosare ili su izvedeni jednom posebnom vrstom skoljke. *U Obrima I ( III i IV stratum)otkriveni su ostaci od 5 stambenih objekata.a kasnije i butmirska grupa (zapocinje u srednjem neolitu.skoljke ili neki zasiljeni predmet.Kucni temelji su bili izgradjeni od kamena.a ostala 4 slucaja-rasute djecije kosti sa zivotinjskim kostima i nekim predmetima zajedno. Zelena pecina-uz istocnu stijenu potpecinskog prostora nadjene su kosti lubanje i udova jedne ljudske individue.Najvjerovatnije je da se u Obrima I i Zelenoj pecini radio o kultnom zatrovanju djece.Tako se dobio najstariji tumulus u BiH. Kult mrtvih-stariji neolit Obri I.Cetiri groba su sadrzavala kompaktnije dijelove djecijih kostura (dojencadi) u zgrcenom polozaju.Kakanj i Arnautovic.Ugl.Prema antropoloskim nalazima rado se o djetetu od 5 godina.polirane posude Ovdje razlikujemo tri vrste motiva: a) utisci prsta i nokta-circummediteranskim motivima b) motivi.Sa uspravnim plocama zatecena su jos dva uredjaja:uz prvi je stajao nakit od morske skoljke.radi prospenteta?(ne kontam Edinu ovdje xD) buduceg naselja.a jedna od njih je imala dvije prostorije (od oko 60 kvadratnih metara).motivi Pavlica pecina-dominira gruba keramika sa utscima prstiju ili nokta.u zapadnom mediteranskom prostoru. Srednji neolit U srednjem neolitu.a svoj vrhunac dozivljava u mladjem neolitu). kosti su pripadali djeci.a uz drugu-3 kamene sjekire i 1 ukopana posuda.na uglovima su .klasa i tzv.ali nije nepoznata keramika sa dobro uglacanom povrsinom i zigosanim ukrasima.u stratumima otkriveno je osam grobnih cjelina.Bili su to cetvrtaste kuce na povrisni zemlje.·gruba ·monohramne.Podnice kuca bile su od nabijene ilovace ili od tanjih kamenih ploca ili od oba materijala.motivi stipanja c) motivi koji se upotrebljavaju ugl.svoj zivot pocinju kakanjska i vincarska grupa. Najznacajnija nalazista kakanjske neolitske grupe su: Obre I.

dok u srednjoj fazi ovaj keramicki tip ustupa mjesto obicnoj gruboj keramici (trbusasti lonci sa cilindricnim vratom.U pocetku je bilo tek nekoliko naselja ( Gornja Tuzla.tamnosive boje.Jedna kuca je bila dugacka oko 50 m.Varos kod Kaknja).cije su uglove nosili masivni stubovi ukopane u duboke jame.posebno sila i spatule (jedna vrsta kasika).a zidovi su bili izgradjeni od drveta ili ilovace.tzv.Bile su velikih dimenzija.U Bosni se razlikuje nekoliko tipova naselja vincanske grupe: 1) naselja u obliku tzv. Kulturnu nepoznanicu predstavljaju ritoni na cetiri noge.sivkastosmedje.nego kuca na povrsini zemlje. Vincarska grupa u Bosni zaposjedala je prostor izmedju rijeke Drine-Save-Bosne i Usore-podrucje sjeveroistocne Bosne.U hronoloskom smislu ona je zaprema vjerovatno srednje i kasno neolitsko doba.Unutarnji dio obojene su crveno.Svaka kuca je imala svoje unutarnje ognjiste.oblici:polukuglaste solje.gruba keramika( starijafaza).sto cini jedinstven primjer u Bosni.Ukopane blizu 1 m u zemlju zdravicu.Drveni pleter i lijep od ilovace sluzili su za izgradnju zidnih konstrukcija.ustanovljene jame od stubova.zadnja faza: crnoglacana keramika c) Kultne posude na cetiri zadebljane noge. b) Monohramna keramika-uglacane povrsine.Ti elementi su: a) nesto uprostena barbotinska i impersso.obicni zaobljeni lonci i konicne zdjele).a siroka 5 m.Jama Vinca smjestena na Dunavu juzno od Beograda. Vaze tulipanskog oblika i vaze na visim. *Stanovnici naselja u Kaknju gradili su velike zamunicke nastambe.koje su sluzile kao ostave.zvonolikim nogama. Najbrojnija neolitska grupa u Bosni bila je vincarska grupa.smedje.sve do danas ostala je glavno nalaziste ove neolitske skupine.sa sirokim kosim otvorom i velikom drskom iznad ovog otvora. Ova neolitska grupa ima dosta originalan stil keramickih izradjevina.trouglova i rombova na nogama ritona (kultnih posuda) urezani motivi „bodljikave zice“.ali tek kasnije dolazi do formiranja mreze naselja. telova-ravnicarski predjeli sjeveroistocne Bosne 2) sojenicka naselja u Tuzli 3) naselja na istaknutim brezuljcima-na brezuljcima uz rijeku Bosnu i Usoru .Ove posude su karakteristicne za jadransko podrucje ( daniltska grupa ). *Naselje u Arnautovicima-nisu gradjene zemunicke kuce kao u Kaknju. U materijalnoj kulturi kaknjske grupe veliku ulogu su igrala kostana orudja.ljevkastih jama.Nesto dalje od dugacke kuce otkriven je citav niz malih.nanesena poslije pecenja posude(Rinearni motivi? ) d) U ornamentalnom pogledu smjenjuju se plasticni i urezani motivi (izvedeni dosta plitkim urezima) u obliku stratigranih traka.razne vrste tanjira i zdjela.

na uobicajen tehnicki nacin.Najstarije i najdugotrajnije „tel“ naselje je ono u Varosi.Debelo brdo i Malo brdo u dolini Usore.koji dominiraju nad okolnim terenom i imaju veliku preglednost nad dolinama ovih rijeka.izradjeni su ostaci debelih drvenih stubova. U okvir Burmirske grupe spadaju naselja : u Kraljevinama kod Novog Sehera.potpuno pljosnata ljudska statua sa podbocnim rukama i veoma kratkim nogama sa naglasenim gluteima i jako shematicnom glavommnogo bolje radjena i originalna. U Bosni do sada su poznate svega tri cijele ljudske figure iz pomenutih lokaliteta: dvije od njih su lezale pod podnom konstrukcijom jedne kuce u Varosi. Treca figura je iz Luga kod Gorazda.sa jako naglasenim ocima.Ono je bilo nastanjeno tokom citavog srednjeg i mladjeg neolita.koji su nosili platformu za izgradnju kuce.Poseban umjetnicki stil:ljudske glave posebno stilizovane.Vincanska kultura je vrlo poznata po svojim itradjevinama od plastike ljudskih i zivotinjskih figura.II tip). Zajednicka osobina im je to da su smjesteni na nizim ili istaknutim brezuljcima. Zbog njene veze i sa srednjim neolitom stavljena je u prvi plan. u Obrima I kod Kaknja.leze ostaci sojenickog naselja.ruke izgledaju samo kao horizontalni patrljci sa rupicama i sl.uz rubni dio tela.*Prvom tipu naselja pripadaju : Varos kod Koraja.nesto dalje Visoko brdo u Ljupljanici.Grbaca kod Slatine(Bosanski Samac). Srednje neolitsko doba u Bosni oznacava opcenito period porasta neolitske populacije.da je srediste tela bilo dosta slobodno.Na ovom lokalitetu je tanak sloj i koji je pun okresanih orudja.Dobiva se pri tom utisak da je ovo bio jedan radionicki centar razne neolitske zajednice.kao i otpadaka od njihovih kresanja. *Trecem tipu naselja pripadaju: Vinogradine i Sije u dolini Bosne.Izuzetak cini jedino Malo brdo kod Kalosevica. Mladji neolit Najznacajnija kulturna grupa iz mladjeg neolita je svakako butmirska grupa.koje pripada vincanskoj grupi.a ono u Gubaci pripada iskljucivo kasnom periodu vincanske grupe. Kuce u ovim naseljima ( u dolini Bosne i Usore) ugl. *U okviru jednog dijela grada Tuzle.nije neko brdo nego terasasti teren koji se spusta prema Usori.Zemljiste na kojem je bilo sojenicko naselje bilo je mocvarno( tu su velika lezista podzemne slane vode. Dobila je naziv prema nalazistu Butmir kod Sarajeva.Polozaj ovih naselja jasno osvjetljava namjere njihovih osnivaca.sigurnost od bilo kakvih iznenadjenja.Crkvini .Matic kod Tolise (Donja Mahala) i dr. Su gradjene na povrsini zemlje.sa nizom rupica na tjemenu.Pokazalo se da su kuce u Varosi bile gradjene u polukrug.Prilikom istrazivanja u temeljima za izgradnju jedne velike kuce.bile su prelomljene i relativno grubo izradjene u odnosu na figure iz Vince ili sa Kosova.Nebu kod Travnika.Naselje u Maticu osnovano je krajem srednjeg i mladjeg neolita.

3) dvodjelne kuce odrzavaju dosta visoku stambenu kulturu.sa po nekoliko stambenih horizonata. Na ovom lokalitetu zateceni su ostaci 3 razvojne faze. Smatra se i to da je ovo neolitsko naselje bilo kruznog tipa.a unutra se satojala od 2 zemunicke jame.pored patosa za sjednje i spavanje.bila je izgradjivana od debele naslage ilovace i ovalnog je oblika. Karakteristike tih kuca: 1) sve kuce su cetvrtastog oblika 2) konstrukcija: glavni nosaci-drveni stubovi bili su ukopani u dosta duboke jame i ucvrsceni kamenim oblicima.U naselju Nebo otkopana je samo jedna velika zemunicka nastamba koja se sastojala od 2 prostrane jame.iznad kojih se pruzao zajednicki dvoslivni krov. Naselja butmirske grupe bila su pretezno podignuta uz samu obalu rijeke ili u neposrednoj blizini.a jedini izuzetak je naselje Kraljevine kod Novog Sehera. Krov je bio izgradjen od debelog slamnog pokrova. Oko patosa bile su poredane posude za vodu i hranu i sl. Tipovi kuca: U samo 2 naselja butmirske grupe ustanovljen je zamunicki tip kuca: Butmir i Nebo.Zidovi horizontalnog i vertiklanog prepleta. Butmirska grupa zauzima ugl.naselje u Obrima II na obali Bosnine pritoke Trstionice.Tako je npr.zemunicka jama mogla je biti natkrivena samo nekim slozastim krovom.kod Turbeta. Ostatke ovakvog tipa kuca imamo u Nebu i u Obrima II. te trg za zajednicke potrebe . U izvjesnom broju zamunickih jama u Butmiru bilo je konstantovano unutarnje kucno ognjiste. Isto tako.ali to je bilo konstantovano samo u pocetnoj fazi zivota u tim naseljima. Glavna prostorija imala je veliku kalotnu pec za kuhanje. Pripadnici butmirske grupe gradili su i kuce na povrsini zemlje.iz naselja Nebo.jer ona pripada srednjem porjecju rijeke Bosne. 4) kuce su bile podignute u redovima.koje mnoge pripadaju zemunicama.debljina od 15 do 40 cm. Podnica jedne ovakve kuce. Gornji zemunicki zid bio je izgradjen od drvenog pletera i onda obljepljen debelim slojem ilovace. Prjecje rijeke Bosne.Okolistu u Donjim Mostrama kod Visokog i na Brdu u Kiseljaku.sa prolazima od 2 do 3 m izmedju njih.pecenje i grijanje.Nacin gradjenja svih zemunica bio je istovjetan. Sa iskopavanja u Butmiru otkriveno je oko 90 jama.Nebo u dolini Bile ( koja se ulijeva u Lasvu) itd.a nekad i vanjsko ognjiste. Izvana je gradjevina bila cetvrtasta. naselje u Butmiru bilo locirano uz rijeku Zeljeznicu. Prva faza se sastojala od dva stambena horizonta.mogla je imati niske vanjske zidove i slicno. Najznacajnije podatke o nadzemnim kucama dala su istrazivanja u naselju Obre II.sa po 4 kuce-dva stambena horizonta sa 5 ili 4 stambena objekta.

Njima se jos pridruzuju : solje. Ljudske figure najcesce su prikazane u stojecem stavu ( Nebo). Ukrasi na butmirskoj keramickoj robi svjedoce o jednom posebnom i izuzetnom keramickom stilu. Noge su inace predstavljene shematicno.tamne i dobro glacane povrsine. . U butmirskoj keramografiji najazapazeniji oblici vaza jesu tzv.svjedoce mozda o najpoznatijem radionickom centru neolitskog naselja u Bosni. U Obrima II ova slika je znatno dopunjena.razne druge bikonicne forme. Jedna od vodecih formi butmirske kulture je bikonicna zdjela.a na drugim njihovo glacanje. Likovi zivotinja-figure u obliku govedja. To su bila mjesta medju kucama na kojima je zateceno vece kamenje ( postolja za rad). U tom pogledu oni su se razvili u prave neolisticke umjetnike..ali i dalje ostaju nejasni.pa na mnogim glavama iz Butmira mozemo da prepoznamo neke izrazito rasne osobine. Ostalim dijelovima tijela butmirski majstori nisu poklanjali toliku paznju. Posto se na ovom prostoru naselja proteze veoma plitak kulturni sloj ( od 20 do 40 cm) i posto nisu pronadjeni odnosno zapazeni ostaci kucnog lijepa. Najznacajniju komponentu duhovne kulture butmirske grupe cine plasticne izradjevine od pecene zemlje. Ovaj tip vaza najzastupljeniji je u Obrima II i u Kaknju. Samo se u jednom slucaju uocavaju napori da se prikaze obuca na nogama ( vjerovatno kozna). Medju figuralnim izradjevinama razlikujemo ljudske i zivotinjske figure.a na jednoj drugoj figuri izvedena su zadebljana na ledjnim rebrima.zakljucuje se da su na ovom naselju gradjene trosne gradjevine.veliki lonci i tome sl.izgorjele gradje i sl. Taj stil se ocituje gotovo iskljucivo u razlicitim geometrijskim motivima.veoma mali i sasvim nenaglaseni gornj otvori.pored 7 vanjskih ognjista.otkrivena i 4 zrvnjista za satiranje zitarica i 5 radionica kamenog orudja. Neolitski umjetnici iz butmirkse grupe pridavali su pspbitu paznju obradi glave na svojim zemljanim figurama.Naselje u Kraljevinama-ovo naselje se pruza na ogromnoj povrsini. Prikazani su dakle zenski likovi. zbog velikog nalazista okresanih kamenih sjekira. Ove zivotinjske statue samo potvrdjuju da su se stanovnici Butmira bavili i stocarstvom. Figure adoranta smatraju se likovima za neke kultne radnje (ucesnici). Na vecini butmirskih figura predstavljene su neke karakteristicne osobine zenskog tijela.jer je i u neolitu.alatke za kresanje ili glacanje i velika mada otpadaka.zrtvenici na nogama. Tako su u prvoj fazi.ukrasena ponekad kanelurama u gornjem dijelu posude ili nizom dugmeta na ostrom ramenu.krusolike posude i loptaste vaze sa malom prstenastom nogom. Naselje Nebo-koonstantovano je je u drugom stratumu nekoliko radionica kamenog orudja.bikonicni sudovi.minijaturne vaze.kao i paleolitu zena imala glavnu ulogu. Na nekim radionickim jestima vrsilo se primarno okresivanje kamenih sjekira.

smjesteni su na samoj obali rijeke Save.a dva djeteta su bila stavljena na ledja. Ova naselja bila su ribarska. Preko 80 % tih kostiju pripada.naselje Obre II gdje je otkriveno 11 grobnih cjelina. Dok u Butmiru nema kostanog orudja.neophodno je spomenuti i kult mrtvih. Njena naselja Donji Klakar kod Bosanskog Broda i Donja Mahala kod Orasja. Oko jednog slobodnog prostora (trg) redale su se u krugu kuce i zatvarale sa svih strana i sam trg.a prema nalazima kostiju izgleda da su se tamosnji stanovnici bavili i lovom. Vecina djece je bila polozena na lijevi bok.kako bi se osigurao napredak naselja i zastiti stanovnistvo od pretpostavljenih opasnosti. te su bila opkoljena jarkom za odvodjenje vode. Posavska neolitska grupa u sjevernoj Bosni Ova grupa je sastavni dio sremsko-slavonske.a u naselju Nebo veci procenat kostiju je od divljih zivotinja.a dok su tri groba lezala za jednu nijansu na visem nivou. Lisicicka neolitska grupa Nazvana po naselju Lisicici kod Konjica.pa cak i dojencadi.okruzeno nizim i visim brdima. Ovo naselje je lezalo u sirokoj i plodnoj dolini.odnosno bapsko-lengijelske ili sopotske skupine-koja ima odredjenih kulturnih veza sa vincenskom grupom. .ovakvi jarci bili su dobra odbrana od vlage. Na njegovim rubovima probusene su 4 rupice-svakako za vjesanje ovog predmeta. U Donjen Klokaru nastambe su bile ugl. Sto se tice duhovne kulture u okviru butmirske gurpe. Naselje u Lisicicima bilo je smjesteno na blagoj terasi pored obale Neretve. Lisicicko naselje nije bilo narocito veliko-otprilike 150x100 m. Postojale su tri gradjevinske faze koje svjedoce o trajnijem prebivalistu na ovom mjestu. Nosioci nase posavske grupe bili su Panonci.pa su kosturi zateceno sa rasirenim nogama. Zemunickog tipa.u Obrima I.nisko i izlozeno cescem plavljenju rijeke.koja su u neolitsko doba bila pokrivena sumom i puna lovne divljaci.a u drugoj dvije cetvrtaste kuce na povrsini zemlje. Ovaj predmet oznacen je kao „suncev kolut“. Osam sa samom dnu kultnog sloja. domacim zivotinjama. Svi otkriveni kosturi pripadali su sasvim maloj djeci.a na prednjoj strani je izvedena ukrasna figura od 4 medjusobno povezana romba. Zanimljiv nalaz predstavlja i jedan pljosnati kolut od peene zemlje u Obrima II. S obzirom na to da je zemljiste na kojem je bilo podignuto naselje u Klokaru. Samtra se da su ova djeca i dojencad zrtvovana u fazi formiranja naselja.U naseljima Obre II i Nebo sakupljen je ogroman broj kostiju od zivotinja.a to su: prva faza-u njoj su gradjene zemunicke nastambe.koje je danas potopljeno Jablanickim jezerom.

Iz toga onda mozemo zakljuciti da su stanovnici Lisicica njegovali kult lobanje odraslih predaka. Na osnovu cjelokupne kulturne fizionomije Lisicica. Ovo potvrdjuje kulturna srodnost sa nalazima na . Nalaz je dvostruko zanimljiviji: prvo vilica je nadjena unutar nastambe i drugo lezala je pored ognjista. trapa. Jedina razlika je u podu.poseban tip vaze na nozi i razni lonci. Svi ovi motivi su najcesce rasporedjeni na gornjem dijelu zdjele ili solje. Bikonicne zdjele.jedna je bila malih dimenzija.posto se radi o sasvim drugacijem karakteru kulta.sastavni su dijelovi jedne komunalne koncepcije.kao sto su znaci polumjeseca. b) Simbolicni znacim.odnosno solarno-lunarni kultovi. Motivi na keramici iz Lisicica: a) cisto geometrijski motivi u koje spadaju trake. Zbog toga se ne treba cuditi nedostatku ljudskih i zivotinjskih statueta. Specificnu kulturnu pojavu u ovom nalazistu i u citavoj lisicickoj grupi predstavljaju ukrasi na keramickoj robi. Oblici keramickih posuda i njihovi ukrasi bitno se razlikuju od butmirske robe.lisicicka grupa pripada jednom sirem kompleksu mladjeg neolita na Jadranu i zapadnom Mediteranu.jata ptica i sl.U donjem stratumu (zemunickom) zateceno je jedno. Zidovi su bili nacinjeni od pletera i premaza ilovace.a citava brda zivotinjskih kostiju oko njega su ostaci zajednickih gozbi-odnosno o kolektivnoj ishrani.osnovna su forma posuda u ovom nalazistu.tzv.izgradjeno od vecih rijecnih oblutaka. Zajednicko ognjiste na trgu.od kojih mozemo spomenuti lov.trouglovi.pa tek onda loptasti sudovi.ali monumentalno ognjiste. Potom dolazi oblik solje u velikom broju varijanti.zajednicke loncarske peci i spremnica hrane.napravljen od manjih kamenih oblutaka (jedna vrsta kamene kaldrme). Ovi motivi su samostalno komponovani ili dolaze u medjusobnim kombinacijama. Treba spomenuti i to da je pored jednog ognjista u jednoj zamunickoj nastambi nadjena u pepelu vilica odrasle ljudske individue.sa ostrim prelazima i kratkim vratom. c) Realisticne predstave.piramidalan ili stozast krug.odmah se doslo do zakljucka da su ovdje bili razvijeni astralni.kruzni raspored nastambi.sume.sunca ili zvijezda i sl.polukrugovi.a pored toga je koristena i crvena konstrukcija. Pored ognjista u donje zemunickom stratumu bilo je nekoliko zajednickih objekata. Ovdje su se upotrebljavali urezani i bojeni ornamenti.a kose rupe na njenim rubovima ukazuje na posebno gradjen. osobito su karakteristicne bojene i druge trake uz rubove zdijela. S obzirom na predstave polumjeseca i sunca na keramickoj robi u Lisicicima.rijetke spirale i sl.a posebno ornamentalnog sistema na keramici. Medju 15 otkrivenih zamunickih jama.dobro sacuvan pod. Citava gradjevina daje utisak spremista za hranu.predstavu kuce. Zemunicke nastambe su gradjene na isti nacin kao i u onim bosanskim naseljima.

.Korculi i Lastovu. Na osnovu ove srodnosti stvoren je i pojam hrvatskolisicicka kultura mladjeg neolita na Jadranu. Oblici fine keramike: solje i zdjele sa zaobljenim profilom zdjele i solje sa manje ili vise naglasenim obodom.ostrvu Hvar. Hvarskoj kulturnoj grupi danas mozemo pripisati samo II.bikonicne zdjele. Fazu Ravlica pecine nad izvorom rijeke Tihaljire.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful