OBRAZOVNI PROGRAM

EKONOMSKI TEHNIČAR

SADRŽAJ: OPŠTI DIO .................................................................................................. 3 1. NAZIV PROGRAMA: EKONOMSKI TEHNIČAR....................................................... 3 2. NASTAVNI PLAN ....................................................................................... 3 POSEBNI DIO ............................................................................................... 6 1. PREDMETNI PROGRAMI ............................................................................... 6 1.1. OPŠTEOBRAZOVNI PREDMETI..................................................................... 6 1.2. STRUČNO TEORIJSKI PREDMETI.................................................................. 7 1.2.1. POSLOVNA EKONOMIJA ......................................................................... 7 1.2.2. POSLOVNA KOMUNIKACIJA I BIROTEHNIKA ............................................... 16 1.2.3. OSNOVI MAKROEKONOMIJE ................................................................. 20 1.2.4. POSLOVNA INFORMATIKA .................................................................... 25 1.2.5. PRAVO............................................................................................ 36 1.2.6. STATISTIKA ...................................................................................... 41 1.2.7. FINANSIJE ....................................................................................... 49 1.2.8. RAČUNOVODSTVO.............................................................................. 63 1.2.9. BANKARSKO POSLOVANJE.................................................................... 94 1.2.10. PRAKTIČNA NASTAVA.......................................................................103 1.2.11. ITALIJANSKI JEZIK...........................................................................130 1.2.12. PREDUZETNIŠTVO I BIZNIS .................................................................142 1.2.13. EKONOMSKA GEOGRAFIJA .................................................................147 1.2.14. MARKETING ...................................................................................152 1.2.15. CARINE, ŠPEDICIJA, OSIGURANJE ........................................................157 1.2.16. FINANSIJSKA TRŽIŠTA ......................................................................166 2. STRUČNI ISPIT.......................................................................................171 2.1. ISPITNI KATALOZI STRUČNO-TEORIJSKIH PREDMETA .....................................171 2.1.1. BANKARSKO POSLOVANJE...................................................................171 2.1.2. FINANSIJE ......................................................................................175 2.1.3. RAČUNOVODSTVO.............................................................................178 2.1.4. POSLOVNA EKONOMIJA ......................................................................181 2.2. STRUČNI RAD .....................................................................................183 3. OBAVEZNI NAČINI PROVJERAVANJA ZNANJA .................................................193 4. USLOVI ZA NAPREDOVANJE I ZAVRŠETAK OBRAZOVNOG PROGRAMA....................193 5. NAČIN PRILAGOĐAVANJA UČENICIMA SA SMETNJAMA U RAZVOJU.......................194 6. NAČIN PRILAGOĐAVANJA PROGRAMA OBRAZOVANJU ODRASLIH.........................194 7. PROFIL STRUČNE SPREME NASTAVNIKA I STRUČNIH SARADNIKA .........................194 8. OBLIK ORGANIZACIJE IZVOĐENJA OBRAZOVNOG PROGRAMA .............................195 9. BROJ ČASOVA PO GODINAMA OBRAZOVANJA I VRSTAMA NASTAVE......................195 10. PROFESIONALNA PRAKSA .......................................................................196 11. SLOBODNE AKTIVNOSTI .........................................................................196

2

OPŠTI DIO 1. Naziv programa: EKONOMSKI TEHNIČAR 2. Nastavni plan
Redni broj A 1 2 3 4 5 1 2 3 1 2 3 4 sed. god. Opšte obrazovni predmeti Maternji jezik i 4 144 književnost Matematika 3 108 Strani jezik 3 108 Informatika 2 72 Fizičko vaspitanje 2 72 Društvena grupa predmeta Istorija 2 72 Sociologija Psihologija Prirodna grupa predmeta Bilogija sa ekologijom 2 72 Hemija 2 72 Geografija 2 72 Fizika UKUPNO A 22 792 2229 Stručnoteorijski predmeti Poslovna ekonomija 3 108 Poslovna 2 72 komunikacija i birotehnika Osnovi makroekonomije Poslovna informatika Pravo Statistika Finansije Računovodstvo Opšti smjer Računovodstvo Finansijski smjer Računovodstvo Finansije Bankarski smjer Bankarsko poslovanje UKUPNO B (b1+b2) 5 180 Praktična nastava 2 72 Slobodne aktivnosti 1 36 Izborna nastava 2 72 Profesionalna praksa 10 dana Broj časova 32 1152 Nastavni predmetigrupe predmeta I sed. 3 3 3 2 2 II god. 108 108 108 72 72 2 72 2 66 sed. 3 3 3 2 III god. 108 108 108 72 sed. 3 3 3 2 IV god. 99 99 99 66
Ukupno

459 423 423 72 282 144 72 66 72 72 72 72 429

2 15

72 540

13

468

13

B 1 2 3 4 5 6 7 8 9.02. 9.F2. 10.F2 10.B. C D E F G

3

108

216 72

3 2 2

108 72 72 2 72 2 3 66 99 66 99 33 66 99 330 132 33 132 1056

108 210 72 99 108 210 207 99 138 207 1302 420 141 420 4512

2

72

3 2 +3 +1 +2

108 72 108 36 72

2 +3 +1 +2 3 10 4 1 4 32

12 432 2 72 1 36 2 72 10 dana 32 1152

3 108 10 360 4 144 1 36 4 144 10 dana 32 1152

3

4 .sticanje znanja.razvoj ekološke svijesti i svijesti o poštovanju mjera zaštite na radu i zaštite okoline. .Izuzetno. neophodnih za samostalno obavljanje poslova. Lica koja su napunila 18 godina uključuju se u program za obrazovanje odraslih. spremnosti za razvijanje kvalitetnih međuljudskih odnosa. 4 2 III god. knjigovodstva osnovnih sredstava. . . kontrole isplate zarada. u školu se mogu upisati lica do 18 godine. . .planiranje. 36 144 72 sed.produbljivanje i proširivanje opšteg obrazovanja u funkciji struke i obezbjeđivanje stručno-teorijskih i praktičnih znanja. izučava ga u sva četiri razreda.razvoj informatičke pismenosti i sposobnosti timskog rada. definisanih standardima zanimanja. koji donosi Ministarsvo prosvjete i nauke.osposobljavanje za obavljanje poslova knjigovodstva analitike kupaca i analitike dobavljača. 2 2 2 god. . Uslovi za upis. odnosno uključivanje u program za obrazovanje odraslih .razvoj sposobnosti socijalne komunikacije. Učenik koji izabere strani jezik II u prvom razredu. priprema i organizovanje aktivnosti iz djelokruga svog rada. vještina i kompetencija za praćenje stanja finansijskih obaveza i potraživanja preduzeća. osiguranje Finansijska tržišta I sed. 36 72 72 72 sed. 4 2 IV god. pogonskog knjigovodstva. vještina i kompetencija za obavljanje poslova obračuna zarada u banci i poslova bankarskog knjigovodstva. materijala i vremena. 3. . bankarskog knjigovodstva.sticanje znanja. . 36 72 72 72 2 2 sed.U srednju stručnu školu (redovno obrazovanje). kreditiranja i kontrole potrošačkih kredita. U trećem i četvrtom razredu učenici biraju po dva predmeta. materijalnog knjigovodstva. Za opšti.Redni broj G1 E 1 2 3 4 5 6 Nastavni predmetigrupe predmeta Broj radnih sedmica Izborna nastava Drugi strani jezik Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Carina. . vještina i kompetencija za učestvovanje u poslovima kontrolora štednje i žiro-računa. upis se vrši prema odgovarajućem pravilniku o upisu učenika u srednju školu. vještina i kompetencija za obavljanje poslova kontrole dokumentacije i obračuna cijena.sticanje znanja. Ciljevi i zadaci obrazovnog programa . .sticanje znanja. 2 2 2 II god. .racionalno korišćenje energije. kontrole platnog prometa i aviza. . uz odobrenje nastavničkog vijeća škole. poreza i doprinosa na zarade. . kontrole tekućih računa. obračuna zarada. vještina i kompetencija za obavljanje poslova platnog prometa preduzeća. blagajničkih poslova. bankarski ili finansijski smjer učenici se odlučuju u drugom polugodištu drugog razreda. 36 132 66 Ukupno 72 72 2 2 66 66 141 420 278 72 72 72 138 66 Napomena: U prvom i drugom razredu učenici biraju po jedan izborni predmet.sticanje znanja. radi sticanja srednjeg stručnog obrazovanja u četvorogodišnjem trajanju mogu se upisati lica koja su završila osnovnu školu i nijesu starija od 17 godina. . špedicija.Ako se za upis prijavio veći broj kandidata od broja raspisanih mjesta. obaveza i fiskalnih opterećenja. poslova plaćanja sa inostranstvom. 4.osposobljavanje za pravilnu komunikaciju na jednom stranom jeziku.

5 .U redovnom obrazovanju učenici prelaze u viši razred ako su iz svih predmeta tekuće godine postigli pozitivnu ocjenu. 6. . 7.EKONOMSKI TEHNIČAR. u skladu sa Uputstvom o prilagođavanju obrazovnih programa obrazovanju odraslih.Završetkom obrazovnog programa stiče se stručno obrazovanje u četvorogodišnjem trajanju. Trajanje obrazovanja .5. odradili slobodne aktivnosti i obavili profesionalnu praksu.Obrazovanje po obrazovnom programu Ekonomski tehničar traje četiri godine. Obrazovanje koje se stiče . Prohodnost .Odrasli napreduju po programu u skladu sa programom za izvođenje obrazovnog programa za odrasle koji donosi škola.

1.1. MATEMATIKA 1.1.3.1.1.1. FIZIKA 1.1.1. FIZIČKO VASPITANJE 1. SOCIOLOGIJA 1. GEOGRAFIJA 1. ISTORIJA 1.1.4. PREDMETNI PROGRAMI 1.6.7.2. BIOLOGIJA SA EKOLOGIJOM 6 . INFORMATIKA 1. STRANI JEZIK 1. OPŠTEOBRAZOVNI PREDMETI 1.8. HEMIJA 1.1.5. MATERNJI JEZIK I KNJIŽEVNOST 1.11.9.1.1.1.10.POSEBNI DIO 1.

kalkulacija cijena. . . .2.1.sticanje znanja o osnovnim ekonomskim pojmovima i odnosima. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorije Vježbe 108 108 Ukupno 108 108 216 216 3. .osposobljavanje za samostalan rad (obračun troškova.upoznavanje sa karakteristikama preduzeća kao osnovnog subjekta privređivanja. STRUČNO TEORIJSKI PREDMETI 1.sticanje znanja o funkcionisanju i poslovanju privrednog društva. .razumijevanje ekonomskih principa privrednog društva.upoznavanje sa ulaganjima i rezultatima privrednog društva kao i načinom njihove raspodjele. POSLOVNA EKONOMIJA 1.2.1. .razumijevanje organizacije funkcija i elemenata privrednog društva.upoznavanje sa marketingom i menadžmentom kao poslovnom koncepcijom privrednog društva. 7 . . Naziv predmeta: POSLOVNA EKONOMIJA 2. analiza rezultata). Opšti ciljevi nastave .

imovina. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u ekonomiku i . način razlikuje vrste njihovog osnivanja preduzeća i prestanka rada .upoređuje osobine .navodi vrste strukturu privrede i preduzeća.izračunavanje amortizacije za pojedina osnovna sredstva .razumije pojmove: sredstva preduzeća preduzećem sredstva.upoznaje i dijela i cjeline. sadašnju.objašnjava amortizaciju za nabavnu.upoznaje osnovne i organizacije zadatke poslovne ekonomije .razlikuje osnovna.osnovne pojmove preduzeća privređivanja. pojedina osnovna amortizovanu i sredstva prema tržišnu vrijednost vremenskom i osnovnih sredstava funkcionalnom i značaj načinu amortizacije amortizovanja Preporuke za izvođenje nastave vježba: .analizira odnos osnovni subjekat opšteg i privređivanja pojedinačnog. .uspostavlja vezu amortizacija. .analizira preduzeća organizacionu .izračunavanje koeficijenta obrta obrtnih sredstava 8 .uočava značaj organizacionu zadovoljavanja strukturu privredepotreba nastanak i razvoj . izvori između nabavne.razvija svijest o organizaciju između ekonomike značaju ekonomije . .razumije poslovnu ekonomiju kao naučnu disciplinu Preduzeće kao . sredstava sadašnje i preduzeća amortizovane . razumije privrede i .poznaje elemente pojedinih vrsta preduzeća i njihov preduzeća uticaj na privredni rast i tehnološki razvoj .uočava povezanost .razvija pozitivnu sredstava preduzeća obrtna i ostala identifikaciju sa .4.razumije pojam potreba i način njihovog zadovoljenja Sredstva i izvori .definiše značaj vrijednosti sredstava osnovnih sredstava preduzeća .izračunava . .

razvija osjećaj za racionalno trošenje materijalnih dobara vježba: .razvija poslovnu odgovornost pri odlučivanju .analiza ukupnih troškova .izračunava i analizira troškove prema: .za zadate uslove analizira ostvarene rezultate .mjestu nastanka .izračunava koeficijent obrta obrtnih sredstava .razumije vremenski i funkcionalni način amortizovanja .izračunava ukupan prihod .razumije pojmove utrošaka i troškova .razumije pojam i objašnjava značaj rezultata poslovanja preduzeća. objašnjava fiksne i varijabilne troškove .izračunavanje fiksnih i varijabilnih troškova i njihovo grafičko predstavljanje .navodi pojavne oblike izražavanja rezultata poslovanja preduzeća i faktore koji na njih utiču .izračunavanje dobiti 9 .planira smanjenje troškova za zadate uslove .obrazlaže učešće pojedinih vrsta izvora sredstava u ukupnim izvorima .elementima procesa rada .navodi izvore sredstava i objašnjava njihovu strukturu Ulaganja u reprodukciju .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .izračunava fiksne i varijabilne troškove .nosiocima .analizira ukupne troškove i njihov značaj pri poslovnom odlučivanju .razvija osjećaj za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju vježba: .objašnjava podjelu troškova.izračunava dobit . ukupan prihod i dobit preduzeća .izračunava cijene koštanja koristeći pojedine metode kalkulacije .izračunavanje cijene koštanja i prodajne cijene putem kalkulacije Rezultati poslovanja preduzeća .uspostavlja vezu između ukupnog prihoda i dobiti preduzeća .razlikuje troškove i utroške .navodi različite metode kalkulacije i objašnjava njihove karakteristike Formativni ciljevi učenik .analizira faktore koji su uslovili određene rezultate .razumije pojam i značaj kalkulacije .izračunava fizički obim proizvodnje .definiše pojam obrta kapitala .planira uslove za postizanje boljih rezultata Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .shvata uslovljenost angažovanja i trošenja .

razvija svijest o pripadnosti preduzeću vježba: .planira raspodjelu dobiti .produktivnost .razumije pojam i objašnjava značaj raspodjele rezultata poslovanja . navodi elemente za obračun zarada .razumije pojam i značaj zarada.razvija osjećaj za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju vježba: .uticaj svakog člana kolektiva na sopstvene rezultate i rezultate rada kolektiva .razlikuje raspodjelu kao jednu od faza reprodukcije .upoređuje rezultate poslovanja različitih preduzeća Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Raspodjela rezultata poslovanja .rentabilnost .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .analizira odnos zarada-motivacija .princip ekonomičnosti i uticaj na poslovanje preduzeća .izračunavanje ekonomičnosti .izračunavanje rentabilnosti 10 .objašnjava način obračuna zarade i odnos zaradamotivacija Ekonomski principi poslovanja preduzeća . ekonomičnost i rentabilnost .princip rentabilnosti i uticaj na poslovanje preduzeća .izračunava za zadate uslove: .ekonomičnost .obračun zarada radnika .Razumije i objašnjava: .razvija svijest o ličnoj odgovornosti .analizira faktore koji utiču na produktivnost.princip produktivnosti i uticaj na poslovanje preduzeća .izračunavanje produktivnosti .obračunava zarade radnika na bazi zadatih podataka .analizira različite načine raspodjele neto-dobiti .

razumije značaj ulaganja u razvoj preduzeća Formativni ciljevi učenik .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Razvoj preduzeća .navodi faktore koji utiču na razvoj preduzeća i objašnjava njihov uticaj .razvija pozitivnu identifikaciju sa preduzećem Preporuke za izvođenje nastave 11 .analizira faktore razvoja preduzeća i njihov međusobni uticaj Socijalizacijski ciljevi učenik .planira razvoj preduzeća za zadate uslove .razvija ekološku svijest .

razvija sistematičnost u radu .ciljeve poslovanja.prepoznaje ciljeve preduzeća i ciljeve poslovanja .poslovanja preduzeća .uočava razlike između ortačkog i komanditnog društva .uočava karakteristike društva kapitala i vrši poređenje između akcionarskog društva i društva sa ograničenom odgovornošću .upoznaje organizaciju . mjere i transformaciju ciljeva u zadacima Menadžment savremene organizacije .uočava ulogu menadžmenta u razvoju preduzeća .poznaje opšte karakteristike javnih preduzeća Formativni ciljevi učenik .prepoznaje vezu između ciljeva.razvija ekonomičnost u poslovanju 12 .razlikuje vrste menadžmenta od komponenti menadžmenta .navodi organizacione oblike preduzeća i njihove osnovne karakteristike . ograničenu i neograničenu odgovornost .Razred: DRUGI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Organizacija poslovanja preduzeća .razlikuje i upoređuje ortačko i komanditno društvo.uviđa važnost timskog rada .objašnjava društva lica i društva kapitala .uočava razlike između društva sa ograničenom i neograničenom .navodi i objašnjava . mjera i zadataka Socijalizacijski ciljevi učenik .uočava razlike između društva lica i društva kapitala .shvata važnost određivanja cilja u poslovanju Preporuke za izvođenje nastave .objašnjava komponente menadžmenta Organizacioni oblici preduzeća .razumije pojam menadžmenta i navodi podjelu i karakteristike menadžmenta .

rukovođenja i izvršenja . ritam i pripremu proizvodnje za zadate uslove . organizaciju.navodi kriterijume za procjenu složenosti poslova .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Organizacija elemenata proizvodnje .uočava značaj - Formativni ciljevi učenik odgovornošću analizira akcionarsko društvo razlikuje kriterijume za procjenu složenosti uočava značaj motivacije za ostvarivanje ciljeva poslovanja utvrđuje karakteristike strukturisanja opreme Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - .objašnjava funkciju upravljanja .objašnjava osnovna načela organizacije elemenata proizvodnje . sistem.razlikuje i karakteriše funkcije upravljanja.razvija samostalnost u radu 13 . organizaciju. robne zalihe. transportnu funkciju . skladišnu funkciju.objašnjava vertikalnu i horizontalnu podjelu funkcija.identifikuje vrste skladišta .razvija sistematičnost u radu . politiku.nabraja motive zaposlenih i obrazlaže ih . faktore.navodi funkcije preduzeća .razlikuje sekundarnu funkciju u preduzeću .određuje zadatke.utvrđuje vidove.objašnjava organizaciju kolektiva . funkciju rukovođenja.objašnjava organizaciju unutrašnjeg transporta Organizacija funkcija u preduzeću . funkciju izvršenja .utvrđuje zadatke. funkciju prodaje. planiranje nabavke i saradnju sa drugim službama . .razumije proces kupoprodaje i saradnju sa drugim službama .obrazlaže funkciju proizvodnje. funkciju nabavke.razlikuje metode i tehnike u okviru funkcije rukovođenja .

Beograd.analizira ulogu marketinga u preduzeću .razumije potrebe. Pavlovic M. . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Jelević G. Acić J.vrši izbor predmeta istraživanja . . Zavod za udžbenike i nastavna stedstva. Obod. . Kisić S.prepoznaje tokove robe u skladištu (ulaz i izlaz robe) .zna pojam i vrste instrumenata marketinga .upoznaje značaj marketinga za poslovanje preduzeća . Cetinje. koristeći odgovarajuće metode istraživanja tržišta .: Ekonomika i organizacija preduzeća za II razred ekonomske škole.navodi pojam. kanale prodaje i promociju . Božić V. 2006. 1995....Mihailović B. 1999.analizira ponudu.razumije marketing kao savremenu poslovnu koncepciju .analizira instrumente marketinga.: Marketing. Materijalni uslovi za izvođenje nastave Računar sa programskom opremom i grafoskop.: Marketing–principi za menadžere. nosioce. Okvirni spisak literature i drugih izvora . tražnju i cijenu i njihov odnos . 6.sastavlja plan istraživanja tržišta.grafički prikazuje krivu tražnje i ponude .objašnjava pojam i navodi elemente i vrste tržišta .. zadatke i korišćenje sredstava transporta Marketing kao poslovna koncepcija savremenog preduzeća .: Poslovna ekonomija za II razred. Beograd i Novi Sad. proizvod i proizvodni program..Informativni ciljevi i sadržaji učenik organizacije skladišta . Beograd.Kisić S.razumije kombinovanje instrumenata marketinga Formativni ciljevi učenik politiku i plan prodaje za zadate uslove Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .razvija odgovornost u radu 5.Gereke Lj. predmet i metode istraživanja . cijene..Lovreta S. motive i ponašanje potrošaca . 14 .poznaje značaj. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Hamić H. 2000.

referati) i usmeni odgovori učenika. . Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .7. Povezanost predmeta Znanja Tržište Instrumenti marketinga Vrste privrednih subjekata Linijski dijagrami Marketing Marketing Pravo Statistika Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Tržište Instrumenti marketinga Vrste preduzeća Kriva tražnje i ponude 15 . Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu.U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju pismeni radovi učenika (testovi.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja. 9. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .Visoka stručna sprema iz područja ekonomije. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. diplomirani ekonomista.

osposobljavanje za samostalan rad.2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3.ovladavanje znanjima i vještinama poslovne komumikacije. 16 . .razvijanje osjećaja odgovornosti. . . objektivnosti i poslovne diskrecije. Naziv predmeta: POSLOVNA KOMUNIKACIJA I BIROTEHNIKA 2.usvajanje opštih i stručnih znanja i stručnih kompetencija za rješavanje problema u svom zanimanju. neophodnih za aktivan život u građanskom demokratskom društvu. . .ovladavanje tehnikom rada na tastaturi po sistemu slijepog kucanja. . njegovih socijalnih kompetencija. . . .razvoj ličnosti učenika. Opšti ciljevi nastave .1.upoznavanje sa organizacijom rada u administrativnom poslovanju.usvajanje znanja iz oblasti korespondencije.savladavanje tehnike prepiske uz korištenje savremenih elektronskih sredstava.sticanje navika tačnosti i sistematičnosti u radu. POSLOVNA KOMUNIKACIJA I BIROTEHNIKA 1.2.

razumije odnos i . iz prakse orjentaciju prema pojam i zadatke zanimanju predmeta .zna principe oslovljavanja u primjenjuje manire organizacije rada svim fazama lijepog ponašanja sa strankama komunikacije .razvija ulogu .analizira primjere .navikava se na poslovanje neophodne uslove timski rad .samostalno .uočava važnost organizaciju rada u određuje sredstva korišćenja kancelariji za evidenciju iskustava drugih .demonstrira samodisciplinu kancelarijskog upotrebu sredstava .prepoznaje .upoznaje sredstva i upotrebu sredstava zaključivanje predmete rada u za evidenciju kancelariji radnih obaveza .upoznaje .shvata pojam i rada .vrednuje sopstvene značaj stranke . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod .obrazlaže značaj kancelariji ekonomisanja i kancelarijskog .razvija pozitivnu .primjenjuje fraze vrijednosti i .analizira .4.razumije ulogu i značaj predmeta u svim oblastima privrednog poslovanja Kancelarijsko .informiše se o radnih obaveza .definiše sredstva za evidenciju radnih obaveza i poznaje značaj zaštite na radu Komunikacija sa .demonstrira samostalno .usvaja i prepoznaje poslovanja i predmeta rada u važnost .analizira oblike tolerantnu način komunikacije komunikacije poslovnu klimu sa strankama .razvija sposobnosti strankama stranke i poslovni timskog rada .koristi računar kao profesionalnosti u poslovanja sredstvo za rad radu .upoznaje ciljeve. vrši i komunikacije formira ključne .demonstrira prijem .razumije oblike .obrazlaže i shvata elemente za značaj povratne uspješnu informacije komunikaciju Preporuke za izvođenje nastave 17 .formira osjećaj za uslovima rada .stvara pozitivnu i .priprema.azumije pojam i bonton .upoznaje poslovnu najpovoljniji oblik i kulturu i poslovne sredstva običaje komunikacije .

poznaje poslovno pismo.razvija komunikativnost i toleranciju 18 .-astavlja podnesak .upoznaje dokumenta unutrašnjeg prometa roba i usluga .identifikuje primjere iz prakse .koristi čist književni jezik .demonstrira tok poslovnog sastanka .razlikuje oblike i primjenjuje načela korespondencije .analizira poslovni sastanak .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Korespondencija .primjenjuje i identifikuje obrazce .poznaje dokumenta robnog prometa .shvata pojam poslovnog sastanka .razumije tok poslovnog sastanka Formativni ciljevi učenik .definiše ulogu podnesaka Korespondencija u oblasti poslovnih sastanaka .racionalno i efikasno koristi radno vrijeme .sastavlja službeni dopis .analizira elemente zapisnika .upoznaje poslovnu korespondenciju .analizira značaj korespondecije .radne situacije u kojima se koriste poslovna pisma .upoznaje pojam i značaj korespondencije .poznaje službenu korespondenciju .definise ulogu obrazaca .razumije organizaciju poslovnog sastanka .-uočava razlike između različitih vrsta korespondencije .definiše službeni dopis i vrste službenih dopisa .pravi dokumenta unutrašnjeg i spoljnog prometa roba i usluga .izrađuje stilizaciju teksta i fraze oslovljavanja .stiče inicijativnost i organizacione sposobnosti njegovanjem profesionalne odgovornosti i dužnosti .upoznaje dokumenta spoljnog prometa roba i usluga .vrši prethodne poslovne i tehničke pripreme . djelove poslovnog pisma i forme oblikovanja .vodi zapisnik - - - Socijalizacijski ciljevi učenik shvata neophodnost pismene komunikacije razvija osjećaj samostalnosti i usavršavanja stručnim znanjima uvažava poslovnog partnera i čuva poslovnu tajnu razvija spremnost za saradnju razvija kreativnost i snalažljivost preuzima odgovornost Preporuke za izvođenje nastave vježba: .sastavlja i prosljeđuje poziv za poslovni sastanak .upoznaje načela i oblike korespondencije .definise oblik poslovnog sastanka .koristi skraćenice i oznake u poslovnom dopisivanju .oblikuje poslovno pismo u svim formama .

: Korespondencija za III i IV razred pravne i birotehničke škole. grafoskop. telefon.. 6. Beograd. 2002. 2000. aparati za kopiranje i umnožavanje.. 9.. 2003. Beograd. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .Harizanova V. Rakinić J.5. interfon.Spasić D.: Savremena poslovna korespondencija za prvi razred ekonomske škole i treći razred turisticko-ugostiteljske škole.: Birotehnika za IV razred ekonomske škole. .Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . .Usmena provjeravanje znanja. Beograd. kancelarijski materijal.Okvirni spisak literature i drugih izvora .Visoka stručna sprema.. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.Materijalni uslovi za izvođenje nastave . telefaks. poslovna dokumentacija. po jednom u klasifikacionom periodu.Šarković E. 7.Grujić M.Pismeni zadaci. pismenih zadataka i pismenih vježbi.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu usmenog provjeravanja znanja.. diplomirani ekonomista sa ispitom iz daktilografije. Stegensek M. Rakinić J. Beograd. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Povezanost predmeta Povezanost sa predmetom Znanja Funkcije u preduzeću Organizacija poslovanja Tržište Predmet Poslovna ekonomija Znanja Podjela i značaj funkcija Mjesto poslovnih komunikacija u organizaciji preduzeća Dokumentacija unutar preduzeća Dokumentacija koja se koristi sa okruženjem Oblikovanje slova Formiranje poslovnih pisama Formatiranje teksta Poslovna informatika 19 . . najmanje jedan put u klasifikacionom periodu i pismene vježbe. diktafon. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. 8. .: Sekretarsko poslovanje sa daktilografijom. Šarković E. . 2002.Računari sa internet vezom i odgovarajućom programskom opremom. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Babić J.

2. .upoznavanje i razumijevanje državnog regulisanja ekonomije.upoznavanje odnosa potrošnje i štednje. 20 . .poznavanje tržišta i razumijevanje odnosa na tržištu.poznavanje i razumijevanje troškova. .1. . . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 108 108 Ukupno 108 108 3.razumijevanje procesa proizvodnje i kombinovanje faktora proizvodnje.upoznavanje novca kao sveopšteg ekvivalenta. . . .3. OSNOVI MAKROEKONOMIJE 1. Opšti ciljevi nastave . odnosno potrošnje i akumulacije. Naziv predmeta: OSNOVI MAKROEKONOMIJE 2.razumijevanje uticaja međunarodne trgovine na privredni rast i privredni razvoj zemlje.osposobljavanje za samostalan rad.upoznavanje sa privrednim sistemom zemlje.

spoljna trgovina)-šematski prikaz .razlikuje tržišno i plansko regulisanje ekonomije Privredni rast i .privredni rast (grafički prikaz) vježba: .razlikuje sastavne za društveni razvoj sistema komponente .4.utemeljuje .razvija usmjerenost privredni razvoj rast i privredni na privredni rast i .razvija osjećaj za aktivnost potrošnje (faze organizaciju posla . nivo cijena.razvija svijest o .definiše privredni razvoj razvoj zemlje rast i privredni .razlikuje ekstenzivni i intezivni privredni rast .poznaje i razumije privrednog sistema značaju ekonomije pojam privrednog .razvija usmjerenost proizvodnje reprodukcije) na ekonomsku .nabraja proizvodnje stanovnistva pokazatelje . privredni rast.obrazlaže povratne sistem od sprege privrednog društvenog sistema sistema .definiše između .nabraja elemente društvene .razlikuje privredni .izračunava stopu .nabraja i .raspod društva ekonomsku jele. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Privredni sistem .nabraja tipove ravnotežu privrednog sistema ("magični četvorougao") .upoznaje ciljeve privrednog sistema privrednog sistema .analizira opštu ."magični četvorougao" (zaposlenost.potrošnja i štednja.analizira tipove .koristi pokazatelje kvaliteta života Faktori proizvodnje .potrebi razvoja proizvodnju kao proizvodnje.razvija pozitivnu i proizvodnje proizvodnje orjentaciju prema .obrazlaže na primjeru kretanje robe i novca .razlikuje privredni .razlikuje Preporuke za izvođenje nastave diskusija: .analizira veze zanimanju objašnjava faktore faktora proizvodnje proizvodnje i njihovih dohodaka .upoređuje stope privrednog rasta i privrednog rasta privrednog razvoja različitih zemalja . odnosno potrošnja i akumulacija vježba: .razvija svijest o .pronalazi veze .uspostavlja veze efikasnost povezanost potreba između elemenata .uočava potrebu razvoj rasta industrijske socijalne sigurnosti .razlikuje potrošnju i akumulaciju .proizvodna funkcija (grafički prikaz) 21 . razmjene i .objašnjava .

razlikuje degresivne. prosječne i granične troškove .analizira oportunitentne troškove .Informativni ciljevi i sadržaji učenik preduzetništvo i informacije. kao savremene faktore proizvodnje . društvenog proizvoda i nacionalnog dohotka Troškovi proizvodnje . stepenu konkurencije. vrstama ekonomskih dobara i karakteru prodaje .izrađuje šematski prikaz graničnih troškova . tražnja.pojašnjava strukturu društvenog bruto proizvoda.struktura pokazatelja proizvodnje (izrada šematskog prikaza) - Tržište .definiše tržište .razumije pojam alternativnih ili oportunitentnih troškova Formativni ciljevi učenik preduzetništvo od biznisa razlikuje preduzetnika od menadžera radi i analizira grafik krive proizvodnih mogućnosti uspostavlja vezu između društvenog bruto proizvoda. cijene) .navodi i obrazlaže zakone proizvodnje Rezultati proizvodnje .(ponuda.upoznaje elemente tržišta . drušvenog poizvoda i nacionalnog dohotka prema zadatom algoritmu izračunava pokazatelje proizvodnje Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .analizira veze .razvija ekonomičnost u poslovanju .fiksni i varijabilni troškovi (izrada dijagrama) .izračunavanje prosječne troškove .grafički prikazuje osnovnu strukturu troškova .upoznaje ukupne.idealno konkurentno tržište (izrada modela) 22 .upoznaje fiksne i varijabilne troškove .razlikuje fiksne i varijabilne troškove .razvija preciznost i samopouzdanje vježba: . proporcionalne i progresivne varijabilne troškove .razvija sposobnost za timski rad vježba: .razlikuje vrste tržišta prema obuhvatu.objašnjava proizvodnu funkciju .razvija spremnost za saradnju i timski rad vježba: .nabraja i objašnjava pokazatelje proizvodnje .granični troškovi (šematski prikaz) .poznaje vrste tržišta .

poznaje opšte pojmove međunarodne trgovine .upoznaje tržišne subjekte i objekte Ponuda.pronalazi prednosti i nedostatke međunarodne trgovine .razlikuje finansijsko.razvija pravilan stav prema novcu (novac nije cilj.koristi zvanični valutni kurs . tražnja i cijene .razumije pojam novca .prihvata globalna kretanja u svijetu .razlikuje novčano i tržište kapitala .upoređuje i analizira obligacije i akcije .razvija stručnu odgovornost vježba: .razlikuje gotov i depozitni novac .Informativni ciljevi i sadržaji učenik . već sredstvo za ostvarenje cilja) vježba: .nabraja funkcije novca .upoznaje strukturu finansijskih sredstava Međunarodna ekonomija .kriva ponude i tražnje (izrada dijagrama) .proučava karakteristike tržišta .poznaje osnove trgovinskog i platnog bilansa .nabraja i objašnjava funkcije tržišta .valutni odnosi 23 .poznaje valutne odnose i valutni kurs Formativni ciljevi učenik funkcija tržišta i njihovih mehanizama radi model idealnog konkurentnog tržišta (potrošnih dobara) razlikuje tržišne subjetke i objekte izrađuje i analizira krive ponude i tražnje analizira ravnotežu ponude i tražnje na tržištu uočava posljedice promjene ravnoteže ponude i tražnje Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .izrada trgovinskog i platnog bilansasimulacija .demonstrira ravnotežu ponude i tražnje .objašnjava pojam i formiranje cijena na tržištu Novac i finansijsko tržište .razlike trgovinski od platnog bilansa .izrada modela ravnoteže ponude i tražnje .razvija stručnost i spremnost za timski rad vježba: .sastavlja trgovinski i platni bilans . robno i resursno tržište .pojašnjava pojmove individialne ponude i individualne tražnje .finansijsko tržište .poznaje surogate novca .

Okvirni spisak literature i drugih izvora .: Osnovi ekonomije. 6. katalozi. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja. Povezanost predmeta Znanja Osnove tržišta Podjela tržišta Elementi tržišta Rezultati poslovanja preduzeća Ulaganja u reprodukciju Devizno poslovanje Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Marketing Tržište (vrste tržišta) Ponuda.U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju pismeni radovi (testovi. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda.5.grafoskop.: Ekonomija za menadžere.: Osnovi ekonomije. tražnja.Labus M. Kotor. Fakultet za pomorstvo. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. cijene Poslovna ekonomija Finansije Rezultati proizvodnje Troškovi proizvodnje Međunarodna ekonomija 24 . . referati) i usmeni odgovori učenika. 9.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije. 7. . Kotor. 2003. Fakultet za pomorstvo. diplomirani ekonomista. Beograd.Drašković V.Drašković V. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . slajdovi. prospekti. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . . 8. kompjuter. Jugoslovenska knjiga.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.1996. 1997.

sticanje samopouzdanja i njegovanja logičkog mišljenja. .shvatanje neophodnosti čuvanja informacija.shvatanje smisla i značaja kategorije rada.2. .osposobljavanje za primjenu stečenih znanja.upoznavanje sa pojmovima poslovne informatike. . .upoznavanje razvoja informacione tehnologije. upornosti. POSLOVNA INFORMATIKA 1. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 36 36 33 105 36 36 33 105 Ukupno 72 72 66 210 3.shvatanje neophodnosti i važnosti upotrebe programskih paketa. preduzimljivosti i komunikativnosti.razvijanje sposobnosti pravilnog načina prezentovanja informacija. Naziv predmeta: POSLOVNA INFORMATIKA 2.ovladavanje metodama i tehnikama pripreme. 25 . Microsoft Excel. Microsoft Access. odgovornosti. . prenošenja i korišćenja informacija. . .razvijanje intersovanja za praćenje informacionih tehnologija i razvoja programskih paketa. . .razvijanje komunikacijskih sposobnosti.4. . navikavanje na permanentno učenje i praktični rad. obrade. pedantnosti i tačnosti.upoznavanje učenika sa računarom i programskim paketima Microsoft Word. .razvijanje sposobnosti rada u grupi. Opšti ciljevi nastave .razvijanje logičkog mišljenja. . .1. . .shvatanje neophodnosti globalnog povezivanja.shvatanje neophodnosti korišćenja e-poslovanja.

postojećim dokumentima i prikazivanje dokumenta u različitim oblicima Formatiranje . nabraja.koristi različite .formatizovanje fonta 26 .razvija . izmjenu.aktiviranje postojećeg dokumenta .razvija inovativnost fontova njihovu promjenu i kreativnost Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .koristi tastaturu i . brisanje.određuje u kom će obliku prikazati dokument .oblikuje slova i shvata značaj različitih oblika i . vrste fontova u smisao za lijepo imenuje vrste različite svrhe i vrši . preciznost.praktično upoznavanje sa vrstama fontova .upoznaje komande sa ekrana.kopiranje i premještanje teksta .razvija tačnost i . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Tekst editor .upoznavanje sa rasporedom slova i tipki na tastaturi Wordov ekran .upoznaje rad sa novim dokumentima. briše. pisanje. premještanje .definisanje i promjena vrste. bilo da su novi ili postojeći . poznaje kopiranje.koristi programski .pisanje novog dokumenta .rad sa dokumentima iz drugog programskog paketa vježbe: .brisanje i izmjena teksta .pisanje teksta . veličine fonta i ostalih parametara kojima se definišu fontovi vježbe: .razvija preciznost Rad sa dokumentima .4. oblika.navikava na tačnost. radi pisanja i obrade sposobnosti sa njima i upoznaje teksta i zna kako funkcije i značaj funkcionišu pojedinih tipki na pojedini djelovi PC tastaturi PC računara računara Fontovi .upoznaje paket pri obradi karakteristike teksta programskog paketa za obradu teksta i faze rada (Word) Personalni računari .izbor komandi sa ekrana .upoznaje: oblikovanje slova.razvija odgovornost .nabraja sve djelove miš prilikom komunikacijske PC računara.uobličavanje teksta vježbe: . vježbe: . .upoznaje.kopira djelove dokumenata. premješta.

teksta.korišćenje rečnika (thesaurus) vježbe: . zamjena Formativni ciljevi učenik njihovog korišćenja .vertikalno i horizontalno ravnanje .pravopisna provjera teksta (spelline checker) .korišćenje postojećih formi pisama Tabele .ispravlja greške i to one koje je pronašao sam ili ako se radi o tekstu na stranom jeziku uz pomoć komande spelling check-a .shvata neophodnost racionalnog organizovanja radnog vremena .upoznaje crtanje tabela različitih oblika na različite načine .sastavlja poslovno pismo ili odgovora na primljeno poslovno pismo .planira i tabelarno ilustruje podatke kako bi informacija bila razumljivija . na kom papiru i u kom obliku.formatizovanje pasusa . bilo da su u pitanju podaci ili tabele .pretraživanje i zamjena teksta vježbe: .uređenje izgleda tabele .štampanje cijelog dokumenta ili djelova vježbe: .-koristi komandu grammar check .upoznaje pisanje novih pisama i korišćenje postojećih formi pisama .upotrebljava različite elemente formatiranja kako bi tekst izgledao bolji.razvija kreativnost i odgovornost . korišćenje lenjira.formatizovanje teksta . grafičke oznake za nabrajanje.definisanje parametara štampanja .nabrajanje u tekstu . gramatička i stilska provjera .gramatička provjera (grammar checker) . sadržajniji i dobio na značaju Socijalizacijski ciljevi učenik komunikativnost i odgovornost u radu Preporuke za izvođenje nastave .Informativni ciljevi i sadržaji učenik pasusa.rad i računanje sa podacima tabele vježbe: .upoznaje i razumije neophodnost ispravnog pravopisa Pravljenje i uređenje pisama . donja i gornja zaglavlja.dodavanje redova i kolona u tabeli . pretraživanje.donja i gornja zaglavlja . čitljiviji.određuje šta će štampati. razumije način i potrebu štampanja čitavog teksta i pojedinih djelova u jednom ili više primjeraka Pravopisna. ravnanje.višestubačni tekst .razvija poslovnost i komunikativnost 27 . višestubačni tekst.pregleda dokument prije štampanja.određuje kada će podatke tabelarno prikazivati .pisanje novih pisama .crtanje tabela preko komandi ekrana .crtanje preko komande tabele .upoznaje dodavanje i brisanje redova i kolona i obavlja različite proste i složene poslove sa podacima u tabeli Štampanje .

.povezanost Worda i drugih programskih paketa vježbe: ..upoređuje načine rada pojedinih pretraživača .koristi vezu programskih paketa i različite podatke koristi kod više programskih paketa (Word. pretraživači.) .upoznaje namjenu Interneta i karakteristike pojedinih pretraživača . programi za navigaciju. elektronska pošta 28 .Web site.za konkretne zadatke sakuplja podatke i primjenjuje internet servise Socijalizacijski ciljevi učenik . Excel. kretanje kroz dokument. Power Point.-upoznaje i razumije vezu Worda i ostalih paketa Internet . URL.razvija svijest o globalnoj povezanosti Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Veza Worda sa ostalim programskim paketima .poznaje principe elektronske pošte Formativni ciljevi učenik .

kopira. briše i vježba u Excel-u Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija preciznost u radu . a prilikom obrade .koristi šablone . brisanje.definiše sve elemente radnog mjesta i radi sa njima .upoznaje i razumije formatizovanje različitih elemenata . statističke analize i računanje kod bilo kakve druge obrade Formatiranje .primjena i korišćenje postojećih formula .vrši različite obračune.planira i koristi Excel okruženje za rad sa podacima .prepoznaje Excel okruženje i elemente na njemu .Razred: TREĆI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Excel okruženje i rad u njemu .rad u Excel okruženju na konkretnom dokumentu (kopiranje.kopiranje i brisanje u Excelu . brisanje.upoznaje šablone i uči da mijenja oblik.uređuje po svojoj želji različite dokumente na kojima radi .upoznaje kopiranje. podnožja) .premještanje .razvija svijest o neophodnosti poznavanja rada na računaru Preporuke za izvođenje nastave vježbe: . premještanje pojedinih elemenata Excel okruženja Izrada radnog lista . zaglavlja.upoznaje se sa postojećim formulama .upoznavanje sa Excel okruženjem .razvija komunikacijske sposobnosti i kreativnost .kreiranje radnog lista .mijenjanje veličine pojedinih elemenata radnog lista vježbe: .obrađuje podatke koristeći postojeće formule ili praveći nove .upoznaje i uočava značaj pojedinih elemenata (ćelije.razvija kreativnost 29 . visinu i širinu kolona i redova Izrada formula i korišćenje postojećih .upoznaje kreiranje radnog lista i primjenjuje kreiranje .izrada novih formula i njihova primjena na konkretnom primjeru . premještanje) vježbe: . finansijska računanja i statističke obrade .na konkretnom primjeru vrši sjenčenje i oblikovanje pojedinih djelova teksta ili čitavog dokumenta.objašnjava kako se prave nove formule i upoznaje korišćenje postojećih za finansijsko izračunavanje.upoznaje pojam Formativni ciljevi učenik .

kreira pivot tabelu od postojećih podataka i mijenja oblik i tabelarni prikaz pivot tabele .korišćenje pivot tabele na konkretnom primjeru vježbe: .poznaje pivot tabele.sortiranje konkretne baze . mijenja sortne pojmove .razvija sposobnost samostalnog procjenjivanja.razlikuje pojedine elemente dijagrama i shvata različite načine rada i izrade dijagrama .upoznaje način pisanja naslova na svakoj strani .štampa čitav dokument ili pojedine djelove dokumenta .mijenjanje pojedinih elemenata dijagrama vježbe: .shvata pojam sortiranja i koristi od tog postupka .Informativni ciljevi i sadržaji učenik rotacije pojedinih elemenata Formativni ciljevi učenik brojčanih podataka vrši zaokruživanje brojeva i pravi vizuelno lijepa dokumenta Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Rad sa listama i bazama .poznaje sortiranje po različitim obilježjima .razumije pojam filtriranja i koristi rada sa filtriranim podacima Pivot tabele . prikaz) Dijagrami u Excelu . način njihovog pravljenja i rad sa njima (mijenjanje oblika.određivanje pojedinih elemenata dijagrama .shvata i razumije ulogu štampanog teksta .izbor vrste dijagrama .shvata ulogu izražavanja podataka putem dijagrama i koristi od rada sa njima .razvija samostalnost u radu i kreativnost vježbe: .samostalno mijenja oblik i pojedine elemente dijagrama i bira najprikladniji format i boju za izražavanje podataka .formatizuje i mijenja format dijagrama Štampanje .pravljenje pivot tabele . izražavanja i vrednovanja rezultata vježbe: .sortira konkretne podatke po jednom ili više obilježja.definiše elemente dijagrama i samostalno izražava podatke uz pomoć dijagrama .definisanje i izmjena pojedinih parametara štampanja 30 .filtriranje baze .formirati bazu ili koristiti postojeću .filtrira podatke u tabelama i samostalno određuje šta će da posluži kao filter .

upoznaje Web prezentaciju Formativni ciljevi učenik .stvaranje web prezentacije 31 .povezivanje Excela.razvija svijest o globalnoj povezanosti vježbe: . Power Point-a i drugih programskih paketa . Word-a.prikazuje podatke na Web-u .koristi Excel i druge programske pakete radi bolje prezentacije podataka Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija svijest o važnosti timskog rada Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .razumije i shvata povezanost Excel-a i ostalih programskih paketa u informatičkom okruženju i neophodnost njihovog međusobnog djelovanja Stvaranje i korišćenje web-a .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Veza Excel-a sa ostalim programskim paketima .prikazivanje i korišćenje podataka Ecel-a i drugih programskih paketa .

Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Baze podataka - upoznaje programski paket Microsoft Access - upoznaje pojam baze podataka (DB) u Microsoft Access-u

Formativni ciljevi učenik - razlikuje elemente radnog okruženja, komande i vrši njihov izbor - nabraja sve karakteristike M. Access-a kao relacione baze podataka - razlikuje nove i postojeće baze podataka (DB) - razlikuje komande baze podataka - nabraja i objašnjava objekte baze podataka (DB) - nabraja karakteristike tabela u Microsoft Access-u - razlikuje načine kreiranja tabela - planira i izrađuje tabelu u Design view - planira i izrađuje tabelu uz pomoć čarobnjaka (Wizard) - planira i izrađuje tabelu uvozom iz programskog paketa Microsoft Word - planira i izrađuje tabelu uvozom iz programskog paketa Microsoft Excel - oblikuje i ažurira tabelu i podatke u njoj - upotrebljava skrivanje i zamrzavanje kolona - određuje izgled tabele sortiranjem i filtriranjem

Socijalizacijski ciljevi učenik - shvata neophodnost praćenja razvoja tehnike

Preporuke za izvođenje nastave - aktiviranje i deaktiviranje programskog paketa Microsoft Access - otvaranje, zatvaranje i rad sa novim i postojećim bazama podataka

Tabele - upoznaje pojam tabele u programskom paketu Microsoft Access - objašnjava kreiranje tabela

- -objašnjava modifikovanje tabela

- obrazlaže načine i svrhu povezivanja tabela

- kreiranje tabela korišćenjem komande Design view - kreiranje tabela korišćenjem komande Wizard - kreiranje tabela uvozom iz programskog paketa M. Word (komanda Import) - kreiranje tabela uvozom iz programskog paketa M. Excel (komanda Import) - na konkretnim tabelama mijenjanje elemenata komandama za formatizovanje, - sortiranje i filtriranje podataka tabele - zamrzavanje i skrivanje kolona tabele - štampanje tabela - povezivanje tabela relacijama 1:1, 1: više, više :1

32

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik - štampa tabelu - planira način povezivanja tabela i povezuje ih - oblikuje upit i pronalazi podatke uz pomoć upita - planira i izrađuje upit od postojeće tabele uz pomoć Dizajn view - planira i izrađuje upit od postojeće tabele uz pomoć komande Wizard

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave

Upiti - upoznaje pojam upita - objašnjava kreiranje upita

- shvata suštinu odvajanja bitnog od nebitnog

Formulari - obrasci - upoznaje pojam formulara - obrazlaže načine kreiranja formulara

- objašnjava formulare i svrhu korišćenja - -planira i izrađuje formular korišćenjem komande Autoform - -planira i izrađuje formular korišćenjem komande Form wizard - -unosi podatke u formular (Edit, Entry) - utvrđuje svrhu pravljenja izvještaja, razlikuje vrste i načine kreiranja izvještaja - sastavlja i izrađuje izvještaje komandom Report wizard - sastavlja i izrađuje izvještaje komandom Autoreport - razvija preciznost i ličnu odgovornost u radu

Izvještaji - upoznaje pojam izvještaja - obrazlaže promjenu izgleda izvještaja

- kreiranje upita, pronalaženje i odvajanje podataka po zadatom pojmu, grupi pojmova ili po zadatom uslovu komandom Design view - kreiranje upita, pronalaženje i odvajanje podataka po zadatom pojmu, grupi pojmova ili po zadatom uslovu komandom Wizard - pravljenje formulara (obrazaca) raznih oblika za unos podataka (tabular, columnar, datasheet, justified) i unosi podatke - oblikovanje dokumenta do profesionalnog izgleda koristeći komande za formatiranje fonta, poravnavanje - kreiranje izvještaja u različitim oblicima (columnar, tabular, chart wizard, label wizard) - kreiranje izvještaja komandom Autoreport - kreiranje izvještaja komandom Report wizard - korišcenje komande Print

33

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik - planira i vrši korekciju izvještaja u Design view - mijenja font i ostale elemente izvještaja i vrši poravnavanje, - priprema izvještaj za štampu i štampa ga - Planira stranu na Web-u - Utvrdjuje hiperlinkove - Definise module i makroe i razlikuje ih - razlikuje vrste eposlovanja - pronalazi i prepoznaje na internetu aplikacije za eposlovanje - upotrebljava aplikacije eposlovanja (ebankarstvo, etrgovina)

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave preview - štampanje izvještaja

Pages, makroi, moduli - Objasnjava pojam strane - Pojam modula i makroa Elektronsko poslovanje - upoznaje pojam i vrste e-poslovanja - upoznaje aplikacije e-poslovanja - zna namjenu i razumije principe rada sistema za samoposluživanje u bankarskom poslovanju, sistema bankomata, homebankong sistema, govorne komunikacione sisteme

- razvija svijest o globalnom povezivanju

- rad na konkretnim aplikacijama eposlovanja - rad na konkretnim aplikacijama ebankarstva - rad na konkretnim aplikacijama etrgovine

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - Kelly J.: Microsoft Excel, Korak po korak, CET, Beograd, 2003. - Dragan Marinčić, Miroslav Sardelić, Poslovna informatika (baze podataka) za treći razred ekonomske skole, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2004. - Marinčić D.: Poslovna informatika, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2003. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - učionica opremljena računarima sa odgovarajućom programskom opremom, telefonski aparat i linije za Internet vezu, programski paket Microsoft Access u odgovarajućem okruženju. 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju praktični radovi na računaru i usmeni odgovori učenika. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog

34

Povezanost predmeta Znanja Analiza i prikazivanje statističkih podataka Elektronsko bankarstvo Materjalno. pravljenje i uređenje pisama 35 . izvještaja obrazaca PC računar. .diplomirani inženjer organizacije rada. finansijsko.diplomirani ekonomista. smjer Računarske tehnike i informatike. .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. . Korespondencija Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Statistika Tabele i izvjestaji u Microsoft Access-u. smjer Poslovni informacioni sistemi ili srodni smjerovi. smjer Kibernetika. Formule.klasifikacionog perioda.diplomirani matematičar.profesor tehnike i informatike. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Visoka stručna sprema: . Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. smjer Računarske nauke. . magacinsko i upravljačko knjigovodstvo Računar.diplomirani inženjer elektrotehnike. . tabele i grafikoni iz Microsoft Excela Bankarsko poslovanje Elektronsko bankarstvo Računovodstvo Poslovna komunikacija i birotehnika Pravljenje tabela. 8.

upoznavanje sa materijom ugovornog prava i sticanje znanja o ugovoru o prodaji i kreditu.upoznavanje sa pojmom.usvajanje osnovnih znanja o državi i pravu. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3. . Naziv predmeta: PRAVO 2.1. PRAVO 1.upoznavanje sa osnovnim institutima građanskog. .sticanje znanja o hartijama od vrijednosti i osposobljavanje za njihovu upotrebu u prometu. 36 . .2. organizacijom i registracijom privrednih subjekata. . Opšti ciljevi nastave . stvarnog i obligacionog prava. .osposobljavanje za samostalni rad. . vrstama.5.upoznavanje sa javnim prihodima i njihovom naplatom.

navodi i objašnjava .definiše pojam .prepoznaje objekte u građanskopravnim odnosima .upoznaje vrste .razvija svijest o .razvija osjećaj i .objašnjava pojam odnosa i razumije građansko-pravnog imovinski karakter odnosa pravnih odnosa .prepoznaje razliku subjekte i objekte između subjekata prava prava . norme njihove elemente i uočava posljedice njihovog nepoštovanja Pravni akti .razlikuje pravne .razlikuje pravne .prepoznaje i 37 Preporuke za izvođenje nastave .prepoznaje vrste i subjektivnih karakteristike građanskih prava subjektivnih građanskih prava .definiše pojam i specifične elemente države društvene organizacije Pravni poredak .razumije .upoznaje pojam i ustanove.razlikuje norme . grane elemente pravnog prava i pravne sistema oblasti Građansko pravni .upoznaje pravni formiranje i poredak ostvarivanje pravnog poretka Pravne norme .navodi i objašnjava akte po vrstama i motiviše da se pravne akte pravnoj snazi poštuju pravni akti Pravni sistem .definiše stvari i . Sadržaji/Standardi zanimanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Društvene norme .upoznaje društvene koje primjenjuje značaju i potrebi norme neorganizovano poštovanja društvo od normi društvenih normi koje primjenjuje organizovano društvo Pojam.prepoznaje i imovine razumije pojam imovine i njen značaj .razumije pojam funkcije države države kao .razlikuje pravne od odnos drugih društvenih .upoznaje pravne pravnih normi. elementi i .određuje značaj .4.

objašnjava dejstvo i načine prestanka ugovora Ugovor o prodaji .Informativni ciljevi i sadržaji učenik navodi njihove vrste .sastavlja i analizira ugovor o prodaji vježbe: .sastavlja i analizira ugovor o kreditu vježbe: .upoznaje pojam obligacija .definiše pojam ugovora i objašnjava opšte uslove za zaključivanje ugovora .upoznaje mjenicu .uočava specifičnosti i elemente ugovora o kreditu .popunjavanje čeka .razvija svijest o nepovredivosti tuđe imovine Pojam i osobine obligacija .uočava osobine i elemente obligacija .upoznaje pojam i vrste hartija od vrijednosti .prepoznaje vrste i elemente mjenice.popunjavanje mjenice vježbe: .upoznaje ugovor o prodaji .uočava elemente ugovora o prodaji i razumije prava.razlikuje izvore obligacija njihovim vrstama i značaju .razvija sposobnost postizanja kompromisa Ugovori o kreditu .upoznaje pravo svojine Formativni ciljevi učenik razlikuje razne vrste stvari kao objekata građanskih prava .navodi i opisuje izvore obligacija Ugovori .prepoznaje i razlikuje razne vrste hartija od vrijednosti .upoznaje ugovor o kreditu Hartije od vrijednosti . shvata njen značaj i upotrebu . obaveze i odgovornosti ugovornih strana . 38 vježbe: .uočava ovlašćenja iz kojih se sastoji pravo svojine i prepoznaje načine sticanja i prestanka prava svojine .uočava uslove za nastanak punovažnih ugovora Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .prepoznaje vrste i elemente čeka.uočava dejstvo koje ugovor proizvodi i razlikuje načine prestanka ugovora .upoznaje ček .

Beograd.: Pravo za ekonomiste.razvija komunikativnost.razlikuje vrste berzanskih poslova.Vasiljević M. samostalnost. .upoznaje obračun i naplatu javnih prihoda .: Poslovno pravo. 2005. Mijatović B. Podgorica. akcionarskog. specifičnosti poslovnih banaka i organizaciju osiguravajućeg društva . . Savremena administracija.upoznaje obveznice. blagajničke. komanditnog. Ekonomski fakultet Podgorica.: Privredno pravo. 39 .razlikuje poreske obveznike prema vrsti poreske obaveze. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.-upoznaje pojam preduzetnika i privrednih društava . 1995. .Miladinović S. Beograd.prepoznaje karakteristike i specifičnosti pojedinih privrednih društava Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .1997. prepoznaje akte u postupku utvrđivana i naplate javnih prihoda vježbe: .upoznaje pojam ortačkog.. Beograd.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .: Pravo.Subotić-Konstantinović N.popunjavanje poreske prijave vježbe: . akcije.upoznaje pojam berze. Okvirni spisak literature i drugih izvora . društva sa ograničenom odgovornošću i djelove stranih društava . 2002. Savremena administracija. banke i osiguravajućeg društva Formativni ciljevi učenik razumije značaj i upotrebu čeka .razlikuje pojedine hartije od vrijednosti i razumije njihovo korišćenje .izrada rješenja o porezu 5.uočava specifičnosti javnih prihoda .Vasiljević M.upoznaje pojam javnih prihoda . komercijalne i državne zapise Privredni subjekti .inicij ativnost Javni prihodi .razlikuje razne oblike obavljanja privrednih djelatnosti .

Visoka stručna sprema. ugovora i drugog. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .računar sa odgovarajućom opremom. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. diplomirani pravnik. 9.U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju usmeni odgovori učenika. 7. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. projektno platno i folije za grafoskop.6. uzorci propisa. Povezanost predmeta Znanja Preduzeće kao osnovni subjekt privređivanja Privredni subjekti Hartije od vrijednosti Berze Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Poslovna ekonomija Pojam i vrste privrednih subjekata Poslovna ekonomija Privredni subjekti Bankarsko poslovanje Pojam i vrste hartija od vrijednosti Berzansko poslovanje 40 . 8. . grafoskop. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .

razvijanje odgovornosti pri radu. . . .razumijevanje važnosti statističkih metoda u praćenju i analizi poslovanja preduzeća.1. Opšti ciljevi nastave . Naziv predmeta: STATISTIKA 2.razvijanje logičkog mišljenja učenika za samostalno donošenje zaključka na osnovu dobijenih podataka i analiza. preciznosti i urednosti. discipline. 41 .2.razumijevanje povezanosti statistike sa drugim predmetima iz oblasti ekonomije. STATISTIKA 1. . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 99 99 99 99 3.sticanje osnovnih statističkih znanja potrebnih za primjenu statistiških metoda u praksi.6.

Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u statistiku .određuje statističke serije kumulativni niz „ispod” i kumulativni niz Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .sastavlja .razlikuje stvarna.objašnjava neintervalne serije formiranje distribucije numeričkih.izrađuje .definiše pojam njihov varijabilitet masovnih pojava. timski rad podataka intervalne i .navikava se na grupisanja atributivne.razlikuje prosto i .razvija posmatranje posmatranje. frekvencija atributivnih. .analizira statističko .4.upoznaje pojam primjerima stav prema statistike masovne pojave i istraživanju .podataka sređivanja i . posmatranja i vremenska i predmet prostorna obilježja posmatranja . .analizira i razlikuje geografskih i pokazatelje vremenskih vremenskih serija statističkih serija .objašnjava metode .formiranje statističkih serija (rad u grupama) 42 .interpretira varijabilitet i zakon upotrebu zakona velikih brojeva velikih brojeva u .razvija osjećaj grupisanje podataka .obrazlaže na .formira .upoznaje se sa statistici fazama statističkog . samostalnost u .opisuje izvore i jednostavni načine prikupljanja statistički upitnik podataka .prepoznaje izvore i obuhvatanja načine prikupljanja jedinica podataka posmatranja . grupisanje preciznosti u radu vrste i faze .razumije cilj .ilustruje statistički upitnik Sređivanje i .upoznaje pojam.razlikuje vrste .razlikuje faze istraživanja statističkog istraživaja Statističko .kombinovano tačnosti i .definiše program program radu posmatranja posmatranja .razvija pozitivan .definiše geografske serije kumulativne .nabraja obilježja statističkog statističkih jedinica posmatranja .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Prikazivanje statističkih podataka - poznaje i objašnjava statističke tabele - definiše pojam i vrste grafičkog prikazivanja -

Formativni ciljevi učenik „iznad” primjenjuje pravila u sastavljanju statističkih tabela raspoređuje podatke u tabeli prikazuje podatke pomoću linijskog dijagrama, stubića, krugova i polukrugova razlikuje poligon i histogram frekvencija izvodi zaključke o pojavama na osnovu na osnovu grafičkih prikaza razlikuje izračunate i pozicione srednje vrijednosti izračunava aritmetičku sredinu iz grupisanih i negrupisanih podataka razlikuje osobine aritmetičke sredine izračunava geometrijsku sredinu i harmonijsku sredinu dokazuje Košijevu teoremu tumači dobijene rezultate izračunava pozicione srednje vrijednosti (medijanu i modus) upoređuje mjere disperzije uočava vezu disperzije sa srednjim vrijednostima izračunava interval varijacije, srednje apsolutno

Socijalizacijski ciljevi učenik - razvija odgovornosti za tačnost u prikazivanju podataka - razvija sistematičnost u radu - razvija osjećaj za urednost i pedantnost

Preporuke za izvođenje nastave vježbe: - izrada grafikona i tabela - izrada grafikona i tabela na računaru

-

Analiza podataka - upoznaje srednje vrijednosti - definiše aritmetičku, geometrijsku i harmonijsku sredinu, medijanu i modus - upoznaje Košijevu teoremu - objašnjava pojam i mjere disperzije - objašnjava vezu između dvije ili više pojava – pojam korelacije - definiše pojam korelacije - upoznaje prostu linearnu regresiju

-

- razvija osjećaj za preciznost

vježbe: - izračunavanje srednjih vrijednosti i njihovo grafičko prikazivnaje na primjerima iz prakse

-

-

- razvija odgovornost i samostalnost u radu

- izrada grafikona i tabela na računaru - preuzima odgovornost za donešene odluke

-

- izračunavanje mjera disperzije na primjerima iz prakse

-

-

- shvata važnost profesionalnosti u radu

- izračunavanje koeficijenta korelacije

43

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik odstupanje, standardnu devijaciju i koeficijent varijacije razlikuje apsolutne i relativne mjere disperzije upoređuje disperziju između dvije ili više statističkih serija analizira jačinu veza između dvije pojave izračunava koeficijent korelacije po metodu kovarjansedirektno iz orginalnih podataka tumači dobijene rezultate izrađuje dijagram rasturanja podataka određuje zavisnu i nezavisnu promjenjivu matematički i grafički određuje liniju regresije komentariše dobijene rezultate razlikuje opštu i poslovnu statistiku prepoznaje dokumentaciju vezanu za poslovnu statistiku razlikuje i definiše izvore podataka poslovne statistike izračunava prosječni apsolutni nivi i prosječni apsolutni rast izračunava prosječni tempo

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave

-

- izrada dijagrama rasturanja na računaru

-

- matematičko i grafičko određivanje linija regresije

Osnovni pojmovi o poslovnoj statistici - poznaje pojam, predmet i značaj poslovne statistike - definiše preduzeće kao statističku jedinicu Pokazatelji dinamike proizvodnje i prometa - objašnjava apsolutni nivo i -

-

- razvija preciznost i samostalnost u radu

-

- izračunavanje apsolutnog nivoa, apsolutnog rasta, prosječnog nivoa i prosječnog rasta

44

Informativni ciljevi i sadržaji učenik apsolutni rast i prosječni apsolutni nivo i prosječni apsolutni rast - definiše tempo razvoja i tempo rasta i prosječni tempo razvoja i rasta - objašnjava razvojnu tendenciju pojava trend

Formativni ciljevi učenik razvoja i prosječni tempo rasta uočava vezu između tempa razvoja i tempa rasta tumači dobijene rezultate odeđuje linearni trend po metodu najmanjih kvadrata izrađuje dijagram rasturanja podataka razlikuje obračun linearnog trenda za paran i neparan broj perioda vrši izolaciju i ekstrapolaciju trenda komentariše dobijene rezultate grafički prikazuje trend razlikuje obračun linearnog trenda za paran i neparan broj godina razlikuje vrste relativnih brojeva izračunava bazne i lančane indekse tumači dobijene rezultate grafički prikazuje lančane razlikuje tj. prepoznaje indekse količina, cijena, vrijednosti proizvodnje i prometa, indekse troškova života komentariše dobijene rezultate razlikuje metode izračunavanja sezonskih indeksa izračunava sezonske indekse

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave - izračunavanje prosječnog tempa rasta i prosječnog tempa razvoja - određivanje linaernog trenda - grafičko prikazivanje linije linearnog trenda na računaru

-

-

-

Relativni brojevi i pokazatelji strukture - upoznaje vrste relativnih brojeva - objašnjava bazne i lančane indekse - definiše individualne i grupne indekse količina, cijena, vrijednosti proizvodnje i prometa, indekse troškova života - poznaje sezonske varijacije i njihovo mjerenje - navodi metode izračunavanja sezonskih indeksa

-

- razvija sposobnost analitičkog mišljenja

vježbe: - izračunavanje indeksa - grafičko prikazivanje indeksa - grafičko prikazivanje uticaja sezone - izračunavanje sezonskih indeksa

- preuzima odgovornost za predložena rješenja

-

45

prema radnom stažu.definiše brojno stanje radnika .definiše individualne i grupne indekse produktivnosti rada - .poznaje jedinice i fondove radnog vremena i koeficijent iskorišćenja radnog vremena Statističko obuhvatanje produktivnosti rada . polu i starosti) izračunava broj uslovnih radnika izračunava koeficijent iskoršćenja radnog vremena izračunava produktivnost rada analizira način mjerenja produktivnosti rada izračunava individualne indekse produktivnosti rada izračunava grupne indekse produktivnosti rada na bazi nepromijenjenog sastava proizvodnje izračunava grupne indekse produktivnosti rada na bazi promijenjenog sastava proizvodnje tumači dobijene Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Statističko obuhvatanje zaposlenih radnika .izračunavanje indeksa produktivnosti rada - - - 46 .upoznaje pojam .izračunavanje pokazatelja zaposlenih - - - .zaposlenih radnika .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik prema opštem kvartalnom prosjeku predviđa nivo pojave pomoću sezonskih indeksa izrađuje dijagrame uticaja sezonskih oscilacija na nivoa pojave razlikuje osnovne pokazatelje zaposlenih radnika izračunava pokazatelje zaposlenih prema osnovnim obelježjima (kvalifikaciona struktura.shvata važnost razvoja ljudskih resursa .izračunavanje produktivnosti rada .objašnjava strukturu zaposlenih prema osnovnim obelježjima .poznaje pojam i način mjerenja produktivnosti rada .shvata značaj produktivnosti rada za uspješno poslovanje preduzeća vježbe: .

Serdar V.. Univerzitet Crne Gore. Šošić I. 47 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Statistika zarada . Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda.Kecojević N. Školska knjiga. realne i prosječne zarade . Podgorica 2003.grafoskop.profesor matematike.: Teorija korelacija u ekonomskom istraživanju 6.: Statistika. III i IV klasifikacionom periodu).Ivanović B. diplomirani matematičar. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.izračunavanje indeksa nominalnih i realnih zarada - 5.shvata značaj socijalne sigurnosti radnika Preporuke za izvođenje nastave vježbe: . 7.Žižić M. grafoskop.: Uvod u statistiku. Okvirni spisak literature i drugih izvora . . Beograd. Beograd 2002. Zagreb.: Poslovna statistika.U toku klasifikacionog perioda znanje se provjerava i ocjenjuje kroz usmene odgovore učenika i pismene zadatke (po jedan u II. 2003. Univerzitetska knjiga.: Statistika. Vidić M.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.objašnjava indekse neto zarada na bazi promijenjenog i nepromijenjenog sastava zaposlenih ..diplomirani ekonomista.: Metodi statističke analize za medicinare . 2002.definiše nominalne. 2003.izračunavanje nominalnih realnih i prosječnih zarada .objašnjava indekse realne. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .Veljković B. . prosječne neto zarade - Formativni ciljevi učenik rezultate razlikuje nominalne realne i prosječne zarade izračunava nominalne realne i prosječne zarade tumači dobijene rezultate utvrđuje pokazatelje razlika u neto zaradama različitih kategorija zaposlenih izračunava indekse neto zarada komentariše dobijene rezultate Socijalizacijski ciljevi učenik . od kojih jedna mora biti sa usmene provjere znanja. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .Radulović J. . Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Visoka stručna sprema: . .Računar sa odgovarajućom programskom opremom. . . projektno platno i folije za . 8. Univerzitet Crne Gore. . Podgorica.

Povezanost predmeta Znanja Tabele i dijagrami u Excel-u Izrada formula Raspodjela rezultata poslovanja preduzeća Ekonomski principi poslovanja preduzeća Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Poslovna informatika Prikazivanje ststističkih podataka Analiza podataka Poslovna ekonomija Statistika neto zarada Statistika produktivnosti rada 48 .9.

razumijevanje povezanosti finansija sa drugim predmetima iz oblasti ekonomije. . 49 . FINANSIJE 1. .osposobljavanje za samostalan rad u korišćenju instrumenata platnog prometa u zemlju i sa inostranstvom.7. Naziv predmeta: FINANSIJE 2.utemeljivanje znanja iz oblasti poslovnih finansija. . . .sticanje znanja o osnovnim pojmovima monetarne ekonomije. .sticanje znanja iz oblasti javnih finansija. .1. Opšti ciljevi nastave . . .upoznavanje sa značajem i ulogom međunarodnih finansija. finansijske analize i interne finansijske kontrole. **finansijski smjer 3.osposobljavanje za timski rad.sticanje znanja o osnovnim elementima bankarstva.upoznavanje sa teorijskim i praktičnim aspektima finansijske nauke. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno 108* 180** 66** 108* 246** 108* 180** 66** 108* 246** Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno *opšti i bankarski smjer. .2.upoznavanje sa finansijskim sistemom Crne Gore.osposobljavanje za rad na poslovima finansijskog planiranja.

upoznaje pojam i kao nauku i kao značaju finansija suštinu finansija nastavni predmet kao naučne . razvoj.opisuje nastanak.analizira značaj i discipline i zadatke finansija nastavnog . .pojašnjava ulogu .uvježbava banaka u finansijske funkcije organizaciji platnog u Excelu i prometa finansijska tržišta .obrazlaže podjelu karakteristike finansija društvenog bruto .razvija svijest o .poznaje pojam i banaka u podjelu bankarskih organizaciji platnog poslova prometa prometa .karakteristike inflacije . deflacije.4.razlikuje aktivne.razlikuje osnovne revalvacije -opisuje monetarne osnovne monetarne agregate agregate Bankarstvo .objašnjava mase monetarnu .devalvacije i .bruto proizvoda i proizvodnje nacionalnog dohotka Monetarne finansije . neutralne ulogu banaka u i sopstvene savremenoj bankarske poslove privredi .određuje .opšti i bankarski smjer Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u finansije .shvata značaj .pojašnjava značaj i podjelu finansija zadatke finansija . novca važnosti nastanak i razvoj .upoznaje osnovne značaj banaka u značaju pojmove nauke o savremenoj informacionih bankarstvu privredi tehnologija .razvija svijest o .identifikuje predmeta kriterijume za .razlikuje finansije . . pokazatelje .obrazlaže osnovne proizvoda. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI .utemeljuje kroz informacija za novca primjere razvoj privrede .obrazlaže pojave devalvacije i inflacije.posjeta banci 50 .opisuje pojam.uočava ulogu i .karakteristike deflacije (komparativna analiza) .analizira funkcije .poznaje osnove na Web informacionog prezentacijama Preporuke za izvođenje nastave dijalog: .analizira ulogu . vrste i pasivne.analizira uzroke i ravnotežu i posljedice stabilnost inflacije. deflacije.pojašnjava funkcije određivanje novca optimalne novčane . revalvacije .

interpretira osnove budžeta i budžetskog sistema .identifikuje bitne elemente sistema osiguranja u Crnoj Gori .navodi i pojašnjava ulogu međunarodnih .razlikuje osnovne kategorije javnih finansija .izrada primjera likvidacije štete .prepoznaje značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru .analiza državnog budžeta i budžeta lokalne samouprave Međunarodne finansije .uticaj evro-tržišta na privredu Crne .vrši komparaciju uloge i značaja pojedinih međunarodnih finansijskih institucija .pojašnjava javne prihode i rashode .Informativni ciljevi i sadržaji učenik sistema banaka Osiguranje .poznaje budžetski sistem Crne Gore i sistem javnih fondova Formativni ciljevi učenik . značaj i vrste osiguranja .pravi komparaciju između pojedinih vrsta osiguranja .upoznaje međunarodno kretanje kapitala .analizra suštinu i značaj osiguranja .poznaje sisitem osiguranja u Crnoj Gori Javne finansije .konkretizuje kroz primjere uticaj evro-tržišta na privredu Crne Gore Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija osjećaj odgovornosti .obrazlaže budžetska načela .razlikuje i uočava značaj pojedinih budžetskih načela . naknada za osiguranje .analizira međunarodno kretanje kapitala .razvija svijest o značaju osiguranja Preporuke za izvođenje nastave vježba: .razlikuje rizik.analizira Zakon o budžetu i Završni račun budžeta Crne Gore za prethodnu godinu .za izvršavanje obaveza vježba: .objašnjava pojam i nastanak osiguranja .obrazlaže suštinu osiguranja .finansijskih organizacija .poznaje pojam budžeta i budžetskog sistema .objašnjava pojam međunarodnih finansija i njihov značaj za Crnu Goru .poznaje osnove poreskog sistema Crne Gore .definiše pojam javnih finansija .zna elemente osiguranja.navodi sve vrste poreza u poreskom sistemu Crne Gore i procjenjuje njegovu obuhvatnost .razvija svijest o značaju povezivanja i zajedničkog rada 51 . vrste rizika premija.

razvija poslovnu odgovornost Preporuke za izvođenje nastave vježba: .popunjavanje obrazaca platnog prometa 52 .poznaje upravljanje novčanim tokovima i zalihama Instrumenti platnog prometa .izračunava pokazatelje likvidnosti i rentabilnosti .uočava razliku između tradicionalnog . međunarodnu bankarsku doznaku Socijalizacijski ciljevi učenik . mjenice i akreditiva .menadžmentu .obrazlaže postupak izrade finansijskih planova . međunarodni akreditiv.razlikuje tehnike finansijske analize .popunjava nalog za uplatu i nalog za isplatu .poznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente platnog prometa sa inostranstvom Formativni ciljevi učenik .nabraja i pojašnjava instrumente za gotovinska i bezgotovinska plaćanja .primjer finansijskog plana virtuelnog preduzeća .(izračunavanje finansijskih pokazatelja) .razumije način korišćenja instrumenata platnog prometa .popunjava nalog za prenos i nalog za naplatu . međunarodni ček.objašnjava osnove finansijske analize .poznaje tehnike finansijske analize .objašnjava osnove finansijskog planiranja .utemeljuje kroz primjere radnje i postupke korišćenja čeka.poznaje instrumente obezbjeđenja plaćanja .i savremenog pristupa finansijskom .razvija osjećaj za potrebu korektne komunikacije vježba: .sastavlja finansijske planove .razvija osjećaj za poštovanja principa koji vode uspješnom poslovanju .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Gore Poslovne finansije .i finansijske kontrole .poznaje pojam i zančaj finansijskog menadžmenta .izračunava koeficijente obrta zaliha i analizira troškove zaliha .upotrebljava međunarodnu mjenicu.izračunava koeficijente obrta novčanih sredstava .razvija tačnost i odgovornost u radu .

pojašnjava pojam .-pojašnjava devalvacije i devalvaciju i revalvacije revalvaciju .komparira deflacije posljedice i uzroke .razlikuje osnovne .obrazlaže ulogu bankarskog sektora bankarskog sektora u regulisanju u novčanih tokova .analizira funkcije .regulisanju novčanih tokova Bankarstvo .razvija svijest o značaju štednje debata: . vrste i pasivne.Razred: TREĆI .analizira uzroke i stabilnost posljedice inflacije .pojašnjava pojam i i deflacije vrste inflacije i .finansijski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Uvod u finansije .karkteristike deflacije (komparativna analiza) .analizira osnovne .finansijske funkcije u Excel-u 53 .identifikuje zadatke finansija kriterijume za .razvija svijest o značaju finansija Preporuke za izvođenje nastave seminarski rad: .antiinflacione antiinflacione mjere mjere .analizira aktivne.predmet i zadaci izučavanja finansija .pojašnjava funkcije određivanje novca optimalne novčane .obarzlaže osnovne pokazatelje pokazatelje proizvodnje i proizvodnje: raspodjelu društveni bruto društvenog proizvod.analizira ulogu .opisuje pojam.tralne i sopstvene savremenoj bankarske Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija komunikativnost .analizira značaj i discipline zadatke finansija .upoznaje pojam i kao nauku i suštinu finansija nastavni predmet kao naučne .objašnjava podjelu podjelu finansija finansija . .obrazlaže novčanu mase ravnotežu i .razlikuje finansije . neuulogu banaka u .opisuje nastanak.karakteristike inflacije .upoznaje značaj i .obrazlaže monetarne monetarne agregate agregate . novca nastanak i značaj .posjeta banci vježba: .poznaje osnovne značaj banaka u pojmove nauke o savremenoj bankarstvu privredi .analizira . društveni proizvoda proizvod i nacionalni dohodak Monetarne finansije .utemeljuje kroz novca primjere .uočava ulogu i . razvoj.

poznaje sistem osiguranja u Crnoj Gori Osnovi javnih finansija .vrši komparaciju javnih potreba i javnih koristi .uočava bitne elemente sistema osiguranja u Crnoj Gori .poznaje finansiranje osiguranja .poznaje pojam i značaj fiskalne politike . pravni i tehnički aspekt osiguranja .upoznaje pojam i značaj javnih rashoda .obrazlaže značaj i vrste osiguranja .definiše osnovna načela javnih rashoda .uvježbava finansijske funkcije u Excelu.analizira ulogu banaka u organizaciji platnog prometa .razlikuje rizik.shvata načelo opšteg interesa seminarski rad: . naknada za osiguranje .analizira proces finansiranja osiguranja . vrste rizika.razlikuje vidove osiguranja . pronalazi finansijska tržišta na Web-u .poslove .klasifikacija javnih rashoda 54 .poznaje pojam i funkcije javnih finansija .sastavljanje šeme (strukturalnog prikaza) fiskalnog sistema Crne Gore .analizira pojam i značaj fiskalne politike .razvija spremnost za preuzimanje odgovornosti u izvršenju zadataka vježba: .obrazlaže klasifikaciju javnih Formativni ciljevi učenik .analizira ekonomski.razlikuje Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .definiše suštinu osiguranja .Informativni ciljevi i sadržaji učenik privredi .poznaje pojam i podjelu bankarskih poslova .poznaje informacione sisteme banaka Osiguranje .obrazlaže ulogu banaka u organizaciji platnog prometa .pojašnjava pojam i strukturu javnih potreba Javni rashodi . premija.-definiše elemente osiguranja .nalizira osnove sistema javnog finansiranja u Crnoj Gori .poznaje osnove sistema javnog finansiranja .pojašnjava pojam i nastanak osiguranja .identifikuje osnovna načela javnih rashoda .uočava razliku između klasičnog i modernog shvatanja javnih rashoda .primjer likvidacije štete vježba: .razlikuje osnovne pojmove javnih finansija .

obrazlaže pojam i funkcije doprinosa .poznaje karakteristike javnih zajmova Formativni ciljevi učenik kriterijume za klasifikaciju javnih rashoda analizira ekonomske funkcije javnih rashoda razlikuje transfere preko javnih rashoda razlikuje kriterijume klasifikacije javnih prihoda analizira osnovne karakteristike i elemente oporezivanja razlikuje finansijska.obrazlaže odnos javnih rashoda i osnovnih oblika državne intervencije Javni prihodi . doprinosa i taksi analizira karakteristike javnih zajmova Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - .objašnjava porez na dohodak fizičkih lica .razvija osjećaj vježba: odgovornosti prema . oslobođenja.objašnjava porez na dobit .objašnjava pojam i ulogu akciza . stopu.primjeri izvršavanju prevaljivanja i obaveza prema evazije poreza državi - - - - 55 .obrazlaže porez na dodatu vrijednost .objašnjava pojam i suštinu taksa .objašnjava porez na imovinu .objašnjava osnovne pojmove i dejstva oporezivanja .poznaje pojam i modele poreskog sistema . ekonomska. socijalna i poresko tehnička načela uočava uzroke prevaljivanja i evazije poreza komparira poreski monizam i pluralizam identifikuje elemente obračuna po pojedinim kategorijama poreza:poresku osnovicu. obuhvat.poznaje pojam i klasifikaciju javnih prihoda .Informativni ciljevi i sadržaji učenik rashoda .objašnjava pojam i suštinu naknada .poznaje ekonomske funkcije javnih rashoda .definiše osnovna poreska načela i principe . rokove i način plaćanja uočava razliku između taksi i poreza razlikuje naknade po vrstama komparira karakteristike poreza.objašnjava prevaljivanje i evaziju poreza .

analizira pojam i karakteristike budžeta .obrazlaže značaj budžetske ravnoteže .uočava.poznaje pojam i vrste javnih fondova u Crnoj Gori Međunarodne finansije .prepoznaje ulogu ostalih međunarodnih i regionalnih finansijskih orgnizacija .upoređuje budžetski deficit i budžetsku ravnotežu .pojašnjava funkcije budžeta .-prepoznaje faze u budžetskoj proceduri .pojašnjava ulogu Centralne banke Evropske unije .poznaje budžetsku proceduru .analiza budžeta države .razlikuje javne fondove u Crnoj Gori .značaj međunarodnih (regionalnih) finansijskih institucija za Crnu Goru 56 .analizira ciljeve i značaj međunarodnog monetarnog fonda i Međunarodne banke za obnovu i razvoj .obrazlaže uticaj valuta drugih zemalja na monetarnu Formativni ciljevi učenik .analizira budžetski sistem Crne Gore .objašnjava pojam i značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru .analiza budžeta lokalne samouprave . uticaj valuta drugih zemalja na Socijalizacijski ciljevi učenik .objašnjava pojam i ulogu Međunarodnog monetarnog fonda i Međunarodne banke za obnovu i razvoj .poznaje pojam i karakteristike budžeta .poznaje budžetski sistem Crne Gore .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Budžetski sistem .analizira efekte zajedničkih ulaganja na nacionalnu privredu .razumije ulogu Centralne banke Evropske unije .analizira međunarodno kretanje kapitala .pojašnjava ulogu ostalih međunarodnih finansijskih organizacija .razumije budžetska načela .definiše budžetska načela .poznaje međunarodno kretanje kapitala .razumije značaj socijalne sigurnosti Preporuke za izvođenje nastave vježba: .uviđa važnost i neophodnost zajedničkog rada debata: .poznaje zajednička ulaganja (joint venture) . kroz primjere.prepoznaje značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru .

prepoznaje finansiranje platnobilansnih neravnoteža Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 57 .razumije pojam i ulogu evro-tržišta .pojašnjava značaj i ulogu evro-tržišta .Informativni ciljevi i sadržaji učenik stabilnost Crne Gore .poznaje vrste poslova na evrotržištu i uticaj evro-tržišta na privredu Crne Gore Formativni ciljevi učenik monetarnu stabilnost Crne Gore .razlikuje vrste poslova na evrotržištu .

analizira elemente finansijskog planiranja .obrazlaže finansijske planove . obveznice i kratkoročne hartije od vrijednosti .pojašnjava funkcije poslovnih finansija .izračunavanje finansijskih pokazatelja .komparira sličnosti i razlike između izvora finansiranja i izvora sredstava .razlikuje metode finansijskog planiranja .poznaje pojam poslovnih finansija .razrađuje organizaciju finansijske službe u preduzeću .primjena bilansnog i dinamičkog modela planiranja novčanih tokova .obrazlaže finansijsko poslovanje preduzeća .pojašnjava akcije.analizira primjenu bilansnog i Socijalizacijski ciljevi učenik .obrazlaže finansijsku situaciju preduzeća . obveznica i kratkoročnih hartija od vrijednosti .detaljno analizira vrste.opisuje finansijsku službu preduzeća i njen položaj .analizira faktore i principe finansijske politike .definiše faktore i principe finansijske politike finansijski smjer Formativni ciljevi učenik .navodi aktivnosti preduzeća koje obuhvata finasijsko poslovanje .obrazlaže tehnike finansijske analize .navodi finansijske poslove preduzeća .poznaje osnovne elemente finansijskog planiranja .poznaje finansijsku evidenciju .razvija svijest o značaju racionalnog korišćenja finansijskih sredstava vježba: .razlikuje finansijsku evidenciju u širem i užem smislu . ulogu i značaj akcija.obrazlaže pojam i izvore finansiranja preduzeća .razlikuje osnovne finkcije i funkcionalna područja poslovnih finansija .Razred: ČETVRTI – Informativni ciljevi i sadržaji učenik Osnovi finansija u preduzećima .analizira pojam i sadržaj poslovnih finansija .defic itarnu i suficitarnu finansijsku situaciju .razvija odgovornost u radu 58 .razvija svijest o značaju finansija za uspješno poslovanje .Preduzeća Preporuke za izvođenje nastave vježba: .kroz konkretne primjere obrazlaže uravnoteženu.identifikuje kriterijume za grupisanje finansijskih poslova preduzeća .sastavlja bilanse finansijske situacije po vrstama Organizacija finansijskih poslova .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik .razlikuje račune za obavljanje platnog prometa .vertik alna.obrazlaže pokazatelje finansijske analize .analiza obrtnog fonda izračunava pokazatelje likvidnosti izračunava koeficijente obrta kupaca. zaliha.razumije pojam i značaj finansijske kontrole . gotovinska i bezgotovinska plaćanja razlikuje učesnike i nosioce platnog prometa razlikuje žiro račun. zaliha dobavljača i obrtnih sredstava .definiše koeficijente obrta kupaca.dobavljača i obrtnih sredstava razlikuje internu i eksternu finansijsku kontrolu izračunava obrt novčanih sredstava i minimalni nivo gotovine sastavlja obračun potraživanja kreditnog perioda analizira osnovne odluke o zalihama razlikuje neposredna i posredna. uplatni račun javnih prihoda.nabraja i pojašnjava vrste plaćanja .razvija tačnost i odgovornost u radu vježba: .navodi i pojašnjava učesnike i nosioce platnog prometa .popunjavanje obrazaca platnog prometa 59 . kliring i žiro promet otvara poslovni račun preduzeća za vježbu razlikuje vrste instrumenata platnog prometa popunjava nalog za Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - Pojam platnog prometa .obrazlaže upravljanje zalihama Formativni ciljevi učenik dinamičkog metoda planiranja novčanih tokova razlikuje tehnike finansijske analize: horizontalna. tekući račun.obrazlaže postupak za otvaranje poslovnih računa - .otvaranje žiro računa Instrumenti platnog prometa .pojašnjava upravljanje novčanim sredstvima .razvija osjećaj za korektnu komunikaciju vježba: .poznaje pojam i vrste instrumenata - .obrazlaže upravljanje potraživanjima .trend i racio analiza.

odgovornost i ažurnost u radu vježba: .uočava potrebu korektne poslovne saradnje sa svim partnerima vježba: .razlikuje instrumente platnog prometa za bezgotovinska plaćanja . gašenje akreditiva) i popunjava obrazac akreditiva sa svim bitnim elementima analizira devizni sistem i deviznu kontrolu analizira pojmove: valuta. deviza.razlikuje instrumente platnog prometa za gotovinska plaćanja .poznaje pojam i vrste čeka kao i čekovni postupak .razvija preciznost. vrste i bitne elemente akreditiva .postupak plaćanja akreditivom - .poznaje - . izdavanje i indosiranje-prenos čeka) utemeljuje kroz primjer postupak izdavanja. podnošenje.poznaje platni promet sa inostranstvom i sredstva plaćanja sa inostranstvom . kompenzacija razlikuje učesnike i nosioce platnog prometa sa Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .poznaje pojam i vrste mjenice i mjenične radnje . prenos hartija od vrijednosti.pojašnjava način korišćenja instrumenata platnog prometa Instrumenti obezbjeđivanja plaćanja .primjeri korišćenja čeka. akceptiranja i indosiranja mjenice obrađuje cijeli postupak sa akreditivom (otvaranje.Informativni ciljevi i sadržaji učenik platnog prometa . dokumentacije. mjenice i akreditiva - - Platni promet sa inostranstvom .shvata potrebu i značaj timskog 60 . knjiženje.objašnjava pojam deviznog sistema i devizne kontrole .poznaje pojam platne i kreditne kartice i cirkularno kreditno pismo Formativni ciljevi učenik isplatu popunjava nalog za uplatu popunjava nalog za prenos popunjava nalog za naplatu razlikuje vrste transakcija plaćanja detaljno poznaje način korišćenja instrumenata platnog prometa utemeljuje kroz primjer primjenu čekovnog postupka (popunjavanje.poznaje pojam. korišćenje.

Beograd. .: Fiskalna ekonomija. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Podgorica. Zakon o porezu na dobit. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. Ekonomski fakultet. Zakon o porezu na dodatu vrijednost. stručni časopisi. 2005.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. .: Finansijsko poslovanje.Radoman R: Uvod u finansijski menadžment. 2005.Ristić Ž. . Podgorica. . Podgorica. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . međunarodna mjenica .Drugi izvori: Zakon o budžetu. 2006.U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju usmeni odgovori učenika i pisani radovi učenika. međunarodna bankarska doznaka. Beograd. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.Ivanišević M. 6. 7.Informativni ciljevi i sadržaji učenik instrumente plaćanja u međunarodnom prometu .Računar sa odgovarajućim softverom. Zakon o porezu na nepokretnosti.pojašnjava postupak naplaćivanja i plaćanja sa inostranstvom Formativni ciljevi učenik inostranstvom .Goranović P. i drugi: Javne finansije.Mihailović K: Osnove poreskog sistema Crne Gore. 2005. odgovarajuća poslovna dokumentacija. 61 . Beograd. međunarodni ček. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. . i drugi: Poslovne finansije.uočava sve bitne elemente naloga koji se koriste u postupku naplate i plaćanja sa inostranstvom Socijalizacijski ciljevi učenik rada Preporuke za izvođenje nastave 5. i drugi: Osnovi finansija. Beograd.razlikuje i poznaje postupak korišćenja: međunarodni dokumentarni akreditiv. aparati za kopiranje i umnožavanje. obrasci instrumenata platnog prometa. . inkaso naplata. 2005. 2005.Bogdanović D. Okvirni spisak literature i drugih izvora . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.Jovanović-Gavrilović P. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja. . . Ekonomski fakultet. Zakon o porezu na dohodak fizičkih lica. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .1996.

diplomirani ekonomista. Povezanost predmeta Znanja Problemi monetarne ravnoteže i stabilnosti Novčana masa Bankarski poslovi Pojam i vrste bilansa Evidencija novčanih sredstava i hartija od vrijednosti Pojam.8. 9. vrste i značaj hartija od vrijednosti Ugovori o osiguranju Značaj obrta kapitala Ekonomski principi poslovanja Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Bankarsko poslovanje Novčana ravnoteža i stabilnost Optimalna novčana masa Bankarski poslovi Računovodstvo Izvori finansiranja preduzeća Finansijska situacija preduzeća Upravljanje novčanim sredstvima Pravo Instrumenti obezbjeđenja plaćanja Elementi osiguranja Poslovna ekonomija Koeficijenti likvidnosti Koeficijenti obrtnih sredstava 62 . Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .Viskoka stručna sprema iz područja ekonomije.

osposobljavanje učenika za povezivanje stečenih teorijsko-stručnih znanja sa praksom konkretnih privrednih subjekata. . . ***finansijski smjer 3. . urednog i pravovremenog davanja računovodstvenih informacija za poslovno odlučivanje. 63 .shvatanje neophodnosti tačnog. RAČUNOVODSTVO 1.2. Opšti ciljevi nastave .shvatanje značaja i uloge računovodstvene funkcije u evidentiranju poslovnih događaja. * bankarski smjer.8. .razvijanje vještina i kompetencija za sastavljanje finansijskih izvještaja prema međunarodnim standardima i aktuelnoj zakonskoj regulativi.razvijanje smisla za očuvanje. ** opšti smjer.1. Naziv predmeta: RAČUNOVODSTVO 2. . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 72* 72+106** 72+36*** 72* 66+99** 66+33*** 216* 415** 345*** Ukupno 72 72 178 108 72 165 165 216* 415** 345*** Drugi razred je zajednički za sve smjerove.razvijanje vještina i kompetencija za obavljanje računovodstvenih poslova na računaru. racionalno korišćenje i odgovornost za sredstva kojima posluje.

razvija svijest o poslovanja preko blagajne i konto poštovanju pravila blagajne i žiro blagajne računa .knjiži uporedno na .definiše blagajnički maksimum .identifikuje objašnjava knjigovodstvena knjigovodstvena dokumenta dokumenta.dokumenta za blagajničko poslovanje .objašnjava žiro.knjiži na kontu račun i njegovo žiro-računa otvaranje .dokumentacija za nabavku i izdavanje materijala 64 .opšti.definiše pojam i konta po obliku oblike konta Evidencija .u radu se primjenjuju važeći zakonski propisi . bankarski i finansijski smjer Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenica učenica Pojam .izvodi evidenciju vezi sa nabavkom i na analitičkim i Preporuke za izvođenje nastave . vrste i ličnoj odgovornosti materijala. .pojašnjava materijala dokumentaciju u .upoznaje pojam.instrumenti platnog prometa .4. .razlikuje oblike njihovu kontrolu i konta čuvanje .razvija svijest o dobavljača.pravi šematski cilj i zadatke prikaz sredstava i računovodstva izvora sredstava .izrađuje dnevnik .definiše pojam dokumentaciju u materijala. materijala. kupaca.šematski prikazuje .razlikuje .upoznaje sredstva i izvore sredstava .opisuje i .demonstrira blagajničku dokumentaciju i objašnjava blagajničku evidenciju . gotovih cijene u radu proizvoda i robe . vrtste i vezi sa nabavkom i cijene trošenjem .nabraja blagajni i žiroinstrumente računu platnog prometa .interpretira pojam .razlikuje sredstva i računovodstva izvore sredstava . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI .pojašnjava knjiženje na kontu žiro-raćuna Evidencije .objašnjava stvarnog i blagajničko knjigovodstvenog poslovanje stanja blagajne .vrši korekciju .

objašnjava knjiženje na analitičkom i .definiše pojam dužnika i kupca .Informativni ciljevi i sadržaji učenik trošenjem materijala .pojašnjava pojam gotovih proizvoda.interpretira evidenciju obaveza prema dobavljačima .knjiži u magacinskoj evidenciji i knjigovodstvu gotovih proizvoda .prepoznaje pojam gotovih proizvoda.razlikuje dokumentaciju .izrađuje uporedna knjiženja na kontima dobavljača.pojašnjava evidenciju potraživanja od kupca . cijene i dokumentaciju .objašnjava evidenciju na analitičkom i sintetičkom kontu materijala . cijene i dokumentaciju .objašnjava evidenciju i knjiženje na analitičkim i sintetičkim kontima dobavljača .prepoznaje pojam dužnika– kupca i potrebnu dokumentaciju . materijala i žiro računa .objašnjava magacinsku evidenciju i knjigovodstvo gotovih proizvoda .knjiži na analitičkim i sintetičkim kontima dobavljača .knjiži na analitičkom i sintetičkom kontu 65 .opisuje evidenciju obaveza prema dobavljačima .demonstrira uporedna knjiženja Formativni ciljevi učenica sintetičkim kontima materijala Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave Evidencija gotovih proizvoda .objašnjava knjiženje na analitičkim i sintetičkim kontima gotovih proizvoda .navodi dokumentaciju .navodi dokumentaciju .upotrebljava evidenciju potraživanja od kupca .stiče radne navike .razlikuje sintetičku i analitičku evidenciju gotovih proizvoda .dokumentacija za evidenciju gotovih proizvoda .

cilj i organizaciju inventarisanja izrađuje inventar ukupne imovine i rezultata knjiži i utvrđuje razliku između knjigovodstvenog i stvarnog stanja Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave - .liste inventara . cilj.Informativni ciljevi i sadržaji učenik sintetičkom kontu kupca Formativni ciljevi učenica kupca sastavlja uporedna knjiženja na kontima gotovih proizvoda. kupca i žiro-računa razlikuje pojam robe. knjiženje robe u prodavnici - - - Inventar i inventarisanje .opisuje pojam. cijene robe i dokumentaciju knjiži evidenciju robe po nabavnim i prodajnim cijenama izrađuje uporedna knjiženja na kontima robe.razlikuje pojam i vrste početnog bilansa i bilansne ravnoteže .demonstrira uporedna knjiženja na kontima robe.pojašnjava inventar ukupne imovine i rezultata Pojam bilansa i konta . vrste i organizaciju inventarisanja .demonstrira sastavljanje početnog bilansa - . žiro-računu kupaca.objašnjava evidenciju robe po nabavnim i po prodajnim cijenama .opisuje pojam robe.razvija sistematičnost u radu .ilustruje inventarisanje u knjizi osnovnih sredstava i na analitičkoj razlici osnovnih sredstava objašnjava i upoređuje stvarno i knjigovodstveno stanje i knjiženje razlike .sastavlja početni bilans na osnovu inventara 66 . žiroračunu kupaca i robe u prodavnici knjiži sniženje i povećanje prodajne cijene u magacinu i prodavnici razlikuje pojam.utvrđuje pojam i vrste početnog bilansa i bilansne ravnoteže . cijene i dokumentaciju .

pomoćne Formativni ciljevi učenica .knjiži raščlanjivanje bilansa na konta .upoređuje aktivna i pasivna konta .formira konta na osnovu bilansa .objašnjava sastavljanje bilansa na osnovu stanja na kontima .prepoznaje bilansne promjene i njihov uticaj na bilans stanja .sastavlja i oblikuje probni bilans.izrađuje bilans na osnovu stanja na kontima .definiše četiri osnovne grupe bilansnih promjena i pojašnjava sastavljanje sukcesivnih bilansa .Informativni ciljevi i sadržaji učenik na osnovu inventara .pojašnjava raščlanjivanje bilansa na konta .razlikuje metode prostog i dvojnog knjigovodstva .knjiži četiri osnovne bilansne promjene i formira sukcesivne bilanse .shvata važnost postojanja pravila u radu .razlikuje prosto knjigovodstvo . glavna knjiga.demonstrira sastavljanje probnog bilansa.definiše i nabraja aktivna i pasivna konta .identifikuje i upotrebljava knjige dvojnog knjigovodstva .demonstrira otvaranje konta na osnovu bilansa . oblike i metode dvojnog knjigovodstva .razlikuje dvojno knjigovodstvo .razvija osjećaj samopouzdanja i strpljenja .navodi karakteristike.opisuje prosto i dvojno knjigovodstvo i njihove karakteristike .razlikuje dnevnik kao hronološku 67 . zaključuje konta stanja i krajnji bilans Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave . zaključuje konta stanja i pravi krajnji bilans Poslovne knjige u knjigovodstvu prosto i dvojno knjigovodstvo .objašnjava pojam poslovnih promjena i njihov uticaj na bilans stanja .opisuje poslovne knjige dvojnog knjigovodstva i nabraja ih: dnevnik.

Informativni ciljevi i sadržaji učenik knjige i knjige propisane za preduzetnike Formativni ciljevi učenica evidenciju razlikuje glavnu knjigu kao sistematsku evidenciju razlikuje pomoćne knjige oblikuje i pravi zaključak dnevnika i glavne knjige sastavlja primjer za hronološku i sistematsku evidenciju poslovnih knjiga Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave - .pojašnjava primjer za hronološku i sistematsku evidenciju poslovnih knjiga - .objašnjava zaključak dnevnika i glavne knjige .navikava se na sistematičnost u radu 68 .

prateća knjigovodstvena dokumentacija .upoznaje pojam prihode rashoda i prihoda i .knjiži Socijalizacijski ciljevi učenik .navodi pojam i .uočava dejstvo pojašnjava njihovu rashoda i prihoda podjelu na bilans stanja .uočava značaj AVR kontima i PVR . sredstava i hartija plasmane i od vrijednosti gotovinu .objašnjava pojam ograničenja konta aktivnih .vrši zatvaranje knjiženje rashoda i konta stanja prihoda sa obračunom finansijskog rezultata i sastavljanjem bilansa uspjeha Aktivna i pasivna .navodi primjer za .objašnjava pojam . novčanih potraživanja.knjiži potraživanje značaj obrtnih po osnovi prodaje sredstava .razvija osjećaj važnosti racionalnog trošenja materijalnih dobara 69 .objašnjava .razvija svijest o poštovanju pravila Preporuke za izvođenje nastave .objašnjava izravnanje paralelnih konta AVR i PVR Evidencija obrtnih .knjiži rashode i rashoda i prihoda prihode na na bilans stanja uspješnim kontima .knjiži kratkoročna sredstava.razlikuje AVR i PVR .utvrđuje finansijski knjiženje rashoda i rezultat i sastavlja prihoda na zaključni list i uspješnim kontima bilans uspjeha .Razred: TREĆI .knjiži na kontima vremenskih pasivnih razgraničenja i vremenskih evidenciju na tim razgraničenja kontima .demonstrira . između konta zaključni list i rezultata i konta bilans uspjeha stanja .knjiži na kontima vremenska aktivnih razgraničenja vremenskih .uočava razliku finansijski rezultat.razlikuje rashode i .vrši korekciju pasivnih (ravnanje) vremenskih paralelnih konta razgraničenja i AVR i PVR evidenciju na tim .opšti smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Rashodi i prihodi .objašnjava dejstvo .

objašnjava evidenciju kratkoročnih potraživanja plasmana i gotovine .uočava karakteristike i strukturu kapitala .opisuje hartije od vrijednosti .knjiži formiranje i promjene na kapitalu .praćenje zakona i propisa 70 .opisuje karakteristike i strukturu kapitala .na osnovu knjigovodstvene evidencije . formiranje i Formativni ciljevi učenik obezvređivanje potraživanja prepoznaje dokumentaciju kod novčanih sredstava i instrumente platnog prometa knjiži (evidentira) novčana sredstva i promjene na njima knjiži novčana sredstva u blagajni knjiži akontacije po službenom putu prepoznaje hartije od vrijednosti knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti uočava značaj hartija od vrijednosti knjiži finansijske rashode i prihode Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .razlikuje kapital i pojavne oblike preduzeća .razvija odgovornost za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju .objašnjava potraživanja po osnovi prodaje i obezvređivanje potraživanja .upoređuje sopstveni kapital kod inokosnog preduzeća.prepoznaje vrste preduzeća .prepoznaje pozajmljeni kapital preduzeća . društva lica i društva kapitala .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .opisuje evidenciju novčanih sredstava na tekućim (poslovnim) računima .navodi pojedinačno i objašnjava vrste preduzeća .objašnjava knjigovodstveno obuhvatanje. društva lica i društva kapitala .definiše kapital i pravne forme preduzeća .-objašnjava evidenciju hartija od vrijednosti .opisuje finansijske rashode i prihode Kapital i pravne norme preduzeća .navodi druga potraživanja .definiše pozajmljeni kapital preduzeća .opisuje sopstveni kapital inokosnog preduzeća.objašnjava novčana sredstva i akreditive .

opisuje i objašnjava dokumentaciju i evidenciju koja se koristi kod nabavke - .razvija osjećaj lične odgovornosti u radu - - Evidencija trošenja materijala.opisuje poslovne knjige osnovnih sredstava .opisuje.opisuje.Informativni ciljevi i sadržaji učenik promjene na kapitalu .navikava se na sistematičan rad - 71 .objašnjava knjigovostveno obuhvatanje viška i manjka .definiše pojam vrste i vrijednosti osnovnih sredstava . rashode i prihode .objašnjava poslovanje. sitnog inventara i autoguma .knjige osnovnih sredstava . evidentira i objašnjava vidove otuđivanja osnovnih sredstava .objašnjava kombinovane primjere kod pribavljanaja i otuđivanja osnovnih sredstava - . evidentira i objašnjava vidove pribavljanaja osnovnih sredstava .objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala Formativni ciljevi učenik određuje do kojih je promjena došlo na kapitalu pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja razlikuje osnovna sredstva upoređuje i uočava vrijednosti osnovnih sredstava knjiži besplatan prijem osnovnih sredstava knjiži kupovinu osnovnih sredstava za PDV na ulaznoj fakturi knjiži izgradnju osnovnih sredstava sa PDV-om za svaku obračunsku situaciju knjiži besplatno ustupanje osnovnih sredstava knjiži prodaju osnovnih sredstava sa PDV-om knjiži rashodovanje osnovnih sredstava sastavlja i knjiži kombinovani primjer pribavljanja i otuđivanja osnovnih sredstava razlikuje vrste materijala razlikuje dokumentaciju kod nabavke materijala i izdavanja materijala u proizvodnji knjiži nabavku materijala po stvarnoj nabavnoj i Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Osnovna sredstva – vidovi pribavljanja i otuđivanja .

utvrđuje i vrši obračun zarade u bruto i neto iznosu knjiži obračun i isplatu zarada razlikuje pojmove: amortizaciona stopa.objašnjava nematerijalne troškove - 72 .praćenje propisa Obračun i evidencija amortizacije .objašnjava evidenciju materijala u magacinskom.razvija spremnost i sposobnost za saradnju . amortizacioni iznos. osnovica za obračun amortizacije i revalorizacije izračunava amortizaciju po pravolinijskoj metodi obračuna izračunava amortizaciju po funkcionalnom metodu obračuna izračunava amortizaciju po metodi opadajućeg salda knjiži amortizaciju razlikuje nematerijalne troškove po Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - - Obračun ličnog dohotka i evidencija .Informativni ciljevi i sadržaji učenik i trošenja materijala .praćenje propisa - - - .objašnjava trošak amortizacije i metode obračuna amortizacije - . materijalnom i finansijskom knjigovodstvu Formativni ciljevi učenik planskoj nabavnoj cijeni knjiži nabavku materijala po stvarnoj nabavnoj i planskoj nabavnoj cijeni knjiži trošenje materijala po planskoj i nabavnoj cijeni razlikuje sintetičku i analitičku evidenciju materijala sastavlja kalkulaciju nabavne cijene materijala razlikuje pojam bruto i neto zarade sastavlja.objašnjava obračun i isplatu zarada - .

opisuje dokumentaciju koja prati obračun proizvodnje .razvija odgovornost i samostalnost u radu - . kalkulacije i naknadne kalkulacije izrađuje kalkulaciju cijene koštanja u masovnoj i serijskoj proizvodnji izračunava i knjiži zalihe i razlikuje principe procjenjivanja zaliha sastavlja dokumentaciju i istovremeno razlikuje vrste dokumentacije koja prati obračun proizvodnje knjiži troškove proizvodnog procesa u sistemu obračuna po stvarnim troškovima knjiži proizvodnju na klasi 9 (zna da upotrebljava klasu 9 iz kontnog plana) knjiži obračun proizvodnje po stvarnim Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Evidencija masovne. troškova i učinka) .objašnjava kalkulaciju i vrste kalkulacija .objašnjava obračun i knjiženje poslovnih prihoda Formativni ciljevi učenik vrstama knjiži nematerijalne troškove knjiži poslovne prihode uočava karakteristike proizvodnog procesa pravi klasifikaciju troškova i učinka proizvodnog procesa oblikuje i uočava strukturu predkalkulacije.objašnjava sistem obračuna po standardnim troškovima - .ilustruje i objašnjava pogonski obračunski list (masovna i serijska proizvodnja) .dokumentcija kod proizvodnih preduzeća . serijske i pojedinačne proizvodnje .definiše i navodi funkciju klase-9 .-objašnjava obračun rezultata poslovanja u upravljačkom preduzeću .navodi značaj proizvodnog knjigovodstva (obračun proizvodnje.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .kontni plan - - - - - - - 73 .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik - Formativni ciljevi učenik troškovima sastavlja pogonski obračunski list (POL) u masovnoj proizvodnji sastavlja pogonski obračunski list (POL) u serijskoj proizvodnji izrađuje kalkulaciju cijene koštanja proizvoda sastavlja kalkulaciju cijene koštanja glavnih mjesta troškova pravi sisitem obračuna po standardnim troškovima Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - 74 .

navodi primjer za .razvija svijest o poštovanju pravila .razlikuje rashode i .demonstrira .upoznaje pojam prihode rashoda i prihoda i .prateća knjigovodstvena dokumentacija .knjiži kratkoročna sredstava.objašnjava pojam .prateća knjigovodstvena dokumentacija 75 .bankarski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenica Rashodi i prihodi .objašnjava pojam ograničenja konta aktivnih .navodi pojam i .razlikuje AVR i PVR .uočava dejstvo pojašnjava njihovu rashoda i prihoda podjelu na bilans stanja .Razred: TREČI .objašnjava dejstvo . između konta zaključni list i rezultata i konta bilans uspjeha stanja . sredstava i hartija plasmane i od vrijednosti gotovinu .knjiži rashode i rashoda i prihoda prihode na na bilans stanja uspješnim kontima . novčanih potraživanja.knjiži na kontima vremenskih pasivnih razgraničenja i vremenskih evidenciju na tim razgraničenja kontima .knjiži Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave .knjiži na kontima vremenska aktivnih razgraničenja vremenskih .vrši korekciju pasivnih (ravnanje) vremenskih paralelnih konta razgraničenja i AVR i PVR evidenciju na tim .uočava razliku finansijski rezultat.uočava značaj AVR kontima i PVR .objašnjava izravnanje paralelnih konta AVR i PVR Evidencija obrtnih .objašnjava .knjiži potraživanje značaj obrtnih po osnovi prodaje sredstava .razvija osjećaj o važnosti racionalnog trošenja materijalnih .utvrđuje finansijski knjiženje rashoda i rezultat i sastavlja prihoda na zaključni list i uspješnim kontima bilans uspjeha .vrši zatvaranje knjiženje rashoda i konta stanja prihoda sa obračunom finansijskog rezultata i sastavljanjem bilansa uspjeha Aktivna i pasivna .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik - objašnjava obračun rezultata poslovanja u troškovnom knjigovodstvu - objašnjava potraživanja po osnovu prodaje i obezvređivanje potraživanja - navodi druga potraživanja - opisuje evidenciju novčanih sredstava na tekućim (poslovnim) računima - objašnjava novčana sredstva i akreditive - opisuje hartije od vrijednosti - objašnjava evidenciju hartija od vrijednosti - opisuje finansijske rashode i prihode Kapital i pravne forme preduzeća - definiše kapital i pravne forme preduzeća - navodi pojedinačno i objašnjava vrste preduzeća - opisuje karakteristike i strukturu kapitala - opisuje sopstveni kapšital, inokosnog preduzeća, društva lica i društva kapitala - definiše pozajmljeni kapšital preduzeća - objašnjava knjigovodstveno obuhvatanje, formiranje i promjene na

Formativni ciljevi učenica obezvređivanje potraživanja prepoznaje dokumentaciju kod novčanih sredstava i istrumente platnog prometa knjiži (evidentira) novčana sredstva i promjene na njima knjiži novčana sredstva u blagajni knjiži akontacije po službenom putu prepoznaje hartije od vrijednosti knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti uočava značaj hartija od vrijednosti knjiži finansijske rashode i prihode

Socijalizacijski ciljevi učenica dobara

Preporuke za izvođenje nastave

-

-

- razlikuje kapital i pojavne oblike preduzeća - prepoznaje vrste preduzeća - uočava karakteristike i strukturu kapitala - upoređuju sopstveni kapital kod inokosnog preduzeća, društva lica i društva kapitala - -prepoznaje pozajmljeni kapital preduzeća - knjiži formiranje i promjene na kapitalu - na osnovu knjigovostvene evidencije određuje do kojih

- razvija odgovornost za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju

76

Informativni ciljevi i sadržaji učenik kapitalu - objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala

Formativni ciljevi učenica je promjena došlo na kapitalu - pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja

Socijalizacijski ciljevi učenica

Preporuke za izvođenje nastave

77

Razred: TREĆI - finansijski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Rashodi i prihodi - razlikuje rashode i - upoznaje pojam prihode rashoda i prihoda i - uočava dejstvo pojašnjava njihovu rashoda i prihoda podjelu na bilans stanja - objašnjava dejstvo - knjiži rashode i rashoda i prihoda prihode na na bilans stanja uspješnim kontima - demonstrira - utvrđuje finansijski knjiženje rashoda i rezultat i sastavlja prihoda na zaključni list i uspješnim kontima bilans uspjeha - objašnjava - uočava razliku finansijski rezultat, između konta zaključni list i rezultata i konta bilans uspjeha stanja - navodi primjer za - vrši zatvaranje knjiženje rashoda i konta stanja prihoda sa obračunom finansijskog rezultata i sastavljanjem bilansa uspjeha Aktivna i pasivna - knjiži na kontima vremenska aktivnih razgraničenja vremenskih - objašnjava pojam ograničenja konta aktivnih - knjiži na kontima vremenskih pasivnih razgraničenja i vremenskih evidenciju na tim razgraničenja kontima - razlikuje AVR i PVR - objašnjava pojam - vrši korekciju pasivnih (ravnanje) vremenskih paralelnih konta razgraničenja i AVR i PVR evidenciju na tim - uočava značaj AVR kontima i PVR - objašnjava izravnanje paralelnih konta AVR i PVR Evidencija obrtnih - knjiži kratkoročna sredstava, novčanih potraživanja, sredstava i hartija plasmane i od vrijednosti gotovinu - navodi pojam i - knjiži potraživanje značaj obrtnih po osnovi prodaje sredstava - knjiži

Socijalizacijski ciljevi učenik - razvija svijest o poštovanju pravila

Preporuke za izvođenje nastave - prateća knjigovodstvena dokumentacija

- razvija osjećaj o važnosti racionalnog trošenja materijalnih dobara

78

Informativni ciljevi i sadržaji učenik .opisuje evidenciju novčanih sredstava na tekućim (poslovnim) računima .knjiži formiranje i promjene na kapitalu .upoređuju sopstveni kapital kod inokosnog preduzeća.objašnjava potraživanja po osnovi prodaje i obezvređivanje potraživanja . formiranje i Formativni ciljevi učenik obezvređivanje potraživanja prepoznaje dokumentaciju kod novčanih sredstava i instrumente platnog prometa knjiži (evidentira) novčana sredstva i promjene na njima knjiži novčana sredstva u blagajni knjiži akontacije po službenom putu prepoznaje hartije od vrijednosti knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti uočava značaj hartija od vrijednosti knjiži finansijske rashode i prihode Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .-objašnjava knjigovodstveno obuhvatanje.-definiše pozajmljeni kapital preduzeća .objašnjava evidenciju hartija od vrijednosti .prepoznaje vrste preduzeća .razvija odgovornost za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju 79 .razlikuje kapital i pojavne oblike preduzeća .uočava karakteristike i strukturu kapitala .navodi pojedinačno i objašnjava vrste preduzeća .definiše kapital i pravne forme preduzeća .opisuje sopstveni kapital inokosnog preduzeća. društva lica i društva kapitala .objašnjava novčana sredstva i akreditive . društva lica i društva kapitala .na osnovu knjigovodstvene evidencije .opisuje hartije od vrijednosti .navodi druga potraživanja .objašnjava evidenciju kratkoročnih potraživanja plasmana i gotovine .opisuje finansijske rashode i prihode Kapital i pravne forme preduzeća .opisuje karakteristike i strukturu kapitala .prepoznaje pozajmljeni kapital preduzeća .

opisuje poslovne knjige osnovnih sredstava .objašnjava knjigovostveno obuhvatanje viška i manjka . evidentira i objašnjava vidove pribavljanja osnovnih sredstava .razvija osjećaj lične odgovornosti u radu . evidentira i objašnjava vidove otuđivanja osnovnih sredstava .Informativni ciljevi i sadržaji učenik promjene na kapitalu .prateća knjigovodstvena dokumentacija - - 80 .objašnjava kombinovane primjere kod pribavljanaja i otuđivanja osnovnih sredstava - .opisuje.-objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala Formativni ciljevi učenik određuje do kojih je promjena došlo na kapitalu pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja razlikuje osnovna sredstva upoređuje i uočava vrijednosti osnovnih sredstava knjiži besplatan prijem osnovnih sredstava knjiži kupovinu osnovnih sredstava za PDV na ulaznoj fakturi knjiži izgradnju osnovnih sredstava sa PDV za svaku obračunsku situaciju knjiži besplatno ustupanje osnovnih sredstava knjiži prodaju osnovnih sredstava sa PDV knjiži rashodovanje osnovnih sredstava sastavlja i knjiži kombinovani primjer pribavljanja i otuđivanja osnovnih sredstava Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Osnovna sredstvavidovi pribavljanja i otuđivanja .opisuje.definiše pojam vrste i vrijednosti osnovnih sredstava .

knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje) Evidencija gotovine . od vrijednosti nematerijalnih .opšti smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Evidencija .evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom Evidencija hartija .opisuje i nabraja hartije od vrijednosti.prepoznaje pojam funkcije i sadržaj konta .upotrebljava kontni plan banke .prepoznaje hartije od vrijednosti.objašnjava banke evidenciju .knjiži kratkoročne i evidenciju dugoročne depozite plasmana i izvora i kredite sredstava banke .razlikuje i knjiži ulaganja.razvija sposobnost za saradnju Preporuke za izvođenje nastave .knjiži kratkoročne i i izvora sredstava dugoročne banke plasmane i kredite .opisuje evidenciju devizna sredstva gotovine i (devizni račun i gotovinskih devizna blagajna) ekvivalenata . osnovnih nematerijalna sredstva i drugih ulaganja i druga sredstva banke sredstva banke .Razred: ČETVRTI .objašnjava .prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja Evidencija plasmana .prateća knjigovodstvena dokumentacija .knjiži evidenciju i gotovinskih gotovinskih ekvivalenata bankedepozita kod devizni račun i narodne banke devizna blagajna .izrađuje bilans poslovanja banke stanja banke . Socijalizacijski ciljevi učenik .izrađuje bilans uspjeha banke .razvija odgovornost i samostalnost u radu 81 .praćenje propisa .uočava poslovanja banakaspecifičnosti bilans stanja i bilans knjigovodstva i uspjeha banke poslovnik knjiga .knjiži-evidentira .navikava se na sistematičan rad .

prepoznaje i knjiži obaveze iz poslovnih odnosa kapitala i rezervi .knjiži otuđivanje nefinansijske imovine 82 .objašnjava i ilustruje sistem glavne knjige i trezora .finansijski izvještaji poslovne banke .prepoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu .knjiži nabavke nefinansijske imovine .knjiži prihode banke .shvata važnost profesionalnosti u radu .knjiži raspodjelu dobiti banke . kapitala i rezervi Evidencija rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke . kapitala i rezervi .prateća knjigovodstvena dokumentacija .objašnjava kontni okvir za budžetski sistem .Informativni ciljevi i sadržaji učenik nematerijalna ulaganja. osnovna sredstva i druga sredstva banke Evidencija obaveza iz poslovanja.razlikuje pripremu donošenja i izvršenja budžeta .izrađuje bilans uspjeha banke .knjiži dugoročna rezervisanja .opisuje budžetsku klasifikaciju .razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode .knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja .objašnjava evidenciju rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Knjigovodstvo budžetskih korisnika .specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika .utvrđuje i knjiži gubitak banke .objašnjava evidenciju budžeta i budžetsko računovodstvo Sistem glavne knjige i trezora .prepoznaje budžetski sistem .objašnjava obaveze iz poslovanja.prepoznaje budžetski cilj.sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke . obim i konsolidovani račun trezora .

razvija svijest o poštovanju pravila završni račun za direktne i u radu indirektne budžetske korisnike .izračunava i knjiži PDV Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .finansijski izvještaji .prepoznaje planski izvodi nabavku robe na pojedine radne domaćem tržištu zadatake .knjiži tekuće rashode .razlikuje pojam i značaj PDV-a .praćenje propisa 83 .knjiži izvore sopstvenih sredstava-kapitala .objašnjava računovodstveni aspekt poslovnih promjena na robi učenik . „poreski obveznik” i „poreski dužnik” .razlikuje predmet oporezivanja.PDV prijava .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi Završni račun i finansijsko izvještavanje .evidentira finansijsku imovinu .evidentira budžetski deficit i suficit .sastavlja i oblikuje finansijske izvještaje za direktne i indirektne budžetske korisnike .knjiži aktivna i pasivna vremenska razgraničenja .knjiži-evidentira zalihe .sastavlja i knjiži .evidentira obaveze .knjiži tekuće prihode .stiče naviku da .prepoznaje porez na dodatu vrijednost (PDV) .knjiži-evidentira robu po nabavnim cijenama .knjiži-evidentira robu po prodajnim cijenama .knjiga ulaznih i izlaznih faktura .objašnjava završni račun i finansijsko izvještavanje Evidencija poslovanja trgovinskog preduzeća u unutrašnjem prometu .razlikuje ostala opšta pitanja PDV-a .

otpis i gubitak na zalihama robe .dokumentacija izvozno-uvoznih poslova Godišnji obračun i zaključak poslovnih knjiga .godišnji obračun 84 .razlikuje i knjiži manjak.razlikuje i knjiži nabavku robe na ino-tržištu .kalkulacijaobrazac Evidencija poslovanja trgovinskog preduzeća u spoljnoj trgovini .opisuje i objašnjava spoljnotrgovinsko poslovanje Utvrđivanje i raspodjela finansijskog rezultata .razvija svijest o poštovanju pravila .zaključni list .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .sastavlja obračun i prati raspodjelu poslovnog finansijskog rezultata preduzeća .razlikuje i knjiži prodaju robe na ino.izvodi predzaključna knjiženja .objašnjava obračun i raspodjelu poslovnog finansijskog rezltata .knjiži prodaju robe na domaćem tržištu .izračunava i knjiži razliku u cijeni robe .knjiži interno kretanje robe u trgovinskom preduzeću .razlikuje metode obračuna periodičnog finansijskog rezulta preduzeća . višak.razvija osjećaj odgovornosti u radu .a)metod ukupnih troškova .tržištu Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .objašnjava obračun i raspodjelu periodičnog rezultata preduzeća .pravi obračun i raspodjelu periodičnog rezultata preduzeća .b)metod prodatih učinaka .vrši korekciju i knjiženje cijena robe (sniženje i povećanje prodajnih cijena) .objašnjava kretanje i prodaju robe Formativni ciljevi učenik .

izrađuje zaključni list .opisuje međunarodni standard I .sastavlja i interpretira izvještaj o promjenama na kapitalu .sastavlja i interpretira bilans stanja .izrađuje i oblikuje finansijske izvještaje prema MRS-1 i aktuelnoj zakonskoj računovodstvenoj regulativi (primjeri iz prakse) Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .zvodi formalni zaključak poslovnih knjiga .prezentacija finansijskih izvještaja .sastavlja i interpretira bilans uspjeha .objašnjava i ilustruje primjere sastavljanja finansijskih izvještaja prema MRS-1 i aktuelnoj zakonskoj regulativi 85 .razlikuje strukturu i sadržaj finansijskih izvještaja .sastavlja i intrpretira izvještaj o tokovima gotovine .

knjiži-evidentira . od vrijednosti nematerijalna .razvija osjećaj odgovornosti u radu Preporuke za izvođenje nastave .objašnjava .knjiži evidenciju i gotovinskih gotovinskih ekvivalenata banke depozita kod – devizni račun i narodne banke devizna blagajna .knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje) Evidencija gotovine .objašnjava banke evidenciju .prepoznaje pojam funkcije i sadržaj konta . osnovna nematerijalna sredstva i druga ulaganja i druga sredstva banke sredstva banke .Razred: ČETVRTI .nabraja hartije od vrijednosti.opisuje evidenciju devizna sredstva gotovine i (devizni račun i gotovinskih devizna blagajna) ekvivalenata .knjiži kratkoročne i evidenciju dugoročne depozite plasmana i izvora i kredite sredstava plaćanja .uočava poslovanja banke – specifičnosti bilans stanja i bilans knjigovodstva i uspjeha poslovnik knjiga .razvija odgovornost i samostalnost u radu .upotrebljava kontni plan banke .izrađuje bilans poslovanja banke stanja banke .hartije od vrijednosti 86 .prateća knjigovodstvena dokumentacija .izrađuje bilans uspjeha banke .razlikuje i knjiži ulaganja.prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja Evidencija plasmana . nematerijalna Socijalizacijski ciljevi učenik .stiče naviku da planski izvodi pojedine radne zadatake .bankarski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Evidencija .evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom Hartije od .knjiži kratkoročne i i izvora sredstava dugoročne banke plasmane i kredite .prepoznaje hartije vrijednosti.

utvrđuje i knjiži gubitak banke .shvata važnost profesionalnosti u radu . obim i konsolidovani račun terzora .objašnjava i ilustruje sistem glavne knjige i trezora . kapitala i rezervi Evidencija rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke .specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika Sistem glavne knjige i trezora .knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja .izrađuje bilans uspjeha banke .razlikuje pripremu donošenja i izvršenja budžeta .prateća knjigovodstvena dokumentacija .objašnjava evidenciju rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Knjigovodstvo budžetskih korisnika . osnovna sredstva i druga sredstva banke Evidencije obaveza iz poslovanja. kapitala i rezervi .razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode .objašnjava obaveze iz poslovanja.knjiži raspodjelu dobiti banke .prepoznaje budžetski sistem .prepozanje i knjiži obaveze iz poslovnih odnosa kapitala i rezervi .sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke .objašnjava evidenciju budžeta i budžetsko računovodstvo .prepoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu .Informativni ciljevi i sadržaji učenik ulaganja.objašnjava kontni okvir za budžetski sistem .opisuje budžetsku klasifikaciju .knjiži prihode banke .knjiži dugoročna rezervisanja .knjiži otuđivanje nefinansijske imovine 87 .prepoznaje budžetski cilj.knjiži nabavke nefinansijske imovine .

evidentira finansijsku imovinu .evidentira budžetski deficit i suficit .sastavlja i oblikuje finansijske izvještaje za direktne i indirektne budžetske korisnike Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Završni račun i finansijsko izvještavanje .sastavlja i knjiži završni račun za direktne i indirektne budžetske korisnike .knjiži tekuće prihode .knjiži-evidentira zalihe .evidentira obaveze .objašnjava završni račun i finansijsko izvještavanje .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .knjiži aktivna i pasivna vremenska razgraničenja .knjiži izvore sopstvenih sredstava-kapitala .knjiži tekuće rashode .razvija svijest o poštovanju pravila u radu 88 .

Socijalizacijski ciljevi učenik .hartije od vrijednosti 89 .prepoznaje hartije vrijednosti. specifičnosti bilans stanja i bilans knjigovodstva i uspjeha poslovnik knjiga .Razred: ČETVRTI .upotrebljava kontni plan banke .knjiži kratkoročne i evidenciju dugoročne depozite plasmana i izvora i kredite sredstava plaćanja .stiče naviku da planski izvodi pojedine radne zadatake .opisuje evidenciju devizna sredstva gotovine i (devizni račun i gotovinskih devizna blagajna) ekvivalenata .razvija odgovornost i samostalnost u radu .prepoznaje pojam funkcije i sadržaj konta .uočava poslovanja banke.knjiži kratkoročne i i izvora sredstava dugoročne banke plasmane i kredite . osnovna nematerijalna sredstva i druga ulaganja i druga sredstva banke sredstva banke .knjiži-evidentira .razlikuje i knjiži ulaganja.finansijski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Evidencija .knjiži evidenciju i gotovinskih gotovinskih ekvivalenata banke depozita kod – devizni račun i narodne banke devizna blagajna .objašnjava banke evidenciju .razvija osjećaj odgovornosti u radu Preporuke za izvođenje nastave .prateća knjigovodstvena dokumentacija .knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje) Evidencija gotovine .prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja Evidencija plasmana .objašnjava .opisuje i nabraja hartije od vrijednosti.evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom Hartije od . od vrijednosti nematerijalna .izrađuje bilans poslovanja banke stanja banke i bilans uspjeha banke .

razlikuje pripremu donošenja i izvršenja budžeta .knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja .finansijski izvještaji .prepoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu .objašnjava obaveze iz poslovanja.knjiži prihode banke .prepoznaje budžetski cilj.prepoznaje budžetski sistem .razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode .utvrđuje i knjiži gubitak banke . obim i konsolidovani račun trezora .shvata važnost profesionalnosti u radu .prepozanje i knjiži obaveze iz poslovnih odnosa kapitala i rezervi .knjiži raspodjelu dobiti banke .izrađuje bilans uspjeha banke .objašnjava evidenciju rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Knjigovodstvo budžetskih korisnika .knjiži dugoročna rezervisanja .sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke .opisuje budžetsku klasifikaciju .specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika Sistem glavne knjige i trezora . kapitala i rezervi .knjiži otuđivanje nefinansijske 90 .objašnjava i ilustruje sistem glavne knjige i trezora . kapitala i rezervi Evidencija rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke .Informativni ciljevi i sadržaji učenik nematerijalna ulaganja.objašnjava evidenciju budžeta i budžetsko računovodstvo . osnovna sredstva i druga sredstva banke Evidencije obaveza iz poslovanja.objašnjava kontni okvir za budžetski sistem .knjiži nabavke nefinansijske imovine .

objašnjava računovodstveni aspekt poslovnih promjena na robi - - učenik imovine knjiži-evidentira zalihe evidentira finansijsku imovinu knjiži aktivna i pasivna vremenska razgraničenja evidentira obaveze knjiži izvore sopstvenih sredstava-kapitala knjiži tekuće rashode knjiži tekuće prihode evidentira budžetski deficit i suficit sastavlja i knjiži .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Završni račun i finansijsko izvještavanje . poreski obveznik i poreski dužnik razlikuje ostala opšta pitanja PDV-a izračunava i knjiži Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 91 .objašnjava završni račun i finansijsko izvještavanje - Formativni ciljevi - .razvija svijest o završni račun za poštovanju pravila direktne i u radu indirektne budžetske korisnike sastavlja i oblikuje finansijske izvještaje za direktne i indirektne budžetske korisnike prepoznaje nabavku robe na domaćem tržištu knjiži-evidentira robu po nabavnim cijenama knjiži-evidentira robu po prodajnim cijenama prepoznaje porez na dodatu vrijednost (PDV) razlikuje pojam i značaj PDV razlikuje predmet oporezivanja.

finansijska dokumentacija kod budžetskih ustanova. . Beograd. II 6. . obrasci godišnjih obračuna i drugi). diplomirani ekonomista.: Finansijsko računovodstvo. 1997.Radovanović R. . 8.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije. 92 . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. 1999. 7.: Računovodstvo preduzeća. isplatu.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik PDV Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 5. knjigovodstvenom dokumentacijom (nalozi za prenos.Poznanić-Leko V. 2003. Beograd.Malešević V.Petrović Z.Zakoni i drugi propisi o računovodstvu i platnom prometu preduzeća . od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja.: Uvod u računovodstvo. K. . finansijska dokumentacija kod banaka. Beograd. hartije od vrijednosti. 1999. .Ekonomska enciklopedija I. Zavod za udžbenike i natsavna sredstva Beograd. 1996.Radovanović R. po jedan u klasifikacionom periodu u svim razredima. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju usmeni odgovori učenika i pisani radovi učenika – pismeni zadaci.. grafoskopom. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .Učionica opremljena računarom sa odgovarajućom programskom opremom. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu.: Računovodstvo. . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva Beograd.: Zbirka testova i zadataka sa rešenjima iz računovodstva. Okvirni spisak literature i drugih izvora . Škarić.

Povezanost predmeta Znanja Sredstva i izvori sredstava Ulaganja u reprodukciju Rezultati poslovanja preduzeća Evidencija u nabavci i poslovanju Evidencija u skladištu Uvoz i izvoz robe Hartije od vrijednosti Bilans banke Evidencija plasmana i izvora sredstava banke Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Poslovna ekonomija Klasifikacija sredstava Kapaciteti sredstava Kapital Dokumentacija u vezi sa nabavkom robe Dokumentacija u vezi sa prodajom robe Dokumentacija u vezi sa uvozom i izvozom robe Vrste hartija od vrijednosti (mjenice. čekovi. ostale hartije od vrijednosti) Platni promet u zemlji i inostranstvu Plasman novčanih sredstava Bilans banke Pravo Bankarsko poslovanje 93 .9.

upoznavanje sa nastankom. odnosno formiranje kreditnog potencijala (poslovi sa novčanim.upoznavanje sa elementima poslovne uspješnosti banke. . 94 .sticanje znanja iz oblasti prikupljanja novčanih sredstava.2.9. osnivanjem i djelatnostima banke. procedura i tehnika otvaranja i vođenja depozita po viđenju.razvijanje profesionalnosti i efikasnosti u obavljanju poslova sa komitentima. Naziv predmeta: BANKARSKO POSLOVANJE 2. . .osposobljavanje za sprovođenje bankarskih pravila i standarda vezanih za blagajničko-trezorsko poslovanje. . .osposobljavanje za operativno-izvršne radnje sa instrumentima platnog prometa i sa hartijama od vrijednosti.upoznavanje sa principima poslovanja banke. . .razumijevanje platnog prometa (vrste.sticanje znanja o kreditnoj aktivnosti banke. . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 108 99 207 108 99 207 3. BANKARSKO POSLOVANJE 1. Opšti ciljevi nastave .1.razvijanje povjerljivosti. štednih i drugih računa komitenata (klijenata). .osposobljavanje za primjenu pravila. preciznosti i pouzdanosti u radu s novcem. . sredstva i instrumenti). štednim i deviznim depozitima).

razumije ulogu bankarstva (stari. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI . preduzeće komercijalne i .razvija pozitivnu banaka karakteristike identifikaciju .navodi bitne karakteristike poslovne banke . poslovne banka-finansijsko banke.navodi bitne karakteristike komercijalne banke .navodi osnovna uslovima obilježja ekonomije savremenog bankarstva sa osvrtom na današnji bankarski sistem u CG Banka preduzeće.objašnjava ulogu centralne banke .razumije bitne .definise pojam karakteristike i preduzeca ulogu centralne .navodi razlike između privrednih preduzeća i banaka .razlikuje poslove u Organizacioni oblici preduzeću banaka . banaka u srednji i novi vijek) savremenim .4.prepoznaje bitne .objašnjava vremenskim osnovne periodima karakteristike .objašnjava karakteristike Preporuke za izvođenje nastave 95 .navodi specifičnosti univerzalne banke i sličnosti banke sa .navodi bitne karakteristike investicione banke .definiše pojam bankarstva u prema zanimanju banke različitim .nabraja osnovne kriterijume za razvrstavanje banaka .upoznaje termin banke.razlikuje ostale preduzećima iz vrste banaka drugih privrednih djelatnosti .bankarski smjer Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Pojam i razvoj .

obrazlaže statut banke .definiše ugovor o osnivanju banke . upis u sudski registar i sticanje svojstva pravnog lica .upoznaje principe Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .razlikuje i upoređuje načine osnivanja banaka .analizira postupak sanacije i likvidacije banke .upoznaje značaj utvrđivanja i raspoređvanja prihoda i raspoređivanja dobiti banke .analizira postupak izdavanja dozvole za rad banke .razvija osjećaj poštovanja propisa .opisuje organe upravljanja .upoznaje organizaciju rada i upravljanja .analizira faktore koji utiču na likvidnost banke .navodi ostale banke Organizacija rada u banci .razlikuje organe upravljanja.razlikuje prava i obaveze banke u pravnom prometu .uočava prednosti i nedostatke u poslovanju banke .objašnjava osnivanje banke .opisuje organe rukovođenja ..analizira program rada banke .analizira sadržinu ugovora o osnivanju banke .objašnjava postupak izdavanja dozvole za rad banke.upoznaje način organizacije rada u banci .uočava značaj menadžmenta i organizacije u banci .analizira ciljnu funkciju banke.opisuje kontrolu poslovanja banaka .Informativni ciljevi i sadržaji učenik univerzalne banke .upoznaje sanaciju i likvidaciju banke Načela bankarskog poslovanja . odnosno 96 .opisuje izvršne organe Pravni aspekt banke .opisuje djelatnost banke . rukovođenja i upoređuje njihove bitne uloge .razvija sistematičnost u radu .upoređuje rad izvršnih organa sa radom ostalih organa u banci .definise likvidnost banke .navodi prava i obaveze banke u pravnom prometu .

princip ekonomičnosti.obrazlaže zaduživanje kod drugih banaka .upoznaje oročene depozite .razlikuje vrste kredita .upoznaje pasivne bankarske poslove .objašnjava emisiju hartija od vrijednosti .razlikuje i upoređuje načine i postupke za .razlikuje hartije od vrijednosti .razvija osjećaj odgovornosti u izvršavanju radnih zadataka .navodi vrste bankarskih poslova .razlikuje načine pribavljanja kredita u zemlji i inostranstvu .oblikuje jednu vrstu blagajničkog zapisa .obrazlaže princip likvidnosti. aktivne i neutralne bankarske poslove razlikuje depozitne poslove: prema rokovima prema namjeni Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - Vrste bankarskih poslova .objašnjava pojam i značaj aktivnih bankarskih poslova . princip sigurnosti. princip javnosti Formativni ciljevi učenik maksimiziranje stope prinosa po jedinici akcijskog kapitala analizira bilansnu strukturu banke kao i postupak uravnoteženja priliva i odliva sredstava prepoznaje kreditnu sposobnost dužnika vrednuje značaj ostvarenja veće dobiti kao razlike između prihoda i rashoda razlikuje faktore koji utiču na rentabilnost razlikuje pasivne.objašnjava izdavanje blagajničkih zapisa .navodi depozite po viđenju privrede i stanovništva .analizira aktivne bankarske poslove .obrazlaže poslove pribavljanja sredstava u vidu dugoročnih kredita u zemlji i inostranstvu . princip rentabilnosti.definiše pojam - .razlikuje načine odobravanja kredita .Informativni ciljevi i sadržaji učenik poslovanja banaka .stiče radne navike 97 . princip racionalnosti.

upoznaje kredite za fizička lica . komisione i sopstvene bankarske poslove Formativni ciljevi učenik odobravanje kredita pravnim licima razlikuje formalnu i materijalnu kreditnu sposobnost razlikuje i upoređuje kratkoročne kredite: kredit na tekući račun eskontni kredit lombardni kredit avalni kredit razlikuje dugoročne kredite (za osnovna sredstva.upoznaje kredite za pravna lica .obrazlaže uslove za dobijanje kredita .obrazlaže praćenje i kontrolu upotrebe kredita .navodi karakteristike kratkoročnih kredita.upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita fizičkim licima .obrazlaže tehniku ispitivanja kreditne sposobnosti . stalna i obrtna sredstva) Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - 98 .upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita pravnim licima . srednjoročnih kredita.navodi vrste kredita . dugoročne (investicione) kredite.Informativni ciljevi i sadržaji učenik kredita . neutralne bankarske poslove .objašnjava posredničke.

razlikuje međunarodni dokumentarni akreditv.navodi i obrazlaže značaj bankarskog menadžmenta .obrazlaže poslove.navodi instrumente unutrašnjeg platnog prometa .navikava se na poštovanje propisa Preporuke za izvođenje nastave Poslovi banaka sa inostranstvom .preuzima odgovornost u izvršavanju zadataka 99 .navodi sisteme međunarodnog plaćanja . međunarodno kreditno pismo. međunarodnu bankarsku doznaku. međunarodni ček.razlikuje mjenicu.razvija stručnost i poslovnost u radu .objašnjava instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu .upoznaje sistem međunarodnog plaćanja Bankarski menadžment .upoznaje funkcije i osobine bankarskog .primjenjuje na primjerima u praksi i razlikuje pojmove: menadžer. ček i ostale instrumente . nosioce i učesnike u platnom prometu .opisuje planiranje kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta .razlikuje obračunska plaćanja (kompenzacija.uočava ulogu i važnost kreditnog posla sa inostranstvom .razvija osjećaj da motiviše saradnike na timski rad .definiše kreditni posao sa inostranstvom .upoznaje funkcionisanje međunarodnog platnog prometa bankarski smjer Formativni ciljevi učenik . menadžment . cesija i asignacija).prepoznaje sisteme međunarodnog plaćanja .poznaje obračunska plaćanja .interpretira rezultat rada uspješnog i neuspješnog menadžera Socijalizacijski ciljevi učenik .Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Menadžment platnog prometa .prepoznaje instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu . mjenica . međunarodne kreditne karte.razlikuje sisteme međunarodnog plaćanja .analizira unutrašnji i međunarodni platni promet .navodi vrste platnog prometa . .

vrši izbor izvora informacije .Informativni ciljevi i sadržaji učenik menadžmenta Formativni ciljevi učenik .opisuje elektronsko finansijsko tržište i baze. skladišnica konosman) .upoznaje savremene računarske mreže u bankarstvu. .opisuje sisteme međubankarske komunikacije.koristi programe za elektronsko finansijsko tržište Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Finansijski informacioni sistem .definiše hartije od vrijednosti .navodi sisteme za prenos podataka sa berze. .razvija pozitivan stav prema savremenim sredstvima komunikacije . certifikat.igra uloga: broker i klijent 100 .upoznaje hartije od vrijednosti .vrši selekciju informacija .opisuje elektronski platni promet .razlikuje instrumente marketinga .definiše finansijski informacioni sistem.izgrađuje prepoznatljiv stil i vještinu u rješavanju problema svih funkcija koje menadžer obavlja . obveznice. . blagajnički zapis.razlikuje namjenu hartija od vrijednosti (akcije. . .navodi faktore koji utiču na razvoj elektronskog bankarstva Hartije od vrijednosti .opisuje poslovanje hartijama od vrijednosti . .seminarski rad: analiza trenutne situacije na našoj i svjetskoj berzi . razrađuje i analizira plan kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta .sastavlja.koristi elektronsku poštu .navodi hartije od vrijednosti .upoznaje elektronsko bankarstvo.razvija komunikativnost i samopouzdanje u radu .vrši klasifikaciju proizvoda .

upoznaje pojmove finansijskog tržišta i novčanog tržišta .prepoznaje ugovor o osnivanju berze .upoznaje ulogu berze i značaj berzanskih poslova .analizira korišćenje računovodstvenih izvještaja za sagledavanje i praćenje: likvidnosti banke.upoznaje tržište kapitala . kapitala banke Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Finansijsko tržište .upoznaje koncept menadžmenta informacionih sistema .razvija osjećaj tačnosti i odgovornosti u radu 101 .upoznaje softverske komponente MIS-a u banci Formativni ciljevi učenik .identifikuje poslovne procese u banci .razlikuje kriterijume za klasifikaciju finansijskog tržišta .analizira elemente modeliranja baze podataka .prevodi u EXEL i analitički obrađuje podatake .upoznaje knjigovodstvo i poslovne knjige banke .pojašnjava korišćenje računovodstvenih izvještaja o poslovanju za upravljačke svrhe .izvještava i analitički obrađuje podatke za menadžment . uspješnosti banke.prepoznaje berzansku i vanberzansku trgovinu .navikava se na tačnost i ažurnost u radu Poslovna uspješnost banke .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Menadžment informacionih sistema u bankarstvu .određuje osobine poslovnih procesa u banci .razlikuje osnovne funkcije tržišta kapitala .razumije pojam i karakteristike bilansa banke .precizira podatke veze i metode karakterističnih objekata IS u banci .analizira dešavanja na tržištu kapitala kroz konkretne primjere .upoznaje se sa značajem deviznog tržišta .simulira finansijski plan banke .

: Računovodstvo preduzeća.Dr. Kostić B. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .Živković A. 7. .5. . 2003.: Bankarstvo. Beograd.Bjelica V. Beograd. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Univerzitet Crne Gore.Bankarsko poslovanje.Bunjak N. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. osnovnih sredstava i drugih sredstava banke Pravo Hartije od vrijednosti Poslovna informatika Rad sa listama i bazama Finansije Finansiranje. Ekonomski fakultet. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Beograd.. .: Bankarstvo. . II . grafoskop. Okvirni spisak literature i drugih izvora . hartijama od vrijednosti .: Finansijski menadžment.Usmjena provjera znanja. najmanje jednom u klasifikacionom periodu.. Beograd. projektno platno i folije za grafoskop.Milivojević D. planiranje i praćenje novčanih tokovavrste novčanih tokova 102 . Centar za izdavačku djelatnost Ekonomskog fakulteta. 2006.. platnom prometu. 8. . nematerijalnih ulaganja. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u toku tog perioda. prihoda i finansijskog rezultata banke Računovodstvo Evidencija hartija od vrijednosti.Ekonomska enciklopedija I.Petrović Z. Beograd 6. Beograd.Živković A. Zavod za udžbenike i natavna sredstva.: Leksikon finansijskih tržišta.Kostić B. Bojovič P.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije. Radovanović R. Kostić B.Zakoni i drugi propisi o bankama. 2005. Bojovič P.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. 2004. . 2004.Računar sa odgovarajućom programskom opremom. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . 2006. . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Beograd. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . Beograd.: Uvod u računovodstvo. Povezanost predmeta Znanja Načela bankarskog poslovanja Vrste bankarskih poslova Poslovi sa hartijama od vrijednosti Hartije od vrijednosti Menadžment informacionih sistema u bankarstvu Finansijsko tržište Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Računovodstvo Evidencija poslovanja banaka i specifičnosti bankarskog knjigovodstva Računovodstvo Evidencija rashoda.: Bankarsko poslovanje i platni promet. 9. .. . 2006.: Monetarna ekonomija i bankarstvo za treći i četvrti razred ekonomskog tehničara. diplomirani ekonomista. 1997. . Mlađan Šljivančanin: Banka finansijsko preduzeće.

Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Vrste nastave Razred I II III IV Ukupno Teorija Vježbe Praktična nastava 72 72 144 132 420 Ukupno 72 72 144 132 420 Praktična nastava . osposobljavanje učenika za korišćenje instrumenata obezbjeđenja plaćanja. sticanje znanja o upravljanje malim privrednim društvom. sticanje znanja o osnivanju preduzeća.10. ovladavanje tehnikama prepiske uz korišćenje savremenih elektronskih sredstava. osposobljavanje učenika da kontinuirano prate i primjenjuju sve zakonske promjene računovodstvene problematike. osposobljavanje učenika za primjenu pravila. razvoj sposobnosti za samostalno obračunavanje i plaćanje poreskih obaveza. 103 .odjeljenje se dijeli na grupe do 17 učenika 3. razvijanje sposobnosti kod učenika za povezivanje stečenih teorijsko-stručnih znanja sa praksom konkretnih privrednih subjekata).2. sticanje sposobnosti za individualni i timski rad na izradi finansijskih planova i poslovima finansijske analize. PRAKTIČNA NASTAVA 1.1. sticanje neophodnih znanja vezanih za kreditnu aktivnost banke. sticanje neophodnih znanja vezanih za poslove prikupljanja novčanih sredstava. ovladavanje znanjima i vještinama iz oblasti poslovne komunikacije. temeljno ovladavanje postupcima obračuna zarada. procedura i tehnika otvaranja i vođenja depozita po viđenju. ovladavanje metodama i tehnikama plaćanja sa inostranstvom. štednih i drugih računa komitenata. Naziv predmeta: PRAKTIČNA NASTAVA 2. osposobljavanje učenika za primjenu znanja u operativnim aspektima računovodstva. osposobljavanje učenika za samostalno obavljanje poslova platnog prometa. osposobljavanje za rad na blagajničkom poslovanju i poslovima likvidature. Opšti ciljevi nastave osposobljavanje učenika za poslove korespondencije.

pravilno primjenjuje znakove mašinske interpunkcije .vrši centriranje naslova i podnaslova .pronalazi i analizira zaštitom na radu i primjere uštede zaštitom okoline energije Kancelarijsko .vrši prepis pripremljenog teksta .koristi I.koristi računar kao .demonstrira .štampa tekst . .razvija smisao za . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u predmet .upoznavanje iz prakse o orjentaciju prema učenika sa radnim zaštiti na radu i radu prostorom. zaštiti okoline sredstvima za rad.akti u poslovanju preduzeća i ustanova 104 .razumije .demonstrira i savladava sistem slijepog kucanja .knjige za evidenciju pošte i akata .razvija pravilan položaj samopouzdanje tijela pri radu sa računarom .prepoznaje uslove .organizacija rada u kancelariji ili kabinetu za praktičnu nastavu .razlikuje osnovni saradnju red i osnovna slova . III i IV red tastature .razvija pozitivnu .formira osjećaj za poslovanje rada u kacelariji timski rad .upoznaje poslovanja organizaciju rada u .4.analizira primjere .demonstrira upotrebu različitih tehnika pisanja .vježba diktat Preporuke za izvođenje nastave .upoznaje sredstva i predmeta rada u radu za rad i predmete kancelariji rada u kancelariji .shvata važnost kancelariji upotrebu sredstava profesionalnosti u .primjenjuje pravila pravopisa i jezičku ispravnost .razlikuje sredstva kancelarijsko za rad poslovanje kancelarijskog .organizacija rada u kancelariji ili kabinetu za praktičnu nastavu .upoznaje sredstva sredstvo rada u za evidenciju kancelariji .demonstrira .

urgenciju) .upoznaje dokumenta unutrašnjeg i spoljnog robnog prometa .razumije i obrazlaže povratnu informaciju i njen značaj Korespondencija .oblikuje podnesak .demonstrira tok poslovnog sastanka .razumije tok .demonstrira upotrebu sredstava za evidenciju Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Komunikacija sa strankama .vrši evidenciju obavljanja komunikacije .definiše korespondenciju .stiče samopouzdanje i sigurnost u svakodnevnom životu i radu .upoznaje forme oblikovanja tekstova . dostavnicu.koristi telefon.upoznaje poslovni sastanak .upoznaje organizaciju rada sa strankama .sastavlja poslovno pismo (upit. porudžbinu.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik . komisijski zapisnik.vježba memoriju .navodi oblike poslovnog sastanka .razvija osjećaj poštovanja poslovnog partnera . ponudu.analizira poslovni sastanak .vodi zapisnik .navodi oblike komunikacije sa strankama .upoznaje obrasce .razumije ulogu poslovnih pisama .prepoznaje različite oblike korespondencije . račun.organizuje poslovni sastanak .organizacija rada u kancelariji ili kabinetu za praktičnu nastavu .razumije ulogu podnesaka Korespondencija u oblasti poslovnih sastanaka . fax i internet . reklamaciju.razumije odnos sa strankama .razvija osjećaj odgovornosti i sistematičnosti u radu 105 .poznaje sredstva veze u poslovnoj komunikaciji .upoznaje službeni dopis i vrste službenih dopisa .upoznaje poslovno pismo i navodi njegove djelove . bonifikaciju.

Informativni ciljevi i sadržaji učenik poslovnog sastanka Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 106 .

materijalnom i finansijskom knjigovodstvu Evidencija dobavljaca .dokumentacija magacinskog.dokumenti i obrasci koji se koriste u preduzeću . materijala i žiroračuna .objašnjava knjiženje na kontima dobavljača Evidencija gotovih proizvoda . materijalnog i finansijskog knjigovodstva .upotrebljava i prepoznaje instrumente platnog prometa .objašnjava evidenciju na kontu gotovih proizvoda Evidencija kupaca .sastavlja i izračunava kalkulaciju cijene koštanja gotovih proizvoda .knjiži na kontu kupaca .razvija pozitivnu orijentaciju prema radu Preporuke za izvođenje nastave .pojašnjava knjiženje na žiro račun Formativni ciljevi učenik .stiče radne navike 107 .Razred: DRUGI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Blagajničko poslovanje i blagajnička dokumentacija .izrađuje knjigu blagajne i dnevnik blagajne Socijalizacijski ciljevi učenik .navikava se na sistematičnost u izvršavanju radnih zadataka .opisuje evidenciju i objašnjava .uporedno knjiži na .knjiži na kontu gotovih proizvoda .uporedo knjiži na kontima žiroračuna i blagajne i sastavlja blagajnički dnevnik .opisuje blagajničko poslovanje i blagajničku dokumentaciju .knjiži uporedno u magacinskom materijalnom i finansijskom knjigovodstvu evidenciju materijala .blagajnička dokumentacija Evidencija materijala .demonstrira knjiženje .uporedno knjiži na kontima dobavljača.objašnjava evidenciju materijala u magacinskom.sastavlja i izračunava kalkulaciju nabavne cijene materijala .razlikuje pasivna konta i knjiži na kontu dobavljača .knjiži poslovne promjene na žiroračunu .

definiše početni bilans i objašnajva poslovne promjene koje utiču na bilans - Formativni ciljevi učenik kontu kupaca gotovih proizvoda i žiro-računa knjiži na kontu robe knjiži uporedno na kontu robe.dnevnik i glavna knjiga 108 .navodi namjenu poslovne knjige i objašnjava evidenciju poslovnih promjena - .objašnjava inventarisanje u preduzeće i ilustruje način i pripremu inventarisanja Bilans .opisuje i objašnjava evidenciju trgovinske robe Inventarisanje .Informativni ciljevi i sadržaji učenik knjiženje na kontu kupaca Evidencija trgovinske robe . kupaca i žiro-računa izrađuje inventar sredstava preduzeća izračunava i upoređuje razliku između stvarnog i knjigovodstvenog stanja izrađuje početni bilans izrađuje sukcesivne bilanse na osnovu proknjiženih promjena formira konta na osnovu bilansa izrađuje probni bilans izrađuje krajnji bilans knjiži poslovne promjene na dnevniku knjiži poslovne promjene u glavnoj knjizi pravi zaključak dnevnika i glavne knjige izrađuje i sastavlja primjer knjiženja na dnevniku i glavnoj knjizi Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - . dobavljača.dokumentacija za inventarisanje - .

rad u grupama: učenici predlažu moguća rješenja.kroz primjere obrazlaže pojmove: vizija. fotokopir aparat.kao model treba da posluži biznis plan realnog privrednog društva 109 . kreditora) . skener. računar) u novim situacijama Socijalizacijski ciljevi učenik .opisuje pojmove: vizija. štampač.demonstrira upotrebu kancelarijske opreme (telefon.razvija sposobnost postizanja kompromisa . fotokopir aparat. strategija .upoznaje pojam i način rada servis centra preduzeća za vježbu .nabraja i opredjeljuje se za poslovnu ideju Formativni ciljevi učenik .razvija sposobnost za pravilno rasudjivanje i zaključivanje .upoznaje domaće i međunarodno tržište preduzeća za vježbu .upoznaje pojam partnerskog preduzeća . a nakon toga kroz diskusiju donose odluku .Razred: TREĆI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Uvod .objašnjava pojam biznis plan Elementi biznis plana .analizira značaj izrade biznis plana u kontekstu obezbjeđivanja pordške kako unutar samog privrednog društva tako i od strane eksternih partnera (investitora.posjeta internet sajta servis centra Biznis plan .organizovati posjetu predstavnika realnog privrednog društva . fax. skener.opredjeljuje se za vrstu djelatnosti . računar) Biznis ideja i biznis plan Poslovna ideja .upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon. štampač.upoznaje pojam i način rada preduzeća za vježbu . fax.razvija pozitivnu orjentaciju prema zanimanju Preporuke za izvođenje nastave .posjeta internet sajtovima preduzeća za vježbu u zemlji i okruženju .pronalazi sličnosti i razlike između preduzeća za vježbu i realnog privrednog društva . misija. strategija . misija.suočavajući argumente kritički procjenjuje kvalitet poslovne ideje u skladu sa postulatima tržišnog poslovanja .

kroz primjere opisuje postupak sprovođenja kontrole kvaliteta proizvoda/usluge i izrade marketing plana i plana prodaje .kroz primjere opisuje postupak izrade plana očuvanja životne sredine .rezimira biznis plan .sprovodi aktivnosti na oblikovanju ciljeva privrednog društva i planiranju rezultata poslovanja .objašnjava pojmove: marketing plan i plan prodaje .oblikuje dinamiku realizacije biznis plana .pripremiti integralnu cjelinu od elemenata biznis plana privrednog društva .oblikuje proizvod/uslugu .navodi elemente finansijskog plana privrednog društva .opisuje postupak istraživanja tržišta Formativni ciljevi učenik . npr. eksperiment "šest šešira" .prati stanje na domaćem i međunarodnom tržištu preduzeća za vježbu .opisuje ciljeve privrednog društva i planirane rezultate .opredjeljuje se za naziv privrednog društva u skladu sa Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .objašnjava neophodnost očuvanja životne sredine .suočavajući argumente kritički procjenjuje slabosti sačinjenog biznis plana .uočava važnost očuvanja zdrave životne sredine Osnivanje preduzeća za vježbu 110 .primjena tehnika za unaprjeđenje razmišljanja.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .kroz primjere opisuje postupak izrade finansijskog plana .procjenjuje potencijalne kupce/korisnike usluga preduzeća za vježbu .sagledava potencijalnu konkurenciju na tržištu preduzeća za vježbu .stiče radne navike .

opisuje postupak otvaranja računa kod poslovne banke Poslovni kodeks preduzeća za vježbu .opisuje postupak registracije privrednog društva Formativni ciljevi učenik .rad u paru: učenici predlažu moguća rješenja.Naziv privrednog društva .nabraja elemente poslovnog kodeksa privrednog društva Organizaciona struktura preduzeća za vježbu .upoznaje pojam organizaciona struktura privrednog društva .razvija analitičko mišljenje .popunjava obrasce za registraciju privrednog društva .kroz primjer oblikuje poslovni kodeks privrednog društva .propisima i poštujući principe jednostavnosti i jedinstvenosti .vježba: izrada organograma privrednog društva 111 .obavlja postupak otvaranja računa kod poslovne banke .sprovodi aktivnosti na pribavljanju pečata i štambilja .oblikuje vizuelni identitet privrednog društva Socijalizacijski ciljevi učenik .vrši opis radnih mjesta u .nabraja moguća rješenja za naziv privrednog društva Vizuelni identitet privrednog društva .obavlja postupak registracije privrednog društva poštujući aktuelne propise u toj oblasti .rad na računaru: učenici koriste internet pretraživače Otvaranje računa kod poslovne banke .navodi elemente i značaj oblikovanja vizuelnog identiteta privrednog društva Registracija privrednog društva . a nakon toga kroz diskusiju donose odluku .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .stiče samostalnost u radu Preporuke za izvođenje nastave .upoznaje pojam poslovni kodeks privrednog društva .kroz primjere opisuje moguće oblike organizovanja privrednog društva .rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta i slika .kroz primjer se opredjeljuje za organizacionu strukturu privrednog društva .popunjava formulare za otvaranje računa kod poslovne banke .

štampač) . tehničke pripreme materijala i informatičke podrške - - .razvija tolerantnost cjelokupan rad i kolegijalnost preduzeća za vježbu) - Rad u sektorima i poslovanje preduzeća za vježbu Služba opštih poslova .nabraja aktivnosti u okviru službe opštih poslova . fotokopir aparat.upoznaje pojam tip menadžmenta .učenici periodično mijenjaju sektor kako bi stekli iskustvo u radu u različitim sektorima privrednog društva .rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta.razvija samopouzdanje u svakodnevnom životu .upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon.opisuje aktivnosti iz domena: interne i eksterne komunikacije. fax.razvija odgovornost u radu - - - . skener.(učenik – generalni direktor je osoba odgovorna za .rad u grupama od tri do pet učenika . programe za elektronsku komunikaciju - 112 . ahiviranja. slika.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .upoznaje pojam menadžment srednje linije Formativni ciljevi učenik privrednom društvu i određuje karakter odnosa između njih kroz primjere obrazlaže prava i obaveze top menadžment tima kroz primjere obrazlaže prava i obaveze menadžera srednje linije vrši kontrolu obavljanja poslova iz svoje nadležnosti raspoređuje poslove za neposredno izvršavanje obavlja usmenu i pisanu komunikaciju unutar preduzeća za vježbu u skladu sa informacionim sistemom obavlja usmenu i pisanu komunikaciju sa eksternim partnerima u zemlji i inostranstvu kreira i održava baze podataka preduzeća za vježbu održava internet sajt preduzeća za vježbu formira i vodi personalni dosije zaposlenih u preduzeću za vježbu brine o pečatu i štambilju preduzeća za vježbu i njihovoj upotrebi vodi disciplinske Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - . pravno – administrativnog poslovanja.učenici biraju upravljački tim .upoznaje pojam sistematizacija radnih mjesta .razvija sposobnost snalaženja u hijerarhiji socijalnih odnosa - .

opisuje postupak istraživanja tržišta preduzeća za vježbu .razvija analitičnost u radu - - - .vježba: izrada reklamnog materijala - 113 .obrazlaže važnost i načine promocije .nabraja moguća rješenja za reklamni slogan i reklamnu poruku privrednog društva . skener.rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta. slika. fotokopir aparat.rad u grupama od tri do pet učenika . prima i raspoređuje poštu i druge službene materijale vrši nabavku potrošnog kancelarijskog materijala planira i sprovodi istraživanje tržišta preduzeća za vježbu suočavajući argumente kritički procjenjuje strukturu i obim asortimana proizvoda formira cijene proizvoda/usluga određuje osobine i kritički procjenjuje kvalitet reklamnog slogana privrednog društva određuje osobine i kritički procjenjuje kvalitet reklamne poruke privrednog društva izrađuje jednostavne vizit karte zaposlenih u preduzeću za vježbu. odnosno proizvoda .razvija komunikativnost i spremnost za saradnju sa poslovnim okruženjem .nabraja moguće načine reklamiranja preduzeća za vježbu.nabraja i obrazlaže strukturu asortimana proizvoda .opisuje moguće načine distribucije proizvoda iz proizvodnog asortimana .Informativni ciljevi i sadržaji učenik - Formativni ciljevi učenik postupke organizuje sastanke i vodi zapisnik vrši poslove zavođenja i čuvanja službene dokumentacije šalje. reklamne brošure i kataloge proizvoda iz proizvodnog asortimana donoseći odluku o dizajnu i sadržini istih planira i sprovodi aktivnosti Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - Sektor Marketing .upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon. štampač) .upoznaje postupak evaluacije - .opisuje postupak formiranja cijene proizvoda . programe za elektronsku komunikaciju - .učenici periodično mijenjaju sektor kako bi stekli iskustvo u radu u različitim sektorima privrednog društva .opisuje moguće forme i sadržaj reklamnog materijala . fax.

štampač) .opisuje postupak istraživanja tržišta nabavke i prodaje . fax.upoznaje pojam internet prodaja - . materijala. slika.nabraja elemente kupoprodajnog ugovora . porudžbenicu. račun i ostala dokumenta iz oblasti poslova nabavke i prodaje oblikuje jednostavne kupoprodajne ugovore sprovodi postupak kupovine i prodaje u internet prodavnicama sprovodi postupak nabavke i prodaje sa poslovnim partnerima u zemlji i Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - Sektor Komercijala . predračun. programe za elektronsku komunikaciju .vježba: izrada reklamnog materijala - - - 114 .upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon.učenici periodično mijenjaju sektor kako bi stekli iskustvo u radu u različitim sektorima privrednog društva . fotokopir aparat.Informativni ciljevi i sadržaji učenik marketing aktivnosti u kontekstu njegovog doprinosa poboljšanju rejtinga preduzeća - Formativni ciljevi učenik reklamiranja preduzeća za vježbu.rad u grupama od tri do pet učenika .nabraja vrste i elemente dokumentacije koja prati poslove nabavke i prodaje . odnosno proizvoda iz proizvodnog asortimana kroz primjer odlučuje o načinu distribucije proizvoda iz proizvodnog asortimana kroz primjer utvrđuje efekte marketing aktivnosti preduzeća za vježbu sprovodi aktivnosti pripreme za učešće na sajmu preduzeća za vježbu sprovodi postupak istraživanja tržišta nabavke i prodaje izrađuje plan nabavke i prodaje sirovina. skener.razvija samostalnost u radu - . robe i/ili usluga izrađuje ponudu.rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta.upoznaje postupak poslovnog pregovaranja . upit.

kao model treba da posluži konkurs za prijem u radni odnos objavljen u dnevnoj štampi .upoznaje postupak izrade godišnjeg izvještaja o radu - .razvija nepristrasnost i transparentnost u radu .upoznaje i koristi elektronsko bankarstvo .stiče pravilan odnos o preuzimanju odgovornosti - - - Primopredaja preduzeća za vježbu .razvija tačnost. preciznost i urednost u radu .opisuje postupak zasnivanja radnog odnosa u privrednom društvu - - 115 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik inostranstvu poštujući zakonsku regulativu u toj oblasti izrađuje početni bilans stanja otvara glavnu knjigu i dnevnik evidentira poslovne promjene vrši obračun zarada vrši obračun poreza i doprinosa obavlja blagajničke poslove formira i održava računovodstvenu dokumentaciju obavlja poslove plaćanja dospjelih obaveza i naplate dospjelih potraživanja izrađuje periodične i godišnje računovodstvene izvještaje sprovodi jednostavnu analizu računovodstvenih izvještaja i vrši raspodjelu dobiti upoređujući planirano i ostvareno ocjenjuje uspješnost realizacije biznis plana preduzeća za vježbu izrađuje jednostavan godišnji izvještaj o radu oblikuje jednostavan konkurs za prijem u radni odnos popunjava prijavu o slobodnom Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Sektor Finansije i računovodstvo .upoznaje primjenu zakonske regulative u oblasti finansija i računovodstva - .

vrši izbor kandidata imajući u vidu uslove konkursa Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 116 .sprovodi postupak provjere radnih sposobnosti i intervju sa zainteresovanim kandidatima za posao .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik radnom mjestu .

opisuje postupak sanacije i likvidacije banaka Načela bankarskog . bankraske poslove obveznicu.sigurnost Vrste bankarskih .definiše načela .razvija osjećaj odgovornosti prema očuvanju materijalnih dobara. investicionu.popunjava formular bankraske poslove za odobravanje .razlikuje poslove arbitraže i poslove berzanskih Socijalizacijski ciljevi učenik .objašnjava osnivanju banke zaključivanje .pojašnjava . oblike banaka komercijalnu.rentabilnost prihoda .opisuje aktivne blagajnički zapis. dionicu .objašnjava banke organizaciju rada u banci .pojašnjava kredita sopstvene . univerzalnu i ostale banke Pravni aspekt banke .posjeta berzi 117 .objašnjava sličnosti preduzećima i i razlike privrednih bankama preduzeća i banaka .razlikuje bankarske poslove posredničke i komisione bankarske poslove .razlikuju sredstva i organizacioni oblici izvore sredstava u banaka privrednim .Razred: ČETVRTI .nabraja pasivne depozita bankarske poslove .pojašnava centralnu.razvija pravilan stav prema novcu Preporuke za izvođenje nastave .prepoznaje .bankarski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Banka preduzeće.objašnjava i založnicu neutralne .sastavlja ugovor o .likvidnost između rashoda i .utvrđuje odnos .formira stečajnu djelatnost banke dokumentaciju .utvrđuje bonitet bankarskog tražioca kredita poslovanja .posjeta banci .izračunava stopu poslovanja likvidnosti .prepoznaje ugovora o normativna akta osnivanju banke banke .popunava nalog za poslova uplatu novčanog . organizacione poslovnu. energije i vremena .samokritički se odnosi prema poslovima koje izvršava .razlikuju: .

nalog za isplatu.razvija osjećaj 118 . obveznice.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Menadžment platnog prometa .analizira pojedinačno hartije od vrijednosti (akcije.razvija osjećaj tačnosti i stručne odgovornosti Preporuke za izvođenje nastave . nalog za prenos i nalog za naplatu .objašnjava instrumente unutrašnjeg .menadžer-saradnici (simulacija) .razvija osjećaj poštovanja propisa i dosljedno ih sprovodi .upotrebljava platne kartice .obrazlaže instrumente u međunarodnom platnom prometu .ček.definiše pojam finansijskog tržišta kao i pojam i vrste hartija od vrijednoisti .objašnjava međunarodno kreditni pismo Formativni ciljevi učenik transakcija .platne kartice . mjenica . sertifikate.menadžer-klijent (simulacija) .razvija komunikativnost i samopouzdanje .obrazlaže elktronsko bankarstvo .platnog prometa . skladišnice.nabraja vrste međunarodnog akreditiva .pojašnjava poslove menadžmenta i ulogu menadžera u bankarstvu Finansijski informacioni sistem .pojašnjava faktore koji utiču na razvoj elektronskog bankarstva Poslovi sa hartijama od vrijednosti .razvija sistematičnost u radu Bankarski menadžment .utvrđuje stanje na izvodu po klijentima i po danima .akreditivi .upotrebljava bankomat .rad u grupama i parovima .popunjava međunarodni ček i međunarodnu karticu dijalog: .pravi novčane transakcije uplata .popunjava instrumente plaćanja: . blagajničke zapise.razlikuje vrste kreditnih pisama i kreditnih kartica . prenosive i neprenosive .pojašnjava sistem međunarodnog plaćanja . Socijalizacijski ciljevi učenik .obavlja lične transakcije (plaća porez) .Nostro i Loro akreditive: opozive i neopozive.pojašnjava tržište kapitala .razvija svijest o važnosti informacionih tehnologija .popunjava nalog za uplatu.popunjava .

opisuje pravila i procedure prilikom poslovanja sa hartijama od vrijednosti .opisuje operativno izvršne radnje pri poslovanju sa hartijama od vrijednosti Formativni ciljevi učenik konosman) razumije proceduru otvaranja i vođenja računa hartija od vrijednosti razumije postupak zaključivanja ugovora o zastupanju klijenata razumije postupak novčane transakcije prilikom kupoprodaje hartije od vrijednosti razumije postupak vanberzanske kupoprodaje hartje od vrijednosti sastavlja tabelu za kriterijume i vrste finasijskih tržišta izrađuje šemu učesnika na novčanom tržištu i tržištu kapitala razlikuje učesnike na berzi prate kotizaciju hartije od vrijednosti prate odnos aktivnih i pasivnih konta banke - Socijalizacijski ciljevi učenik poštovanja pravnih akata Preporuke za izvođenje nastave - - - Finansijsko tržište .objašnjava ulogu berze i značaj berzanskih poslova Poslovna uspješnost banke .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .pojašnjava finansijsko i novčano tržište .razvija svijest o značaju računovodstva 119 .pojašnjava korišćenje računovodstvenih izvještaja - .obrazlaže značaj deviznog tržišta i tržišta kapitala .razvija svijest o poslovnoj etičnosti - .

poznaje postupak izrade kalkulacije cijene koštanja.prepoznaje i koristi propise koji regulišu oblast finansija i računovodstva .poznaje pojam i suštinu blagajničkog poslovanja .sastavlja obračun amortizacije i revalorizacije stalnih sredstava .sastavlja kalkulaciju cijene koštanja učinaka .koristi dokumentaciju za uplatu i isplatu iz blagajne .praktičan rad: blagajničko poslovanje preduzeća za vježbu Poslovi kontrole i obračuna dokumentacije .sastavlja kalkulaciju nabavne i prodajne cijene trgovačke robe .poznaje suštinsku.utemeljuje na primjerima postupak kontrole dnevnih evidencija o blagajničkim saldima i stavkama .sastavlja dnevnik blagajne i blagajnički izvještaj . poreza i doprinosa na zarade .praktičan rad: obračun zarada za uposlene u školi .Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Poslovi obračuna zarada.poznaje pojam stvarno i računsko stanje novca u kasi .poznaje pojam dnevni pazar i načine uplate finansijski smjer Formativni ciljevi učenik . formalnu i računsku kontrolu .obračunava zatezne kamate Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . poreza i doprinosa na zarade Blagajnički poslovi .razvija svijest o potrebi i nužnosti poštovanja propisa .poznaje pojam neto i bruto zarade.razvija samopouzdanje i spremnost na preuzimanje odgovornosti . nabavne i prodajne cijene .poznaje pojam i postupak obračuna amortizacije revalorizacije .koristi propisane obrasce za obračun zarada . nadoknade zarade.sastavlja obračun neto i bruto zarada za radnike preduzeća za vježbu .uočava greške i nepravilnosti u sastavljanju dokumentacije po raznim vrstama obračuna .izvodi stanje novca u blagajni .praktičan rad: sastavljanje kalkulacije prodajne vrijednosti trgovačke robe 120 .

platnu i kreditnu karticu . mjenicu. poslovni račun i vrste plaćanja .obrazlaže na primjeru postupak popunjavanja.prepoznaje karakteristike svjetskog sistema elektronskih plaćanaja (SWIFT) Socijalizacijski ciljevi učenik . podnošenje dokumentacije i gašenje akreditiva) .popunjava nalog za naplatu i opšti devizni nalog .koristi softver za sistem elektronskih plaćanja . knjiženje. korišćenje.razvija marljivost i preciznost u ispunjavanju radnih obaveza .poznaje postupak prenosa novčanih sredstava putem elektronskih transakcija Poslovi sa instrumentima obezbjeđenja plaćanja .praktičan rad: popunjavanje originalnih instrumenata platnog prometa . nosioci platnog prometa.sastavlja kompenzacione naloge .popunjava nalog za prenos i nalog za naplatu . popunjavanja.popunjava nalog za otvaranje međunarodnog dokumentarnog akredativa .poznaje pojmove: platni promet.poznaje instrumente platnog prometa sa inostranstvom .poznaje instrumente platnog prenosa .navodi učesnike i nosioce platnog prometa sa inostranstvom .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Poslovi platnog prometa . izdavanja i indosiranja čeka .obrađuje cijeli postupak sa akreditivom (otvaranje.bliže pojašnjava postupke i radnje sa instrumentima obezbjeđenja plaćanja Formativni ciljevi učenik .poznaje: ček.razvija komunikativnost i spremnost na saradnju sa poslovnim okruženjem Preporuke za izvođenje nastave .razvija svijest o poslovne korektnosti u odnosima sa inopartnerima 121 . akreditiv.praktičan rad: postupak sa akreditivom Poslovi plaćanja sa inostranstvom .prikuplja i selektira dokumentaciju i otvara poslovne račune preduzeća za vježbu .popunjava nalog za uplatu i nalog za isplatu .obrazlaže na primjeru postupak izdavanja. indosiranja i eskontovanja mjenice .

razvija osjećaj odgovornosti za blagovremeno izvršavanje obaveza Preporuke za izvođenje nastave . evidentiranja i plaćanja poreza na dodatu vrijednost . . finansijske kontrole pokazatelje .izračunava planiranja.poznaje osnove rentabilnosti i upravljanja finansijske novčanim strukture sredstvima. dobavljača i obrtnih sredstava .koristi propisane obrasce za obračun i evidentiranje po vrstama poreza Poslovi finansijske .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Poslovi obračuna i plaćanja fiskalnih obaveza .poznaje osnove planove finasijskog .kupaca. pokazatelje finansijske analize i likvidnosti.izračunava stopu prinosa na uložena sredstva .utemeljuje kroz primjere postupak obračunavanja.upoređuje iznose akciznih opterećenja po vrstama akciznih proizvoda .praktičan rad: sastavljanje finansijskog plana preduzeća za vježbu 122 . zaliha.obrazlaže na primjeru postupak obračuna poreza na dohodak fizičkih lica .izrađuje analize i planiranja finansijske .razvija efikasnost.praktičan rad: obračun. radnu i stručnu odgovornost .poznaje osnove poreskog sistema Crne Gore Formativni ciljevi učenik .izračunava potraživanjima i koeficijente obrta zalihama . evidencija i plaćanje PDV-a .obračunava porez na dobit i obrazlaže postupak akontativnog mjesečnog plaćanja .modelira mogućnosti povećanja Socijalizacijski ciljevi učenik .izračunava obrt novčanih sredstava i minimalni nivo gotovine .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik efikasnosti upravljanja gotovinom Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 123 .

poznaje gotovinske .navodi i objašnjava .popunjava hartije hartije od od vrijednosti vrijednosti.objašnjava .izrađuje na računaru bilans uspjeha banke . prihode banke i vremenska razgraničenja . sredstva banka kapitala i rezervi.knjiži na računaru kratkoročne i dugoročne plasmane i kredite .identifikuje rashodima i rashode i prihode prihodima banke i banke opisuje njihovu .navikava se na sistematičan rad Preporuke za izvođenje nastave .razvija odgovornost i samostalnost u radu .Razred: ČETVRTI – opšti smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik .knjiži na računaru ekvivalente gotovinske depozite kod Narodne banke .knjiži na računaru devizna sredstva i sastavlja deviznu blagajnu .razvija sposobnost za saradnju 124 . kao i dugoročna rezervisanja .knjiži na računaru nematerijalna obaveze iz ulaganja i druga poslovnih odnosa.knjiži na računaru evidenciju rashode.obrazlaže o .u radu primjenjivati važeće propise . .izrađuje i sastavlja finansijski rezultat banke . prepoznaje i popunjava instrumente platnog prometa .knjiži na računaru Socijalizacijski ciljevi učenik . kredite i depozite .upoređuje evidenciju kratkoročne i plasmana i izvora dugoročne sredstava banke plasmane.identifikuje platni promet sa inostranstvom.izračunava uloge na štednju i ostale plasmane sa stanovništvom .

uviđa značaj nabavne i prodajne ekonomičnosti u cijene robe svakodnevnom knjiži na računaru životu i radu nabavke robe na domaćem tržištu izračunava PDV po ulaznim fakturama knjiži na računaru prodaju robe izračunava razliku u cijeni izračunava PDV po izlaznim fakturama sastavlja poresku prijavu poreza na dodatu vrijednost izrađuje obračun i .opisuje poslovne promjene na robi - .razvija prepoznaje samopouzdanje i budžetske korisnike prepoznaje spremnost za budžetski sistem.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .shvata važnost raspodjelu profesionalnosti u periodičnog radu rezultata Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 125 .obrazlaže periodični rezultat preduzeća i njegovu raspodjelu - učenik raspodjelu dobiti banke knjiži gubitke banke . saradnju sa pripremu. poslovnim donošenje i okruženjem izvršenje budžeta pravi kontni okvir na računaru za budžetski sistem upoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu. finansijsku imovinu i evidentira zalihe na računaru knjiži na račuanru tekuče prihode i rashode izračunava budžetski deficit i suficit izrađuje završni račun za direktne i indirektne budžetske korisnike izrađuje kalkulaciju .zna javne prihode i rashode i opisuje budžetske korisnike - Formativni ciljevi - - .

objašnjava međunarodni standard i finansijske izvještaje - .stiče naviku da proizvodnje i planski izvodi prometa u pojedine radne preduzeću zadatake ispituje tendenciju i predviđa dinamiku pojedinih promjena proizvodnje i prometa u preduzeću vrši komparaciju i statističko istraživanje zarada predviđa statističkim Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 126 .razvija svijest o finansijskih poštovanju pravila izvještaja u radu izrađuje i sastavlja na računaru bilans stanja izrađuje i sastavlja na račuanru bilans uspjeha sastavlja izvještaj o promjenama na kapitalu sastavlja i interpretira izvještaj o tokovima gotovine na računaru izračunava indekse .Informativni ciljevi i sadržaji učenik - Formativni ciljevi - .zna statističko ispitivanje pojava u preduzeću - - - učenik preduzeća razlikuje i sastavlja obračun periodičnog finansijskog rezultata preduzeća po metodu mapnih troškova i metodu prodatih učinaka vrši korekciju i knjiži predzaključna knjiženja izrađuje zaključni list izvodi formalni zaključak poslovnih knjiga uočava strukturu .

Dragana Bogdanović D. 7.. aparati za kopiranje i umnožavanje. .tabelama prikazuje rezultate prethodnih ishoda Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 5.. Blažić R: Poslovna korespondencija. računari sa internet vezom i odgovarajućim softverima..Mihailović K. Beograd.praktični rad na vježbama (najmanje jedna ocjena u svakom klasifikacionom periodu). D. 2004.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije.Namjenski kabinet.predviđa statističkim metodama kretanje produktivnosti u preduzeću . . . 6. za drugi razred ekonomske škole. Beograd. Izdavačka kuća Ljiljan.: Korespondencija. . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. 2002. Stegensek M.: Preduzetništvo i biznis. . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.Grujić.Spasić D. . E. M. originalni obrasci i poslovna dokumentacija. 2006. 2004. 1996. Montenegro Biznis Alijansa.: Poreski sistem Crne Gore. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.usmeni odgovori učenika (najmanje jedna ocjena u svakom klasifikacionom periodu). Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika Provjeravaju se i ocjenjuju: . Ekonomski fakultet u Podgorici.: Finansijsko poslovanje. 2003.Baralija A. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .. za treći i četvrti razred pravne i birotehničke škole. Zavod za udžbenike i nastavna sredstava. za prvi razred ekonomske škole i treći razred turističko ugostiteljske škole.: Savremena poslovna korespondencija.Beograd 2006. Sarajevo.Ivanišević M. . Rakinić J. . 2000. 2004.: Administrativno poslovanje sa birotehnikom. . Podgorica.Krasulja D. Podgorica. Beograd.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik metodama kretanje zaposlenih . Sarković.Publikacija Moj biznis. Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.: Računovodstvo. 8.. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih ocjena u klasifikacionom periodu. kancelarijski materijal. Beograd. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Okvirni spisak literature i drugih izvora . diplomirani ekonomista. 127 .Vukotić V.Romanović. telefonski aparat sa telefaksom. Beograd.Poznanić-Leko V. .: Poslovne finansije. Ekonomski fakultet. 2003.

9. Povezanost predmeta Povezanost sa predmetom Znanja Evidencija blagajničkog poslovanja Evidencija zarada Evidencija troškova amortizacije Evidencija nabavke i prodaje robe Instrumenti platnog prometa Instrumenti obezbjeđenja plaćanja Instrumenti platnog prometa sa inostranstvom Poreski sistem Crne Gore Finansijsko planiranje Finansijska analiza Troškovi poslovanja Ekonomski principi poslovanja Evidencija blagajničkog poslovanja Evidencija zarada Evidencija troškova amortizacije Evidencija nabavke i prodaje robe Upotreba kancelarijske opreme Interna i eksterna komunikacija Pravno–administrativno poslovanje Postupak registracije privrednog društva Otvaranje računa kod poslovne banke Postupak zasnivanja radnog odnosa Oblikovanje vizuelnog identiteta privrednog društva Usmena i pisana komunikacija Održavanje internet sajta Izrada reklamnog materijala SWOT analiza Postupak istraživanja tržišta Predmet Računovodstvo Znanja Obračun zarada Blagajničko poslovanje Obračun amortizacija Kalkulacija prodajne vrijednosti robe Poslovi platnog prometa Poslovi platnog prometa sa inostranstvom Poslovi obračuna i plaćanja fiskalnih obaveza Poslovi finansijskog planiranja i analize Sastavljanje kalkulacije učinaka Poslovi finansijskog planiranja i analize Obračun zarada Blagajničko poslovanje Obračun amortizacija Kalkulacija prodajne vrijednosti robe Kancelarijsko poslovanje Korespondencija u oblasti poslovnih sastanaka Postupak sa tekućom poštom u poslovnoj korespondenciji Korespondencija u robnom prometu Poslovno dopisivanje sa organizacijom za platni promet Poslovno dopisivanje u vezi sa zasnivanjem i prestankom radnog odnosa Informacije u tekstualnom vidu Multimedijalno predstavljanje informacija Internet Korišćenje računarskih programa kao vida komuniciranja Osnove tržišta Istraživanje tržišta Finansije Poslovna ekonomija Računovodstvo Poslovna komunikacija i birotehnika Informatika Marketing 128 .

Povezanost sa predmetom Znanja Marketing plan i plan prodaje Oblici organizovanja privrednih društava Organizaciona struktura privrednog društva Finansije i računovodstvo Osnovi makroekonomije Predmet Znanja Planiranje marketing aktivnosti Instrumenti marketinga Preduzeće kao osnovni subjekt privređivanja Organizacija poslovanja preduzeća Rezultati poslovanja preduzeća Ekonomski principi poslovanja preduzeća Bilans i bilansne promjene Konto i vrste konta Evidencija novčanih sredstava Evidencija kupaca i dobavljača Evidencija materijala Evidencija gotovih proizvoda Evidencija trgovinske robe Evidencija stalnih sredstava Evidencija tekućih obaveza Evidencija predmeta rada Blagajničko knjigovodstvo Materijalno knjigovodstvo Finansijsko knjigovodstvo Pogonsko knjigovodstvo Računovodstvo 129 .

sticanje radnih navika. . . ITALIJANSKI JEZIK 1.1.11. . odgovornosti i motivisanosti. marljivosti. 130 . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 72 72 66 282 Ukupno 72 72 72 66 282 3.stvaranje pozitivnog odnosa prema prostoru i kulturi stanovanja.razvijanje komunikativnih sposobnosti na italijanskom jeziku. .razvoj ekološke svijesti i ljubavi prema životnom okruženju.razvijanje kulture lijepog ponašanja.podsticanje radoznalosti.2. . . duhovitosti i kulture dijaloga.podsticanje učenika na aktivno učešće u nastavi i učešće u timskom radu. . Naziv predmeta: ITALIJANSKI JEZIK 2. Opšti ciljevi nastave .razvijanje tolerantnog odnosa prema različitim jezicima i kulturama.

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Fonetica e - pronalazi sličnosti i - razvija sposobnost ortografia uočava razlike u pravilnog izgovoru glasova i izražavanja i glasovnih skupova pisanja italijanskog jezika - stiče u odnosu na samopouzdanje pri maternji jezik komunikaciji na - analizira i usvaja stranom jeziku izgovor riječi sa adekvatnim akcentom ( e-è, aà) - pravilno izgovara i piše Nomi - razlikuje rod - razvija osjećaj za - genere e numero imenica preciznost u - plurale irregolare - razlikuje forme izražavanju - concordanza degli imenica i - aggettivi e dei adekvatno ih slaže nomi u rodu i broju

Preporuke za izvođenje nastave - u toku školovanja obavezno je obraditi tekstove ISP i to: 10% ukupnog fonda časova; 15% u toku drugog razreda; 20% u toku trećeg razreda; 25% u toku četvrtog razreda

Articolo - determinativo - indeterminativo - partitivo

Aggettivi - genere e numero - posizione - gradi dell' aggettivo - superlativo assoluto - comparativi e superlativi - irregolari

- uočava razlike između italijanskog i maternjeg jezika - poredi sa rodom u maternjem jeziku - određuje i pravilno koristi adekvatni član (rod i broj) uz imenice i pridjeve - određuje formu sažetog člana - ilustruje primjerima i adekvatno koristi forme pridjeva uz imenice u cilju opisivanja željenih pojmova - pravilno upotrebljava prisvojne pridjeve sa članom ili bez - daje opis jednostavne situacije - kvantitativno se

- razvija osjećaj za jasnost i određenost u komunikaciji - prevazilazi probleme i eventualne nejasnoće u komunikaciji - prevazilaženje problema u komunikaciji - primjereno se obraća i oslovljava sagovornika

vježbe: - korišćenje kancelarijskog potrošnog materijala - izbor formata i kvaliteta hartije - organizovanje rada u kancelariji vježba: - komunikacija sa strankom

teme koje se mogu obrađivati: - Famiglia - Sport e tempo libero - La scuola - Sistema economico dell' Italia - Tanti auguri... (canzone)

131

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Verbi - le tre coniugazioni - indicativo presente essere/avere - verbi modali - passato prossimo, verbi irregolari - verbi riflessivi e pronominali - imperfetto - trapassato prossimo - condizionale semplice dei verbi regolari e di alcuni irregolari - condizionale composto passivo -

Formativni ciljevi učenik izražava, poredi pravilno koristi prezent pravilnih i nepravilnih glagola pravilno koristi i kombinuje particip prošli uočava greške u upotrebi pomoćnog glagola pravilno koristi modalne glagole, koristi ih u novoj situaciji i na adekvatan način ih kombinuje sa infinitivom adekvatno koristi povratne glagole pravilno koristi neke forme kondicionala u cilju izražavanja želje i kulturnog obraćanja učtivo formuliše zahtjev, izražava mišljenje ili stav i sumnju na jednostavan ali smišljen način učtivo formuliše želju koja se odnosi na prošlost, sumnju i nepotvrđene vijesti, slaganje i neslaganje prepoznaje u tekstu i u govornom iskazu forme navedenih zamjenica razlikuje funkcije prepoznaje i pronalazi sličnosti i razlike u maternjem jeziku, kombinuje i pravilno koristi na novim primjerima i

Socijalizacijski ciljevi učenik - razvija slobodu u izražavanju ličnog stava i osjećanja - razvija osjećaj spremnosti za slušanje, razumijevanje i uvažavanje drugih - razvija osjećaj za timski rad

Preporuke za izvođenje nastave - grupni rad učenika, frontalni i u parovima

-

-

Gerundio

-

Pronomi - pronomi diretti (deboli o atoni) - pronomi diretti (forti o tonici) - pronomi indiretti dativi (forti o tonici) - pronomi indiretti e diretti accoppiati - pronomi diretti con i tempi composti

-

-

- prevazilazi probleme i moguće nejasnoće u komunikaciji - razvija samostalnost u upotrebi jezika - stvara radne navike

- slušanje audio zapisa, kratkih tekstova tipa: pjesme, dijaloga, razgovora, intervjua, kratke priče - Qvestionnario - Vero o falso korelacija: - Maternji jezik (fonološki, pravopisni, gramatičkosintaksički sistem)

132

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik to: naglašene i nenanaglašene zamjenice i združene forme prepoznaje i analizira forme prijedloga pravilno upotrebljava najfrekventnije prijedloge uočava značaj prijedloga za realizaciju padežnih značenja u italijanskom jeziku pravilno određuje mjesto ili položaj nečega ili nekoga u prostoru pravilno upotrebljava naglašene zamjenice u poziciji poslije prijedloga vlada pisanjem i izgovorom osnovnih i rednih brojeva pravilno kombinuje redne brojeve sa imenicom i pridjevom i slaže ih u rodu i broju brojčano izražava željenu količinu

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave

Preposizioni - di, a, da, in, su, con, per, tra, fra, - a destra, a sinistra, drito - preposizioni articolate

-

- razvija snalažljivost u različitim situacijama - razvija osjećaj otvorenosti i komunikacije

-

-

-

Numeri - cardinali - ordinali

-

- razvija osjećaj za tolerantnost

- služe kao tematska podloga za razvijanje jezičkih znanja i vještina

-

133

razvija osjećaj za 134 .Tradizioni.imperativo (imperativo e pronomi.sastavljaju formalno i neformalno pismo .umije da savjetuje. vlada njihovim formama . opšta književnost) .Giornali e TV .stiče svijest o povezivanju različitih kultura . sintaksa) . vrijednosti.rješavaju zadatke višestrukog izbora .Maternji jezik i književnost (morfologija. emocije i okolnosti interakcije .Razred: DRUGI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Verbi .magari .congiuntivo presente . ciò che Numeri .forma passiva .Elementi di civilità .condizionale semplice + che + congiuntivo . sintaksa.congiuntivo imperfetto e trapassato .povezano govori o stvarima koje poznaje i prenosi nečije mišljenje ili informacije .condizionale composto + che + congiuntivo Pronomi relativi .popunjavaju praznine u tekstu .slušaju autentične tekstove . imperativo di verbi iregolari) .psihologija (crte ličnosti. razumije i uvaži druge Preporuke za izvođenje nastave teme koje se mogu obrađivati: .prepoznaje stavove.congiunzioni o locuzioni da cui dipende il congiuntivo .odgovaraju na pitanja . feste e folclore la lingva in versi učenici: . podsticanje samostalnosti i kreativnosti) .prvi strani jezik (morfologija.prepričavaju . izrazi mišljenje. pronalazi i pravilno koristi navedene glagolske oblike.razvija osjećaj za odgovornost .prepoznaje u tekstu i govornom iskazu.razvija smisao za komunikaciju i za timski rad .che.pravilno koristi na novim primjerima navedena glagolska vremena i načine.discorso indiretto Periodo ipotetico .daju naslov djelovima teksta .pronalazi sličnosti i razlike u korišćenju prošlih vremena u italijanskom i maternjem jeziku .uočava specifične informacije u izlaganju . bojazan . stavovi.razvija sposobnost da sluša. uzdržanost. chi.discorso diretto .učestvuju u diskusiji .treba da odbrani svoje mišljenje Socijalizacijski ciljevi učenik .passato remoto.congiuntivo passato ."si " passivante . tako da zna da ispriča neku priču. neizvjesnost. preporučuje i predlaže . vrste komunikacije.rade na projektnim zadacima korelacija: . verbi irregolari particolari trapassato remoto i modi indefiniti infinito infinito passato participio presente participio passato gerundio presente gerundio passato Formativni ciljevi učenik .futuro anteriore .učestvuje u . cui.

comparativo di uguaglianza .koristi određene fraze i izraze iz govornog jezika i iz stručne literature .frazioni .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .numeri decimali Formativni ciljevi učenik razgovoru koristeći pravilna jezička sredstva uz manja oklijevanja .comparativo di minoranza .bez pripreme učestvuje u razgovoru na temu .superlativo relativo 135 .jednostavnim riječima i izrazima opisuje svoj budući profesionalni angažman Socijalizacijski ciljevi učenik jasnost i određenost u komunikaciji Preporuke za izvođenje nastave Gradi dell' aggettivo .comparativo di maggioranza .

"D".accordo.Razred: TREĆI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Alfabeto .razvija osjećaj za komunikativnost Preporuke za izvođenje nastave .sastavljanje kraćih tekstova na zadate stručne teme . segni ortografici Formativni ciljevi učenik .analiziraju književni tekst . segni di punteggiatura.projektni zadaci .razvija osjećaj za lijepo ponašanje .Il lavoro .pjevanje pjesmica na italijanskom jeziku . gradi .aggettivi e pronomi dimonstrativi e pronomi indefiniti .Scienza e tecnologia . apostrofo.Come sposarsi in italia .grupni rad učenika. posizione.plurale del nome alterato e del composto Aggettivi .uočava specifične informacije u složenijem govornom iskazu . .pronomi relativi e interrogativi .Il mondo giovanile .prepoznaje pri slušanju izlaganje u kome se poznati jezik javlja u novom kontekstu .accento.Elementi di civilità: .teme koje se mogu obrađivati: .razvija osjećaj za timski rad Nomi . pronalazi sličnosti i razlike Socijalizacijski ciljevi učenik . popunjavaju praznine u tekstu . eufonica.prati tok događaja prilikom dužeg izlaganja .učenici slušaju autentične tekstove i pišu bilješke. frontalni i u parovima .koristi prethodno stečena znanja iz gramatike.razvija osjećaj za pravilnije i preciznije izražavanje 136 .formacione del femminile . poredi i analizira njihovu pojavu u novim konstrukcijama gdje uočava greške.genere del nome .učenici podnose usmeni izvještaj .La cucina italiana .

particelle pronominali Articolo .pravilno koristi odgovarajuće jezičke strukture.congiuntivo .prepoznaje skriveno značenje rečenice ili izraza .razdvaja argumente za i protiv nekog stanovišta . "si" impersonale .complemento diretto .piše različite vrste tekstova (formalno i neformalno pismo. participio.preuzima inicijativu u razgovoru i naglašava bitne elemente .prvi strani jezik (morfologija i sintaksa) .posizione del pronomi . esej) u kojima ugrađuje uobičajene fraze .Sociologija (kultura.locuzioni . izrazi i fraze.izražava emocije različitog intenziteta.Scelta multipla .argumentovano iznosi svoje mišljenje za i protiv .Scrivere un testo (circa iso parole) .complemento indiretto .govori o sopstvenom iskustvu uz upotrebu već usvojenih fraza.preposizioni semplici e articolate Formativni ciljevi učenik . sintaksa.Ekonomija i pravo (stručni termini.formazione degli averbi .forma impersonale. izraza i gramatičkih pravila . Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Verbi .periodo ipotetico concordanza di modi e di tempi korelacija: .verbi riflessivi intransitivi e pronominali . održava razgovor i mijenja temu .Combinare nome e definizione .pronomi allocutivi .concordanza del congiuntivo .Maternji jezik i književnost (morfologija. stručni tekstovi) raditi zadatke tipa: . mediji) . vokabular uz naglasak na pravilnu inerpunkciju i pravopis.započne.modi indefiniti: infinito. opšta književnost) . gerundio . CV.poznaje jezik struke .indeterminativo .determinativo .Fare le domande . vjerovatnoću .Completare liberamente le frasi .congiunzone "che" .čita duže i kompleksnije tekstove i u njima izvodi bitne informacije .Pro et contra 137 .partitivo .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Pronomi personali soggeto .

u svom tekstu iznosi prednosti i mane različitih tekstova na uvjerljiv način Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 138 .piše o svom pozivu .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .

govori o svom iskustvu i stvarima koje poznaje iz svakodnevnog života i iz stručne oblasti 139 .accordo del participie passato . .forma e uso .Posizione strategica dell ' italia .accento informacije u nešto . . kako na teme iz svakodnevnog života tako i iz stručne oblasti Socijalizacijski ciljevi učenik .Mondo indicativo: . donosi zaključke .Imperativo .prepoznaje .troncamento .Assistenza sociale .uso degli ausiliari .Elementi di civilità .teme koje se mogu obrađivati: .usi " modali " del futuro .vrše poređenja. presente.imperativo negativo.Opera lirica učenici: .forme alternative.L' italia del turismo .uočava suštinu sadržaja kao i pojedinosti nekog složenijeg teksta uključujući stručne tekstove .elisione dužem izlaganju . futuro .divisione in sillable potrebne .rezimiraju . dramu .prati i razumije dokumentarni film. pjeva.indicativo presente . nabraja.slijede uputstva .indicativo futuro semplige e anteriore .Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Alfabeto .punteggiatura poznate jezičke pojave koje se javljaju u novom kontekstu.opisuju .čitaju stručne tekstove i analiziraju iste .razvija komunikativnost .discorso diretto .čitaju različite vrste teksta i reaguju verbalno . rezimira.discorso indiretto . igrani film.Ecologia .izdvaja pri slušanju .idea di passato.u govoru uspijeva da recituje. prepričavaju Verbi .Realtà politico amministrativa dell ' italia .Realta sociale italiana .Realtà sociale italiana .razvija osjećaj za timski rad Preporuke za izvođenje nastave .

dal discorso diretto all' indiretto . argumente i komentare čita i brzo prelazi složeniji tekst (npr. gradi - - korelacija: .Maternji jezik i književnost (sintaksa.Fizičko vaspitanje (sport) raditi zadatke tipa: ∗ Scelta multiplaCompletar e liberamente le trasi ∗ Fare le domande ∗ Composizione scrita (circa zoo parole) 140 . drama) .verbi introduttivi .igraju uloge - - - Aggettivi . priču. genere. referat.impossibilità Formativni ciljevi učenik kritikuje.Likovna umjetnost . sostantivo. molbu piše izvještaj. accordo.possibilità .prvi strani jezik (morfologija i sintaksa) .slušaju autentične tekstove (razgovor. opis. intervju. roman.Informatika . pjesme) . stručni tekst) uočava ideje i objašnjenja iz teksta uz pomoć rječnika prepoznaje poruku stručnog teksta pronalazi u dužem tekstu tražene informacije i objedinjuje ih kako bi ispunio zadatak sastavlja i piše kratku biografiju. numero. ulaže žalbu i daje primjedbe učestvuje u razgovoru o stručnoj temi i pri tome eksplicitno izražava svoje mišljenje i brani ga dajući objašnjenja. savjetuje.realtà . lirika. rezime na temu iz stručne oblasti i iznosi svoje mišljenje uz pravilnu interpunkciju i pravopis Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave učenici: .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .Periodo ipotetico .discorso diretto libero .formazione. odlomak iz kniževnog djela.

. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .usmeno.Diadori: Insegnare Italiano per stranieri.Računar. pridjevi. Italijansko-srpski riječnik. Zagreb 2003. Perugia.M. Dardano. Školska knjiga. brojevi Korespondencija Komunikacija sa strankama Poslovno dopisivanje Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Maternji jezik i kniževnost Imenice. zamjenice. Okvirni spisak literature i drugih izvora . V. Firenze. Dejanović. Jernej: Konverzacijska italijanska gramatika.M. 7.5. 2001. 1982. Roma. Zagreb. Rječnici: .M.J. M. . Chiacchella. J. Edizioni guerra. prilozi. po jedan na kraju polugodišta. .Jernej: Italijansko-hrvatski riječnik. Nolit. grafoskop. Povezanost predmeta Znanja Imenice. najmanje jednom u klasifikacionom periodu.T. Carocci. Školska knjiga. glagoli. Edizioni guerra. Trifone: Grammatica italiana con nozioni di linguistica. prilozi.pismeni zadaci (rade se dva pismena zadatka. R.Vedovelli: Guida all ' italiano per stranieri. glagoli. 2002. 8. Školska knjiga. Edizioni guerra.pismeno . . E. . 2. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika U toku klasifikacionog perioda znanje se provjerava i ocjenjuje: . Firenze. 1999.Chiuchiu. . Pavese: L' Italiano e L' Italia. Perugia. zamjenice.Silvestrini: In Italiano 1.P. . 6.P. u svakom razredu).M. 9. J.Ivan Klajn. . Dejanović. Zanichelli. Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. La nouva Italia. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . 1999. Bologna II Mulino. Zagreb 2003. projektno platno. Teacher: Insegnare la lingua straniera. Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionom periodu. Utet. . Torino Gramatike: .Zingarelli: Vocabulario della lingua italiana. Armani. Bura. brojevi Poslovna komunikacija i Komunikacija sa poslovnim birotehnika partnerima i strankama Telefonski razgovori Sastavljanje CV-a. 1988. P. Silvestrini.De Mauro: Vocabulario della lingua italiana. Balboni: Educazione bilingue. Bologna . 1986. 1999. diplomirani profesor stranog jezika – Italijanski jezik. . pridjevi. poslovnog pisma 141 . dijaprojektor i folije za grafoskop. F. Minciarelli. Perugia.M.Visoka stručna sprema. C. Beograd 2003.Jernej: Hrvatsko-italijanski riječnik.

Naziv predmeta: PREDUZETNIŠTVO I BIZNIS 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3. . obrazlaže i predlaže rješenja. .sticanje samopouzdanja. .sticanje osnovnih znanja o preduzetništvu i biznisu. . kapitala i informacija. ljudi. uočava greške. PREDUZETNIŠTVO I BIZNIS 1.1.2. .osposobljavanje učenika da prepoznaje optimalne uslove za biznis i preduzetništvo. . .razvijanje logičkog mišljenja i prihvatanje savremenog koncepta razvoja.osposobljavanje učenika da razlikuje koncept biznisa i preduzetništva s jedne strane i menadžment koncept s druge.osposobljavanje učenika da sam izvodi zaključke. .12.prihvatanje globalizacije i ukidanje granica slobodnom protoku roba.razvijanje interesovanja učenika prema proširivanju i produbljivanju znanja. 142 . Opšti ciljevi nastave .upoznavanje uloge države u stvaranju uslova za biznis i preduzetništvo. samostalnosti i kreativnosti.

razvija osjećaj za Preporuke za izvođenje nastave seminarski rad: .uočava značaj informatičkoj ekonomsku informacija ekonomiji ravnotežu i . globalizacija. ideje ("novac nije cilj.razumije dilemu: «ili-ili» sa višestrukim izborom Biznis u .uočava zavisnost potreba biznisa od potreba . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Pojam . i uspostavlja veze samostalnost u upravljanje sa biznisom donošenju odluka novcem.razvija biznisa .uspostavlja vezu . rizik.razlikuje biznis i .upoznaje pojam (radno mjesto) u preduzetništvo menadžmenta državnom sektoru sa biznisom i uočava osnovne razlike Osnovne postavke .razumije dilemu: poslovnih ideja i "imati poslovnu njihovog ideju" ili "imati finansiranja novac" . odgovornosti za .razvija mišljenje postulate biznisa sopstvenih potreba . sloboda između slobode odgovornost izbora.preuzima ideja.navodi primjere .usvaja globalne biznisa postavke biznisa vrijednosti .razumije dilemu: između globalizacija ili globalizacije i zatvorenost razvoja biznisa nacionalne privrede .radi piramidalnu već sredstvo da se sinergija) šemu hijerarhije cilj ostvari") .4.uspostavlja vezu .upoznaje pojam preduzetništvo i posla preduzetništva i menadžment . poslovna .razvija (potrebe. izbora i .razbijanje preduzetništva i preduzetništvo stereotipa biznisa .Razrada poslovne ideje 143 .upoznaje osnovne . realizaciju biznis stav prema novcu individualizam.upoređuje rad motivisanost za .obrazlaže prioritet između hijerarhiju potreba biznis ideje i novca .razvija pozitivan inovacija.navodi primjere .razlikuje "sigurnog" državnog .istražuje i informacija.uspostavlja . .analizira .analizira osnovne . preuzimanja pronalazi rješenja motivacija.uočava vezu biznis za njeno ideje i njenog finansiranje finansiranja .

objašnjava osnovne postavke nove ekonomske paradigme .upoređuje inokosnog vlasnika.poznaje ekonomsku ravnotežu .objašnjava ključne postulate holističkog pristupa (kompleksnost. sinergija) .Odvajanje vlasništa od upravljanja u akcionarskom društvu 144 .obrazlaže uticaj fiskalne politike na razvoj preduzetništva .poznaje ključne istorijske uloge države u ekonomiji .obrazlaže uticaj monetarne politike na razvoj preduzetništva .obrazlaže uticaj spoljnotrgovinske politike na razvoj preduzetništva Korporacija-najviši nivo u razvoju preduzetništva .-upoređuje direktne i indirektne poreze i uticaj na biznis i preduzetništvo .prepoznaje nematerijalne resurse u ekonomiji (informacije. kao i njihov uticaj na biznis i preduzetništvo .analizira uticaj izvoza na preduzetništvo . dajući jednake šanse svim učesnicima debata: .upoznaje pojam korporacije kao oblika preduzetništva .analizira politiku "jeftinog novca" i restriktivnu monetarnu politiku.uloga države u ekonomiji i biznisu . prostor) Uloga države u stvaranju ambijenta za efikasan biznis i preduzetništvo .Formiranje akcionarskog kapitala . partnersku firmu i korporaciju sa stanovištva .razlikuje materijalne i nematerijalne resurse (upoređuje manuelni rad i informacije) Socijalizacijski ciljevi učenik zajedništvo (sinergija) i usklađivanje interesa Preporuke za izvođenje nastave .analizira odvajanje svojine od upravljanja u korporaciji . haos.obrazlaže proces razvitka Formativni ciljevi učenik potpunu konkurenciju . vrijeme.analizira poželjnost i stepen uloge države u ekonomiji (uočava prednosti i nedostatke) .razvija svijest o potrebi ulaganja novčanih sredstava za kupovinu akcija seminarski rad: .poznaje mehanistički i holistički pristup u ekonomiji .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .shvata ulogu države kao subjekta koji određuje "pravila igre".

Informativni ciljevi i sadržaji učenik korporacije .Učionica opremljena računarom sa odgovarajućom programskom opremom i priključkom za Internet. Fakultet za pomorstvo. Ekonomski fakultet.objašnjava uzroke i potrebu depersonalizacije svojine .Visoka stručna sprema sa područja ekonomije.: Ekonomija za menadžere.U toku klasifikacionog perioda znanja se provjeravaju usmeno.Vukotić V.Vukotić V. 145 . Podgorica.poznaje nevlasničke grupe u korporaciji (radnici. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . 8.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. najmanje jednom u klasifikacionom periodu. projektno platno i folije za grafoskop.Drašković V.obrazlaže i poznaje institucionalne investitore . Materijalni uslovi za izvođenje nastave .poznaje pojam «glasanja nogama» (prodaja akcija od strane malih akcionara) . Kotor. . Podgorica.: Preduzetništvo i biznis. .: Psihofiziologija biznisa. . 7. grafoskop. Okvirni spisak literature i drugih izvora . Ekonomski fakultet. 2003 6. diplomirani ekonomista.poznaje formiranje upravnih odbora u korporacijama Formativni ciljevi učenik preduzetništva analizira sličnost savremenih akcionara i rentijera razlikuje aktivne i pasivne akcionare analizira uticaj prodaje akcija na poslovni uspjeh korporacije upoređuje institucionalne investitore kao vlasnike akcija analizira uticaj nevlasničkih grupa na preduzetništvo analizira suprotstavljene interese vlasnika akcija i preduzetnika Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - - 5.Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u toku tog perioda.upoznaje akcionarsku svojinu . . 1996.objašnjava pojam svojinske demokratije . 2003. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . potrošači) .

9. Povezanost predmeta Znanja Državno regulisanje ekonomije Faktori prizvodnje Preduzetništvo i menadžment Preduzetnik i preduzetnička djelatnost Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osnovi makroekonomije Opšta uloga države u stvaranju ambijenta za efikasan biznis Osnovi makroekonomije Pojam preduzetništva Pravo Privredni subjekti 146 .

razvijanje osjećaja internacionalizma na osnovu poznavanja i razumijevanja ekonomsko-geografskih osobenosti savremenog svijeta.shvatanje pravaca razvoja međunarodne trgovine.1. . .upoznavanje osnovnih karakteristika najvažnijih grupacija i tržišta u kojima se odvija robna razmjena i trgovina na primjerima pojedinih zemalja svijeta. .upoznavanje karakteristika tržišta roba i usluga.sticanje znanja o najnovijim ekonomskim i geografskim promjenama u svjetskoj proizvodnji i trgovini i uticaju političkih faktora na te promjene. .2.razumijevanje ekonomsko-geografskog i političko-geografskog položaja svoje zemlje u savremenom svijetu i na međunarodnom tržištu. . . . 147 . . Naziv predmeta: EKONOMSKA GEOGRAFIJA 2. EKONOMSKA GEOGRAFIJA 1. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3.upoznavanje ekonomskih kretanja u međunarodnoj trgovini.razumijevanje položaja Crne Gore u svjetskoj trgovini i podjeli rada.nerazvijeni. Opšti ciljevi nastave .13. posebno na relaciji razvijeni.pružanje znanja o prirodnim i antropogenim činiocima ekonomsko-teritorijalnog kompleksa i zakonitostima u razvitku i geografskom rasporedu.

Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Preporuke za Formativni ciljevi sadržaji ciljevi izvođenje nastave učenik učenik učenik Regionalna tržišta .razvija pripadnost .savladava osnovne tržištima i pojmove političkoj podjeli regionalizacije svijeta svijeta .upoređuje tržišta karakteristikama savremenim zemalja EU i .analizira osnovne .analizira na .upoznaje regionalnointegrativnih regionalnu i političku podjelu procesa integracijsku Evrope podjelu Evrope .razvija svijest o diskusija: svijeta i Crne Gore pojmove o ekonomsko.4.upoznaje osnovne međunarodnu pojmove o trgovinu regionalnim .poznaje značaj pristupanja regionalnim organizacijama na temelju robne razmjene i njenog nivoa u evropskim 148 .informiše se o uticaju pojedinih ekonomskih i političkih faktora u svjetskoj trgovini .analizira .prihvata razlike .upoznaje tržište EU primjerima zemalja među ljudima na primjerima Evrope pojedina razvijenih zemalja tržišta sa njihovim .upoznaje osnovne regijama i političkoj podjeli svjetskoj trgovini pojmove o regionalnim svijeta i o položaju regijama i tržištima svoje zemlje u problemu .upoznaje i tržištu u skladu sa upoređuje dostignutim nivoom dostignuti nivo na primjerima integracije i pojedinih zemalja trgovine između zapadnih i istočnih zemalja Evrope .analizira političke takvoj podjeli regionalizacije uticaje na .politički faktori u .predviđa buduće ekonomskonjihovu procese na političkim tokovima komplementarnost međunarodnom .upoznaje se sa značajem saobraćaja u međunarodnoj trgovini Tržišta Evrope i ZND .shvata značaj .

razvija kritičko mišljenje prema savremenim tendencijama u međunarodnoj trgovini .definiše i upoređuje značaj tržišta nerazvijenih zemalja .navodi udio pojedinih proizvoda na tržištu Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .upoznaje tržišta pojedinih proizvoda u Crnoj Gori .upoznaje tržišta razvijenih zemalja i izvodi zaključke o dostignutom nivou .upoznaje pojedina tržišta i njihov udio u svjetskoj trgovini .identifikuje značaj ukupne razmjene roba u Crnoj Gori .upoznaje tržište istočne Evrope na primjerima razvijenih zemalja Tržišta vanevropskih razvijenih zemalja .poznaje značaj razvijenih zemalja u svjetskoj trgovini Tržišta nerazvijenih zemalja svijeta .Informativni ciljevi i sadržaji učenik okvirima .analizira osnovne odlike tržišta nerazvijenih zemalja .analizira tržište u Crnoj Gori .razvija kritički odnos prema ekonomskim prilikama u Crnoj Gori istraživački rad: .procjenjuje komplemetarnost tržišta razvijenih zemalja .upoznaje tržište nerazvijenih zemalja i njihove odlike .upoznaje položaj nerazvijenih zemalja u svjetskoj trgovini .upoznaje odnose razvijenih i nerazvijenih zemalja na međunarodnom tržištu Tržište Crne Gore .analizira značaj i udio razvijenih zemalja u svjetskoj trgovini .analizira tržišta vanevropskih razvijenih zemalja .upoznaje tržište razvijenih vanevropskih zemalja .razlikuje značaj privrednog razvoja na socijalnu uređenost države i opšte uslove života .upoznaje osnovne odlike razvijenih vanevropskih zemalja .Odlike turizma u Crnoj Gori 149 .upoređuje robnu razmjenu razvijenih zemalja .

Naučna knjiga. najmanje jednom u klasifikacionom periodu. Beograd. Beograd. Geografski fakultet. Wiley.Grčić M.upoznaje ekonomske odnose Crne Gore sa EU. profesor istorije i geografije. 8. Beograd. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .Tomić P. .: Politička geografija. knjiga I..Geografske karte. 6.Grčić M. Radojičić B.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik .upoznaje spoljnu trgovinu u Crnoj Gori . .: Geografija Crne Gore. 1980.. 1993. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .upoznaje glavna međunarodnim obilježja odnosima i udio u regionalnih međunarodnoj grupacija i veze trgovini Crne Gore sa njima . 2000. Naučna knjiga. Unireks.upoznaje unutrašnju trgovinu u Crnoj Gori Ekonomsko . DANU.: Geografija Crne Gore. Romelić J.: Ivanović S. London. Institut za geografiji PMF.Đurić V.Visoka stručna sprema: profesor geografije...Bakić R.: Industrijska geografija.Položaj Crne Gore u odnosu na međunarodnu zajednicu 5. grafoskop. Kasalica S.analizira mjesto i Evropi Crne Gore u . 7. . Novi Sad. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . . 2002.Radojičić B. Popović S.. 1991. 1996. Okvirni spisak literature i drugih izvora .. diplomirani geograf. 150 . .Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda. Podgorica.upoznaje odlike turizma u Crnoj Gori . Nikšić. Burić M.razvija osjećaj pripadnosti širim evropskim integracijama diskusija: . 2002.analizira odnose geografske osnove naše zemlje sa integrativnih inostranstvom procesa u Crnoj Gori .: The Internet on Earth – A Geography of Information.: Ekonomska geografija svijeta. . Vukotić M. i u međunarodnoj trgovini i uopšte Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . projektno platno i folije za grafoskop. . . Lazić L. računar sa odgovarajućom programskom opremom i priključkom za internet..: Ekonomska geografija.Kellerman A.Usmena provjera znanja.

9. Povezanost predmeta Znanja Tržište Spoljnotrgovinski poslovi Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osnovi makroekonomije Regionalna tržišta Osnovi makroekonomije Međunarodna ekonomija 151 .

značaju i metodologiji istraživanja tržišta.razvijanje sposobnosti za primjenu metoda marketinga radi povećanja profita preduzeća i zadovoljenja interesa potrošača. .sticanje znanja o ciljevima marketinga. Naziv predmeta: MARKETING 2.sticanje znanja o marketingu. .sagledavanje pojma međunarodni marketing. . Opšti ciljevi nastave . MARKETING 1.osposobljavanje učenika da praktično primjenjuje znanja marketinga u uslužnim djelatnostima.razvijanje sposobnosti za elektronsku trgovinu. .2. .shvatanje savremene tendencije vođenja marketing politike.14. .integralno sagledavanje instrumenata marketing miksa i njihov uticaj na potrošačku tražnju. . 152 .sticanje osnova za primjenu marketing koncepta u praksi. .1. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 72 72 72 72 3.

nabraja vrste informisanja Planiranje.upoznaje pojam i potrošača na podjelu tržišta pojedine segmente .ponuda . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Marketing.tražnja .domaći zadatak: sastavljanje plana istraživanja konkretnog tržišta .pojašnjava konkurenciju na tržištu .4.pravi šeme aktivnosti organizacije .određuje početnu .domaći zadatak: praćenje kretanja cijena određenog proizvoda na posmatranom tržištu .upoznaje .vrši istraživanje na .navodi izvore konkretnom tržištu podataka u primjenjujući istraživanju tržišta metod posmatranja .obrazlaže segmentaciju tržišta Informaciona osnova .vrši izbor izvora podataka informacija .nabraja elemente marketinga i plana marketinga određuje ih u . .razumije pojam .razvija upravljanja interesovanje .razvija trgovina tražnju i cijene komunikativnost i .objašnjava pojam.prepoznaje uslove samostalnost u marketinga za nastanak radu .sastavljanje godišnjeg i operativnog plana 153 .nabraja primjenu sadržaj i proces primarnih i istraživanja tržišta sekundarnih izvora .obrazlaže metode i ispitivanja prikupljanja .objašnjava nužnost .cijene .prikupljanje i selekcija informacija o konkretnom proizvodu na tržištu . informisanja sažima i klasifikuje .opisuje nastanak i konkurencije razvoj marketinga .pojašnjava odnos marketingu Preporuke za izvođenje nastave .analizira ponudu.upoznaje elemente tržišta: . .opisuje marketing informacije informacioni sistem . istraživanjima .preuzima organizovanje i fazu u procesu odgovornost za kontrola marketinga planiranja donešene odluke .sastavlja plan planiranje marketinga marketinških . tržište i .vrši selekciju.razlaže skup .sastavlja plan marketingom prema istraživanja tržišta .domaći zadatak: sastavljanje plana realizacije proizvoda konkretnog preduzeća .objašnjava plan informacija istraživanja tržišta .

vrši formiranje cijena . selekciju i testiranje odabranih ideja .vrši prikupljanje.opisuje proces komuniciranja .obrazlaže izbor metoda za formiranje cijena .stiče radne navike domaći zadatak: .analizira faktore cijena .uočava značaj uvođenja novog proizvoda u proizvodni program .vrši izbor kanala distribucije .nabraja kanale distribucije .vrši reviziju i predlaže izmjene u marketing aktivnostima Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave realizacije proizvoda posmatranog preduzeća .upoznaje princip organizovanja marketinških aktivnosti .nabraja potrošačke i industrijske proizvode .vrši klasifikaciju proizvoda .vrši diferenciranje cijena na konkretnom proizvodu .bira lokaciju objekata prodaje i skladišta .obrazlaže klasični i savremeni sistem organizacije .objašnjava pojam proizvoda .razumije instrumente marketinga .uočava značaj procesa .crta grafikon životnog ciklusa proizvoda .obrazlaže životni ciklus proizvoda .navodi oblike promocije Formativni ciljevi učenik .izrada grafikona životnog ciklusa proizvoda na osnovu datih podataka 154 .vrši izbor kanala prodaje .nabraja faktore politike cijena .pojašnjava uvođenje novog proizvoda i usluga u trgovini .upoznaje forme organizovanja marketinga .Informativni ciljevi i sadržaji učenik plana marketinga i drugih planova .definiše pojam i podjelu marketinga .objašnjava svrhu stalne kontrole marketinških aktivnosti .razvija analitičnost u radu .koristi računovodstvene podatke i vrši analizu troškova .obrazlaže svrhu revizije marketinških aktivnosti Instrumenti marketinga .strategija distribucije .

.: Marketing. 1990.upoznaje motive tražnje i kupovine . 1996. Cetinje. I.. 1999. 1996. Beograd.opisuje metode planiranja troškova ekonomske propagande .Grupa autora: Osnovi marketinga. Beograd.principi za menadžere.Lovreta S.Učionica opremljena računarom sa priključkom za Internet i odgovarajućom programskom opremom. .objašnjava ponašanje potrošača (ekonomski.: Marketing.domaći zadatak: sastavljanje propagandne poruke za odabrane proizvode - 5. Ekonomski fakultet.C.objašnjava pojam i podjelu ekonomske propagande . 155 . Zavod za nastavna sredstva. Ekonomski fakultet. sociološki i psihološki model) .M. Okvirni spisak literature i drugih izvora . 1993. .: Marketing..obrazlaže troškove ekonomske propagande .Mihailović B: Marketing..Radulović D. projektno platno i folije za grafoskop. Obod. Svjetlost.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Ekonomska propaganda . Sarajevo. . Kruševac. Ačić J.I.Rakita B. 2000. Hamić H. 6.tržišna politika preduzeća. grafoskop.nabraja prednosti i nedostatke propagandnih medija .izgrađuje profesionalnu etiku .Milisavljević M. Beograd i Novi Sad. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . .razumije neophodnost zajedničke promocije proizvodnih trgovinskih preduzeća - Formativni ciljevi učenik komuniciranja utvrđuje značaj elemenata promocionog miksa vrši kreiranje propagandne poruke vrši izbor najefikasnijeg medija sastavlja oglas analizira zajedničku promociju trgovinskog preduzeća planira troškove propagande mjeri elastičnost prodaje u odnosu na ekonomsku propagandu Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .: Međunarodni marketing.

cijene Analiza podataka Pojam preduzetništva i biznisa Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osnovi makroekonomije Osnove tržišta Statistika Preduzetništvo i biznis Istraživanje tržišta Kanali prodaje Mehanizam djelovanja ekonomske propagande 156 . Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . tražnja. .Znanja se provjerava i ocjenjuje usmeno.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije .7. Povezanost predmeta Znanja Tržište Ponuda.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.diplomirani ekonomista. . 8. najmanje jednom u klasifikacionom periodu. 9.Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .

CPT. OSIGURANJE 2. .upoznavanje uloge osiguranja u spoljnoj trgovini i u zaštiti imovine i lica. CIP.osposobljavanje učenika za samostalan rad. vrsta carina. značaja transporta. OSIGURANJE 1. . .osposobljavanje učenika da primjenjuju carinske zakone. .prepoznavanje INCOTERMS klauzule (EXW. podjele transporta. CIF. DDP). Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 72 66 138 72 66 138 3. carinsko-pogranični pojas. DDU.osposobljavanje učenika da na praktičnim primjerima i originalnoj dokumentaciji obavljaju posao osiguranja. 157 . . . FOB. CARINE.razumijevanje pojma i vrste carinskog postupka.prepoznavanje pravnih sredstava u carinskom upravnom postupku.poznavanje unutrašnje organizacije špediterskog poslovanja (poslovi akvizicije. ŠPEDICIJA. ŠPEDICIJA. FAS. FCA. .upoznavanje pojmova: carinsko područje. Opšti ciljevi nastave . carinskih propisa u Crnoj Gori i carinskih propisa u svijetu. CFR. morske zone i carinski režim u morskim zonama.upoznavanje značaja špedicije. Naziv predmeta: CARINE. provizija). smještaja carinske robe. . svih vrsta carinjenja komercijalne i nekomercijalne robe. transportnim poslovima i specijalnim špediterskim poslovima. DES.sticanje osnovnih znanja o postavljanju organizacije osiguranja. DAF.1. . zakone o osiguranju i poslove špedicije. . . .15. reklamacija. carinjenja i špedicije.upoznavanje sa poslovima uvoza i izvoza robe.2.osposobljavanje za razvrstavanje robe po carinskoj tarifi i prepoznavanje potrebnih dažbina u spoljnoj trgovini. .savladavanje pojma carina. zaključivanje ugovora o špediciji.

razlikuje sigurnost i likvidnost Izvori prava i .prepoznaje imovinu i lica funkciju osiguranja .upoznaje subjekte svijetu i kod nas osiguranja .razvija analitičnost osiguranja osiguravača u u radu .preuzima .razlikuje pojmove .upoznaje osiguranju poslije dokumenta osiguranja i list osiguranja pokrića Oblici osiguranja .nabraja opasnosti osnovu koje ugrožavaju .objašnjava pojam .detaljno obrazlaže brokere i havarijske komesare .razlikuje posrednike u osiguranju .analizira dokumenti zaključivanje osiguranja ugovora o .razlikuje pojam . franšize i zone rizika .uočava značaj osiguranja i dobara osiguranja njegovu tehničku .rad na računaru (izrada digitalne dokumentacije) . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Opšte karakteristike .rezimira istorijski .uočava razliku između bonusa.analizira .upoznaje za tuđi račun. odgovornost za osiguranje za tuđi detaljno obrazlaže donošenje odluke račun obaveze .analizira osiguranje .razlikuje pojmove premije osiguranja ugovarača i . malusa. plaćanje premije odnosno ugovarača Preporuke za izvođenje nastave .detaljno obrazlaže rizik i upravljanje rizicima .detaljno obrazlaže razvoj osiguranja podjelu (klasifikaciju) osiguranja u CG Organizacija .4.objašnjava osiguranika.razvija svijest o osiguranja mehanizam potrebi očuvanja .izrada obrazaca na računaru za razne oblike i vrste osiguranja 158 .upoznaje elemente osiguranika i osiguranja osiguravača .upoznaje korisnika ekonomska načela osiguranja osiguranja .

osiguranja motornih vozila. .razvija analitičnost u radu - 159 .navodi vrste osiguranja i objašnjava karakteristike: . izviđaj i procjenu. . likvidaciju i formiranje predmeta detaljno obrazlaže postupak po prigovoru Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .osiguranja transporta i kredita Formativni ciljevi učenik osiguranja razlikuje polisu osiguranja. .objašnjava obavještavanje osiguravača o izmjenama rizika .osiguranja imovine. certifikat osiguranja.izrada ugovora na računaru - - - - - - Procjena i likvidacija štete . potvrdu o sklopljenom osiguranju Slip i Cover note detaljno obrazlaže osiguranje u industriji detaljno obrazlaže osiguranje objekata u izgradnji i u montaži analizira osiguranje opasnosti od prekida rada usljed požara i drugih opasnosti (šomazno osiguranje) detaljno obrazlaže osiguranje od odgovornosti iz djelatnosti analizira osiguranje uskladištenja robe detaljno obrazlaže osiguranje građevinskih objekata i opreme na ugovorenu vrijednost detaljno obrazlaže osiguranje zaliha razlikuje osiguranje od provalne krađe i razbojništva razlikuje pojmove: prijavljivanje štete i njeno evidentiranje.upoznaje značaj procjene i likvidacije štete - .osiguranja civila.Informativni ciljevi i sadržaji učenik . list pokrića.

transport.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Reosiguranje . provalna krađa.razvija samopouzdanje Preporuke za izvođenje nastave 160 . lična nezgoda.upoznaje pojam reosiguranja . avijacija. motorna vozila itd.upoznaje dokumenta u reosiguranju Formativni ciljevi učenik osiguranika . kargo i kasko.navodi vrste reosiguranja .detaljno obrazlaže i analizira pojam samopridržaja po riziku (požar.) Socijalizacijski ciljevi učenik .detaljno obrazlaže podjelu reosiguranja (aktivna i pasivna) .

upoznaje pravnu regulativu u domaćoj i međunarodnoj špediciji .Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Međunarodna špedicija .razumije ekonomsku funkciju međunarodne špedicije .upoznaje osnovne karakteristike međunarodne špedicije .upoznaje tarifnokonjukturne poslove . pakovanja i Formativni ciljevi učenik . carinjenja.poštuje interese preduzeća kao lične interese .razlikuje pojmove dispozicije i instradicije .upoznaje poslove uvoza .upoznaje pojam transportne djelatnosti .razumije poslove organizovanja.upoznaje poslove izvoza .analizira organizaciju špetiterskih djelatnosti .detaljno obrazlaže podjelu transporta .razumije pojam skladištenja i pakovanja robe . prihvata.razlikuje pojam istovara.detaljno obrazlaže transportne klauzule kupoprodajnih ugovora . utovara i pretovara robe .radi na izradi dostavljanja ponude .uzorci originalne dokumentacije 161 .razvija svijest o značaju saradnje Preporuke za izvođenje nastave .detaljno obrazlaže poslove ispostavljanja prevoznih isprava.analizira postupke istraživanja tržišta .izrađuje predkalkulacije špediterskog posla i poslove vezane za zaključivanje ugovora .upoznaje specijalne špediterske poslove .popunjava špeditersku potvrdu .razvija pravilan stav prema interesima preduzeća .upoznaje sajamske poslove .upoznaje dokumenta u međunarodnoj špediciji .razumije poslove akvizicije .vrši obračun troškova i fakturisanja . organizovanja otpreme.radi na izradi faktura .vrši kontrolu dokumenata (reklamacija) . osiguranja i zbirnog prometa Socijalizacijski ciljevi učenik .poznaje unutrašnju organizaciju špediterskog poslovanja .

pojam.detaljno obrazlaže carinsku vrijednost.popunjava tovarni list .razlikuje pojam praćenja transporta i prevoz specijalnih tereta .popunjava konosman .vrši zaključivanje sajamskih poslova .razvija odgovornost u radu 162 .navikava se na timski rad Carinsko poslovanje .upoznaje osnovne pojmove carinskog .razlikuje oslobađanje od plaćanja carine i posebne dažbine .upoznaje pojam carina i carinske tarife . značaj i vrste .samostalno vrši zaključivanje ugovora o vaganju i sortiranju .Informativni ciljevi i sadržaji učenik otpreme eksponata .vrši obračun troškova i fakturisanje .detaljno analizira naše carinske tarife i međunarodne obaveze .analizira pojam carinske linije.razlikuje carinski sistem i carinsku politiku i međunarodne carinske konvencije .upoznaje ugovore o vaganju i sortiranju robe Formativni ciljevi učenik .samostalno vrši zaključivanje ugovora o pakovanju .analizira zakon o carinskoj tarifi CG .odlučuje kada i kako treba izdati garantna pisma .samostalno obavlja poslove kvalitativnog i kvantitativnog prijema robe . pravni značaj Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Carine i carinska tarifa .

upoznaje postupak carinjenja robe u - - - .upoznaje morske zone i carinske režime u njima . širina carinskopograničnog pojasa) analizira morske zone i njihov pravni položaj razlikuje carinsku luku i carinsku zonu prepoznaje carinske robe i njihove vrste detaljno obrazlaže pojam carinskog nadzora razumije vrste carinskog sredstva za vršenje carinskog nadzora detaljno obrazlaže osnovne principe o podložnosti plaćanja carine .razvija sistematičnost u radu 163 .objašnjava carinski nadzor .upoznaje pojam carinske robe i vrste .razlikuje pojam carinske obaveze. carinskog obveznika kao i pravni osnov za naplatu carine i drugih dažbina detaljno analizira carinski postupak u željezničkom i drumskom saobraćaju detaljno obrazlaže carinski postupak pri prevozu robe preko inostranog carinskog područja detaljno analizira carinski postupak u Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - - - Carinski postupak .Informativni ciljevi i sadržaji učenik poslovanja .upoznaje postupak carinjenja robe u međunarodnom kopnenom saobraćaju .upoznaje carinske zone .upoznaje postupak carinjenja robe u vodenom saobraćaju .poznaje pojmove carinske obaveze i carinskog obaveznika Formativni ciljevi učenik ustanove carinske linije analizira pojam carinskog područja i posebne oblike carinskog područja analizira carinskopogranični pojas (vrste.

carinski nadzor u putničkom prometu. graničnim jezerima.prepoznaje pojam privremenog uvoza i izvoza. carinjenje robe koju putnici nose sa sobom pri ulasku u Crnu Goru kao i postupak sa trgovačkim uzorcima Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - . graničnim rijekama i carinski postupak pri prevozu domaće robe.upoznaje carinjenje komercijalne i nekomercijalne robe Formativni ciljevi učenik saobraćaju na moru.upoznaje konsignaciona skladišta i slobodne carinske prodavnice . graničnim rijekama i jezerima detaljno analizira vazdušni saobraćaj i vazdušni prevoz analizira carinsko vazduhoplovni nadzor kao i vazduhoplovni manifest analizira prijem carinske robe detaljno analizira smještaj carinske robe u carinske magacine razlikuje smještaj robe u carinska skladišta i carinska smjestišta analizira smještaj robe u konsignaciona skladišta i slobodne carinske prodavnice detaljno analizira carinjenje robe koju putnici uvoze i izvoze.prepoznaje pojam carinskog obilježja - - - 164 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik vazdušnom saobraćaju .upoznaje carinska skladišta i carinska smjestišta . privremenog uvoza opreme (lizing) .prepoznaje postupak ili način smještaja carinske robe .

17/2003. Povezanost predmeta Znanja Ugovor o Ugovor o Ugovor o Ugovor o skladištenju špediciji prevozu osiguranju Pravo Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osiguranje Špedicija 165 .5. oprema za multimedijalnu prezentaciju. Ekonomski fakultet. 2004.Računari sa odgovarajučom programskom opremom. 16/2003. .Slavnić J. . . poslovna dokumentacija u spoljnotgovinskom poslovanju. Carić: Međunarodni transport robe.Pravilnik o obliku i sadržaju. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .: Komentar zakona o osnovama osiguranja imovine i lica .Zakon o carinskoj teoriji – Službeni list RCG br.: Osiguranje i špedicija. . najmanje jednom u klasifikacionom periodu. telefonski aparat sa telafaksom i internet linijama. Ekonomski fakultet.Marović B. softveri za oblikovanje dopisa i dokumentacije. aparati za kopiranje i umnožavanje.S.: Carine i carinsko poslovanje.diplomirani ekonomista. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . 6. osiguranje i carine. Beograd. 1999. Okvirni spisak literature i drugih izvora . Podgorica.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.Janković J. 7.Usmena provjera znanja.Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda. špedicija. 9.Stanković M.Jovanović V. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . Beograd . Ineotemus – Merkur... katalozi proizvoda. . načinu podnošenja carinske deklaracije – Službeni list RCG br. 8.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije .

.16. posrednici).usvjanje osnovnih znanja o institucijama finansijskih tržišta (berza. FINANSIJSKA TRŽIŠTA 1. .1.povezivanje stručno teorijskih znanja sa kompetencijama u praktičnom obrazovanju. .upoznavanje učenika sa osnovnim elementima teorije tržišta i bazičnim elementima investicione matematike. 166 . vrstama i karakteristikama finansijskih tržišta.2.razvijanje stručnih kompetencija za rad u institucijama finansijskog tržišta. Opšti ciljevi nastave .stvaranje uslova za dalje profesionalno usavršavanje u ovoj i srodnim oblastima. . sekundarni promet.razumijevanje osnovnih procesa na finansijskom tržištu (emisija.ovladavanje osnovnim znanjima o instrumentima finansijskih tržišta. Naziv predmeta: FINANSIJSKA TRŽIŠTA 2.upoznavanje učenika sa pojmom. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 66 66 66 66 3. OTC tržišta. . . . održavanje i kreiranje portfolia).

strukturu finansijskih i ekonomsku ulogu instrumenata novčanog tržišta .definiše zapis. komercijalni spremnost za .simulira modele .interpretira .upoznaje pojam i značaj sekundarnih tržišta Instrumenti .razumije ulogu rizika privrednog sistema finansijskih tržišta . ulogu i finansijskih tržišta finansijskog razvoj finansijskih . bankarski Preporuke za izvođenje nastave diskusija: . certifikat o preuzimanje rizika kratkoročne depozitu.primjer analize prinosa i rizika investiranja u obveznice 167 .razvija .finansijskog bankarski kredit i motivisanost i tržišta lizing.upoznaje osnovne primarne emisije i karakteristike investicioni tržišta finansijskih prospekt derivata .analizira specifične sistema kao tržišta aspekte prinosa i sastavnog dijela .pojašnjava osnovne primjere rizika principe akcija i mjerenja funkcionisanja rizika finansijskih tržišta .shvata značaj tržišta prinosa i cijena procedure i .principi funkcionisanja finansijskog tržišta grupni projekat: . Sadržaji / Standardi znanja predmeta / Operativni ciljevi Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Osnovni pojmovi .razrađuje modele .obrazlaže osnovne .vrednuje značaj .bliže pojašnjava efikasnost finansijskig tržišta Segmenti finsnijskog . osnovne elemente promet i cijene tržišta kapitala kratkoročnih .identifikuje: .konkretizuje svake zemlje .4.pojašnjava prinos.komparira finansijskih promptna i instrumenata terminska tržišta .obrazlaže utvrđivanja cijena funkcionisanje na sekundarnim primarnih tržišta i tržištima proceduru primarne emisije .izrada investicionog prospekta vježbanje: .-utemeljuje na elemente tržišta novim primjerima kapitala proceduru .pojašnjava kratkoročnih organizacije u radu funkcije.obrazlaže prinose i efikasnosti rizike na finansijskih tržišta finansijskim tržištima .poznaje osnovne funkcionisanja značaju pojmove.analizira principe .razvija svijest o .

rizike i prinose investiranja u obveznice .razumije kauzalitet odnosa rizik-prinos Preporuke za izvođenje nastave .upoznaje značaj i ulogu Centralne banke i depozitnih finansijskih institucija .upoznaje osnove portfolio analize. selekcije i menadžmenta Instrumenti i regulacija finansijskog tržišta .prati berzanske izvještaje o akcijama i razumije inforamacionu efikasnost i alokaciju kapitala u funkciji inicijalne javne ponude . sporazum o reotkupu .interpretira značaj i ulogu depozitnih finansijskih instiucija .razvija spremnost za preuzimanje odgovornosti seminarski rad: .razvija svijest o potrebi regulisanja radnih procesa .analizira značaj i ulogu penzionih fondova .komparira sektor osiguranja sa bankarskim sektorom .ilustruje na primjrima iz prakse mehanizme funkcionisanja investicionih kompanija i brokersko-dilerskih društava .nabraja i definiše finansijske derivate.analizira funkcionisanje fjučersa u praksi Socijalizacijski ciljevi učenik .utemeljuje na primjerima način rangiranja i amortizovanja obveznica .objašnjava osnovne elemente finansiranja obveznicama i analizira .poznaje značaj i ulogu investicionih kompanija i brokersko dilerskih društava .pojašnjava probleme i modele regulacije Formativni ciljevi učenik akcept.metodom dodijeljenih uloga simulirati berzansko poslovanje 168 .upoznaje finansiranje akcijama i inicijalne javne prodaje .razvija svijest o značaju samoinicijativnosti u poslovanju .objašnjava značaj i ulogu osiguravajućih zavoda i penzionih fondova na finansijskom tržištu .analiza rada brokersko-dilerskog društva .analizira konkretne slučajeve i komparira modele regulacije kod nas i u svijetu .Informativni ciljevi i sadržaji učenik finansijske instrumente duga . fjučerse i opcije . promptna i terminska tržišta.pojašnjava regulativu i regulatorna tijela na finansijskom tržištu .

poznaje pravila i vrste berzanskog poslovanja . . .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu usmenog provjeravanja znanja i praktičnog rada.Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u toku tog perioda. Života Ristić.Dr.Dr. Petar Ivanović.Praćenje praktičog rada na času. Branko Vasiljević: Osnovi finansijskog tržišta.Računari sa internet vezom i odgovarajućom programskom opremom.1996.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije . .pojašnjava berzanske oscilacije Formativni ciljevi učenik .dijagnostifikuje razloge berzanskih oscilacija Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 5. Naučna knjiga. Dejan Erić. terminsko berzanske poslove . 7. 6.poznaje pojam i vrste berzi . .poznaje terminske berze. Beograd. Terminska tržišta.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.oprema za video produkciju. Beograd. . 2005. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .problematizuje primjere i slučajeve iz prakse berzanskog poslovanja . . 8. 169 .poznaje organizacione forme berze efekata .simulira primjere berzanskog trgovanja (u formi igre) .Boško Živković. 1990. . Unireks. . Podgorica. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . 2005.Dr.Usmena provjera znanja. Naučna knjiga. Finansijska tržišta i instrumenti. Tržište kapitala. Zavet. Dejan Šoškić: Finansijska tržišta i institucije.diplomirani ekonomista. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . Okvirni spisak literature i drugih izvora .objašnjava organizaciju i rad berze . Beograd. 2003. najmanje jednom u klasifikacionom periodu. Beograd.Dr.

9. Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Finansije Uloga penzionih fondova na finansijskom tržištu. Bankarsko poslovanje Uloga centralne banke i depozitnih finansijskih institucija. Osiguranje: značaj. Uloga bankarskog sistema u regulisanju novčanih tokova. Osiguranje: značaj. uloga i elementi. 170 . Poslovi sa hartijama od vrijednosti. vrste. uloga i elementi. Kreditni poslovi. Fond penzijskog i invalidskog osiguranja. Finansije Uloga penzionih fondova na finansijskom tržištu. vrste. Uloga osiguravajućih zavoda na finansijskom tržištu. Uloga osiguravajućih zavoda na finansijskom tržištu. Kratkoročni finansijski instrumenti duga. Povezanost predmeta Znanja Fond penzijskog i invalidskog osiguranja.

.2.1. . 171 . . . . . srednji i novi vijek). .Opisuje ulogu izvršnih organa.Objašnjava ugovor o osnivanju banke.Objašnjava organizaciju rada i upravljanja banke. Pravni aspekt banke .Objašnjava karakteristike univerzalne banke. BANKARSKO POSLOVANJE 1. .Objašnjava postupak izdavanja dozvole za rad banke. .Navodi bitne karakteristike poslovne banke. Organizacija rada u banci . .1.Navodi bitne karakteristike investicione banke. .Navodi specifičnosti i sličnosti banke sa preduzećima iz drugih privrednih djelatnosti.Objašnjava termin banka-finansijsko preduzeće.Analizira značaj utvrđivanja i rasporedivanja prihoda i raspoređivanja dobiti banke.Opisuje ulogu organa upravljanja. Banka preduzeće. .Opisuje djelatnost banke.Opisuje kontrolu poslovanja banaka.Objašnjava način organizacije rada u banci. .Obrazlaže statut banke.Objašnjava osnovne karakteristike bankarstva (stari. . upis u sudski registar i sticanje svojstva pravnog lica. . .Navodi prava i obaveze banke u pravnom prometu.Analizira likvidnost banke.Objašnjava postupak osnivanja banke. . .Navodi osnovna obilježja savremenog bankarstva sa osvrtom na današnji bankarski sistem u CG.Navodi razlike između privrednih preduzeća i banaka. Naziv ispitnog kataloga: BANKARSKO POSLOVANJE 2.1. poslovne banke. .Analizira bitne karakteristike bankarstva u razlicitim vremenskim periodima.Objašnjava ulogu centralne banke. .Navodi bitne karakteristike komercijalne banke.Uporeduje rad izvršnih organa sa radom ostalih organa u banci. .Definise pojam preduzeća.Prepoznaje bitne karakteristike i ulogu centralne banke. . komercijalne i univerzalne. 3.Razlikuje poslove u preduzeću. Organizacioni oblici banaka . Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Pojam i razvoj banaka . STRUČNI ISPIT 2. ISPITNI KATALOZI STRUČNO-TEORIJSKIH PREDMETA 2.Opisuje ulogu organa rukovođenja. Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti bankarskog poslovanja. . . .Analizira ulogu banaka u savremenim uslovima ekonomije.Navodi i objašnjava osnovne kriterijume za razvrstavanje banaka. .

Obrazlaže princip sigurnosti. Objašnjava posredničke bankarske poslove. Obrazlaže princip ekonomičnosti. Razumije cilj pasivnih bankarskih poslova. Obrazlaže praćenje i kontrolu upotrebe kredita. Obrazlaže uslove za dobijanje kredita. Upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita pravnim licima. Obrazlaže uslove za dobijanje kredita za fizička lica. Zna faktore koji utiču na likvidnost banke. Upoređuje depozitne poslove prema rokovima i prema namjeni. Obrazlaže princip rentabilnosti. Analizira karakteristike srednjoročnih kredita. Objašnjava pojam i značaj aktivnih bankarskih poslova. Razumije bilansnu strukturu banke kao i postupak uravnoteženja priliva i odliva sredstava. Upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita fizičkim licima. Razlikuje i upoređuje načine osnivanja banaka. Analizira značaj menadžmenta i organizacije u banci. Vrednuje značaj ostvarenja veće dobiti kao razlike između prihoda i rashoda. Zna i razlikuje načine pribavljanja kredita u zemlji i 172 . odnosno maksimiziranje stope prinosa po jedinici akcijskog kapitala. Objašnjava emisiju hartija od vrijednosti. Razlikuje karakteristike hartija od vrijednosti. Objašnjava sopstvene bankarske poslove. aktivne i neutralne bankarske poslove. Razlikuje prava i obaveze banke u pravnom prometu. Obrazlaže princip likvidnosti. Obrazlaže princip racionalnosti. Objašnjva komisione bankarske poslove. Analizira karakteristike kratkoročnih kredita. Navodi vrste bankarskih poslova. Obrazlaže tehniku ispitivanja kreditne sposobnosti. Razumije ciljnu funkciju banke. Navodi i objašnjava principe poslovanja banaka. Razlikuje pasivne.Sadržaji Vrste bankarskih poslova - Načela bankarskog poslovanja Znanja i vještine Analizira sanaciju i likvidaciju banke. Objašnjava oročene depozite. Definiše pojam kredita i navodi vrste kredita. Obrazlaže princip javnosti. Poznaje sadržinu ugovora o osnivanju banke. Objašnjava izdavanje blagajničkih zapisa. Prepoznaje kreditnu sposobnost dužnika. Poznaje postupak izdavanja dozvole za rad banke. Obrazlaže zaduživanje kod drugih banaka. Navodi depozite po viđenju privrede i stanovništva. Razlikuje faktore koji utiču na rentabilnost. Obrazlaže uslove za dobijanje kredita za pravna lica. Obrazlaže poslove pribavljanja sredstava u vidu dugoročnih kredita u zemlji i inostranstvu. Upoznaje pasivne bankarske poslove.

Razumije tehniku odobravanja potrošačkih kredita. 173 . Obrazlaže tržište kapitala. Opisuje elektronsko finansijsko tržište i baze. Opisuje planiranje kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta. Objašnjava ulogu izbora izvora informacije. Sastavlja. Objašnjava pojmove finansijskog tržišta i novčanog tržišta. Navodi faktore koji utiču na razvoj elektronskog bankarstva. Razlikuje karakteristike i objašnjava instrumente marketinga. Objašnjava sistem međunarodnog plaćanja. Opisuje poslovanje hartijama od vrijednosti. Objašnjava dugoročne kredite (za osnovna sredstva. Razlikuje vrste kredita. stalna i obrtna sredstva). Obrazlaže značaj bankarskog menadžmenta. avalni kredit. Upoređuje sisteme međunarodnog plaćanja. Opisuje sisteme međubankarske komunikacije. Opisuje elektronski platni promet. skladišnica. obveznice. Navodi sisteme za prenos podataka sa berze. Objašnjava pojedinačno namjenu hartije od vrijednosti: akcije. Upoređuje karakteristike kratkoročnih kredita: kredit na tekući račun. Analizira karakteristike kreditnog posla sa inostranstvom. Navodi i objašnjava namjenu hartija od vrijednosti. Objašnjava instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu. stambeni). certifikat. Interpretira rezultate rada uspješnog i neuspješnog menadžera. Upoznaje elektronsko bankarstvo. Navodi sisteme međunarodnog plaćanja. Objašnjava finansijski informacioni sistem. Razlikuje načine odobravanja kredita. razrađuje i analizira plan kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta. konosman. Razlikuje i upoređuje načine i postupke za odobravanje kredita pravnim licima. Na primjerima u praksi objašnjava pojmove: menadžer i menadžment.Sadržaji Poslovi banaka sa inostranstvom Bankarski menadžment Finansijski informacioni sistem Hartije od vrijednosti - Finansijsko tržište Znanja i vještine inostranstvu. lombardni kredit. Zna funkcije i osobine bankarskog menadžmenta. Definiše pojam hartije od vrijednosti. Analizira aktivne bankarske poslove. Objašnjava značaj deviznog tržišta. Razlikuje formalnu i materijalnu kreditnu sposobnost. Navodi sisteme međunarodnog plaćanja i objašnjava instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu. Objašnjava kreditni posao sa inostranstvom. eskontni kredit. blagajnički zapis. Objašnjava srednjoročne kredite (potrošački.

.Objašnjava knjigovodstvo i poslovne knjige banke. Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta.Navodi ulogu berze i značaj berzanskih poslova.Analizira korišćenje računovodstvenih izvještaja o poslovanju za upravljačke svrhe.Objašnjava pojam i karakteristike bilansa banke.Sadržaji Poslovna uspješnost banke Znanja i vještine .Razlikuje kriterijume za klasifikaciju finansijskog tržišta. . uspješnosti banke. Nastavnik/aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja. Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. Dozvoljena pomagala Pomagala nijesu dozvoljena. 4. na prijedlog ispitivača. .Analizira osnovne funkcije tržišta kapitala i dešavanja na tržištu kapitala. Usmeni ispit traje najviše 20 minuta. kapitala banke.USMENO. . datog u ispitnom katalogu. 174 . .Upoređuje karakteristike berzanske i vanberzanske trgovine. Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija. 6. kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti. . . Tip ispita .Analizira korišćenje računovodstvenih izvještaja za sagledavanje i praćenje: likvidnosti banke. 5.

.2. .Analizirati ekonomske funkcije javnih rashoda.Obrazložiti finansiranje osiguranja.Objasniti pojedine vidove osiguranja.Uporediti onsovne monetarne agregate. Javni rashodi . . . 3. Bankarstvo . .Analizirati obim. . 175 .Obrazložiti novčanu ravnotežu i stabilnost. Osnovi javnih finansija .Objasniti pojedine vrste javnih koristi.Obrazložiti klasifikaciju javnih rashoda.Analizirati osnove sistema javnog finansiranja u Crnoj Gori. .Definisati javne prihode. .Objasniti pojedine vrste bankarskih poslova. . .Definisati osiguranje. Naziv ispitnog kataloga: FINANSIJE 2. .Obrazložiti osnovne pokazatelje proizvodnje: društveni bruto proizvod. društveni proizvod i nacionalni dohodak.Analizirati ulogu banaka u organizaciji platnog prometa. .Objasniti javne rashode kao sistem državne intervencije. .Objasniti osnovne ciljeve i dejstva oporezivanja. . . . Javni prihodi . Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Uvod u finansije . nastanak.1.Analizirati ulogu bankarskog sektora u regulisanju novčanih tokova.Analizirati sistem osiguranja u Crnoj Gori.Obrazložiti pojam i strukturu javnih potreba. .Uporediti klasične i moderne teorije javnih rashoda. .Pojasniti pojam deflacije. .Analizirti uzroke i posljedice inflacije i deflacije.Obrazložiti osnovne karakteristike i elemente poreza.Analizirati ulogu banaka u savremenom privređivanju. Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti finansija. Osiguranje .Pojasniti značaj informacionog sistema za banke.Objasniti nastanak i razvoj banaka.2.Objasniti pojmove fiskalni sistem i fiskalna politika.Objasniti podjelu finansija. .Definisati javne rashode. . . . .Obrazložiti klasifikaciju javnih prihoda. granice i efekte javnih rashoda. funkcije i značaj novca. FINANSIJE 1.Objasniti pojedine vrste banaka.Analizirati osnovne funkcije javnih finansija. .Definisati nauku o bankarstvu.Objasniti nastanak i suštinu osiguranja.Definisati predmet proučavanja javnih finansija. .Objasniti osnovna načela javnih rashoda.Opisati pojam. . Monetarne finansije . . .Analizirati značaj osiguranja.Definisati bankarske poslove. . .Pojasniti pojam i vrste inflacije i antiinflacione mjere.Analizirati osnovne pokazatelje proizvodnje i raspodjelu društvenog proizvoda. . . .

176 . Analizirati faktore i principe finansijske politike preduzeća. transformaciju i evaziju poreza. Razlikovati primjenu bilansnog i dinamičkog metoda u planiranju novčanih tokova. Analizirati pojam i sadržaj poslovnih finansija. Obrazložiti pokazatelje finansijske analize. Opisati pojam. ulogu i značaj hartija od vrijednosti u finansiranju preduzeća. Analizirati oblike finansijske situacije preduzeća. Nabrojiti i objasniti međunarodne finansijske organizacije. Obrazložiti budžetsku ravnotežu. Definisati pojam i suštinu budžeta. Objasniti funkcije poslovnih finansija. karakteristike i razvoj javnih zajmova. Razlikovati učesnike i nosioce platnog prometa. Definisati platni promet. Objasniti pojam i djelove platnog bilansa. Obrazložiti pojam i izvore finansiranja preduzeća. Objasniti pojam i funkcije naknada. Objasniti pojam i suštinu taksi. Analizirati javne fondove u Crnoj Gori. Objasniti upravljanje novčanim sredstvima. Objasniti budžetsku proceduru. Analizirati poreski sistem Crne Gore. Analizirati vrste. Razlikovati osnovne funkcije i funkcionalna područja poslovnih finansija.Sadržaji Pojam platnog prometa - Budžetski sistem Međunarodne finansije Osnovi finansija u preduzećima Organizacija finansijskih poslova Znanja i vještine Objasniti osnovna poreska načela. Objasniti međunarodno kretanje kapitala. Razlikovati finansijsku evidenciju u širem i užem smislu. Analizirati elemente finansijskog planiranja. Analizirati budžetski sistem Crne Gore. Objasniti vrste plaćanja. Analizirati uticaj evrotržišta na privredu Crne Gore. Analizirati principe (načela) budžeta. potraživanjima i zalihama. Razlikovati kriterijume za podjelu finansijskih poslova preduzeća. Analizirati značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru. Uporediti poreze i takse. Definisati evrotržište. Obrazložiti strukturu i izvršavanje budžeta. Analizirati prevaljivanje. Definisati međunarodne finansije. Izračunati pokazatelje likvidnosti. Objasniti osnovne funkcije budžeta. Definisati finansijsku politiku preduzeća. Analizirati organizacioni položaj finansijske službe u preduzeću. Objasniti osnovne karakteristike budžeta. Objasniti pojam i suštinu doprinosa. Objasniti zajednička ulaganja. Odrediti zadatke finansijske službe u preduzeću. Obrazložiti finansijsko poslovanje preduzeća. Razlikovati tehnike finansijske analize. Objasniti vrste poslova na evrotržištu.

Odrediti karakteristike žiro i tekućeg računa i uplatnog računa javnih prihoda.USMENO. kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti. . .Popuniti instrumente gotovinskih plaćanja. . .Obrazložiti u cjelini čekovni postupak.Objasniti pojmove devizni sistem i devizna kontrola. .Definisati platni promet sa inostranstvom. Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja. 177 . . . .Sadržaji Instrumenti platnog prometa Instrumenti obezbjeđivanja plaćanja Platni promet sa inostranstvom Znanja i vještine . .Razlikovati vrste instrumenata platnog prometa.Analizirati sredstva plaćanja sa inostranstvom. . Usmeni ispit traje najviše 20 minuta.Obrazložiti postupak sa akreditivom. .Razlikovati nosioce i učesnike platnog prometa sa inostranstvom. Tip ispita .Obrazložiti postupak korišćenja međunarodnog dokumentarnog akreditiva i drugih instrumenata platnog prometa sa inostranstvom. Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija.Obrazložiti postupak otvaranja poslovnih računa. Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika.Obrazložiti transakcije plaćanja. .Objašnjava postupak naplaćivanja i plaćanja sa inostranstvom.Objasniti upotrebu kreditne kartice. Nastavnik/aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja datog u ispitnom katalogu. . na prijedlog ispitivača. .Obrazložiti detaljno način korišćenja instrumenata platnog prometa. . Dozvoljena pomagala Pomagala nijesu dozvoljena.Obrazložiti instrumente obezbjeđenja plaćanja.Popuniti instrumente bezgotovinskih plaćanja. 6. .Analizirati pojam i vrste mjenice i mjenične radnje. . 5. 4.

3.Vrši korekciju između stvarnog i knjigovodstvenog stanja.Pojašnjava podjelu rashoda i prihoda.Opisuje prosto i dvojno knjigovodstvo.Razlikuje pojam robe. Evidencija poslovanja .Razlikuje pojam početnog bilansa i bilansne ravnoteže.Nabraja instrument platnog prometa. . Prosto i dvojno . Evidencija materijala .1. promjene koje utiču na . Evidencija trgovinske robe . 178 .Utvrđuje finansijski rezultat i sastavlja zaključni list. Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti računovodstva.Razlikuje i uočava razliku između osnovnih i obrtnih sredstava. kupca . Evidencija gotovih . Početni bilans i poslovne . . rashoda i prihoda . 3.Izrađuje dnevnik blagajne. Evidencija obaveza prema .Razlikuje dokumentaciju.Sastavlja početni bilans na osnovu inventara.Objašnjava pojam konta aktivnih vremenskih razgraničenja.Knjiži rashode i prihode na uspješnim kontima.Razlikuje metode prostog i dvojnog knjigovodstva. preko žiro-računa .Knjiži u magacinskom.Objašnjava evidenciju materijala u magacinskom.Objašnjava evidenciju kratkoročnih potraživanja plasmana i gotovine.Objašnjava pojam pasivnih vremenskih razgraničenja.Prepoznaje četiri osnovne bilansne promjene i njihov uticaj na bilans stanja. Evidencija potraživanja od . cijene i dokumentaciju. dobavljačima . Vremenska razgraničenja . . Novčana sredstva .Objašnjava blagajničko poslovanje i blagajnički maksimum.Knjiži na analitičkom i sintetičkom kontu kupaca.Uporedno knjiži na kontu žiro-računa i blagajne.2. knjigovodstvo i poslovne . knjige dvojnog knjigovodstva Pojam i evidencija .Pravi šematski prikaz sredstava i izvora sredstava.Knjiži evidenciju robe po nabavnim i prodajnim cijenama. Naziv ispitnog kataloga: RAČUNOVODSTVO 2. poslovanja . . . materijalnom i finansijskom knjigovodstvu. . RAČUNOVODSTVO 1. materijalnom i finansijskom knjigovodstvu gotove proizvode.Objašnjava knjiženje na analitičkom i sintetičkom kontu dobavljača.Definiše pojam i vrste materijala.Opisuje žiro-račun i njegovo otvaranje.Knjiži sniženje i povećanje prodajne cijene robe. . Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Sredstva i izvori sredstava .Knjiži na kontima aktivnih i pasivnih vremenskih razgraničenja.Prepoznaje pojam gotovih proizvoda cijene i proizvoda dokumentaciju. bilans . .Prepoznaje pojam dužnika-kupca. .Opisuje evidenciju obaveza prema dobavljačima.Uočava dejstvo rashoda i prihoda na bilans stanja.Navodi dokumentaciju. . . . . Evidencija blagajničkog .

Knjiži evidenciju gotovinskih depozita kod Narodne banke. . .Knjiži akontacije po službenom putu. Prepoznaje budžetski cilj.Knjiži formiranje i promjene na kapitalu.Opisuje gotovinu i gotovinske ekvivalente. obim i konsolidovan račun trezora.Sadržaji Evidencija kaitala i pravne forme preduzeća Evidencija poslovanja banke Evidencija gotovine i gotovinskih ekvivalenata Evidencija plasmana i izvora sredstava banke Evidencija hartija od vrijednosti. Sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke. . osnovnih sredstava i drugih sredstava banke Godišnji obračun i finansijski izvještaj banke Znanja i vještine . Izrađuje bilans uspjeha banke. Knjiži izvore sopstvenih sredstava i kapitala.Razlikuje i knjiži nematerijalna ulaganja i druga sredstva banke.Knjiži novčana sredstva u blagajni. . .Objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala.Knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje). Knjiži prihode banke. .Knjiži kratkoročne i dugoročne plasmane i kredite. .Prepoznaje hartije od vrijednosti. Izrađuje i knjiži gubitak banke. . . . . . . Specifičnosti knjigovodstva i budžetskih korisnika Evidencija budžeta i budžetsko računovodstvo Sistem glavne knjige i trezora 179 . . Prepoznaje i kjiiži finansijsku i nefinansijsku imovinu. funkcije i sadržaj konta.Evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom. .Prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja. nematerijalnih ulaganja. Knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja. Razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode. .Prepoznaje hartije od vrijednosti.Objašnjava potraživanje po osnovu prodaje i obezvređivanje potraživanja.Prepoznaje pojam. Objašnjava kontni okvir za budžetski sistem.Knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti. . . Opisuje budžetsku klasifikaciju.Uočava specifičnosti knjigovodstva i poslovnih knjiga banke. Evidentira obaveze.Pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja.Definiše kapital i pravne forme preduzeća.

kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti. 180 . Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja. kontni plan. 5. datog u ispitnom katalogu. na prijedlog ispitivača. Dozvoljena pomagala: digitron. Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta. Tip ispita: USMENO. Usmeni ispit traje najviše 20 minuta.4. 6. Nastavnik/aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja.

1. preduzeća .Objasniti nastanak. imovina. . koristeći određene metode kalkulacije. . . .Definisati osnovna. Rezultati poslovanja . Ekonomski principi poslovanja .Izračunati koeficijent obrta osnovnih sredstava.Analizirati odnos zarade-motivacija. . Sredstva i izvori sredstava .Izračunati troškove prema: elementima procesa rada.Analizirati ukupne troškove i njihov uticaj kod poslovnog odlučivanja.Objasniti pojam zarada.Objasniti potrebe i način zadovoljenja potreba. obrtna i ostala sredstva i analizirati razlike između njih. POSLOVNA EKONOMIJA 1. .Objasniti osnivanje i prestanak rada preduzeća. organizacionu strukturu subjekat privređivanja preduzeća I vrste preduzeća.Nabrojiti elemente preduzeća i objasnii uticaj elemenata preduzeća na privredni rast i tehnološki razvoj.Izračunati fiksne i varijabilne troškove. 181 .Izvršiti obračun amortizacije osnovnih sredstava prema vremenskom i funkcionalnom načinu amortizovanja. preduzeća izvori sredstava.Izračunati produktivnost rada. .Analizirati načine raspodjele neto-dobiti.2. . Raspodjela rezultata .Objasniti pojmove: sredstva. .Uspostaviti vezu između ukupnog prihoda i dobiti preduzeća. amortizacija. .Izračunati ekonomičnost rada. . 3. . . Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti poslovne ekonomije. Naziv ispitnog kataloga: POSLOVNA EKONOMIJA 2. .Definisati rezultate poslovanja preduzeća (ukupan preduzeća prihod i dobit preduzeća).Obračunati zarade radnika.Izračunati cijenu koštanja. amortizovane i tržišne vrijednosti osnovnih sredstava. . .Izračunati rentabilnost rada. .Objasniti strukturu izvora sredstava preduzeća.Objasniti razliku između fiksnih i varijabilnih troškova. .Navesti podjelu troškova prema različitim kriterijumima. sadašnje.Objasniti vremenski i funkcionalni način amortizovanja osnovnih sredstava. . . Ulaganja u reprodukciju . razvoj.4. Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Preduzeće kao osnovni . . mjestu nastanka i nosiocima.Nabrojiti i objasniti ekonomske principe poslovanja. poslovanja .Definisati utroške i troškove i prepoznati razliku između utrošaka i troškova.Uspostaviti vezu između nabavne.Objasniti raspodjelu rezultata poslovanja preduzeća.

5.Navesti funkcije preduzeća. . motive i ponašanje potrošača.Utvrditi karakteristike strukturisanja opreme.Objasniti funkciju upravljanja.Objasniti funkciju nabavke. Nastavnik /aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja. kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti. 182 .Analizirati instrumente marketinga. . značaj i vrstu tržišta. . Dozvoljena pomagala Pomagala nijesu dozvoljena. Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija.Analizirati organizaciju unutrašnjeg transporta. .Sadržaji Razvoj preduzeća Organizacija poslovanja preduzeća Menadžment savremene organizacije Organizacioni oblici preduzeća Organizacija funkcija u preduzeću 6. .Uočiti razlike između društva sa ograničenom i neograničenom odgovornosti.Sastaviti plan istraživanja tržišta za zadate uslove. na prijedlog ispitivača. .Objasniti funkciju prodaje. . Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. ekonomičnost i rentabilnost.Uočiti razlike između društva lica i društva kapitala. . . 4.Navesti organizacione oblike preduzeća i njihove osnovne karakteristike. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja.Objasniti pojam. . .Objasniti pojam i podjelu menadžmenta.Objasniti vrste i komponente menadžmenta.Objasniti postupak organizacije funkcije izvršenja. . .Objasniti funkciju proizvodnje. Tip ispita: USMENO.Analizirati akcionarsko društvo.Uočiti razlike između ortačkog i komanditnog društva.Nabrojiti motive zaposlenih. 6. Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta.Objasniti potrebu razvoja preduzeća. . . . .Analizirati kriterijume za procjenu složenosti . . datog u ispitnom katalogu. Marketing kao poslovna koncepcija savremenog preduzeća Znanja i vještine . . . .Objasniti organizaciju radnog kolektiva. .Analizirati faktore koji utiču na razvoj preduzeća. .Objasniti potrebe.Analizirati metode i tehnike u okviru funkcije rukovođenja.Objasniti metode istraživanja tržišta. . .Analizirati faktore koji utiču na produktivnost.Navesti karakteristike javnih preduzeća. . Usmeni ispit traje najviše 20 minuta. .

.samostalnost u korišćenju literature i drugih izvora.samostalnost u uočavanju problema.pravinu upotrebu stručne terminologije. . sistematičnost u radu. Znanja koja obuhvata projektni zadatak/seminarski rad Sadržaj Pokazatelji proizvodnje Opis.racionalno korišćenje materijala. . predstavljanju i argumentovanju stavova. Ispitni odbor propisuje početak. . predstavljanju i vrednovanju predloženih rješenja.prepoznavanje i analizu privrednih procesa i problema sa različitih apekata. javnu potrošnju i akumulaciju Pojam. Poslovna ekonomija ili Statistika. usaglašeni između nastavnika stručnoteorijskih predmeta i praktične nastave. završetak i rok predaje radova. Zadaci se odnose na materiju predmeta: Računovodstvo. 4. STRUČNI RAD 1.2. datih u ispitnom katalogu. nastanak i razvoj novca Vrste i vrijednost novca Navesti funkcije novca Objasniti novčanu ravnotežu i stabilnost Kako se izračunava količina novca u opticaju Definisati inflaciju Objasniti uzročno-posljedičnu vezu inflacije Podjela inflacije Analizirati antiinflacione mjere Objasniti i uporediti devalvaciju i depresijaciju Objasniti i uporediti revalvaciju i apresijaciju Novac Inflacija 183 .stepen povezanosti stručnoteoretskih i praktičnih znanja. Naziv ispitnog kataloga: Ispitni katalog praktičnog dijela stručnog ispitastručni rad 2. društveni proizvod i nacionalni dohodak Raspodjela društvenog proizvoda i nacionalnog dohotka Objasniti dio dohotka za državne potrebe. Sadržaj ispitnih zadataka određen je okvirnim spiskom zadataka ili njihovom kombinacijom. .2.poznavanje i poštovanje važećih zakona i drugih propisa u državi. koji treba da su ujednačeni po težini za sve kandidate.poznavanje propisa za obezbjeđenje zaštite na radu i zaštite okoline. Nastavnici/aktivi definišu konkretne. njihovom rješavanju. Kandidat radi zadatak samostalno. pojedinačne zadatke. vremena. energije. u toku školske godine u kojoj završava razred. Osnovi makroekonomije. . 3.samostalnost u komunikaciji. Uputstvo za sprovođenje praktičnog dijela stručnog ispita Kandidat za praktični dio stručnog ispita priprema seminarski ili projektni zadatak. Sastavni dio praktičnog dijela stručnog ispita je odbrana urađenog zadatka.Ciljevi ispita Na praktičnom dijelu stručnog ispita kandidat treba da pokaže: . zahtjevi Pokazatelji proizvodnje: društveni bruto proizvod. . . Finansije.

Sadržaj Novčana masa Opis. zahtjevi Definisati novčanu masu Šta podrazumijeva kreiranje novčane mase Definisati optimalnu novčanu masu i matematički je prikazati Uloga centralnih i poslovnih banaka u regulisanju novčanih tokova Likvidnost banaka Definisati nauku o bankarstvu Objasniti nastanak i razvoj banaka Analizirati ulogu banaka u savremenoj privredi Objasniti pojedine vrste banaka Šta su bankarski poslovi i kako se dijele Objasniti pojedine vrste bankarskih poslova Uloga banaka u organizaciji platnog prometa U čemu je značaj informacionih sistema za banke Pojam osiguranja Objasniti nastanak i suštinu osiguranja U čemu se ogleda značaj osiguranja Objasniti pojedine vrste osiguranja U čemu se sastoji finansiranje osiguranja Analizirati sistem osiguranja u Crnoj Gori Pojam i predmet nauke o javnim finansijama Objasniti pojam fiskalne politike Koji su ciljevi fiskalne politike i kako se ostvaruju Budžet kao instrument fiskalne politike Pojam i značaj javnog sektora Objasniti osnovne funkcije javnih finansija Analizirati sistem javnog finansiranja u Crnoj Gori Šta su javne potrebe a šta javne koristi Šta su javni rashodi i u čemu se ogleda njihova specifičnost Objasniti razliku između klasičnog i modernog shvatanja javnih rashoda Navesti tri grupe potreba za javnim rashodima u savremenoj državi Osnovna načela javnih rashoda Rashodi u novcu i rashodi u naturi Redovni. granica i efekti javnih rashoda 184 . vanredni i godišnji rashodi Primarni i sekundarni rashodi Lični i materijalni rashodi Rashodi prema objektu i prema subjektu Produktivni i neproduktivni rashodi Rentabilni i nerentabilni rashodi Proizvodni i transferni rashodi Funkcionalna klasifikacija rashoda Klasifikacija rashoda prema ekonomskom sadržaju Problem utvrđivanja minimuma rashoda Gornja granica javnih rashoda Osnovni uzroci porasta javnih rashoda i Zakon stalnog porasta javnih rashoda Objasniti kada je neophodno ograničiti javne rashode Koji su osnovni efekti javnih rashoda u privredi Bankarstvo Bankarski poslovi Osiguranje Vrste i finansiranje osiguranja Javne finansije Javne finansije i javni sektor Javni rashodi Klasifikacija javnih rashoda Obim.

a šta posebni dio budžeta Objasniti izvršavanje budžeta Objasniti kontrolu izvršenja budžeta Budžetski sistem kao osnov za finansirenje državnih funkcija Obajsniti budžetski sistem Crne Gore Analizirati budžet Crne Gore 185 Elementi. akumulaciju i investicije Objasniti dejstvo poreza na uvoz i izvoz. na ekonomsku strukturu i stabilizaciono dejstvo poreza Objasniti finansijska načela Objasniti socijalno-politička načela Objasniti poresko tehnička načela Razlika između prevaljivanja i transformacije poreza i šta je evazija poreza Pojam poreskog sistema Navesti modalitete poreskog sistema Objasniti poreski sistem Crne Gore Zašto postoji interesovanje u javnosti kada se donosi budžet Šta je budžet i iz čega se sastoji Navedite osnovne karakteristike budžeta Objasniti ekonomsku funkciju budžeta Objasniti pravnu i političku funkciju budžeta Objasniti princip javnosti Princip o veličini budžeta Princip pokrića budžetskih rashoda Princip budžetskog pluralizma Princip potpunosti i realnosti Princip budžetske realnosti Princip jednogodišnjosti budžeta Princip budžetske ravnoteže Objasniti u čemu se ogleda nesavršenost teorije cikličnih budžeta. ciljevi i dejstva oporezivanja Poreska načela Poreski sistem Budžet Budžetska načela i principi Budžetska ravnoteža Budžetska procedura Budžetski sistem . teorije stabilizacionih budžeta i teorijesi stematskog budžetskog deficita Kakvo mišljenje postoji u savremenoj ekonomskoj teoriji kod nas Kako je problematika budžetske ravnoteže riješena u našim propisima Šta se podrazumjeva pod budžetskom procedurom i šta ona obuhvata Prijedlog budžeta i šta sadrži opšti. potrošnju. zahtjevi Objasniti načine usmjeravanja javnih rashoda kao sistem državne intervencije Oblici državnih preduzeća Objasniti osnovne kategorije transfernih rashoda Pojam javnih prihoda Nabrojiti klasifikacije javnih prihoda Pojam poreza Objasniti karakteristike poreza Koja je klasifikacija poreza danas prihvaćena u savremenoj finansijskoj teoriji Navesti lične i materijalne elementi oporezivanja Definisati osnovne ciljeve oporezivanja Objasniti uticaj poreza na nacionalni dohodak.Sadržaj Javni rashodi i osnovni oblici državne intervencije Javni prihodi Opis.

Sadržaj Finansiranje budžetskih potreba Međunarodne finansije Opis. zahtjevi Pojam i vrste fondova Finansiranje budžetskih potreba posredstvom organizacija obaveznog socijalnog osiguranja Prihodi fondova i potrebe koje se iz njih finansiraju Definisati međunarodne finansije Objasniti značaj međunarodnog finansiranja za našu zemlju Objasniti međunarodno kretanje kapitala Šta su zajednička ulaganja Međunarodni monetarni fond Međunarodna banka za obnovu i razvoj Ostale međunarodne finansijske organizacije Evrotržište Pojam i funkcije poslovnih finansija Objasniti finansijsko poslovanje preduzeća Finansijska situacija preduzeća Finansijska politika preduzeća: faktori i principi finansijske politike Finansijski poslovi preduzeća Finansijska služba u preduzeću i njen organizacioni položaj Finansijska evidencija Definisati pojam finansiranja preduzeća Izvori finansiranja preduzeća Akcije Obveznice Kratkoročne hartije od vrijednosti Navesti osnovne elemente finansijskog planiranja Objasniti predmet i metode finansijskog planiranja Razvrstavanje finansijskih planova Objasniti planski bilans uspjeha Plan prihoda od prodaje Plan proizvodnje i zaliha Planiranje rashoda Plan dugoročnih ulaganja Plan novčanih tokova Pomoću kojih pokazatelja se ocjenjuju finansijski položaj i aktivnost preduzeća Kako se izračunava i analizira koeficijent obrta kupaca i koeficijent obrta zaliha Kako se izračunava i tumači koeficijent obrta dobavljača i koeficijent obrta obrtnih sredstava Kako se utvrđuje stopa prinosa na uložena sredstva Definisati finansijsku kontrolu preduzeća Objasniti značaj finansijske kontrole u preduzeću Interna kontrola Uloga računovodstva u kontroli finansija Eksterna finansijska kontrola Pojam i karakteristike upravljanja novčanim sredstvima Kako se utvrđuje koeficijent obrta gotovine Kako se utvrđuje minimalni nivo gotovine Kako se može povećati efikasnost upravljanja gotovinom Međunarodne finansijske organizacije Poslovne finansije Organizacija obavljanja finansijskih poslova Finansiranje preduzeća Finansijsko planiranje Vrste finansijskih planova Pokazatelji finansijske analize Finansijska kontrola Upravljanje gotovinom 186 .

cirkularno kreditno pismo Finansijsko poslovanje sa inostranstvom 187 .elektronski način obavljanja platnog prometa . karakteristike i vrste mjenice Elementi mjenice Prenos mjeničnih prava Akceptiranje mjenice Aval mjenice Plaćanje mjenične obaveze Naplata i obračun mjenice Pojam i vrste akreditiva Bitni elementi akreditiva Korišćenje i gašenje akreditiva Upotreba kreditne kartice Prednosti i postupak plaćanja kreditnom karticom Vrste platnih kartica u zemlji i inostranstvu Upotreba cirkularnog kreditnog pisma Devizni sistem i devizna kontrola Sredstva plaćanja u međunarodnom prometu Uloga banaka u deviznom poslovanju Platni promet Instrumenti platnog prometa Instrumenti platnog prometa za bezgotovinska plaćanja Instrumenti obezbjeđenja plaćanja .ček Mjenica Akreditiv Platna i kreditna kartica.nalog za uplatu . zahtjevi Različiti aspekti upravljanja kupcima Kreditni standardi i njihova analiza Kreditni uslovi Obračun efekata uvođenja kasa skonta Vrste zaliha Koje su osnove vrste troškova zaliha Kako se može utvrditi optimalna veličina porudžbine Kako se utvrđuje momenat za plasiranje porudžbine Pojam i vrste platnog prometa Vrste plaćanja Učesnici i nosioci platnog prometa Objasniti razliku između žiro i tekućeg računa Na koji način se vrši plaćanje preko računa Razlika između klirinskog prometa i žiro-računa Pojam i vrste instrumenata platnog prometa Instrumenti platnog prometa za gotovinska plaćanja: .Sadržaj Upravljanje potraživanjima Upravljanje zalihama Opis.nalog za isplatu .popunjavanje elemenata instrumenata platnog prometa Nalog za prenos Nalog za naplatu Transakcije plaćanja Zbirni nalog za prenos Interni nalog Popunjavanje elemenata instrumenata platnog prometa Pojam čeka Vrste čeka Izdavanje čeka Podnošenje čeka Opoziv čeka Indosiranje čeka Pojam.

međunarodni dokumentarni akreditiv . doradi i manipulaciji 188 Instrumenti platnog prometa sa inostranstvom Evidencija stalnih sredstava Pribavljanje stalnih sredstava i izvori finansiranja Otuđivanje stalnih sredstava Evidencija kratkoročnih potraživanja Evidencija materijala Evidencija rashoda Evidencija prihoda Evidencija nabavke trgovinske robe .međunarodna dokumentarna inkaso naplata .postupak naplaćivanja i plaćanja Međunarodni ček Međunarodna mjenica Međunarodno kreditno pismo i kreditna kartica Međunarodna bankarska garancija Postupak naplaćivanja i plaćanja Objasniti pojam.međunarodna bankarska doznaka . robe po nabavnoj cijeni Evidencija zaliha trg.Sadržaj Platni promet sa inostranstvom Opis. sporna i nenaplativa potraživanja iz poslovanja Druga potraživanja Pojam i vrste materijala Cijene materijala Dokumentacija za evidenciju materijala Evidencija nabavke materijala Evidencija potrošnje materijala Osnovni pojmovi i vrste rashoda Evidencija poslovnih rashoda Evidencija finansijskih rashoda Evidencija neposlovnih i vanrednih rashoda Evidencija revalorizacionih rashoda Prenos rashoda i zaključna knjiženja Osnovni pojmovi i vrste prihoda Evidencija poslovnih prihoda Evidencija finansijskih prihoda Evidencija neposlovnih i vanrednih prihoda Evidencija revalorizacionih prihoda Prenos prihoda i zaključna knjiženja Evidencija zaliha trg. robe po prodajnoj cijeni sa ukalkulisanim PDV-om Evidencija robe u obradi. vrste i vrijednosti stalnih sredstava Poslovne knjige osnovnih sredstava Amortizacija osnovnih sredstava Primjeri obračuna revalorizacije i amortizacije Pojam i oblici pribavljanja stalnih sredstava Izvori finansiranja stalnih sredstava Besplatan prijem stalnih sredstava Kupovina osnovnih sredstava Izgradnja stalnih sredstava Kombinovani primjeri pribavljanja stalnih sredstava Pojam i oblici otuđivanja stalnih sredstava Besplatno ustupanje stalnih sredstava Kupovina stalnih sredstava Rashodovanje stalnih sredstava Kombinovani primjeri otuđivanja stalnih sredstava Osnovni pojmovi i vrste Potraživanja po osnovu prodaje Sumnjiva. zahtjevi Sredstva plaćanja u platnom prometu sa inostranstvom Nosioci i učesnici platnog prometa sa inostranstvom Instrumenti platnog prometa sa inostranstvom: .

zahtjevi Evidencija internog kretanja robe Povećanje i sniženje cijena robe Viškovi i manjkovi trgovinske robe Pojam bankarskog poslovanja i bankarskih poslova Specifičnost knjigovodstva i poslovnih knjiga u bankama Bilans stanja i bilans uspjeha banke Pojam. funkcije i sadržaj konta Osnovni pojmovi o bankarskim plasmanima i izvorima sredstava banke Evidencija dugoročnih i kratkoročnih plasmana i kredita Evidencija kratkoročnih i dugoročnih depozita i kredita Evidencija uloga i drugih poslova sa stanovništvom Pojam i podjela prihoda Poslovni prihodi (prihodi finansiranja i operativni prihodi) Neposlovni i vanredni prihodi Prihodi i vremenska razgraničenja Primjeri evidencije prihoda Pojam i podjela rashoda Poslovni rashodi (rashodi finansiranja.primjeri knjiženja sa analizom uticaja na bilans stanja Evidencija poslovanja banke Evidencija plasmana i izvora sredstava banke Evidencija prihoda banke Evidencija rashoda banke Evidencija obaveza Evidencija novčanih sredstava Knjigovodstveni računikonta Evidencija realizacije robe Evidencija izvoza i uvoza robe Uticaj poslovnih promjena na bilans stanja 189 . oblici i vrste konta Pravila knjiženja na kontima Primjeri sastavljanja konta na osnovu početnog bilansa Pojam i vrste realizacije robe Dokumentacija koja je vezana za realizaciju robe Evidencija realizacije robe kada se zalihe evidentiraju po nabavnoj cijeni i prodajnoj cijeni sa PDV-om Pojam i značaj spoljnotrgovinskog prometa Kalkulacija izvoza i uvoza robe Dokumentacija vezana za spoljnotrgovinski promet Primjeri evidencije uvoza robe Primjeri evidencije izvoza robe Uticaj poslovnih promjena na bilans stanja Četiri osnovne grupe bilansnih promjena Pojam i sastavljanje sukcesivnih bilansa. operativni rashodi) Rashodi i vremenska razgraničenja Primjeri evidencije rashoda Pojam i vrste obaveza Evidencija dugoročnih obaveza Evidencija kratkoročnih obaveza Obaveze prema dobavljačima Obaveze po izdatim hartijama od vrijednosti Ostale kratkoročne obaveze Osnovni pojmovi i evidencija Evidencija novčanih sredstava na žiro-računu Evidencija novčanih sredstava u blagajni Devizni račun Otvoreni akreditivi i sredstva za isplatu čekova Hartije od vrijednosti Pojam.Sadržaj Opis.

Sadržaj Poslovne knjige dvojnog knjigovodstva Opis. zahtjevi Dnevnik-hronološka evidencija Glavna knjiga-sisitematska evidencija Pomoćne knjige Primjeri knjiženja kroz poslovne knjige i sastavljanje probnog bilansa Evidencija komisionih i Karakteristike komisione i konsignacione trgovine konsignacionih poslova Dokumentacija za komisionu i konsignacionu trgovinu Evidencija komisionih poslova Evidencija konsignacionih poslova Evidencija troškova Pojam troškova trgovine trgovine Vrste troškova trgovine Evidencija troškova trgovine Prenos troškova trgovine Vremenska razgraničenja Pojam i vrste vremenskih razgraničenja prihoda i rashoda Evidencija na kontima vremenskih razgraničenja Bilans stanja i vremenska razgraničenja Završni obračun banke Pojam i organizacioni djelovi bilansiranja Sadržina godišnjeg obračuna Bilans stanja Bilans uspjeha Ostali godišnji finansijski izvještaji Evidencija zaliha Nabavka materijala po stvarnim i planskim cijenama proizvodnog preduzeća Utrošak materijala Obračun i evidencija odstupanja od planskih cijena Nabavka i utrošak sitnog inventara i ambalaže Primjeri knjiženja nabavke i utroška materijala Obračun rezultata Prihodi trgovinskih preduzeća poslovanja u trgovinskim Rashodi trgovinskih preduzeća preduzećima Obračun rezultata u trgovinskom preduzeću Primjer poslovanja trgovinskog preduzeća Utvrđivanje i raspoređivanje dobiti Gubitak i pokriće gubitka Evidencija blagajničkog Pojam i vrste blagajne poslovanja Blagajničko poslovanje i blagajnički maksimum Dnevnik blagajne Stvarno i knjigovodstveno stanje Evidencija obaveza prema Pojam povjerilac-dobavljač dobavljačima Dokumentacija vezana za evidenciju dobavljača Analitička i sintetička evidencija dobavljača Usaglašavanje anlitičke i sintetičke evidencije Popunjavanje dokumentacije i primjeri za knjiženje Evidencija potraživanja Pojam dužnika – kupca od kupaca Dokumentacija vezana za evidenciju kupaca Analitička i sintetička evidencija kupaca Usaglašavanje analitičke i sintetičke evidencije Popunjavanje dokumentacije i primjeri za knjiženje Evidencija gotovih Pojam gotovih proizvoda proizvoda Dokumentacija za evidenciju gotovih proizvoda Cijene gotovih proizvoda Knjiženje gotovih proizvoda 190 .

izvori sredstava. organizaciona struktura preduzeća i vrste preduzeća Osnivanje i prestanak rada preduzeća Elementi preduzeća i uticaj elemenata preduzeća na privredni rast i tehnološki razvoj Potrebe i način zadovoljenja potreba Sredstva. zahtjevi Podjela rashoda i prihoda Dejstvo rashoda i prihoda na bilans stanja Knjiženje rashoda i prihoda na uspješnim kontima Finansijski rezultat i sastavljanje zaključnog lista Kapital i pravne forme preduzeća Knjigovodstvena evidencija kapitala Knjiženje formiranja i promjena na kapitalu Specifičnosti evidentiranja pojedinih vrsta kapitala Evidentiranje hartija od vrijednosti Vrste nematerijalnih ulaganja i njihovo knjiženje Evidencija upisanog neuplaćenog kapitala Evidencija osnovnih sredstava bankarskih organizacija Evidencija drugih sredstava banke Klasifikovanje javnih prihoda i rashoda Budžetski cilj. razvoj. amortizacija. mjestu nastanka i nosiocima Razlika između fiksnih i varijabilnih troškova Fiksni i varijabilni troškovi Ukupni troškovi i njihov uticaj kod poslovnog odlućivanja Cijena koštanja izračunata određenim metodama kalkulacije Rezultati poslovanja preduzeća (ukupan prihod i dobit preduzeća) Veza između ukupnog prihoda i dobiti preduzeća Raspodjela rezultata poslovanja preduzeća Zarada Načini raspodjele neto-dobiti Obračun zarade radnika Odnos zarade-motivacije 191 Sredstva i izvori sredstava preduzeća Ulaganja u reprodukciju Rezultati poslovanja preduzeća Raspodjela rezultata poslovanja . nematerijalnih ulaganja. imovina.Sadržaj Pojam i evidencija rashoda i prihoda Evidencija kapitala i pravne forme preduzeća Evidencija hartija od vrijednosti. amortizovane i tržišne vrijednosti osnovnih sredstava Vremenski i funkcionalni način amortizovanja osnovnih sredstava Obračun amortizacije osnovnih sredstava prema vremenskom i funkcionalnom načinu amortizovanja Koeficijent obrta osnovnih sredstava Struktura izvora sredstava preduzeća Utrošci i troškovi i razlika između utrošaka i troškova Podjela troškova prema različitim kriterijumima Troškovi prema elementima procesa rada. osnovnih sredstava i drugih sredstava banke Specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika Sistem glavne knjige i trezora Preduzeće kao osnovni subjekat privređivanja Opis. sadašnje. Osnovna. obim i konsolidovan račun trezora Budžetska klasifikacija Kontni okvir za budžetski sistem Evidentiranje finansijske i nefinansijske imovine Evidencija obaveza Knjiženje izvora sopstvenih sredstava i kapitala Nastanak. obrtna i ostala sredstva i razlike između njih Veza između nabavne.

zahtjevi Ekonomski principi poslovanja Produktivnost rada Rentabilnost rada Ekonomičnost rada Faktori koji utiču na produktivnost. motivi i ponašanje potrošača Metode istraživanja tržišta Instrumenti marketinga Organizacija poslovanja preduzeća Menadžment savremene organizacije Organizacioni oblici preduzeća Organizacija funkcija u preduzeću Marketing kao poslovna koncepcija savremenog preduzeća Usmeni odgovori. značaj i vrsta tržišta Plan istraživanja tržišta za zadate uslove Potrebe. odnosno odbrana zadatka/rada traje najviše 20 minuta. interpretacija i vrednovanje rezultata Predstavljanje problema Usmena odbrana Ukupno Udio ∼20% ∼10% ∼40% ∼20% ∼10% 100% 192 .Sadržaj Ekonomski principi poslovanja preduzeća Opis. ekonomičnost i rentabilnost Organizacija radnog kolektiva Motivi zaposlenih Kriterijumi za procjenu složenosti Karakteristike strukturisanja opreme Organizacija unutrašnjeg transporta Pojam i podjela menadžmenta Vrste i komponente menadzmenta Organizacioni oblici preduzeća i njihove osnovne karakteristike Razlike između društva lica i društva kapitala Razlike između oratačkog i komanditnog društva Razlike između društva sa ograničenom i neograničenom odgovornošću Akcionarsko društvo Karakteristike javnih preduzeća Funkcije preduzeća Funkcija upravljanja Metode i tehnike u okviru funkcije rukovođenja Postupak organizacije funkcije izvršenja Funkcija nabavke Funkcija prodaje Funkcija proizvodnje Pojam. 5. Ocjenjivanje znanja i vještina Ispitni odbor priprema kriterijume za ocjenjivanje. U sljedećoj tabeli daje se prijedlog za udio pojedinih elemenata pri izradi zadataka u konačnoj ocjeni: Oblast ocjenjivanja Plan obrade teme Izbor i upotreba odgovarajućih metoda rada Analiza.

italijanski jezik Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Carina. Naziv predmeta br.pismenog ispita iz Maternjeg jezika i književnosti. 193 . u svakoj godini praktični rad usmeno. pismeno usmeno pismeni zadaci. pismeno usmeno usmeno praktični rad usmeno usmeno pismeni zadaci. OBAVEZNI NAČINI PROVJERAVANJA Red. pismeno . po izboru učenika. Poslovna ekonomija Poslovna komunikacija i 2. 15.pismenog /usmenog ispita iz Matematike ili stranog jezika. usmeno usmeno pismeni zadaci. koja je predviđena nastavnim planom obrazovnog programa Ekonomski tehničar. 3. 5. pismeno praktični rad. Literatura i drugi izvori Za učenike je preporučena literatura objavljena u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. 8. . 10. 7. po jedan u toku polugodišta. špedicija. Stručni ispit za obrazovni program Ekonomski tehničar sastoji se iz: . Osnovi makroekonomije Poslovna informatika 4. 9. 13.usmeno. 12. po tri u toku školske godine usmeno. Bankarsko poslovanje Praktična nastava Drugi strani jezik. 6. 16.6.usmeno. osiguranje Finansijska tržišta Pravo Statistika Finansije Računovodstvo ZNANJA Obavezni načini provjeravanja znanja . za svaku godinu usmeno usmeno pismeno (kontrolni zadaci i testovi) usmeno pismeno (pismena vježba) usmeno usmeno 4. 1. 11. birotehnika 3. USLOVI ZA NAPREDOVANJE I ZAVRŠETAK OBRAZOVNOG PROGRAMA U sljedeći razred prelaze učenici koji su na kraju školske godine pozitivno ocijenjeni iz svih predmeta tog razreda i ako su obavili profesionalnu praksu. po jedan za svaki klasifikacioni period. Dozvoljena pomagala Na odbrani stručnog rada nijesu dozvoljena pomagala. 7. Za završetak srednjeg stručnog obrazovanja u četvorogodišnjem trajanju za obrazovni program Ekonomski tehničar. 14. potrebno je završiti četvrtu godinu obrazovanja sa pozitivnim ocjenama iz svih nastavnih predmeta i položiti stručni ispit.

provjeravanje znanja izvodi se putem ispita. Nastavni predmeti sprema 1. Škola je .škola izradi prilagođen program praktičnog obrazovanja s obzirom na poslove i zadatke koje obavlja učesnik obrazovanja. smjer Računska tehnika i Informatika Diplomirani inženjer organizacije rada Diplomirani pravnik Diplomirani ekonomista Profesor matematike Diplomirani matematičar Diplomirani ekonomista 5. NAČIN PRILAGOĐAVANJA PROGRAMA OBRAZOVANJU ODRASLIH Programi iz stručnog obrazovanja koji su pripremljeni za mlade izvode se i za odrasle. pismeno. 6. 7. .stručnog rada sa odbranom.prilagođavanjem programa tako da se određeni sadržaji zamjenjuju njihovim ekvivalentima koji omogućavaju dostizanje istog stručnog standarda.aktivnosti. PROFIL STRUČNE SPREME NASTAVNIKA I Stručna Red.usmenog ispita iz Računovodstva. Pravo Statistika Finansije VSS VSS VSS 194 . u skladu sa Zakonom o usmjeravanju djece sa posebnim potrebama. koji time prestaju biti uslov za završetak obrazovanja. 5. Poslovna komunikacija i VSS birotehnika 3. . . Poslovna informatika VSS STRUČNIH SARADNIKA Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista. tako da: . Osnovi makroekonomije VSS 4. NAČIN PRILAGOĐAVANJA UČENICIMA SA SMETNJAMA U RAZVOJU Za učenike sa smetnjama u razvoju. odnosno sa posebnim obrazovnim potrebama obrazovni program se izvodi: . Finansija ili Bankarskog poslovanja (u zavisnosti od usmjerenja učenika) ili Poslovne ekonomije (nezavisno od usmjerenja). smjer Poslovna informatika Profesor matematike Diplomirani matematičar Profesor tehnike i informatike Diplomirani inženjer elektrotehnike.iz nastavnog plana izostavljaju se predmeti Fizičko vaspitanje i Slobodne . Škola treba da u roku od 30 dana uradi individualni plan.za odrasle ne vrijede uslovi za napredovanje koji su određeni u programima. vježbe. pri čemu se uzimaju u obzir načini provjeravanja znanja (usmeno. . Poslovna ekonomija VSS 2. u skladu sa polaznim osnovama za prilagođavanje izvođenja obrazovnih programa obrazovanju odraslih. praktični rad) određeni obrazovnim programom. uzimajući u obzir stav da učenici treba da postgnu iste standarde znanja u svim nastavnim predmetima. Obrazovanje učenika sa smetnjama u razvoju može se produžiti najviše za jednu godinu.br. 7.. 6. odnosno stručnih kompetencija.prilagođavanjem uslova izvođenja uz dodatnu stručnu pomoć. nego uslovi koje utvrdi škola u nacrtu izvođenja obrazovnog programa za odrasle. .obavezna da odraslima ponudi sportske aktivnosti kojima se oni mogu dobrovoljno priključiti. na osnovu važećeg.

broj 1. 12. 17. 4. III. 11. Nastavni predmeti Računovodstvo Bankarsko poslovanje Praktična nastava Drugi strani jezikitalijanski jezik Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Stručna sprema VSS VSS VSS VSS VSS Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Profesor italijanskog jezika Diplomirani ekonomista Profesor geografije Diplomirani geograf Profesor istorije i geografije Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Carina. II I II II. B) III i IV (F) II. 8. IV (O) II. 10. II. III. IV (B) II. BROJ ČASOVA PO GODINAMA OBRAZOVANJA I VRSTAMA NASTAVE Red. 7. 11. III. špedicija. 14.Red. IV I. III. 6. II.br. 16. 9. 13. III i IV II IV III i IV (O. 10. IV I. 2. Naziv premeta Poslovna ekonomija Poslovna komunikacija i birotehnika Osnovi makroekonomije Poslovna informatika Pravo Statistika Finansije Računovodstvo Razred I. 15. Bankarsko poslovanje Praktična nastava Drugi strani jezikitalijanski jezik 195 . VSS osiguranje Upravljačko računovodstvo Finansijska tržišta VSS 8. IV Ukupno časova 216 72 108 210 72 99 108 246 216 415 345 207 420 282 207 420 420 72 99 Vrsta nastave T 316 72 108 P(V) Broj časova kod kojih se odjeljenje dijeli na grupe T P(V) 9. 5. 3. III. IV (F) III. OBLIK ORGANIZACIJE IZVOĐENJA OBRAZOVNOG PROGRAMA Školski oblik. 9. 8.

sadržaji vezani za opšteobrazovno područje: dani sporta. učešće na stručnim predavanjima i takmičenjima u poznavanju određenih oblasti. Okvirni program slobodnih aktivnosti je sastavni dio godišnjeg plana rada škole. II i III razreda nakon završetka nastavne godine obavljaju profesionalnu praksu u trajanju od 10 dana. organizovanje dopunske i dodatne nastave i dr. 16. Profesionalna praksa izvodi se u odgovarajućim preduzećima. 13. ekološke aktivnosti. muzejima. Za izradu programa profesionalne prakse i njenu realizaciju zadužena je škola. literarna. IV IV 10. Program slobodnih aktivnosti radi škola. Internet klub i dr). 196 . saobraćajni propisi. filmske. Program slobodnih aktivnosti je sastavni dio godišnjeg plana rada škole. 14. posjete sajmovima informatike. O realizaciji programa profesionalne prakse učenik je obavezan da vodi dnevnik profesionalne prakse. muzičke predstave i likovne izložbe. . . PROFESIONALNA PRAKSA Učenici I. a sastoji se iz tri cjeline: . muzička. 11. posjeta istorijskim spomenicima. tehnike i nastavne tehnologije. Profesionalna praksa se ne ocjenjuje. mjesto i vrijeme izvođenja) evidentiraju se u posebnim rubrikama u odjeljenskim knjigama. SLOBODNE AKTIVNOSTI Slobodne aktivnosti učenika su sastavni dio nastavnog plana i obrazovnog programa. ali su učenici obavezni da realizuju sadržaje slobodnih aktivnosti. Koncepcija slobodnih aktivnosti zasniva se na tome da doprinesu rasterećenju učenika. Naziv premeta Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Carina. II i III razredu po 36 časova. špedicija. sajmu knjiga i dr. informatička. prva pomoć. ali je uslov za završetak razreda. 15. Dnevnik profesionalne prakse potpisuje lice zaduženo za realizaciju programa. U dnevniku učenik po danima upisuje sadržaje rada. da pomognu njihovoj socijalizaciji. prošire i prodube znanja i kompetencije učenika. polazeći od utvrđenog broja časova u nastavnom planu (u I. osiguranje Finansijska tržišta I II Razred Ukupno časova 72 72 72 138 66 Vrsta nastave T 72 72 72 138 66 P(V) Broj časova kod kojih se odjeljenje dijeli na grupe T P(V) III III.Red. broj 12.sadržaji po izboru učenika: učešće u raznim sekcijama (sportska. dramska. u skladu sa nastavnim planom.obavezni sadržaji vezani za stručno-teorijsko područje: posjete institucijama i preduzećima koja su stručno vezana za obrazovni program koji se realizuje. a u IV-33 časa godišnje). ali i da upotpune. Podatke o profesionalnoj praksi (ime i prezime učenika. Program profesionalne prakse mora biti u korelaciji sa programom stručno teorijskih predmeta i praktične nastave. pozorišne. Uspješnost učenika na slobodnim aktivnostima se ne ocjenjuje. likovna. socijalni rad učenika.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful