Neolit na podrucju BiH

(skripta)

jer se u Bosni tokom neolitskog doba susretali i mijesali kulturni elementi iz obje velike evropske zone.god. zatim bojenom i monohromnom keramikom.sa svojim vise centralnobalkanskim i kontinentalnim kulturnim elementima (ali i mijesanim stilovima) -drugu Hercegovina ciji neolit ima potpuno mediteranski karakter Stariji neolit Njemu pripadaju donji stratumi u Gornjoj Tuzli.impresso.pored srednje Evrope spada i dio zapadnog Podunavlja.biokoricnim i kruskolikim vazama.tzv.Ravlica pecina. srednjovjekovni kompleks-u koji.Pri tome.Obre kod Kaknja.Gornja Tuzla (starcevacka neolitska grupa). Dvije neolitske oblasti u BiH: -prvu sacinjava Bosna.a dok Zelena pecina i Ravlica pecina u Hercegovini. Izmedju ova dva glavna evropska kompleksa prostire se i jedan dosta sirok prelazni pojas.Danilo-Hvar na Jadranu i dr. god. BiH pripada sjeverozapadnom Balkanu.Zelenoj pecini.On je okarakterisan tzv.Ovaj kompleks okarakterisan je poluloptastim koricnim. Tri faze istrazivanja neolita: 1) austrougarski period-Butmir kod sarajeva 1893/96.kod Kaknja 1933..Uvod: Dva neolitska kompleksa u Evropi: I- II- mediteranski kompleks-u koji ubrajamo evropska poluostrva i nesto prostora u njihovoj pozadini.Zukovackoj pecini.u kojem dolazi do mijesanja neolitskih kulturnih elemenata. Naselja u Gornjoj Tuzli i Obri I nalaze se u Bosni. .mijesani stilovi na bosanskom tlu.Obrima I.Cairu kod Stoca i na Vukovim njivama..dok u ornamentici dominiraju linije. jadransko neolitska kultura).odnosno cardium impresso keramikom ( ukrasenom utiskivanjem prstom.On obiluje jos i bogatstvom plasticnih figura.dok Bosna pripada prelaznoj zoni.Mostre kod Visokog itd.Lisicici kod Konjica (1952-1954. 2) pripada staroj Jugoslaviji-neolitsko naselje Donje Mahale 1924.pretezno zenskih figura raznih domacih zivotinja.Turbe kod Travnika 3) poslije oslobadjanja zemlje-Nebo u dolini Bile kod Travnika (neolitska grupa). -Starcevo-Vinca Srbija.Hercegovina ulazi u cjelini u mediteranski.trake i ubodi.Zelena pecina na izvoru Bune kod Mostara 1955.rubom skoljke ili nekim odgovarajucim predmetom ). usce Zgoscanskog potoka u rijeku Bosnu.Arnautici kod Visokog.

Svojstva keramike iz Gornje Tuzle (STARCEVACKI KERAMICKI ELEMENTI) a) tri osnovne vrste keramickih posuda:gruba. Zelena pecinaNema posuda sa slikanim ornamentima (razlika u odnosu starcevacke grupe).meandri i sl) izvedeni tamnom ili rjedje-sasvim crnom bojom.Keramicki elementi ovdje su prilicno naglaseni i kombinovani sa nekim elementima jadranske cardium-impresso kulture.dok su cisto geometrijski ukrasi (okomite ili cikcak linije.Taj pod je bio izgradjen od manjih kamenih ploca. b) na posudama dominiraju oblici:polukuglaste.Kasno Starcevo 5750.zdjele na prstenastoj nozi itd) c) monohramna keramika (konicne i poluloptaste solje.pr . Starceva grupa (Gornja Tuzla)-naselja su uglavnom bila locirana na malom uzvisenju pored velikih ili malih rijeka.oblutaka i premoza ilovace i od nekoliko zvrnjista) Zelena iRakovicka pecina-stanovnici ove dbije pecine koristili su razne pecinske zaklone U hercegovackim naseljima glavna karakteristika predstavlja tzv.gdje su gradjene neke slabije nastambe.kuglaste posude sa jacom profiliranom obradom i kuglaste posude sa kracim cilindricnim vratom. *Iskljuciva upotreba pravolinijskih bojenih ornamenata izvedenih u tamnoj bojiodredjuje pripadnost ove keramicke robe u okviru starcevacke grupe. Kuce iz ovih perioda bile su cetvrtaste i izgradjene na povrsini zemlje.impresso keramika.biokonicne zdjele) JADRANSKI KERAMICKI ELEMENTI-posude sa mnogo manjim stijerkama.e. .U zivotnim uslovima nam pruzaju jedino ostaci od tri ognnjista ( izgradjeni od kamenih ploca. Naselje Obre I-obuhvatalo je povrsinu od 500 kvadratnih metara.god. c) na gruboj keramici vanjska povrsina je najcesce ukrasena otiscima nastalim od povlacenja prstom-BARBOTINE TEHNIKA ili utiscima prsta i nokta (impresso tehnika) d) bojena keramika ima obicno crvenkast ili sivosmedj premaz. Dvije vrste keramickih izradjevina: .a povrsina im je tamne i tamnosmedje boje. Postoje 3 osnovna keramicka izraza: a) barbotinska i druga gruba keramika b) bojena keramika (pehari.Posebno interesovanje izazivaju ostaci poda od jedne ovakve kuce. Naselje Obre I Pripada takodjer starcevackoj neolitskoj grupi.a iznad njega su bili komadi crvene pecene ilovace od zidne konstrukcije i nesto izgorjelog drveta.monohromna polirana i slikana kermaika.

ali nije nepoznata keramika sa dobro uglacanom povrsinom i zigosanim ukrasima.·gruba ·monohramne.Najvjerovatnije je da se u Obrima I i Zelenoj pecini radio o kultnom zatrovanju djece.Prema antropoloskim nalazima rado se o djetetu od 5 godina.a ostala 4 slucaja-rasute djecije kosti sa zivotinjskim kostima i nekim predmetima zajedno. Najznacajnija nalazista kakanjske neolitske grupe su: Obre I.Kakanj i Arnautovic.Podnice kuca bile su od nabijene ilovace ili od tanjih kamenih ploca ili od oba materijala.Cetiri groba su sadrzavala kompaktnije dijelove djecijih kostura (dojencadi) u zgrcenom polozaju.a uz drugu-3 kamene sjekire i 1 ukopana posuda.radi prospenteta?(ne kontam Edinu ovdje xD) buduceg naselja. kosti su pripadali djeci.motivi Pavlica pecina-dominira gruba keramika sa utscima prstiju ili nokta.Tako se dobio najstariji tumulus u BiH. *U Obrima I ( III i IV stratum)otkriveni su ostaci od 5 stambenih objekata.polirane posude Ovdje razlikujemo tri vrste motiva: a) utisci prsta i nokta-circummediteranskim motivima b) motivi.skoljke ili neki zasiljeni predmet. Kult mrtvih-stariji neolit Obri I.Ugl.svoj zivot pocinju kakanjska i vincarska grupa.motivi stipanja c) motivi koji se upotrebljavaju ugl.Sa uspravnim plocama zatecena su jos dva uredjaja:uz prvi je stajao nakit od morske skoljke. Srednji neolit U srednjem neolitu. Zelena pecina-uz istocnu stijenu potpecinskog prostora nadjene su kosti lubanje i udova jedne ljudske individue.u stratumima otkriveno je osam grobnih cjelina.a svoj vrhunac dozivljava u mladjem neolitu).a to su: motivi koji oponasaju pletene kosare ili su izvedeni jednom posebnom vrstom skoljke.na uglovima su .a kasnije i butmirska grupa (zapocinje u srednjem neolitu.klasa i tzv.Kucni temelji su bili izgradjeni od kamena.a jedna od njih je imala dvije prostorije (od oko 60 kvadratnih metara).gusto zigosani polukrugovi i dr.u zapadnom mediteranskom prostoru.Bili su to cetvrtaste kuce na povrisni zemlje.

razne vrste tanjira i zdjela.cije su uglove nosili masivni stubovi ukopane u duboke jame.smedje.dok u srednjoj fazi ovaj keramicki tip ustupa mjesto obicnoj gruboj keramici (trbusasti lonci sa cilindricnim vratom. Vaze tulipanskog oblika i vaze na visim.Bile su velikih dimenzija.Varos kod Kaknja).Nesto dalje od dugacke kuce otkriven je citav niz malih.Jama Vinca smjestena na Dunavu juzno od Beograda.Ti elementi su: a) nesto uprostena barbotinska i impersso.koje su sluzile kao ostave.nanesena poslije pecenja posude(Rinearni motivi? ) d) U ornamentalnom pogledu smjenjuju se plasticni i urezani motivi (izvedeni dosta plitkim urezima) u obliku stratigranih traka. *Stanovnici naselja u Kaknju gradili su velike zamunicke nastambe.gruba keramika( starijafaza).zadnja faza: crnoglacana keramika c) Kultne posude na cetiri zadebljane noge.oblici:polukuglaste solje.Ove posude su karakteristicne za jadransko podrucje ( daniltska grupa ). telova-ravnicarski predjeli sjeveroistocne Bosne 2) sojenicka naselja u Tuzli 3) naselja na istaknutim brezuljcima-na brezuljcima uz rijeku Bosnu i Usoru .a zidovi su bili izgradjeni od drveta ili ilovace.Jedna kuca je bila dugacka oko 50 m. Vincarska grupa u Bosni zaposjedala je prostor izmedju rijeke Drine-Save-Bosne i Usore-podrucje sjeveroistocne Bosne.sa sirokim kosim otvorom i velikom drskom iznad ovog otvora. Najbrojnija neolitska grupa u Bosni bila je vincarska grupa.Svaka kuca je imala svoje unutarnje ognjiste.U Bosni se razlikuje nekoliko tipova naselja vincanske grupe: 1) naselja u obliku tzv.tzv.U pocetku je bilo tek nekoliko naselja ( Gornja Tuzla.a siroka 5 m. *Naselje u Arnautovicima-nisu gradjene zemunicke kuce kao u Kaknju.posebno sila i spatule (jedna vrsta kasika).zvonolikim nogama.nego kuca na povrsini zemlje. Kulturnu nepoznanicu predstavljaju ritoni na cetiri noge.sivkastosmedje.tamnosive boje. Ova neolitska grupa ima dosta originalan stil keramickih izradjevina.ali tek kasnije dolazi do formiranja mreze naselja.sve do danas ostala je glavno nalaziste ove neolitske skupine.U hronoloskom smislu ona je zaprema vjerovatno srednje i kasno neolitsko doba.trouglova i rombova na nogama ritona (kultnih posuda) urezani motivi „bodljikave zice“.Drveni pleter i lijep od ilovace sluzili su za izgradnju zidnih konstrukcija.Ukopane blizu 1 m u zemlju zdravicu.ljevkastih jama.Unutarnji dio obojene su crveno.obicni zaobljeni lonci i konicne zdjele). b) Monohramna keramika-uglacane povrsine.ustanovljene jame od stubova. U materijalnoj kulturi kaknjske grupe veliku ulogu su igrala kostana orudja.sto cini jedinstven primjer u Bosni.

leze ostaci sojenickog naselja.uz rubni dio tela.Nebu kod Travnika. Srednje neolitsko doba u Bosni oznacava opcenito period porasta neolitske populacije.izradjeni su ostaci debelih drvenih stubova.Prilikom istrazivanja u temeljima za izgradnju jedne velike kuce.koji dominiraju nad okolnim terenom i imaju veliku preglednost nad dolinama ovih rijeka.sa jako naglasenim ocima.koji su nosili platformu za izgradnju kuce.Pokazalo se da su kuce u Varosi bile gradjene u polukrug.Polozaj ovih naselja jasno osvjetljava namjere njihovih osnivaca.kao i otpadaka od njihovih kresanja.Matic kod Tolise (Donja Mahala) i dr.koje pripada vincanskoj grupi. Su gradjene na povrsini zemlje.Izuzetak cini jedino Malo brdo kod Kalosevica. *Trecem tipu naselja pripadaju: Vinogradine i Sije u dolini Bosne. Dobila je naziv prema nalazistu Butmir kod Sarajeva.nesto dalje Visoko brdo u Ljupljanici. Treca figura je iz Luga kod Gorazda. Zajednicka osobina im je to da su smjesteni na nizim ili istaknutim brezuljcima. Kuce u ovim naseljima ( u dolini Bosne i Usore) ugl. Mladji neolit Najznacajnija kulturna grupa iz mladjeg neolita je svakako butmirska grupa.sigurnost od bilo kakvih iznenadjenja.Naselje u Maticu osnovano je krajem srednjeg i mladjeg neolita.II tip).nije neko brdo nego terasasti teren koji se spusta prema Usori.potpuno pljosnata ljudska statua sa podbocnim rukama i veoma kratkim nogama sa naglasenim gluteima i jako shematicnom glavommnogo bolje radjena i originalna.ruke izgledaju samo kao horizontalni patrljci sa rupicama i sl.na uobicajen tehnicki nacin.Crkvini .Zemljiste na kojem je bilo sojenicko naselje bilo je mocvarno( tu su velika lezista podzemne slane vode.sa nizom rupica na tjemenu.Ono je bilo nastanjeno tokom citavog srednjeg i mladjeg neolita. Zbog njene veze i sa srednjim neolitom stavljena je u prvi plan. u Obrima I kod Kaknja.Dobiva se pri tom utisak da je ovo bio jedan radionicki centar razne neolitske zajednice.a ono u Gubaci pripada iskljucivo kasnom periodu vincanske grupe.Poseban umjetnicki stil:ljudske glave posebno stilizovane.Grbaca kod Slatine(Bosanski Samac). U okvir Burmirske grupe spadaju naselja : u Kraljevinama kod Novog Sehera.bile su prelomljene i relativno grubo izradjene u odnosu na figure iz Vince ili sa Kosova. U Bosni do sada su poznate svega tri cijele ljudske figure iz pomenutih lokaliteta: dvije od njih su lezale pod podnom konstrukcijom jedne kuce u Varosi.Na ovom lokalitetu je tanak sloj i koji je pun okresanih orudja.da je srediste tela bilo dosta slobodno.Debelo brdo i Malo brdo u dolini Usore.Vincanska kultura je vrlo poznata po svojim itradjevinama od plastike ljudskih i zivotinjskih figura.*Prvom tipu naselja pripadaju : Varos kod Koraja.Najstarije i najdugotrajnije „tel“ naselje je ono u Varosi. *U okviru jednog dijela grada Tuzle.

Karakteristike tih kuca: 1) sve kuce su cetvrtastog oblika 2) konstrukcija: glavni nosaci-drveni stubovi bili su ukopani u dosta duboke jame i ucvrsceni kamenim oblicima. Sa iskopavanja u Butmiru otkriveno je oko 90 jama.sa po nekoliko stambenih horizonata.sa prolazima od 2 do 3 m izmedju njih.pored patosa za sjednje i spavanje.Zidovi horizontalnog i vertiklanog prepleta.koje mnoge pripadaju zemunicama.mogla je imati niske vanjske zidove i slicno.Nacin gradjenja svih zemunica bio je istovjetan. Izvana je gradjevina bila cetvrtasta.kod Turbeta.U naselju Nebo otkopana je samo jedna velika zemunicka nastamba koja se sastojala od 2 prostrane jame. Gornji zemunicki zid bio je izgradjen od drvenog pletera i onda obljepljen debelim slojem ilovace. Isto tako.bila je izgradjivana od debele naslage ilovace i ovalnog je oblika.a jedini izuzetak je naselje Kraljevine kod Novog Sehera.Tako je npr. naselje u Butmiru bilo locirano uz rijeku Zeljeznicu. Krov je bio izgradjen od debelog slamnog pokrova.Nebo u dolini Bile ( koja se ulijeva u Lasvu) itd.sa po 4 kuce-dva stambena horizonta sa 5 ili 4 stambena objekta. Ostatke ovakvog tipa kuca imamo u Nebu i u Obrima II.ali to je bilo konstantovano samo u pocetnoj fazi zivota u tim naseljima. Pripadnici butmirske grupe gradili su i kuce na povrsini zemlje. Najznacajnije podatke o nadzemnim kucama dala su istrazivanja u naselju Obre II.zemunicka jama mogla je biti natkrivena samo nekim slozastim krovom.a nekad i vanjsko ognjiste. Prva faza se sastojala od dva stambena horizonta. 3) dvodjelne kuce odrzavaju dosta visoku stambenu kulturu.iznad kojih se pruzao zajednicki dvoslivni krov.pecenje i grijanje. Tipovi kuca: U samo 2 naselja butmirske grupe ustanovljen je zamunicki tip kuca: Butmir i Nebo. 4) kuce su bile podignute u redovima.Okolistu u Donjim Mostrama kod Visokog i na Brdu u Kiseljaku. U izvjesnom broju zamunickih jama u Butmiru bilo je konstantovano unutarnje kucno ognjiste. Glavna prostorija imala je veliku kalotnu pec za kuhanje. te trg za zajednicke potrebe . Butmirska grupa zauzima ugl.jer ona pripada srednjem porjecju rijeke Bosne. Podnica jedne ovakve kuce. Smatra se i to da je ovo neolitsko naselje bilo kruznog tipa.iz naselja Nebo.naselje u Obrima II na obali Bosnine pritoke Trstionice.debljina od 15 do 40 cm. Oko patosa bile su poredane posude za vodu i hranu i sl.a unutra se satojala od 2 zemunicke jame. Naselja butmirske grupe bila su pretezno podignuta uz samu obalu rijeke ili u neposrednoj blizini. Na ovom lokalitetu zateceni su ostaci 3 razvojne faze. Prjecje rijeke Bosne.

Ove zivotinjske statue samo potvrdjuju da su se stanovnici Butmira bavili i stocarstvom.otkrivena i 4 zrvnjista za satiranje zitarica i 5 radionica kamenog orudja. Na vecini butmirskih figura predstavljene su neke karakteristicne osobine zenskog tijela. Taj stil se ocituje gotovo iskljucivo u razlicitim geometrijskim motivima.alatke za kresanje ili glacanje i velika mada otpadaka. U tom pogledu oni su se razvili u prave neolisticke umjetnike.a na jednoj drugoj figuri izvedena su zadebljana na ledjnim rebrima. Ljudske figure najcesce su prikazane u stojecem stavu ( Nebo).zrtvenici na nogama. Na nekim radionickim jestima vrsilo se primarno okresivanje kamenih sjekira.razne druge bikonicne forme. Ovaj tip vaza najzastupljeniji je u Obrima II i u Kaknju. Neolitski umjetnici iz butmirkse grupe pridavali su pspbitu paznju obradi glave na svojim zemljanim figurama.svjedoce mozda o najpoznatijem radionickom centru neolitskog naselja u Bosni.zakljucuje se da su na ovom naselju gradjene trosne gradjevine. To su bila mjesta medju kucama na kojima je zateceno vece kamenje ( postolja za rad).bikonicni sudovi. Naselje Nebo-koonstantovano je je u drugom stratumu nekoliko radionica kamenog orudja. . U Obrima II ova slika je znatno dopunjena. Ukrasi na butmirskoj keramickoj robi svjedoce o jednom posebnom i izuzetnom keramickom stilu. Tako su u prvoj fazi.tamne i dobro glacane povrsine.ali i dalje ostaju nejasni.izgorjele gradje i sl. Ostalim dijelovima tijela butmirski majstori nisu poklanjali toliku paznju..pored 7 vanjskih ognjista.pa na mnogim glavama iz Butmira mozemo da prepoznamo neke izrazito rasne osobine.jer je i u neolitu. Likovi zivotinja-figure u obliku govedja. zbog velikog nalazista okresanih kamenih sjekira.veliki lonci i tome sl. Najznacajniju komponentu duhovne kulture butmirske grupe cine plasticne izradjevine od pecene zemlje.ukrasena ponekad kanelurama u gornjem dijelu posude ili nizom dugmeta na ostrom ramenu.kao i paleolitu zena imala glavnu ulogu.veoma mali i sasvim nenaglaseni gornj otvori. Njima se jos pridruzuju : solje. U butmirskoj keramografiji najazapazeniji oblici vaza jesu tzv.minijaturne vaze. Samo se u jednom slucaju uocavaju napori da se prikaze obuca na nogama ( vjerovatno kozna). Medju figuralnim izradjevinama razlikujemo ljudske i zivotinjske figure.Naselje u Kraljevinama-ovo naselje se pruza na ogromnoj povrsini. Posto se na ovom prostoru naselja proteze veoma plitak kulturni sloj ( od 20 do 40 cm) i posto nisu pronadjeni odnosno zapazeni ostaci kucnog lijepa. Jedna od vodecih formi butmirske kulture je bikonicna zdjela.krusolike posude i loptaste vaze sa malom prstenastom nogom. Noge su inace predstavljene shematicno.a na drugim njihovo glacanje. Figure adoranta smatraju se likovima za neke kultne radnje (ucesnici). Prikazani su dakle zenski likovi.

Dok u Butmiru nema kostanog orudja.U naseljima Obre II i Nebo sakupljen je ogroman broj kostiju od zivotinja.naselje Obre II gdje je otkriveno 11 grobnih cjelina. Na njegovim rubovima probusene su 4 rupice-svakako za vjesanje ovog predmeta. Postojale su tri gradjevinske faze koje svjedoce o trajnijem prebivalistu na ovom mjestu.pa su kosturi zateceno sa rasirenim nogama. S obzirom na to da je zemljiste na kojem je bilo podignuto naselje u Klokaru.a u naselju Nebo veci procenat kostiju je od divljih zivotinja. Lisicicko naselje nije bilo narocito veliko-otprilike 150x100 m. Lisicicka neolitska grupa Nazvana po naselju Lisicici kod Konjica.smjesteni su na samoj obali rijeke Save.a to su: prva faza-u njoj su gradjene zemunicke nastambe. Ovo naselje je lezalo u sirokoj i plodnoj dolini. te su bila opkoljena jarkom za odvodjenje vode. Zanimljiv nalaz predstavlja i jedan pljosnati kolut od peene zemlje u Obrima II. Ovaj predmet oznacen je kao „suncev kolut“. U Donjen Klokaru nastambe su bile ugl. Svi otkriveni kosturi pripadali su sasvim maloj djeci. Preko 80 % tih kostiju pripada. Naselje u Lisicicima bilo je smjesteno na blagoj terasi pored obale Neretve.nisko i izlozeno cescem plavljenju rijeke.u Obrima I. Ova naselja bila su ribarska.a dok su tri groba lezala za jednu nijansu na visem nivou. Osam sa samom dnu kultnog sloja. Sto se tice duhovne kulture u okviru butmirske gurpe. Zemunickog tipa.koje je danas potopljeno Jablanickim jezerom.odnosno bapsko-lengijelske ili sopotske skupine-koja ima odredjenih kulturnih veza sa vincenskom grupom.okruzeno nizim i visim brdima. Nosioci nase posavske grupe bili su Panonci.ovakvi jarci bili su dobra odbrana od vlage. Samtra se da su ova djeca i dojencad zrtvovana u fazi formiranja naselja.a dva djeteta su bila stavljena na ledja. Oko jednog slobodnog prostora (trg) redale su se u krugu kuce i zatvarale sa svih strana i sam trg.a prema nalazima kostiju izgleda da su se tamosnji stanovnici bavili i lovom. Vecina djece je bila polozena na lijevi bok. .koja su u neolitsko doba bila pokrivena sumom i puna lovne divljaci.kako bi se osigurao napredak naselja i zastiti stanovnistvo od pretpostavljenih opasnosti.pa cak i dojencadi.a u drugoj dvije cetvrtaste kuce na povrsini zemlje.neophodno je spomenuti i kult mrtvih. Njena naselja Donji Klakar kod Bosanskog Broda i Donja Mahala kod Orasja.a na prednjoj strani je izvedena ukrasna figura od 4 medjusobno povezana romba. Posavska neolitska grupa u sjevernoj Bosni Ova grupa je sastavni dio sremsko-slavonske. domacim zivotinjama.

Pored ognjista u donje zemunickom stratumu bilo je nekoliko zajednickih objekata. Na osnovu cjelokupne kulturne fizionomije Lisicica.jedna je bila malih dimenzija.odmah se doslo do zakljucka da su ovdje bili razvijeni astralni.a posebno ornamentalnog sistema na keramici. Potom dolazi oblik solje u velikom broju varijanti.zajednicke loncarske peci i spremnica hrane.ali monumentalno ognjiste. Treba spomenuti i to da je pored jednog ognjista u jednoj zamunickoj nastambi nadjena u pepelu vilica odrasle ljudske individue.kao sto su znaci polumjeseca.kruzni raspored nastambi. Nalaz je dvostruko zanimljiviji: prvo vilica je nadjena unutar nastambe i drugo lezala je pored ognjista. Specificnu kulturnu pojavu u ovom nalazistu i u citavoj lisicickoj grupi predstavljaju ukrasi na keramickoj robi. Bikonicne zdjele.sastavni su dijelovi jedne komunalne koncepcije. Medju 15 otkrivenih zamunickih jama.tzv. trapa.posto se radi o sasvim drugacijem karakteru kulta. Zajednicko ognjiste na trgu. Ovi motivi su samostalno komponovani ili dolaze u medjusobnim kombinacijama.U donjem stratumu (zemunickom) zateceno je jedno. Iz toga onda mozemo zakljuciti da su stanovnici Lisicica njegovali kult lobanje odraslih predaka.sa ostrim prelazima i kratkim vratom.od kojih mozemo spomenuti lov.polukrugovi. S obzirom na predstave polumjeseca i sunca na keramickoj robi u Lisicicima. Jedina razlika je u podu.izgradjeno od vecih rijecnih oblutaka. osobito su karakteristicne bojene i druge trake uz rubove zdijela. Svi ovi motivi su najcesce rasporedjeni na gornjem dijelu zdjele ili solje.pa tek onda loptasti sudovi.trouglovi.sume.odnosno solarno-lunarni kultovi.a kose rupe na njenim rubovima ukazuje na posebno gradjen.lisicicka grupa pripada jednom sirem kompleksu mladjeg neolita na Jadranu i zapadnom Mediteranu.a pored toga je koristena i crvena konstrukcija.predstavu kuce.piramidalan ili stozast krug. c) Realisticne predstave.sunca ili zvijezda i sl.napravljen od manjih kamenih oblutaka (jedna vrsta kamene kaldrme).poseban tip vaze na nozi i razni lonci.rijetke spirale i sl.dobro sacuvan pod. Zbog toga se ne treba cuditi nedostatku ljudskih i zivotinjskih statueta.jata ptica i sl. b) Simbolicni znacim. Zidovi su bili nacinjeni od pletera i premaza ilovace.a citava brda zivotinjskih kostiju oko njega su ostaci zajednickih gozbi-odnosno o kolektivnoj ishrani. Citava gradjevina daje utisak spremista za hranu. Ovo potvrdjuje kulturna srodnost sa nalazima na . Motivi na keramici iz Lisicica: a) cisto geometrijski motivi u koje spadaju trake.osnovna su forma posuda u ovom nalazistu. Oblici keramickih posuda i njihovi ukrasi bitno se razlikuju od butmirske robe. Zemunicke nastambe su gradjene na isti nacin kao i u onim bosanskim naseljima. Ovdje su se upotrebljavali urezani i bojeni ornamenti.

. Fazu Ravlica pecine nad izvorom rijeke Tihaljire.ostrvu Hvar. Oblici fine keramike: solje i zdjele sa zaobljenim profilom zdjele i solje sa manje ili vise naglasenim obodom.bikonicne zdjele. Hvarskoj kulturnoj grupi danas mozemo pripisati samo II. Na osnovu ove srodnosti stvoren je i pojam hrvatskolisicicka kultura mladjeg neolita na Jadranu.Korculi i Lastovu.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful