OBRAZOVNI PROGRAM

EKONOMSKI TEHNIČAR

SADRŽAJ: OPŠTI DIO .................................................................................................. 3 1. NAZIV PROGRAMA: EKONOMSKI TEHNIČAR....................................................... 3 2. NASTAVNI PLAN ....................................................................................... 3 POSEBNI DIO ............................................................................................... 6 1. PREDMETNI PROGRAMI ............................................................................... 6 1.1. OPŠTEOBRAZOVNI PREDMETI..................................................................... 6 1.2. STRUČNO TEORIJSKI PREDMETI.................................................................. 7 1.2.1. POSLOVNA EKONOMIJA ......................................................................... 7 1.2.2. POSLOVNA KOMUNIKACIJA I BIROTEHNIKA ............................................... 16 1.2.3. OSNOVI MAKROEKONOMIJE ................................................................. 20 1.2.4. POSLOVNA INFORMATIKA .................................................................... 25 1.2.5. PRAVO............................................................................................ 36 1.2.6. STATISTIKA ...................................................................................... 41 1.2.7. FINANSIJE ....................................................................................... 49 1.2.8. RAČUNOVODSTVO.............................................................................. 63 1.2.9. BANKARSKO POSLOVANJE.................................................................... 94 1.2.10. PRAKTIČNA NASTAVA.......................................................................103 1.2.11. ITALIJANSKI JEZIK...........................................................................130 1.2.12. PREDUZETNIŠTVO I BIZNIS .................................................................142 1.2.13. EKONOMSKA GEOGRAFIJA .................................................................147 1.2.14. MARKETING ...................................................................................152 1.2.15. CARINE, ŠPEDICIJA, OSIGURANJE ........................................................157 1.2.16. FINANSIJSKA TRŽIŠTA ......................................................................166 2. STRUČNI ISPIT.......................................................................................171 2.1. ISPITNI KATALOZI STRUČNO-TEORIJSKIH PREDMETA .....................................171 2.1.1. BANKARSKO POSLOVANJE...................................................................171 2.1.2. FINANSIJE ......................................................................................175 2.1.3. RAČUNOVODSTVO.............................................................................178 2.1.4. POSLOVNA EKONOMIJA ......................................................................181 2.2. STRUČNI RAD .....................................................................................183 3. OBAVEZNI NAČINI PROVJERAVANJA ZNANJA .................................................193 4. USLOVI ZA NAPREDOVANJE I ZAVRŠETAK OBRAZOVNOG PROGRAMA....................193 5. NAČIN PRILAGOĐAVANJA UČENICIMA SA SMETNJAMA U RAZVOJU.......................194 6. NAČIN PRILAGOĐAVANJA PROGRAMA OBRAZOVANJU ODRASLIH.........................194 7. PROFIL STRUČNE SPREME NASTAVNIKA I STRUČNIH SARADNIKA .........................194 8. OBLIK ORGANIZACIJE IZVOĐENJA OBRAZOVNOG PROGRAMA .............................195 9. BROJ ČASOVA PO GODINAMA OBRAZOVANJA I VRSTAMA NASTAVE......................195 10. PROFESIONALNA PRAKSA .......................................................................196 11. SLOBODNE AKTIVNOSTI .........................................................................196

2

OPŠTI DIO 1. Naziv programa: EKONOMSKI TEHNIČAR 2. Nastavni plan
Redni broj A 1 2 3 4 5 1 2 3 1 2 3 4 sed. god. Opšte obrazovni predmeti Maternji jezik i 4 144 književnost Matematika 3 108 Strani jezik 3 108 Informatika 2 72 Fizičko vaspitanje 2 72 Društvena grupa predmeta Istorija 2 72 Sociologija Psihologija Prirodna grupa predmeta Bilogija sa ekologijom 2 72 Hemija 2 72 Geografija 2 72 Fizika UKUPNO A 22 792 2229 Stručnoteorijski predmeti Poslovna ekonomija 3 108 Poslovna 2 72 komunikacija i birotehnika Osnovi makroekonomije Poslovna informatika Pravo Statistika Finansije Računovodstvo Opšti smjer Računovodstvo Finansijski smjer Računovodstvo Finansije Bankarski smjer Bankarsko poslovanje UKUPNO B (b1+b2) 5 180 Praktična nastava 2 72 Slobodne aktivnosti 1 36 Izborna nastava 2 72 Profesionalna praksa 10 dana Broj časova 32 1152 Nastavni predmetigrupe predmeta I sed. 3 3 3 2 2 II god. 108 108 108 72 72 2 72 2 66 sed. 3 3 3 2 III god. 108 108 108 72 sed. 3 3 3 2 IV god. 99 99 99 66
Ukupno

459 423 423 72 282 144 72 66 72 72 72 72 429

2 15

72 540

13

468

13

B 1 2 3 4 5 6 7 8 9.02. 9.F2. 10.F2 10.B. C D E F G

3

108

216 72

3 2 2

108 72 72 2 72 2 3 66 99 66 99 33 66 99 330 132 33 132 1056

108 210 72 99 108 210 207 99 138 207 1302 420 141 420 4512

2

72

3 2 +3 +1 +2

108 72 108 36 72

2 +3 +1 +2 3 10 4 1 4 32

12 432 2 72 1 36 2 72 10 dana 32 1152

3 108 10 360 4 144 1 36 4 144 10 dana 32 1152

3

vještina i kompetencija za obavljanje poslova kontrole dokumentacije i obračuna cijena. spremnosti za razvijanje kvalitetnih međuljudskih odnosa. . kreditiranja i kontrole potrošačkih kredita. . uz odobrenje nastavničkog vijeća škole. Lica koja su napunila 18 godina uključuju se u program za obrazovanje odraslih. poslova plaćanja sa inostranstvom. radi sticanja srednjeg stručnog obrazovanja u četvorogodišnjem trajanju mogu se upisati lica koja su završila osnovnu školu i nijesu starija od 17 godina. 4 2 IV god. vještina i kompetencija za učestvovanje u poslovima kontrolora štednje i žiro-računa. osiguranje Finansijska tržišta I sed. 36 72 72 72 sed. . 4 2 III god. 36 72 72 72 2 2 sed. . Uslovi za upis. definisanih standardima zanimanja. kontrole tekućih računa.produbljivanje i proširivanje opšteg obrazovanja u funkciji struke i obezbjeđivanje stručno-teorijskih i praktičnih znanja. kontrole platnog prometa i aviza. . obaveza i fiskalnih opterećenja.Izuzetno. .osposobljavanje za pravilnu komunikaciju na jednom stranom jeziku. . 36 144 72 sed. vještina i kompetencija za obavljanje poslova platnog prometa preduzeća. . vještina i kompetencija za obavljanje poslova obračuna zarada u banci i poslova bankarskog knjigovodstva. .racionalno korišćenje energije. neophodnih za samostalno obavljanje poslova. koji donosi Ministarsvo prosvjete i nauke. 3.Ako se za upis prijavio veći broj kandidata od broja raspisanih mjesta. izučava ga u sva četiri razreda. upis se vrši prema odgovarajućem pravilniku o upisu učenika u srednju školu. bankarski ili finansijski smjer učenici se odlučuju u drugom polugodištu drugog razreda. . 4. obračuna zarada.razvoj ekološke svijesti i svijesti o poštovanju mjera zaštite na radu i zaštite okoline.sticanje znanja. U trećem i četvrtom razredu učenici biraju po dva predmeta. . odnosno uključivanje u program za obrazovanje odraslih .Redni broj G1 E 1 2 3 4 5 6 Nastavni predmetigrupe predmeta Broj radnih sedmica Izborna nastava Drugi strani jezik Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Carina. kontrole isplate zarada. . Za opšti. pogonskog knjigovodstva. materijalnog knjigovodstva. vještina i kompetencija za praćenje stanja finansijskih obaveza i potraživanja preduzeća. . 2 2 2 god. poreza i doprinosa na zarade. .sticanje znanja. knjigovodstva osnovnih sredstava.sticanje znanja.sticanje znanja.sticanje znanja. 4 .osposobljavanje za obavljanje poslova knjigovodstva analitike kupaca i analitike dobavljača. 2 2 2 II god. blagajničkih poslova.razvoj sposobnosti socijalne komunikacije.razvoj informatičke pismenosti i sposobnosti timskog rada. bankarskog knjigovodstva. materijala i vremena. u školu se mogu upisati lica do 18 godine. 36 132 66 Ukupno 72 72 2 2 66 66 141 420 278 72 72 72 138 66 Napomena: U prvom i drugom razredu učenici biraju po jedan izborni predmet. Ciljevi i zadaci obrazovnog programa . priprema i organizovanje aktivnosti iz djelokruga svog rada. Učenik koji izabere strani jezik II u prvom razredu.U srednju stručnu školu (redovno obrazovanje). špedicija.planiranje.

5 .U redovnom obrazovanju učenici prelaze u viši razred ako su iz svih predmeta tekuće godine postigli pozitivnu ocjenu. .Završetkom obrazovnog programa stiče se stručno obrazovanje u četvorogodišnjem trajanju. Prohodnost .Obrazovanje po obrazovnom programu Ekonomski tehničar traje četiri godine.EKONOMSKI TEHNIČAR. odradili slobodne aktivnosti i obavili profesionalnu praksu. u skladu sa Uputstvom o prilagođavanju obrazovnih programa obrazovanju odraslih. 7. Trajanje obrazovanja . 6. Obrazovanje koje se stiče .5.Odrasli napreduju po programu u skladu sa programom za izvođenje obrazovnog programa za odrasle koji donosi škola.

FIZIČKO VASPITANJE 1.6.4.1. OPŠTEOBRAZOVNI PREDMETI 1. HEMIJA 1.1.7.1. STRANI JEZIK 1.2.1.1.1.11. GEOGRAFIJA 1.9.10. SOCIOLOGIJA 1. FIZIKA 1.3. ISTORIJA 1.8.POSEBNI DIO 1. MATERNJI JEZIK I KNJIŽEVNOST 1.1.1.1.1. MATEMATIKA 1.5.1.1.1. INFORMATIKA 1. PREDMETNI PROGRAMI 1. BIOLOGIJA SA EKOLOGIJOM 6 .

. . .sticanje znanja o funkcionisanju i poslovanju privrednog društva.1. .2.sticanje znanja o osnovnim ekonomskim pojmovima i odnosima. . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorije Vježbe 108 108 Ukupno 108 108 216 216 3.upoznavanje sa ulaganjima i rezultatima privrednog društva kao i načinom njihove raspodjele.2. . STRUČNO TEORIJSKI PREDMETI 1.osposobljavanje za samostalan rad (obračun troškova. kalkulacija cijena. . 7 .1. POSLOVNA EKONOMIJA 1. analiza rezultata).razumijevanje ekonomskih principa privrednog društva.upoznavanje sa marketingom i menadžmentom kao poslovnom koncepcijom privrednog društva. Opšti ciljevi nastave .razumijevanje organizacije funkcija i elemenata privrednog društva.upoznavanje sa karakteristikama preduzeća kao osnovnog subjekta privređivanja. Naziv predmeta: POSLOVNA EKONOMIJA 2.

imovina.upoznaje i dijela i cjeline.razvija pozitivnu sredstava preduzeća obrtna i ostala identifikaciju sa .uspostavlja vezu amortizacija.analizira preduzeća organizacionu .izračunavanje koeficijenta obrta obrtnih sredstava 8 . sredstava sadašnje i preduzeća amortizovane .osnovne pojmove preduzeća privređivanja.upoznaje osnovne i organizacije zadatke poslovne ekonomije . . izvori između nabavne. pojedina osnovna amortizovanu i sredstva prema tržišnu vrijednost vremenskom i osnovnih sredstava funkcionalnom i značaj načinu amortizacije amortizovanja Preporuke za izvođenje nastave vježba: . razumije privrede i .upoređuje osobine .poznaje elemente pojedinih vrsta preduzeća i njihov preduzeća uticaj na privredni rast i tehnološki razvoj . .izračunavanje amortizacije za pojedina osnovna sredstva .uočava značaj organizacionu zadovoljavanja strukturu privredepotreba nastanak i razvoj . način razlikuje vrste njihovog osnivanja preduzeća i prestanka rada .uočava povezanost .navodi vrste strukturu privrede i preduzeća. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u ekonomiku i .razumije pojam potreba i način njihovog zadovoljenja Sredstva i izvori . .razumije pojmove: sredstva preduzeća preduzećem sredstva.objašnjava amortizaciju za nabavnu. sadašnju.razvija svijest o organizaciju između ekonomike značaju ekonomije .analizira odnos osnovni subjekat opšteg i privređivanja pojedinačnog. .4.definiše značaj vrijednosti sredstava osnovnih sredstava preduzeća .razumije poslovnu ekonomiju kao naučnu disciplinu Preduzeće kao .izračunava .razlikuje osnovna.

izračunavanje dobiti 9 .analizira faktore koji su uslovili određene rezultate .izračunava fiksne i varijabilne troškove .elementima procesa rada .razumije pojmove utrošaka i troškova .izračunava ukupan prihod .definiše pojam obrta kapitala .razumije pojam i objašnjava značaj rezultata poslovanja preduzeća.navodi pojavne oblike izražavanja rezultata poslovanja preduzeća i faktore koji na njih utiču .izračunavanje cijene koštanja i prodajne cijene putem kalkulacije Rezultati poslovanja preduzeća . objašnjava fiksne i varijabilne troškove .razvija osjećaj za racionalno trošenje materijalnih dobara vježba: .nosiocima .izračunava fizički obim proizvodnje .izračunava dobit .razvija poslovnu odgovornost pri odlučivanju .izračunava i analizira troškove prema: .planira uslove za postizanje boljih rezultata Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .navodi različite metode kalkulacije i objašnjava njihove karakteristike Formativni ciljevi učenik .analizira ukupne troškove i njihov značaj pri poslovnom odlučivanju .mjestu nastanka . ukupan prihod i dobit preduzeća .uspostavlja vezu između ukupnog prihoda i dobiti preduzeća .razvija osjećaj za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju vježba: .shvata uslovljenost angažovanja i trošenja .razumije pojam i značaj kalkulacije .izračunava cijene koštanja koristeći pojedine metode kalkulacije .razlikuje troškove i utroške .izračunavanje fiksnih i varijabilnih troškova i njihovo grafičko predstavljanje .obrazlaže učešće pojedinih vrsta izvora sredstava u ukupnim izvorima .za zadate uslove analizira ostvarene rezultate .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .izračunava koeficijent obrta obrtnih sredstava .analiza ukupnih troškova .objašnjava podjelu troškova.planira smanjenje troškova za zadate uslove .navodi izvore sredstava i objašnjava njihovu strukturu Ulaganja u reprodukciju .razumije vremenski i funkcionalni način amortizovanja .

razvija svijest o ličnoj odgovornosti .princip produktivnosti i uticaj na poslovanje preduzeća .analizira odnos zarada-motivacija .obračunava zarade radnika na bazi zadatih podataka .upoređuje rezultate poslovanja različitih preduzeća Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Raspodjela rezultata poslovanja .uticaj svakog člana kolektiva na sopstvene rezultate i rezultate rada kolektiva .ekonomičnost .Razumije i objašnjava: .objašnjava način obračuna zarade i odnos zaradamotivacija Ekonomski principi poslovanja preduzeća .izračunavanje ekonomičnosti .rentabilnost .princip rentabilnosti i uticaj na poslovanje preduzeća .izračunava za zadate uslove: .izračunavanje rentabilnosti 10 . ekonomičnost i rentabilnost .razumije pojam i objašnjava značaj raspodjele rezultata poslovanja .razumije pojam i značaj zarada.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .obračun zarada radnika .razvija osjećaj za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju vježba: .planira raspodjelu dobiti .razvija svijest o pripadnosti preduzeću vježba: .princip ekonomičnosti i uticaj na poslovanje preduzeća .analizira različite načine raspodjele neto-dobiti .razlikuje raspodjelu kao jednu od faza reprodukcije .produktivnost .analizira faktore koji utiču na produktivnost.izračunavanje produktivnosti . navodi elemente za obračun zarada .

razvija pozitivnu identifikaciju sa preduzećem Preporuke za izvođenje nastave 11 .razumije značaj ulaganja u razvoj preduzeća Formativni ciljevi učenik .razvija ekološku svijest .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Razvoj preduzeća .planira razvoj preduzeća za zadate uslove .navodi faktore koji utiču na razvoj preduzeća i objašnjava njihov uticaj .analizira faktore razvoja preduzeća i njihov međusobni uticaj Socijalizacijski ciljevi učenik .

uočava ulogu menadžmenta u razvoju preduzeća .uočava razlike između društva lica i društva kapitala . mjera i zadataka Socijalizacijski ciljevi učenik .navodi i objašnjava .ciljeve poslovanja. ograničenu i neograničenu odgovornost .razlikuje vrste menadžmenta od komponenti menadžmenta .razvija ekonomičnost u poslovanju 12 .uočava razlike između društva sa ograničenom i neograničenom .prepoznaje vezu između ciljeva.objašnjava komponente menadžmenta Organizacioni oblici preduzeća .razlikuje i upoređuje ortačko i komanditno društvo.prepoznaje ciljeve preduzeća i ciljeve poslovanja . mjere i transformaciju ciljeva u zadacima Menadžment savremene organizacije .shvata važnost određivanja cilja u poslovanju Preporuke za izvođenje nastave .razvija sistematičnost u radu .navodi organizacione oblike preduzeća i njihove osnovne karakteristike .uočava razlike između ortačkog i komanditnog društva .Razred: DRUGI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Organizacija poslovanja preduzeća .uviđa važnost timskog rada .uočava karakteristike društva kapitala i vrši poređenje između akcionarskog društva i društva sa ograničenom odgovornošću .razumije pojam menadžmenta i navodi podjelu i karakteristike menadžmenta .upoznaje organizaciju .poznaje opšte karakteristike javnih preduzeća Formativni ciljevi učenik .poslovanja preduzeća .objašnjava društva lica i društva kapitala .

razumije proces kupoprodaje i saradnju sa drugim službama .određuje zadatke.razlikuje metode i tehnike u okviru funkcije rukovođenja .navodi kriterijume za procjenu složenosti poslova .identifikuje vrste skladišta . rukovođenja i izvršenja . ritam i pripremu proizvodnje za zadate uslove . planiranje nabavke i saradnju sa drugim službama .obrazlaže funkciju proizvodnje. funkciju rukovođenja. organizaciju.razvija sistematičnost u radu .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Organizacija elemenata proizvodnje .razlikuje sekundarnu funkciju u preduzeću .utvrđuje vidove.objašnjava funkciju upravljanja .uočava značaj - Formativni ciljevi učenik odgovornošću analizira akcionarsko društvo razlikuje kriterijume za procjenu složenosti uočava značaj motivacije za ostvarivanje ciljeva poslovanja utvrđuje karakteristike strukturisanja opreme Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - .razlikuje i karakteriše funkcije upravljanja. robne zalihe. skladišnu funkciju. funkciju izvršenja . funkciju nabavke.objašnjava organizaciju unutrašnjeg transporta Organizacija funkcija u preduzeću .objašnjava osnovna načela organizacije elemenata proizvodnje .navodi funkcije preduzeća .utvrđuje zadatke. .objašnjava organizaciju kolektiva .objašnjava vertikalnu i horizontalnu podjelu funkcija. politiku. faktore. sistem. funkciju prodaje.razvija samostalnost u radu 13 .nabraja motive zaposlenih i obrazlaže ih . organizaciju. transportnu funkciju .

predmet i metode istraživanja . Cetinje. Beograd.: Poslovna ekonomija za II razred.vrši izbor predmeta istraživanja .razvija odgovornost u radu 5. Beograd i Novi Sad. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. koristeći odgovarajuće metode istraživanja tržišta . 1995. Materijalni uslovi za izvođenje nastave Računar sa programskom opremom i grafoskop. Beograd..Informativni ciljevi i sadržaji učenik organizacije skladišta .. motive i ponašanje potrošaca .: Marketing.navodi pojam.Kisić S. 14 . 2006. cijene.Gereke Lj.. Zavod za udžbenike i nastavna stedstva. nosioce. zadatke i korišćenje sredstava transporta Marketing kao poslovna koncepcija savremenog preduzeća .prepoznaje tokove robe u skladištu (ulaz i izlaz robe) . ..upoznaje značaj marketinga za poslovanje preduzeća . 2000.: Ekonomika i organizacija preduzeća za II razred ekonomske škole. 1999.poznaje značaj. Okvirni spisak literature i drugih izvora . .analizira ulogu marketinga u preduzeću .razumije potrebe. Hamić H.analizira ponudu.objašnjava pojam i navodi elemente i vrste tržišta .razumije kombinovanje instrumenata marketinga Formativni ciljevi učenik politiku i plan prodaje za zadate uslove Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . Acić J.Mihailović B. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Jelević G. Božić V.. kanale prodaje i promociju .. .razumije marketing kao savremenu poslovnu koncepciju .zna pojam i vrste instrumenata marketinga .analizira instrumente marketinga. tražnju i cijenu i njihov odnos . proizvod i proizvodni program. 6. Obod.sastavlja plan istraživanja tržišta.: Marketing–principi za menadžere. Pavlovic M.grafički prikazuje krivu tražnje i ponude . Kisić S.Lovreta S.

9.U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju pismeni radovi učenika (testovi. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . referati) i usmeni odgovori učenika. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . diplomirani ekonomista. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu.7. Povezanost predmeta Znanja Tržište Instrumenti marketinga Vrste privrednih subjekata Linijski dijagrami Marketing Marketing Pravo Statistika Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Tržište Instrumenti marketinga Vrste preduzeća Kriva tražnje i ponude 15 .Visoka stručna sprema iz područja ekonomije. . 8. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja.

POSLOVNA KOMUNIKACIJA I BIROTEHNIKA 1. njegovih socijalnih kompetencija. . . .sticanje navika tačnosti i sistematičnosti u radu. Opšti ciljevi nastave .2. . objektivnosti i poslovne diskrecije.1.usvajanje opštih i stručnih znanja i stručnih kompetencija za rješavanje problema u svom zanimanju.ovladavanje tehnikom rada na tastaturi po sistemu slijepog kucanja.upoznavanje sa organizacijom rada u administrativnom poslovanju. Naziv predmeta: POSLOVNA KOMUNIKACIJA I BIROTEHNIKA 2.savladavanje tehnike prepiske uz korištenje savremenih elektronskih sredstava. .ovladavanje znanjima i vještinama poslovne komumikacije.razvoj ličnosti učenika. . . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3. . neophodnih za aktivan život u građanskom demokratskom društvu.usvajanje znanja iz oblasti korespondencije.2. .razvijanje osjećaja odgovornosti. 16 .osposobljavanje za samostalan rad.

vrednuje sopstvene značaj stranke .shvata pojam i rada .informiše se o radnih obaveza .usvaja i prepoznaje poslovanja i predmeta rada u važnost .uočava važnost organizaciju rada u određuje sredstva korišćenja kancelariji za evidenciju iskustava drugih .upoznaje .upoznaje sredstva i upotrebu sredstava zaključivanje predmete rada u za evidenciju kancelariji radnih obaveza .analizira oblike tolerantnu način komunikacije komunikacije poslovnu klimu sa strankama .navikava se na poslovanje neophodne uslove timski rad .stvara pozitivnu i .samostalno .definiše sredstva za evidenciju radnih obaveza i poznaje značaj zaštite na radu Komunikacija sa .analizira primjere .zna principe oslovljavanja u primjenjuje manire organizacije rada svim fazama lijepog ponašanja sa strankama komunikacije .prepoznaje .formira osjećaj za uslovima rada .analizira .upoznaje ciljeve.koristi računar kao profesionalnosti u poslovanja sredstvo za rad radu .razumije ulogu i značaj predmeta u svim oblastima privrednog poslovanja Kancelarijsko . iz prakse orjentaciju prema pojam i zadatke zanimanju predmeta .demonstrira samostalno .obrazlaže i shvata elemente za značaj povratne uspješnu informacije komunikaciju Preporuke za izvođenje nastave 17 .4.priprema.razumije oblike .razvija pozitivnu .demonstrira samodisciplinu kancelarijskog upotrebu sredstava . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod .upoznaje poslovnu najpovoljniji oblik i kulturu i poslovne sredstva običaje komunikacije .razvija ulogu .primjenjuje fraze vrijednosti i . vrši i komunikacije formira ključne .azumije pojam i bonton .razumije odnos i .razvija sposobnosti strankama stranke i poslovni timskog rada .obrazlaže značaj kancelariji ekonomisanja i kancelarijskog .demonstrira prijem .

analizira značaj korespondecije .racionalno i efikasno koristi radno vrijeme .oblikuje poslovno pismo u svim formama .razlikuje oblike i primjenjuje načela korespondencije .definise ulogu obrazaca .definiše ulogu podnesaka Korespondencija u oblasti poslovnih sastanaka .shvata pojam poslovnog sastanka .upoznaje dokumenta unutrašnjeg prometa roba i usluga .poznaje dokumenta robnog prometa .analizira poslovni sastanak .vrši prethodne poslovne i tehničke pripreme .razumije organizaciju poslovnog sastanka .razvija komunikativnost i toleranciju 18 .demonstrira tok poslovnog sastanka .koristi čist književni jezik .definiše službeni dopis i vrste službenih dopisa .sastavlja službeni dopis .pravi dokumenta unutrašnjeg i spoljnog prometa roba i usluga .-astavlja podnesak .identifikuje primjere iz prakse .stiče inicijativnost i organizacione sposobnosti njegovanjem profesionalne odgovornosti i dužnosti .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Korespondencija .-uočava razlike između različitih vrsta korespondencije .primjenjuje i identifikuje obrazce .analizira elemente zapisnika .poznaje poslovno pismo. djelove poslovnog pisma i forme oblikovanja .definise oblik poslovnog sastanka .upoznaje dokumenta spoljnog prometa roba i usluga .upoznaje poslovnu korespondenciju .izrađuje stilizaciju teksta i fraze oslovljavanja .poznaje službenu korespondenciju .radne situacije u kojima se koriste poslovna pisma .upoznaje pojam i značaj korespondencije .koristi skraćenice i oznake u poslovnom dopisivanju .sastavlja i prosljeđuje poziv za poslovni sastanak .upoznaje načela i oblike korespondencije .vodi zapisnik - - - Socijalizacijski ciljevi učenik shvata neophodnost pismene komunikacije razvija osjećaj samostalnosti i usavršavanja stručnim znanjima uvažava poslovnog partnera i čuva poslovnu tajnu razvija spremnost za saradnju razvija kreativnost i snalažljivost preuzima odgovornost Preporuke za izvođenje nastave vježba: .razumije tok poslovnog sastanka Formativni ciljevi učenik .

9. grafoskop. diktafon.. po jednom u klasifikacionom periodu.: Savremena poslovna korespondencija za prvi razred ekonomske škole i treći razred turisticko-ugostiteljske škole. pismenih zadataka i pismenih vježbi. Beograd. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .: Birotehnika za IV razred ekonomske škole. Beograd.Okvirni spisak literature i drugih izvora .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu usmenog provjeravanja znanja. . 2002. aparati za kopiranje i umnožavanje. Povezanost predmeta Povezanost sa predmetom Znanja Funkcije u preduzeću Organizacija poslovanja Tržište Predmet Poslovna ekonomija Znanja Podjela i značaj funkcija Mjesto poslovnih komunikacija u organizaciji preduzeća Dokumentacija unutar preduzeća Dokumentacija koja se koristi sa okruženjem Oblikovanje slova Formiranje poslovnih pisama Formatiranje teksta Poslovna informatika 19 . . Beograd. Šarković E. Rakinić J. telefon.Pismeni zadaci..Šarković E. Babić J.5. najmanje jedan put u klasifikacionom periodu i pismene vježbe. kancelarijski materijal.Materijalni uslovi za izvođenje nastave . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. .Harizanova V. 8.. Beograd. telefaks. 2003. .Spasić D.Usmena provjeravanje znanja. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.Grujić M.Računari sa internet vezom i odgovarajućom programskom opremom. poslovna dokumentacija. . 6. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva... diplomirani ekonomista sa ispitom iz daktilografije.: Korespondencija za III i IV razred pravne i birotehničke škole. Stegensek M. 2000. 2002. 7.Visoka stručna sprema. Rakinić J.Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .: Sekretarsko poslovanje sa daktilografijom. interfon.

. .1.upoznavanje novca kao sveopšteg ekvivalenta. . OSNOVI MAKROEKONOMIJE 1.razumijevanje procesa proizvodnje i kombinovanje faktora proizvodnje. odnosno potrošnje i akumulacije.poznavanje tržišta i razumijevanje odnosa na tržištu.upoznavanje odnosa potrošnje i štednje.2. .upoznavanje sa privrednim sistemom zemlje.3.osposobljavanje za samostalan rad. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 108 108 Ukupno 108 108 3. Opšti ciljevi nastave .upoznavanje i razumijevanje državnog regulisanja ekonomije. Naziv predmeta: OSNOVI MAKROEKONOMIJE 2. . .poznavanje i razumijevanje troškova. 20 . .razumijevanje uticaja međunarodne trgovine na privredni rast i privredni razvoj zemlje. .

razvija svijest o .nabraja elemente društvene . odnosno potrošnja i akumulacija vježba: .upoređuje stope privrednog rasta i privrednog rasta privrednog razvoja različitih zemalja .poznaje i razumije privrednog sistema značaju ekonomije pojam privrednog .proizvodna funkcija (grafički prikaz) 21 . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Privredni sistem .nabraja proizvodnje stanovnistva pokazatelje .potrošnja i štednja.utemeljuje .razvija pozitivnu i proizvodnje proizvodnje orjentaciju prema .razlikuje tržišno i plansko regulisanje ekonomije Privredni rast i .koristi pokazatelje kvaliteta života Faktori proizvodnje .razvija svijest o . privredni rast.raspod društva ekonomsku jele. spoljna trgovina)-šematski prikaz .izračunava stopu .objašnjava .definiše između .razlikuje ekstenzivni i intezivni privredni rast .privredni rast (grafički prikaz) vježba: .definiše privredni razvoj razvoj zemlje rast i privredni .analizira tipove .obrazlaže na primjeru kretanje robe i novca .uočava potrebu razvoj rasta industrijske socijalne sigurnosti .4.pronalazi veze .razlikuje Preporuke za izvođenje nastave diskusija: . nivo cijena.obrazlaže povratne sistem od sprege privrednog društvenog sistema sistema .analizira veze zanimanju objašnjava faktore faktora proizvodnje proizvodnje i njihovih dohodaka .nabraja tipove ravnotežu privrednog sistema ("magični četvorougao") .potrebi razvoja proizvodnju kao proizvodnje.razlikuje potrošnju i akumulaciju .uspostavlja veze efikasnost povezanost potreba između elemenata .razlikuje sastavne za društveni razvoj sistema komponente .upoznaje ciljeve privrednog sistema privrednog sistema .nabraja i .analizira opštu .razlikuje privredni .razvija usmjerenost privredni razvoj rast i privredni na privredni rast i . razmjene i .razvija usmjerenost proizvodnje reprodukcije) na ekonomsku ."magični četvorougao" (zaposlenost.razlikuje privredni .razvija osjećaj za aktivnost potrošnje (faze organizaciju posla .

kao savremene faktore proizvodnje . tražnja. prosječne i granične troškove .fiksni i varijabilni troškovi (izrada dijagrama) .razlikuje vrste tržišta prema obuhvatu.(ponuda.razvija preciznost i samopouzdanje vježba: .poznaje vrste tržišta .grafički prikazuje osnovnu strukturu troškova .pojašnjava strukturu društvenog bruto proizvoda. proporcionalne i progresivne varijabilne troškove .Informativni ciljevi i sadržaji učenik preduzetništvo i informacije.nabraja i objašnjava pokazatelje proizvodnje .razlikuje degresivne. stepenu konkurencije.razvija spremnost za saradnju i timski rad vježba: . vrstama ekonomskih dobara i karakteru prodaje .upoznaje fiksne i varijabilne troškove . drušvenog poizvoda i nacionalnog dohotka prema zadatom algoritmu izračunava pokazatelje proizvodnje Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .objašnjava proizvodnu funkciju .analizira oportunitentne troškove .navodi i obrazlaže zakone proizvodnje Rezultati proizvodnje .izračunavanje prosječne troškove .razlikuje fiksne i varijabilne troškove .idealno konkurentno tržište (izrada modela) 22 .granični troškovi (šematski prikaz) .razvija ekonomičnost u poslovanju .razumije pojam alternativnih ili oportunitentnih troškova Formativni ciljevi učenik preduzetništvo od biznisa razlikuje preduzetnika od menadžera radi i analizira grafik krive proizvodnih mogućnosti uspostavlja vezu između društvenog bruto proizvoda.analizira veze .struktura pokazatelja proizvodnje (izrada šematskog prikaza) - Tržište .upoznaje elemente tržišta .upoznaje ukupne.definiše tržište .razvija sposobnost za timski rad vježba: . cijene) . društvenog proizvoda i nacionalnog dohotka Troškovi proizvodnje .izrađuje šematski prikaz graničnih troškova .

sastavlja trgovinski i platni bilans .poznaje opšte pojmove međunarodne trgovine .razvija stručnu odgovornost vježba: .poznaje osnove trgovinskog i platnog bilansa . robno i resursno tržište .upoznaje strukturu finansijskih sredstava Međunarodna ekonomija .razumije pojam novca .razvija stručnost i spremnost za timski rad vježba: .razlikuje gotov i depozitni novac .finansijsko tržište .izrada modela ravnoteže ponude i tražnje .upoređuje i analizira obligacije i akcije . već sredstvo za ostvarenje cilja) vježba: .nabraja funkcije novca .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .razlikuje finansijsko.objašnjava pojam i formiranje cijena na tržištu Novac i finansijsko tržište .prihvata globalna kretanja u svijetu .poznaje valutne odnose i valutni kurs Formativni ciljevi učenik funkcija tržišta i njihovih mehanizama radi model idealnog konkurentnog tržišta (potrošnih dobara) razlikuje tržišne subjetke i objekte izrađuje i analizira krive ponude i tražnje analizira ravnotežu ponude i tražnje na tržištu uočava posljedice promjene ravnoteže ponude i tražnje Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .demonstrira ravnotežu ponude i tražnje .kriva ponude i tražnje (izrada dijagrama) .izrada trgovinskog i platnog bilansasimulacija .proučava karakteristike tržišta .nabraja i objašnjava funkcije tržišta .razlike trgovinski od platnog bilansa .valutni odnosi 23 .upoznaje tržišne subjekte i objekte Ponuda.pojašnjava pojmove individialne ponude i individualne tražnje . tražnja i cijene .poznaje surogate novca .koristi zvanični valutni kurs .pronalazi prednosti i nedostatke međunarodne trgovine .razvija pravilan stav prema novcu (novac nije cilj.razlikuje novčano i tržište kapitala .

Fakultet za pomorstvo. .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. slajdovi.Drašković V. 1997. Fakultet za pomorstvo. . Okvirni spisak literature i drugih izvora . prospekti. 8.grafoskop.5. 6. Kotor. 2003. referati) i usmeni odgovori učenika. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .Drašković V.: Osnovi ekonomije. Povezanost predmeta Znanja Osnove tržišta Podjela tržišta Elementi tržišta Rezultati poslovanja preduzeća Ulaganja u reprodukciju Devizno poslovanje Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Marketing Tržište (vrste tržišta) Ponuda.U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju pismeni radovi (testovi.: Ekonomija za menadžere. 9. tražnja. kompjuter.: Osnovi ekonomije. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja. Jugoslovenska knjiga. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. . Kotor. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .1996. diplomirani ekonomista.Labus M. Beograd. katalozi. cijene Poslovna ekonomija Finansije Rezultati proizvodnje Troškovi proizvodnje Međunarodna ekonomija 24 .Visoka stručna sprema iz područja ekonomije. 7.

shvatanje neophodnosti i važnosti upotrebe programskih paketa. .razvijanje sposobnosti pravilnog načina prezentovanja informacija. POSLOVNA INFORMATIKA 1.4. . .upoznavanje sa pojmovima poslovne informatike. pedantnosti i tačnosti. upornosti. . . .upoznavanje učenika sa računarom i programskim paketima Microsoft Word. prenošenja i korišćenja informacija.2. Opšti ciljevi nastave . preduzimljivosti i komunikativnosti. navikavanje na permanentno učenje i praktični rad. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 36 36 33 105 36 36 33 105 Ukupno 72 72 66 210 3. . .sticanje samopouzdanja i njegovanja logičkog mišljenja.osposobljavanje za primjenu stečenih znanja.shvatanje neophodnosti globalnog povezivanja. odgovornosti. . Microsoft Access.shvatanje neophodnosti čuvanja informacija. 25 .razvijanje komunikacijskih sposobnosti. Microsoft Excel. . .razvijanje intersovanja za praćenje informacionih tehnologija i razvoja programskih paketa. Naziv predmeta: POSLOVNA INFORMATIKA 2.shvatanje neophodnosti korišćenja e-poslovanja. .razvijanje sposobnosti rada u grupi. obrade. .shvatanje smisla i značaja kategorije rada.1. .razvijanje logičkog mišljenja. .ovladavanje metodama i tehnikama pripreme.upoznavanje razvoja informacione tehnologije.

razvija odgovornost . .upoznaje rad sa novim dokumentima.uobličavanje teksta vježbe: . radi pisanja i obrade sposobnosti sa njima i upoznaje teksta i zna kako funkcije i značaj funkcionišu pojedinih tipki na pojedini djelovi PC tastaturi PC računara računara Fontovi .razvija tačnost i .razvija .upoznaje paket pri obradi karakteristike teksta programskog paketa za obradu teksta i faze rada (Word) Personalni računari . briše.formatizovanje fonta 26 .upoznaje. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Tekst editor .upoznaje: oblikovanje slova.rad sa dokumentima iz drugog programskog paketa vježbe: . preciznost.pisanje novog dokumenta .koristi različite . veličine fonta i ostalih parametara kojima se definišu fontovi vježbe: .koristi tastaturu i . premješta.nabraja sve djelove miš prilikom komunikacijske PC računara.navikava na tačnost. nabraja. bilo da su novi ili postojeći .razvija inovativnost fontova njihovu promjenu i kreativnost Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .izbor komandi sa ekrana .razvija preciznost Rad sa dokumentima . brisanje. pisanje. vrste fontova u smisao za lijepo imenuje vrste različite svrhe i vrši . premještanje . oblika. izmjenu.kopira djelove dokumenata. vježbe: .koristi programski .praktično upoznavanje sa vrstama fontova .upoznavanje sa rasporedom slova i tipki na tastaturi Wordov ekran . postojećim dokumentima i prikazivanje dokumenta u različitim oblicima Formatiranje .4.oblikuje slova i shvata značaj različitih oblika i . poznaje kopiranje.definisanje i promjena vrste.upoznaje komande sa ekrana.aktiviranje postojećeg dokumenta .brisanje i izmjena teksta .kopiranje i premještanje teksta .određuje u kom će obliku prikazati dokument .pisanje teksta .

određuje šta će štampati.Informativni ciljevi i sadržaji učenik pasusa.višestubačni tekst .upoznaje crtanje tabela različitih oblika na različite načine .definisanje parametara štampanja .upoznaje i razumije neophodnost ispravnog pravopisa Pravljenje i uređenje pisama . razumije način i potrebu štampanja čitavog teksta i pojedinih djelova u jednom ili više primjeraka Pravopisna.upotrebljava različite elemente formatiranja kako bi tekst izgledao bolji.razvija kreativnost i odgovornost .formatizovanje teksta . pretraživanje.pisanje novih pisama .donja i gornja zaglavlja .određuje kada će podatke tabelarno prikazivati .razvija poslovnost i komunikativnost 27 .-koristi komandu grammar check .ispravlja greške i to one koje je pronašao sam ili ako se radi o tekstu na stranom jeziku uz pomoć komande spelling check-a . grafičke oznake za nabrajanje.planira i tabelarno ilustruje podatke kako bi informacija bila razumljivija . sadržajniji i dobio na značaju Socijalizacijski ciljevi učenik komunikativnost i odgovornost u radu Preporuke za izvođenje nastave . korišćenje lenjira.dodavanje redova i kolona u tabeli .gramatička provjera (grammar checker) . bilo da su u pitanju podaci ili tabele .nabrajanje u tekstu . donja i gornja zaglavlja. višestubačni tekst.uređenje izgleda tabele .upoznaje pisanje novih pisama i korišćenje postojećih formi pisama .korišćenje postojećih formi pisama Tabele .pregleda dokument prije štampanja.crtanje tabela preko komandi ekrana . gramatička i stilska provjera . teksta.pravopisna provjera teksta (spelline checker) . ravnanje.rad i računanje sa podacima tabele vježbe: .sastavlja poslovno pismo ili odgovora na primljeno poslovno pismo .korišćenje rečnika (thesaurus) vježbe: .formatizovanje pasusa .štampanje cijelog dokumenta ili djelova vježbe: .crtanje preko komande tabele .vertikalno i horizontalno ravnanje . na kom papiru i u kom obliku. zamjena Formativni ciljevi učenik njihovog korišćenja .upoznaje dodavanje i brisanje redova i kolona i obavlja različite proste i složene poslove sa podacima u tabeli Štampanje . čitljiviji.shvata neophodnost racionalnog organizovanja radnog vremena .pretraživanje i zamjena teksta vježbe: .

Web site.upoređuje načine rada pojedinih pretraživača .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Veza Worda sa ostalim programskim paketima .povezanost Worda i drugih programskih paketa vježbe: . programi za navigaciju. Power Point.koristi vezu programskih paketa i različite podatke koristi kod više programskih paketa (Word. kretanje kroz dokument.) .. elektronska pošta 28 . Excel.za konkretne zadatke sakuplja podatke i primjenjuje internet servise Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija svijest o globalnoj povezanosti Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .-upoznaje i razumije vezu Worda i ostalih paketa Internet .upoznaje namjenu Interneta i karakteristike pojedinih pretraživača . pretraživači. URL.poznaje principe elektronske pošte Formativni ciljevi učenik ..

upoznaje kopiranje.kreiranje radnog lista . visinu i širinu kolona i redova Izrada formula i korišćenje postojećih . briše i vježba u Excel-u Socijalizacijski ciljevi učenik .vrši različite obračune.na konkretnom primjeru vrši sjenčenje i oblikovanje pojedinih djelova teksta ili čitavog dokumenta. brisanje.upoznaje kreiranje radnog lista i primjenjuje kreiranje . premještanje) vježbe: . premještanje pojedinih elemenata Excel okruženja Izrada radnog lista .izrada novih formula i njihova primjena na konkretnom primjeru .upoznaje pojam Formativni ciljevi učenik .prepoznaje Excel okruženje i elemente na njemu .kopiranje i brisanje u Excelu .koristi šablone .mijenjanje veličine pojedinih elemenata radnog lista vježbe: .razvija svijest o neophodnosti poznavanja rada na računaru Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .primjena i korišćenje postojećih formula . a prilikom obrade .razvija preciznost u radu .razvija komunikacijske sposobnosti i kreativnost .upoznaje se sa postojećim formulama . brisanje. finansijska računanja i statističke obrade .upoznaje i uočava značaj pojedinih elemenata (ćelije.rad u Excel okruženju na konkretnom dokumentu (kopiranje.kopira.obrađuje podatke koristeći postojeće formule ili praveći nove .razvija kreativnost 29 .planira i koristi Excel okruženje za rad sa podacima . zaglavlja. podnožja) . statističke analize i računanje kod bilo kakve druge obrade Formatiranje .upoznaje šablone i uči da mijenja oblik.premještanje .upoznaje i razumije formatizovanje različitih elemenata .uređuje po svojoj želji različite dokumente na kojima radi .Razred: TREĆI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Excel okruženje i rad u njemu .upoznavanje sa Excel okruženjem .definiše sve elemente radnog mjesta i radi sa njima .objašnjava kako se prave nove formule i upoznaje korišćenje postojećih za finansijsko izračunavanje.

formirati bazu ili koristiti postojeću .shvata pojam sortiranja i koristi od tog postupka .razvija sposobnost samostalnog procjenjivanja.filtriranje baze .određivanje pojedinih elemenata dijagrama .definiše elemente dijagrama i samostalno izražava podatke uz pomoć dijagrama .definisanje i izmjena pojedinih parametara štampanja 30 .sortira konkretne podatke po jednom ili više obilježja.štampa čitav dokument ili pojedine djelove dokumenta .Informativni ciljevi i sadržaji učenik rotacije pojedinih elemenata Formativni ciljevi učenik brojčanih podataka vrši zaokruživanje brojeva i pravi vizuelno lijepa dokumenta Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Rad sa listama i bazama . izražavanja i vrednovanja rezultata vježbe: .razvija samostalnost u radu i kreativnost vježbe: .izbor vrste dijagrama .poznaje pivot tabele.filtrira podatke u tabelama i samostalno određuje šta će da posluži kao filter . mijenja sortne pojmove .samostalno mijenja oblik i pojedine elemente dijagrama i bira najprikladniji format i boju za izražavanje podataka .upoznaje način pisanja naslova na svakoj strani .formatizuje i mijenja format dijagrama Štampanje .mijenjanje pojedinih elemenata dijagrama vježbe: .razlikuje pojedine elemente dijagrama i shvata različite načine rada i izrade dijagrama .kreira pivot tabelu od postojećih podataka i mijenja oblik i tabelarni prikaz pivot tabele .shvata i razumije ulogu štampanog teksta .razumije pojam filtriranja i koristi rada sa filtriranim podacima Pivot tabele .sortiranje konkretne baze .shvata ulogu izražavanja podataka putem dijagrama i koristi od rada sa njima .poznaje sortiranje po različitim obilježjima .pravljenje pivot tabele . način njihovog pravljenja i rad sa njima (mijenjanje oblika.korišćenje pivot tabele na konkretnom primjeru vježbe: . prikaz) Dijagrami u Excelu .

stvaranje web prezentacije 31 .razvija svijest o globalnoj povezanosti vježbe: .prikazivanje i korišćenje podataka Ecel-a i drugih programskih paketa . Power Point-a i drugih programskih paketa .razumije i shvata povezanost Excel-a i ostalih programskih paketa u informatičkom okruženju i neophodnost njihovog međusobnog djelovanja Stvaranje i korišćenje web-a .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Veza Excel-a sa ostalim programskim paketima .koristi Excel i druge programske pakete radi bolje prezentacije podataka Socijalizacijski ciljevi učenik . Word-a.povezivanje Excela.upoznaje Web prezentaciju Formativni ciljevi učenik .razvija svijest o važnosti timskog rada Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .prikazuje podatke na Web-u .

Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Baze podataka - upoznaje programski paket Microsoft Access - upoznaje pojam baze podataka (DB) u Microsoft Access-u

Formativni ciljevi učenik - razlikuje elemente radnog okruženja, komande i vrši njihov izbor - nabraja sve karakteristike M. Access-a kao relacione baze podataka - razlikuje nove i postojeće baze podataka (DB) - razlikuje komande baze podataka - nabraja i objašnjava objekte baze podataka (DB) - nabraja karakteristike tabela u Microsoft Access-u - razlikuje načine kreiranja tabela - planira i izrađuje tabelu u Design view - planira i izrađuje tabelu uz pomoć čarobnjaka (Wizard) - planira i izrađuje tabelu uvozom iz programskog paketa Microsoft Word - planira i izrađuje tabelu uvozom iz programskog paketa Microsoft Excel - oblikuje i ažurira tabelu i podatke u njoj - upotrebljava skrivanje i zamrzavanje kolona - određuje izgled tabele sortiranjem i filtriranjem

Socijalizacijski ciljevi učenik - shvata neophodnost praćenja razvoja tehnike

Preporuke za izvođenje nastave - aktiviranje i deaktiviranje programskog paketa Microsoft Access - otvaranje, zatvaranje i rad sa novim i postojećim bazama podataka

Tabele - upoznaje pojam tabele u programskom paketu Microsoft Access - objašnjava kreiranje tabela

- -objašnjava modifikovanje tabela

- obrazlaže načine i svrhu povezivanja tabela

- kreiranje tabela korišćenjem komande Design view - kreiranje tabela korišćenjem komande Wizard - kreiranje tabela uvozom iz programskog paketa M. Word (komanda Import) - kreiranje tabela uvozom iz programskog paketa M. Excel (komanda Import) - na konkretnim tabelama mijenjanje elemenata komandama za formatizovanje, - sortiranje i filtriranje podataka tabele - zamrzavanje i skrivanje kolona tabele - štampanje tabela - povezivanje tabela relacijama 1:1, 1: više, više :1

32

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik - štampa tabelu - planira način povezivanja tabela i povezuje ih - oblikuje upit i pronalazi podatke uz pomoć upita - planira i izrađuje upit od postojeće tabele uz pomoć Dizajn view - planira i izrađuje upit od postojeće tabele uz pomoć komande Wizard

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave

Upiti - upoznaje pojam upita - objašnjava kreiranje upita

- shvata suštinu odvajanja bitnog od nebitnog

Formulari - obrasci - upoznaje pojam formulara - obrazlaže načine kreiranja formulara

- objašnjava formulare i svrhu korišćenja - -planira i izrađuje formular korišćenjem komande Autoform - -planira i izrađuje formular korišćenjem komande Form wizard - -unosi podatke u formular (Edit, Entry) - utvrđuje svrhu pravljenja izvještaja, razlikuje vrste i načine kreiranja izvještaja - sastavlja i izrađuje izvještaje komandom Report wizard - sastavlja i izrađuje izvještaje komandom Autoreport - razvija preciznost i ličnu odgovornost u radu

Izvještaji - upoznaje pojam izvještaja - obrazlaže promjenu izgleda izvještaja

- kreiranje upita, pronalaženje i odvajanje podataka po zadatom pojmu, grupi pojmova ili po zadatom uslovu komandom Design view - kreiranje upita, pronalaženje i odvajanje podataka po zadatom pojmu, grupi pojmova ili po zadatom uslovu komandom Wizard - pravljenje formulara (obrazaca) raznih oblika za unos podataka (tabular, columnar, datasheet, justified) i unosi podatke - oblikovanje dokumenta do profesionalnog izgleda koristeći komande za formatiranje fonta, poravnavanje - kreiranje izvještaja u različitim oblicima (columnar, tabular, chart wizard, label wizard) - kreiranje izvještaja komandom Autoreport - kreiranje izvještaja komandom Report wizard - korišcenje komande Print

33

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik - planira i vrši korekciju izvještaja u Design view - mijenja font i ostale elemente izvještaja i vrši poravnavanje, - priprema izvještaj za štampu i štampa ga - Planira stranu na Web-u - Utvrdjuje hiperlinkove - Definise module i makroe i razlikuje ih - razlikuje vrste eposlovanja - pronalazi i prepoznaje na internetu aplikacije za eposlovanje - upotrebljava aplikacije eposlovanja (ebankarstvo, etrgovina)

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave preview - štampanje izvještaja

Pages, makroi, moduli - Objasnjava pojam strane - Pojam modula i makroa Elektronsko poslovanje - upoznaje pojam i vrste e-poslovanja - upoznaje aplikacije e-poslovanja - zna namjenu i razumije principe rada sistema za samoposluživanje u bankarskom poslovanju, sistema bankomata, homebankong sistema, govorne komunikacione sisteme

- razvija svijest o globalnom povezivanju

- rad na konkretnim aplikacijama eposlovanja - rad na konkretnim aplikacijama ebankarstva - rad na konkretnim aplikacijama etrgovine

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - Kelly J.: Microsoft Excel, Korak po korak, CET, Beograd, 2003. - Dragan Marinčić, Miroslav Sardelić, Poslovna informatika (baze podataka) za treći razred ekonomske skole, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2004. - Marinčić D.: Poslovna informatika, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2003. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - učionica opremljena računarima sa odgovarajućom programskom opremom, telefonski aparat i linije za Internet vezu, programski paket Microsoft Access u odgovarajućem okruženju. 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju praktični radovi na računaru i usmeni odgovori učenika. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog

34

klasifikacionog perioda. finansijsko. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Visoka stručna sprema: . Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. Povezanost predmeta Znanja Analiza i prikazivanje statističkih podataka Elektronsko bankarstvo Materjalno. smjer Računarske nauke. 8.diplomirani matematičar.diplomirani ekonomista.profesor tehnike i informatike. Formule.diplomirani inženjer elektrotehnike. 9. magacinsko i upravljačko knjigovodstvo Računar. smjer Kibernetika.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. . izvještaja obrazaca PC računar. Korespondencija Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Statistika Tabele i izvjestaji u Microsoft Access-u.diplomirani inženjer organizacije rada. . . tabele i grafikoni iz Microsoft Excela Bankarsko poslovanje Elektronsko bankarstvo Računovodstvo Poslovna komunikacija i birotehnika Pravljenje tabela. . smjer Računarske tehnike i informatike. . smjer Poslovni informacioni sistemi ili srodni smjerovi. pravljenje i uređenje pisama 35 .

stvarnog i obligacionog prava.usvajanje osnovnih znanja o državi i pravu. . 36 . . .osposobljavanje za samostalni rad. . vrstama.upoznavanje sa pojmom.sticanje znanja o hartijama od vrijednosti i osposobljavanje za njihovu upotrebu u prometu. organizacijom i registracijom privrednih subjekata. Naziv predmeta: PRAVO 2. .upoznavanje sa osnovnim institutima građanskog. Opšti ciljevi nastave . .1.5.upoznavanje sa materijom ugovornog prava i sticanje znanja o ugovoru o prodaji i kreditu.2.upoznavanje sa javnim prihodima i njihovom naplatom. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3. PRAVO 1.

navodi i objašnjava .navodi i objašnjava akte po vrstama i motiviše da se pravne akte pravnoj snazi poštuju pravni akti Pravni sistem .prepoznaje vrste i subjektivnih karakteristike građanskih prava subjektivnih građanskih prava .definiše stvari i .razlikuje pravne .definiše pojam i specifične elemente države društvene organizacije Pravni poredak .objašnjava pojam odnosa i razumije građansko-pravnog imovinski karakter odnosa pravnih odnosa .prepoznaje razliku subjekte i objekte između subjekata prava prava .upoznaje pojam i ustanove. elementi i . norme njihove elemente i uočava posljedice njihovog nepoštovanja Pravni akti .upoznaje društvene koje primjenjuje značaju i potrebi norme neorganizovano poštovanja društvo od normi društvenih normi koje primjenjuje organizovano društvo Pojam.prepoznaje i imovine razumije pojam imovine i njen značaj .razlikuje pravne od odnos drugih društvenih .upoznaje pravni formiranje i poredak ostvarivanje pravnog poretka Pravne norme .razumije pojam funkcije države države kao .upoznaje vrste .4.prepoznaje i 37 Preporuke za izvođenje nastave .prepoznaje objekte u građanskopravnim odnosima .definiše pojam .razvija svijest o . grane elemente pravnog prava i pravne sistema oblasti Građansko pravni .upoznaje pravne pravnih normi.razvija osjećaj i .razumije .razlikuje norme .razlikuje pravne . Sadržaji/Standardi zanimanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Društvene norme .određuje značaj .

uočava uslove za nastanak punovažnih ugovora Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . 38 vježbe: .upoznaje pojam i vrste hartija od vrijednosti .objašnjava dejstvo i načine prestanka ugovora Ugovor o prodaji .popunjavanje čeka .uočava osobine i elemente obligacija .uočava elemente ugovora o prodaji i razumije prava.popunjavanje mjenice vježbe: .upoznaje ugovor o kreditu Hartije od vrijednosti .definiše pojam ugovora i objašnjava opšte uslove za zaključivanje ugovora .prepoznaje vrste i elemente čeka.prepoznaje vrste i elemente mjenice.upoznaje ugovor o prodaji .prepoznaje i razlikuje razne vrste hartija od vrijednosti .uočava specifičnosti i elemente ugovora o kreditu .Informativni ciljevi i sadržaji učenik navodi njihove vrste .uočava ovlašćenja iz kojih se sastoji pravo svojine i prepoznaje načine sticanja i prestanka prava svojine .upoznaje pravo svojine Formativni ciljevi učenik razlikuje razne vrste stvari kao objekata građanskih prava .uočava dejstvo koje ugovor proizvodi i razlikuje načine prestanka ugovora .sastavlja i analizira ugovor o prodaji vježbe: .navodi i opisuje izvore obligacija Ugovori . obaveze i odgovornosti ugovornih strana .razvija sposobnost postizanja kompromisa Ugovori o kreditu .upoznaje ček .sastavlja i analizira ugovor o kreditu vježbe: .upoznaje mjenicu .razvija svijest o nepovredivosti tuđe imovine Pojam i osobine obligacija .upoznaje pojam obligacija .razlikuje izvore obligacija njihovim vrstama i značaju . shvata njen značaj i upotrebu .

razlikuje poreske obveznike prema vrsti poreske obaveze.. 39 . komanditnog.razvija komunikativnost. Beograd.1997.Informativni ciljevi i sadržaji učenik . Beograd.: Pravo za ekonomiste. 2002.Vasiljević M. 2005. Okvirni spisak literature i drugih izvora .: Poslovno pravo.razlikuje pojedine hartije od vrijednosti i razumije njihovo korišćenje . Ekonomski fakultet Podgorica.inicij ativnost Javni prihodi . društva sa ograničenom odgovornošću i djelove stranih društava . prepoznaje akte u postupku utvrđivana i naplate javnih prihoda vježbe: .Miladinović S.izrada rješenja o porezu 5.-upoznaje pojam preduzetnika i privrednih društava . 1995. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. komercijalne i državne zapise Privredni subjekti . akcije. Beograd.upoznaje pojam berze. . Savremena administracija.Vasiljević M. Podgorica.razlikuje vrste berzanskih poslova. akcionarskog.prepoznaje karakteristike i specifičnosti pojedinih privrednih društava Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . . blagajničke.uočava specifičnosti javnih prihoda .upoznaje pojam javnih prihoda .razlikuje razne oblike obavljanja privrednih djelatnosti .upoznaje obveznice.popunjavanje poreske prijave vježbe: . banke i osiguravajućeg društva Formativni ciljevi učenik razumije značaj i upotrebu čeka . .upoznaje pojam ortačkog. Mijatović B.: Pravo.: Privredno pravo.Subotić-Konstantinović N. samostalnost.upoznaje obračun i naplatu javnih prihoda . Savremena administracija. specifičnosti poslovnih banaka i organizaciju osiguravajućeg društva .

Materijalni uslovi za izvođenje nastave . .računar sa odgovarajućom opremom. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. Povezanost predmeta Znanja Preduzeće kao osnovni subjekt privređivanja Privredni subjekti Hartije od vrijednosti Berze Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Poslovna ekonomija Pojam i vrste privrednih subjekata Poslovna ekonomija Privredni subjekti Bankarsko poslovanje Pojam i vrste hartija od vrijednosti Berzansko poslovanje 40 . od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja.6. diplomirani pravnik. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu.U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju usmeni odgovori učenika.Visoka stručna sprema. grafoskop. 7.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . 9. uzorci propisa. projektno platno i folije za grafoskop. 8. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . ugovora i drugog.

sticanje osnovnih statističkih znanja potrebnih za primjenu statistiških metoda u praksi.razumijevanje važnosti statističkih metoda u praćenju i analizi poslovanja preduzeća. STATISTIKA 1. . 41 . Opšti ciljevi nastave . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 99 99 99 99 3. preciznosti i urednosti.razumijevanje povezanosti statistike sa drugim predmetima iz oblasti ekonomije. discipline. .6.razvijanje logičkog mišljenja učenika za samostalno donošenje zaključka na osnovu dobijenih podataka i analiza.razvijanje odgovornosti pri radu. Naziv predmeta: STATISTIKA 2. . .2.1.

posmatranja i vremenska i predmet prostorna obilježja posmatranja .objašnjava metode . timski rad podataka intervalne i . samostalnost u . grupisanje preciznosti u radu vrste i faze .nabraja obilježja statističkog statističkih jedinica posmatranja .sastavlja .upoznaje se sa statistici fazama statističkog .prepoznaje izvore i obuhvatanja načine prikupljanja jedinica podataka posmatranja .razlikuje vrste .objašnjava neintervalne serije formiranje distribucije numeričkih.razlikuje faze istraživanja statističkog istraživaja Statističko .razvija osjećaj grupisanje podataka .razvija posmatranje posmatranje.definiše geografske serije kumulativne .opisuje izvore i jednostavni načine prikupljanja statistički upitnik podataka . frekvencija atributivnih.interpretira varijabilitet i zakon upotrebu zakona velikih brojeva velikih brojeva u .razlikuje prosto i .analizira i razlikuje geografskih i pokazatelje vremenskih vremenskih serija statističkih serija .definiše program program radu posmatranja posmatranja .ilustruje statistički upitnik Sređivanje i . . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u statistiku .obrazlaže na .razumije cilj .analizira statističko .formiranje statističkih serija (rad u grupama) 42 .formira .navikava se na grupisanja atributivne.razlikuje stvarna.izrađuje .upoznaje pojam.razvija pozitivan .upoznaje pojam primjerima stav prema statistike masovne pojave i istraživanju .određuje statističke serije kumulativni niz „ispod” i kumulativni niz Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .definiše pojam njihov varijabilitet masovnih pojava.podataka sređivanja i . .kombinovano tačnosti i .4.

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Prikazivanje statističkih podataka - poznaje i objašnjava statističke tabele - definiše pojam i vrste grafičkog prikazivanja -

Formativni ciljevi učenik „iznad” primjenjuje pravila u sastavljanju statističkih tabela raspoređuje podatke u tabeli prikazuje podatke pomoću linijskog dijagrama, stubića, krugova i polukrugova razlikuje poligon i histogram frekvencija izvodi zaključke o pojavama na osnovu na osnovu grafičkih prikaza razlikuje izračunate i pozicione srednje vrijednosti izračunava aritmetičku sredinu iz grupisanih i negrupisanih podataka razlikuje osobine aritmetičke sredine izračunava geometrijsku sredinu i harmonijsku sredinu dokazuje Košijevu teoremu tumači dobijene rezultate izračunava pozicione srednje vrijednosti (medijanu i modus) upoređuje mjere disperzije uočava vezu disperzije sa srednjim vrijednostima izračunava interval varijacije, srednje apsolutno

Socijalizacijski ciljevi učenik - razvija odgovornosti za tačnost u prikazivanju podataka - razvija sistematičnost u radu - razvija osjećaj za urednost i pedantnost

Preporuke za izvođenje nastave vježbe: - izrada grafikona i tabela - izrada grafikona i tabela na računaru

-

Analiza podataka - upoznaje srednje vrijednosti - definiše aritmetičku, geometrijsku i harmonijsku sredinu, medijanu i modus - upoznaje Košijevu teoremu - objašnjava pojam i mjere disperzije - objašnjava vezu između dvije ili više pojava – pojam korelacije - definiše pojam korelacije - upoznaje prostu linearnu regresiju

-

- razvija osjećaj za preciznost

vježbe: - izračunavanje srednjih vrijednosti i njihovo grafičko prikazivnaje na primjerima iz prakse

-

-

- razvija odgovornost i samostalnost u radu

- izrada grafikona i tabela na računaru - preuzima odgovornost za donešene odluke

-

- izračunavanje mjera disperzije na primjerima iz prakse

-

-

- shvata važnost profesionalnosti u radu

- izračunavanje koeficijenta korelacije

43

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik odstupanje, standardnu devijaciju i koeficijent varijacije razlikuje apsolutne i relativne mjere disperzije upoređuje disperziju između dvije ili više statističkih serija analizira jačinu veza između dvije pojave izračunava koeficijent korelacije po metodu kovarjansedirektno iz orginalnih podataka tumači dobijene rezultate izrađuje dijagram rasturanja podataka određuje zavisnu i nezavisnu promjenjivu matematički i grafički određuje liniju regresije komentariše dobijene rezultate razlikuje opštu i poslovnu statistiku prepoznaje dokumentaciju vezanu za poslovnu statistiku razlikuje i definiše izvore podataka poslovne statistike izračunava prosječni apsolutni nivi i prosječni apsolutni rast izračunava prosječni tempo

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave

-

- izrada dijagrama rasturanja na računaru

-

- matematičko i grafičko određivanje linija regresije

Osnovni pojmovi o poslovnoj statistici - poznaje pojam, predmet i značaj poslovne statistike - definiše preduzeće kao statističku jedinicu Pokazatelji dinamike proizvodnje i prometa - objašnjava apsolutni nivo i -

-

- razvija preciznost i samostalnost u radu

-

- izračunavanje apsolutnog nivoa, apsolutnog rasta, prosječnog nivoa i prosječnog rasta

44

Informativni ciljevi i sadržaji učenik apsolutni rast i prosječni apsolutni nivo i prosječni apsolutni rast - definiše tempo razvoja i tempo rasta i prosječni tempo razvoja i rasta - objašnjava razvojnu tendenciju pojava trend

Formativni ciljevi učenik razvoja i prosječni tempo rasta uočava vezu između tempa razvoja i tempa rasta tumači dobijene rezultate odeđuje linearni trend po metodu najmanjih kvadrata izrađuje dijagram rasturanja podataka razlikuje obračun linearnog trenda za paran i neparan broj perioda vrši izolaciju i ekstrapolaciju trenda komentariše dobijene rezultate grafički prikazuje trend razlikuje obračun linearnog trenda za paran i neparan broj godina razlikuje vrste relativnih brojeva izračunava bazne i lančane indekse tumači dobijene rezultate grafički prikazuje lančane razlikuje tj. prepoznaje indekse količina, cijena, vrijednosti proizvodnje i prometa, indekse troškova života komentariše dobijene rezultate razlikuje metode izračunavanja sezonskih indeksa izračunava sezonske indekse

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave - izračunavanje prosječnog tempa rasta i prosječnog tempa razvoja - određivanje linaernog trenda - grafičko prikazivanje linije linearnog trenda na računaru

-

-

-

Relativni brojevi i pokazatelji strukture - upoznaje vrste relativnih brojeva - objašnjava bazne i lančane indekse - definiše individualne i grupne indekse količina, cijena, vrijednosti proizvodnje i prometa, indekse troškova života - poznaje sezonske varijacije i njihovo mjerenje - navodi metode izračunavanja sezonskih indeksa

-

- razvija sposobnost analitičkog mišljenja

vježbe: - izračunavanje indeksa - grafičko prikazivanje indeksa - grafičko prikazivanje uticaja sezone - izračunavanje sezonskih indeksa

- preuzima odgovornost za predložena rješenja

-

45

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik prema opštem kvartalnom prosjeku predviđa nivo pojave pomoću sezonskih indeksa izrađuje dijagrame uticaja sezonskih oscilacija na nivoa pojave razlikuje osnovne pokazatelje zaposlenih radnika izračunava pokazatelje zaposlenih prema osnovnim obelježjima (kvalifikaciona struktura.poznaje jedinice i fondove radnog vremena i koeficijent iskorišćenja radnog vremena Statističko obuhvatanje produktivnosti rada .objašnjava strukturu zaposlenih prema osnovnim obelježjima .definiše brojno stanje radnika .definiše individualne i grupne indekse produktivnosti rada - .poznaje pojam i način mjerenja produktivnosti rada . prema radnom stažu.zaposlenih radnika .izračunavanje indeksa produktivnosti rada - - - 46 . polu i starosti) izračunava broj uslovnih radnika izračunava koeficijent iskoršćenja radnog vremena izračunava produktivnost rada analizira način mjerenja produktivnosti rada izračunava individualne indekse produktivnosti rada izračunava grupne indekse produktivnosti rada na bazi nepromijenjenog sastava proizvodnje izračunava grupne indekse produktivnosti rada na bazi promijenjenog sastava proizvodnje tumači dobijene Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Statističko obuhvatanje zaposlenih radnika .izračunavanje pokazatelja zaposlenih - - - .shvata važnost razvoja ljudskih resursa .shvata značaj produktivnosti rada za uspješno poslovanje preduzeća vježbe: .izračunavanje produktivnosti rada .upoznaje pojam .

Serdar V. 2003. Okvirni spisak literature i drugih izvora . . Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Visoka stručna sprema: . Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . Podgorica 2003. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. grafoskop. . .objašnjava indekse neto zarada na bazi promijenjenog i nepromijenjenog sastava zaposlenih . Beograd. III i IV klasifikacionom periodu). od kojih jedna mora biti sa usmene provjere znanja.Žižić M. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda. Školska knjiga. Vidić M. 2003.: Statistika. Beograd 2002. Šošić I.Ivanović B. Zagreb.Veljković B. 7. Univerzitet Crne Gore. diplomirani matematičar.objašnjava indekse realne.: Uvod u statistiku. prosječne neto zarade - Formativni ciljevi učenik rezultate razlikuje nominalne realne i prosječne zarade izračunava nominalne realne i prosječne zarade tumači dobijene rezultate utvrđuje pokazatelje razlika u neto zaradama različitih kategorija zaposlenih izračunava indekse neto zarada komentariše dobijene rezultate Socijalizacijski ciljevi učenik .shvata značaj socijalne sigurnosti radnika Preporuke za izvođenje nastave vježbe: . 2002.: Teorija korelacija u ekonomskom istraživanju 6. 8. projektno platno i folije za .izračunavanje indeksa nominalnih i realnih zarada - 5.izračunavanje nominalnih realnih i prosječnih zarada .profesor matematike.. Univerzitet Crne Gore.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Statistika zarada . Podgorica.: Poslovna statistika.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.U toku klasifikacionog perioda znanje se provjerava i ocjenjuje kroz usmene odgovore učenika i pismene zadatke (po jedan u II. .: Metodi statističke analize za medicinare . Materijalni uslovi za izvođenje nastave . Univerzitetska knjiga. .definiše nominalne. .grafoskop.Kecojević N.Radulović J. 47 .diplomirani ekonomista. realne i prosječne zarade .. .: Statistika.Računar sa odgovarajućom programskom opremom.

9. Povezanost predmeta Znanja Tabele i dijagrami u Excel-u Izrada formula Raspodjela rezultata poslovanja preduzeća Ekonomski principi poslovanja preduzeća Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Poslovna informatika Prikazivanje ststističkih podataka Analiza podataka Poslovna ekonomija Statistika neto zarada Statistika produktivnosti rada 48 .

.1.osposobljavanje za timski rad. Opšti ciljevi nastave . .utemeljivanje znanja iz oblasti poslovnih finansija. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno 108* 180** 66** 108* 246** 108* 180** 66** 108* 246** Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno *opšti i bankarski smjer. . finansijske analize i interne finansijske kontrole.2. .upoznavanje sa teorijskim i praktičnim aspektima finansijske nauke.upoznavanje sa značajem i ulogom međunarodnih finansija.osposobljavanje za rad na poslovima finansijskog planiranja. .upoznavanje sa finansijskim sistemom Crne Gore. FINANSIJE 1. . .sticanje znanja o osnovnim pojmovima monetarne ekonomije.razumijevanje povezanosti finansija sa drugim predmetima iz oblasti ekonomije. **finansijski smjer 3. Naziv predmeta: FINANSIJE 2. . .7.sticanje znanja iz oblasti javnih finansija. 49 .osposobljavanje za samostalan rad u korišćenju instrumenata platnog prometa u zemlju i sa inostranstvom. .sticanje znanja o osnovnim elementima bankarstva.

utemeljuje kroz informacija za novca primjere razvoj privrede . .razlikuje finansije .poznaje osnove na Web informacionog prezentacijama Preporuke za izvođenje nastave dijalog: .pojašnjava ulogu .bruto proizvoda i proizvodnje nacionalnog dohotka Monetarne finansije .uočava ulogu i .opisuje nastanak.4. razvoj.razvija svijest o .opšti i bankarski smjer Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u finansije .obrazlaže osnovne proizvoda. . deflacije.analizira funkcije .opisuje pojam. vrste i pasivne.uvježbava banaka u finansijske funkcije organizaciji platnog u Excelu i prometa finansijska tržišta .razvija svijest o .obrazlaže podjelu karakteristike finansija društvenog bruto .analizira značaj i discipline i zadatke finansija nastavnog .razlikuje aktivne. revalvacije . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI .objašnjava mase monetarnu .analizira ulogu . pokazatelje .pojašnjava funkcije određivanje novca optimalne novčane .pojašnjava značaj i podjelu finansija zadatke finansija .devalvacije i .posjeta banci 50 .određuje .analizira uzroke i ravnotežu i posljedice stabilnost inflacije.shvata značaj .razlikuje osnovne revalvacije -opisuje monetarne osnovne monetarne agregate agregate Bankarstvo . neutralne ulogu banaka u i sopstvene savremenoj bankarske poslove privredi .karakteristike inflacije .poznaje pojam i banaka u podjelu bankarskih organizaciji platnog poslova prometa prometa .obrazlaže pojave devalvacije i inflacije. deflacije. novca važnosti nastanak i razvoj .karakteristike deflacije (komparativna analiza) .upoznaje pojam i kao nauku i kao značaju finansija suštinu finansija nastavni predmet kao naučne .upoznaje osnovne značaj banaka u značaju pojmove nauke o savremenoj informacionih bankarstvu privredi tehnologija .identifikuje predmeta kriterijume za .

pravi komparaciju između pojedinih vrsta osiguranja .analizra suštinu i značaj osiguranja .razvija svijest o značaju osiguranja Preporuke za izvođenje nastave vježba: .poznaje budžetski sistem Crne Gore i sistem javnih fondova Formativni ciljevi učenik .zna elemente osiguranja.Informativni ciljevi i sadržaji učenik sistema banaka Osiguranje .izrada primjera likvidacije štete .upoznaje međunarodno kretanje kapitala . značaj i vrste osiguranja . vrste rizika premija.definiše pojam javnih finansija . naknada za osiguranje .obrazlaže budžetska načela .pojašnjava javne prihode i rashode .poznaje osnove poreskog sistema Crne Gore .razvija osjećaj odgovornosti .razlikuje rizik.vrši komparaciju uloge i značaja pojedinih međunarodnih finansijskih institucija .analizira Zakon o budžetu i Završni račun budžeta Crne Gore za prethodnu godinu .interpretira osnove budžeta i budžetskog sistema .navodi i pojašnjava ulogu međunarodnih .finansijskih organizacija .navodi sve vrste poreza u poreskom sistemu Crne Gore i procjenjuje njegovu obuhvatnost .konkretizuje kroz primjere uticaj evro-tržišta na privredu Crne Gore Socijalizacijski ciljevi učenik .poznaje pojam budžeta i budžetskog sistema .prepoznaje značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru .razvija svijest o značaju povezivanja i zajedničkog rada 51 .za izvršavanje obaveza vježba: .obrazlaže suštinu osiguranja .objašnjava pojam međunarodnih finansija i njihov značaj za Crnu Goru .identifikuje bitne elemente sistema osiguranja u Crnoj Gori .analiza državnog budžeta i budžeta lokalne samouprave Međunarodne finansije .poznaje sisitem osiguranja u Crnoj Gori Javne finansije .razlikuje i uočava značaj pojedinih budžetskih načela .uticaj evro-tržišta na privredu Crne .objašnjava pojam i nastanak osiguranja .razlikuje osnovne kategorije javnih finansija .analizira međunarodno kretanje kapitala .

međunarodnu bankarsku doznaku Socijalizacijski ciljevi učenik .popunjava nalog za prenos i nalog za naplatu .razumije način korišćenja instrumenata platnog prometa . mjenice i akreditiva .utemeljuje kroz primjere radnje i postupke korišćenja čeka.upotrebljava međunarodnu mjenicu.izračunava koeficijente obrta novčanih sredstava .menadžmentu .popunjavanje obrazaca platnog prometa 52 . međunarodni akreditiv.nabraja i pojašnjava instrumente za gotovinska i bezgotovinska plaćanja .razvija osjećaj za potrebu korektne komunikacije vježba: .razvija poslovnu odgovornost Preporuke za izvođenje nastave vježba: .popunjava nalog za uplatu i nalog za isplatu .razvija osjećaj za poštovanja principa koji vode uspješnom poslovanju .uočava razliku između tradicionalnog .razlikuje tehnike finansijske analize .primjer finansijskog plana virtuelnog preduzeća .objašnjava osnove finansijske analize .izračunava koeficijente obrta zaliha i analizira troškove zaliha .sastavlja finansijske planove .razvija tačnost i odgovornost u radu .obrazlaže postupak izrade finansijskih planova .poznaje tehnike finansijske analize .izračunava pokazatelje likvidnosti i rentabilnosti .poznaje upravljanje novčanim tokovima i zalihama Instrumenti platnog prometa .i savremenog pristupa finansijskom .poznaje instrumente obezbjeđenja plaćanja .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Gore Poslovne finansije .objašnjava osnove finansijskog planiranja .(izračunavanje finansijskih pokazatelja) .poznaje pojam i zančaj finansijskog menadžmenta . međunarodni ček.poznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente platnog prometa sa inostranstvom Formativni ciljevi učenik .i finansijske kontrole .

karakteristike inflacije .obrazlaže monetarne monetarne agregate agregate . razvoj. društveni proizvoda proizvod i nacionalni dohodak Monetarne finansije .obrazlaže novčanu mase ravnotežu i .upoznaje pojam i kao nauku i suštinu finansija nastavni predmet kao naučne .analizira osnovne .identifikuje zadatke finansija kriterijume za .posjeta banci vježba: .analizira značaj i discipline zadatke finansija . neuulogu banaka u .komparira deflacije posljedice i uzroke .obrazlaže ulogu bankarskog sektora bankarskog sektora u regulisanju u novčanih tokova . vrste i pasivne.analizira uzroke i stabilnost posljedice inflacije .razvija svijest o značaju finansija Preporuke za izvođenje nastave seminarski rad: .utemeljuje kroz novca primjere .uočava ulogu i .upoznaje značaj i .objašnjava podjelu podjelu finansija finansija .analizira aktivne.Razred: TREĆI .opisuje pojam. novca nastanak i značaj .regulisanju novčanih tokova Bankarstvo .pojašnjava pojam .razvija komunikativnost .predmet i zadaci izučavanja finansija .analizira ulogu .poznaje osnovne značaj banaka u pojmove nauke o savremenoj bankarstvu privredi .analizira funkcije .finansijske funkcije u Excel-u 53 .-pojašnjava devalvacije i devalvaciju i revalvacije revalvaciju .razlikuje finansije . .karkteristike deflacije (komparativna analiza) .pojašnjava pojam i i deflacije vrste inflacije i .opisuje nastanak.razvija svijest o značaju štednje debata: .antiinflacione antiinflacione mjere mjere .finansijski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Uvod u finansije .obarzlaže osnovne pokazatelje pokazatelje proizvodnje i proizvodnje: raspodjelu društveni bruto društvenog proizvod.tralne i sopstvene savremenoj bankarske Socijalizacijski ciljevi učenik .razlikuje osnovne .analizira .pojašnjava funkcije određivanje novca optimalne novčane .

pronalazi finansijska tržišta na Web-u .definiše suštinu osiguranja .razlikuje Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .razlikuje vidove osiguranja .Informativni ciljevi i sadržaji učenik privredi .sastavljanje šeme (strukturalnog prikaza) fiskalnog sistema Crne Gore .vrši komparaciju javnih potreba i javnih koristi .klasifikacija javnih rashoda 54 .uočava razliku između klasičnog i modernog shvatanja javnih rashoda .poznaje sistem osiguranja u Crnoj Gori Osnovi javnih finansija .poznaje pojam i značaj fiskalne politike .upoznaje pojam i značaj javnih rashoda .obrazlaže ulogu banaka u organizaciji platnog prometa .analizira ekonomski.poznaje osnove sistema javnog finansiranja .-definiše elemente osiguranja .definiše osnovna načela javnih rashoda .poznaje pojam i podjelu bankarskih poslova . naknada za osiguranje .nalizira osnove sistema javnog finansiranja u Crnoj Gori . pravni i tehnički aspekt osiguranja .razvija spremnost za preuzimanje odgovornosti u izvršenju zadataka vježba: .uočava bitne elemente sistema osiguranja u Crnoj Gori . premija.poznaje informacione sisteme banaka Osiguranje .analizira ulogu banaka u organizaciji platnog prometa .obrazlaže značaj i vrste osiguranja .pojašnjava pojam i nastanak osiguranja . vrste rizika.razlikuje rizik.obrazlaže klasifikaciju javnih Formativni ciljevi učenik .identifikuje osnovna načela javnih rashoda .shvata načelo opšteg interesa seminarski rad: .poznaje finansiranje osiguranja .analizira pojam i značaj fiskalne politike .primjer likvidacije štete vježba: .analizira proces finansiranja osiguranja .pojašnjava pojam i strukturu javnih potreba Javni rashodi .poslove .razlikuje osnovne pojmove javnih finansija .poznaje pojam i funkcije javnih finansija .uvježbava finansijske funkcije u Excelu.

objašnjava pojam i suštinu taksa . stopu.poznaje ekonomske funkcije javnih rashoda .obrazlaže porez na dodatu vrijednost . doprinosa i taksi analizira karakteristike javnih zajmova Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - . obuhvat.objašnjava porez na imovinu .primjeri izvršavanju prevaljivanja i obaveza prema evazije poreza državi - - - - 55 .objašnjava prevaljivanje i evaziju poreza .objašnjava pojam i suštinu naknada .razvija osjećaj vježba: odgovornosti prema .poznaje pojam i modele poreskog sistema .objašnjava porez na dohodak fizičkih lica .poznaje pojam i klasifikaciju javnih prihoda .obrazlaže pojam i funkcije doprinosa . socijalna i poresko tehnička načela uočava uzroke prevaljivanja i evazije poreza komparira poreski monizam i pluralizam identifikuje elemente obračuna po pojedinim kategorijama poreza:poresku osnovicu.objašnjava pojam i ulogu akciza .definiše osnovna poreska načela i principe . ekonomska. rokove i način plaćanja uočava razliku između taksi i poreza razlikuje naknade po vrstama komparira karakteristike poreza. oslobođenja.objašnjava osnovne pojmove i dejstva oporezivanja .poznaje karakteristike javnih zajmova Formativni ciljevi učenik kriterijume za klasifikaciju javnih rashoda analizira ekonomske funkcije javnih rashoda razlikuje transfere preko javnih rashoda razlikuje kriterijume klasifikacije javnih prihoda analizira osnovne karakteristike i elemente oporezivanja razlikuje finansijska.obrazlaže odnos javnih rashoda i osnovnih oblika državne intervencije Javni prihodi .Informativni ciljevi i sadržaji učenik rashoda .objašnjava porez na dobit .

obrazlaže uticaj valuta drugih zemalja na monetarnu Formativni ciljevi učenik .poznaje međunarodno kretanje kapitala .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Budžetski sistem .upoređuje budžetski deficit i budžetsku ravnotežu .razlikuje javne fondove u Crnoj Gori .analiza budžeta lokalne samouprave .uočava.-prepoznaje faze u budžetskoj proceduri .definiše budžetska načela .uviđa važnost i neophodnost zajedničkog rada debata: .značaj međunarodnih (regionalnih) finansijskih institucija za Crnu Goru 56 .analiza budžeta države .poznaje zajednička ulaganja (joint venture) .razumije značaj socijalne sigurnosti Preporuke za izvođenje nastave vježba: .poznaje budžetsku proceduru .analizira efekte zajedničkih ulaganja na nacionalnu privredu .pojašnjava funkcije budžeta .pojašnjava ulogu ostalih međunarodnih finansijskih organizacija .analizira pojam i karakteristike budžeta .prepoznaje ulogu ostalih međunarodnih i regionalnih finansijskih orgnizacija .analizira ciljeve i značaj međunarodnog monetarnog fonda i Međunarodne banke za obnovu i razvoj .pojašnjava ulogu Centralne banke Evropske unije .razumije ulogu Centralne banke Evropske unije .analizira budžetski sistem Crne Gore .obrazlaže značaj budžetske ravnoteže .prepoznaje značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru .analizira međunarodno kretanje kapitala .objašnjava pojam i značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru .poznaje budžetski sistem Crne Gore . uticaj valuta drugih zemalja na Socijalizacijski ciljevi učenik .objašnjava pojam i ulogu Međunarodnog monetarnog fonda i Međunarodne banke za obnovu i razvoj .razumije budžetska načela .poznaje pojam i vrste javnih fondova u Crnoj Gori Međunarodne finansije .poznaje pojam i karakteristike budžeta . kroz primjere.

pojašnjava značaj i ulogu evro-tržišta .razlikuje vrste poslova na evrotržištu .prepoznaje finansiranje platnobilansnih neravnoteža Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 57 .poznaje vrste poslova na evrotržištu i uticaj evro-tržišta na privredu Crne Gore Formativni ciljevi učenik monetarnu stabilnost Crne Gore .razumije pojam i ulogu evro-tržišta .Informativni ciljevi i sadržaji učenik stabilnost Crne Gore .

kroz konkretne primjere obrazlaže uravnoteženu.analizira pojam i sadržaj poslovnih finansija .defic itarnu i suficitarnu finansijsku situaciju .izračunavanje finansijskih pokazatelja .pojašnjava funkcije poslovnih finansija . ulogu i značaj akcija.opisuje finansijsku službu preduzeća i njen položaj .identifikuje kriterijume za grupisanje finansijskih poslova preduzeća .razlikuje metode finansijskog planiranja .pojašnjava akcije.razvija odgovornost u radu 58 .obrazlaže tehnike finansijske analize .razvija svijest o značaju finansija za uspješno poslovanje .analizira faktore i principe finansijske politike .komparira sličnosti i razlike između izvora finansiranja i izvora sredstava .razlikuje finansijsku evidenciju u širem i užem smislu . obveznica i kratkoročnih hartija od vrijednosti .obrazlaže finansijsku situaciju preduzeća .navodi aktivnosti preduzeća koje obuhvata finasijsko poslovanje .poznaje pojam poslovnih finansija .primjena bilansnog i dinamičkog modela planiranja novčanih tokova .definiše faktore i principe finansijske politike finansijski smjer Formativni ciljevi učenik .poznaje osnovne elemente finansijskog planiranja .obrazlaže finansijske planove .razvija svijest o značaju racionalnog korišćenja finansijskih sredstava vježba: .razrađuje organizaciju finansijske službe u preduzeću .navodi finansijske poslove preduzeća .obrazlaže pojam i izvore finansiranja preduzeća .sastavlja bilanse finansijske situacije po vrstama Organizacija finansijskih poslova .Preduzeća Preporuke za izvođenje nastave vježba: .obrazlaže finansijsko poslovanje preduzeća . obveznice i kratkoročne hartije od vrijednosti .analizira elemente finansijskog planiranja .Razred: ČETVRTI – Informativni ciljevi i sadržaji učenik Osnovi finansija u preduzećima .poznaje finansijsku evidenciju .analizira primjenu bilansnog i Socijalizacijski ciljevi učenik .detaljno analizira vrste.razlikuje osnovne finkcije i funkcionalna područja poslovnih finansija .

nabraja i pojašnjava vrste plaćanja .razlikuje račune za obavljanje platnog prometa . zaliha. kliring i žiro promet otvara poslovni račun preduzeća za vježbu razlikuje vrste instrumenata platnog prometa popunjava nalog za Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - Pojam platnog prometa .obrazlaže pokazatelje finansijske analize . zaliha dobavljača i obrtnih sredstava .dobavljača i obrtnih sredstava razlikuje internu i eksternu finansijsku kontrolu izračunava obrt novčanih sredstava i minimalni nivo gotovine sastavlja obračun potraživanja kreditnog perioda analizira osnovne odluke o zalihama razlikuje neposredna i posredna.analiza obrtnog fonda izračunava pokazatelje likvidnosti izračunava koeficijente obrta kupaca.popunjavanje obrazaca platnog prometa 59 .razvija tačnost i odgovornost u radu vježba: . gotovinska i bezgotovinska plaćanja razlikuje učesnike i nosioce platnog prometa razlikuje žiro račun.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .razvija osjećaj za korektnu komunikaciju vježba: .pojašnjava upravljanje novčanim sredstvima .obrazlaže upravljanje zalihama Formativni ciljevi učenik dinamičkog metoda planiranja novčanih tokova razlikuje tehnike finansijske analize: horizontalna.obrazlaže upravljanje potraživanjima .obrazlaže postupak za otvaranje poslovnih računa - .definiše koeficijente obrta kupaca.vertik alna. uplatni račun javnih prihoda.otvaranje žiro računa Instrumenti platnog prometa .navodi i pojašnjava učesnike i nosioce platnog prometa .razumije pojam i značaj finansijske kontrole . tekući račun.trend i racio analiza.poznaje pojam i vrste instrumenata - .

dokumentacije. akceptiranja i indosiranja mjenice obrađuje cijeli postupak sa akreditivom (otvaranje.poznaje pojam i vrste čeka kao i čekovni postupak .razlikuje instrumente platnog prometa za bezgotovinska plaćanja .objašnjava pojam deviznog sistema i devizne kontrole .poznaje - .poznaje pojam platne i kreditne kartice i cirkularno kreditno pismo Formativni ciljevi učenik isplatu popunjava nalog za uplatu popunjava nalog za prenos popunjava nalog za naplatu razlikuje vrste transakcija plaćanja detaljno poznaje način korišćenja instrumenata platnog prometa utemeljuje kroz primjer primjenu čekovnog postupka (popunjavanje.shvata potrebu i značaj timskog 60 . odgovornost i ažurnost u radu vježba: . deviza. prenos hartija od vrijednosti.razvija preciznost. vrste i bitne elemente akreditiva .razlikuje instrumente platnog prometa za gotovinska plaćanja . izdavanje i indosiranje-prenos čeka) utemeljuje kroz primjer postupak izdavanja.poznaje platni promet sa inostranstvom i sredstva plaćanja sa inostranstvom .postupak plaćanja akreditivom - . korišćenje.poznaje pojam. kompenzacija razlikuje učesnike i nosioce platnog prometa sa Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - . mjenice i akreditiva - - Platni promet sa inostranstvom . podnošenje.primjeri korišćenja čeka. knjiženje.Informativni ciljevi i sadržaji učenik platnog prometa .uočava potrebu korektne poslovne saradnje sa svim partnerima vježba: .poznaje pojam i vrste mjenice i mjenične radnje .pojašnjava način korišćenja instrumenata platnog prometa Instrumenti obezbjeđivanja plaćanja . gašenje akreditiva) i popunjava obrazac akreditiva sa svim bitnim elementima analizira devizni sistem i deviznu kontrolu analizira pojmove: valuta.

U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju usmeni odgovori učenika i pisani radovi učenika.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. odgovarajuća poslovna dokumentacija. inkaso naplata. i drugi: Osnovi finansija. Zakon o porezu na dohodak fizičkih lica. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.Bogdanović D. Ekonomski fakultet. . .: Fiskalna ekonomija. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. Zakon o porezu na dodatu vrijednost.pojašnjava postupak naplaćivanja i plaćanja sa inostranstvom Formativni ciljevi učenik inostranstvom . Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. . Beograd. obrasci instrumenata platnog prometa. . Beograd. 6. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .Mihailović K: Osnove poreskog sistema Crne Gore. međunarodna mjenica . . i drugi: Javne finansije.: Finansijsko poslovanje. 61 . . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Podgorica. 2005. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja. međunarodna bankarska doznaka.Radoman R: Uvod u finansijski menadžment. Zakon o porezu na nepokretnosti. 2005.Računar sa odgovarajućim softverom. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . Beograd. Podgorica.Goranović P. Okvirni spisak literature i drugih izvora . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. . 2005. Ekonomski fakultet. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. 7.Ivanišević M. 2006. Beograd. Zakon o porezu na dobit. 2005. stručni časopisi.Ristić Ž.Drugi izvori: Zakon o budžetu. međunarodni ček.razlikuje i poznaje postupak korišćenja: međunarodni dokumentarni akreditiv. . Podgorica.1996.uočava sve bitne elemente naloga koji se koriste u postupku naplate i plaćanja sa inostranstvom Socijalizacijski ciljevi učenik rada Preporuke za izvođenje nastave 5.Jovanović-Gavrilović P. 2005. i drugi: Poslovne finansije.Informativni ciljevi i sadržaji učenik instrumente plaćanja u međunarodnom prometu . aparati za kopiranje i umnožavanje.

8. diplomirani ekonomista.Viskoka stručna sprema iz područja ekonomije. Povezanost predmeta Znanja Problemi monetarne ravnoteže i stabilnosti Novčana masa Bankarski poslovi Pojam i vrste bilansa Evidencija novčanih sredstava i hartija od vrijednosti Pojam. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . vrste i značaj hartija od vrijednosti Ugovori o osiguranju Značaj obrta kapitala Ekonomski principi poslovanja Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Bankarsko poslovanje Novčana ravnoteža i stabilnost Optimalna novčana masa Bankarski poslovi Računovodstvo Izvori finansiranja preduzeća Finansijska situacija preduzeća Upravljanje novčanim sredstvima Pravo Instrumenti obezbjeđenja plaćanja Elementi osiguranja Poslovna ekonomija Koeficijenti likvidnosti Koeficijenti obrtnih sredstava 62 . 9.

2.shvatanje značaja i uloge računovodstvene funkcije u evidentiranju poslovnih događaja. ***finansijski smjer 3.shvatanje neophodnosti tačnog. Naziv predmeta: RAČUNOVODSTVO 2.razvijanje vještina i kompetencija za sastavljanje finansijskih izvještaja prema međunarodnim standardima i aktuelnoj zakonskoj regulativi. . 63 .8.osposobljavanje učenika za povezivanje stečenih teorijsko-stručnih znanja sa praksom konkretnih privrednih subjekata. . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 72* 72+106** 72+36*** 72* 66+99** 66+33*** 216* 415** 345*** Ukupno 72 72 178 108 72 165 165 216* 415** 345*** Drugi razred je zajednički za sve smjerove.1. . urednog i pravovremenog davanja računovodstvenih informacija za poslovno odlučivanje. . ** opšti smjer.razvijanje smisla za očuvanje.razvijanje vještina i kompetencija za obavljanje računovodstvenih poslova na računaru. Opšti ciljevi nastave . * bankarski smjer. . RAČUNOVODSTVO 1. racionalno korišćenje i odgovornost za sredstva kojima posluje.

demonstrira blagajničku dokumentaciju i objašnjava blagajničku evidenciju .dokumentacija za nabavku i izdavanje materijala 64 .nabraja blagajni i žiroinstrumente računu platnog prometa .pravi šematski cilj i zadatke prikaz sredstava i računovodstva izvora sredstava .razvija svijest o poslovanja preko blagajne i konto poštovanju pravila blagajne i žiro blagajne računa . gotovih cijene u radu proizvoda i robe .razlikuje sredstva i računovodstva izvore sredstava .knjiži na kontu račun i njegovo žiro-računa otvaranje . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI .opšti.izvodi evidenciju vezi sa nabavkom i na analitičkim i Preporuke za izvođenje nastave . . materijala.instrumenti platnog prometa .šematski prikazuje . bankarski i finansijski smjer Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenica učenica Pojam .upoznaje sredstva i izvore sredstava .razlikuje .razvija svijest o dobavljača. vrtste i vezi sa nabavkom i cijene trošenjem .objašnjava žiro.pojašnjava materijala dokumentaciju u .opisuje i .interpretira pojam .definiše pojam i konta po obliku oblike konta Evidencija .4.izrađuje dnevnik .definiše pojam dokumentaciju u materijala.identifikuje objašnjava knjigovodstvena knjigovodstvena dokumenta dokumenta.pojašnjava knjiženje na kontu žiro-raćuna Evidencije . .upoznaje pojam.dokumenta za blagajničko poslovanje .vrši korekciju .knjiži uporedno na .razlikuje oblike njihovu kontrolu i konta čuvanje .u radu se primjenjuju važeći zakonski propisi .objašnjava stvarnog i blagajničko knjigovodstvenog poslovanje stanja blagajne . kupaca.definiše blagajnički maksimum . vrste i ličnoj odgovornosti materijala.

objašnjava evidenciju i knjiženje na analitičkim i sintetičkim kontima dobavljača .Informativni ciljevi i sadržaji učenik trošenjem materijala .objašnjava evidenciju na analitičkom i sintetičkom kontu materijala . cijene i dokumentaciju .upotrebljava evidenciju potraživanja od kupca . cijene i dokumentaciju .razlikuje sintetičku i analitičku evidenciju gotovih proizvoda .objašnjava knjiženje na analitičkom i . materijala i žiro računa .interpretira evidenciju obaveza prema dobavljačima .razlikuje dokumentaciju .stiče radne navike .objašnjava knjiženje na analitičkim i sintetičkim kontima gotovih proizvoda .pojašnjava pojam gotovih proizvoda.dokumentacija za evidenciju gotovih proizvoda .navodi dokumentaciju .knjiži na analitičkim i sintetičkim kontima dobavljača .navodi dokumentaciju .opisuje evidenciju obaveza prema dobavljačima .knjiži u magacinskoj evidenciji i knjigovodstvu gotovih proizvoda .objašnjava magacinsku evidenciju i knjigovodstvo gotovih proizvoda .izrađuje uporedna knjiženja na kontima dobavljača.knjiži na analitičkom i sintetičkom kontu 65 .prepoznaje pojam gotovih proizvoda.definiše pojam dužnika i kupca .pojašnjava evidenciju potraživanja od kupca .prepoznaje pojam dužnika– kupca i potrebnu dokumentaciju .demonstrira uporedna knjiženja Formativni ciljevi učenica sintetičkim kontima materijala Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave Evidencija gotovih proizvoda .

knjiženje robe u prodavnici - - - Inventar i inventarisanje . cilj.opisuje pojam. cijene robe i dokumentaciju knjiži evidenciju robe po nabavnim i prodajnim cijenama izrađuje uporedna knjiženja na kontima robe.utvrđuje pojam i vrste početnog bilansa i bilansne ravnoteže . vrste i organizaciju inventarisanja . žiro-računu kupaca.demonstrira uporedna knjiženja na kontima robe.liste inventara . cilj i organizaciju inventarisanja izrađuje inventar ukupne imovine i rezultata knjiži i utvrđuje razliku između knjigovodstvenog i stvarnog stanja Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave - .sastavlja početni bilans na osnovu inventara 66 . cijene i dokumentaciju .Informativni ciljevi i sadržaji učenik sintetičkom kontu kupca Formativni ciljevi učenica kupca sastavlja uporedna knjiženja na kontima gotovih proizvoda.objašnjava evidenciju robe po nabavnim i po prodajnim cijenama .razlikuje pojam i vrste početnog bilansa i bilansne ravnoteže .pojašnjava inventar ukupne imovine i rezultata Pojam bilansa i konta . žiroračunu kupaca i robe u prodavnici knjiži sniženje i povećanje prodajne cijene u magacinu i prodavnici razlikuje pojam.razvija sistematičnost u radu .opisuje pojam robe.ilustruje inventarisanje u knjizi osnovnih sredstava i na analitičkoj razlici osnovnih sredstava objašnjava i upoređuje stvarno i knjigovodstveno stanje i knjiženje razlike .demonstrira sastavljanje početnog bilansa - . kupca i žiro-računa razlikuje pojam robe.

oblike i metode dvojnog knjigovodstva .pojašnjava raščlanjivanje bilansa na konta .razlikuje dnevnik kao hronološku 67 .definiše četiri osnovne grupe bilansnih promjena i pojašnjava sastavljanje sukcesivnih bilansa .demonstrira sastavljanje probnog bilansa.opisuje poslovne knjige dvojnog knjigovodstva i nabraja ih: dnevnik.identifikuje i upotrebljava knjige dvojnog knjigovodstva .razvija osjećaj samopouzdanja i strpljenja .razlikuje metode prostog i dvojnog knjigovodstva .sastavlja i oblikuje probni bilans.knjiži raščlanjivanje bilansa na konta . zaključuje konta stanja i pravi krajnji bilans Poslovne knjige u knjigovodstvu prosto i dvojno knjigovodstvo .shvata važnost postojanja pravila u radu .definiše i nabraja aktivna i pasivna konta .Informativni ciljevi i sadržaji učenik na osnovu inventara .knjiži četiri osnovne bilansne promjene i formira sukcesivne bilanse .objašnjava sastavljanje bilansa na osnovu stanja na kontima .izrađuje bilans na osnovu stanja na kontima . zaključuje konta stanja i krajnji bilans Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave . glavna knjiga.navodi karakteristike.opisuje prosto i dvojno knjigovodstvo i njihove karakteristike .razlikuje dvojno knjigovodstvo .razlikuje prosto knjigovodstvo . pomoćne Formativni ciljevi učenica .formira konta na osnovu bilansa .prepoznaje bilansne promjene i njihov uticaj na bilans stanja .upoređuje aktivna i pasivna konta .demonstrira otvaranje konta na osnovu bilansa .objašnjava pojam poslovnih promjena i njihov uticaj na bilans stanja .

pojašnjava primjer za hronološku i sistematsku evidenciju poslovnih knjiga - .navikava se na sistematičnost u radu 68 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik knjige i knjige propisane za preduzetnike Formativni ciljevi učenica evidenciju razlikuje glavnu knjigu kao sistematsku evidenciju razlikuje pomoćne knjige oblikuje i pravi zaključak dnevnika i glavne knjige sastavlja primjer za hronološku i sistematsku evidenciju poslovnih knjiga Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave - .objašnjava zaključak dnevnika i glavne knjige .

razlikuje rashode i .knjiži na kontima vremenskih pasivnih razgraničenja i vremenskih evidenciju na tim razgraničenja kontima .uočava značaj AVR kontima i PVR .objašnjava izravnanje paralelnih konta AVR i PVR Evidencija obrtnih .knjiži kratkoročna sredstava.Razred: TREĆI .knjiži na kontima vremenska aktivnih razgraničenja vremenskih .utvrđuje finansijski knjiženje rashoda i rezultat i sastavlja prihoda na zaključni list i uspješnim kontima bilans uspjeha .razlikuje AVR i PVR .objašnjava .upoznaje pojam prihode rashoda i prihoda i .objašnjava pojam .knjiži potraživanje značaj obrtnih po osnovi prodaje sredstava .razvija osjećaj važnosti racionalnog trošenja materijalnih dobara 69 .opšti smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Rashodi i prihodi . sredstava i hartija plasmane i od vrijednosti gotovinu . između konta zaključni list i rezultata i konta bilans uspjeha stanja .uočava dejstvo pojašnjava njihovu rashoda i prihoda podjelu na bilans stanja .objašnjava dejstvo .vrši korekciju pasivnih (ravnanje) vremenskih paralelnih konta razgraničenja i AVR i PVR evidenciju na tim .objašnjava pojam ograničenja konta aktivnih .prateća knjigovodstvena dokumentacija .demonstrira .navodi primjer za .vrši zatvaranje knjiženje rashoda i konta stanja prihoda sa obračunom finansijskog rezultata i sastavljanjem bilansa uspjeha Aktivna i pasivna .uočava razliku finansijski rezultat.navodi pojam i .knjiži rashode i rashoda i prihoda prihode na na bilans stanja uspješnim kontima . novčanih potraživanja.knjiži Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija svijest o poštovanju pravila Preporuke za izvođenje nastave .

opisuje karakteristike i strukturu kapitala .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .objašnjava knjigovodstveno obuhvatanje.praćenje zakona i propisa 70 .upoređuje sopstveni kapital kod inokosnog preduzeća.prepoznaje pozajmljeni kapital preduzeća . formiranje i Formativni ciljevi učenik obezvređivanje potraživanja prepoznaje dokumentaciju kod novčanih sredstava i instrumente platnog prometa knjiži (evidentira) novčana sredstva i promjene na njima knjiži novčana sredstva u blagajni knjiži akontacije po službenom putu prepoznaje hartije od vrijednosti knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti uočava značaj hartija od vrijednosti knjiži finansijske rashode i prihode Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .uočava karakteristike i strukturu kapitala .objašnjava evidenciju kratkoročnih potraživanja plasmana i gotovine .definiše pozajmljeni kapital preduzeća .opisuje evidenciju novčanih sredstava na tekućim (poslovnim) računima .opisuje sopstveni kapital inokosnog preduzeća.-objašnjava evidenciju hartija od vrijednosti .opisuje finansijske rashode i prihode Kapital i pravne norme preduzeća .na osnovu knjigovodstvene evidencije .knjiži formiranje i promjene na kapitalu .razlikuje kapital i pojavne oblike preduzeća .opisuje hartije od vrijednosti .razvija odgovornost za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju .navodi pojedinačno i objašnjava vrste preduzeća .objašnjava potraživanja po osnovi prodaje i obezvređivanje potraživanja .objašnjava novčana sredstva i akreditive . društva lica i društva kapitala . društva lica i društva kapitala .prepoznaje vrste preduzeća .navodi druga potraživanja .definiše kapital i pravne forme preduzeća .

objašnjava kombinovane primjere kod pribavljanaja i otuđivanja osnovnih sredstava - .Informativni ciljevi i sadržaji učenik promjene na kapitalu .opisuje.razvija osjećaj lične odgovornosti u radu - - Evidencija trošenja materijala.opisuje poslovne knjige osnovnih sredstava .opisuje i objašnjava dokumentaciju i evidenciju koja se koristi kod nabavke - .knjige osnovnih sredstava .navikava se na sistematičan rad - 71 .objašnjava knjigovostveno obuhvatanje viška i manjka .objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala Formativni ciljevi učenik određuje do kojih je promjena došlo na kapitalu pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja razlikuje osnovna sredstva upoređuje i uočava vrijednosti osnovnih sredstava knjiži besplatan prijem osnovnih sredstava knjiži kupovinu osnovnih sredstava za PDV na ulaznoj fakturi knjiži izgradnju osnovnih sredstava sa PDV-om za svaku obračunsku situaciju knjiži besplatno ustupanje osnovnih sredstava knjiži prodaju osnovnih sredstava sa PDV-om knjiži rashodovanje osnovnih sredstava sastavlja i knjiži kombinovani primjer pribavljanja i otuđivanja osnovnih sredstava razlikuje vrste materijala razlikuje dokumentaciju kod nabavke materijala i izdavanja materijala u proizvodnji knjiži nabavku materijala po stvarnoj nabavnoj i Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Osnovna sredstva – vidovi pribavljanja i otuđivanja .opisuje. rashode i prihode . sitnog inventara i autoguma .definiše pojam vrste i vrijednosti osnovnih sredstava . evidentira i objašnjava vidove otuđivanja osnovnih sredstava . evidentira i objašnjava vidove pribavljanaja osnovnih sredstava .objašnjava poslovanje.

objašnjava evidenciju materijala u magacinskom. amortizacioni iznos.objašnjava obračun i isplatu zarada - . osnovica za obračun amortizacije i revalorizacije izračunava amortizaciju po pravolinijskoj metodi obračuna izračunava amortizaciju po funkcionalnom metodu obračuna izračunava amortizaciju po metodi opadajućeg salda knjiži amortizaciju razlikuje nematerijalne troškove po Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - - Obračun ličnog dohotka i evidencija .Informativni ciljevi i sadržaji učenik i trošenja materijala .objašnjava nematerijalne troškove - 72 .razvija spremnost i sposobnost za saradnju . materijalnom i finansijskom knjigovodstvu Formativni ciljevi učenik planskoj nabavnoj cijeni knjiži nabavku materijala po stvarnoj nabavnoj i planskoj nabavnoj cijeni knjiži trošenje materijala po planskoj i nabavnoj cijeni razlikuje sintetičku i analitičku evidenciju materijala sastavlja kalkulaciju nabavne cijene materijala razlikuje pojam bruto i neto zarade sastavlja.praćenje propisa - - - . utvrđuje i vrši obračun zarade u bruto i neto iznosu knjiži obračun i isplatu zarada razlikuje pojmove: amortizaciona stopa.praćenje propisa Obračun i evidencija amortizacije .objašnjava trošak amortizacije i metode obračuna amortizacije - .

navodi značaj proizvodnog knjigovodstva (obračun proizvodnje.opisuje dokumentaciju koja prati obračun proizvodnje .-objašnjava obračun rezultata poslovanja u upravljačkom preduzeću . serijske i pojedinačne proizvodnje .dokumentcija kod proizvodnih preduzeća .razvija odgovornost i samostalnost u radu - . kalkulacije i naknadne kalkulacije izrađuje kalkulaciju cijene koštanja u masovnoj i serijskoj proizvodnji izračunava i knjiži zalihe i razlikuje principe procjenjivanja zaliha sastavlja dokumentaciju i istovremeno razlikuje vrste dokumentacije koja prati obračun proizvodnje knjiži troškove proizvodnog procesa u sistemu obračuna po stvarnim troškovima knjiži proizvodnju na klasi 9 (zna da upotrebljava klasu 9 iz kontnog plana) knjiži obračun proizvodnje po stvarnim Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Evidencija masovne.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .objašnjava obračun i knjiženje poslovnih prihoda Formativni ciljevi učenik vrstama knjiži nematerijalne troškove knjiži poslovne prihode uočava karakteristike proizvodnog procesa pravi klasifikaciju troškova i učinka proizvodnog procesa oblikuje i uočava strukturu predkalkulacije.kontni plan - - - - - - - 73 .objašnjava kalkulaciju i vrste kalkulacija .objašnjava sistem obračuna po standardnim troškovima - .ilustruje i objašnjava pogonski obračunski list (masovna i serijska proizvodnja) .definiše i navodi funkciju klase-9 . troškova i učinka) .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik - Formativni ciljevi učenik troškovima sastavlja pogonski obračunski list (POL) u masovnoj proizvodnji sastavlja pogonski obračunski list (POL) u serijskoj proizvodnji izrađuje kalkulaciju cijene koštanja proizvoda sastavlja kalkulaciju cijene koštanja glavnih mjesta troškova pravi sisitem obračuna po standardnim troškovima Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - 74 .

upoznaje pojam prihode rashoda i prihoda i .bankarski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenica Rashodi i prihodi .demonstrira .prateća knjigovodstvena dokumentacija 75 .razlikuje rashode i .objašnjava izravnanje paralelnih konta AVR i PVR Evidencija obrtnih .objašnjava dejstvo .utvrđuje finansijski knjiženje rashoda i rezultat i sastavlja prihoda na zaključni list i uspješnim kontima bilans uspjeha . sredstava i hartija plasmane i od vrijednosti gotovinu .uočava dejstvo pojašnjava njihovu rashoda i prihoda podjelu na bilans stanja . novčanih potraživanja.knjiži na kontima vremenska aktivnih razgraničenja vremenskih .razlikuje AVR i PVR .navodi primjer za .uočava razliku finansijski rezultat.knjiži potraživanje značaj obrtnih po osnovi prodaje sredstava .vrši korekciju pasivnih (ravnanje) vremenskih paralelnih konta razgraničenja i AVR i PVR evidenciju na tim .uočava značaj AVR kontima i PVR .knjiži rashode i rashoda i prihoda prihode na na bilans stanja uspješnim kontima .vrši zatvaranje knjiženje rashoda i konta stanja prihoda sa obračunom finansijskog rezultata i sastavljanjem bilansa uspjeha Aktivna i pasivna .razvija svijest o poštovanju pravila .objašnjava pojam .Razred: TREČI .knjiži Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave .prateća knjigovodstvena dokumentacija .knjiži na kontima vremenskih pasivnih razgraničenja i vremenskih evidenciju na tim razgraničenja kontima .navodi pojam i . između konta zaključni list i rezultata i konta bilans uspjeha stanja .objašnjava pojam ograničenja konta aktivnih .razvija osjećaj o važnosti racionalnog trošenja materijalnih .knjiži kratkoročna sredstava.objašnjava .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik - objašnjava obračun rezultata poslovanja u troškovnom knjigovodstvu - objašnjava potraživanja po osnovu prodaje i obezvređivanje potraživanja - navodi druga potraživanja - opisuje evidenciju novčanih sredstava na tekućim (poslovnim) računima - objašnjava novčana sredstva i akreditive - opisuje hartije od vrijednosti - objašnjava evidenciju hartija od vrijednosti - opisuje finansijske rashode i prihode Kapital i pravne forme preduzeća - definiše kapital i pravne forme preduzeća - navodi pojedinačno i objašnjava vrste preduzeća - opisuje karakteristike i strukturu kapitala - opisuje sopstveni kapšital, inokosnog preduzeća, društva lica i društva kapitala - definiše pozajmljeni kapšital preduzeća - objašnjava knjigovodstveno obuhvatanje, formiranje i promjene na

Formativni ciljevi učenica obezvređivanje potraživanja prepoznaje dokumentaciju kod novčanih sredstava i istrumente platnog prometa knjiži (evidentira) novčana sredstva i promjene na njima knjiži novčana sredstva u blagajni knjiži akontacije po službenom putu prepoznaje hartije od vrijednosti knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti uočava značaj hartija od vrijednosti knjiži finansijske rashode i prihode

Socijalizacijski ciljevi učenica dobara

Preporuke za izvođenje nastave

-

-

- razlikuje kapital i pojavne oblike preduzeća - prepoznaje vrste preduzeća - uočava karakteristike i strukturu kapitala - upoređuju sopstveni kapital kod inokosnog preduzeća, društva lica i društva kapitala - -prepoznaje pozajmljeni kapital preduzeća - knjiži formiranje i promjene na kapitalu - na osnovu knjigovostvene evidencije određuje do kojih

- razvija odgovornost za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju

76

Informativni ciljevi i sadržaji učenik kapitalu - objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala

Formativni ciljevi učenica je promjena došlo na kapitalu - pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja

Socijalizacijski ciljevi učenica

Preporuke za izvođenje nastave

77

Razred: TREĆI - finansijski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Rashodi i prihodi - razlikuje rashode i - upoznaje pojam prihode rashoda i prihoda i - uočava dejstvo pojašnjava njihovu rashoda i prihoda podjelu na bilans stanja - objašnjava dejstvo - knjiži rashode i rashoda i prihoda prihode na na bilans stanja uspješnim kontima - demonstrira - utvrđuje finansijski knjiženje rashoda i rezultat i sastavlja prihoda na zaključni list i uspješnim kontima bilans uspjeha - objašnjava - uočava razliku finansijski rezultat, između konta zaključni list i rezultata i konta bilans uspjeha stanja - navodi primjer za - vrši zatvaranje knjiženje rashoda i konta stanja prihoda sa obračunom finansijskog rezultata i sastavljanjem bilansa uspjeha Aktivna i pasivna - knjiži na kontima vremenska aktivnih razgraničenja vremenskih - objašnjava pojam ograničenja konta aktivnih - knjiži na kontima vremenskih pasivnih razgraničenja i vremenskih evidenciju na tim razgraničenja kontima - razlikuje AVR i PVR - objašnjava pojam - vrši korekciju pasivnih (ravnanje) vremenskih paralelnih konta razgraničenja i AVR i PVR evidenciju na tim - uočava značaj AVR kontima i PVR - objašnjava izravnanje paralelnih konta AVR i PVR Evidencija obrtnih - knjiži kratkoročna sredstava, novčanih potraživanja, sredstava i hartija plasmane i od vrijednosti gotovinu - navodi pojam i - knjiži potraživanje značaj obrtnih po osnovi prodaje sredstava - knjiži

Socijalizacijski ciljevi učenik - razvija svijest o poštovanju pravila

Preporuke za izvođenje nastave - prateća knjigovodstvena dokumentacija

- razvija osjećaj o važnosti racionalnog trošenja materijalnih dobara

78

objašnjava potraživanja po osnovi prodaje i obezvređivanje potraživanja .opisuje sopstveni kapital inokosnog preduzeća.razlikuje kapital i pojavne oblike preduzeća .opisuje finansijske rashode i prihode Kapital i pravne forme preduzeća .prepoznaje vrste preduzeća .prepoznaje pozajmljeni kapital preduzeća .objašnjava evidenciju hartija od vrijednosti .uočava karakteristike i strukturu kapitala .-definiše pozajmljeni kapital preduzeća .upoređuju sopstveni kapital kod inokosnog preduzeća.na osnovu knjigovodstvene evidencije .objašnjava evidenciju kratkoročnih potraživanja plasmana i gotovine .navodi pojedinačno i objašnjava vrste preduzeća .objašnjava novčana sredstva i akreditive .navodi druga potraživanja .opisuje evidenciju novčanih sredstava na tekućim (poslovnim) računima .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .razvija odgovornost za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju 79 .knjiži formiranje i promjene na kapitalu . formiranje i Formativni ciljevi učenik obezvređivanje potraživanja prepoznaje dokumentaciju kod novčanih sredstava i instrumente platnog prometa knjiži (evidentira) novčana sredstva i promjene na njima knjiži novčana sredstva u blagajni knjiži akontacije po službenom putu prepoznaje hartije od vrijednosti knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti uočava značaj hartija od vrijednosti knjiži finansijske rashode i prihode Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .opisuje hartije od vrijednosti .-objašnjava knjigovodstveno obuhvatanje.definiše kapital i pravne forme preduzeća . društva lica i društva kapitala .opisuje karakteristike i strukturu kapitala . društva lica i društva kapitala .

objašnjava knjigovostveno obuhvatanje viška i manjka .objašnjava kombinovane primjere kod pribavljanaja i otuđivanja osnovnih sredstava - .opisuje. evidentira i objašnjava vidove pribavljanja osnovnih sredstava .Informativni ciljevi i sadržaji učenik promjene na kapitalu . evidentira i objašnjava vidove otuđivanja osnovnih sredstava .opisuje poslovne knjige osnovnih sredstava .-objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala Formativni ciljevi učenik određuje do kojih je promjena došlo na kapitalu pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja razlikuje osnovna sredstva upoređuje i uočava vrijednosti osnovnih sredstava knjiži besplatan prijem osnovnih sredstava knjiži kupovinu osnovnih sredstava za PDV na ulaznoj fakturi knjiži izgradnju osnovnih sredstava sa PDV za svaku obračunsku situaciju knjiži besplatno ustupanje osnovnih sredstava knjiži prodaju osnovnih sredstava sa PDV knjiži rashodovanje osnovnih sredstava sastavlja i knjiži kombinovani primjer pribavljanja i otuđivanja osnovnih sredstava Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Osnovna sredstvavidovi pribavljanja i otuđivanja .prateća knjigovodstvena dokumentacija - - 80 .razvija osjećaj lične odgovornosti u radu .opisuje.definiše pojam vrste i vrijednosti osnovnih sredstava .

evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom Evidencija hartija .knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje) Evidencija gotovine .Razred: ČETVRTI .knjiži kratkoročne i evidenciju dugoročne depozite plasmana i izvora i kredite sredstava banke .prepoznaje hartije od vrijednosti.praćenje propisa .razvija odgovornost i samostalnost u radu 81 .opšti smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Evidencija .razlikuje i knjiži ulaganja.objašnjava .razvija sposobnost za saradnju Preporuke za izvođenje nastave .upotrebljava kontni plan banke .prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja Evidencija plasmana .opisuje evidenciju devizna sredstva gotovine i (devizni račun i gotovinskih devizna blagajna) ekvivalenata . Socijalizacijski ciljevi učenik .knjiži kratkoročne i i izvora sredstava dugoročne banke plasmane i kredite .prateća knjigovodstvena dokumentacija .knjiži evidenciju i gotovinskih gotovinskih ekvivalenata bankedepozita kod devizni račun i narodne banke devizna blagajna .objašnjava banke evidenciju .knjiži-evidentira .izrađuje bilans poslovanja banke stanja banke .opisuje i nabraja hartije od vrijednosti.izrađuje bilans uspjeha banke .prepoznaje pojam funkcije i sadržaj konta .uočava poslovanja banakaspecifičnosti bilans stanja i bilans knjigovodstva i uspjeha banke poslovnik knjiga .navikava se na sistematičan rad . od vrijednosti nematerijalnih . osnovnih nematerijalna sredstva i drugih ulaganja i druga sredstva banke sredstva banke .

prepoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu .knjiži otuđivanje nefinansijske imovine 82 .shvata važnost profesionalnosti u radu .objašnjava evidenciju rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Knjigovodstvo budžetskih korisnika . osnovna sredstva i druga sredstva banke Evidencija obaveza iz poslovanja.objašnjava kontni okvir za budžetski sistem .knjiži raspodjelu dobiti banke .objašnjava obaveze iz poslovanja.razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode .knjiži nabavke nefinansijske imovine .prepoznaje i knjiži obaveze iz poslovnih odnosa kapitala i rezervi .knjiži prihode banke . kapitala i rezervi Evidencija rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke .sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke . obim i konsolidovani račun trezora .objašnjava i ilustruje sistem glavne knjige i trezora .prateća knjigovodstvena dokumentacija .specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika .Informativni ciljevi i sadržaji učenik nematerijalna ulaganja.knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja . kapitala i rezervi .objašnjava evidenciju budžeta i budžetsko računovodstvo Sistem glavne knjige i trezora .prepoznaje budžetski cilj.razlikuje pripremu donošenja i izvršenja budžeta .opisuje budžetsku klasifikaciju .knjiži dugoročna rezervisanja .finansijski izvještaji poslovne banke .prepoznaje budžetski sistem .izrađuje bilans uspjeha banke .utvrđuje i knjiži gubitak banke .

prepoznaje planski izvodi nabavku robe na pojedine radne domaćem tržištu zadatake .razvija svijest o poštovanju pravila završni račun za direktne i u radu indirektne budžetske korisnike .knjiži-evidentira zalihe .evidentira finansijsku imovinu .evidentira obaveze .knjiži tekuće prihode .izračunava i knjiži PDV Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .sastavlja i oblikuje finansijske izvještaje za direktne i indirektne budžetske korisnike . „poreski obveznik” i „poreski dužnik” .knjiži aktivna i pasivna vremenska razgraničenja .sastavlja i knjiži .knjiga ulaznih i izlaznih faktura .objašnjava završni račun i finansijsko izvještavanje Evidencija poslovanja trgovinskog preduzeća u unutrašnjem prometu .evidentira budžetski deficit i suficit .knjiži izvore sopstvenih sredstava-kapitala .stiče naviku da .knjiži-evidentira robu po prodajnim cijenama .knjiži-evidentira robu po nabavnim cijenama .praćenje propisa 83 .prepoznaje porez na dodatu vrijednost (PDV) .objašnjava računovodstveni aspekt poslovnih promjena na robi učenik .razlikuje predmet oporezivanja.finansijski izvještaji .razlikuje pojam i značaj PDV-a .PDV prijava .knjiži tekuće rashode .razlikuje ostala opšta pitanja PDV-a .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi Završni račun i finansijsko izvještavanje .

razlikuje metode obračuna periodičnog finansijskog rezulta preduzeća .opisuje i objašnjava spoljnotrgovinsko poslovanje Utvrđivanje i raspodjela finansijskog rezultata .b)metod prodatih učinaka .izvodi predzaključna knjiženja .vrši korekciju i knjiženje cijena robe (sniženje i povećanje prodajnih cijena) .objašnjava obračun i raspodjelu periodičnog rezultata preduzeća .tržištu Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .knjiži interno kretanje robe u trgovinskom preduzeću .sastavlja obračun i prati raspodjelu poslovnog finansijskog rezultata preduzeća .Informativni ciljevi i sadržaji učenik . otpis i gubitak na zalihama robe . višak.objašnjava kretanje i prodaju robe Formativni ciljevi učenik .objašnjava obračun i raspodjelu poslovnog finansijskog rezltata .zaključni list .godišnji obračun 84 .razvija osjećaj odgovornosti u radu .razvija svijest o poštovanju pravila .razlikuje i knjiži prodaju robe na ino.knjiži prodaju robe na domaćem tržištu .pravi obračun i raspodjelu periodičnog rezultata preduzeća .dokumentacija izvozno-uvoznih poslova Godišnji obračun i zaključak poslovnih knjiga .a)metod ukupnih troškova .kalkulacijaobrazac Evidencija poslovanja trgovinskog preduzeća u spoljnoj trgovini .razlikuje i knjiži nabavku robe na ino-tržištu .izračunava i knjiži razliku u cijeni robe .razlikuje i knjiži manjak.

izrađuje i oblikuje finansijske izvještaje prema MRS-1 i aktuelnoj zakonskoj računovodstvenoj regulativi (primjeri iz prakse) Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .sastavlja i intrpretira izvještaj o tokovima gotovine .sastavlja i interpretira bilans uspjeha .prezentacija finansijskih izvještaja .izrađuje zaključni list .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .razlikuje strukturu i sadržaj finansijskih izvještaja .opisuje međunarodni standard I .objašnjava i ilustruje primjere sastavljanja finansijskih izvještaja prema MRS-1 i aktuelnoj zakonskoj regulativi 85 .sastavlja i interpretira izvještaj o promjenama na kapitalu .sastavlja i interpretira bilans stanja .zvodi formalni zaključak poslovnih knjiga .

razvija osjećaj odgovornosti u radu Preporuke za izvođenje nastave .upotrebljava kontni plan banke . od vrijednosti nematerijalna .izrađuje bilans poslovanja banke stanja banke .knjiži kratkoročne i i izvora sredstava dugoročne banke plasmane i kredite .opisuje evidenciju devizna sredstva gotovine i (devizni račun i gotovinskih devizna blagajna) ekvivalenata . nematerijalna Socijalizacijski ciljevi učenik .stiče naviku da planski izvodi pojedine radne zadatake .knjiži-evidentira .knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje) Evidencija gotovine .razlikuje i knjiži ulaganja.objašnjava banke evidenciju .knjiži kratkoročne i evidenciju dugoročne depozite plasmana i izvora i kredite sredstava plaćanja .evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom Hartije od .prateća knjigovodstvena dokumentacija .uočava poslovanja banke – specifičnosti bilans stanja i bilans knjigovodstva i uspjeha poslovnik knjiga .razvija odgovornost i samostalnost u radu .prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja Evidencija plasmana .hartije od vrijednosti 86 .izrađuje bilans uspjeha banke .Razred: ČETVRTI .prepoznaje pojam funkcije i sadržaj konta .bankarski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Evidencija . osnovna nematerijalna sredstva i druga ulaganja i druga sredstva banke sredstva banke .objašnjava .knjiži evidenciju i gotovinskih gotovinskih ekvivalenata banke depozita kod – devizni račun i narodne banke devizna blagajna .prepoznaje hartije vrijednosti.nabraja hartije od vrijednosti.

sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke .prepoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu . obim i konsolidovani račun terzora .knjiži otuđivanje nefinansijske imovine 87 .razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode .prateća knjigovodstvena dokumentacija . kapitala i rezervi Evidencija rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke .utvrđuje i knjiži gubitak banke .prepozanje i knjiži obaveze iz poslovnih odnosa kapitala i rezervi .Informativni ciljevi i sadržaji učenik ulaganja.objašnjava evidenciju budžeta i budžetsko računovodstvo .specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika Sistem glavne knjige i trezora .opisuje budžetsku klasifikaciju .knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja .knjiži prihode banke .prepoznaje budžetski cilj.izrađuje bilans uspjeha banke .objašnjava evidenciju rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Knjigovodstvo budžetskih korisnika . osnovna sredstva i druga sredstva banke Evidencije obaveza iz poslovanja.razlikuje pripremu donošenja i izvršenja budžeta .prepoznaje budžetski sistem .knjiži nabavke nefinansijske imovine .objašnjava obaveze iz poslovanja.objašnjava kontni okvir za budžetski sistem .knjiži raspodjelu dobiti banke .objašnjava i ilustruje sistem glavne knjige i trezora .knjiži dugoročna rezervisanja .shvata važnost profesionalnosti u radu . kapitala i rezervi .

sastavlja i oblikuje finansijske izvještaje za direktne i indirektne budžetske korisnike Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Završni račun i finansijsko izvještavanje .evidentira obaveze .evidentira finansijsku imovinu .sastavlja i knjiži završni račun za direktne i indirektne budžetske korisnike .knjiži izvore sopstvenih sredstava-kapitala .objašnjava završni račun i finansijsko izvještavanje .razvija svijest o poštovanju pravila u radu 88 .knjiži tekuće prihode .knjiži tekuće rashode .evidentira budžetski deficit i suficit .knjiži aktivna i pasivna vremenska razgraničenja .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .knjiži-evidentira zalihe .

prateća knjigovodstvena dokumentacija . specifičnosti bilans stanja i bilans knjigovodstva i uspjeha poslovnik knjiga .evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom Hartije od .opisuje i nabraja hartije od vrijednosti.razlikuje i knjiži ulaganja.finansijski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Evidencija .objašnjava banke evidenciju . od vrijednosti nematerijalna .knjiži kratkoročne i evidenciju dugoročne depozite plasmana i izvora i kredite sredstava plaćanja .knjiži-evidentira .razvija odgovornost i samostalnost u radu .prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja Evidencija plasmana .hartije od vrijednosti 89 .upotrebljava kontni plan banke . osnovna nematerijalna sredstva i druga ulaganja i druga sredstva banke sredstva banke .razvija osjećaj odgovornosti u radu Preporuke za izvođenje nastave .stiče naviku da planski izvodi pojedine radne zadatake .Razred: ČETVRTI .izrađuje bilans poslovanja banke stanja banke i bilans uspjeha banke .opisuje evidenciju devizna sredstva gotovine i (devizni račun i gotovinskih devizna blagajna) ekvivalenata .knjiži evidenciju i gotovinskih gotovinskih ekvivalenata banke depozita kod – devizni račun i narodne banke devizna blagajna .knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje) Evidencija gotovine .uočava poslovanja banke.prepoznaje hartije vrijednosti. Socijalizacijski ciljevi učenik .objašnjava .knjiži kratkoročne i i izvora sredstava dugoročne banke plasmane i kredite .prepoznaje pojam funkcije i sadržaj konta .

objašnjava kontni okvir za budžetski sistem .utvrđuje i knjiži gubitak banke .prepoznaje budžetski sistem .opisuje budžetsku klasifikaciju .prepozanje i knjiži obaveze iz poslovnih odnosa kapitala i rezervi . kapitala i rezervi Evidencija rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke .knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja .prepoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu .shvata važnost profesionalnosti u radu . obim i konsolidovani račun trezora .prepoznaje budžetski cilj.knjiži otuđivanje nefinansijske 90 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik nematerijalna ulaganja.sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke .razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode . osnovna sredstva i druga sredstva banke Evidencije obaveza iz poslovanja.knjiži nabavke nefinansijske imovine .objašnjava i ilustruje sistem glavne knjige i trezora .objašnjava obaveze iz poslovanja.knjiži dugoročna rezervisanja .razlikuje pripremu donošenja i izvršenja budžeta .specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika Sistem glavne knjige i trezora .objašnjava evidenciju budžeta i budžetsko računovodstvo .knjiži prihode banke .knjiži raspodjelu dobiti banke .izrađuje bilans uspjeha banke . kapitala i rezervi .finansijski izvještaji .objašnjava evidenciju rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Knjigovodstvo budžetskih korisnika .

objašnjava računovodstveni aspekt poslovnih promjena na robi - - učenik imovine knjiži-evidentira zalihe evidentira finansijsku imovinu knjiži aktivna i pasivna vremenska razgraničenja evidentira obaveze knjiži izvore sopstvenih sredstava-kapitala knjiži tekuće rashode knjiži tekuće prihode evidentira budžetski deficit i suficit sastavlja i knjiži . poreski obveznik i poreski dužnik razlikuje ostala opšta pitanja PDV-a izračunava i knjiži Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 91 .objašnjava završni račun i finansijsko izvještavanje - Formativni ciljevi - .razvija svijest o završni račun za poštovanju pravila direktne i u radu indirektne budžetske korisnike sastavlja i oblikuje finansijske izvještaje za direktne i indirektne budžetske korisnike prepoznaje nabavku robe na domaćem tržištu knjiži-evidentira robu po nabavnim cijenama knjiži-evidentira robu po prodajnim cijenama prepoznaje porez na dodatu vrijednost (PDV) razlikuje pojam i značaj PDV razlikuje predmet oporezivanja.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Završni račun i finansijsko izvještavanje .

Radovanović R. Beograd. . .: Zbirka testova i zadataka sa rešenjima iz računovodstva. po jedan u klasifikacionom periodu u svim razredima. grafoskopom. . 1996. 1999. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. knjigovodstvenom dokumentacijom (nalozi za prenos. obrasci godišnjih obračuna i drugi). Okvirni spisak literature i drugih izvora .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. finansijska dokumentacija kod banaka.: Finansijsko računovodstvo. 92 . diplomirani ekonomista. 1999.: Računovodstvo preduzeća. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva Beograd. 2003. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .Učionica opremljena računarom sa odgovarajućom programskom opremom. 8. finansijska dokumentacija kod budžetskih ustanova. K. .Visoka stručna sprema iz područja ekonomije.: Uvod u računovodstvo.Malešević V. Beograd.: Računovodstvo. Zavod za udžbenike i natsavna sredstva Beograd. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.Poznanić-Leko V. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. II 6. isplatu.Zakoni i drugi propisi o računovodstvu i platnom prometu preduzeća . .Radovanović R. 7. Škarić. hartije od vrijednosti. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja..U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju usmeni odgovori učenika i pisani radovi učenika – pismeni zadaci. Beograd. 1997.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik PDV Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 5.Ekonomska enciklopedija I.Petrović Z. .

ostale hartije od vrijednosti) Platni promet u zemlji i inostranstvu Plasman novčanih sredstava Bilans banke Pravo Bankarsko poslovanje 93 . Povezanost predmeta Znanja Sredstva i izvori sredstava Ulaganja u reprodukciju Rezultati poslovanja preduzeća Evidencija u nabavci i poslovanju Evidencija u skladištu Uvoz i izvoz robe Hartije od vrijednosti Bilans banke Evidencija plasmana i izvora sredstava banke Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Poslovna ekonomija Klasifikacija sredstava Kapaciteti sredstava Kapital Dokumentacija u vezi sa nabavkom robe Dokumentacija u vezi sa prodajom robe Dokumentacija u vezi sa uvozom i izvozom robe Vrste hartija od vrijednosti (mjenice. čekovi.9.

. . Opšti ciljevi nastave . štednim i deviznim depozitima). odnosno formiranje kreditnog potencijala (poslovi sa novčanim.sticanje znanja iz oblasti prikupljanja novčanih sredstava. štednih i drugih računa komitenata (klijenata). sredstva i instrumenti). Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 108 99 207 108 99 207 3.osposobljavanje za operativno-izvršne radnje sa instrumentima platnog prometa i sa hartijama od vrijednosti. .upoznavanje sa nastankom. osnivanjem i djelatnostima banke. preciznosti i pouzdanosti u radu s novcem.upoznavanje sa elementima poslovne uspješnosti banke. .2.sticanje znanja o kreditnoj aktivnosti banke. Naziv predmeta: BANKARSKO POSLOVANJE 2. procedura i tehnika otvaranja i vođenja depozita po viđenju. . .osposobljavanje za sprovođenje bankarskih pravila i standarda vezanih za blagajničko-trezorsko poslovanje. 94 .9.osposobljavanje za primjenu pravila.razvijanje profesionalnosti i efikasnosti u obavljanju poslova sa komitentima. .upoznavanje sa principima poslovanja banke.razvijanje povjerljivosti.1.razumijevanje platnog prometa (vrste. BANKARSKO POSLOVANJE 1. . . .

poslovne banka-finansijsko banke.razlikuje ostale preduzećima iz vrste banaka drugih privrednih djelatnosti .bankarski smjer Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Pojam i razvoj . banaka u srednji i novi vijek) savremenim .razumije bitne . preduzeće komercijalne i .navodi razlike između privrednih preduzeća i banaka .razlikuje poslove u Organizacioni oblici preduzeću banaka .navodi specifičnosti univerzalne banke i sličnosti banke sa . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI .navodi bitne karakteristike poslovne banke .definiše pojam bankarstva u prema zanimanju banke različitim .objašnjava vremenskim osnovne periodima karakteristike .navodi osnovna uslovima obilježja ekonomije savremenog bankarstva sa osvrtom na današnji bankarski sistem u CG Banka preduzeće.nabraja osnovne kriterijume za razvrstavanje banaka .prepoznaje bitne .upoznaje termin banke.objašnjava ulogu centralne banke .navodi bitne karakteristike komercijalne banke .4.razvija pozitivnu banaka karakteristike identifikaciju .objašnjava karakteristike Preporuke za izvođenje nastave 95 .navodi bitne karakteristike investicione banke .razumije ulogu bankarstva (stari.definise pojam karakteristike i preduzeca ulogu centralne .

razlikuje i upoređuje načine osnivanja banaka .upoznaje sanaciju i likvidaciju banke Načela bankarskog poslovanja .obrazlaže statut banke .upoređuje rad izvršnih organa sa radom ostalih organa u banci .analizira sadržinu ugovora o osnivanju banke .razlikuje prava i obaveze banke u pravnom prometu .upoznaje način organizacije rada u banci .objašnjava osnivanje banke .opisuje izvršne organe Pravni aspekt banke .definise likvidnost banke . upis u sudski registar i sticanje svojstva pravnog lica . rukovođenja i upoređuje njihove bitne uloge .uočava prednosti i nedostatke u poslovanju banke .upoznaje značaj utvrđivanja i raspoređvanja prihoda i raspoređivanja dobiti banke .navodi prava i obaveze banke u pravnom prometu .opisuje organe rukovođenja .razlikuje organe upravljanja.analizira ciljnu funkciju banke.objašnjava postupak izdavanja dozvole za rad banke.opisuje organe upravljanja .opisuje kontrolu poslovanja banaka ..analizira postupak sanacije i likvidacije banke .opisuje djelatnost banke .analizira faktore koji utiču na likvidnost banke .definiše ugovor o osnivanju banke .razvija osjećaj poštovanja propisa .upoznaje organizaciju rada i upravljanja .analizira postupak izdavanja dozvole za rad banke .analizira program rada banke .razvija sistematičnost u radu .upoznaje principe Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .uočava značaj menadžmenta i organizacije u banci .Informativni ciljevi i sadržaji učenik univerzalne banke . odnosno 96 .navodi ostale banke Organizacija rada u banci .

razlikuje vrste kredita .obrazlaže zaduživanje kod drugih banaka .obrazlaže poslove pribavljanja sredstava u vidu dugoročnih kredita u zemlji i inostranstvu .razlikuje hartije od vrijednosti . princip rentabilnosti.navodi depozite po viđenju privrede i stanovništva .upoznaje pasivne bankarske poslove .objašnjava izdavanje blagajničkih zapisa .Informativni ciljevi i sadržaji učenik poslovanja banaka .obrazlaže princip likvidnosti. princip racionalnosti.analizira aktivne bankarske poslove .razlikuje načine pribavljanja kredita u zemlji i inostranstvu . princip sigurnosti.razlikuje načine odobravanja kredita .objašnjava pojam i značaj aktivnih bankarskih poslova .definiše pojam - .objašnjava emisiju hartija od vrijednosti .oblikuje jednu vrstu blagajničkog zapisa . princip ekonomičnosti.stiče radne navike 97 .upoznaje oročene depozite . princip javnosti Formativni ciljevi učenik maksimiziranje stope prinosa po jedinici akcijskog kapitala analizira bilansnu strukturu banke kao i postupak uravnoteženja priliva i odliva sredstava prepoznaje kreditnu sposobnost dužnika vrednuje značaj ostvarenja veće dobiti kao razlike između prihoda i rashoda razlikuje faktore koji utiču na rentabilnost razlikuje pasivne. aktivne i neutralne bankarske poslove razlikuje depozitne poslove: prema rokovima prema namjeni Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - Vrste bankarskih poslova .razvija osjećaj odgovornosti u izvršavanju radnih zadataka .navodi vrste bankarskih poslova .razlikuje i upoređuje načine i postupke za .

objašnjava posredničke.obrazlaže praćenje i kontrolu upotrebe kredita . dugoročne (investicione) kredite.upoznaje kredite za fizička lica .upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita pravnim licima .navodi vrste kredita .upoznaje kredite za pravna lica .navodi karakteristike kratkoročnih kredita. neutralne bankarske poslove .upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita fizičkim licima . srednjoročnih kredita.Informativni ciljevi i sadržaji učenik kredita . komisione i sopstvene bankarske poslove Formativni ciljevi učenik odobravanje kredita pravnim licima razlikuje formalnu i materijalnu kreditnu sposobnost razlikuje i upoređuje kratkoročne kredite: kredit na tekući račun eskontni kredit lombardni kredit avalni kredit razlikuje dugoročne kredite (za osnovna sredstva.obrazlaže uslove za dobijanje kredita .obrazlaže tehniku ispitivanja kreditne sposobnosti . stalna i obrtna sredstva) Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - 98 .

preuzima odgovornost u izvršavanju zadataka 99 .navodi instrumente unutrašnjeg platnog prometa . menadžment .navodi sisteme međunarodnog plaćanja . ček i ostale instrumente .razlikuje obračunska plaćanja (kompenzacija.obrazlaže poslove. .opisuje planiranje kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta .primjenjuje na primjerima u praksi i razlikuje pojmove: menadžer.razlikuje sisteme međunarodnog plaćanja . međunarodne kreditne karte.navodi i obrazlaže značaj bankarskog menadžmenta .prepoznaje sisteme međunarodnog plaćanja .objašnjava instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu .navikava se na poštovanje propisa Preporuke za izvođenje nastave Poslovi banaka sa inostranstvom .upoznaje funkcionisanje međunarodnog platnog prometa bankarski smjer Formativni ciljevi učenik .definiše kreditni posao sa inostranstvom .Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Menadžment platnog prometa .razlikuje međunarodni dokumentarni akreditv.upoznaje funkcije i osobine bankarskog .navodi vrste platnog prometa . međunarodnu bankarsku doznaku.razlikuje mjenicu. međunarodno kreditno pismo.analizira unutrašnji i međunarodni platni promet . cesija i asignacija). nosioce i učesnike u platnom prometu .razvija osjećaj da motiviše saradnike na timski rad . mjenica .razvija stručnost i poslovnost u radu .poznaje obračunska plaćanja . međunarodni ček.interpretira rezultat rada uspješnog i neuspješnog menadžera Socijalizacijski ciljevi učenik .upoznaje sistem međunarodnog plaćanja Bankarski menadžment .uočava ulogu i važnost kreditnog posla sa inostranstvom .prepoznaje instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik menadžmenta Formativni ciljevi učenik .opisuje elektronski platni promet .koristi elektronsku poštu . .navodi hartije od vrijednosti . .razvija komunikativnost i samopouzdanje u radu .izgrađuje prepoznatljiv stil i vještinu u rješavanju problema svih funkcija koje menadžer obavlja .vrši selekciju informacija . .vrši izbor izvora informacije .razlikuje instrumente marketinga .opisuje sisteme međubankarske komunikacije.opisuje elektronsko finansijsko tržište i baze.definiše finansijski informacioni sistem. .upoznaje hartije od vrijednosti . blagajnički zapis.navodi faktore koji utiču na razvoj elektronskog bankarstva Hartije od vrijednosti .igra uloga: broker i klijent 100 .koristi programe za elektronsko finansijsko tržište Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Finansijski informacioni sistem . certifikat.definiše hartije od vrijednosti . .sastavlja.upoznaje elektronsko bankarstvo.seminarski rad: analiza trenutne situacije na našoj i svjetskoj berzi . razrađuje i analizira plan kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta .navodi sisteme za prenos podataka sa berze.opisuje poslovanje hartijama od vrijednosti .razlikuje namjenu hartija od vrijednosti (akcije.vrši klasifikaciju proizvoda . skladišnica konosman) .upoznaje savremene računarske mreže u bankarstvu. .razvija pozitivan stav prema savremenim sredstvima komunikacije . obveznice.

navikava se na tačnost i ažurnost u radu Poslovna uspješnost banke .pojašnjava korišćenje računovodstvenih izvještaja o poslovanju za upravljačke svrhe .simulira finansijski plan banke .upoznaje se sa značajem deviznog tržišta .upoznaje knjigovodstvo i poslovne knjige banke .upoznaje tržište kapitala .analizira elemente modeliranja baze podataka .upoznaje pojmove finansijskog tržišta i novčanog tržišta .analizira korišćenje računovodstvenih izvještaja za sagledavanje i praćenje: likvidnosti banke.izvještava i analitički obrađuje podatke za menadžment .prepoznaje ugovor o osnivanju berze . kapitala banke Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Finansijsko tržište .upoznaje ulogu berze i značaj berzanskih poslova .prevodi u EXEL i analitički obrađuje podatake .određuje osobine poslovnih procesa u banci .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Menadžment informacionih sistema u bankarstvu .razumije pojam i karakteristike bilansa banke .upoznaje softverske komponente MIS-a u banci Formativni ciljevi učenik .razlikuje osnovne funkcije tržišta kapitala .razvija osjećaj tačnosti i odgovornosti u radu 101 . uspješnosti banke.prepoznaje berzansku i vanberzansku trgovinu .upoznaje koncept menadžmenta informacionih sistema .razlikuje kriterijume za klasifikaciju finansijskog tržišta .precizira podatke veze i metode karakterističnih objekata IS u banci .analizira dešavanja na tržištu kapitala kroz konkretne primjere .identifikuje poslovne procese u banci .

hartijama od vrijednosti . Kostić B.Bjelica V. II . diplomirani ekonomista.Milivojević D. . Okvirni spisak literature i drugih izvora . Mlađan Šljivančanin: Banka finansijsko preduzeće. 9. 7. Beograd. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. nematerijalnih ulaganja.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. 2004. Beograd.Bunjak N. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . grafoskop.: Bankarstvo. osnovnih sredstava i drugih sredstava banke Pravo Hartije od vrijednosti Poslovna informatika Rad sa listama i bazama Finansije Finansiranje. Povezanost predmeta Znanja Načela bankarskog poslovanja Vrste bankarskih poslova Poslovi sa hartijama od vrijednosti Hartije od vrijednosti Menadžment informacionih sistema u bankarstvu Finansijsko tržište Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Računovodstvo Evidencija poslovanja banaka i specifičnosti bankarskog knjigovodstva Računovodstvo Evidencija rashoda.: Leksikon finansijskih tržišta.Dr. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.Računar sa odgovarajućom programskom opremom. Beograd 6. .. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .Usmjena provjera znanja. najmanje jednom u klasifikacionom periodu..Živković A. planiranje i praćenje novčanih tokovavrste novčanih tokova 102 .Bankarsko poslovanje. Beograd. Centar za izdavačku djelatnost Ekonomskog fakulteta. . prihoda i finansijskog rezultata banke Računovodstvo Evidencija hartija od vrijednosti. 2006. 2006. Kostić B. . Beograd. . .Kostić B. Univerzitet Crne Gore.. 2003.Živković A.: Finansijski menadžment.: Računovodstvo preduzeća. 1997. Ekonomski fakultet.: Bankarstvo.5.Zakoni i drugi propisi o bankama. 2005. Beograd. . Zavod za udžbenike i natavna sredstva. Bojovič P. .: Monetarna ekonomija i bankarstvo za treći i četvrti razred ekonomskog tehničara.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije. projektno platno i folije za grafoskop. Beograd. Beograd. Radovanović R.: Bankarsko poslovanje i platni promet. .Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u toku tog perioda. 2006.Ekonomska enciklopedija I..: Uvod u računovodstvo. platnom prometu. 8. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .Petrović Z. 2004. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. . Bojovič P.

razvijanje sposobnosti kod učenika za povezivanje stečenih teorijsko-stručnih znanja sa praksom konkretnih privrednih subjekata).odjeljenje se dijeli na grupe do 17 učenika 3. ovladavanje metodama i tehnikama plaćanja sa inostranstvom. ovladavanje tehnikama prepiske uz korišćenje savremenih elektronskih sredstava. PRAKTIČNA NASTAVA 1. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Vrste nastave Razred I II III IV Ukupno Teorija Vježbe Praktična nastava 72 72 144 132 420 Ukupno 72 72 144 132 420 Praktična nastava . ovladavanje znanjima i vještinama iz oblasti poslovne komunikacije. sticanje znanja o upravljanje malim privrednim društvom. 103 . osposobljavanje učenika za primjenu pravila. razvoj sposobnosti za samostalno obračunavanje i plaćanje poreskih obaveza. osposobljavanje učenika da kontinuirano prate i primjenjuju sve zakonske promjene računovodstvene problematike. sticanje sposobnosti za individualni i timski rad na izradi finansijskih planova i poslovima finansijske analize.10. Opšti ciljevi nastave osposobljavanje učenika za poslove korespondencije. osposobljavanje učenika za samostalno obavljanje poslova platnog prometa. sticanje neophodnih znanja vezanih za kreditnu aktivnost banke. osposobljavanje učenika za korišćenje instrumenata obezbjeđenja plaćanja. Naziv predmeta: PRAKTIČNA NASTAVA 2.2. štednih i drugih računa komitenata. temeljno ovladavanje postupcima obračuna zarada. sticanje neophodnih znanja vezanih za poslove prikupljanja novčanih sredstava.1. osposobljavanje učenika za primjenu znanja u operativnim aspektima računovodstva. osposobljavanje za rad na blagajničkom poslovanju i poslovima likvidature. sticanje znanja o osnivanju preduzeća. procedura i tehnika otvaranja i vođenja depozita po viđenju.

koristi I.pravilno primjenjuje znakove mašinske interpunkcije .formira osjećaj za poslovanje rada u kacelariji timski rad .razlikuje sredstva kancelarijsko za rad poslovanje kancelarijskog . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u predmet .upoznaje sredstva i predmeta rada u radu za rad i predmete kancelariji rada u kancelariji .vrši prepis pripremljenog teksta .upoznaje sredstva sredstvo rada u za evidenciju kancelariji .organizacija rada u kancelariji ili kabinetu za praktičnu nastavu .shvata važnost kancelariji upotrebu sredstava profesionalnosti u . .vrši centriranje naslova i podnaslova .prepoznaje uslove .organizacija rada u kancelariji ili kabinetu za praktičnu nastavu .demonstrira .upoznavanje iz prakse o orjentaciju prema učenika sa radnim zaštiti na radu i radu prostorom.demonstrira .razumije .primjenjuje pravila pravopisa i jezičku ispravnost .razvija pravilan položaj samopouzdanje tijela pri radu sa računarom .razlikuje osnovni saradnju red i osnovna slova .pronalazi i analizira zaštitom na radu i primjere uštede zaštitom okoline energije Kancelarijsko .knjige za evidenciju pošte i akata . III i IV red tastature .demonstrira upotrebu različitih tehnika pisanja .4.demonstrira i savladava sistem slijepog kucanja . zaštiti okoline sredstvima za rad.razvija smisao za .upoznaje poslovanja organizaciju rada u .akti u poslovanju preduzeća i ustanova 104 .štampa tekst .vježba diktat Preporuke za izvođenje nastave .razvija pozitivnu .koristi računar kao .analizira primjere .

demonstrira tok poslovnog sastanka .definiše korespondenciju . dostavnicu. reklamaciju.razvija osjećaj odgovornosti i sistematičnosti u radu 105 .upoznaje obrasce .vrši evidenciju obavljanja komunikacije .razvija osjećaj poštovanja poslovnog partnera . porudžbinu. ponudu.razumije odnos sa strankama .razumije tok .upoznaje službeni dopis i vrste službenih dopisa .poznaje sredstva veze u poslovnoj komunikaciji .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .analizira poslovni sastanak . fax i internet . komisijski zapisnik. bonifikaciju.koristi telefon.upoznaje organizaciju rada sa strankama .upoznaje dokumenta unutrašnjeg i spoljnog robnog prometa .vježba memoriju .stiče samopouzdanje i sigurnost u svakodnevnom životu i radu .prepoznaje različite oblike korespondencije .upoznaje poslovni sastanak . račun.upoznaje forme oblikovanja tekstova .vodi zapisnik .organizuje poslovni sastanak .navodi oblike komunikacije sa strankama .oblikuje podnesak .demonstrira upotrebu sredstava za evidenciju Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Komunikacija sa strankama .organizacija rada u kancelariji ili kabinetu za praktičnu nastavu .sastavlja poslovno pismo (upit.navodi oblike poslovnog sastanka .upoznaje poslovno pismo i navodi njegove djelove .razumije ulogu poslovnih pisama .razumije i obrazlaže povratnu informaciju i njen značaj Korespondencija .razumije ulogu podnesaka Korespondencija u oblasti poslovnih sastanaka . urgenciju) .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik poslovnog sastanka Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 106 .

knjiži na kontu gotovih proizvoda .sastavlja i izračunava kalkulaciju nabavne cijene materijala .dokumenti i obrasci koji se koriste u preduzeću .uporedno knjiži na kontima dobavljača.izrađuje knjigu blagajne i dnevnik blagajne Socijalizacijski ciljevi učenik .sastavlja i izračunava kalkulaciju cijene koštanja gotovih proizvoda .navikava se na sistematičnost u izvršavanju radnih zadataka .razlikuje pasivna konta i knjiži na kontu dobavljača .knjiži na kontu kupaca .stiče radne navike 107 .uporedo knjiži na kontima žiroračuna i blagajne i sastavlja blagajnički dnevnik .opisuje blagajničko poslovanje i blagajničku dokumentaciju .blagajnička dokumentacija Evidencija materijala .razvija pozitivnu orijentaciju prema radu Preporuke za izvođenje nastave .knjiži uporedno u magacinskom materijalnom i finansijskom knjigovodstvu evidenciju materijala . materijala i žiroračuna .objašnjava evidenciju materijala u magacinskom.Razred: DRUGI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Blagajničko poslovanje i blagajnička dokumentacija .knjiži poslovne promjene na žiroračunu .opisuje evidenciju i objašnjava .upotrebljava i prepoznaje instrumente platnog prometa . materijalnog i finansijskog knjigovodstva .demonstrira knjiženje .objašnjava knjiženje na kontima dobavljača Evidencija gotovih proizvoda .uporedno knjiži na .pojašnjava knjiženje na žiro račun Formativni ciljevi učenik . materijalnom i finansijskom knjigovodstvu Evidencija dobavljaca .dokumentacija magacinskog.objašnjava evidenciju na kontu gotovih proizvoda Evidencija kupaca .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik knjiženje na kontu kupaca Evidencija trgovinske robe . kupaca i žiro-računa izrađuje inventar sredstava preduzeća izračunava i upoređuje razliku između stvarnog i knjigovodstvenog stanja izrađuje početni bilans izrađuje sukcesivne bilanse na osnovu proknjiženih promjena formira konta na osnovu bilansa izrađuje probni bilans izrađuje krajnji bilans knjiži poslovne promjene na dnevniku knjiži poslovne promjene u glavnoj knjizi pravi zaključak dnevnika i glavne knjige izrađuje i sastavlja primjer knjiženja na dnevniku i glavnoj knjizi Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - .dokumentacija za inventarisanje - .objašnjava inventarisanje u preduzeće i ilustruje način i pripremu inventarisanja Bilans .definiše početni bilans i objašnajva poslovne promjene koje utiču na bilans - Formativni ciljevi učenik kontu kupaca gotovih proizvoda i žiro-računa knjiži na kontu robe knjiži uporedno na kontu robe.opisuje i objašnjava evidenciju trgovinske robe Inventarisanje . dobavljača.navodi namjenu poslovne knjige i objašnjava evidenciju poslovnih promjena - .dnevnik i glavna knjiga 108 .

a nakon toga kroz diskusiju donose odluku .razvija pozitivnu orjentaciju prema zanimanju Preporuke za izvođenje nastave . skener. kreditora) . skener. računar) u novim situacijama Socijalizacijski ciljevi učenik .kroz primjere obrazlaže pojmove: vizija.upoznaje pojam partnerskog preduzeća . štampač.kao model treba da posluži biznis plan realnog privrednog društva 109 . računar) Biznis ideja i biznis plan Poslovna ideja . štampač. misija.Razred: TREĆI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Uvod .rad u grupama: učenici predlažu moguća rješenja.upoznaje pojam i način rada preduzeća za vježbu .upoznaje pojam i način rada servis centra preduzeća za vježbu . strategija .demonstrira upotrebu kancelarijske opreme (telefon.posjeta internet sajtovima preduzeća za vježbu u zemlji i okruženju . fax.organizovati posjetu predstavnika realnog privrednog društva .opisuje pojmove: vizija.analizira značaj izrade biznis plana u kontekstu obezbjeđivanja pordške kako unutar samog privrednog društva tako i od strane eksternih partnera (investitora.upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon.posjeta internet sajta servis centra Biznis plan .objašnjava pojam biznis plan Elementi biznis plana . fax. misija.upoznaje domaće i međunarodno tržište preduzeća za vježbu .pronalazi sličnosti i razlike između preduzeća za vježbu i realnog privrednog društva . fotokopir aparat.razvija sposobnost postizanja kompromisa .opredjeljuje se za vrstu djelatnosti . strategija .razvija sposobnost za pravilno rasudjivanje i zaključivanje .suočavajući argumente kritički procjenjuje kvalitet poslovne ideje u skladu sa postulatima tržišnog poslovanja . fotokopir aparat.nabraja i opredjeljuje se za poslovnu ideju Formativni ciljevi učenik .

sagledava potencijalnu konkurenciju na tržištu preduzeća za vježbu .suočavajući argumente kritički procjenjuje slabosti sačinjenog biznis plana .opisuje ciljeve privrednog društva i planirane rezultate .stiče radne navike .rezimira biznis plan .kroz primjere opisuje postupak izrade finansijskog plana .kroz primjere opisuje postupak izrade plana očuvanja životne sredine .opredjeljuje se za naziv privrednog društva u skladu sa Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . eksperiment "šest šešira" .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .procjenjuje potencijalne kupce/korisnike usluga preduzeća za vježbu .objašnjava neophodnost očuvanja životne sredine .oblikuje dinamiku realizacije biznis plana .navodi elemente finansijskog plana privrednog društva .prati stanje na domaćem i međunarodnom tržištu preduzeća za vježbu .sprovodi aktivnosti na oblikovanju ciljeva privrednog društva i planiranju rezultata poslovanja . npr.pripremiti integralnu cjelinu od elemenata biznis plana privrednog društva .kroz primjere opisuje postupak sprovođenja kontrole kvaliteta proizvoda/usluge i izrade marketing plana i plana prodaje .oblikuje proizvod/uslugu .uočava važnost očuvanja zdrave životne sredine Osnivanje preduzeća za vježbu 110 .objašnjava pojmove: marketing plan i plan prodaje .primjena tehnika za unaprjeđenje razmišljanja.opisuje postupak istraživanja tržišta Formativni ciljevi učenik .

kroz primjer oblikuje poslovni kodeks privrednog društva .obavlja postupak otvaranja računa kod poslovne banke .razvija analitičko mišljenje .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .kroz primjere opisuje moguće oblike organizovanja privrednog društva .obavlja postupak registracije privrednog društva poštujući aktuelne propise u toj oblasti .rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta i slika .rad u paru: učenici predlažu moguća rješenja.rad na računaru: učenici koriste internet pretraživače Otvaranje računa kod poslovne banke .upoznaje pojam poslovni kodeks privrednog društva .vježba: izrada organograma privrednog društva 111 .nabraja elemente poslovnog kodeksa privrednog društva Organizaciona struktura preduzeća za vježbu .propisima i poštujući principe jednostavnosti i jedinstvenosti .popunjava obrasce za registraciju privrednog društva .opisuje postupak registracije privrednog društva Formativni ciljevi učenik .oblikuje vizuelni identitet privrednog društva Socijalizacijski ciljevi učenik .upoznaje pojam organizaciona struktura privrednog društva .vrši opis radnih mjesta u .Naziv privrednog društva .kroz primjer se opredjeljuje za organizacionu strukturu privrednog društva .sprovodi aktivnosti na pribavljanju pečata i štambilja .nabraja moguća rješenja za naziv privrednog društva Vizuelni identitet privrednog društva . a nakon toga kroz diskusiju donose odluku .opisuje postupak otvaranja računa kod poslovne banke Poslovni kodeks preduzeća za vježbu .popunjava formulare za otvaranje računa kod poslovne banke .stiče samostalnost u radu Preporuke za izvođenje nastave .navodi elemente i značaj oblikovanja vizuelnog identiteta privrednog društva Registracija privrednog društva .

upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon. slika.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .rad u grupama od tri do pet učenika .nabraja aktivnosti u okviru službe opštih poslova . ahiviranja.razvija odgovornost u radu - - - .razvija sposobnost snalaženja u hijerarhiji socijalnih odnosa - .razvija samopouzdanje u svakodnevnom životu .učenici periodično mijenjaju sektor kako bi stekli iskustvo u radu u različitim sektorima privrednog društva .razvija tolerantnost cjelokupan rad i kolegijalnost preduzeća za vježbu) - Rad u sektorima i poslovanje preduzeća za vježbu Služba opštih poslova . fax. skener. pravno – administrativnog poslovanja. fotokopir aparat.opisuje aktivnosti iz domena: interne i eksterne komunikacije. tehničke pripreme materijala i informatičke podrške - - .rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta.upoznaje pojam tip menadžmenta .(učenik – generalni direktor je osoba odgovorna za . štampač) .upoznaje pojam menadžment srednje linije Formativni ciljevi učenik privrednom društvu i određuje karakter odnosa između njih kroz primjere obrazlaže prava i obaveze top menadžment tima kroz primjere obrazlaže prava i obaveze menadžera srednje linije vrši kontrolu obavljanja poslova iz svoje nadležnosti raspoređuje poslove za neposredno izvršavanje obavlja usmenu i pisanu komunikaciju unutar preduzeća za vježbu u skladu sa informacionim sistemom obavlja usmenu i pisanu komunikaciju sa eksternim partnerima u zemlji i inostranstvu kreira i održava baze podataka preduzeća za vježbu održava internet sajt preduzeća za vježbu formira i vodi personalni dosije zaposlenih u preduzeću za vježbu brine o pečatu i štambilju preduzeća za vježbu i njihovoj upotrebi vodi disciplinske Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - .upoznaje pojam sistematizacija radnih mjesta . programe za elektronsku komunikaciju - 112 .učenici biraju upravljački tim .

nabraja moguće načine reklamiranja preduzeća za vježbu. reklamne brošure i kataloge proizvoda iz proizvodnog asortimana donoseći odluku o dizajnu i sadržini istih planira i sprovodi aktivnosti Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - Sektor Marketing .vježba: izrada reklamnog materijala - 113 . prima i raspoređuje poštu i druge službene materijale vrši nabavku potrošnog kancelarijskog materijala planira i sprovodi istraživanje tržišta preduzeća za vježbu suočavajući argumente kritički procjenjuje strukturu i obim asortimana proizvoda formira cijene proizvoda/usluga određuje osobine i kritički procjenjuje kvalitet reklamnog slogana privrednog društva određuje osobine i kritički procjenjuje kvalitet reklamne poruke privrednog društva izrađuje jednostavne vizit karte zaposlenih u preduzeću za vježbu.opisuje moguće načine distribucije proizvoda iz proizvodnog asortimana .rad u grupama od tri do pet učenika .upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon.opisuje postupak formiranja cijene proizvoda .nabraja i obrazlaže strukturu asortimana proizvoda . odnosno proizvoda . programe za elektronsku komunikaciju - .upoznaje postupak evaluacije - .opisuje moguće forme i sadržaj reklamnog materijala .nabraja moguća rješenja za reklamni slogan i reklamnu poruku privrednog društva . skener.učenici periodično mijenjaju sektor kako bi stekli iskustvo u radu u različitim sektorima privrednog društva .opisuje postupak istraživanja tržišta preduzeća za vježbu .rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta.obrazlaže važnost i načine promocije .Informativni ciljevi i sadržaji učenik - Formativni ciljevi učenik postupke organizuje sastanke i vodi zapisnik vrši poslove zavođenja i čuvanja službene dokumentacije šalje.razvija analitičnost u radu - - - . slika. fax. fotokopir aparat. štampač) .razvija komunikativnost i spremnost za saradnju sa poslovnim okruženjem .

štampač) . robe i/ili usluga izrađuje ponudu. fax.opisuje postupak istraživanja tržišta nabavke i prodaje . fotokopir aparat. porudžbenicu. programe za elektronsku komunikaciju .vježba: izrada reklamnog materijala - - - 114 .razvija samostalnost u radu - . materijala.nabraja elemente kupoprodajnog ugovora .upoznaje postupak poslovnog pregovaranja . skener.upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon.rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta.učenici periodično mijenjaju sektor kako bi stekli iskustvo u radu u različitim sektorima privrednog društva . račun i ostala dokumenta iz oblasti poslova nabavke i prodaje oblikuje jednostavne kupoprodajne ugovore sprovodi postupak kupovine i prodaje u internet prodavnicama sprovodi postupak nabavke i prodaje sa poslovnim partnerima u zemlji i Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - Sektor Komercijala .upoznaje pojam internet prodaja - .Informativni ciljevi i sadržaji učenik marketing aktivnosti u kontekstu njegovog doprinosa poboljšanju rejtinga preduzeća - Formativni ciljevi učenik reklamiranja preduzeća za vježbu.nabraja vrste i elemente dokumentacije koja prati poslove nabavke i prodaje .rad u grupama od tri do pet učenika . upit. slika. predračun. odnosno proizvoda iz proizvodnog asortimana kroz primjer odlučuje o načinu distribucije proizvoda iz proizvodnog asortimana kroz primjer utvrđuje efekte marketing aktivnosti preduzeća za vježbu sprovodi aktivnosti pripreme za učešće na sajmu preduzeća za vježbu sprovodi postupak istraživanja tržišta nabavke i prodaje izrađuje plan nabavke i prodaje sirovina.

stiče pravilan odnos o preuzimanju odgovornosti - - - Primopredaja preduzeća za vježbu .upoznaje postupak izrade godišnjeg izvještaja o radu - .opisuje postupak zasnivanja radnog odnosa u privrednom društvu - - 115 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik inostranstvu poštujući zakonsku regulativu u toj oblasti izrađuje početni bilans stanja otvara glavnu knjigu i dnevnik evidentira poslovne promjene vrši obračun zarada vrši obračun poreza i doprinosa obavlja blagajničke poslove formira i održava računovodstvenu dokumentaciju obavlja poslove plaćanja dospjelih obaveza i naplate dospjelih potraživanja izrađuje periodične i godišnje računovodstvene izvještaje sprovodi jednostavnu analizu računovodstvenih izvještaja i vrši raspodjelu dobiti upoređujući planirano i ostvareno ocjenjuje uspješnost realizacije biznis plana preduzeća za vježbu izrađuje jednostavan godišnji izvještaj o radu oblikuje jednostavan konkurs za prijem u radni odnos popunjava prijavu o slobodnom Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Sektor Finansije i računovodstvo .upoznaje i koristi elektronsko bankarstvo .razvija nepristrasnost i transparentnost u radu .kao model treba da posluži konkurs za prijem u radni odnos objavljen u dnevnoj štampi .upoznaje primjenu zakonske regulative u oblasti finansija i računovodstva - . preciznost i urednost u radu .razvija tačnost.

vrši izbor kandidata imajući u vidu uslove konkursa Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 116 .sprovodi postupak provjere radnih sposobnosti i intervju sa zainteresovanim kandidatima za posao .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik radnom mjestu .

rentabilnost prihoda .opisuje aktivne blagajnički zapis.pojašnjava kredita sopstvene . energije i vremena .objašnjava i založnicu neutralne .bankarski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Banka preduzeće.nabraja pasivne depozita bankarske poslove .razlikuje bankarske poslove posredničke i komisione bankarske poslove . dionicu .prepoznaje . investicionu.objašnjava banke organizaciju rada u banci .razlikuju sredstva i organizacioni oblici izvore sredstava u banaka privrednim .razvija pravilan stav prema novcu Preporuke za izvođenje nastave . organizacione poslovnu.posjeta banci . univerzalnu i ostale banke Pravni aspekt banke .utvrđuje bonitet bankarskog tražioca kredita poslovanja .posjeta berzi 117 .samokritički se odnosi prema poslovima koje izvršava .razlikuje poslove arbitraže i poslove berzanskih Socijalizacijski ciljevi učenik .definiše načela .sastavlja ugovor o .popunava nalog za poslova uplatu novčanog .sigurnost Vrste bankarskih .pojašnjava .Razred: ČETVRTI .popunjava formular bankraske poslove za odobravanje . bankraske poslove obveznicu.pojašnava centralnu.objašnjava osnivanju banke zaključivanje .formira stečajnu djelatnost banke dokumentaciju .razvija osjećaj odgovornosti prema očuvanju materijalnih dobara.likvidnost između rashoda i .utvrđuje odnos .izračunava stopu poslovanja likvidnosti . oblike banaka komercijalnu.prepoznaje ugovora o normativna akta osnivanju banke banke .razlikuju: .objašnjava sličnosti preduzećima i i razlike privrednih bankama preduzeća i banaka .opisuje postupak sanacije i likvidacije banaka Načela bankarskog .

popunjava .obrazlaže elktronsko bankarstvo .razlikuje vrste kreditnih pisama i kreditnih kartica .rad u grupama i parovima .menadžer-klijent (simulacija) .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Menadžment platnog prometa . nalog za prenos i nalog za naplatu .objašnjava instrumente unutrašnjeg . prenosive i neprenosive .popunjava instrumente plaćanja: .definiše pojam finansijskog tržišta kao i pojam i vrste hartija od vrijednoisti . skladišnice.pojašnjava faktore koji utiču na razvoj elektronskog bankarstva Poslovi sa hartijama od vrijednosti .Nostro i Loro akreditive: opozive i neopozive.akreditivi .platne kartice .razvija osjećaj poštovanja propisa i dosljedno ih sprovodi .razvija sistematičnost u radu Bankarski menadžment . Socijalizacijski ciljevi učenik .nabraja vrste međunarodnog akreditiva .pojašnjava sistem međunarodnog plaćanja .ček.upotrebljava bankomat .razvija komunikativnost i samopouzdanje . blagajničke zapise.obavlja lične transakcije (plaća porez) .pravi novčane transakcije uplata . sertifikate.upotrebljava platne kartice .razvija osjećaj tačnosti i stručne odgovornosti Preporuke za izvođenje nastave .utvrđuje stanje na izvodu po klijentima i po danima . nalog za isplatu.pojašnjava tržište kapitala .analizira pojedinačno hartije od vrijednosti (akcije.obrazlaže instrumente u međunarodnom platnom prometu .razvija osjećaj 118 . mjenica .platnog prometa .popunjava nalog za uplatu.menadžer-saradnici (simulacija) .popunjava međunarodni ček i međunarodnu karticu dijalog: .pojašnjava poslove menadžmenta i ulogu menadžera u bankarstvu Finansijski informacioni sistem . obveznice.objašnjava međunarodno kreditni pismo Formativni ciljevi učenik transakcija .razvija svijest o važnosti informacionih tehnologija .

pojašnjava korišćenje računovodstvenih izvještaja - .razvija svijest o poslovnoj etičnosti - .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .pojašnjava finansijsko i novčano tržište .obrazlaže značaj deviznog tržišta i tržišta kapitala .opisuje pravila i procedure prilikom poslovanja sa hartijama od vrijednosti .razvija svijest o značaju računovodstva 119 .objašnjava ulogu berze i značaj berzanskih poslova Poslovna uspješnost banke .opisuje operativno izvršne radnje pri poslovanju sa hartijama od vrijednosti Formativni ciljevi učenik konosman) razumije proceduru otvaranja i vođenja računa hartija od vrijednosti razumije postupak zaključivanja ugovora o zastupanju klijenata razumije postupak novčane transakcije prilikom kupoprodaje hartije od vrijednosti razumije postupak vanberzanske kupoprodaje hartje od vrijednosti sastavlja tabelu za kriterijume i vrste finasijskih tržišta izrađuje šemu učesnika na novčanom tržištu i tržištu kapitala razlikuje učesnike na berzi prate kotizaciju hartije od vrijednosti prate odnos aktivnih i pasivnih konta banke - Socijalizacijski ciljevi učenik poštovanja pravnih akata Preporuke za izvođenje nastave - - - Finansijsko tržište .

obračunava zatezne kamate Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .utemeljuje na primjerima postupak kontrole dnevnih evidencija o blagajničkim saldima i stavkama . nabavne i prodajne cijene .sastavlja kalkulaciju nabavne i prodajne cijene trgovačke robe .koristi dokumentaciju za uplatu i isplatu iz blagajne . poreza i doprinosa na zarade Blagajnički poslovi .sastavlja dnevnik blagajne i blagajnički izvještaj .sastavlja obračun amortizacije i revalorizacije stalnih sredstava .praktičan rad: blagajničko poslovanje preduzeća za vježbu Poslovi kontrole i obračuna dokumentacije .prepoznaje i koristi propise koji regulišu oblast finansija i računovodstva .Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Poslovi obračuna zarada.razvija samopouzdanje i spremnost na preuzimanje odgovornosti .sastavlja kalkulaciju cijene koštanja učinaka .poznaje pojam i postupak obračuna amortizacije revalorizacije .poznaje pojam dnevni pazar i načine uplate finansijski smjer Formativni ciljevi učenik .razvija svijest o potrebi i nužnosti poštovanja propisa .poznaje pojam stvarno i računsko stanje novca u kasi .praktičan rad: obračun zarada za uposlene u školi .uočava greške i nepravilnosti u sastavljanju dokumentacije po raznim vrstama obračuna . formalnu i računsku kontrolu .sastavlja obračun neto i bruto zarada za radnike preduzeća za vježbu .poznaje pojam neto i bruto zarade.poznaje postupak izrade kalkulacije cijene koštanja.poznaje pojam i suštinu blagajničkog poslovanja . nadoknade zarade.praktičan rad: sastavljanje kalkulacije prodajne vrijednosti trgovačke robe 120 . poreza i doprinosa na zarade .poznaje suštinsku.izvodi stanje novca u blagajni .koristi propisane obrasce za obračun zarada .

mjenicu.popunjava nalog za prenos i nalog za naplatu .poznaje: ček.obrazlaže na primjeru postupak popunjavanja.obrazlaže na primjeru postupak izdavanja.prepoznaje karakteristike svjetskog sistema elektronskih plaćanaja (SWIFT) Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija komunikativnost i spremnost na saradnju sa poslovnim okruženjem Preporuke za izvođenje nastave . izdavanja i indosiranja čeka . knjiženje.navodi učesnike i nosioce platnog prometa sa inostranstvom .popunjava nalog za otvaranje međunarodnog dokumentarnog akredativa .poznaje instrumente platnog prenosa . platnu i kreditnu karticu . nosioci platnog prometa.koristi softver za sistem elektronskih plaćanja . podnošenje dokumentacije i gašenje akreditiva) .prikuplja i selektira dokumentaciju i otvara poslovne račune preduzeća za vježbu .popunjava nalog za naplatu i opšti devizni nalog .praktičan rad: postupak sa akreditivom Poslovi plaćanja sa inostranstvom . poslovni račun i vrste plaćanja .sastavlja kompenzacione naloge .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Poslovi platnog prometa .razvija marljivost i preciznost u ispunjavanju radnih obaveza .poznaje postupak prenosa novčanih sredstava putem elektronskih transakcija Poslovi sa instrumentima obezbjeđenja plaćanja . akreditiv. indosiranja i eskontovanja mjenice .razvija svijest o poslovne korektnosti u odnosima sa inopartnerima 121 . popunjavanja.poznaje pojmove: platni promet.obrađuje cijeli postupak sa akreditivom (otvaranje.bliže pojašnjava postupke i radnje sa instrumentima obezbjeđenja plaćanja Formativni ciljevi učenik .popunjava nalog za uplatu i nalog za isplatu . korišćenje.poznaje instrumente platnog prometa sa inostranstvom .praktičan rad: popunjavanje originalnih instrumenata platnog prometa .

upoređuje iznose akciznih opterećenja po vrstama akciznih proizvoda .izračunava planiranja. zaliha.izračunava potraživanjima i koeficijente obrta zalihama .obrazlaže na primjeru postupak obračuna poreza na dohodak fizičkih lica .poznaje osnove rentabilnosti i upravljanja finansijske novčanim strukture sredstvima. finansijske kontrole pokazatelje . dobavljača i obrtnih sredstava . .praktičan rad: sastavljanje finansijskog plana preduzeća za vježbu 122 .izračunava stopu prinosa na uložena sredstva .modelira mogućnosti povećanja Socijalizacijski ciljevi učenik .izrađuje analize i planiranja finansijske .koristi propisane obrasce za obračun i evidentiranje po vrstama poreza Poslovi finansijske .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Poslovi obračuna i plaćanja fiskalnih obaveza .poznaje osnove planove finasijskog . radnu i stručnu odgovornost .utemeljuje kroz primjere postupak obračunavanja.izračunava obrt novčanih sredstava i minimalni nivo gotovine . pokazatelje finansijske analize i likvidnosti. evidencija i plaćanje PDV-a .poznaje osnove poreskog sistema Crne Gore Formativni ciljevi učenik .razvija efikasnost.praktičan rad: obračun.razvija osjećaj odgovornosti za blagovremeno izvršavanje obaveza Preporuke za izvođenje nastave .obračunava porez na dobit i obrazlaže postupak akontativnog mjesečnog plaćanja . evidentiranja i plaćanja poreza na dodatu vrijednost .kupaca.

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik efikasnosti upravljanja gotovinom Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 123 .

knjiži na računaru evidenciju rashode. kao i dugoročna rezervisanja .razvija odgovornost i samostalnost u radu .razvija sposobnost za saradnju 124 .navodi i objašnjava .poznaje gotovinske .popunjava hartije hartije od od vrijednosti vrijednosti. .knjiži na računaru kratkoročne i dugoročne plasmane i kredite . kredite i depozite .objašnjava .izrađuje i sastavlja finansijski rezultat banke .identifikuje platni promet sa inostranstvom.izrađuje na računaru bilans uspjeha banke .knjiži na računaru ekvivalente gotovinske depozite kod Narodne banke . sredstva banka kapitala i rezervi.navikava se na sistematičan rad Preporuke za izvođenje nastave . prihode banke i vremenska razgraničenja . prepoznaje i popunjava instrumente platnog prometa .identifikuje rashodima i rashode i prihode prihodima banke i banke opisuje njihovu .knjiži na računaru nematerijalna obaveze iz ulaganja i druga poslovnih odnosa.Razred: ČETVRTI – opšti smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik .knjiži na računaru devizna sredstva i sastavlja deviznu blagajnu .izračunava uloge na štednju i ostale plasmane sa stanovništvom .u radu primjenjivati važeće propise .knjiži na računaru Socijalizacijski ciljevi učenik .obrazlaže o .upoređuje evidenciju kratkoročne i plasmana i izvora dugoročne sredstava banke plasmane.

zna javne prihode i rashode i opisuje budžetske korisnike - Formativni ciljevi - - .opisuje poslovne promjene na robi - . saradnju sa pripremu. poslovnim donošenje i okruženjem izvršenje budžeta pravi kontni okvir na računaru za budžetski sistem upoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu.uviđa značaj nabavne i prodajne ekonomičnosti u cijene robe svakodnevnom knjiži na računaru životu i radu nabavke robe na domaćem tržištu izračunava PDV po ulaznim fakturama knjiži na računaru prodaju robe izračunava razliku u cijeni izračunava PDV po izlaznim fakturama sastavlja poresku prijavu poreza na dodatu vrijednost izrađuje obračun i .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .razvija prepoznaje samopouzdanje i budžetske korisnike prepoznaje spremnost za budžetski sistem.shvata važnost raspodjelu profesionalnosti u periodičnog radu rezultata Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 125 .obrazlaže periodični rezultat preduzeća i njegovu raspodjelu - učenik raspodjelu dobiti banke knjiži gubitke banke . finansijsku imovinu i evidentira zalihe na računaru knjiži na račuanru tekuče prihode i rashode izračunava budžetski deficit i suficit izrađuje završni račun za direktne i indirektne budžetske korisnike izrađuje kalkulaciju .

objašnjava međunarodni standard i finansijske izvještaje - .zna statističko ispitivanje pojava u preduzeću - - - učenik preduzeća razlikuje i sastavlja obračun periodičnog finansijskog rezultata preduzeća po metodu mapnih troškova i metodu prodatih učinaka vrši korekciju i knjiži predzaključna knjiženja izrađuje zaključni list izvodi formalni zaključak poslovnih knjiga uočava strukturu .Informativni ciljevi i sadržaji učenik - Formativni ciljevi - .stiče naviku da proizvodnje i planski izvodi prometa u pojedine radne preduzeću zadatake ispituje tendenciju i predviđa dinamiku pojedinih promjena proizvodnje i prometa u preduzeću vrši komparaciju i statističko istraživanje zarada predviđa statističkim Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 126 .razvija svijest o finansijskih poštovanju pravila izvještaja u radu izrađuje i sastavlja na računaru bilans stanja izrađuje i sastavlja na račuanru bilans uspjeha sastavlja izvještaj o promjenama na kapitalu sastavlja i interpretira izvještaj o tokovima gotovine na računaru izračunava indekse .

tabelama prikazuje rezultate prethodnih ishoda Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 5. 7. .Spasić D.: Poreski sistem Crne Gore.: Finansijsko poslovanje. M.. telefonski aparat sa telefaksom. Ekonomski fakultet u Podgorici. Sarković.Namjenski kabinet. Ekonomski fakultet. 2004. 2000. 2002. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .Visoka stručna sprema iz područja ekonomije.. za drugi razred ekonomske škole. 8.: Računovodstvo. 2004. E. 2006. Podgorica.: Preduzetništvo i biznis. za prvi razred ekonomske škole i treći razred turističko ugostiteljske škole. 2003. 6. Beograd. Blažić R: Poslovna korespondencija.Mihailović K.Poznanić-Leko V.predviđa statističkim metodama kretanje produktivnosti u preduzeću .. 127 . kancelarijski materijal..praktični rad na vježbama (najmanje jedna ocjena u svakom klasifikacionom periodu). 1996. .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik metodama kretanje zaposlenih . Podgorica. Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih ocjena u klasifikacionom periodu.Dragana Bogdanović D. Beograd. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Beograd. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika Provjeravaju se i ocjenjuju: . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.: Administrativno poslovanje sa birotehnikom..: Savremena poslovna korespondencija. diplomirani ekonomista.Vukotić V. . 2003.Ivanišević M. Beograd. .usmeni odgovori učenika (najmanje jedna ocjena u svakom klasifikacionom periodu). Montenegro Biznis Alijansa.: Korespondencija. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Stegensek M. D. . . . Izdavačka kuća Ljiljan.Publikacija Moj biznis. Sarajevo. . Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .Baralija A. originalni obrasci i poslovna dokumentacija. Zavod za udžbenike i nastavna sredstava. računari sa internet vezom i odgovarajućim softverima.: Poslovne finansije.Grujić. za treći i četvrti razred pravne i birotehničke škole. Rakinić J. .Krasulja D. Okvirni spisak literature i drugih izvora . Beograd. 2004. Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. aparati za kopiranje i umnožavanje.Romanović.Beograd 2006. .

9. Povezanost predmeta Povezanost sa predmetom Znanja Evidencija blagajničkog poslovanja Evidencija zarada Evidencija troškova amortizacije Evidencija nabavke i prodaje robe Instrumenti platnog prometa Instrumenti obezbjeđenja plaćanja Instrumenti platnog prometa sa inostranstvom Poreski sistem Crne Gore Finansijsko planiranje Finansijska analiza Troškovi poslovanja Ekonomski principi poslovanja Evidencija blagajničkog poslovanja Evidencija zarada Evidencija troškova amortizacije Evidencija nabavke i prodaje robe Upotreba kancelarijske opreme Interna i eksterna komunikacija Pravno–administrativno poslovanje Postupak registracije privrednog društva Otvaranje računa kod poslovne banke Postupak zasnivanja radnog odnosa Oblikovanje vizuelnog identiteta privrednog društva Usmena i pisana komunikacija Održavanje internet sajta Izrada reklamnog materijala SWOT analiza Postupak istraživanja tržišta Predmet Računovodstvo Znanja Obračun zarada Blagajničko poslovanje Obračun amortizacija Kalkulacija prodajne vrijednosti robe Poslovi platnog prometa Poslovi platnog prometa sa inostranstvom Poslovi obračuna i plaćanja fiskalnih obaveza Poslovi finansijskog planiranja i analize Sastavljanje kalkulacije učinaka Poslovi finansijskog planiranja i analize Obračun zarada Blagajničko poslovanje Obračun amortizacija Kalkulacija prodajne vrijednosti robe Kancelarijsko poslovanje Korespondencija u oblasti poslovnih sastanaka Postupak sa tekućom poštom u poslovnoj korespondenciji Korespondencija u robnom prometu Poslovno dopisivanje sa organizacijom za platni promet Poslovno dopisivanje u vezi sa zasnivanjem i prestankom radnog odnosa Informacije u tekstualnom vidu Multimedijalno predstavljanje informacija Internet Korišćenje računarskih programa kao vida komuniciranja Osnove tržišta Istraživanje tržišta Finansije Poslovna ekonomija Računovodstvo Poslovna komunikacija i birotehnika Informatika Marketing 128 .

Povezanost sa predmetom Znanja Marketing plan i plan prodaje Oblici organizovanja privrednih društava Organizaciona struktura privrednog društva Finansije i računovodstvo Osnovi makroekonomije Predmet Znanja Planiranje marketing aktivnosti Instrumenti marketinga Preduzeće kao osnovni subjekt privređivanja Organizacija poslovanja preduzeća Rezultati poslovanja preduzeća Ekonomski principi poslovanja preduzeća Bilans i bilansne promjene Konto i vrste konta Evidencija novčanih sredstava Evidencija kupaca i dobavljača Evidencija materijala Evidencija gotovih proizvoda Evidencija trgovinske robe Evidencija stalnih sredstava Evidencija tekućih obaveza Evidencija predmeta rada Blagajničko knjigovodstvo Materijalno knjigovodstvo Finansijsko knjigovodstvo Pogonsko knjigovodstvo Računovodstvo 129 .

Opšti ciljevi nastave . .razvijanje komunikativnih sposobnosti na italijanskom jeziku. duhovitosti i kulture dijaloga.1.sticanje radnih navika. .stvaranje pozitivnog odnosa prema prostoru i kulturi stanovanja. . . . 130 . Naziv predmeta: ITALIJANSKI JEZIK 2.razvijanje tolerantnog odnosa prema različitim jezicima i kulturama. .razvijanje kulture lijepog ponašanja. .razvoj ekološke svijesti i ljubavi prema životnom okruženju.podsticanje učenika na aktivno učešće u nastavi i učešće u timskom radu. odgovornosti i motivisanosti.podsticanje radoznalosti. ITALIJANSKI JEZIK 1.11. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 72 72 66 282 Ukupno 72 72 72 66 282 3.2. marljivosti.

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Fonetica e - pronalazi sličnosti i - razvija sposobnost ortografia uočava razlike u pravilnog izgovoru glasova i izražavanja i glasovnih skupova pisanja italijanskog jezika - stiče u odnosu na samopouzdanje pri maternji jezik komunikaciji na - analizira i usvaja stranom jeziku izgovor riječi sa adekvatnim akcentom ( e-è, aà) - pravilno izgovara i piše Nomi - razlikuje rod - razvija osjećaj za - genere e numero imenica preciznost u - plurale irregolare - razlikuje forme izražavanju - concordanza degli imenica i - aggettivi e dei adekvatno ih slaže nomi u rodu i broju

Preporuke za izvođenje nastave - u toku školovanja obavezno je obraditi tekstove ISP i to: 10% ukupnog fonda časova; 15% u toku drugog razreda; 20% u toku trećeg razreda; 25% u toku četvrtog razreda

Articolo - determinativo - indeterminativo - partitivo

Aggettivi - genere e numero - posizione - gradi dell' aggettivo - superlativo assoluto - comparativi e superlativi - irregolari

- uočava razlike između italijanskog i maternjeg jezika - poredi sa rodom u maternjem jeziku - određuje i pravilno koristi adekvatni član (rod i broj) uz imenice i pridjeve - određuje formu sažetog člana - ilustruje primjerima i adekvatno koristi forme pridjeva uz imenice u cilju opisivanja željenih pojmova - pravilno upotrebljava prisvojne pridjeve sa članom ili bez - daje opis jednostavne situacije - kvantitativno se

- razvija osjećaj za jasnost i određenost u komunikaciji - prevazilazi probleme i eventualne nejasnoće u komunikaciji - prevazilaženje problema u komunikaciji - primjereno se obraća i oslovljava sagovornika

vježbe: - korišćenje kancelarijskog potrošnog materijala - izbor formata i kvaliteta hartije - organizovanje rada u kancelariji vježba: - komunikacija sa strankom

teme koje se mogu obrađivati: - Famiglia - Sport e tempo libero - La scuola - Sistema economico dell' Italia - Tanti auguri... (canzone)

131

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Verbi - le tre coniugazioni - indicativo presente essere/avere - verbi modali - passato prossimo, verbi irregolari - verbi riflessivi e pronominali - imperfetto - trapassato prossimo - condizionale semplice dei verbi regolari e di alcuni irregolari - condizionale composto passivo -

Formativni ciljevi učenik izražava, poredi pravilno koristi prezent pravilnih i nepravilnih glagola pravilno koristi i kombinuje particip prošli uočava greške u upotrebi pomoćnog glagola pravilno koristi modalne glagole, koristi ih u novoj situaciji i na adekvatan način ih kombinuje sa infinitivom adekvatno koristi povratne glagole pravilno koristi neke forme kondicionala u cilju izražavanja želje i kulturnog obraćanja učtivo formuliše zahtjev, izražava mišljenje ili stav i sumnju na jednostavan ali smišljen način učtivo formuliše želju koja se odnosi na prošlost, sumnju i nepotvrđene vijesti, slaganje i neslaganje prepoznaje u tekstu i u govornom iskazu forme navedenih zamjenica razlikuje funkcije prepoznaje i pronalazi sličnosti i razlike u maternjem jeziku, kombinuje i pravilno koristi na novim primjerima i

Socijalizacijski ciljevi učenik - razvija slobodu u izražavanju ličnog stava i osjećanja - razvija osjećaj spremnosti za slušanje, razumijevanje i uvažavanje drugih - razvija osjećaj za timski rad

Preporuke za izvođenje nastave - grupni rad učenika, frontalni i u parovima

-

-

Gerundio

-

Pronomi - pronomi diretti (deboli o atoni) - pronomi diretti (forti o tonici) - pronomi indiretti dativi (forti o tonici) - pronomi indiretti e diretti accoppiati - pronomi diretti con i tempi composti

-

-

- prevazilazi probleme i moguće nejasnoće u komunikaciji - razvija samostalnost u upotrebi jezika - stvara radne navike

- slušanje audio zapisa, kratkih tekstova tipa: pjesme, dijaloga, razgovora, intervjua, kratke priče - Qvestionnario - Vero o falso korelacija: - Maternji jezik (fonološki, pravopisni, gramatičkosintaksički sistem)

132

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik to: naglašene i nenanaglašene zamjenice i združene forme prepoznaje i analizira forme prijedloga pravilno upotrebljava najfrekventnije prijedloge uočava značaj prijedloga za realizaciju padežnih značenja u italijanskom jeziku pravilno određuje mjesto ili položaj nečega ili nekoga u prostoru pravilno upotrebljava naglašene zamjenice u poziciji poslije prijedloga vlada pisanjem i izgovorom osnovnih i rednih brojeva pravilno kombinuje redne brojeve sa imenicom i pridjevom i slaže ih u rodu i broju brojčano izražava željenu količinu

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave

Preposizioni - di, a, da, in, su, con, per, tra, fra, - a destra, a sinistra, drito - preposizioni articolate

-

- razvija snalažljivost u različitim situacijama - razvija osjećaj otvorenosti i komunikacije

-

-

-

Numeri - cardinali - ordinali

-

- razvija osjećaj za tolerantnost

- služe kao tematska podloga za razvijanje jezičkih znanja i vještina

-

133

razumije i uvaži druge Preporuke za izvođenje nastave teme koje se mogu obrađivati: .razvija smisao za komunikaciju i za timski rad . sintaksa.učestvuje u .umije da savjetuje.Giornali e TV .magari .prepoznaje stavove. cui.discorso diretto .Maternji jezik i književnost (morfologija. izrazi mišljenje. opšta književnost) . imperativo di verbi iregolari) . preporučuje i predlaže . podsticanje samostalnosti i kreativnosti) . neizvjesnost. bojazan .stiče svijest o povezivanju različitih kultura .prvi strani jezik (morfologija. stavovi. vrijednosti.psihologija (crte ličnosti. emocije i okolnosti interakcije .slušaju autentične tekstove .forma passiva .Tradizioni.razvija sposobnost da sluša. ciò che Numeri .prepričavaju ."si " passivante .rješavaju zadatke višestrukog izbora .pravilno koristi na novim primjerima navedena glagolska vremena i načine. uzdržanost.uočava specifične informacije u izlaganju .pronalazi sličnosti i razlike u korišćenju prošlih vremena u italijanskom i maternjem jeziku .sastavljaju formalno i neformalno pismo .congiuntivo imperfetto e trapassato .povezano govori o stvarima koje poznaje i prenosi nečije mišljenje ili informacije . vlada njihovim formama . tako da zna da ispriča neku priču. pronalazi i pravilno koristi navedene glagolske oblike.daju naslov djelovima teksta .razvija osjećaj za odgovornost .passato remoto. chi.popunjavaju praznine u tekstu . feste e folclore la lingva in versi učenici: . sintaksa) . vrste komunikacije.odgovaraju na pitanja .Razred: DRUGI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Verbi .condizionale semplice + che + congiuntivo .razvija osjećaj za 134 .rade na projektnim zadacima korelacija: .condizionale composto + che + congiuntivo Pronomi relativi .congiuntivo presente .imperativo (imperativo e pronomi. verbi irregolari particolari trapassato remoto i modi indefiniti infinito infinito passato participio presente participio passato gerundio presente gerundio passato Formativni ciljevi učenik .discorso indiretto Periodo ipotetico .che.treba da odbrani svoje mišljenje Socijalizacijski ciljevi učenik .učestvuju u diskusiji .prepoznaje u tekstu i govornom iskazu.congiuntivo passato .congiunzioni o locuzioni da cui dipende il congiuntivo .Elementi di civilità .futuro anteriore .

bez pripreme učestvuje u razgovoru na temu .superlativo relativo 135 .comparativo di uguaglianza .jednostavnim riječima i izrazima opisuje svoj budući profesionalni angažman Socijalizacijski ciljevi učenik jasnost i određenost u komunikaciji Preporuke za izvođenje nastave Gradi dell' aggettivo .comparativo di minoranza .comparativo di maggioranza .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .numeri decimali Formativni ciljevi učenik razgovoru koristeći pravilna jezička sredstva uz manja oklijevanja .frazioni .koristi određene fraze i izraze iz govornog jezika i iz stručne literature .

Il lavoro .projektni zadaci .La cucina italiana .Razred: TREĆI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Alfabeto . .Come sposarsi in italia .Il mondo giovanile .analiziraju književni tekst .Scienza e tecnologia ."D".koristi prethodno stečena znanja iz gramatike.accordo.uočava specifične informacije u složenijem govornom iskazu .Elementi di civilità: . popunjavaju praznine u tekstu . eufonica. gradi .grupni rad učenika.razvija osjećaj za pravilnije i preciznije izražavanje 136 . segni ortografici Formativni ciljevi učenik .genere del nome .razvija osjećaj za timski rad Nomi .aggettivi e pronomi dimonstrativi e pronomi indefiniti . pronalazi sličnosti i razlike Socijalizacijski ciljevi učenik .plurale del nome alterato e del composto Aggettivi . poredi i analizira njihovu pojavu u novim konstrukcijama gdje uočava greške. posizione.formacione del femminile . segni di punteggiatura.učenici podnose usmeni izvještaj .accento. apostrofo.učenici slušaju autentične tekstove i pišu bilješke.teme koje se mogu obrađivati: .pronomi relativi e interrogativi .pjevanje pjesmica na italijanskom jeziku .razvija osjećaj za lijepo ponašanje . frontalni i u parovima .prati tok događaja prilikom dužeg izlaganja .razvija osjećaj za komunikativnost Preporuke za izvođenje nastave .sastavljanje kraćih tekstova na zadate stručne teme .prepoznaje pri slušanju izlaganje u kome se poznati jezik javlja u novom kontekstu .

Scelta multipla .pronomi allocutivi .forma impersonale.čita duže i kompleksnije tekstove i u njima izvodi bitne informacije . opšta književnost) . vokabular uz naglasak na pravilnu inerpunkciju i pravopis.congiunzone "che" .Combinare nome e definizione .Scrivere un testo (circa iso parole) .Maternji jezik i književnost (morfologija.argumentovano iznosi svoje mišljenje za i protiv .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Pronomi personali soggeto .izražava emocije različitog intenziteta.preposizioni semplici e articolate Formativni ciljevi učenik . mediji) .partitivo . CV. Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Verbi . izraza i gramatičkih pravila .Sociologija (kultura.particelle pronominali Articolo .piše različite vrste tekstova (formalno i neformalno pismo. izrazi i fraze.poznaje jezik struke .concordanza del congiuntivo . vjerovatnoću .indeterminativo .locuzioni .govori o sopstvenom iskustvu uz upotrebu već usvojenih fraza.complemento diretto .complemento indiretto .posizione del pronomi . esej) u kojima ugrađuje uobičajene fraze .periodo ipotetico concordanza di modi e di tempi korelacija: .započne.Completare liberamente le frasi .prepoznaje skriveno značenje rečenice ili izraza .Pro et contra 137 . održava razgovor i mijenja temu . "si" impersonale .Fare le domande .determinativo .preuzima inicijativu u razgovoru i naglašava bitne elemente .Ekonomija i pravo (stručni termini. gerundio .verbi riflessivi intransitivi e pronominali .formazione degli averbi . participio. stručni tekstovi) raditi zadatke tipa: .congiuntivo .modi indefiniti: infinito.prvi strani jezik (morfologija i sintaksa) . sintaksa.razdvaja argumente za i protiv nekog stanovišta .pravilno koristi odgovarajuće jezičke strukture.

u svom tekstu iznosi prednosti i mane različitih tekstova na uvjerljiv način Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 138 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .piše o svom pozivu .

izdvaja pri slušanju .Ecologia .slijede uputstva . presente.idea di passato.razvija komunikativnost . nabraja. igrani film. rezimira.divisione in sillable potrebne .forme alternative. kako na teme iz svakodnevnog života tako i iz stručne oblasti Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija osjećaj za timski rad Preporuke za izvođenje nastave .prati i razumije dokumentarni film.Realtà politico amministrativa dell ' italia .troncamento .opisuju .imperativo negativo.usi " modali " del futuro .Realtà sociale italiana . .indicativo presente . .uočava suštinu sadržaja kao i pojedinosti nekog složenijeg teksta uključujući stručne tekstove .Posizione strategica dell ' italia . pjeva. futuro .punteggiatura poznate jezičke pojave koje se javljaju u novom kontekstu.Elementi di civilità .accordo del participie passato .L' italia del turismo .Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Alfabeto .rezimiraju .čitaju stručne tekstove i analiziraju iste .forma e uso .prepoznaje .čitaju različite vrste teksta i reaguju verbalno .Assistenza sociale . donosi zaključke .Opera lirica učenici: .u govoru uspijeva da recituje. prepričavaju Verbi .elisione dužem izlaganju .discorso diretto .teme koje se mogu obrađivati: .Imperativo .uso degli ausiliari .vrše poređenja.Realta sociale italiana .discorso indiretto .govori o svom iskustvu i stvarima koje poznaje iz svakodnevnog života i iz stručne oblasti 139 .accento informacije u nešto .indicativo futuro semplige e anteriore .Mondo indicativo: . dramu .

lirika.discorso diretto libero . numero. referat. roman. pjesme) . gradi - - korelacija: .formazione.slušaju autentične tekstove (razgovor.Maternji jezik i književnost (sintaksa. savjetuje. odlomak iz kniževnog djela. genere.Periodo ipotetico . opis.Informativni ciljevi i sadržaji učenik . rezime na temu iz stručne oblasti i iznosi svoje mišljenje uz pravilnu interpunkciju i pravopis Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave učenici: .Informatika .possibilità .prvi strani jezik (morfologija i sintaksa) . molbu piše izvještaj. priču.dal discorso diretto all' indiretto .realtà .impossibilità Formativni ciljevi učenik kritikuje. intervju. ulaže žalbu i daje primjedbe učestvuje u razgovoru o stručnoj temi i pri tome eksplicitno izražava svoje mišljenje i brani ga dajući objašnjenja. sostantivo. accordo. argumente i komentare čita i brzo prelazi složeniji tekst (npr.Likovna umjetnost .igraju uloge - - - Aggettivi .Fizičko vaspitanje (sport) raditi zadatke tipa: ∗ Scelta multiplaCompletar e liberamente le trasi ∗ Fare le domande ∗ Composizione scrita (circa zoo parole) 140 .verbi introduttivi . stručni tekst) uočava ideje i objašnjenja iz teksta uz pomoć rječnika prepoznaje poruku stručnog teksta pronalazi u dužem tekstu tražene informacije i objedinjuje ih kako bi ispunio zadatak sastavlja i piše kratku biografiju. drama) .

J. Utet.Jernej: Hrvatsko-italijanski riječnik.Visoka stručna sprema.Diadori: Insegnare Italiano per stranieri. Edizioni guerra. Perugia. zamjenice. 2001.J.De Mauro: Vocabulario della lingua italiana. 2002. Bologna . 1982.M.Ivan Klajn. 1999. pridjevi.Chiuchiu. R. Zanichelli. . M. 1988. po jedan na kraju polugodišta. poslovnog pisma 141 .M. .Silvestrini: In Italiano 1.Računar. brojevi Korespondencija Komunikacija sa strankama Poslovno dopisivanje Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Maternji jezik i kniževnost Imenice. Beograd 2003. Teacher: Insegnare la lingua straniera.M. V.pismeno . Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . Školska knjiga. Firenze. . 2. brojevi Poslovna komunikacija i Komunikacija sa poslovnim birotehnika partnerima i strankama Telefonski razgovori Sastavljanje CV-a. pridjevi. . Školska knjiga.usmeno. . glagoli. .pismeni zadaci (rade se dva pismena zadatka. Firenze. projektno platno. Silvestrini. Chiacchella. Okvirni spisak literature i drugih izvora .P. Trifone: Grammatica italiana con nozioni di linguistica. 9. J. 1999. F. .P. Povezanost predmeta Znanja Imenice. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . Dejanović. Torino Gramatike: . Pavese: L' Italiano e L' Italia. 7. grafoskop. . Minciarelli. prilozi. P.T. zamjenice. 8. C. . Carocci. Jernej: Konverzacijska italijanska gramatika. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika U toku klasifikacionog perioda znanje se provjerava i ocjenjuje: .M. Bologna II Mulino.M. Zagreb. Rječnici: . Dejanović. u svakom razredu). La nouva Italia. Armani. dijaprojektor i folije za grafoskop. Zagreb 2003. Zagreb 2003.Jernej: Italijansko-hrvatski riječnik. glagoli. Edizioni guerra. Dardano. Italijansko-srpski riječnik.Vedovelli: Guida all ' italiano per stranieri. E. Perugia. diplomirani profesor stranog jezika – Italijanski jezik. najmanje jednom u klasifikacionom periodu. Nolit. Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu.5. 1986.Zingarelli: Vocabulario della lingua italiana. . prilozi. Bura. 6. Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionom periodu. Balboni: Educazione bilingue. Perugia. Edizioni guerra. Školska knjiga. 1999. Roma.

razvijanje logičkog mišljenja i prihvatanje savremenog koncepta razvoja.prihvatanje globalizacije i ukidanje granica slobodnom protoku roba. kapitala i informacija.12. 142 . .1.sticanje osnovnih znanja o preduzetništvu i biznisu. obrazlaže i predlaže rješenja. uočava greške. PREDUZETNIŠTVO I BIZNIS 1. .osposobljavanje učenika da prepoznaje optimalne uslove za biznis i preduzetništvo.2.osposobljavanje učenika da razlikuje koncept biznisa i preduzetništva s jedne strane i menadžment koncept s druge. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3. . . .osposobljavanje učenika da sam izvodi zaključke. Naziv predmeta: PREDUZETNIŠTVO I BIZNIS 2. Opšti ciljevi nastave . .upoznavanje uloge države u stvaranju uslova za biznis i preduzetništvo.sticanje samopouzdanja. .razvijanje interesovanja učenika prema proširivanju i produbljivanju znanja. samostalnosti i kreativnosti. . ljudi.

i uspostavlja veze samostalnost u upravljanje sa biznisom donošenju odluka novcem.upoznaje pojam preduzetništvo i posla preduzetništva i menadžment .uočava značaj informatičkoj ekonomsku informacija ekonomiji ravnotežu i .uspostavlja .uočava vezu biznis za njeno ideje i njenog finansiranje finansiranja .istražuje i informacija. preuzimanja pronalazi rješenja motivacija.razumije dilemu: između globalizacija ili globalizacije i zatvorenost razvoja biznisa nacionalne privrede .preuzima ideja.4.razvija biznisa . odgovornosti za . .razvija mišljenje postulate biznisa sopstvenih potreba .navodi primjere . rizik. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Pojam .uočava zavisnost potreba biznisa od potreba .analizira osnovne . poslovna .razumije dilemu: «ili-ili» sa višestrukim izborom Biznis u .razumije dilemu: poslovnih ideja i "imati poslovnu njihovog ideju" ili "imati finansiranja novac" . realizaciju biznis stav prema novcu individualizam.Razrada poslovne ideje 143 .razlikuje biznis i .radi piramidalnu već sredstvo da se sinergija) šemu hijerarhije cilj ostvari") . ideje ("novac nije cilj. izbora i .razvija (potrebe.uspostavlja vezu .razvija pozitivan inovacija.upoznaje pojam (radno mjesto) u preduzetništvo menadžmenta državnom sektoru sa biznisom i uočava osnovne razlike Osnovne postavke .uspostavlja vezu .razlikuje "sigurnog" državnog . sloboda između slobode odgovornost izbora.navodi primjere .razvija osjećaj za Preporuke za izvođenje nastave seminarski rad: .upoznaje osnovne .upoređuje rad motivisanost za .analizira .obrazlaže prioritet između hijerarhiju potreba biznis ideje i novca .razbijanje preduzetništva i preduzetništvo stereotipa biznisa . globalizacija.usvaja globalne biznisa postavke biznisa vrijednosti .

Formiranje akcionarskog kapitala .Informativni ciljevi i sadržaji učenik . kao i njihov uticaj na biznis i preduzetništvo . partnersku firmu i korporaciju sa stanovištva .poznaje ekonomsku ravnotežu .analizira politiku "jeftinog novca" i restriktivnu monetarnu politiku.objašnjava osnovne postavke nove ekonomske paradigme .poznaje ključne istorijske uloge države u ekonomiji .obrazlaže uticaj fiskalne politike na razvoj preduzetništva .analizira uticaj izvoza na preduzetništvo .shvata ulogu države kao subjekta koji određuje "pravila igre".razvija svijest o potrebi ulaganja novčanih sredstava za kupovinu akcija seminarski rad: .analizira poželjnost i stepen uloge države u ekonomiji (uočava prednosti i nedostatke) . vrijeme.obrazlaže proces razvitka Formativni ciljevi učenik potpunu konkurenciju . dajući jednake šanse svim učesnicima debata: . prostor) Uloga države u stvaranju ambijenta za efikasan biznis i preduzetništvo .analizira odvajanje svojine od upravljanja u korporaciji .poznaje mehanistički i holistički pristup u ekonomiji .razlikuje materijalne i nematerijalne resurse (upoređuje manuelni rad i informacije) Socijalizacijski ciljevi učenik zajedništvo (sinergija) i usklađivanje interesa Preporuke za izvođenje nastave . sinergija) .upoznaje pojam korporacije kao oblika preduzetništva .obrazlaže uticaj monetarne politike na razvoj preduzetništva .Odvajanje vlasništa od upravljanja u akcionarskom društvu 144 .uloga države u ekonomiji i biznisu .upoređuje inokosnog vlasnika.prepoznaje nematerijalne resurse u ekonomiji (informacije.obrazlaže uticaj spoljnotrgovinske politike na razvoj preduzetništva Korporacija-najviši nivo u razvoju preduzetništva . haos.-upoređuje direktne i indirektne poreze i uticaj na biznis i preduzetništvo .objašnjava ključne postulate holističkog pristupa (kompleksnost.

.: Preduzetništvo i biznis. 8. .Vukotić V.Drašković V.Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u toku tog perioda. projektno platno i folije za grafoskop.objašnjava pojam svojinske demokratije . Kotor. diplomirani ekonomista. Fakultet za pomorstvo.objašnjava uzroke i potrebu depersonalizacije svojine . Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . Ekonomski fakultet.: Ekonomija za menadžere. potrošači) . .upoznaje akcionarsku svojinu .poznaje nevlasničke grupe u korporaciji (radnici.U toku klasifikacionog perioda znanja se provjeravaju usmeno.Visoka stručna sprema sa područja ekonomije.poznaje formiranje upravnih odbora u korporacijama Formativni ciljevi učenik preduzetništva analizira sličnost savremenih akcionara i rentijera razlikuje aktivne i pasivne akcionare analizira uticaj prodaje akcija na poslovni uspjeh korporacije upoređuje institucionalne investitore kao vlasnike akcija analizira uticaj nevlasničkih grupa na preduzetništvo analizira suprotstavljene interese vlasnika akcija i preduzetnika Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - - 5. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .Vukotić V. 145 .poznaje pojam «glasanja nogama» (prodaja akcija od strane malih akcionara) .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. Ekonomski fakultet. . 7. Podgorica. 2003. Okvirni spisak literature i drugih izvora . najmanje jednom u klasifikacionom periodu. 1996.Informativni ciljevi i sadržaji učenik korporacije . Podgorica. 2003 6. grafoskop. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .Učionica opremljena računarom sa odgovarajućom programskom opremom i priključkom za Internet.: Psihofiziologija biznisa.obrazlaže i poznaje institucionalne investitore .

Povezanost predmeta Znanja Državno regulisanje ekonomije Faktori prizvodnje Preduzetništvo i menadžment Preduzetnik i preduzetnička djelatnost Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osnovi makroekonomije Opšta uloga države u stvaranju ambijenta za efikasan biznis Osnovi makroekonomije Pojam preduzetništva Pravo Privredni subjekti 146 .9.

pružanje znanja o prirodnim i antropogenim činiocima ekonomsko-teritorijalnog kompleksa i zakonitostima u razvitku i geografskom rasporedu. EKONOMSKA GEOGRAFIJA 1. posebno na relaciji razvijeni.nerazvijeni. 147 . Naziv predmeta: EKONOMSKA GEOGRAFIJA 2. . . .upoznavanje osnovnih karakteristika najvažnijih grupacija i tržišta u kojima se odvija robna razmjena i trgovina na primjerima pojedinih zemalja svijeta.upoznavanje karakteristika tržišta roba i usluga.2.shvatanje pravaca razvoja međunarodne trgovine. . Opšti ciljevi nastave .1.razumijevanje položaja Crne Gore u svjetskoj trgovini i podjeli rada.razumijevanje ekonomsko-geografskog i političko-geografskog položaja svoje zemlje u savremenom svijetu i na međunarodnom tržištu.13. .sticanje znanja o najnovijim ekonomskim i geografskim promjenama u svjetskoj proizvodnji i trgovini i uticaju političkih faktora na te promjene. . .razvijanje osjećaja internacionalizma na osnovu poznavanja i razumijevanja ekonomsko-geografskih osobenosti savremenog svijeta.upoznavanje ekonomskih kretanja u međunarodnoj trgovini. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3. .

analizira političke takvoj podjeli regionalizacije uticaje na .informiše se o uticaju pojedinih ekonomskih i političkih faktora u svjetskoj trgovini .upoznaje i tržištu u skladu sa upoređuje dostignutim nivoom dostignuti nivo na primjerima integracije i pojedinih zemalja trgovine između zapadnih i istočnih zemalja Evrope .savladava osnovne tržištima i pojmove političkoj podjeli regionalizacije svijeta svijeta .politički faktori u .upoznaje osnovne regijama i političkoj podjeli svjetskoj trgovini pojmove o regionalnim svijeta i o položaju regijama i tržištima svoje zemlje u problemu .analizira .upoznaje tržište EU primjerima zemalja među ljudima na primjerima Evrope pojedina razvijenih zemalja tržišta sa njihovim .upoznaje se sa značajem saobraćaja u međunarodnoj trgovini Tržišta Evrope i ZND .razvija svijest o diskusija: svijeta i Crne Gore pojmove o ekonomsko.shvata značaj .upoređuje tržišta karakteristikama savremenim zemalja EU i .poznaje značaj pristupanja regionalnim organizacijama na temelju robne razmjene i njenog nivoa u evropskim 148 . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Preporuke za Formativni ciljevi sadržaji ciljevi izvođenje nastave učenik učenik učenik Regionalna tržišta .4.analizira na .razvija pripadnost .predviđa buduće ekonomskonjihovu procese na političkim tokovima komplementarnost međunarodnom .analizira osnovne .upoznaje regionalnointegrativnih regionalnu i političku podjelu procesa integracijsku Evrope podjelu Evrope .prihvata razlike .upoznaje osnovne međunarodnu pojmove o trgovinu regionalnim .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik okvirima .analizira tržište u Crnoj Gori .navodi udio pojedinih proizvoda na tržištu Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .procjenjuje komplemetarnost tržišta razvijenih zemalja .razlikuje značaj privrednog razvoja na socijalnu uređenost države i opšte uslove života .upoznaje tržišta pojedinih proizvoda u Crnoj Gori .upoznaje odnose razvijenih i nerazvijenih zemalja na međunarodnom tržištu Tržište Crne Gore .analizira osnovne odlike tržišta nerazvijenih zemalja .definiše i upoređuje značaj tržišta nerazvijenih zemalja .razvija kritičko mišljenje prema savremenim tendencijama u međunarodnoj trgovini .upoznaje tržište nerazvijenih zemalja i njihove odlike .upoređuje robnu razmjenu razvijenih zemalja .Odlike turizma u Crnoj Gori 149 .upoznaje pojedina tržišta i njihov udio u svjetskoj trgovini .identifikuje značaj ukupne razmjene roba u Crnoj Gori .upoznaje tržište istočne Evrope na primjerima razvijenih zemalja Tržišta vanevropskih razvijenih zemalja .upoznaje tržište razvijenih vanevropskih zemalja .upoznaje osnovne odlike razvijenih vanevropskih zemalja .analizira značaj i udio razvijenih zemalja u svjetskoj trgovini .razvija kritički odnos prema ekonomskim prilikama u Crnoj Gori istraživački rad: .analizira tržišta vanevropskih razvijenih zemalja .upoznaje položaj nerazvijenih zemalja u svjetskoj trgovini .poznaje značaj razvijenih zemalja u svjetskoj trgovini Tržišta nerazvijenih zemalja svijeta .upoznaje tržišta razvijenih zemalja i izvodi zaključke o dostignutom nivou .

Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda.: Ekonomska geografija svijeta. Naučna knjiga.Položaj Crne Gore u odnosu na međunarodnu zajednicu 5. Podgorica.: Geografija Crne Gore. ..Kellerman A.Bakić R. 2000. knjiga I. Beograd. London. 2002. 150 . računar sa odgovarajućom programskom opremom i priključkom za internet. Romelić J. Beograd.. Novi Sad. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . najmanje jednom u klasifikacionom periodu.Grčić M.analizira odnose geografske osnove naše zemlje sa integrativnih inostranstvom procesa u Crnoj Gori . 6.Visoka stručna sprema: profesor geografije. . diplomirani geograf.upoznaje unutrašnju trgovinu u Crnoj Gori Ekonomsko . DANU. . Popović S.upoznaje odlike turizma u Crnoj Gori .Tomić P. . Kasalica S. Lazić L.Geografske karte.Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik .Grčić M.. Geografski fakultet.: Geografija Crne Gore.Radojičić B. Institut za geografiji PMF.upoznaje spoljnu trgovinu u Crnoj Gori . i u međunarodnoj trgovini i uopšte Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . 1991. .analizira mjesto i Evropi Crne Gore u . Beograd..: The Internet on Earth – A Geography of Information. Burić M. 1996.Usmena provjera znanja... Radojičić B. Naučna knjiga. projektno platno i folije za grafoskop. . 7.upoznaje glavna međunarodnim obilježja odnosima i udio u regionalnih međunarodnoj grupacija i veze trgovini Crne Gore sa njima .: Ivanović S. 1993. . Vukotić M. 8. Unireks.: Politička geografija. grafoskop.: Industrijska geografija. profesor istorije i geografije. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .: Ekonomska geografija.upoznaje ekonomske odnose Crne Gore sa EU. 2002. .razvija osjećaj pripadnosti širim evropskim integracijama diskusija: . Okvirni spisak literature i drugih izvora .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.. Wiley.Đurić V. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . Nikšić. 1980.

9. Povezanost predmeta Znanja Tržište Spoljnotrgovinski poslovi Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osnovi makroekonomije Regionalna tržišta Osnovi makroekonomije Međunarodna ekonomija 151 .

. Naziv predmeta: MARKETING 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 72 72 72 72 3.sticanje znanja o marketingu. . .integralno sagledavanje instrumenata marketing miksa i njihov uticaj na potrošačku tražnju.2. MARKETING 1. značaju i metodologiji istraživanja tržišta.osposobljavanje učenika da praktično primjenjuje znanja marketinga u uslužnim djelatnostima.sagledavanje pojma međunarodni marketing.14.sticanje znanja o ciljevima marketinga.razvijanje sposobnosti za elektronsku trgovinu. .razvijanje sposobnosti za primjenu metoda marketinga radi povećanja profita preduzeća i zadovoljenja interesa potrošača. .shvatanje savremene tendencije vođenja marketing politike. Opšti ciljevi nastave . .sticanje osnova za primjenu marketing koncepta u praksi. .1. 152 . .

pojašnjava odnos marketingu Preporuke za izvođenje nastave . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Marketing.upoznaje pojam i potrošača na podjelu tržišta pojedine segmente . .sastavljanje godišnjeg i operativnog plana 153 .opisuje nastanak i konkurencije razvoj marketinga .nabraja vrste informisanja Planiranje.obrazlaže metode i ispitivanja prikupljanja .nabraja elemente marketinga i plana marketinga određuje ih u .razvija trgovina tražnju i cijene komunikativnost i .objašnjava nužnost .pojašnjava konkurenciju na tržištu .prepoznaje uslove samostalnost u marketinga za nastanak radu .objašnjava plan informacija istraživanja tržišta . tržište i .razlaže skup .vrši istraživanje na . istraživanjima .određuje početnu .ponuda .domaći zadatak: sastavljanje plana istraživanja konkretnog tržišta .vrši izbor izvora podataka informacija . .domaći zadatak: praćenje kretanja cijena određenog proizvoda na posmatranom tržištu .4.sastavlja plan planiranje marketinga marketinških .navodi izvore konkretnom tržištu podataka u primjenjujući istraživanju tržišta metod posmatranja .nabraja primjenu sadržaj i proces primarnih i istraživanja tržišta sekundarnih izvora .upoznaje elemente tržišta: .upoznaje .domaći zadatak: sastavljanje plana realizacije proizvoda konkretnog preduzeća .opisuje marketing informacije informacioni sistem .razumije pojam .objašnjava pojam.pravi šeme aktivnosti organizacije .tražnja .obrazlaže segmentaciju tržišta Informaciona osnova .cijene . informisanja sažima i klasifikuje .sastavlja plan marketingom prema istraživanja tržišta .vrši selekciju.prikupljanje i selekcija informacija o konkretnom proizvodu na tržištu .razvija upravljanja interesovanje .analizira ponudu.preuzima organizovanje i fazu u procesu odgovornost za kontrola marketinga planiranja donešene odluke .

obrazlaže klasični i savremeni sistem organizacije . selekciju i testiranje odabranih ideja .objašnjava pojam proizvoda .vrši prikupljanje.Informativni ciljevi i sadržaji učenik plana marketinga i drugih planova .vrši izbor kanala distribucije .strategija distribucije .stiče radne navike domaći zadatak: .bira lokaciju objekata prodaje i skladišta .crta grafikon životnog ciklusa proizvoda .razvija analitičnost u radu .uočava značaj procesa .nabraja faktore politike cijena .opisuje proces komuniciranja .vrši diferenciranje cijena na konkretnom proizvodu .vrši formiranje cijena .vrši izbor kanala prodaje .vrši klasifikaciju proizvoda .objašnjava svrhu stalne kontrole marketinških aktivnosti .uočava značaj uvođenja novog proizvoda u proizvodni program .definiše pojam i podjelu marketinga .navodi oblike promocije Formativni ciljevi učenik .upoznaje princip organizovanja marketinških aktivnosti .koristi računovodstvene podatke i vrši analizu troškova .obrazlaže izbor metoda za formiranje cijena .obrazlaže životni ciklus proizvoda .obrazlaže svrhu revizije marketinških aktivnosti Instrumenti marketinga .upoznaje forme organizovanja marketinga .nabraja potrošačke i industrijske proizvode .vrši reviziju i predlaže izmjene u marketing aktivnostima Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave realizacije proizvoda posmatranog preduzeća .nabraja kanale distribucije .analizira faktore cijena .pojašnjava uvođenje novog proizvoda i usluga u trgovini .izrada grafikona životnog ciklusa proizvoda na osnovu datih podataka 154 .razumije instrumente marketinga .

. Ekonomski fakultet. . grafoskop.razumije neophodnost zajedničke promocije proizvodnih trgovinskih preduzeća - Formativni ciljevi učenik komuniciranja utvrđuje značaj elemenata promocionog miksa vrši kreiranje propagandne poruke vrši izbor najefikasnijeg medija sastavlja oglas analizira zajedničku promociju trgovinskog preduzeća planira troškove propagande mjeri elastičnost prodaje u odnosu na ekonomsku propagandu Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .principi za menadžere. Beograd i Novi Sad.Milisavljević M.: Marketing.upoznaje motive tražnje i kupovine .C.opisuje metode planiranja troškova ekonomske propagande . 1993. .: Marketing. 1996. Sarajevo. Zavod za nastavna sredstva. Ačić J. Obod.Grupa autora: Osnovi marketinga.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Ekonomska propaganda .M. Svjetlost. projektno platno i folije za grafoskop. Cetinje. Hamić H.Lovreta S. sociološki i psihološki model) . Beograd.Rakita B. I. Ekonomski fakultet.obrazlaže troškove ekonomske propagande .domaći zadatak: sastavljanje propagandne poruke za odabrane proizvode - 5. 1999.tržišna politika preduzeća. 1990. .. Beograd.nabraja prednosti i nedostatke propagandnih medija . 155 .izgrađuje profesionalnu etiku .Učionica opremljena računarom sa priključkom za Internet i odgovarajućom programskom opremom..objašnjava ponašanje potrošača (ekonomski.Radulović D.: Marketing. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . 2000.objašnjava pojam i podjelu ekonomske propagande .Mihailović B: Marketing. 6. Kruševac. .I. Okvirni spisak literature i drugih izvora .: Međunarodni marketing. 1996..

9. .diplomirani ekonomista.Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. . Povezanost predmeta Znanja Tržište Ponuda.7.Znanja se provjerava i ocjenjuje usmeno. cijene Analiza podataka Pojam preduzetništva i biznisa Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osnovi makroekonomije Osnove tržišta Statistika Preduzetništvo i biznis Istraživanje tržišta Kanali prodaje Mehanizam djelovanja ekonomske propagande 156 . tražnja.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije . najmanje jednom u klasifikacionom periodu. 8. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .

Opšti ciljevi nastave .upoznavanje sa poslovima uvoza i izvoza robe. . OSIGURANJE 2. ŠPEDICIJA.poznavanje unutrašnje organizacije špediterskog poslovanja (poslovi akvizicije. transportnim poslovima i specijalnim špediterskim poslovima. DES.osposobljavanje za razvrstavanje robe po carinskoj tarifi i prepoznavanje potrebnih dažbina u spoljnoj trgovini. carinskih propisa u Crnoj Gori i carinskih propisa u svijetu.osposobljavanje učenika da na praktičnim primjerima i originalnoj dokumentaciji obavljaju posao osiguranja.upoznavanje pojmova: carinsko područje. zakone o osiguranju i poslove špedicije. ŠPEDICIJA. CIP.sticanje osnovnih znanja o postavljanju organizacije osiguranja.razumijevanje pojma i vrste carinskog postupka. morske zone i carinski režim u morskim zonama.upoznavanje značaja špedicije.prepoznavanje pravnih sredstava u carinskom upravnom postupku. FOB. FAS. .savladavanje pojma carina. smještaja carinske robe.upoznavanje uloge osiguranja u spoljnoj trgovini i u zaštiti imovine i lica.2. FCA. CFR.prepoznavanje INCOTERMS klauzule (EXW. reklamacija. . 157 . podjele transporta. . DDU. CIF. . . provizija). . CPT. carinjenja i špedicije. svih vrsta carinjenja komercijalne i nekomercijalne robe. DAF.1. DDP). Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 72 66 138 72 66 138 3.osposobljavanje učenika za samostalan rad. OSIGURANJE 1. Naziv predmeta: CARINE. značaja transporta. carinsko-pogranični pojas.osposobljavanje učenika da primjenjuju carinske zakone. . . . vrsta carina. . CARINE. .15. . zaključivanje ugovora o špediciji.

analizira dokumenti zaključivanje osiguranja ugovora o .razlikuje sigurnost i likvidnost Izvori prava i .razlikuje posrednike u osiguranju .analizira osiguranje . plaćanje premije odnosno ugovarača Preporuke za izvođenje nastave .detaljno obrazlaže rizik i upravljanje rizicima .razlikuje pojmove . franšize i zone rizika .upoznaje elemente osiguranika i osiguranja osiguravača .analizira .uočava značaj osiguranja i dobara osiguranja njegovu tehničku . malusa.preuzima .4.uočava razliku između bonusa.nabraja opasnosti osnovu koje ugrožavaju .razlikuje pojmove premije osiguranja ugovarača i .upoznaje subjekte svijetu i kod nas osiguranja .objašnjava pojam .razvija svijest o osiguranja mehanizam potrebi očuvanja .upoznaje za tuđi račun. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Opšte karakteristike .detaljno obrazlaže razvoj osiguranja podjelu (klasifikaciju) osiguranja u CG Organizacija .razlikuje pojam .izrada obrazaca na računaru za razne oblike i vrste osiguranja 158 .detaljno obrazlaže brokere i havarijske komesare .upoznaje osiguranju poslije dokumenta osiguranja i list osiguranja pokrića Oblici osiguranja .rad na računaru (izrada digitalne dokumentacije) .razvija analitičnost osiguranja osiguravača u u radu . odgovornost za osiguranje za tuđi detaljno obrazlaže donošenje odluke račun obaveze .prepoznaje imovinu i lica funkciju osiguranja .objašnjava osiguranika.rezimira istorijski .upoznaje korisnika ekonomska načela osiguranja osiguranja .

likvidaciju i formiranje predmeta detaljno obrazlaže postupak po prigovoru Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .izrada ugovora na računaru - - - - - - Procjena i likvidacija štete .osiguranja imovine.osiguranja civila. certifikat osiguranja. .osiguranja motornih vozila.upoznaje značaj procjene i likvidacije štete - . .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .objašnjava obavještavanje osiguravača o izmjenama rizika .osiguranja transporta i kredita Formativni ciljevi učenik osiguranja razlikuje polisu osiguranja. .navodi vrste osiguranja i objašnjava karakteristike: . izviđaj i procjenu.razvija analitičnost u radu - 159 . potvrdu o sklopljenom osiguranju Slip i Cover note detaljno obrazlaže osiguranje u industriji detaljno obrazlaže osiguranje objekata u izgradnji i u montaži analizira osiguranje opasnosti od prekida rada usljed požara i drugih opasnosti (šomazno osiguranje) detaljno obrazlaže osiguranje od odgovornosti iz djelatnosti analizira osiguranje uskladištenja robe detaljno obrazlaže osiguranje građevinskih objekata i opreme na ugovorenu vrijednost detaljno obrazlaže osiguranje zaliha razlikuje osiguranje od provalne krađe i razbojništva razlikuje pojmove: prijavljivanje štete i njeno evidentiranje. list pokrića.

detaljno obrazlaže podjelu reosiguranja (aktivna i pasivna) .) Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija samopouzdanje Preporuke za izvođenje nastave 160 . motorna vozila itd. avijacija. lična nezgoda. kargo i kasko.detaljno obrazlaže i analizira pojam samopridržaja po riziku (požar.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Reosiguranje .navodi vrste reosiguranja .upoznaje pojam reosiguranja .upoznaje dokumenta u reosiguranju Formativni ciljevi učenik osiguranika . transport. provalna krađa.

utovara i pretovara robe .upoznaje osnovne karakteristike međunarodne špedicije .razlikuje pojmove dispozicije i instradicije .upoznaje poslove uvoza .poznaje unutrašnju organizaciju špediterskog poslovanja .razumije poslove organizovanja.razvija pravilan stav prema interesima preduzeća . pakovanja i Formativni ciljevi učenik .detaljno obrazlaže poslove ispostavljanja prevoznih isprava.detaljno obrazlaže podjelu transporta .upoznaje pojam transportne djelatnosti .upoznaje poslove izvoza .upoznaje tarifnokonjukturne poslove .analizira postupke istraživanja tržišta .upoznaje pravnu regulativu u domaćoj i međunarodnoj špediciji .radi na izradi dostavljanja ponude .upoznaje specijalne špediterske poslove .vrši obračun troškova i fakturisanja . osiguranja i zbirnog prometa Socijalizacijski ciljevi učenik .poštuje interese preduzeća kao lične interese . prihvata.upoznaje sajamske poslove .vrši kontrolu dokumenata (reklamacija) .razvija svijest o značaju saradnje Preporuke za izvođenje nastave .Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Međunarodna špedicija .razumije ekonomsku funkciju međunarodne špedicije .radi na izradi faktura .razumije pojam skladištenja i pakovanja robe .analizira organizaciju špetiterskih djelatnosti .popunjava špeditersku potvrdu .razumije poslove akvizicije . carinjenja.upoznaje dokumenta u međunarodnoj špediciji .uzorci originalne dokumentacije 161 . organizovanja otpreme.detaljno obrazlaže transportne klauzule kupoprodajnih ugovora .razlikuje pojam istovara.izrađuje predkalkulacije špediterskog posla i poslove vezane za zaključivanje ugovora .

pravni značaj Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Carine i carinska tarifa .analizira zakon o carinskoj tarifi CG .Informativni ciljevi i sadržaji učenik otpreme eksponata .popunjava tovarni list . pojam.vrši obračun troškova i fakturisanje .upoznaje pojam carina i carinske tarife .detaljno analizira naše carinske tarife i međunarodne obaveze .razlikuje carinski sistem i carinsku politiku i međunarodne carinske konvencije .upoznaje osnovne pojmove carinskog .razlikuje oslobađanje od plaćanja carine i posebne dažbine .navikava se na timski rad Carinsko poslovanje .odlučuje kada i kako treba izdati garantna pisma .razlikuje pojam praćenja transporta i prevoz specijalnih tereta .popunjava konosman .samostalno vrši zaključivanje ugovora o pakovanju .samostalno obavlja poslove kvalitativnog i kvantitativnog prijema robe .detaljno obrazlaže carinsku vrijednost.analizira pojam carinske linije.upoznaje ugovore o vaganju i sortiranju robe Formativni ciljevi učenik .samostalno vrši zaključivanje ugovora o vaganju i sortiranju .razvija odgovornost u radu 162 . značaj i vrste .vrši zaključivanje sajamskih poslova .

upoznaje postupak carinjenja robe u vodenom saobraćaju .poznaje pojmove carinske obaveze i carinskog obaveznika Formativni ciljevi učenik ustanove carinske linije analizira pojam carinskog područja i posebne oblike carinskog područja analizira carinskopogranični pojas (vrste.razlikuje pojam carinske obaveze.objašnjava carinski nadzor . carinskog obveznika kao i pravni osnov za naplatu carine i drugih dažbina detaljno analizira carinski postupak u željezničkom i drumskom saobraćaju detaljno obrazlaže carinski postupak pri prevozu robe preko inostranog carinskog područja detaljno analizira carinski postupak u Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - - - Carinski postupak .upoznaje postupak carinjenja robe u međunarodnom kopnenom saobraćaju .upoznaje postupak carinjenja robe u - - - . širina carinskopograničnog pojasa) analizira morske zone i njihov pravni položaj razlikuje carinsku luku i carinsku zonu prepoznaje carinske robe i njihove vrste detaljno obrazlaže pojam carinskog nadzora razumije vrste carinskog sredstva za vršenje carinskog nadzora detaljno obrazlaže osnovne principe o podložnosti plaćanja carine .upoznaje carinske zone .razvija sistematičnost u radu 163 .upoznaje morske zone i carinske režime u njima .Informativni ciljevi i sadržaji učenik poslovanja .upoznaje pojam carinske robe i vrste .

prepoznaje postupak ili način smještaja carinske robe .Informativni ciljevi i sadržaji učenik vazdušnom saobraćaju . carinjenje robe koju putnici nose sa sobom pri ulasku u Crnu Goru kao i postupak sa trgovačkim uzorcima Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - . carinski nadzor u putničkom prometu.upoznaje carinjenje komercijalne i nekomercijalne robe Formativni ciljevi učenik saobraćaju na moru.upoznaje carinska skladišta i carinska smjestišta . privremenog uvoza opreme (lizing) .upoznaje konsignaciona skladišta i slobodne carinske prodavnice . graničnim jezerima. graničnim rijekama i jezerima detaljno analizira vazdušni saobraćaj i vazdušni prevoz analizira carinsko vazduhoplovni nadzor kao i vazduhoplovni manifest analizira prijem carinske robe detaljno analizira smještaj carinske robe u carinske magacine razlikuje smještaj robe u carinska skladišta i carinska smjestišta analizira smještaj robe u konsignaciona skladišta i slobodne carinske prodavnice detaljno analizira carinjenje robe koju putnici uvoze i izvoze.prepoznaje pojam privremenog uvoza i izvoza. graničnim rijekama i carinski postupak pri prevozu domaće robe.prepoznaje pojam carinskog obilježja - - - 164 .

Ineotemus – Merkur. 2004. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . 1999.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. poslovna dokumentacija u spoljnotgovinskom poslovanju. . 6.Stanković M.Marović B. aparati za kopiranje i umnožavanje. . Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . Beograd.S. Ekonomski fakultet.: Osiguranje i špedicija. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . načinu podnošenja carinske deklaracije – Službeni list RCG br.Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda. telefonski aparat sa telafaksom i internet linijama. . . .Slavnić J.Usmena provjera znanja. osiguranje i carine. špedicija.Računari sa odgovarajučom programskom opremom. 8. softveri za oblikovanje dopisa i dokumentacije.: Carine i carinsko poslovanje.. Okvirni spisak literature i drugih izvora .Zakon o carinskoj teoriji – Službeni list RCG br. Carić: Međunarodni transport robe. 7. Podgorica. 17/2003. Beograd . Povezanost predmeta Znanja Ugovor o Ugovor o Ugovor o Ugovor o skladištenju špediciji prevozu osiguranju Pravo Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osiguranje Špedicija 165 .5.. katalozi proizvoda.diplomirani ekonomista.Janković J. oprema za multimedijalnu prezentaciju.Pravilnik o obliku i sadržaju.: Komentar zakona o osnovama osiguranja imovine i lica . najmanje jednom u klasifikacionom periodu. 16/2003. Ekonomski fakultet.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije . 9.Jovanović V.

Naziv predmeta: FINANSIJSKA TRŽIŠTA 2.16.usvjanje osnovnih znanja o institucijama finansijskih tržišta (berza.stvaranje uslova za dalje profesionalno usavršavanje u ovoj i srodnim oblastima. . posrednici). održavanje i kreiranje portfolia).ovladavanje osnovnim znanjima o instrumentima finansijskih tržišta. sekundarni promet. 166 .1. vrstama i karakteristikama finansijskih tržišta. . Opšti ciljevi nastave .upoznavanje učenika sa osnovnim elementima teorije tržišta i bazičnim elementima investicione matematike.upoznavanje učenika sa pojmom. .razvijanje stručnih kompetencija za rad u institucijama finansijskog tržišta.povezivanje stručno teorijskih znanja sa kompetencijama u praktičnom obrazovanju. . . . OTC tržišta. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 66 66 66 66 3.razumijevanje osnovnih procesa na finansijskom tržištu (emisija. FINANSIJSKA TRŽIŠTA 1.2. .

razvija svijest o . ulogu i finansijskih tržišta finansijskog razvoj finansijskih .poznaje osnovne funkcionisanja značaju pojmove.pojašnjava kratkoročnih organizacije u radu funkcije. strukturu finansijskih i ekonomsku ulogu instrumenata novčanog tržišta .analizira specifične sistema kao tržišta aspekte prinosa i sastavnog dijela . certifikat o preuzimanje rizika kratkoročne depozitu.upoznaje pojam i značaj sekundarnih tržišta Instrumenti .simulira modele .definiše zapis.razvija .shvata značaj tržišta prinosa i cijena procedure i .4. osnovne elemente promet i cijene tržišta kapitala kratkoročnih . Sadržaji / Standardi znanja predmeta / Operativni ciljevi Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Osnovni pojmovi .pojašnjava osnovne primjere rizika principe akcija i mjerenja funkcionisanja rizika finansijskih tržišta .razumije ulogu rizika privrednog sistema finansijskih tržišta . komercijalni spremnost za .analizira principe .pojašnjava prinos.primjer analize prinosa i rizika investiranja u obveznice 167 .interpretira .obrazlaže utvrđivanja cijena funkcionisanje na sekundarnim primarnih tržišta i tržištima proceduru primarne emisije .izrada investicionog prospekta vježbanje: .principi funkcionisanja finansijskog tržišta grupni projekat: .konkretizuje svake zemlje .bliže pojašnjava efikasnost finansijskig tržišta Segmenti finsnijskog .vrednuje značaj .razrađuje modele . bankarski Preporuke za izvođenje nastave diskusija: .obrazlaže prinose i efikasnosti rizike na finansijskih tržišta finansijskim tržištima .upoznaje osnovne primarne emisije i karakteristike investicioni tržišta finansijskih prospekt derivata .obrazlaže osnovne .identifikuje: .finansijskog bankarski kredit i motivisanost i tržišta lizing.-utemeljuje na elemente tržišta novim primjerima kapitala proceduru .komparira finansijskih promptna i instrumenata terminska tržišta .

utemeljuje na primjerima način rangiranja i amortizovanja obveznica .nabraja i definiše finansijske derivate.razvija svijest o značaju samoinicijativnosti u poslovanju .poznaje značaj i ulogu investicionih kompanija i brokersko dilerskih društava .analizira značaj i ulogu penzionih fondova .analizira funkcionisanje fjučersa u praksi Socijalizacijski ciljevi učenik . selekcije i menadžmenta Instrumenti i regulacija finansijskog tržišta .razvija spremnost za preuzimanje odgovornosti seminarski rad: .upoznaje značaj i ulogu Centralne banke i depozitnih finansijskih institucija .objašnjava značaj i ulogu osiguravajućih zavoda i penzionih fondova na finansijskom tržištu .interpretira značaj i ulogu depozitnih finansijskih instiucija .metodom dodijeljenih uloga simulirati berzansko poslovanje 168 .analiza rada brokersko-dilerskog društva .komparira sektor osiguranja sa bankarskim sektorom .rizike i prinose investiranja u obveznice .pojašnjava probleme i modele regulacije Formativni ciljevi učenik akcept.ilustruje na primjrima iz prakse mehanizme funkcionisanja investicionih kompanija i brokersko-dilerskih društava . sporazum o reotkupu .upoznaje finansiranje akcijama i inicijalne javne prodaje .upoznaje osnove portfolio analize. promptna i terminska tržišta.analizira konkretne slučajeve i komparira modele regulacije kod nas i u svijetu .razvija svijest o potrebi regulisanja radnih procesa .razumije kauzalitet odnosa rizik-prinos Preporuke za izvođenje nastave .Informativni ciljevi i sadržaji učenik finansijske instrumente duga .prati berzanske izvještaje o akcijama i razumije inforamacionu efikasnost i alokaciju kapitala u funkciji inicijalne javne ponude .objašnjava osnovne elemente finansiranja obveznicama i analizira .pojašnjava regulativu i regulatorna tijela na finansijskom tržištu . fjučerse i opcije .

Beograd. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . Života Ristić. Tržište kapitala. 1990.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. Naučna knjiga. terminsko berzanske poslove .Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u toku tog perioda.Dr.objašnjava organizaciju i rad berze . Beograd.Informativni ciljevi i sadržaji učenik . Terminska tržišta.problematizuje primjere i slučajeve iz prakse berzanskog poslovanja . .simulira primjere berzanskog trgovanja (u formi igre) . . Petar Ivanović. Beograd. .1996. najmanje jednom u klasifikacionom periodu. .poznaje pojam i vrste berzi .poznaje terminske berze.diplomirani ekonomista. Podgorica. 169 . Dejan Šoškić: Finansijska tržišta i institucije. . 2005. 8. 6. Finansijska tržišta i instrumenti.poznaje pravila i vrste berzanskog poslovanja .Visoka stručna sprema iz područja ekonomije . 2005. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .dijagnostifikuje razloge berzanskih oscilacija Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 5. 7. Branko Vasiljević: Osnovi finansijskog tržišta. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .Praćenje praktičog rada na času. Naučna knjiga. Dejan Erić. . Okvirni spisak literature i drugih izvora .Usmena provjera znanja. . Unireks. Zavet.pojašnjava berzanske oscilacije Formativni ciljevi učenik .Dr.poznaje organizacione forme berze efekata .Dr.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu usmenog provjeravanja znanja i praktičnog rada. Beograd. . 2003.oprema za video produkciju.Dr.Računari sa internet vezom i odgovarajućom programskom opremom.Boško Živković.

Fond penzijskog i invalidskog osiguranja. Povezanost predmeta Znanja Fond penzijskog i invalidskog osiguranja. uloga i elementi. Osiguranje: značaj. vrste. Finansije Uloga penzionih fondova na finansijskom tržištu. Bankarsko poslovanje Uloga centralne banke i depozitnih finansijskih institucija. vrste. 170 . Uloga osiguravajućih zavoda na finansijskom tržištu. Uloga osiguravajućih zavoda na finansijskom tržištu. Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Finansije Uloga penzionih fondova na finansijskom tržištu. Poslovi sa hartijama od vrijednosti.9. Uloga bankarskog sistema u regulisanju novčanih tokova. uloga i elementi. Osiguranje: značaj. Kreditni poslovi. Kratkoročni finansijski instrumenti duga.

Organizacija rada u banci . .Navodi bitne karakteristike komercijalne banke.Obrazlaže statut banke. Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti bankarskog poslovanja.Opisuje ulogu izvršnih organa. Naziv ispitnog kataloga: BANKARSKO POSLOVANJE 2. .Navodi prava i obaveze banke u pravnom prometu.1. . . 171 . komercijalne i univerzalne. .Navodi specifičnosti i sličnosti banke sa preduzećima iz drugih privrednih djelatnosti. .Opisuje djelatnost banke. . . . .Opisuje ulogu organa upravljanja.Objašnjava postupak osnivanja banke.Analizira značaj utvrđivanja i rasporedivanja prihoda i raspoređivanja dobiti banke. . ISPITNI KATALOZI STRUČNO-TEORIJSKIH PREDMETA 2. Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Pojam i razvoj banaka .Opisuje ulogu organa rukovođenja. 3.Objašnjava način organizacije rada u banci. .Analizira bitne karakteristike bankarstva u razlicitim vremenskim periodima. Pravni aspekt banke .Analizira likvidnost banke.Navodi razlike između privrednih preduzeća i banaka. upis u sudski registar i sticanje svojstva pravnog lica.Navodi bitne karakteristike investicione banke. .Objašnjava osnovne karakteristike bankarstva (stari.Objašnjava termin banka-finansijsko preduzeće. . poslovne banke.Analizira ulogu banaka u savremenim uslovima ekonomije. srednji i novi vijek). . .Opisuje kontrolu poslovanja banaka. .1. . .Navodi osnovna obilježja savremenog bankarstva sa osvrtom na današnji bankarski sistem u CG. .Definise pojam preduzeća.Objašnjava organizaciju rada i upravljanja banke.Objašnjava karakteristike univerzalne banke. Organizacioni oblici banaka . . STRUČNI ISPIT 2.Objašnjava ugovor o osnivanju banke.Navodi bitne karakteristike poslovne banke.Navodi i objašnjava osnovne kriterijume za razvrstavanje banaka.Razlikuje poslove u preduzeću. BANKARSKO POSLOVANJE 1. .Objašnjava postupak izdavanja dozvole za rad banke. .Objašnjava ulogu centralne banke. .Uporeduje rad izvršnih organa sa radom ostalih organa u banci. .Prepoznaje bitne karakteristike i ulogu centralne banke. .1. Banka preduzeće.2.

Obrazlaže praćenje i kontrolu upotrebe kredita. Navodi vrste bankarskih poslova. Obrazlaže uslove za dobijanje kredita za fizička lica. aktivne i neutralne bankarske poslove. Obrazlaže princip likvidnosti. Analizira karakteristike srednjoročnih kredita. Obrazlaže princip racionalnosti. Obrazlaže uslove za dobijanje kredita za pravna lica. Razlikuje karakteristike hartija od vrijednosti. Razlikuje i upoređuje načine osnivanja banaka. Razumije bilansnu strukturu banke kao i postupak uravnoteženja priliva i odliva sredstava. Zna i razlikuje načine pribavljanja kredita u zemlji i 172 . Upoređuje depozitne poslove prema rokovima i prema namjeni.Sadržaji Vrste bankarskih poslova - Načela bankarskog poslovanja Znanja i vještine Analizira sanaciju i likvidaciju banke. Razlikuje faktore koji utiču na rentabilnost. Razlikuje pasivne. Upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita fizičkim licima. odnosno maksimiziranje stope prinosa po jedinici akcijskog kapitala. Razumije ciljnu funkciju banke. Analizira značaj menadžmenta i organizacije u banci. Vrednuje značaj ostvarenja veće dobiti kao razlike između prihoda i rashoda. Objašnjva komisione bankarske poslove. Definiše pojam kredita i navodi vrste kredita. Razumije cilj pasivnih bankarskih poslova. Upoznaje pasivne bankarske poslove. Poznaje sadržinu ugovora o osnivanju banke. Upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita pravnim licima. Razlikuje prava i obaveze banke u pravnom prometu. Navodi depozite po viđenju privrede i stanovništva. Prepoznaje kreditnu sposobnost dužnika. Obrazlaže zaduživanje kod drugih banaka. Obrazlaže princip sigurnosti. Objašnjava oročene depozite. Analizira karakteristike kratkoročnih kredita. Obrazlaže poslove pribavljanja sredstava u vidu dugoročnih kredita u zemlji i inostranstvu. Navodi i objašnjava principe poslovanja banaka. Obrazlaže uslove za dobijanje kredita. Poznaje postupak izdavanja dozvole za rad banke. Objašnjava posredničke bankarske poslove. Objašnjava pojam i značaj aktivnih bankarskih poslova. Objašnjava sopstvene bankarske poslove. Zna faktore koji utiču na likvidnost banke. Objašnjava izdavanje blagajničkih zapisa. Obrazlaže princip javnosti. Obrazlaže princip ekonomičnosti. Obrazlaže princip rentabilnosti. Objašnjava emisiju hartija od vrijednosti. Obrazlaže tehniku ispitivanja kreditne sposobnosti.

eskontni kredit. certifikat. Navodi sisteme međunarodnog plaćanja. Objašnjava pojmove finansijskog tržišta i novčanog tržišta. Razlikuje i upoređuje načine i postupke za odobravanje kredita pravnim licima. Razumije tehniku odobravanja potrošačkih kredita. Objašnjava kreditni posao sa inostranstvom. Obrazlaže tržište kapitala. Razlikuje vrste kredita. Navodi sisteme međunarodnog plaćanja i objašnjava instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu. Opisuje sisteme međubankarske komunikacije. Objašnjava dugoročne kredite (za osnovna sredstva. Opisuje poslovanje hartijama od vrijednosti. Zna funkcije i osobine bankarskog menadžmenta. Definiše pojam hartije od vrijednosti. Opisuje planiranje kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta. Objašnjava instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu. skladišnica. Razlikuje formalnu i materijalnu kreditnu sposobnost. Razlikuje karakteristike i objašnjava instrumente marketinga. Upoređuje sisteme međunarodnog plaćanja. Obrazlaže značaj bankarskog menadžmenta. Sastavlja. avalni kredit. Objašnjava značaj deviznog tržišta. Objašnjava finansijski informacioni sistem.Sadržaji Poslovi banaka sa inostranstvom Bankarski menadžment Finansijski informacioni sistem Hartije od vrijednosti - Finansijsko tržište Znanja i vještine inostranstvu. Navodi sisteme za prenos podataka sa berze. Objašnjava pojedinačno namjenu hartije od vrijednosti: akcije. konosman. Upoznaje elektronsko bankarstvo. Objašnjava sistem međunarodnog plaćanja. Analizira karakteristike kreditnog posla sa inostranstvom. blagajnički zapis. Razlikuje načine odobravanja kredita. Navodi i objašnjava namjenu hartija od vrijednosti. Na primjerima u praksi objašnjava pojmove: menadžer i menadžment. obveznice. Objašnjava ulogu izbora izvora informacije. Navodi faktore koji utiču na razvoj elektronskog bankarstva. stambeni). Upoređuje karakteristike kratkoročnih kredita: kredit na tekući račun. lombardni kredit. Opisuje elektronski platni promet. Objašnjava srednjoročne kredite (potrošački. stalna i obrtna sredstva). 173 . Interpretira rezultate rada uspješnog i neuspješnog menadžera. razrađuje i analizira plan kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta. Opisuje elektronsko finansijsko tržište i baze. Analizira aktivne bankarske poslove.

datog u ispitnom katalogu. 4. . uspješnosti banke.Sadržaji Poslovna uspješnost banke Znanja i vještine . Usmeni ispit traje najviše 20 minuta. Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija. Tip ispita . Nastavnik/aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja.Objašnjava pojam i karakteristike bilansa banke. Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja. 6.Analizira korišćenje računovodstvenih izvještaja o poslovanju za upravljačke svrhe. Dozvoljena pomagala Pomagala nijesu dozvoljena.Upoređuje karakteristike berzanske i vanberzanske trgovine. na prijedlog ispitivača. 5. . kapitala banke. 174 . . .USMENO.Navodi ulogu berze i značaj berzanskih poslova.Objašnjava knjigovodstvo i poslovne knjige banke. kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti.Razlikuje kriterijume za klasifikaciju finansijskog tržišta. .Analizira osnovne funkcije tržišta kapitala i dešavanja na tržištu kapitala. . .Analizira korišćenje računovodstvenih izvještaja za sagledavanje i praćenje: likvidnosti banke.

Osiguranje .Obrazložiti osnovne pokazatelje proizvodnje: društveni bruto proizvod.Definisati osiguranje.Objasniti pojmove fiskalni sistem i fiskalna politika. .Definisati javne rashode. granice i efekte javnih rashoda. .Objasniti pojedine vrste javnih koristi. Javni rashodi . .Definisati javne prihode. Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Uvod u finansije . .2. . . . Naziv ispitnog kataloga: FINANSIJE 2. nastanak. .Definisati nauku o bankarstvu.Definisati bankarske poslove.Opisati pojam. . . .Objasniti javne rashode kao sistem državne intervencije.Uporediti klasične i moderne teorije javnih rashoda. . Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti finansija.Pojasniti pojam deflacije.Objasniti podjelu finansija.Obrazložiti pojam i strukturu javnih potreba. .Obrazložiti novčanu ravnotežu i stabilnost.Analizirati ekonomske funkcije javnih rashoda.Objasniti nastanak i razvoj banaka.Analizirati ulogu bankarskog sektora u regulisanju novčanih tokova. Bankarstvo . .2. 3.Analizirati obim. Osnovi javnih finansija .Analizirati sistem osiguranja u Crnoj Gori. .Analizirati osnovne funkcije javnih finansija. . .Obrazložiti finansiranje osiguranja. društveni proizvod i nacionalni dohodak. funkcije i značaj novca. . . .Analizirati osnovne pokazatelje proizvodnje i raspodjelu društvenog proizvoda.Analizirati značaj osiguranja.Analizirati ulogu banaka u savremenom privređivanju. . . .Analizirati osnove sistema javnog finansiranja u Crnoj Gori. Javni prihodi .1. .Obrazložiti osnovne karakteristike i elemente poreza. .Objasniti nastanak i suštinu osiguranja. .Uporediti onsovne monetarne agregate.Pojasniti značaj informacionog sistema za banke. .Pojasniti pojam i vrste inflacije i antiinflacione mjere.Objasniti pojedine vidove osiguranja.Obrazložiti klasifikaciju javnih rashoda. FINANSIJE 1.Objasniti osnovna načela javnih rashoda. 175 .Objasniti pojedine vrste banaka. . .Analizirti uzroke i posljedice inflacije i deflacije.Analizirati ulogu banaka u organizaciji platnog prometa. Monetarne finansije . .Objasniti osnovne ciljeve i dejstva oporezivanja. .Objasniti pojedine vrste bankarskih poslova. . . .Obrazložiti klasifikaciju javnih prihoda.Definisati predmet proučavanja javnih finansija.

Objasniti budžetsku proceduru. Definisati platni promet. potraživanjima i zalihama. Analizirati vrste. Objasniti međunarodno kretanje kapitala.Sadržaji Pojam platnog prometa - Budžetski sistem Međunarodne finansije Osnovi finansija u preduzećima Organizacija finansijskih poslova Znanja i vještine Objasniti osnovna poreska načela. Uporediti poreze i takse. Razlikovati finansijsku evidenciju u širem i užem smislu. Obrazložiti pokazatelje finansijske analize. Odrediti zadatke finansijske službe u preduzeću. Definisati pojam i suštinu budžeta. Razlikovati učesnike i nosioce platnog prometa. Analizirati elemente finansijskog planiranja. Analizirati uticaj evrotržišta na privredu Crne Gore. Obrazložiti finansijsko poslovanje preduzeća. karakteristike i razvoj javnih zajmova. Analizirati javne fondove u Crnoj Gori. transformaciju i evaziju poreza. Objasniti pojam i djelove platnog bilansa. Opisati pojam. 176 . Obrazložiti strukturu i izvršavanje budžeta. Analizirati faktore i principe finansijske politike preduzeća. Definisati finansijsku politiku preduzeća. Razlikovati primjenu bilansnog i dinamičkog metoda u planiranju novčanih tokova. Objasniti osnovne funkcije budžeta. Izračunati pokazatelje likvidnosti. Objasniti pojam i suštinu taksi. Objasniti upravljanje novčanim sredstvima. Analizirati poreski sistem Crne Gore. Nabrojiti i objasniti međunarodne finansijske organizacije. Analizirati prevaljivanje. Analizirati oblike finansijske situacije preduzeća. Razlikovati kriterijume za podjelu finansijskih poslova preduzeća. Objasniti pojam i funkcije naknada. Objasniti vrste poslova na evrotržištu. Definisati međunarodne finansije. Razlikovati tehnike finansijske analize. Analizirati organizacioni položaj finansijske službe u preduzeću. Obrazložiti pojam i izvore finansiranja preduzeća. Objasniti zajednička ulaganja. Objasniti pojam i suštinu doprinosa. Analizirati budžetski sistem Crne Gore. Definisati evrotržište. Obrazložiti budžetsku ravnotežu. Analizirati principe (načela) budžeta. Analizirati pojam i sadržaj poslovnih finansija. Objasniti vrste plaćanja. ulogu i značaj hartija od vrijednosti u finansiranju preduzeća. Objasniti funkcije poslovnih finansija. Analizirati značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru. Razlikovati osnovne funkcije i funkcionalna područja poslovnih finansija. Objasniti osnovne karakteristike budžeta.

Objasniti pojmove devizni sistem i devizna kontrola.Obrazložiti postupak sa akreditivom.Objasniti upotrebu kreditne kartice. Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika.Definisati platni promet sa inostranstvom. . . 177 .Popuniti instrumente bezgotovinskih plaćanja. . Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja. na prijedlog ispitivača. .Sadržaji Instrumenti platnog prometa Instrumenti obezbjeđivanja plaćanja Platni promet sa inostranstvom Znanja i vještine .Razlikovati vrste instrumenata platnog prometa. 5.Obrazložiti detaljno način korišćenja instrumenata platnog prometa.Popuniti instrumente gotovinskih plaćanja. 4. . . . Usmeni ispit traje najviše 20 minuta. . Dozvoljena pomagala Pomagala nijesu dozvoljena.Obrazložiti instrumente obezbjeđenja plaćanja.Obrazložiti postupak korišćenja međunarodnog dokumentarnog akreditiva i drugih instrumenata platnog prometa sa inostranstvom. . Nastavnik/aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja datog u ispitnom katalogu. . . .Obrazložiti postupak otvaranja poslovnih računa. . Tip ispita . .Obrazložiti u cjelini čekovni postupak.Objašnjava postupak naplaćivanja i plaćanja sa inostranstvom. kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti. 6. Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija. Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta.USMENO.Analizirati pojam i vrste mjenice i mjenične radnje. . . .Odrediti karakteristike žiro i tekućeg računa i uplatnog računa javnih prihoda.Obrazložiti transakcije plaćanja.Analizirati sredstva plaćanja sa inostranstvom.Razlikovati nosioce i učesnike platnog prometa sa inostranstvom.

Naziv ispitnog kataloga: RAČUNOVODSTVO 2.Izrađuje dnevnik blagajne. . materijalnom i finansijskom knjigovodstvu gotove proizvode. knjige dvojnog knjigovodstva Pojam i evidencija . Evidencija trgovinske robe .Uočava dejstvo rashoda i prihoda na bilans stanja. Evidencija obaveza prema . bilans .Opisuje žiro-račun i njegovo otvaranje. . . materijalnom i finansijskom knjigovodstvu. . Evidencija blagajničkog . promjene koje utiču na .3.Knjiži evidenciju robe po nabavnim i prodajnim cijenama. . RAČUNOVODSTVO 1. . . Vremenska razgraničenja .Sastavlja početni bilans na osnovu inventara.Razlikuje pojam početnog bilansa i bilansne ravnoteže.Definiše pojam i vrste materijala. .Objašnjava evidenciju materijala u magacinskom.Navodi dokumentaciju.Prepoznaje pojam dužnika-kupca. Evidencija materijala . Evidencija potraživanja od .Pravi šematski prikaz sredstava i izvora sredstava. Prosto i dvojno .2. poslovanja . .Razlikuje dokumentaciju.Utvrđuje finansijski rezultat i sastavlja zaključni list. Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Sredstva i izvori sredstava .Knjiži sniženje i povećanje prodajne cijene robe.Vrši korekciju između stvarnog i knjigovodstvenog stanja.Razlikuje pojam robe.Razlikuje metode prostog i dvojnog knjigovodstva. 178 .Prepoznaje četiri osnovne bilansne promjene i njihov uticaj na bilans stanja.Objašnjava knjiženje na analitičkom i sintetičkom kontu dobavljača.Prepoznaje pojam gotovih proizvoda cijene i proizvoda dokumentaciju. rashoda i prihoda .Objašnjava evidenciju kratkoročnih potraživanja plasmana i gotovine. Novčana sredstva . Početni bilans i poslovne .Razlikuje i uočava razliku između osnovnih i obrtnih sredstava.Knjiži na kontima aktivnih i pasivnih vremenskih razgraničenja. kupca .Knjiži rashode i prihode na uspješnim kontima.Nabraja instrument platnog prometa.Knjiži na analitičkom i sintetičkom kontu kupaca.Opisuje prosto i dvojno knjigovodstvo. cijene i dokumentaciju. Evidencija gotovih .Objašnjava pojam konta aktivnih vremenskih razgraničenja. dobavljačima . knjigovodstvo i poslovne .Knjiži u magacinskom. . . Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti računovodstva.1. Evidencija poslovanja .Pojašnjava podjelu rashoda i prihoda.Objašnjava pojam pasivnih vremenskih razgraničenja. .Objašnjava blagajničko poslovanje i blagajnički maksimum. . preko žiro-računa .Opisuje evidenciju obaveza prema dobavljačima.Uporedno knjiži na kontu žiro-računa i blagajne. 3.

Sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke. . Objašnjava kontni okvir za budžetski sistem.Knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti. .Knjiži formiranje i promjene na kapitalu. . nematerijalnih ulaganja.Pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja. . Specifičnosti knjigovodstva i budžetskih korisnika Evidencija budžeta i budžetsko računovodstvo Sistem glavne knjige i trezora 179 . obim i konsolidovan račun trezora.Sadržaji Evidencija kaitala i pravne forme preduzeća Evidencija poslovanja banke Evidencija gotovine i gotovinskih ekvivalenata Evidencija plasmana i izvora sredstava banke Evidencija hartija od vrijednosti.Knjiži akontacije po službenom putu. .Prepoznaje pojam. Izrađuje i knjiži gubitak banke. Prepoznaje budžetski cilj. .Razlikuje i knjiži nematerijalna ulaganja i druga sredstva banke. funkcije i sadržaj konta. Evidentira obaveze. . Opisuje budžetsku klasifikaciju.Knjiži kratkoročne i dugoročne plasmane i kredite.Prepoznaje hartije od vrijednosti.Prepoznaje hartije od vrijednosti. .Objašnjava potraživanje po osnovu prodaje i obezvređivanje potraživanja. Prepoznaje i kjiiži finansijsku i nefinansijsku imovinu.Knjiži evidenciju gotovinskih depozita kod Narodne banke. . Izrađuje bilans uspjeha banke. . Razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode.Definiše kapital i pravne forme preduzeća. Knjiži izvore sopstvenih sredstava i kapitala.Evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom. osnovnih sredstava i drugih sredstava banke Godišnji obračun i finansijski izvještaj banke Znanja i vještine .Opisuje gotovinu i gotovinske ekvivalente. Knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja. .Uočava specifičnosti knjigovodstva i poslovnih knjiga banke. . . .Objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala. .Knjiži novčana sredstva u blagajni.Knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje).Prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja. . . Knjiži prihode banke. .

5. 180 . Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija. Tip ispita: USMENO. Usmeni ispit traje najviše 20 minuta. Nastavnik/aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja. Dozvoljena pomagala: digitron. 6. na prijedlog ispitivača. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja. kontni plan. datog u ispitnom katalogu. Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti.4. Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta.

Definisati rezultate poslovanja preduzeća (ukupan preduzeća prihod i dobit preduzeća). .Nabrojiti i objasniti ekonomske principe poslovanja. . Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Preduzeće kao osnovni . Ulaganja u reprodukciju . Raspodjela rezultata . 3. .Objasniti razliku između fiksnih i varijabilnih troškova. imovina. preduzeća izvori sredstava.Uspostaviti vezu između nabavne.2.Objasniti pojmove: sredstva. . POSLOVNA EKONOMIJA 1.Izračunati ekonomičnost rada.Analizirati odnos zarade-motivacija.Izračunati cijenu koštanja. . .Analizirati načine raspodjele neto-dobiti. mjestu nastanka i nosiocima. obrtna i ostala sredstva i analizirati razlike između njih.Izračunati produktivnost rada. Naziv ispitnog kataloga: POSLOVNA EKONOMIJA 2. .Objasniti vremenski i funkcionalni način amortizovanja osnovnih sredstava.Izračunati troškove prema: elementima procesa rada.Navesti podjelu troškova prema različitim kriterijumima.4.Objasniti strukturu izvora sredstava preduzeća. . . Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti poslovne ekonomije. .Izvršiti obračun amortizacije osnovnih sredstava prema vremenskom i funkcionalnom načinu amortizovanja. organizacionu strukturu subjekat privređivanja preduzeća I vrste preduzeća. .Izračunati rentabilnost rada. . . preduzeća . Ekonomski principi poslovanja .Definisati osnovna.Objasniti raspodjelu rezultata poslovanja preduzeća.Nabrojiti elemente preduzeća i objasnii uticaj elemenata preduzeća na privredni rast i tehnološki razvoj. . .Analizirati ukupne troškove i njihov uticaj kod poslovnog odlučivanja. .Objasniti pojam zarada.Objasniti potrebe i način zadovoljenja potreba. amortizovane i tržišne vrijednosti osnovnih sredstava. Sredstva i izvori sredstava .Definisati utroške i troškove i prepoznati razliku između utrošaka i troškova. . koristeći određene metode kalkulacije. .Izračunati koeficijent obrta osnovnih sredstava.Objasniti nastanak. amortizacija. Rezultati poslovanja . poslovanja . .1. .Izračunati fiksne i varijabilne troškove. sadašnje. . 181 .Obračunati zarade radnika.Objasniti osnivanje i prestanak rada preduzeća.Uspostaviti vezu između ukupnog prihoda i dobiti preduzeća. razvoj.

Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija.Objasniti potrebe. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja. .Analizirati instrumente marketinga.Analizirati akcionarsko društvo.Objasniti funkciju prodaje.Analizirati metode i tehnike u okviru funkcije rukovođenja.Objasniti postupak organizacije funkcije izvršenja. . 6. Tip ispita: USMENO. .Objasniti pojam. .Objasniti funkciju nabavke. 182 . Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika.Navesti funkcije preduzeća.Analizirati kriterijume za procjenu složenosti . Nastavnik /aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja. .Objasniti funkciju proizvodnje.Analizirati faktore koji utiču na razvoj preduzeća. 4.Uočiti razlike između ortačkog i komanditnog društva. . Usmeni ispit traje najviše 20 minuta. datog u ispitnom katalogu.Objasniti organizaciju radnog kolektiva. 5. .Objasniti pojam i podjelu menadžmenta.Analizirati faktore koji utiču na produktivnost.Utvrditi karakteristike strukturisanja opreme. . na prijedlog ispitivača. . . . . . .Objasniti vrste i komponente menadžmenta.Sastaviti plan istraživanja tržišta za zadate uslove.Uočiti razlike između društva lica i društva kapitala. . . kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti.Objasniti funkciju upravljanja. . . motive i ponašanje potrošača. Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta.Navesti organizacione oblike preduzeća i njihove osnovne karakteristike. . značaj i vrstu tržišta. . Marketing kao poslovna koncepcija savremenog preduzeća Znanja i vještine . . . .Objasniti metode istraživanja tržišta. .Objasniti potrebu razvoja preduzeća.Sadržaji Razvoj preduzeća Organizacija poslovanja preduzeća Menadžment savremene organizacije Organizacioni oblici preduzeća Organizacija funkcija u preduzeću 6. . Dozvoljena pomagala Pomagala nijesu dozvoljena. ekonomičnost i rentabilnost. .Nabrojiti motive zaposlenih.Navesti karakteristike javnih preduzeća. .Uočiti razlike između društva sa ograničenom i neograničenom odgovornosti.Analizirati organizaciju unutrašnjeg transporta.

društveni proizvod i nacionalni dohodak Raspodjela društvenog proizvoda i nacionalnog dohotka Objasniti dio dohotka za državne potrebe. pojedinačne zadatke.racionalno korišćenje materijala. Ispitni odbor propisuje početak.pravinu upotrebu stručne terminologije. Nastavnici/aktivi definišu konkretne.stepen povezanosti stručnoteoretskih i praktičnih znanja. usaglašeni između nastavnika stručnoteorijskih predmeta i praktične nastave. Zadaci se odnose na materiju predmeta: Računovodstvo. 3. u toku školske godine u kojoj završava razred. predstavljanju i vrednovanju predloženih rješenja.Ciljevi ispita Na praktičnom dijelu stručnog ispita kandidat treba da pokaže: .2. Finansije. vremena.samostalnost u uočavanju problema. predstavljanju i argumentovanju stavova. .poznavanje i poštovanje važećih zakona i drugih propisa u državi. . Uputstvo za sprovođenje praktičnog dijela stručnog ispita Kandidat za praktični dio stručnog ispita priprema seminarski ili projektni zadatak.poznavanje propisa za obezbjeđenje zaštite na radu i zaštite okoline. . zahtjevi Pokazatelji proizvodnje: društveni bruto proizvod. Kandidat radi zadatak samostalno. . Sadržaj ispitnih zadataka određen je okvirnim spiskom zadataka ili njihovom kombinacijom. javnu potrošnju i akumulaciju Pojam. 4.2. njihovom rješavanju. .prepoznavanje i analizu privrednih procesa i problema sa različitih apekata. . nastanak i razvoj novca Vrste i vrijednost novca Navesti funkcije novca Objasniti novčanu ravnotežu i stabilnost Kako se izračunava količina novca u opticaju Definisati inflaciju Objasniti uzročno-posljedičnu vezu inflacije Podjela inflacije Analizirati antiinflacione mjere Objasniti i uporediti devalvaciju i depresijaciju Objasniti i uporediti revalvaciju i apresijaciju Novac Inflacija 183 . Naziv ispitnog kataloga: Ispitni katalog praktičnog dijela stručnog ispitastručni rad 2. Osnovi makroekonomije. koji treba da su ujednačeni po težini za sve kandidate. .samostalnost u korišćenju literature i drugih izvora. Sastavni dio praktičnog dijela stručnog ispita je odbrana urađenog zadatka. Znanja koja obuhvata projektni zadatak/seminarski rad Sadržaj Pokazatelji proizvodnje Opis. STRUČNI RAD 1. energije. Poslovna ekonomija ili Statistika. sistematičnost u radu. datih u ispitnom katalogu. završetak i rok predaje radova. .samostalnost u komunikaciji.

Sadržaj Novčana masa Opis. zahtjevi Definisati novčanu masu Šta podrazumijeva kreiranje novčane mase Definisati optimalnu novčanu masu i matematički je prikazati Uloga centralnih i poslovnih banaka u regulisanju novčanih tokova Likvidnost banaka Definisati nauku o bankarstvu Objasniti nastanak i razvoj banaka Analizirati ulogu banaka u savremenoj privredi Objasniti pojedine vrste banaka Šta su bankarski poslovi i kako se dijele Objasniti pojedine vrste bankarskih poslova Uloga banaka u organizaciji platnog prometa U čemu je značaj informacionih sistema za banke Pojam osiguranja Objasniti nastanak i suštinu osiguranja U čemu se ogleda značaj osiguranja Objasniti pojedine vrste osiguranja U čemu se sastoji finansiranje osiguranja Analizirati sistem osiguranja u Crnoj Gori Pojam i predmet nauke o javnim finansijama Objasniti pojam fiskalne politike Koji su ciljevi fiskalne politike i kako se ostvaruju Budžet kao instrument fiskalne politike Pojam i značaj javnog sektora Objasniti osnovne funkcije javnih finansija Analizirati sistem javnog finansiranja u Crnoj Gori Šta su javne potrebe a šta javne koristi Šta su javni rashodi i u čemu se ogleda njihova specifičnost Objasniti razliku između klasičnog i modernog shvatanja javnih rashoda Navesti tri grupe potreba za javnim rashodima u savremenoj državi Osnovna načela javnih rashoda Rashodi u novcu i rashodi u naturi Redovni. granica i efekti javnih rashoda 184 . vanredni i godišnji rashodi Primarni i sekundarni rashodi Lični i materijalni rashodi Rashodi prema objektu i prema subjektu Produktivni i neproduktivni rashodi Rentabilni i nerentabilni rashodi Proizvodni i transferni rashodi Funkcionalna klasifikacija rashoda Klasifikacija rashoda prema ekonomskom sadržaju Problem utvrđivanja minimuma rashoda Gornja granica javnih rashoda Osnovni uzroci porasta javnih rashoda i Zakon stalnog porasta javnih rashoda Objasniti kada je neophodno ograničiti javne rashode Koji su osnovni efekti javnih rashoda u privredi Bankarstvo Bankarski poslovi Osiguranje Vrste i finansiranje osiguranja Javne finansije Javne finansije i javni sektor Javni rashodi Klasifikacija javnih rashoda Obim.

akumulaciju i investicije Objasniti dejstvo poreza na uvoz i izvoz. zahtjevi Objasniti načine usmjeravanja javnih rashoda kao sistem državne intervencije Oblici državnih preduzeća Objasniti osnovne kategorije transfernih rashoda Pojam javnih prihoda Nabrojiti klasifikacije javnih prihoda Pojam poreza Objasniti karakteristike poreza Koja je klasifikacija poreza danas prihvaćena u savremenoj finansijskoj teoriji Navesti lične i materijalne elementi oporezivanja Definisati osnovne ciljeve oporezivanja Objasniti uticaj poreza na nacionalni dohodak. na ekonomsku strukturu i stabilizaciono dejstvo poreza Objasniti finansijska načela Objasniti socijalno-politička načela Objasniti poresko tehnička načela Razlika između prevaljivanja i transformacije poreza i šta je evazija poreza Pojam poreskog sistema Navesti modalitete poreskog sistema Objasniti poreski sistem Crne Gore Zašto postoji interesovanje u javnosti kada se donosi budžet Šta je budžet i iz čega se sastoji Navedite osnovne karakteristike budžeta Objasniti ekonomsku funkciju budžeta Objasniti pravnu i političku funkciju budžeta Objasniti princip javnosti Princip o veličini budžeta Princip pokrića budžetskih rashoda Princip budžetskog pluralizma Princip potpunosti i realnosti Princip budžetske realnosti Princip jednogodišnjosti budžeta Princip budžetske ravnoteže Objasniti u čemu se ogleda nesavršenost teorije cikličnih budžeta. ciljevi i dejstva oporezivanja Poreska načela Poreski sistem Budžet Budžetska načela i principi Budžetska ravnoteža Budžetska procedura Budžetski sistem . potrošnju. teorije stabilizacionih budžeta i teorijesi stematskog budžetskog deficita Kakvo mišljenje postoji u savremenoj ekonomskoj teoriji kod nas Kako je problematika budžetske ravnoteže riješena u našim propisima Šta se podrazumjeva pod budžetskom procedurom i šta ona obuhvata Prijedlog budžeta i šta sadrži opšti.Sadržaj Javni rashodi i osnovni oblici državne intervencije Javni prihodi Opis. a šta posebni dio budžeta Objasniti izvršavanje budžeta Objasniti kontrolu izvršenja budžeta Budžetski sistem kao osnov za finansirenje državnih funkcija Obajsniti budžetski sistem Crne Gore Analizirati budžet Crne Gore 185 Elementi.

Sadržaj Finansiranje budžetskih potreba Međunarodne finansije Opis. zahtjevi Pojam i vrste fondova Finansiranje budžetskih potreba posredstvom organizacija obaveznog socijalnog osiguranja Prihodi fondova i potrebe koje se iz njih finansiraju Definisati međunarodne finansije Objasniti značaj međunarodnog finansiranja za našu zemlju Objasniti međunarodno kretanje kapitala Šta su zajednička ulaganja Međunarodni monetarni fond Međunarodna banka za obnovu i razvoj Ostale međunarodne finansijske organizacije Evrotržište Pojam i funkcije poslovnih finansija Objasniti finansijsko poslovanje preduzeća Finansijska situacija preduzeća Finansijska politika preduzeća: faktori i principi finansijske politike Finansijski poslovi preduzeća Finansijska služba u preduzeću i njen organizacioni položaj Finansijska evidencija Definisati pojam finansiranja preduzeća Izvori finansiranja preduzeća Akcije Obveznice Kratkoročne hartije od vrijednosti Navesti osnovne elemente finansijskog planiranja Objasniti predmet i metode finansijskog planiranja Razvrstavanje finansijskih planova Objasniti planski bilans uspjeha Plan prihoda od prodaje Plan proizvodnje i zaliha Planiranje rashoda Plan dugoročnih ulaganja Plan novčanih tokova Pomoću kojih pokazatelja se ocjenjuju finansijski položaj i aktivnost preduzeća Kako se izračunava i analizira koeficijent obrta kupaca i koeficijent obrta zaliha Kako se izračunava i tumači koeficijent obrta dobavljača i koeficijent obrta obrtnih sredstava Kako se utvrđuje stopa prinosa na uložena sredstva Definisati finansijsku kontrolu preduzeća Objasniti značaj finansijske kontrole u preduzeću Interna kontrola Uloga računovodstva u kontroli finansija Eksterna finansijska kontrola Pojam i karakteristike upravljanja novčanim sredstvima Kako se utvrđuje koeficijent obrta gotovine Kako se utvrđuje minimalni nivo gotovine Kako se može povećati efikasnost upravljanja gotovinom Međunarodne finansijske organizacije Poslovne finansije Organizacija obavljanja finansijskih poslova Finansiranje preduzeća Finansijsko planiranje Vrste finansijskih planova Pokazatelji finansijske analize Finansijska kontrola Upravljanje gotovinom 186 .

cirkularno kreditno pismo Finansijsko poslovanje sa inostranstvom 187 . karakteristike i vrste mjenice Elementi mjenice Prenos mjeničnih prava Akceptiranje mjenice Aval mjenice Plaćanje mjenične obaveze Naplata i obračun mjenice Pojam i vrste akreditiva Bitni elementi akreditiva Korišćenje i gašenje akreditiva Upotreba kreditne kartice Prednosti i postupak plaćanja kreditnom karticom Vrste platnih kartica u zemlji i inostranstvu Upotreba cirkularnog kreditnog pisma Devizni sistem i devizna kontrola Sredstva plaćanja u međunarodnom prometu Uloga banaka u deviznom poslovanju Platni promet Instrumenti platnog prometa Instrumenti platnog prometa za bezgotovinska plaćanja Instrumenti obezbjeđenja plaćanja .nalog za uplatu .ček Mjenica Akreditiv Platna i kreditna kartica.elektronski način obavljanja platnog prometa .popunjavanje elemenata instrumenata platnog prometa Nalog za prenos Nalog za naplatu Transakcije plaćanja Zbirni nalog za prenos Interni nalog Popunjavanje elemenata instrumenata platnog prometa Pojam čeka Vrste čeka Izdavanje čeka Podnošenje čeka Opoziv čeka Indosiranje čeka Pojam.Sadržaj Upravljanje potraživanjima Upravljanje zalihama Opis. zahtjevi Različiti aspekti upravljanja kupcima Kreditni standardi i njihova analiza Kreditni uslovi Obračun efekata uvođenja kasa skonta Vrste zaliha Koje su osnove vrste troškova zaliha Kako se može utvrditi optimalna veličina porudžbine Kako se utvrđuje momenat za plasiranje porudžbine Pojam i vrste platnog prometa Vrste plaćanja Učesnici i nosioci platnog prometa Objasniti razliku između žiro i tekućeg računa Na koji način se vrši plaćanje preko računa Razlika između klirinskog prometa i žiro-računa Pojam i vrste instrumenata platnog prometa Instrumenti platnog prometa za gotovinska plaćanja: .nalog za isplatu .

sporna i nenaplativa potraživanja iz poslovanja Druga potraživanja Pojam i vrste materijala Cijene materijala Dokumentacija za evidenciju materijala Evidencija nabavke materijala Evidencija potrošnje materijala Osnovni pojmovi i vrste rashoda Evidencija poslovnih rashoda Evidencija finansijskih rashoda Evidencija neposlovnih i vanrednih rashoda Evidencija revalorizacionih rashoda Prenos rashoda i zaključna knjiženja Osnovni pojmovi i vrste prihoda Evidencija poslovnih prihoda Evidencija finansijskih prihoda Evidencija neposlovnih i vanrednih prihoda Evidencija revalorizacionih prihoda Prenos prihoda i zaključna knjiženja Evidencija zaliha trg.međunarodni dokumentarni akreditiv . robe po nabavnoj cijeni Evidencija zaliha trg.međunarodna bankarska doznaka . vrste i vrijednosti stalnih sredstava Poslovne knjige osnovnih sredstava Amortizacija osnovnih sredstava Primjeri obračuna revalorizacije i amortizacije Pojam i oblici pribavljanja stalnih sredstava Izvori finansiranja stalnih sredstava Besplatan prijem stalnih sredstava Kupovina osnovnih sredstava Izgradnja stalnih sredstava Kombinovani primjeri pribavljanja stalnih sredstava Pojam i oblici otuđivanja stalnih sredstava Besplatno ustupanje stalnih sredstava Kupovina stalnih sredstava Rashodovanje stalnih sredstava Kombinovani primjeri otuđivanja stalnih sredstava Osnovni pojmovi i vrste Potraživanja po osnovu prodaje Sumnjiva. zahtjevi Sredstva plaćanja u platnom prometu sa inostranstvom Nosioci i učesnici platnog prometa sa inostranstvom Instrumenti platnog prometa sa inostranstvom: . robe po prodajnoj cijeni sa ukalkulisanim PDV-om Evidencija robe u obradi.postupak naplaćivanja i plaćanja Međunarodni ček Međunarodna mjenica Međunarodno kreditno pismo i kreditna kartica Međunarodna bankarska garancija Postupak naplaćivanja i plaćanja Objasniti pojam.međunarodna dokumentarna inkaso naplata .Sadržaj Platni promet sa inostranstvom Opis. doradi i manipulaciji 188 Instrumenti platnog prometa sa inostranstvom Evidencija stalnih sredstava Pribavljanje stalnih sredstava i izvori finansiranja Otuđivanje stalnih sredstava Evidencija kratkoročnih potraživanja Evidencija materijala Evidencija rashoda Evidencija prihoda Evidencija nabavke trgovinske robe .

Sadržaj Opis. operativni rashodi) Rashodi i vremenska razgraničenja Primjeri evidencije rashoda Pojam i vrste obaveza Evidencija dugoročnih obaveza Evidencija kratkoročnih obaveza Obaveze prema dobavljačima Obaveze po izdatim hartijama od vrijednosti Ostale kratkoročne obaveze Osnovni pojmovi i evidencija Evidencija novčanih sredstava na žiro-računu Evidencija novčanih sredstava u blagajni Devizni račun Otvoreni akreditivi i sredstva za isplatu čekova Hartije od vrijednosti Pojam. zahtjevi Evidencija internog kretanja robe Povećanje i sniženje cijena robe Viškovi i manjkovi trgovinske robe Pojam bankarskog poslovanja i bankarskih poslova Specifičnost knjigovodstva i poslovnih knjiga u bankama Bilans stanja i bilans uspjeha banke Pojam.primjeri knjiženja sa analizom uticaja na bilans stanja Evidencija poslovanja banke Evidencija plasmana i izvora sredstava banke Evidencija prihoda banke Evidencija rashoda banke Evidencija obaveza Evidencija novčanih sredstava Knjigovodstveni računikonta Evidencija realizacije robe Evidencija izvoza i uvoza robe Uticaj poslovnih promjena na bilans stanja 189 . oblici i vrste konta Pravila knjiženja na kontima Primjeri sastavljanja konta na osnovu početnog bilansa Pojam i vrste realizacije robe Dokumentacija koja je vezana za realizaciju robe Evidencija realizacije robe kada se zalihe evidentiraju po nabavnoj cijeni i prodajnoj cijeni sa PDV-om Pojam i značaj spoljnotrgovinskog prometa Kalkulacija izvoza i uvoza robe Dokumentacija vezana za spoljnotrgovinski promet Primjeri evidencije uvoza robe Primjeri evidencije izvoza robe Uticaj poslovnih promjena na bilans stanja Četiri osnovne grupe bilansnih promjena Pojam i sastavljanje sukcesivnih bilansa. funkcije i sadržaj konta Osnovni pojmovi o bankarskim plasmanima i izvorima sredstava banke Evidencija dugoročnih i kratkoročnih plasmana i kredita Evidencija kratkoročnih i dugoročnih depozita i kredita Evidencija uloga i drugih poslova sa stanovništvom Pojam i podjela prihoda Poslovni prihodi (prihodi finansiranja i operativni prihodi) Neposlovni i vanredni prihodi Prihodi i vremenska razgraničenja Primjeri evidencije prihoda Pojam i podjela rashoda Poslovni rashodi (rashodi finansiranja.

Sadržaj Poslovne knjige dvojnog knjigovodstva Opis. zahtjevi Dnevnik-hronološka evidencija Glavna knjiga-sisitematska evidencija Pomoćne knjige Primjeri knjiženja kroz poslovne knjige i sastavljanje probnog bilansa Evidencija komisionih i Karakteristike komisione i konsignacione trgovine konsignacionih poslova Dokumentacija za komisionu i konsignacionu trgovinu Evidencija komisionih poslova Evidencija konsignacionih poslova Evidencija troškova Pojam troškova trgovine trgovine Vrste troškova trgovine Evidencija troškova trgovine Prenos troškova trgovine Vremenska razgraničenja Pojam i vrste vremenskih razgraničenja prihoda i rashoda Evidencija na kontima vremenskih razgraničenja Bilans stanja i vremenska razgraničenja Završni obračun banke Pojam i organizacioni djelovi bilansiranja Sadržina godišnjeg obračuna Bilans stanja Bilans uspjeha Ostali godišnji finansijski izvještaji Evidencija zaliha Nabavka materijala po stvarnim i planskim cijenama proizvodnog preduzeća Utrošak materijala Obračun i evidencija odstupanja od planskih cijena Nabavka i utrošak sitnog inventara i ambalaže Primjeri knjiženja nabavke i utroška materijala Obračun rezultata Prihodi trgovinskih preduzeća poslovanja u trgovinskim Rashodi trgovinskih preduzeća preduzećima Obračun rezultata u trgovinskom preduzeću Primjer poslovanja trgovinskog preduzeća Utvrđivanje i raspoređivanje dobiti Gubitak i pokriće gubitka Evidencija blagajničkog Pojam i vrste blagajne poslovanja Blagajničko poslovanje i blagajnički maksimum Dnevnik blagajne Stvarno i knjigovodstveno stanje Evidencija obaveza prema Pojam povjerilac-dobavljač dobavljačima Dokumentacija vezana za evidenciju dobavljača Analitička i sintetička evidencija dobavljača Usaglašavanje anlitičke i sintetičke evidencije Popunjavanje dokumentacije i primjeri za knjiženje Evidencija potraživanja Pojam dužnika – kupca od kupaca Dokumentacija vezana za evidenciju kupaca Analitička i sintetička evidencija kupaca Usaglašavanje analitičke i sintetičke evidencije Popunjavanje dokumentacije i primjeri za knjiženje Evidencija gotovih Pojam gotovih proizvoda proizvoda Dokumentacija za evidenciju gotovih proizvoda Cijene gotovih proizvoda Knjiženje gotovih proizvoda 190 .

zahtjevi Podjela rashoda i prihoda Dejstvo rashoda i prihoda na bilans stanja Knjiženje rashoda i prihoda na uspješnim kontima Finansijski rezultat i sastavljanje zaključnog lista Kapital i pravne forme preduzeća Knjigovodstvena evidencija kapitala Knjiženje formiranja i promjena na kapitalu Specifičnosti evidentiranja pojedinih vrsta kapitala Evidentiranje hartija od vrijednosti Vrste nematerijalnih ulaganja i njihovo knjiženje Evidencija upisanog neuplaćenog kapitala Evidencija osnovnih sredstava bankarskih organizacija Evidencija drugih sredstava banke Klasifikovanje javnih prihoda i rashoda Budžetski cilj. razvoj. mjestu nastanka i nosiocima Razlika između fiksnih i varijabilnih troškova Fiksni i varijabilni troškovi Ukupni troškovi i njihov uticaj kod poslovnog odlućivanja Cijena koštanja izračunata određenim metodama kalkulacije Rezultati poslovanja preduzeća (ukupan prihod i dobit preduzeća) Veza između ukupnog prihoda i dobiti preduzeća Raspodjela rezultata poslovanja preduzeća Zarada Načini raspodjele neto-dobiti Obračun zarade radnika Odnos zarade-motivacije 191 Sredstva i izvori sredstava preduzeća Ulaganja u reprodukciju Rezultati poslovanja preduzeća Raspodjela rezultata poslovanja . sadašnje. organizaciona struktura preduzeća i vrste preduzeća Osnivanje i prestanak rada preduzeća Elementi preduzeća i uticaj elemenata preduzeća na privredni rast i tehnološki razvoj Potrebe i način zadovoljenja potreba Sredstva. imovina. amortizovane i tržišne vrijednosti osnovnih sredstava Vremenski i funkcionalni način amortizovanja osnovnih sredstava Obračun amortizacije osnovnih sredstava prema vremenskom i funkcionalnom načinu amortizovanja Koeficijent obrta osnovnih sredstava Struktura izvora sredstava preduzeća Utrošci i troškovi i razlika između utrošaka i troškova Podjela troškova prema različitim kriterijumima Troškovi prema elementima procesa rada. obrtna i ostala sredstva i razlike između njih Veza između nabavne. amortizacija. osnovnih sredstava i drugih sredstava banke Specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika Sistem glavne knjige i trezora Preduzeće kao osnovni subjekat privređivanja Opis. obim i konsolidovan račun trezora Budžetska klasifikacija Kontni okvir za budžetski sistem Evidentiranje finansijske i nefinansijske imovine Evidencija obaveza Knjiženje izvora sopstvenih sredstava i kapitala Nastanak. nematerijalnih ulaganja.Sadržaj Pojam i evidencija rashoda i prihoda Evidencija kapitala i pravne forme preduzeća Evidencija hartija od vrijednosti. Osnovna. izvori sredstava.

Ocjenjivanje znanja i vještina Ispitni odbor priprema kriterijume za ocjenjivanje. zahtjevi Ekonomski principi poslovanja Produktivnost rada Rentabilnost rada Ekonomičnost rada Faktori koji utiču na produktivnost. značaj i vrsta tržišta Plan istraživanja tržišta za zadate uslove Potrebe. interpretacija i vrednovanje rezultata Predstavljanje problema Usmena odbrana Ukupno Udio ∼20% ∼10% ∼40% ∼20% ∼10% 100% 192 . odnosno odbrana zadatka/rada traje najviše 20 minuta. motivi i ponašanje potrošača Metode istraživanja tržišta Instrumenti marketinga Organizacija poslovanja preduzeća Menadžment savremene organizacije Organizacioni oblici preduzeća Organizacija funkcija u preduzeću Marketing kao poslovna koncepcija savremenog preduzeća Usmeni odgovori.Sadržaj Ekonomski principi poslovanja preduzeća Opis. U sljedećoj tabeli daje se prijedlog za udio pojedinih elemenata pri izradi zadataka u konačnoj ocjeni: Oblast ocjenjivanja Plan obrade teme Izbor i upotreba odgovarajućih metoda rada Analiza. ekonomičnost i rentabilnost Organizacija radnog kolektiva Motivi zaposlenih Kriterijumi za procjenu složenosti Karakteristike strukturisanja opreme Organizacija unutrašnjeg transporta Pojam i podjela menadžmenta Vrste i komponente menadzmenta Organizacioni oblici preduzeća i njihove osnovne karakteristike Razlike između društva lica i društva kapitala Razlike između oratačkog i komanditnog društva Razlike između društva sa ograničenom i neograničenom odgovornošću Akcionarsko društvo Karakteristike javnih preduzeća Funkcije preduzeća Funkcija upravljanja Metode i tehnike u okviru funkcije rukovođenja Postupak organizacije funkcije izvršenja Funkcija nabavke Funkcija prodaje Funkcija proizvodnje Pojam. 5.

15. 7. potrebno je završiti četvrtu godinu obrazovanja sa pozitivnim ocjenama iz svih nastavnih predmeta i položiti stručni ispit. pismeno usmeno pismeni zadaci. 9. koja je predviđena nastavnim planom obrazovnog programa Ekonomski tehničar. špedicija. za svaku godinu usmeno usmeno pismeno (kontrolni zadaci i testovi) usmeno pismeno (pismena vježba) usmeno usmeno 4.usmeno. Literatura i drugi izvori Za učenike je preporučena literatura objavljena u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. 8. pismeno praktični rad.usmeno. Stručni ispit za obrazovni program Ekonomski tehničar sastoji se iz: . Poslovna ekonomija Poslovna komunikacija i 2. . 13. po jedan u toku polugodišta. Dozvoljena pomagala Na odbrani stručnog rada nijesu dozvoljena pomagala. Za završetak srednjeg stručnog obrazovanja u četvorogodišnjem trajanju za obrazovni program Ekonomski tehničar. 7. 3. 12. usmeno usmeno pismeni zadaci. po tri u toku školske godine usmeno. 11. birotehnika 3. 5. 193 . pismeno . Naziv predmeta br.pismenog ispita iz Maternjeg jezika i književnosti. USLOVI ZA NAPREDOVANJE I ZAVRŠETAK OBRAZOVNOG PROGRAMA U sljedeći razred prelaze učenici koji su na kraju školske godine pozitivno ocijenjeni iz svih predmeta tog razreda i ako su obavili profesionalnu praksu. 6. po jedan za svaki klasifikacioni period. 16. Bankarsko poslovanje Praktična nastava Drugi strani jezik. 10.pismenog /usmenog ispita iz Matematike ili stranog jezika. po izboru učenika. u svakoj godini praktični rad usmeno. 1. osiguranje Finansijska tržišta Pravo Statistika Finansije Računovodstvo ZNANJA Obavezni načini provjeravanja znanja . 14. Osnovi makroekonomije Poslovna informatika 4.6. OBAVEZNI NAČINI PROVJERAVANJA Red.italijanski jezik Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Carina. pismeno usmeno usmeno praktični rad usmeno usmeno pismeni zadaci.

5.provjeravanje znanja izvodi se putem ispita. PROFIL STRUČNE SPREME NASTAVNIKA I Stručna Red. Obrazovanje učenika sa smetnjama u razvoju može se produžiti najviše za jednu godinu. Poslovna komunikacija i VSS birotehnika 3. NAČIN PRILAGOĐAVANJA PROGRAMA OBRAZOVANJU ODRASLIH Programi iz stručnog obrazovanja koji su pripremljeni za mlade izvode se i za odrasle. pri čemu se uzimaju u obzir načini provjeravanja znanja (usmeno. 7.iz nastavnog plana izostavljaju se predmeti Fizičko vaspitanje i Slobodne . smjer Računska tehnika i Informatika Diplomirani inženjer organizacije rada Diplomirani pravnik Diplomirani ekonomista Profesor matematike Diplomirani matematičar Diplomirani ekonomista 5. nego uslovi koje utvrdi škola u nacrtu izvođenja obrazovnog programa za odrasle. . pismeno. na osnovu važećeg. Pravo Statistika Finansije VSS VSS VSS 194 . Škola treba da u roku od 30 dana uradi individualni plan.br. 7. Osnovi makroekonomije VSS 4.prilagođavanjem programa tako da se određeni sadržaji zamjenjuju njihovim ekvivalentima koji omogućavaju dostizanje istog stručnog standarda. odnosno stručnih kompetencija. . odnosno sa posebnim obrazovnim potrebama obrazovni program se izvodi: . u skladu sa Zakonom o usmjeravanju djece sa posebnim potrebama. Poslovna ekonomija VSS 2. Škola je .aktivnosti.prilagođavanjem uslova izvođenja uz dodatnu stručnu pomoć.za odrasle ne vrijede uslovi za napredovanje koji su određeni u programima. 6. praktični rad) određeni obrazovnim programom. 6. u skladu sa polaznim osnovama za prilagođavanje izvođenja obrazovnih programa obrazovanju odraslih.usmenog ispita iz Računovodstva.obavezna da odraslima ponudi sportske aktivnosti kojima se oni mogu dobrovoljno priključiti. tako da: . vježbe..škola izradi prilagođen program praktičnog obrazovanja s obzirom na poslove i zadatke koje obavlja učesnik obrazovanja. Finansija ili Bankarskog poslovanja (u zavisnosti od usmjerenja učenika) ili Poslovne ekonomije (nezavisno od usmjerenja).stručnog rada sa odbranom. uzimajući u obzir stav da učenici treba da postgnu iste standarde znanja u svim nastavnim predmetima. smjer Poslovna informatika Profesor matematike Diplomirani matematičar Profesor tehnike i informatike Diplomirani inženjer elektrotehnike. koji time prestaju biti uslov za završetak obrazovanja. . . Poslovna informatika VSS STRUČNIH SARADNIKA Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista. . Nastavni predmeti sprema 1. NAČIN PRILAGOĐAVANJA UČENICIMA SA SMETNJAMA U RAZVOJU Za učenike sa smetnjama u razvoju.

IV (O) II. 15. IV I. 11. Bankarsko poslovanje Praktična nastava Drugi strani jezikitalijanski jezik 195 . III i IV II IV III i IV (O. 13. 9. II I II II. III. III. III. 12. IV (B) II. 2. BROJ ČASOVA PO GODINAMA OBRAZOVANJA I VRSTAMA NASTAVE Red. 14. 8. 6. VSS osiguranje Upravljačko računovodstvo Finansijska tržišta VSS 8. 10. 5. 7. III. III. IV I. 17. Naziv premeta Poslovna ekonomija Poslovna komunikacija i birotehnika Osnovi makroekonomije Poslovna informatika Pravo Statistika Finansije Računovodstvo Razred I. 8. 10. Nastavni predmeti Računovodstvo Bankarsko poslovanje Praktična nastava Drugi strani jezikitalijanski jezik Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Stručna sprema VSS VSS VSS VSS VSS Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Profesor italijanskog jezika Diplomirani ekonomista Profesor geografije Diplomirani geograf Profesor istorije i geografije Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Carina.Red. II. IV (F) III. OBLIK ORGANIZACIJE IZVOĐENJA OBRAZOVNOG PROGRAMA Školski oblik. 16. 11. B) III i IV (F) II. broj 1. IV Ukupno časova 216 72 108 210 72 99 108 246 216 415 345 207 420 282 207 420 420 72 99 Vrsta nastave T 316 72 108 P(V) Broj časova kod kojih se odjeljenje dijeli na grupe T P(V) 9. špedicija.br. 4. 9. II. 3.

sadržaji vezani za opšteobrazovno područje: dani sporta. tehnike i nastavne tehnologije. ali su učenici obavezni da realizuju sadržaje slobodnih aktivnosti. organizovanje dopunske i dodatne nastave i dr. II i III razreda nakon završetka nastavne godine obavljaju profesionalnu praksu u trajanju od 10 dana. mjesto i vrijeme izvođenja) evidentiraju se u posebnim rubrikama u odjeljenskim knjigama. SLOBODNE AKTIVNOSTI Slobodne aktivnosti učenika su sastavni dio nastavnog plana i obrazovnog programa. sajmu knjiga i dr. a sastoji se iz tri cjeline: . socijalni rad učenika. polazeći od utvrđenog broja časova u nastavnom planu (u I. Za izradu programa profesionalne prakse i njenu realizaciju zadužena je škola. II i III razredu po 36 časova. broj 12. 16. 196 . da pomognu njihovoj socijalizaciji. ali je uslov za završetak razreda. posjeta istorijskim spomenicima. IV IV 10. Okvirni program slobodnih aktivnosti je sastavni dio godišnjeg plana rada škole. prva pomoć. literarna. O realizaciji programa profesionalne prakse učenik je obavezan da vodi dnevnik profesionalne prakse.obavezni sadržaji vezani za stručno-teorijsko područje: posjete institucijama i preduzećima koja su stručno vezana za obrazovni program koji se realizuje. filmske. Profesionalna praksa izvodi se u odgovarajućim preduzećima. muzičke predstave i likovne izložbe. posjete sajmovima informatike. 11. u skladu sa nastavnim planom. osiguranje Finansijska tržišta I II Razred Ukupno časova 72 72 72 138 66 Vrsta nastave T 72 72 72 138 66 P(V) Broj časova kod kojih se odjeljenje dijeli na grupe T P(V) III III. Uspješnost učenika na slobodnim aktivnostima se ne ocjenjuje. 15. a u IV-33 časa godišnje).sadržaji po izboru učenika: učešće u raznim sekcijama (sportska. Koncepcija slobodnih aktivnosti zasniva se na tome da doprinesu rasterećenju učenika.Red. Profesionalna praksa se ne ocjenjuje. muzička. Program slobodnih aktivnosti je sastavni dio godišnjeg plana rada škole. Dnevnik profesionalne prakse potpisuje lice zaduženo za realizaciju programa. dramska. ekološke aktivnosti. Internet klub i dr). 14. . 13. PROFESIONALNA PRAKSA Učenici I. Program slobodnih aktivnosti radi škola. U dnevniku učenik po danima upisuje sadržaje rada. pozorišne. Naziv premeta Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Carina. Program profesionalne prakse mora biti u korelaciji sa programom stručno teorijskih predmeta i praktične nastave. muzejima. informatička. likovna. špedicija. . saobraćajni propisi. ali i da upotpune. učešće na stručnim predavanjima i takmičenjima u poznavanju određenih oblasti. prošire i prodube znanja i kompetencije učenika. Podatke o profesionalnoj praksi (ime i prezime učenika.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful