P. 1
Neolit Na Podrucju BiH

Neolit Na Podrucju BiH

|Views: 747|Likes:
Published by Lejla Becar

More info:

Published by: Lejla Becar on Jan 25, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/05/2014

pdf

text

original

Neolit na podrucju BiH

(skripta)

2) pripada staroj Jugoslaviji-neolitsko naselje Donje Mahale 1924.Cairu kod Stoca i na Vukovim njivama.Mostre kod Visokog itd.dok Bosna pripada prelaznoj zoni.On je okarakterisan tzv.kod Kaknja 1933.Ovaj kompleks okarakterisan je poluloptastim koricnim. BiH pripada sjeverozapadnom Balkanu.Zelenoj pecini.Danilo-Hvar na Jadranu i dr.jer se u Bosni tokom neolitskog doba susretali i mijesali kulturni elementi iz obje velike evropske zone.Gornja Tuzla (starcevacka neolitska grupa).Pri tome.pretezno zenskih figura raznih domacih zivotinja.On obiluje jos i bogatstvom plasticnih figura.tzv.sa svojim vise centralnobalkanskim i kontinentalnim kulturnim elementima (ali i mijesanim stilovima) -drugu Hercegovina ciji neolit ima potpuno mediteranski karakter Stariji neolit Njemu pripadaju donji stratumi u Gornjoj Tuzli. usce Zgoscanskog potoka u rijeku Bosnu.. Izmedju ova dva glavna evropska kompleksa prostire se i jedan dosta sirok prelazni pojas. -Starcevo-Vinca Srbija.Obrima I.Turbe kod Travnika 3) poslije oslobadjanja zemlje-Nebo u dolini Bile kod Travnika (neolitska grupa)..impresso.rubom skoljke ili nekim odgovarajucim predmetom ). .Ravlica pecina.u kojem dolazi do mijesanja neolitskih kulturnih elemenata.trake i ubodi.Uvod: Dva neolitska kompleksa u Evropi: I- II- mediteranski kompleks-u koji ubrajamo evropska poluostrva i nesto prostora u njihovoj pozadini.Zelena pecina na izvoru Bune kod Mostara 1955. Naselja u Gornjoj Tuzli i Obri I nalaze se u Bosni.pored srednje Evrope spada i dio zapadnog Podunavlja.Arnautici kod Visokog. Tri faze istrazivanja neolita: 1) austrougarski period-Butmir kod sarajeva 1893/96.dok u ornamentici dominiraju linije.Lisicici kod Konjica (1952-1954.mijesani stilovi na bosanskom tlu.Hercegovina ulazi u cjelini u mediteranski.god. jadransko neolitska kultura).Zukovackoj pecini.biokoricnim i kruskolikim vazama. zatim bojenom i monohromnom keramikom.a dok Zelena pecina i Ravlica pecina u Hercegovini. srednjovjekovni kompleks-u koji.odnosno cardium impresso keramikom ( ukrasenom utiskivanjem prstom.Obre kod Kaknja. god. Dvije neolitske oblasti u BiH: -prvu sacinjava Bosna.

kuglaste posude sa jacom profiliranom obradom i kuglaste posude sa kracim cilindricnim vratom. Dvije vrste keramickih izradjevina: . Naselje Obre I Pripada takodjer starcevackoj neolitskoj grupi.zdjele na prstenastoj nozi itd) c) monohramna keramika (konicne i poluloptaste solje.dok su cisto geometrijski ukrasi (okomite ili cikcak linije.U zivotnim uslovima nam pruzaju jedino ostaci od tri ognnjista ( izgradjeni od kamenih ploca.Keramicki elementi ovdje su prilicno naglaseni i kombinovani sa nekim elementima jadranske cardium-impresso kulture. b) na posudama dominiraju oblici:polukuglaste.god.a iznad njega su bili komadi crvene pecene ilovace od zidne konstrukcije i nesto izgorjelog drveta.a povrsina im je tamne i tamnosmedje boje.monohromna polirana i slikana kermaika.meandri i sl) izvedeni tamnom ili rjedje-sasvim crnom bojom. Svojstva keramike iz Gornje Tuzle (STARCEVACKI KERAMICKI ELEMENTI) a) tri osnovne vrste keramickih posuda:gruba.impresso keramika.Posebno interesovanje izazivaju ostaci poda od jedne ovakve kuce.Taj pod je bio izgradjen od manjih kamenih ploca.oblutaka i premoza ilovace i od nekoliko zvrnjista) Zelena iRakovicka pecina-stanovnici ove dbije pecine koristili su razne pecinske zaklone U hercegovackim naseljima glavna karakteristika predstavlja tzv. Postoje 3 osnovna keramicka izraza: a) barbotinska i druga gruba keramika b) bojena keramika (pehari. Naselje Obre I-obuhvatalo je povrsinu od 500 kvadratnih metara.e. *Iskljuciva upotreba pravolinijskih bojenih ornamenata izvedenih u tamnoj bojiodredjuje pripadnost ove keramicke robe u okviru starcevacke grupe. c) na gruboj keramici vanjska povrsina je najcesce ukrasena otiscima nastalim od povlacenja prstom-BARBOTINE TEHNIKA ili utiscima prsta i nokta (impresso tehnika) d) bojena keramika ima obicno crvenkast ili sivosmedj premaz.biokonicne zdjele) JADRANSKI KERAMICKI ELEMENTI-posude sa mnogo manjim stijerkama. Starceva grupa (Gornja Tuzla)-naselja su uglavnom bila locirana na malom uzvisenju pored velikih ili malih rijeka.gdje su gradjene neke slabije nastambe. .Kasno Starcevo 5750.pr . Kuce iz ovih perioda bile su cetvrtaste i izgradjene na povrsini zemlje. Zelena pecinaNema posuda sa slikanim ornamentima (razlika u odnosu starcevacke grupe).

·gruba ·monohramne.a uz drugu-3 kamene sjekire i 1 ukopana posuda.Cetiri groba su sadrzavala kompaktnije dijelove djecijih kostura (dojencadi) u zgrcenom polozaju. Srednji neolit U srednjem neolitu.Ugl. *U Obrima I ( III i IV stratum)otkriveni su ostaci od 5 stambenih objekata.motivi Pavlica pecina-dominira gruba keramika sa utscima prstiju ili nokta.polirane posude Ovdje razlikujemo tri vrste motiva: a) utisci prsta i nokta-circummediteranskim motivima b) motivi.a ostala 4 slucaja-rasute djecije kosti sa zivotinjskim kostima i nekim predmetima zajedno.a to su: motivi koji oponasaju pletene kosare ili su izvedeni jednom posebnom vrstom skoljke.Bili su to cetvrtaste kuce na povrisni zemlje.ali nije nepoznata keramika sa dobro uglacanom povrsinom i zigosanim ukrasima.u stratumima otkriveno je osam grobnih cjelina.Najvjerovatnije je da se u Obrima I i Zelenoj pecini radio o kultnom zatrovanju djece.radi prospenteta?(ne kontam Edinu ovdje xD) buduceg naselja.a kasnije i butmirska grupa (zapocinje u srednjem neolitu.svoj zivot pocinju kakanjska i vincarska grupa.klasa i tzv.Kucni temelji su bili izgradjeni od kamena.motivi stipanja c) motivi koji se upotrebljavaju ugl.Tako se dobio najstariji tumulus u BiH.Kakanj i Arnautovic. Zelena pecina-uz istocnu stijenu potpecinskog prostora nadjene su kosti lubanje i udova jedne ljudske individue.u zapadnom mediteranskom prostoru.skoljke ili neki zasiljeni predmet. kosti su pripadali djeci.a jedna od njih je imala dvije prostorije (od oko 60 kvadratnih metara).gusto zigosani polukrugovi i dr. Najznacajnija nalazista kakanjske neolitske grupe su: Obre I.Podnice kuca bile su od nabijene ilovace ili od tanjih kamenih ploca ili od oba materijala.Sa uspravnim plocama zatecena su jos dva uredjaja:uz prvi je stajao nakit od morske skoljke.na uglovima su .a svoj vrhunac dozivljava u mladjem neolitu). Kult mrtvih-stariji neolit Obri I.Prema antropoloskim nalazima rado se o djetetu od 5 godina.

b) Monohramna keramika-uglacane povrsine. telova-ravnicarski predjeli sjeveroistocne Bosne 2) sojenicka naselja u Tuzli 3) naselja na istaknutim brezuljcima-na brezuljcima uz rijeku Bosnu i Usoru .sivkastosmedje.a zidovi su bili izgradjeni od drveta ili ilovace.posebno sila i spatule (jedna vrsta kasika).nanesena poslije pecenja posude(Rinearni motivi? ) d) U ornamentalnom pogledu smjenjuju se plasticni i urezani motivi (izvedeni dosta plitkim urezima) u obliku stratigranih traka.sto cini jedinstven primjer u Bosni.oblici:polukuglaste solje.Bile su velikih dimenzija.a siroka 5 m.cije su uglove nosili masivni stubovi ukopane u duboke jame.Varos kod Kaknja).zvonolikim nogama.zadnja faza: crnoglacana keramika c) Kultne posude na cetiri zadebljane noge.U Bosni se razlikuje nekoliko tipova naselja vincanske grupe: 1) naselja u obliku tzv.Ove posude su karakteristicne za jadransko podrucje ( daniltska grupa ).ljevkastih jama.Svaka kuca je imala svoje unutarnje ognjiste.koje su sluzile kao ostave.ustanovljene jame od stubova.nego kuca na povrsini zemlje.Jama Vinca smjestena na Dunavu juzno od Beograda.Unutarnji dio obojene su crveno.U pocetku je bilo tek nekoliko naselja ( Gornja Tuzla.razne vrste tanjira i zdjela. *Naselje u Arnautovicima-nisu gradjene zemunicke kuce kao u Kaknju. Najbrojnija neolitska grupa u Bosni bila je vincarska grupa.Nesto dalje od dugacke kuce otkriven je citav niz malih. *Stanovnici naselja u Kaknju gradili su velike zamunicke nastambe.obicni zaobljeni lonci i konicne zdjele).gruba keramika( starijafaza).dok u srednjoj fazi ovaj keramicki tip ustupa mjesto obicnoj gruboj keramici (trbusasti lonci sa cilindricnim vratom. U materijalnoj kulturi kaknjske grupe veliku ulogu su igrala kostana orudja. Kulturnu nepoznanicu predstavljaju ritoni na cetiri noge.sa sirokim kosim otvorom i velikom drskom iznad ovog otvora.sve do danas ostala je glavno nalaziste ove neolitske skupine.trouglova i rombova na nogama ritona (kultnih posuda) urezani motivi „bodljikave zice“.Jedna kuca je bila dugacka oko 50 m. Ova neolitska grupa ima dosta originalan stil keramickih izradjevina.Ukopane blizu 1 m u zemlju zdravicu.tzv. Vincarska grupa u Bosni zaposjedala je prostor izmedju rijeke Drine-Save-Bosne i Usore-podrucje sjeveroistocne Bosne.Drveni pleter i lijep od ilovace sluzili su za izgradnju zidnih konstrukcija.ali tek kasnije dolazi do formiranja mreze naselja.tamnosive boje.smedje. Vaze tulipanskog oblika i vaze na visim.U hronoloskom smislu ona je zaprema vjerovatno srednje i kasno neolitsko doba.Ti elementi su: a) nesto uprostena barbotinska i impersso.

sa nizom rupica na tjemenu.na uobicajen tehnicki nacin. *U okviru jednog dijela grada Tuzle. Dobila je naziv prema nalazistu Butmir kod Sarajeva. Zajednicka osobina im je to da su smjesteni na nizim ili istaknutim brezuljcima.izradjeni su ostaci debelih drvenih stubova.*Prvom tipu naselja pripadaju : Varos kod Koraja.Na ovom lokalitetu je tanak sloj i koji je pun okresanih orudja. Treca figura je iz Luga kod Gorazda.nesto dalje Visoko brdo u Ljupljanici.Poseban umjetnicki stil:ljudske glave posebno stilizovane.Dobiva se pri tom utisak da je ovo bio jedan radionicki centar razne neolitske zajednice.Matic kod Tolise (Donja Mahala) i dr. U Bosni do sada su poznate svega tri cijele ljudske figure iz pomenutih lokaliteta: dvije od njih su lezale pod podnom konstrukcijom jedne kuce u Varosi.koji su nosili platformu za izgradnju kuce.Crkvini .da je srediste tela bilo dosta slobodno. Zbog njene veze i sa srednjim neolitom stavljena je u prvi plan. Srednje neolitsko doba u Bosni oznacava opcenito period porasta neolitske populacije.Ono je bilo nastanjeno tokom citavog srednjeg i mladjeg neolita.Izuzetak cini jedino Malo brdo kod Kalosevica.leze ostaci sojenickog naselja.ruke izgledaju samo kao horizontalni patrljci sa rupicama i sl.Vincanska kultura je vrlo poznata po svojim itradjevinama od plastike ljudskih i zivotinjskih figura.Nebu kod Travnika.koje pripada vincanskoj grupi.bile su prelomljene i relativno grubo izradjene u odnosu na figure iz Vince ili sa Kosova.sa jako naglasenim ocima.Grbaca kod Slatine(Bosanski Samac). Su gradjene na povrsini zemlje.uz rubni dio tela. u Obrima I kod Kaknja.Najstarije i najdugotrajnije „tel“ naselje je ono u Varosi. U okvir Burmirske grupe spadaju naselja : u Kraljevinama kod Novog Sehera.II tip). Kuce u ovim naseljima ( u dolini Bosne i Usore) ugl.Debelo brdo i Malo brdo u dolini Usore.nije neko brdo nego terasasti teren koji se spusta prema Usori.Naselje u Maticu osnovano je krajem srednjeg i mladjeg neolita.sigurnost od bilo kakvih iznenadjenja. Mladji neolit Najznacajnija kulturna grupa iz mladjeg neolita je svakako butmirska grupa.a ono u Gubaci pripada iskljucivo kasnom periodu vincanske grupe.Pokazalo se da su kuce u Varosi bile gradjene u polukrug.Zemljiste na kojem je bilo sojenicko naselje bilo je mocvarno( tu su velika lezista podzemne slane vode.potpuno pljosnata ljudska statua sa podbocnim rukama i veoma kratkim nogama sa naglasenim gluteima i jako shematicnom glavommnogo bolje radjena i originalna.koji dominiraju nad okolnim terenom i imaju veliku preglednost nad dolinama ovih rijeka.kao i otpadaka od njihovih kresanja. *Trecem tipu naselja pripadaju: Vinogradine i Sije u dolini Bosne.Polozaj ovih naselja jasno osvjetljava namjere njihovih osnivaca.Prilikom istrazivanja u temeljima za izgradnju jedne velike kuce.

Pripadnici butmirske grupe gradili su i kuce na povrsini zemlje. Smatra se i to da je ovo neolitsko naselje bilo kruznog tipa. Krov je bio izgradjen od debelog slamnog pokrova.pecenje i grijanje. Butmirska grupa zauzima ugl. naselje u Butmiru bilo locirano uz rijeku Zeljeznicu. Oko patosa bile su poredane posude za vodu i hranu i sl.iz naselja Nebo.Nacin gradjenja svih zemunica bio je istovjetan.sa po nekoliko stambenih horizonata. Karakteristike tih kuca: 1) sve kuce su cetvrtastog oblika 2) konstrukcija: glavni nosaci-drveni stubovi bili su ukopani u dosta duboke jame i ucvrsceni kamenim oblicima.zemunicka jama mogla je biti natkrivena samo nekim slozastim krovom.Zidovi horizontalnog i vertiklanog prepleta.sa po 4 kuce-dva stambena horizonta sa 5 ili 4 stambena objekta. Ostatke ovakvog tipa kuca imamo u Nebu i u Obrima II.jer ona pripada srednjem porjecju rijeke Bosne. Podnica jedne ovakve kuce. Prva faza se sastojala od dva stambena horizonta. 3) dvodjelne kuce odrzavaju dosta visoku stambenu kulturu. te trg za zajednicke potrebe .debljina od 15 do 40 cm. 4) kuce su bile podignute u redovima.bila je izgradjivana od debele naslage ilovace i ovalnog je oblika. Glavna prostorija imala je veliku kalotnu pec za kuhanje. Isto tako.ali to je bilo konstantovano samo u pocetnoj fazi zivota u tim naseljima. Izvana je gradjevina bila cetvrtasta.a nekad i vanjsko ognjiste.Tako je npr.a jedini izuzetak je naselje Kraljevine kod Novog Sehera.mogla je imati niske vanjske zidove i slicno.pored patosa za sjednje i spavanje.sa prolazima od 2 do 3 m izmedju njih.a unutra se satojala od 2 zemunicke jame. U izvjesnom broju zamunickih jama u Butmiru bilo je konstantovano unutarnje kucno ognjiste.kod Turbeta.U naselju Nebo otkopana je samo jedna velika zemunicka nastamba koja se sastojala od 2 prostrane jame. Na ovom lokalitetu zateceni su ostaci 3 razvojne faze.Nebo u dolini Bile ( koja se ulijeva u Lasvu) itd.koje mnoge pripadaju zemunicama.naselje u Obrima II na obali Bosnine pritoke Trstionice. Naselja butmirske grupe bila su pretezno podignuta uz samu obalu rijeke ili u neposrednoj blizini. Sa iskopavanja u Butmiru otkriveno je oko 90 jama. Tipovi kuca: U samo 2 naselja butmirske grupe ustanovljen je zamunicki tip kuca: Butmir i Nebo.Okolistu u Donjim Mostrama kod Visokog i na Brdu u Kiseljaku. Prjecje rijeke Bosne. Najznacajnije podatke o nadzemnim kucama dala su istrazivanja u naselju Obre II.iznad kojih se pruzao zajednicki dvoslivni krov. Gornji zemunicki zid bio je izgradjen od drvenog pletera i onda obljepljen debelim slojem ilovace.

krusolike posude i loptaste vaze sa malom prstenastom nogom. Naselje Nebo-koonstantovano je je u drugom stratumu nekoliko radionica kamenog orudja. Samo se u jednom slucaju uocavaju napori da se prikaze obuca na nogama ( vjerovatno kozna).kao i paleolitu zena imala glavnu ulogu.otkrivena i 4 zrvnjista za satiranje zitarica i 5 radionica kamenog orudja.ali i dalje ostaju nejasni. Neolitski umjetnici iz butmirkse grupe pridavali su pspbitu paznju obradi glave na svojim zemljanim figurama.razne druge bikonicne forme.tamne i dobro glacane povrsine. Medju figuralnim izradjevinama razlikujemo ljudske i zivotinjske figure.a na jednoj drugoj figuri izvedena su zadebljana na ledjnim rebrima. Ovaj tip vaza najzastupljeniji je u Obrima II i u Kaknju.svjedoce mozda o najpoznatijem radionickom centru neolitskog naselja u Bosni. Njima se jos pridruzuju : solje.zrtvenici na nogama.ukrasena ponekad kanelurama u gornjem dijelu posude ili nizom dugmeta na ostrom ramenu.veliki lonci i tome sl. Najznacajniju komponentu duhovne kulture butmirske grupe cine plasticne izradjevine od pecene zemlje. Prikazani su dakle zenski likovi.Naselje u Kraljevinama-ovo naselje se pruza na ogromnoj povrsini. Na nekim radionickim jestima vrsilo se primarno okresivanje kamenih sjekira. Jedna od vodecih formi butmirske kulture je bikonicna zdjela.bikonicni sudovi. Posto se na ovom prostoru naselja proteze veoma plitak kulturni sloj ( od 20 do 40 cm) i posto nisu pronadjeni odnosno zapazeni ostaci kucnog lijepa. Ostalim dijelovima tijela butmirski majstori nisu poklanjali toliku paznju. Noge su inace predstavljene shematicno. .a na drugim njihovo glacanje. Figure adoranta smatraju se likovima za neke kultne radnje (ucesnici). Likovi zivotinja-figure u obliku govedja. U butmirskoj keramografiji najazapazeniji oblici vaza jesu tzv. Na vecini butmirskih figura predstavljene su neke karakteristicne osobine zenskog tijela.jer je i u neolitu.pa na mnogim glavama iz Butmira mozemo da prepoznamo neke izrazito rasne osobine. To su bila mjesta medju kucama na kojima je zateceno vece kamenje ( postolja za rad).. Taj stil se ocituje gotovo iskljucivo u razlicitim geometrijskim motivima.veoma mali i sasvim nenaglaseni gornj otvori.izgorjele gradje i sl.pored 7 vanjskih ognjista. zbog velikog nalazista okresanih kamenih sjekira. Ljudske figure najcesce su prikazane u stojecem stavu ( Nebo). Ove zivotinjske statue samo potvrdjuju da su se stanovnici Butmira bavili i stocarstvom. U tom pogledu oni su se razvili u prave neolisticke umjetnike.minijaturne vaze. U Obrima II ova slika je znatno dopunjena. Ukrasi na butmirskoj keramickoj robi svjedoce o jednom posebnom i izuzetnom keramickom stilu. Tako su u prvoj fazi.alatke za kresanje ili glacanje i velika mada otpadaka.zakljucuje se da su na ovom naselju gradjene trosne gradjevine.

Vecina djece je bila polozena na lijevi bok.u Obrima I.odnosno bapsko-lengijelske ili sopotske skupine-koja ima odredjenih kulturnih veza sa vincenskom grupom. U Donjen Klokaru nastambe su bile ugl. Posavska neolitska grupa u sjevernoj Bosni Ova grupa je sastavni dio sremsko-slavonske.kako bi se osigurao napredak naselja i zastiti stanovnistvo od pretpostavljenih opasnosti. Lisicicka neolitska grupa Nazvana po naselju Lisicici kod Konjica. Na njegovim rubovima probusene su 4 rupice-svakako za vjesanje ovog predmeta.okruzeno nizim i visim brdima. Osam sa samom dnu kultnog sloja. .smjesteni su na samoj obali rijeke Save.a prema nalazima kostiju izgleda da su se tamosnji stanovnici bavili i lovom. Dok u Butmiru nema kostanog orudja.koja su u neolitsko doba bila pokrivena sumom i puna lovne divljaci. Samtra se da su ova djeca i dojencad zrtvovana u fazi formiranja naselja.a na prednjoj strani je izvedena ukrasna figura od 4 medjusobno povezana romba.naselje Obre II gdje je otkriveno 11 grobnih cjelina.pa su kosturi zateceno sa rasirenim nogama.neophodno je spomenuti i kult mrtvih. Sto se tice duhovne kulture u okviru butmirske gurpe.a dva djeteta su bila stavljena na ledja. Oko jednog slobodnog prostora (trg) redale su se u krugu kuce i zatvarale sa svih strana i sam trg. Zanimljiv nalaz predstavlja i jedan pljosnati kolut od peene zemlje u Obrima II. Svi otkriveni kosturi pripadali su sasvim maloj djeci.koje je danas potopljeno Jablanickim jezerom.nisko i izlozeno cescem plavljenju rijeke.U naseljima Obre II i Nebo sakupljen je ogroman broj kostiju od zivotinja. Postojale su tri gradjevinske faze koje svjedoce o trajnijem prebivalistu na ovom mjestu. Ova naselja bila su ribarska. Zemunickog tipa.a to su: prva faza-u njoj su gradjene zemunicke nastambe. Ovo naselje je lezalo u sirokoj i plodnoj dolini. Ovaj predmet oznacen je kao „suncev kolut“. te su bila opkoljena jarkom za odvodjenje vode.a u drugoj dvije cetvrtaste kuce na povrsini zemlje.a dok su tri groba lezala za jednu nijansu na visem nivou. Nosioci nase posavske grupe bili su Panonci. Preko 80 % tih kostiju pripada. Lisicicko naselje nije bilo narocito veliko-otprilike 150x100 m.a u naselju Nebo veci procenat kostiju je od divljih zivotinja. domacim zivotinjama.pa cak i dojencadi. Naselje u Lisicicima bilo je smjesteno na blagoj terasi pored obale Neretve.ovakvi jarci bili su dobra odbrana od vlage. S obzirom na to da je zemljiste na kojem je bilo podignuto naselje u Klokaru. Njena naselja Donji Klakar kod Bosanskog Broda i Donja Mahala kod Orasja.

S obzirom na predstave polumjeseca i sunca na keramickoj robi u Lisicicima. Jedina razlika je u podu. Medju 15 otkrivenih zamunickih jama.trouglovi.sume. Ovdje su se upotrebljavali urezani i bojeni ornamenti.dobro sacuvan pod. Treba spomenuti i to da je pored jednog ognjista u jednoj zamunickoj nastambi nadjena u pepelu vilica odrasle ljudske individue.jata ptica i sl.predstavu kuce.poseban tip vaze na nozi i razni lonci. c) Realisticne predstave. Ovo potvrdjuje kulturna srodnost sa nalazima na . trapa.izgradjeno od vecih rijecnih oblutaka.kruzni raspored nastambi.piramidalan ili stozast krug. b) Simbolicni znacim. Oblici keramickih posuda i njihovi ukrasi bitno se razlikuju od butmirske robe. Zidovi su bili nacinjeni od pletera i premaza ilovace. Iz toga onda mozemo zakljuciti da su stanovnici Lisicica njegovali kult lobanje odraslih predaka.ali monumentalno ognjiste.a citava brda zivotinjskih kostiju oko njega su ostaci zajednickih gozbi-odnosno o kolektivnoj ishrani. Pored ognjista u donje zemunickom stratumu bilo je nekoliko zajednickih objekata. Potom dolazi oblik solje u velikom broju varijanti.napravljen od manjih kamenih oblutaka (jedna vrsta kamene kaldrme).a pored toga je koristena i crvena konstrukcija. Ovi motivi su samostalno komponovani ili dolaze u medjusobnim kombinacijama.a posebno ornamentalnog sistema na keramici.sastavni su dijelovi jedne komunalne koncepcije.jedna je bila malih dimenzija. Zemunicke nastambe su gradjene na isti nacin kao i u onim bosanskim naseljima.odnosno solarno-lunarni kultovi.U donjem stratumu (zemunickom) zateceno je jedno.odmah se doslo do zakljucka da su ovdje bili razvijeni astralni. Zajednicko ognjiste na trgu.rijetke spirale i sl. Specificnu kulturnu pojavu u ovom nalazistu i u citavoj lisicickoj grupi predstavljaju ukrasi na keramickoj robi.od kojih mozemo spomenuti lov.a kose rupe na njenim rubovima ukazuje na posebno gradjen.sunca ili zvijezda i sl.zajednicke loncarske peci i spremnica hrane. Bikonicne zdjele. Nalaz je dvostruko zanimljiviji: prvo vilica je nadjena unutar nastambe i drugo lezala je pored ognjista.kao sto su znaci polumjeseca. Na osnovu cjelokupne kulturne fizionomije Lisicica.lisicicka grupa pripada jednom sirem kompleksu mladjeg neolita na Jadranu i zapadnom Mediteranu. Citava gradjevina daje utisak spremista za hranu. Motivi na keramici iz Lisicica: a) cisto geometrijski motivi u koje spadaju trake.osnovna su forma posuda u ovom nalazistu.posto se radi o sasvim drugacijem karakteru kulta.sa ostrim prelazima i kratkim vratom. osobito su karakteristicne bojene i druge trake uz rubove zdijela. Zbog toga se ne treba cuditi nedostatku ljudskih i zivotinjskih statueta.pa tek onda loptasti sudovi.polukrugovi.tzv. Svi ovi motivi su najcesce rasporedjeni na gornjem dijelu zdjele ili solje.

ostrvu Hvar. Fazu Ravlica pecine nad izvorom rijeke Tihaljire. Oblici fine keramike: solje i zdjele sa zaobljenim profilom zdjele i solje sa manje ili vise naglasenim obodom. Na osnovu ove srodnosti stvoren je i pojam hrvatskolisicicka kultura mladjeg neolita na Jadranu. . Hvarskoj kulturnoj grupi danas mozemo pripisati samo II.Korculi i Lastovu.bikonicne zdjele.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->