OBRAZOVNI PROGRAM

EKONOMSKI TEHNIČAR

SADRŽAJ: OPŠTI DIO .................................................................................................. 3 1. NAZIV PROGRAMA: EKONOMSKI TEHNIČAR....................................................... 3 2. NASTAVNI PLAN ....................................................................................... 3 POSEBNI DIO ............................................................................................... 6 1. PREDMETNI PROGRAMI ............................................................................... 6 1.1. OPŠTEOBRAZOVNI PREDMETI..................................................................... 6 1.2. STRUČNO TEORIJSKI PREDMETI.................................................................. 7 1.2.1. POSLOVNA EKONOMIJA ......................................................................... 7 1.2.2. POSLOVNA KOMUNIKACIJA I BIROTEHNIKA ............................................... 16 1.2.3. OSNOVI MAKROEKONOMIJE ................................................................. 20 1.2.4. POSLOVNA INFORMATIKA .................................................................... 25 1.2.5. PRAVO............................................................................................ 36 1.2.6. STATISTIKA ...................................................................................... 41 1.2.7. FINANSIJE ....................................................................................... 49 1.2.8. RAČUNOVODSTVO.............................................................................. 63 1.2.9. BANKARSKO POSLOVANJE.................................................................... 94 1.2.10. PRAKTIČNA NASTAVA.......................................................................103 1.2.11. ITALIJANSKI JEZIK...........................................................................130 1.2.12. PREDUZETNIŠTVO I BIZNIS .................................................................142 1.2.13. EKONOMSKA GEOGRAFIJA .................................................................147 1.2.14. MARKETING ...................................................................................152 1.2.15. CARINE, ŠPEDICIJA, OSIGURANJE ........................................................157 1.2.16. FINANSIJSKA TRŽIŠTA ......................................................................166 2. STRUČNI ISPIT.......................................................................................171 2.1. ISPITNI KATALOZI STRUČNO-TEORIJSKIH PREDMETA .....................................171 2.1.1. BANKARSKO POSLOVANJE...................................................................171 2.1.2. FINANSIJE ......................................................................................175 2.1.3. RAČUNOVODSTVO.............................................................................178 2.1.4. POSLOVNA EKONOMIJA ......................................................................181 2.2. STRUČNI RAD .....................................................................................183 3. OBAVEZNI NAČINI PROVJERAVANJA ZNANJA .................................................193 4. USLOVI ZA NAPREDOVANJE I ZAVRŠETAK OBRAZOVNOG PROGRAMA....................193 5. NAČIN PRILAGOĐAVANJA UČENICIMA SA SMETNJAMA U RAZVOJU.......................194 6. NAČIN PRILAGOĐAVANJA PROGRAMA OBRAZOVANJU ODRASLIH.........................194 7. PROFIL STRUČNE SPREME NASTAVNIKA I STRUČNIH SARADNIKA .........................194 8. OBLIK ORGANIZACIJE IZVOĐENJA OBRAZOVNOG PROGRAMA .............................195 9. BROJ ČASOVA PO GODINAMA OBRAZOVANJA I VRSTAMA NASTAVE......................195 10. PROFESIONALNA PRAKSA .......................................................................196 11. SLOBODNE AKTIVNOSTI .........................................................................196

2

OPŠTI DIO 1. Naziv programa: EKONOMSKI TEHNIČAR 2. Nastavni plan
Redni broj A 1 2 3 4 5 1 2 3 1 2 3 4 sed. god. Opšte obrazovni predmeti Maternji jezik i 4 144 književnost Matematika 3 108 Strani jezik 3 108 Informatika 2 72 Fizičko vaspitanje 2 72 Društvena grupa predmeta Istorija 2 72 Sociologija Psihologija Prirodna grupa predmeta Bilogija sa ekologijom 2 72 Hemija 2 72 Geografija 2 72 Fizika UKUPNO A 22 792 2229 Stručnoteorijski predmeti Poslovna ekonomija 3 108 Poslovna 2 72 komunikacija i birotehnika Osnovi makroekonomije Poslovna informatika Pravo Statistika Finansije Računovodstvo Opšti smjer Računovodstvo Finansijski smjer Računovodstvo Finansije Bankarski smjer Bankarsko poslovanje UKUPNO B (b1+b2) 5 180 Praktična nastava 2 72 Slobodne aktivnosti 1 36 Izborna nastava 2 72 Profesionalna praksa 10 dana Broj časova 32 1152 Nastavni predmetigrupe predmeta I sed. 3 3 3 2 2 II god. 108 108 108 72 72 2 72 2 66 sed. 3 3 3 2 III god. 108 108 108 72 sed. 3 3 3 2 IV god. 99 99 99 66
Ukupno

459 423 423 72 282 144 72 66 72 72 72 72 429

2 15

72 540

13

468

13

B 1 2 3 4 5 6 7 8 9.02. 9.F2. 10.F2 10.B. C D E F G

3

108

216 72

3 2 2

108 72 72 2 72 2 3 66 99 66 99 33 66 99 330 132 33 132 1056

108 210 72 99 108 210 207 99 138 207 1302 420 141 420 4512

2

72

3 2 +3 +1 +2

108 72 108 36 72

2 +3 +1 +2 3 10 4 1 4 32

12 432 2 72 1 36 2 72 10 dana 32 1152

3 108 10 360 4 144 1 36 4 144 10 dana 32 1152

3

koji donosi Ministarsvo prosvjete i nauke.razvoj sposobnosti socijalne komunikacije. osiguranje Finansijska tržišta I sed. materijala i vremena.sticanje znanja. vještina i kompetencija za praćenje stanja finansijskih obaveza i potraživanja preduzeća.sticanje znanja. 36 144 72 sed. . . knjigovodstva osnovnih sredstava. . vještina i kompetencija za obavljanje poslova obračuna zarada u banci i poslova bankarskog knjigovodstva. 4 2 III god. spremnosti za razvijanje kvalitetnih međuljudskih odnosa. pogonskog knjigovodstva. . vještina i kompetencija za učestvovanje u poslovima kontrolora štednje i žiro-računa. radi sticanja srednjeg stručnog obrazovanja u četvorogodišnjem trajanju mogu se upisati lica koja su završila osnovnu školu i nijesu starija od 17 godina.osposobljavanje za pravilnu komunikaciju na jednom stranom jeziku. poreza i doprinosa na zarade. kontrole isplate zarada. obaveza i fiskalnih opterećenja. vještina i kompetencija za obavljanje poslova kontrole dokumentacije i obračuna cijena. 4 . poslova plaćanja sa inostranstvom. .sticanje znanja. blagajničkih poslova. 2 2 2 god. .U srednju stručnu školu (redovno obrazovanje). izučava ga u sva četiri razreda.Ako se za upis prijavio veći broj kandidata od broja raspisanih mjesta.Izuzetno. .planiranje. . 2 2 2 II god. uz odobrenje nastavničkog vijeća škole.Redni broj G1 E 1 2 3 4 5 6 Nastavni predmetigrupe predmeta Broj radnih sedmica Izborna nastava Drugi strani jezik Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Carina. .razvoj informatičke pismenosti i sposobnosti timskog rada. Ciljevi i zadaci obrazovnog programa . Lica koja su napunila 18 godina uključuju se u program za obrazovanje odraslih. kreditiranja i kontrole potrošačkih kredita. . . špedicija.osposobljavanje za obavljanje poslova knjigovodstva analitike kupaca i analitike dobavljača. 36 132 66 Ukupno 72 72 2 2 66 66 141 420 278 72 72 72 138 66 Napomena: U prvom i drugom razredu učenici biraju po jedan izborni predmet. definisanih standardima zanimanja.racionalno korišćenje energije. 3. neophodnih za samostalno obavljanje poslova.produbljivanje i proširivanje opšteg obrazovanja u funkciji struke i obezbjeđivanje stručno-teorijskih i praktičnih znanja. priprema i organizovanje aktivnosti iz djelokruga svog rada. kontrole tekućih računa. obračuna zarada.razvoj ekološke svijesti i svijesti o poštovanju mjera zaštite na radu i zaštite okoline. 4. odnosno uključivanje u program za obrazovanje odraslih . bankarskog knjigovodstva. upis se vrši prema odgovarajućem pravilniku o upisu učenika u srednju školu. . Uslovi za upis. bankarski ili finansijski smjer učenici se odlučuju u drugom polugodištu drugog razreda.sticanje znanja. u školu se mogu upisati lica do 18 godine. materijalnog knjigovodstva. 4 2 IV god. 36 72 72 72 sed.sticanje znanja. U trećem i četvrtom razredu učenici biraju po dva predmeta. . Učenik koji izabere strani jezik II u prvom razredu. . vještina i kompetencija za obavljanje poslova platnog prometa preduzeća. kontrole platnog prometa i aviza. Za opšti. 36 72 72 72 2 2 sed.

odradili slobodne aktivnosti i obavili profesionalnu praksu.U redovnom obrazovanju učenici prelaze u viši razred ako su iz svih predmeta tekuće godine postigli pozitivnu ocjenu. 6. Trajanje obrazovanja . 5 .Odrasli napreduju po programu u skladu sa programom za izvođenje obrazovnog programa za odrasle koji donosi škola.Obrazovanje po obrazovnom programu Ekonomski tehničar traje četiri godine.5.Završetkom obrazovnog programa stiče se stručno obrazovanje u četvorogodišnjem trajanju. Obrazovanje koje se stiče . u skladu sa Uputstvom o prilagođavanju obrazovnih programa obrazovanju odraslih. Prohodnost . 7. .EKONOMSKI TEHNIČAR.

PREDMETNI PROGRAMI 1.1.10.1.1.POSEBNI DIO 1. INFORMATIKA 1.1.5. ISTORIJA 1. HEMIJA 1. BIOLOGIJA SA EKOLOGIJOM 6 . OPŠTEOBRAZOVNI PREDMETI 1.3.8.1.1. FIZIČKO VASPITANJE 1. MATEMATIKA 1.1.9. FIZIKA 1.1.1. SOCIOLOGIJA 1. GEOGRAFIJA 1. MATERNJI JEZIK I KNJIŽEVNOST 1.7.6.1.2.1.1.1. STRANI JEZIK 1.4.11.

Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorije Vježbe 108 108 Ukupno 108 108 216 216 3.sticanje znanja o funkcionisanju i poslovanju privrednog društva.razumijevanje ekonomskih principa privrednog društva.1. Opšti ciljevi nastave . . . kalkulacija cijena.upoznavanje sa marketingom i menadžmentom kao poslovnom koncepcijom privrednog društva. Naziv predmeta: POSLOVNA EKONOMIJA 2. .1. analiza rezultata).upoznavanje sa karakteristikama preduzeća kao osnovnog subjekta privređivanja.2. 7 . . STRUČNO TEORIJSKI PREDMETI 1. . . .osposobljavanje za samostalan rad (obračun troškova.razumijevanje organizacije funkcija i elemenata privrednog društva.upoznavanje sa ulaganjima i rezultatima privrednog društva kao i načinom njihove raspodjele. POSLOVNA EKONOMIJA 1.sticanje znanja o osnovnim ekonomskim pojmovima i odnosima.2.

način razlikuje vrste njihovog osnivanja preduzeća i prestanka rada .upoznaje osnovne i organizacije zadatke poslovne ekonomije .analizira odnos osnovni subjekat opšteg i privređivanja pojedinačnog.izračunava .upoznaje i dijela i cjeline.uspostavlja vezu amortizacija.razvija svijest o organizaciju između ekonomike značaju ekonomije .uočava značaj organizacionu zadovoljavanja strukturu privredepotreba nastanak i razvoj .razumije pojmove: sredstva preduzeća preduzećem sredstva.navodi vrste strukturu privrede i preduzeća.uočava povezanost .razumije pojam potreba i način njihovog zadovoljenja Sredstva i izvori . .razlikuje osnovna.poznaje elemente pojedinih vrsta preduzeća i njihov preduzeća uticaj na privredni rast i tehnološki razvoj . . . izvori između nabavne.4. sredstava sadašnje i preduzeća amortizovane . pojedina osnovna amortizovanu i sredstva prema tržišnu vrijednost vremenskom i osnovnih sredstava funkcionalnom i značaj načinu amortizacije amortizovanja Preporuke za izvođenje nastave vježba: . razumije privrede i .definiše značaj vrijednosti sredstava osnovnih sredstava preduzeća .izračunavanje amortizacije za pojedina osnovna sredstva . imovina.razumije poslovnu ekonomiju kao naučnu disciplinu Preduzeće kao .objašnjava amortizaciju za nabavnu.osnovne pojmove preduzeća privređivanja.analizira preduzeća organizacionu . . sadašnju.upoređuje osobine .izračunavanje koeficijenta obrta obrtnih sredstava 8 . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u ekonomiku i .razvija pozitivnu sredstava preduzeća obrtna i ostala identifikaciju sa .

razumije vremenski i funkcionalni način amortizovanja .izračunava koeficijent obrta obrtnih sredstava .obrazlaže učešće pojedinih vrsta izvora sredstava u ukupnim izvorima .izračunava fiksne i varijabilne troškove . objašnjava fiksne i varijabilne troškove .razvija osjećaj za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju vježba: .analizira ukupne troškove i njihov značaj pri poslovnom odlučivanju .razvija poslovnu odgovornost pri odlučivanju .izračunavanje cijene koštanja i prodajne cijene putem kalkulacije Rezultati poslovanja preduzeća .navodi pojavne oblike izražavanja rezultata poslovanja preduzeća i faktore koji na njih utiču .za zadate uslove analizira ostvarene rezultate .navodi različite metode kalkulacije i objašnjava njihove karakteristike Formativni ciljevi učenik .planira smanjenje troškova za zadate uslove .nosiocima .razlikuje troškove i utroške .elementima procesa rada .izračunava dobit .razvija osjećaj za racionalno trošenje materijalnih dobara vježba: .mjestu nastanka . ukupan prihod i dobit preduzeća .izračunava ukupan prihod .analizira faktore koji su uslovili određene rezultate .izračunava cijene koštanja koristeći pojedine metode kalkulacije .razumije pojam i značaj kalkulacije .definiše pojam obrta kapitala .planira uslove za postizanje boljih rezultata Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .izračunavanje fiksnih i varijabilnih troškova i njihovo grafičko predstavljanje .navodi izvore sredstava i objašnjava njihovu strukturu Ulaganja u reprodukciju .uspostavlja vezu između ukupnog prihoda i dobiti preduzeća .izračunava fizički obim proizvodnje .izračunava i analizira troškove prema: .objašnjava podjelu troškova.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .razumije pojam i objašnjava značaj rezultata poslovanja preduzeća.razumije pojmove utrošaka i troškova .shvata uslovljenost angažovanja i trošenja .izračunavanje dobiti 9 .analiza ukupnih troškova .

princip ekonomičnosti i uticaj na poslovanje preduzeća . navodi elemente za obračun zarada .obračun zarada radnika .princip rentabilnosti i uticaj na poslovanje preduzeća .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .analizira odnos zarada-motivacija .izračunava za zadate uslove: .razlikuje raspodjelu kao jednu od faza reprodukcije .razumije pojam i objašnjava značaj raspodjele rezultata poslovanja .princip produktivnosti i uticaj na poslovanje preduzeća .objašnjava način obračuna zarade i odnos zaradamotivacija Ekonomski principi poslovanja preduzeća . ekonomičnost i rentabilnost .obračunava zarade radnika na bazi zadatih podataka .ekonomičnost .izračunavanje rentabilnosti 10 .razvija osjećaj za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju vježba: .produktivnost .izračunavanje ekonomičnosti .analizira različite načine raspodjele neto-dobiti .razumije pojam i značaj zarada.uticaj svakog člana kolektiva na sopstvene rezultate i rezultate rada kolektiva .razvija svijest o ličnoj odgovornosti .upoređuje rezultate poslovanja različitih preduzeća Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Raspodjela rezultata poslovanja .planira raspodjelu dobiti .Razumije i objašnjava: .rentabilnost .izračunavanje produktivnosti .analizira faktore koji utiču na produktivnost.razvija svijest o pripadnosti preduzeću vježba: .

razvija ekološku svijest .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Razvoj preduzeća .navodi faktore koji utiču na razvoj preduzeća i objašnjava njihov uticaj .razumije značaj ulaganja u razvoj preduzeća Formativni ciljevi učenik .planira razvoj preduzeća za zadate uslove .analizira faktore razvoja preduzeća i njihov međusobni uticaj Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija pozitivnu identifikaciju sa preduzećem Preporuke za izvođenje nastave 11 .

razvija ekonomičnost u poslovanju 12 .uočava razlike između društva sa ograničenom i neograničenom .navodi organizacione oblike preduzeća i njihove osnovne karakteristike .razumije pojam menadžmenta i navodi podjelu i karakteristike menadžmenta .razlikuje vrste menadžmenta od komponenti menadžmenta .navodi i objašnjava . ograničenu i neograničenu odgovornost . mjere i transformaciju ciljeva u zadacima Menadžment savremene organizacije .ciljeve poslovanja.uviđa važnost timskog rada .objašnjava komponente menadžmenta Organizacioni oblici preduzeća .razlikuje i upoređuje ortačko i komanditno društvo.prepoznaje vezu između ciljeva.poznaje opšte karakteristike javnih preduzeća Formativni ciljevi učenik .razvija sistematičnost u radu .uočava karakteristike društva kapitala i vrši poređenje između akcionarskog društva i društva sa ograničenom odgovornošću . mjera i zadataka Socijalizacijski ciljevi učenik .upoznaje organizaciju .uočava ulogu menadžmenta u razvoju preduzeća .poslovanja preduzeća .shvata važnost određivanja cilja u poslovanju Preporuke za izvođenje nastave .uočava razlike između društva lica i društva kapitala .prepoznaje ciljeve preduzeća i ciljeve poslovanja .objašnjava društva lica i društva kapitala .uočava razlike između ortačkog i komanditnog društva .Razred: DRUGI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Organizacija poslovanja preduzeća .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Organizacija elemenata proizvodnje .određuje zadatke. funkciju rukovođenja. planiranje nabavke i saradnju sa drugim službama .razumije proces kupoprodaje i saradnju sa drugim službama . ritam i pripremu proizvodnje za zadate uslove .uočava značaj - Formativni ciljevi učenik odgovornošću analizira akcionarsko društvo razlikuje kriterijume za procjenu složenosti uočava značaj motivacije za ostvarivanje ciljeva poslovanja utvrđuje karakteristike strukturisanja opreme Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - .razlikuje i karakteriše funkcije upravljanja. funkciju izvršenja . robne zalihe.utvrđuje zadatke.navodi kriterijume za procjenu složenosti poslova .obrazlaže funkciju proizvodnje. .razlikuje sekundarnu funkciju u preduzeću .objašnjava organizaciju unutrašnjeg transporta Organizacija funkcija u preduzeću . transportnu funkciju .objašnjava organizaciju kolektiva .objašnjava osnovna načela organizacije elemenata proizvodnje . sistem.nabraja motive zaposlenih i obrazlaže ih .utvrđuje vidove.objašnjava funkciju upravljanja . organizaciju. funkciju prodaje.razvija sistematičnost u radu . faktore. rukovođenja i izvršenja . funkciju nabavke.objašnjava vertikalnu i horizontalnu podjelu funkcija.razvija samostalnost u radu 13 .navodi funkcije preduzeća . skladišnu funkciju.identifikuje vrste skladišta . politiku. organizaciju.razlikuje metode i tehnike u okviru funkcije rukovođenja .

2000. nosioce. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. motive i ponašanje potrošaca . Obod.sastavlja plan istraživanja tržišta.Mihailović B. .: Poslovna ekonomija za II razred.: Marketing–principi za menadžere. koristeći odgovarajuće metode istraživanja tržišta .analizira ponudu.Kisić S.zna pojam i vrste instrumenata marketinga . .razvija odgovornost u radu 5..analizira instrumente marketinga. 1999.upoznaje značaj marketinga za poslovanje preduzeća . tražnju i cijenu i njihov odnos .grafički prikazuje krivu tražnje i ponude . 1995.: Marketing..poznaje značaj. Beograd. Hamić H.Gereke Lj..razumije kombinovanje instrumenata marketinga Formativni ciljevi učenik politiku i plan prodaje za zadate uslove Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . Beograd i Novi Sad. Materijalni uslovi za izvođenje nastave Računar sa programskom opremom i grafoskop. Acić J. . Božić V.. Beograd. zadatke i korišćenje sredstava transporta Marketing kao poslovna koncepcija savremenog preduzeća . Pavlovic M. Jelević G.prepoznaje tokove robe u skladištu (ulaz i izlaz robe) . Okvirni spisak literature i drugih izvora . 6. 2006. cijene.navodi pojam. proizvod i proizvodni program.: Ekonomika i organizacija preduzeća za II razred ekonomske škole. Cetinje. Kisić S. predmet i metode istraživanja ..vrši izbor predmeta istraživanja . Zavod za udžbenike i nastavna stedstva.objašnjava pojam i navodi elemente i vrste tržišta .razumije potrebe.. kanale prodaje i promociju . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.razumije marketing kao savremenu poslovnu koncepciju .Lovreta S.Informativni ciljevi i sadržaji učenik organizacije skladišta . 14 .analizira ulogu marketinga u preduzeću .

Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda.7. 8. referati) i usmeni odgovori učenika. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. . 9.U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju pismeni radovi učenika (testovi.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije. diplomirani ekonomista. Povezanost predmeta Znanja Tržište Instrumenti marketinga Vrste privrednih subjekata Linijski dijagrami Marketing Marketing Pravo Statistika Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Tržište Instrumenti marketinga Vrste preduzeća Kriva tražnje i ponude 15 .

upoznavanje sa organizacijom rada u administrativnom poslovanju. .ovladavanje tehnikom rada na tastaturi po sistemu slijepog kucanja. POSLOVNA KOMUNIKACIJA I BIROTEHNIKA 1. . neophodnih za aktivan život u građanskom demokratskom društvu. Naziv predmeta: POSLOVNA KOMUNIKACIJA I BIROTEHNIKA 2.ovladavanje znanjima i vještinama poslovne komumikacije.razvijanje osjećaja odgovornosti. .2.osposobljavanje za samostalan rad. njegovih socijalnih kompetencija. .2.sticanje navika tačnosti i sistematičnosti u radu.savladavanje tehnike prepiske uz korištenje savremenih elektronskih sredstava. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3. .1. . 16 . objektivnosti i poslovne diskrecije.razvoj ličnosti učenika. . . Opšti ciljevi nastave .usvajanje opštih i stručnih znanja i stručnih kompetencija za rješavanje problema u svom zanimanju.usvajanje znanja iz oblasti korespondencije. .

razumije odnos i .vrednuje sopstvene značaj stranke .razvija sposobnosti strankama stranke i poslovni timskog rada .razumije oblike .upoznaje . vrši i komunikacije formira ključne .demonstrira prijem . iz prakse orjentaciju prema pojam i zadatke zanimanju predmeta . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod .shvata pojam i rada .analizira primjere .azumije pojam i bonton .navikava se na poslovanje neophodne uslove timski rad .koristi računar kao profesionalnosti u poslovanja sredstvo za rad radu .analizira .informiše se o radnih obaveza .razumije ulogu i značaj predmeta u svim oblastima privrednog poslovanja Kancelarijsko .usvaja i prepoznaje poslovanja i predmeta rada u važnost .razvija ulogu .demonstrira samostalno .razvija pozitivnu .priprema.zna principe oslovljavanja u primjenjuje manire organizacije rada svim fazama lijepog ponašanja sa strankama komunikacije .formira osjećaj za uslovima rada .samostalno .uočava važnost organizaciju rada u određuje sredstva korišćenja kancelariji za evidenciju iskustava drugih .analizira oblike tolerantnu način komunikacije komunikacije poslovnu klimu sa strankama .obrazlaže značaj kancelariji ekonomisanja i kancelarijskog .definiše sredstva za evidenciju radnih obaveza i poznaje značaj zaštite na radu Komunikacija sa .prepoznaje .demonstrira samodisciplinu kancelarijskog upotrebu sredstava .stvara pozitivnu i .obrazlaže i shvata elemente za značaj povratne uspješnu informacije komunikaciju Preporuke za izvođenje nastave 17 .upoznaje ciljeve.4.upoznaje poslovnu najpovoljniji oblik i kulturu i poslovne sredstva običaje komunikacije .upoznaje sredstva i upotrebu sredstava zaključivanje predmete rada u za evidenciju kancelariji radnih obaveza .primjenjuje fraze vrijednosti i .

vrši prethodne poslovne i tehničke pripreme .definiše ulogu podnesaka Korespondencija u oblasti poslovnih sastanaka .primjenjuje i identifikuje obrazce .upoznaje dokumenta spoljnog prometa roba i usluga .-astavlja podnesak .sastavlja službeni dopis .koristi čist književni jezik .vodi zapisnik - - - Socijalizacijski ciljevi učenik shvata neophodnost pismene komunikacije razvija osjećaj samostalnosti i usavršavanja stručnim znanjima uvažava poslovnog partnera i čuva poslovnu tajnu razvija spremnost za saradnju razvija kreativnost i snalažljivost preuzima odgovornost Preporuke za izvođenje nastave vježba: .definise oblik poslovnog sastanka .razlikuje oblike i primjenjuje načela korespondencije .definise ulogu obrazaca .radne situacije u kojima se koriste poslovna pisma .poznaje dokumenta robnog prometa .razvija komunikativnost i toleranciju 18 .upoznaje načela i oblike korespondencije .-uočava razlike između različitih vrsta korespondencije .identifikuje primjere iz prakse . djelove poslovnog pisma i forme oblikovanja .analizira značaj korespondecije .koristi skraćenice i oznake u poslovnom dopisivanju .demonstrira tok poslovnog sastanka .definiše službeni dopis i vrste službenih dopisa .upoznaje pojam i značaj korespondencije .razumije tok poslovnog sastanka Formativni ciljevi učenik .analizira poslovni sastanak .analizira elemente zapisnika .racionalno i efikasno koristi radno vrijeme .poznaje poslovno pismo.shvata pojam poslovnog sastanka .upoznaje dokumenta unutrašnjeg prometa roba i usluga .pravi dokumenta unutrašnjeg i spoljnog prometa roba i usluga .oblikuje poslovno pismo u svim formama .razumije organizaciju poslovnog sastanka .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Korespondencija .poznaje službenu korespondenciju .upoznaje poslovnu korespondenciju .sastavlja i prosljeđuje poziv za poslovni sastanak .izrađuje stilizaciju teksta i fraze oslovljavanja .stiče inicijativnost i organizacione sposobnosti njegovanjem profesionalne odgovornosti i dužnosti .

Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .. 2003. po jednom u klasifikacionom periodu.Spasić D. telefon.. 9..Računari sa internet vezom i odgovarajućom programskom opremom. 7.Usmena provjeravanje znanja. aparati za kopiranje i umnožavanje. 8. Beograd.Grujić M.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu usmenog provjeravanja znanja. poslovna dokumentacija. 6. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Beograd.Materijalni uslovi za izvođenje nastave .: Savremena poslovna korespondencija za prvi razred ekonomske škole i treći razred turisticko-ugostiteljske škole. 2000. diktafon.Šarković E.5.Harizanova V. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. diplomirani ekonomista sa ispitom iz daktilografije. Babić J. .Pismeni zadaci. Beograd. . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. najmanje jedan put u klasifikacionom periodu i pismene vježbe. . Povezanost predmeta Povezanost sa predmetom Znanja Funkcije u preduzeću Organizacija poslovanja Tržište Predmet Poslovna ekonomija Znanja Podjela i značaj funkcija Mjesto poslovnih komunikacija u organizaciji preduzeća Dokumentacija unutar preduzeća Dokumentacija koja se koristi sa okruženjem Oblikovanje slova Formiranje poslovnih pisama Formatiranje teksta Poslovna informatika 19 . telefaks. grafoskop.: Birotehnika za IV razred ekonomske škole.. Beograd. 2002. Rakinić J. Stegensek M. . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. 2002. .Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .Visoka stručna sprema.: Sekretarsko poslovanje sa daktilografijom.Okvirni spisak literature i drugih izvora . pismenih zadataka i pismenih vježbi. Rakinić J. Šarković E. kancelarijski materijal.: Korespondencija za III i IV razred pravne i birotehničke škole.. interfon.

2. odnosno potrošnje i akumulacije. OSNOVI MAKROEKONOMIJE 1. Naziv predmeta: OSNOVI MAKROEKONOMIJE 2.upoznavanje novca kao sveopšteg ekvivalenta.upoznavanje sa privrednim sistemom zemlje.upoznavanje odnosa potrošnje i štednje.poznavanje tržišta i razumijevanje odnosa na tržištu.3. .razumijevanje procesa proizvodnje i kombinovanje faktora proizvodnje.osposobljavanje za samostalan rad. . Opšti ciljevi nastave . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 108 108 Ukupno 108 108 3.poznavanje i razumijevanje troškova. .1. .razumijevanje uticaja međunarodne trgovine na privredni rast i privredni razvoj zemlje. . 20 . . . .upoznavanje i razumijevanje državnog regulisanja ekonomije.

analizira tipove .utemeljuje .obrazlaže povratne sistem od sprege privrednog društvenog sistema sistema .razvija svijest o .razlikuje tržišno i plansko regulisanje ekonomije Privredni rast i .razvija usmjerenost proizvodnje reprodukcije) na ekonomsku . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Privredni sistem . odnosno potrošnja i akumulacija vježba: .razlikuje ekstenzivni i intezivni privredni rast .definiše privredni razvoj razvoj zemlje rast i privredni .objašnjava .privredni rast (grafički prikaz) vježba: .4.nabraja elemente društvene .uspostavlja veze efikasnost povezanost potreba između elemenata .koristi pokazatelje kvaliteta života Faktori proizvodnje ."magični četvorougao" (zaposlenost.izračunava stopu .obrazlaže na primjeru kretanje robe i novca .poznaje i razumije privrednog sistema značaju ekonomije pojam privrednog .nabraja i . razmjene i .analizira opštu . privredni rast.proizvodna funkcija (grafički prikaz) 21 .razvija osjećaj za aktivnost potrošnje (faze organizaciju posla .razvija usmjerenost privredni razvoj rast i privredni na privredni rast i .razvija pozitivnu i proizvodnje proizvodnje orjentaciju prema .razlikuje privredni .potrošnja i štednja. nivo cijena.razvija svijest o . spoljna trgovina)-šematski prikaz .definiše između .pronalazi veze .nabraja proizvodnje stanovnistva pokazatelje .potrebi razvoja proizvodnju kao proizvodnje.razlikuje Preporuke za izvođenje nastave diskusija: .nabraja tipove ravnotežu privrednog sistema ("magični četvorougao") .raspod društva ekonomsku jele.razlikuje potrošnju i akumulaciju .analizira veze zanimanju objašnjava faktore faktora proizvodnje proizvodnje i njihovih dohodaka .uočava potrebu razvoj rasta industrijske socijalne sigurnosti .razlikuje sastavne za društveni razvoj sistema komponente .upoznaje ciljeve privrednog sistema privrednog sistema .razlikuje privredni .upoređuje stope privrednog rasta i privrednog rasta privrednog razvoja različitih zemalja .

analizira veze .nabraja i objašnjava pokazatelje proizvodnje .razlikuje degresivne. proporcionalne i progresivne varijabilne troškove .izračunavanje prosječne troškove .struktura pokazatelja proizvodnje (izrada šematskog prikaza) - Tržište .upoznaje fiksne i varijabilne troškove .razumije pojam alternativnih ili oportunitentnih troškova Formativni ciljevi učenik preduzetništvo od biznisa razlikuje preduzetnika od menadžera radi i analizira grafik krive proizvodnih mogućnosti uspostavlja vezu između društvenog bruto proizvoda.(ponuda.razvija spremnost za saradnju i timski rad vježba: .pojašnjava strukturu društvenog bruto proizvoda.razvija ekonomičnost u poslovanju .razlikuje fiksne i varijabilne troškove . društvenog proizvoda i nacionalnog dohotka Troškovi proizvodnje .navodi i obrazlaže zakone proizvodnje Rezultati proizvodnje .razvija preciznost i samopouzdanje vježba: .objašnjava proizvodnu funkciju . tražnja. vrstama ekonomskih dobara i karakteru prodaje .Informativni ciljevi i sadržaji učenik preduzetništvo i informacije.poznaje vrste tržišta . drušvenog poizvoda i nacionalnog dohotka prema zadatom algoritmu izračunava pokazatelje proizvodnje Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - . prosječne i granične troškove . stepenu konkurencije.upoznaje ukupne.grafički prikazuje osnovnu strukturu troškova .definiše tržište .upoznaje elemente tržišta .analizira oportunitentne troškove .razvija sposobnost za timski rad vježba: . cijene) .fiksni i varijabilni troškovi (izrada dijagrama) . kao savremene faktore proizvodnje .granični troškovi (šematski prikaz) .razlikuje vrste tržišta prema obuhvatu.idealno konkurentno tržište (izrada modela) 22 .izrađuje šematski prikaz graničnih troškova .

pojašnjava pojmove individialne ponude i individualne tražnje .koristi zvanični valutni kurs . robno i resursno tržište .pronalazi prednosti i nedostatke međunarodne trgovine .nabraja i objašnjava funkcije tržišta .razvija stručnost i spremnost za timski rad vježba: .poznaje valutne odnose i valutni kurs Formativni ciljevi učenik funkcija tržišta i njihovih mehanizama radi model idealnog konkurentnog tržišta (potrošnih dobara) razlikuje tržišne subjetke i objekte izrađuje i analizira krive ponude i tražnje analizira ravnotežu ponude i tražnje na tržištu uočava posljedice promjene ravnoteže ponude i tražnje Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .upoznaje strukturu finansijskih sredstava Međunarodna ekonomija .izrada trgovinskog i platnog bilansasimulacija .nabraja funkcije novca .razvija pravilan stav prema novcu (novac nije cilj.poznaje surogate novca . tražnja i cijene .razlikuje gotov i depozitni novac .razlikuje finansijsko.objašnjava pojam i formiranje cijena na tržištu Novac i finansijsko tržište .upoznaje tržišne subjekte i objekte Ponuda.kriva ponude i tražnje (izrada dijagrama) .poznaje opšte pojmove međunarodne trgovine .proučava karakteristike tržišta .upoređuje i analizira obligacije i akcije .valutni odnosi 23 .sastavlja trgovinski i platni bilans .prihvata globalna kretanja u svijetu .razlike trgovinski od platnog bilansa .razvija stručnu odgovornost vježba: .poznaje osnove trgovinskog i platnog bilansa .razlikuje novčano i tržište kapitala .finansijsko tržište .demonstrira ravnotežu ponude i tražnje .razumije pojam novca . već sredstvo za ostvarenje cilja) vježba: .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .izrada modela ravnoteže ponude i tražnje .

Kotor.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije. tražnja. 8. 6. 9. 7. katalozi. .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. . od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja.Drašković V. diplomirani ekonomista.5. Povezanost predmeta Znanja Osnove tržišta Podjela tržišta Elementi tržišta Rezultati poslovanja preduzeća Ulaganja u reprodukciju Devizno poslovanje Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Marketing Tržište (vrste tržišta) Ponuda. 1997. kompjuter. Jugoslovenska knjiga. Fakultet za pomorstvo. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda.Labus M.Drašković V.U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju pismeni radovi (testovi. Kotor.grafoskop.: Osnovi ekonomije. prospekti.1996.: Ekonomija za menadžere. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . referati) i usmeni odgovori učenika. Okvirni spisak literature i drugih izvora . cijene Poslovna ekonomija Finansije Rezultati proizvodnje Troškovi proizvodnje Međunarodna ekonomija 24 . 2003. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. Beograd. . Fakultet za pomorstvo. slajdovi.: Osnovi ekonomije.

shvatanje neophodnosti globalnog povezivanja. .osposobljavanje za primjenu stečenih znanja.4. . Opšti ciljevi nastave .upoznavanje razvoja informacione tehnologije.shvatanje neophodnosti čuvanja informacija. . . . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 36 36 33 105 36 36 33 105 Ukupno 72 72 66 210 3. prenošenja i korišćenja informacija. obrade.razvijanje intersovanja za praćenje informacionih tehnologija i razvoja programskih paketa.upoznavanje učenika sa računarom i programskim paketima Microsoft Word. . odgovornosti.shvatanje neophodnosti korišćenja e-poslovanja. 25 .shvatanje smisla i značaja kategorije rada.sticanje samopouzdanja i njegovanja logičkog mišljenja. .upoznavanje sa pojmovima poslovne informatike. pedantnosti i tačnosti.razvijanje sposobnosti pravilnog načina prezentovanja informacija.razvijanje komunikacijskih sposobnosti. . . navikavanje na permanentno učenje i praktični rad. Microsoft Excel.1. . Microsoft Access. Naziv predmeta: POSLOVNA INFORMATIKA 2. .shvatanje neophodnosti i važnosti upotrebe programskih paketa.ovladavanje metodama i tehnikama pripreme. . .razvijanje logičkog mišljenja. . POSLOVNA INFORMATIKA 1. preduzimljivosti i komunikativnosti. upornosti.2.razvijanje sposobnosti rada u grupi. .

koristi tastaturu i .rad sa dokumentima iz drugog programskog paketa vježbe: .kopiranje i premještanje teksta .koristi programski .upoznavanje sa rasporedom slova i tipki na tastaturi Wordov ekran .oblikuje slova i shvata značaj različitih oblika i .razvija . preciznost.određuje u kom će obliku prikazati dokument .navikava na tačnost.brisanje i izmjena teksta . .kopira djelove dokumenata.izbor komandi sa ekrana .upoznaje rad sa novim dokumentima.praktično upoznavanje sa vrstama fontova .razvija preciznost Rad sa dokumentima .uobličavanje teksta vježbe: . nabraja.nabraja sve djelove miš prilikom komunikacijske PC računara. premještanje .formatizovanje fonta 26 .4.razvija inovativnost fontova njihovu promjenu i kreativnost Preporuke za izvođenje nastave vježbe: . vježbe: . poznaje kopiranje.koristi različite .definisanje i promjena vrste. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Tekst editor .pisanje teksta . pisanje.upoznaje komande sa ekrana.aktiviranje postojećeg dokumenta . veličine fonta i ostalih parametara kojima se definišu fontovi vježbe: . premješta. postojećim dokumentima i prikazivanje dokumenta u različitim oblicima Formatiranje .upoznaje: oblikovanje slova.pisanje novog dokumenta . bilo da su novi ili postojeći .upoznaje. brisanje. briše.upoznaje paket pri obradi karakteristike teksta programskog paketa za obradu teksta i faze rada (Word) Personalni računari . izmjenu.razvija odgovornost . vrste fontova u smisao za lijepo imenuje vrste različite svrhe i vrši . radi pisanja i obrade sposobnosti sa njima i upoznaje teksta i zna kako funkcije i značaj funkcionišu pojedinih tipki na pojedini djelovi PC tastaturi PC računara računara Fontovi . oblika.razvija tačnost i .

određuje kada će podatke tabelarno prikazivati . pretraživanje. grafičke oznake za nabrajanje.definisanje parametara štampanja .pravopisna provjera teksta (spelline checker) .nabrajanje u tekstu .određuje šta će štampati. zamjena Formativni ciljevi učenik njihovog korišćenja . razumije način i potrebu štampanja čitavog teksta i pojedinih djelova u jednom ili više primjeraka Pravopisna. sadržajniji i dobio na značaju Socijalizacijski ciljevi učenik komunikativnost i odgovornost u radu Preporuke za izvođenje nastave .donja i gornja zaglavlja . višestubačni tekst.shvata neophodnost racionalnog organizovanja radnog vremena . čitljiviji.formatizovanje pasusa .planira i tabelarno ilustruje podatke kako bi informacija bila razumljivija .-koristi komandu grammar check .pretraživanje i zamjena teksta vježbe: .korišćenje postojećih formi pisama Tabele .upoznaje pisanje novih pisama i korišćenje postojećih formi pisama .vertikalno i horizontalno ravnanje .upoznaje i razumije neophodnost ispravnog pravopisa Pravljenje i uređenje pisama .upoznaje crtanje tabela različitih oblika na različite načine .formatizovanje teksta .ispravlja greške i to one koje je pronašao sam ili ako se radi o tekstu na stranom jeziku uz pomoć komande spelling check-a .rad i računanje sa podacima tabele vježbe: .sastavlja poslovno pismo ili odgovora na primljeno poslovno pismo . donja i gornja zaglavlja.crtanje preko komande tabele . teksta. ravnanje.crtanje tabela preko komandi ekrana . gramatička i stilska provjera . na kom papiru i u kom obliku.uređenje izgleda tabele .Informativni ciljevi i sadržaji učenik pasusa.gramatička provjera (grammar checker) .višestubačni tekst .upoznaje dodavanje i brisanje redova i kolona i obavlja različite proste i složene poslove sa podacima u tabeli Štampanje .pregleda dokument prije štampanja. korišćenje lenjira. bilo da su u pitanju podaci ili tabele .razvija poslovnost i komunikativnost 27 .dodavanje redova i kolona u tabeli .upotrebljava različite elemente formatiranja kako bi tekst izgledao bolji.razvija kreativnost i odgovornost .štampanje cijelog dokumenta ili djelova vježbe: .pisanje novih pisama .korišćenje rečnika (thesaurus) vježbe: .

Power Point. kretanje kroz dokument.. Excel.za konkretne zadatke sakuplja podatke i primjenjuje internet servise Socijalizacijski ciljevi učenik .Web site. pretraživači. URL..Informativni ciljevi i sadržaji učenik Veza Worda sa ostalim programskim paketima .-upoznaje i razumije vezu Worda i ostalih paketa Internet .poznaje principe elektronske pošte Formativni ciljevi učenik .) .razvija svijest o globalnoj povezanosti Preporuke za izvođenje nastave vježbe: . elektronska pošta 28 .povezanost Worda i drugih programskih paketa vježbe: . programi za navigaciju.koristi vezu programskih paketa i različite podatke koristi kod više programskih paketa (Word.upoređuje načine rada pojedinih pretraživača .upoznaje namjenu Interneta i karakteristike pojedinih pretraživača .

upoznaje kreiranje radnog lista i primjenjuje kreiranje .na konkretnom primjeru vrši sjenčenje i oblikovanje pojedinih djelova teksta ili čitavog dokumenta.planira i koristi Excel okruženje za rad sa podacima .vrši različite obračune.kopira. brisanje.upoznaje i uočava značaj pojedinih elemenata (ćelije.Razred: TREĆI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Excel okruženje i rad u njemu .upoznaje šablone i uči da mijenja oblik.izrada novih formula i njihova primjena na konkretnom primjeru . finansijska računanja i statističke obrade .definiše sve elemente radnog mjesta i radi sa njima .premještanje .kopiranje i brisanje u Excelu .uređuje po svojoj želji različite dokumente na kojima radi .rad u Excel okruženju na konkretnom dokumentu (kopiranje. statističke analize i računanje kod bilo kakve druge obrade Formatiranje .koristi šablone . zaglavlja.razvija komunikacijske sposobnosti i kreativnost . briše i vježba u Excel-u Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija kreativnost 29 .upoznaje i razumije formatizovanje različitih elemenata . a prilikom obrade .upoznavanje sa Excel okruženjem .objašnjava kako se prave nove formule i upoznaje korišćenje postojećih za finansijsko izračunavanje.mijenjanje veličine pojedinih elemenata radnog lista vježbe: . brisanje.upoznaje se sa postojećim formulama .upoznaje kopiranje.obrađuje podatke koristeći postojeće formule ili praveći nove . podnožja) .kreiranje radnog lista .razvija preciznost u radu . premještanje pojedinih elemenata Excel okruženja Izrada radnog lista .primjena i korišćenje postojećih formula . visinu i širinu kolona i redova Izrada formula i korišćenje postojećih .razvija svijest o neophodnosti poznavanja rada na računaru Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .prepoznaje Excel okruženje i elemente na njemu .upoznaje pojam Formativni ciljevi učenik . premještanje) vježbe: .

razumije pojam filtriranja i koristi rada sa filtriranim podacima Pivot tabele .definiše elemente dijagrama i samostalno izražava podatke uz pomoć dijagrama .kreira pivot tabelu od postojećih podataka i mijenja oblik i tabelarni prikaz pivot tabele .korišćenje pivot tabele na konkretnom primjeru vježbe: .sortiranje konkretne baze .razvija sposobnost samostalnog procjenjivanja.poznaje pivot tabele.štampa čitav dokument ili pojedine djelove dokumenta .izbor vrste dijagrama . prikaz) Dijagrami u Excelu .razvija samostalnost u radu i kreativnost vježbe: .razlikuje pojedine elemente dijagrama i shvata različite načine rada i izrade dijagrama .sortira konkretne podatke po jednom ili više obilježja.shvata i razumije ulogu štampanog teksta .poznaje sortiranje po različitim obilježjima .upoznaje način pisanja naslova na svakoj strani .filtriranje baze .formatizuje i mijenja format dijagrama Štampanje .shvata ulogu izražavanja podataka putem dijagrama i koristi od rada sa njima .pravljenje pivot tabele .samostalno mijenja oblik i pojedine elemente dijagrama i bira najprikladniji format i boju za izražavanje podataka .filtrira podatke u tabelama i samostalno određuje šta će da posluži kao filter . izražavanja i vrednovanja rezultata vježbe: .Informativni ciljevi i sadržaji učenik rotacije pojedinih elemenata Formativni ciljevi učenik brojčanih podataka vrši zaokruživanje brojeva i pravi vizuelno lijepa dokumenta Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Rad sa listama i bazama .formirati bazu ili koristiti postojeću .mijenjanje pojedinih elemenata dijagrama vježbe: .određivanje pojedinih elemenata dijagrama . način njihovog pravljenja i rad sa njima (mijenjanje oblika.shvata pojam sortiranja i koristi od tog postupka .definisanje i izmjena pojedinih parametara štampanja 30 . mijenja sortne pojmove .

razvija svijest o važnosti timskog rada Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .povezivanje Excela.razumije i shvata povezanost Excel-a i ostalih programskih paketa u informatičkom okruženju i neophodnost njihovog međusobnog djelovanja Stvaranje i korišćenje web-a .koristi Excel i druge programske pakete radi bolje prezentacije podataka Socijalizacijski ciljevi učenik .prikazivanje i korišćenje podataka Ecel-a i drugih programskih paketa .razvija svijest o globalnoj povezanosti vježbe: . Power Point-a i drugih programskih paketa .stvaranje web prezentacije 31 .upoznaje Web prezentaciju Formativni ciljevi učenik .prikazuje podatke na Web-u . Word-a.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Veza Excel-a sa ostalim programskim paketima .

Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Baze podataka - upoznaje programski paket Microsoft Access - upoznaje pojam baze podataka (DB) u Microsoft Access-u

Formativni ciljevi učenik - razlikuje elemente radnog okruženja, komande i vrši njihov izbor - nabraja sve karakteristike M. Access-a kao relacione baze podataka - razlikuje nove i postojeće baze podataka (DB) - razlikuje komande baze podataka - nabraja i objašnjava objekte baze podataka (DB) - nabraja karakteristike tabela u Microsoft Access-u - razlikuje načine kreiranja tabela - planira i izrađuje tabelu u Design view - planira i izrađuje tabelu uz pomoć čarobnjaka (Wizard) - planira i izrađuje tabelu uvozom iz programskog paketa Microsoft Word - planira i izrađuje tabelu uvozom iz programskog paketa Microsoft Excel - oblikuje i ažurira tabelu i podatke u njoj - upotrebljava skrivanje i zamrzavanje kolona - određuje izgled tabele sortiranjem i filtriranjem

Socijalizacijski ciljevi učenik - shvata neophodnost praćenja razvoja tehnike

Preporuke za izvođenje nastave - aktiviranje i deaktiviranje programskog paketa Microsoft Access - otvaranje, zatvaranje i rad sa novim i postojećim bazama podataka

Tabele - upoznaje pojam tabele u programskom paketu Microsoft Access - objašnjava kreiranje tabela

- -objašnjava modifikovanje tabela

- obrazlaže načine i svrhu povezivanja tabela

- kreiranje tabela korišćenjem komande Design view - kreiranje tabela korišćenjem komande Wizard - kreiranje tabela uvozom iz programskog paketa M. Word (komanda Import) - kreiranje tabela uvozom iz programskog paketa M. Excel (komanda Import) - na konkretnim tabelama mijenjanje elemenata komandama za formatizovanje, - sortiranje i filtriranje podataka tabele - zamrzavanje i skrivanje kolona tabele - štampanje tabela - povezivanje tabela relacijama 1:1, 1: više, više :1

32

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik - štampa tabelu - planira način povezivanja tabela i povezuje ih - oblikuje upit i pronalazi podatke uz pomoć upita - planira i izrađuje upit od postojeće tabele uz pomoć Dizajn view - planira i izrađuje upit od postojeće tabele uz pomoć komande Wizard

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave

Upiti - upoznaje pojam upita - objašnjava kreiranje upita

- shvata suštinu odvajanja bitnog od nebitnog

Formulari - obrasci - upoznaje pojam formulara - obrazlaže načine kreiranja formulara

- objašnjava formulare i svrhu korišćenja - -planira i izrađuje formular korišćenjem komande Autoform - -planira i izrađuje formular korišćenjem komande Form wizard - -unosi podatke u formular (Edit, Entry) - utvrđuje svrhu pravljenja izvještaja, razlikuje vrste i načine kreiranja izvještaja - sastavlja i izrađuje izvještaje komandom Report wizard - sastavlja i izrađuje izvještaje komandom Autoreport - razvija preciznost i ličnu odgovornost u radu

Izvještaji - upoznaje pojam izvještaja - obrazlaže promjenu izgleda izvještaja

- kreiranje upita, pronalaženje i odvajanje podataka po zadatom pojmu, grupi pojmova ili po zadatom uslovu komandom Design view - kreiranje upita, pronalaženje i odvajanje podataka po zadatom pojmu, grupi pojmova ili po zadatom uslovu komandom Wizard - pravljenje formulara (obrazaca) raznih oblika za unos podataka (tabular, columnar, datasheet, justified) i unosi podatke - oblikovanje dokumenta do profesionalnog izgleda koristeći komande za formatiranje fonta, poravnavanje - kreiranje izvještaja u različitim oblicima (columnar, tabular, chart wizard, label wizard) - kreiranje izvještaja komandom Autoreport - kreiranje izvještaja komandom Report wizard - korišcenje komande Print

33

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik - planira i vrši korekciju izvještaja u Design view - mijenja font i ostale elemente izvještaja i vrši poravnavanje, - priprema izvještaj za štampu i štampa ga - Planira stranu na Web-u - Utvrdjuje hiperlinkove - Definise module i makroe i razlikuje ih - razlikuje vrste eposlovanja - pronalazi i prepoznaje na internetu aplikacije za eposlovanje - upotrebljava aplikacije eposlovanja (ebankarstvo, etrgovina)

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave preview - štampanje izvještaja

Pages, makroi, moduli - Objasnjava pojam strane - Pojam modula i makroa Elektronsko poslovanje - upoznaje pojam i vrste e-poslovanja - upoznaje aplikacije e-poslovanja - zna namjenu i razumije principe rada sistema za samoposluživanje u bankarskom poslovanju, sistema bankomata, homebankong sistema, govorne komunikacione sisteme

- razvija svijest o globalnom povezivanju

- rad na konkretnim aplikacijama eposlovanja - rad na konkretnim aplikacijama ebankarstva - rad na konkretnim aplikacijama etrgovine

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - Kelly J.: Microsoft Excel, Korak po korak, CET, Beograd, 2003. - Dragan Marinčić, Miroslav Sardelić, Poslovna informatika (baze podataka) za treći razred ekonomske skole, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2004. - Marinčić D.: Poslovna informatika, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2003. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - učionica opremljena računarima sa odgovarajućom programskom opremom, telefonski aparat i linije za Internet vezu, programski paket Microsoft Access u odgovarajućem okruženju. 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju praktični radovi na računaru i usmeni odgovori učenika. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog

34

Povezanost predmeta Znanja Analiza i prikazivanje statističkih podataka Elektronsko bankarstvo Materjalno. smjer Računarske tehnike i informatike. . Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. magacinsko i upravljačko knjigovodstvo Računar. smjer Računarske nauke. smjer Kibernetika. izvještaja obrazaca PC računar. smjer Poslovni informacioni sistemi ili srodni smjerovi. finansijsko. .diplomirani inženjer elektrotehnike.diplomirani matematičar.klasifikacionog perioda. Formule.profesor tehnike i informatike.diplomirani inženjer organizacije rada. Korespondencija Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Statistika Tabele i izvjestaji u Microsoft Access-u. . tabele i grafikoni iz Microsoft Excela Bankarsko poslovanje Elektronsko bankarstvo Računovodstvo Poslovna komunikacija i birotehnika Pravljenje tabela.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. . 8.diplomirani ekonomista. 9. pravljenje i uređenje pisama 35 . . Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Visoka stručna sprema: .

Naziv predmeta: PRAVO 2. . vrstama.upoznavanje sa osnovnim institutima građanskog. .1.upoznavanje sa javnim prihodima i njihovom naplatom. PRAVO 1. . Opšti ciljevi nastave .osposobljavanje za samostalni rad.2.upoznavanje sa pojmom. organizacijom i registracijom privrednih subjekata. stvarnog i obligacionog prava. .usvajanje osnovnih znanja o državi i pravu. .upoznavanje sa materijom ugovornog prava i sticanje znanja o ugovoru o prodaji i kreditu.5.sticanje znanja o hartijama od vrijednosti i osposobljavanje za njihovu upotrebu u prometu. . 36 . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3.

upoznaje društvene koje primjenjuje značaju i potrebi norme neorganizovano poštovanja društvo od normi društvenih normi koje primjenjuje organizovano društvo Pojam.upoznaje pojam i ustanove.prepoznaje razliku subjekte i objekte između subjekata prava prava .upoznaje vrste .prepoznaje objekte u građanskopravnim odnosima . norme njihove elemente i uočava posljedice njihovog nepoštovanja Pravni akti .razumije .određuje značaj .razlikuje norme .navodi i objašnjava akte po vrstama i motiviše da se pravne akte pravnoj snazi poštuju pravni akti Pravni sistem .razlikuje pravne . elementi i .upoznaje pravni formiranje i poredak ostvarivanje pravnog poretka Pravne norme .4.razvija osjećaj i .razvija svijest o .objašnjava pojam odnosa i razumije građansko-pravnog imovinski karakter odnosa pravnih odnosa .razlikuje pravne .prepoznaje i imovine razumije pojam imovine i njen značaj .definiše stvari i .razumije pojam funkcije države države kao .prepoznaje i 37 Preporuke za izvođenje nastave .navodi i objašnjava .definiše pojam i specifične elemente države društvene organizacije Pravni poredak . grane elemente pravnog prava i pravne sistema oblasti Građansko pravni .prepoznaje vrste i subjektivnih karakteristike građanskih prava subjektivnih građanskih prava .definiše pojam .upoznaje pravne pravnih normi. Sadržaji/Standardi zanimanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Društvene norme .razlikuje pravne od odnos drugih društvenih .

uočava uslove za nastanak punovažnih ugovora Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .razlikuje izvore obligacija njihovim vrstama i značaju .upoznaje ugovor o prodaji .uočava elemente ugovora o prodaji i razumije prava.definiše pojam ugovora i objašnjava opšte uslove za zaključivanje ugovora .upoznaje ugovor o kreditu Hartije od vrijednosti .prepoznaje i razlikuje razne vrste hartija od vrijednosti .prepoznaje vrste i elemente mjenice.upoznaje mjenicu .upoznaje pojam obligacija .upoznaje ček .Informativni ciljevi i sadržaji učenik navodi njihove vrste .popunjavanje čeka .upoznaje pojam i vrste hartija od vrijednosti .razvija sposobnost postizanja kompromisa Ugovori o kreditu .sastavlja i analizira ugovor o kreditu vježbe: . shvata njen značaj i upotrebu .uočava specifičnosti i elemente ugovora o kreditu .objašnjava dejstvo i načine prestanka ugovora Ugovor o prodaji .popunjavanje mjenice vježbe: .uočava ovlašćenja iz kojih se sastoji pravo svojine i prepoznaje načine sticanja i prestanka prava svojine .uočava osobine i elemente obligacija .razvija svijest o nepovredivosti tuđe imovine Pojam i osobine obligacija .upoznaje pravo svojine Formativni ciljevi učenik razlikuje razne vrste stvari kao objekata građanskih prava .prepoznaje vrste i elemente čeka.sastavlja i analizira ugovor o prodaji vježbe: . 38 vježbe: . obaveze i odgovornosti ugovornih strana .navodi i opisuje izvore obligacija Ugovori .uočava dejstvo koje ugovor proizvodi i razlikuje načine prestanka ugovora .

-upoznaje pojam preduzetnika i privrednih društava .upoznaje pojam berze. . Okvirni spisak literature i drugih izvora .: Pravo. Beograd. .prepoznaje karakteristike i specifičnosti pojedinih privrednih društava Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . Beograd. Savremena administracija. prepoznaje akte u postupku utvrđivana i naplate javnih prihoda vježbe: .Vasiljević M.razvija komunikativnost.Vasiljević M. komanditnog. Mijatović B. 2005.razlikuje poreske obveznike prema vrsti poreske obaveze.izrada rješenja o porezu 5. Beograd.. društva sa ograničenom odgovornošću i djelove stranih društava .razlikuje pojedine hartije od vrijednosti i razumije njihovo korišćenje .: Pravo za ekonomiste. akcije. Podgorica.1997.razlikuje vrste berzanskih poslova. 2002.razlikuje razne oblike obavljanja privrednih djelatnosti . specifičnosti poslovnih banaka i organizaciju osiguravajućeg društva . Savremena administracija.upoznaje obračun i naplatu javnih prihoda . akcionarskog. 39 .popunjavanje poreske prijave vježbe: .uočava specifičnosti javnih prihoda .: Privredno pravo.upoznaje obveznice.: Poslovno pravo. . banke i osiguravajućeg društva Formativni ciljevi učenik razumije značaj i upotrebu čeka . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.upoznaje pojam ortačkog.inicij ativnost Javni prihodi .Informativni ciljevi i sadržaji učenik . blagajničke. komercijalne i državne zapise Privredni subjekti .upoznaje pojam javnih prihoda .Miladinović S. Ekonomski fakultet Podgorica. 1995. samostalnost.Subotić-Konstantinović N.

Materijalni uslovi za izvođenje nastave . od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja. diplomirani pravnik. 8. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . Povezanost predmeta Znanja Preduzeće kao osnovni subjekt privređivanja Privredni subjekti Hartije od vrijednosti Berze Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Poslovna ekonomija Pojam i vrste privrednih subjekata Poslovna ekonomija Privredni subjekti Bankarsko poslovanje Pojam i vrste hartija od vrijednosti Berzansko poslovanje 40 .U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju usmeni odgovori učenika.računar sa odgovarajućom opremom. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. 7. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. . grafoskop. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .Visoka stručna sprema.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. uzorci propisa. projektno platno i folije za grafoskop. ugovora i drugog.6. 9.

razumijevanje povezanosti statistike sa drugim predmetima iz oblasti ekonomije.6. discipline. STATISTIKA 1.2. .razvijanje logičkog mišljenja učenika za samostalno donošenje zaključka na osnovu dobijenih podataka i analiza. . 41 .razvijanje odgovornosti pri radu. Opšti ciljevi nastave . . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 99 99 99 99 3.sticanje osnovnih statističkih znanja potrebnih za primjenu statistiških metoda u praksi.razumijevanje važnosti statističkih metoda u praćenju i analizi poslovanja preduzeća.1. Naziv predmeta: STATISTIKA 2. . preciznosti i urednosti.

razlikuje stvarna.definiše pojam njihov varijabilitet masovnih pojava.objašnjava metode .definiše program program radu posmatranja posmatranja .definiše geografske serije kumulativne .4.sastavlja .razlikuje prosto i .formiranje statističkih serija (rad u grupama) 42 .analizira i razlikuje geografskih i pokazatelje vremenskih vremenskih serija statističkih serija .ilustruje statistički upitnik Sređivanje i .opisuje izvore i jednostavni načine prikupljanja statistički upitnik podataka .analizira statističko .upoznaje pojam.kombinovano tačnosti i . samostalnost u . timski rad podataka intervalne i . posmatranja i vremenska i predmet prostorna obilježja posmatranja .razumije cilj .izrađuje .podataka sređivanja i .upoznaje se sa statistici fazama statističkog . frekvencija atributivnih.nabraja obilježja statističkog statističkih jedinica posmatranja .razvija osjećaj grupisanje podataka .razlikuje faze istraživanja statističkog istraživaja Statističko .razlikuje vrste . .objašnjava neintervalne serije formiranje distribucije numeričkih. grupisanje preciznosti u radu vrste i faze .interpretira varijabilitet i zakon upotrebu zakona velikih brojeva velikih brojeva u .prepoznaje izvore i obuhvatanja načine prikupljanja jedinica podataka posmatranja . .razvija posmatranje posmatranje. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u statistiku .formira .obrazlaže na .razvija pozitivan .navikava se na grupisanja atributivne.određuje statističke serije kumulativni niz „ispod” i kumulativni niz Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .upoznaje pojam primjerima stav prema statistike masovne pojave i istraživanju .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Prikazivanje statističkih podataka - poznaje i objašnjava statističke tabele - definiše pojam i vrste grafičkog prikazivanja -

Formativni ciljevi učenik „iznad” primjenjuje pravila u sastavljanju statističkih tabela raspoređuje podatke u tabeli prikazuje podatke pomoću linijskog dijagrama, stubića, krugova i polukrugova razlikuje poligon i histogram frekvencija izvodi zaključke o pojavama na osnovu na osnovu grafičkih prikaza razlikuje izračunate i pozicione srednje vrijednosti izračunava aritmetičku sredinu iz grupisanih i negrupisanih podataka razlikuje osobine aritmetičke sredine izračunava geometrijsku sredinu i harmonijsku sredinu dokazuje Košijevu teoremu tumači dobijene rezultate izračunava pozicione srednje vrijednosti (medijanu i modus) upoređuje mjere disperzije uočava vezu disperzije sa srednjim vrijednostima izračunava interval varijacije, srednje apsolutno

Socijalizacijski ciljevi učenik - razvija odgovornosti za tačnost u prikazivanju podataka - razvija sistematičnost u radu - razvija osjećaj za urednost i pedantnost

Preporuke za izvođenje nastave vježbe: - izrada grafikona i tabela - izrada grafikona i tabela na računaru

-

Analiza podataka - upoznaje srednje vrijednosti - definiše aritmetičku, geometrijsku i harmonijsku sredinu, medijanu i modus - upoznaje Košijevu teoremu - objašnjava pojam i mjere disperzije - objašnjava vezu između dvije ili više pojava – pojam korelacije - definiše pojam korelacije - upoznaje prostu linearnu regresiju

-

- razvija osjećaj za preciznost

vježbe: - izračunavanje srednjih vrijednosti i njihovo grafičko prikazivnaje na primjerima iz prakse

-

-

- razvija odgovornost i samostalnost u radu

- izrada grafikona i tabela na računaru - preuzima odgovornost za donešene odluke

-

- izračunavanje mjera disperzije na primjerima iz prakse

-

-

- shvata važnost profesionalnosti u radu

- izračunavanje koeficijenta korelacije

43

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik odstupanje, standardnu devijaciju i koeficijent varijacije razlikuje apsolutne i relativne mjere disperzije upoređuje disperziju između dvije ili više statističkih serija analizira jačinu veza između dvije pojave izračunava koeficijent korelacije po metodu kovarjansedirektno iz orginalnih podataka tumači dobijene rezultate izrađuje dijagram rasturanja podataka određuje zavisnu i nezavisnu promjenjivu matematički i grafički određuje liniju regresije komentariše dobijene rezultate razlikuje opštu i poslovnu statistiku prepoznaje dokumentaciju vezanu za poslovnu statistiku razlikuje i definiše izvore podataka poslovne statistike izračunava prosječni apsolutni nivi i prosječni apsolutni rast izračunava prosječni tempo

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave

-

- izrada dijagrama rasturanja na računaru

-

- matematičko i grafičko određivanje linija regresije

Osnovni pojmovi o poslovnoj statistici - poznaje pojam, predmet i značaj poslovne statistike - definiše preduzeće kao statističku jedinicu Pokazatelji dinamike proizvodnje i prometa - objašnjava apsolutni nivo i -

-

- razvija preciznost i samostalnost u radu

-

- izračunavanje apsolutnog nivoa, apsolutnog rasta, prosječnog nivoa i prosječnog rasta

44

Informativni ciljevi i sadržaji učenik apsolutni rast i prosječni apsolutni nivo i prosječni apsolutni rast - definiše tempo razvoja i tempo rasta i prosječni tempo razvoja i rasta - objašnjava razvojnu tendenciju pojava trend

Formativni ciljevi učenik razvoja i prosječni tempo rasta uočava vezu između tempa razvoja i tempa rasta tumači dobijene rezultate odeđuje linearni trend po metodu najmanjih kvadrata izrađuje dijagram rasturanja podataka razlikuje obračun linearnog trenda za paran i neparan broj perioda vrši izolaciju i ekstrapolaciju trenda komentariše dobijene rezultate grafički prikazuje trend razlikuje obračun linearnog trenda za paran i neparan broj godina razlikuje vrste relativnih brojeva izračunava bazne i lančane indekse tumači dobijene rezultate grafički prikazuje lančane razlikuje tj. prepoznaje indekse količina, cijena, vrijednosti proizvodnje i prometa, indekse troškova života komentariše dobijene rezultate razlikuje metode izračunavanja sezonskih indeksa izračunava sezonske indekse

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave - izračunavanje prosječnog tempa rasta i prosječnog tempa razvoja - određivanje linaernog trenda - grafičko prikazivanje linije linearnog trenda na računaru

-

-

-

Relativni brojevi i pokazatelji strukture - upoznaje vrste relativnih brojeva - objašnjava bazne i lančane indekse - definiše individualne i grupne indekse količina, cijena, vrijednosti proizvodnje i prometa, indekse troškova života - poznaje sezonske varijacije i njihovo mjerenje - navodi metode izračunavanja sezonskih indeksa

-

- razvija sposobnost analitičkog mišljenja

vježbe: - izračunavanje indeksa - grafičko prikazivanje indeksa - grafičko prikazivanje uticaja sezone - izračunavanje sezonskih indeksa

- preuzima odgovornost za predložena rješenja

-

45

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik prema opštem kvartalnom prosjeku predviđa nivo pojave pomoću sezonskih indeksa izrađuje dijagrame uticaja sezonskih oscilacija na nivoa pojave razlikuje osnovne pokazatelje zaposlenih radnika izračunava pokazatelje zaposlenih prema osnovnim obelježjima (kvalifikaciona struktura.izračunavanje pokazatelja zaposlenih - - - .zaposlenih radnika .poznaje jedinice i fondove radnog vremena i koeficijent iskorišćenja radnog vremena Statističko obuhvatanje produktivnosti rada .definiše individualne i grupne indekse produktivnosti rada - . polu i starosti) izračunava broj uslovnih radnika izračunava koeficijent iskoršćenja radnog vremena izračunava produktivnost rada analizira način mjerenja produktivnosti rada izračunava individualne indekse produktivnosti rada izračunava grupne indekse produktivnosti rada na bazi nepromijenjenog sastava proizvodnje izračunava grupne indekse produktivnosti rada na bazi promijenjenog sastava proizvodnje tumači dobijene Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Statističko obuhvatanje zaposlenih radnika .upoznaje pojam .shvata značaj produktivnosti rada za uspješno poslovanje preduzeća vježbe: .objašnjava strukturu zaposlenih prema osnovnim obelježjima .shvata važnost razvoja ljudskih resursa .izračunavanje produktivnosti rada .poznaje pojam i način mjerenja produktivnosti rada . prema radnom stažu.izračunavanje indeksa produktivnosti rada - - - 46 .definiše brojno stanje radnika .

Univerzitetska knjiga.Kecojević N. od kojih jedna mora biti sa usmene provjere znanja. Zagreb. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda.izračunavanje indeksa nominalnih i realnih zarada - 5.: Statistika.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. 2003. realne i prosječne zarade . Školska knjiga.izračunavanje nominalnih realnih i prosječnih zarada .diplomirani ekonomista.: Uvod u statistiku. 7. Vidić M. . Materijalni uslovi za izvođenje nastave .objašnjava indekse neto zarada na bazi promijenjenog i nepromijenjenog sastava zaposlenih .Žižić M.: Statistika. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Visoka stručna sprema: .definiše nominalne. 2002. grafoskop.. Šošić I.Računar sa odgovarajućom programskom opremom.shvata značaj socijalne sigurnosti radnika Preporuke za izvođenje nastave vježbe: . .: Teorija korelacija u ekonomskom istraživanju 6. . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. III i IV klasifikacionom periodu). Podgorica. 8.grafoskop.Radulović J..objašnjava indekse realne. Beograd.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Statistika zarada . projektno platno i folije za . . Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . . Univerzitet Crne Gore.Ivanović B.: Poslovna statistika. Okvirni spisak literature i drugih izvora . Beograd 2002. 2003.U toku klasifikacionog perioda znanje se provjerava i ocjenjuje kroz usmene odgovore učenika i pismene zadatke (po jedan u II. prosječne neto zarade - Formativni ciljevi učenik rezultate razlikuje nominalne realne i prosječne zarade izračunava nominalne realne i prosječne zarade tumači dobijene rezultate utvrđuje pokazatelje razlika u neto zaradama različitih kategorija zaposlenih izračunava indekse neto zarada komentariše dobijene rezultate Socijalizacijski ciljevi učenik . 47 . Podgorica 2003.Veljković B. diplomirani matematičar. Univerzitet Crne Gore. .Serdar V. .profesor matematike.: Metodi statističke analize za medicinare .

9. Povezanost predmeta Znanja Tabele i dijagrami u Excel-u Izrada formula Raspodjela rezultata poslovanja preduzeća Ekonomski principi poslovanja preduzeća Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Poslovna informatika Prikazivanje ststističkih podataka Analiza podataka Poslovna ekonomija Statistika neto zarada Statistika produktivnosti rada 48 .

2. **finansijski smjer 3.osposobljavanje za timski rad.upoznavanje sa finansijskim sistemom Crne Gore. . 49 . . . FINANSIJE 1.1.upoznavanje sa značajem i ulogom međunarodnih finansija.sticanje znanja o osnovnim pojmovima monetarne ekonomije.7. . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno 108* 180** 66** 108* 246** 108* 180** 66** 108* 246** Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno *opšti i bankarski smjer.osposobljavanje za rad na poslovima finansijskog planiranja. . . finansijske analize i interne finansijske kontrole. . . .sticanje znanja iz oblasti javnih finansija. .sticanje znanja o osnovnim elementima bankarstva.utemeljivanje znanja iz oblasti poslovnih finansija.upoznavanje sa teorijskim i praktičnim aspektima finansijske nauke.osposobljavanje za samostalan rad u korišćenju instrumenata platnog prometa u zemlju i sa inostranstvom. Opšti ciljevi nastave .razumijevanje povezanosti finansija sa drugim predmetima iz oblasti ekonomije. Naziv predmeta: FINANSIJE 2.

revalvacije .opisuje nastanak.analizira ulogu .analizira uzroke i ravnotežu i posljedice stabilnost inflacije.pojašnjava značaj i podjelu finansija zadatke finansija .identifikuje predmeta kriterijume za .upoznaje pojam i kao nauku i kao značaju finansija suštinu finansija nastavni predmet kao naučne .opisuje pojam. pokazatelje .karakteristike deflacije (komparativna analiza) .devalvacije i .razlikuje aktivne.razlikuje finansije .pojašnjava ulogu . razvoj. . deflacije. vrste i pasivne.uvježbava banaka u finansijske funkcije organizaciji platnog u Excelu i prometa finansijska tržišta .posjeta banci 50 .razvija svijest o .upoznaje osnovne značaj banaka u značaju pojmove nauke o savremenoj informacionih bankarstvu privredi tehnologija . neutralne ulogu banaka u i sopstvene savremenoj bankarske poslove privredi .određuje .bruto proizvoda i proizvodnje nacionalnog dohotka Monetarne finansije .analizira funkcije . . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI . novca važnosti nastanak i razvoj .obrazlaže osnovne proizvoda.obrazlaže podjelu karakteristike finansija društvenog bruto .razvija svijest o .pojašnjava funkcije određivanje novca optimalne novčane .objašnjava mase monetarnu .4.opšti i bankarski smjer Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u finansije .poznaje osnove na Web informacionog prezentacijama Preporuke za izvođenje nastave dijalog: . deflacije.shvata značaj .analizira značaj i discipline i zadatke finansija nastavnog .obrazlaže pojave devalvacije i inflacije.utemeljuje kroz informacija za novca primjere razvoj privrede .uočava ulogu i .poznaje pojam i banaka u podjelu bankarskih organizaciji platnog poslova prometa prometa .razlikuje osnovne revalvacije -opisuje monetarne osnovne monetarne agregate agregate Bankarstvo .karakteristike inflacije .

poznaje osnove poreskog sistema Crne Gore .razvija svijest o značaju povezivanja i zajedničkog rada 51 .razlikuje rizik. značaj i vrste osiguranja .objašnjava pojam i nastanak osiguranja .identifikuje bitne elemente sistema osiguranja u Crnoj Gori .finansijskih organizacija .objašnjava pojam međunarodnih finansija i njihov značaj za Crnu Goru . vrste rizika premija.razlikuje i uočava značaj pojedinih budžetskih načela .Informativni ciljevi i sadržaji učenik sistema banaka Osiguranje .pojašnjava javne prihode i rashode .prepoznaje značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru . naknada za osiguranje .obrazlaže suštinu osiguranja .zna elemente osiguranja.vrši komparaciju uloge i značaja pojedinih međunarodnih finansijskih institucija .poznaje sisitem osiguranja u Crnoj Gori Javne finansije .razvija osjećaj odgovornosti .pravi komparaciju između pojedinih vrsta osiguranja .razlikuje osnovne kategorije javnih finansija .navodi sve vrste poreza u poreskom sistemu Crne Gore i procjenjuje njegovu obuhvatnost .analizira Zakon o budžetu i Završni račun budžeta Crne Gore za prethodnu godinu .izrada primjera likvidacije štete .definiše pojam javnih finansija .analiza državnog budžeta i budžeta lokalne samouprave Međunarodne finansije .konkretizuje kroz primjere uticaj evro-tržišta na privredu Crne Gore Socijalizacijski ciljevi učenik .obrazlaže budžetska načela .uticaj evro-tržišta na privredu Crne .analizira međunarodno kretanje kapitala .analizra suštinu i značaj osiguranja .poznaje pojam budžeta i budžetskog sistema .interpretira osnove budžeta i budžetskog sistema .navodi i pojašnjava ulogu međunarodnih .poznaje budžetski sistem Crne Gore i sistem javnih fondova Formativni ciljevi učenik .upoznaje međunarodno kretanje kapitala .razvija svijest o značaju osiguranja Preporuke za izvođenje nastave vježba: .za izvršavanje obaveza vježba: .

(izračunavanje finansijskih pokazatelja) .poznaje upravljanje novčanim tokovima i zalihama Instrumenti platnog prometa .popunjavanje obrazaca platnog prometa 52 .razvija tačnost i odgovornost u radu .razumije način korišćenja instrumenata platnog prometa . međunarodni akreditiv.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Gore Poslovne finansije .i finansijske kontrole .popunjava nalog za uplatu i nalog za isplatu .poznaje pojam i zančaj finansijskog menadžmenta .razvija osjećaj za potrebu korektne komunikacije vježba: .izračunava koeficijente obrta novčanih sredstava .primjer finansijskog plana virtuelnog preduzeća .poznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente platnog prometa sa inostranstvom Formativni ciljevi učenik .razvija poslovnu odgovornost Preporuke za izvođenje nastave vježba: .sastavlja finansijske planove .upotrebljava međunarodnu mjenicu.obrazlaže postupak izrade finansijskih planova .i savremenog pristupa finansijskom .izračunava pokazatelje likvidnosti i rentabilnosti .menadžmentu .poznaje tehnike finansijske analize . mjenice i akreditiva . međunarodnu bankarsku doznaku Socijalizacijski ciljevi učenik . međunarodni ček.uočava razliku između tradicionalnog .popunjava nalog za prenos i nalog za naplatu .razvija osjećaj za poštovanja principa koji vode uspješnom poslovanju .objašnjava osnove finansijske analize .izračunava koeficijente obrta zaliha i analizira troškove zaliha .utemeljuje kroz primjere radnje i postupke korišćenja čeka.poznaje instrumente obezbjeđenja plaćanja .razlikuje tehnike finansijske analize .nabraja i pojašnjava instrumente za gotovinska i bezgotovinska plaćanja .objašnjava osnove finansijskog planiranja .

komparira deflacije posljedice i uzroke .razvija komunikativnost . vrste i pasivne.pojašnjava funkcije određivanje novca optimalne novčane .finansijski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Uvod u finansije .analizira uzroke i stabilnost posljedice inflacije .pojašnjava pojam i i deflacije vrste inflacije i .objašnjava podjelu podjelu finansija finansija .identifikuje zadatke finansija kriterijume za .utemeljuje kroz novca primjere .predmet i zadaci izučavanja finansija .opisuje nastanak.karkteristike deflacije (komparativna analiza) . novca nastanak i značaj .razlikuje osnovne .analizira funkcije .razvija svijest o značaju finansija Preporuke za izvođenje nastave seminarski rad: .obrazlaže ulogu bankarskog sektora bankarskog sektora u regulisanju u novčanih tokova .analizira aktivne.analizira osnovne .upoznaje značaj i . neuulogu banaka u .antiinflacione antiinflacione mjere mjere .Razred: TREĆI .uočava ulogu i .analizira .obarzlaže osnovne pokazatelje pokazatelje proizvodnje i proizvodnje: raspodjelu društveni bruto društvenog proizvod.pojašnjava pojam .obrazlaže monetarne monetarne agregate agregate .posjeta banci vježba: . društveni proizvoda proizvod i nacionalni dohodak Monetarne finansije .finansijske funkcije u Excel-u 53 .razvija svijest o značaju štednje debata: .upoznaje pojam i kao nauku i suštinu finansija nastavni predmet kao naučne .analizira ulogu .-pojašnjava devalvacije i devalvaciju i revalvacije revalvaciju . . razvoj.regulisanju novčanih tokova Bankarstvo .razlikuje finansije .tralne i sopstvene savremenoj bankarske Socijalizacijski ciljevi učenik .analizira značaj i discipline zadatke finansija .obrazlaže novčanu mase ravnotežu i .opisuje pojam.poznaje osnovne značaj banaka u pojmove nauke o savremenoj bankarstvu privredi .karakteristike inflacije .

poznaje sistem osiguranja u Crnoj Gori Osnovi javnih finansija .upoznaje pojam i značaj javnih rashoda .pojašnjava pojam i nastanak osiguranja .razlikuje rizik.poznaje pojam i podjelu bankarskih poslova .definiše suštinu osiguranja .obrazlaže značaj i vrste osiguranja .vrši komparaciju javnih potreba i javnih koristi .razlikuje osnovne pojmove javnih finansija .poznaje finansiranje osiguranja .obrazlaže ulogu banaka u organizaciji platnog prometa .razlikuje vidove osiguranja . premija. pravni i tehnički aspekt osiguranja .analizira pojam i značaj fiskalne politike .poznaje pojam i funkcije javnih finansija .nalizira osnove sistema javnog finansiranja u Crnoj Gori .razlikuje Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .pojašnjava pojam i strukturu javnih potreba Javni rashodi .shvata načelo opšteg interesa seminarski rad: .poznaje informacione sisteme banaka Osiguranje .uočava bitne elemente sistema osiguranja u Crnoj Gori .uočava razliku između klasičnog i modernog shvatanja javnih rashoda .identifikuje osnovna načela javnih rashoda .analizira ulogu banaka u organizaciji platnog prometa . vrste rizika.klasifikacija javnih rashoda 54 .poznaje osnove sistema javnog finansiranja .razvija spremnost za preuzimanje odgovornosti u izvršenju zadataka vježba: .obrazlaže klasifikaciju javnih Formativni ciljevi učenik .poznaje pojam i značaj fiskalne politike .primjer likvidacije štete vježba: .definiše osnovna načela javnih rashoda . pronalazi finansijska tržišta na Web-u .sastavljanje šeme (strukturalnog prikaza) fiskalnog sistema Crne Gore .analizira ekonomski.Informativni ciljevi i sadržaji učenik privredi .uvježbava finansijske funkcije u Excelu.-definiše elemente osiguranja . naknada za osiguranje .poslove .analizira proces finansiranja osiguranja .

obrazlaže pojam i funkcije doprinosa .objašnjava porez na dobit .poznaje ekonomske funkcije javnih rashoda .poznaje pojam i klasifikaciju javnih prihoda .primjeri izvršavanju prevaljivanja i obaveza prema evazije poreza državi - - - - 55 .objašnjava pojam i suštinu taksa .obrazlaže porez na dodatu vrijednost . stopu. socijalna i poresko tehnička načela uočava uzroke prevaljivanja i evazije poreza komparira poreski monizam i pluralizam identifikuje elemente obračuna po pojedinim kategorijama poreza:poresku osnovicu.objašnjava pojam i suštinu naknada .objašnjava porez na dohodak fizičkih lica . obuhvat.obrazlaže odnos javnih rashoda i osnovnih oblika državne intervencije Javni prihodi .definiše osnovna poreska načela i principe .objašnjava prevaljivanje i evaziju poreza .poznaje karakteristike javnih zajmova Formativni ciljevi učenik kriterijume za klasifikaciju javnih rashoda analizira ekonomske funkcije javnih rashoda razlikuje transfere preko javnih rashoda razlikuje kriterijume klasifikacije javnih prihoda analizira osnovne karakteristike i elemente oporezivanja razlikuje finansijska. oslobođenja.objašnjava osnovne pojmove i dejstva oporezivanja . doprinosa i taksi analizira karakteristike javnih zajmova Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - . ekonomska.Informativni ciljevi i sadržaji učenik rashoda .razvija osjećaj vježba: odgovornosti prema .poznaje pojam i modele poreskog sistema . rokove i način plaćanja uočava razliku između taksi i poreza razlikuje naknade po vrstama komparira karakteristike poreza.objašnjava pojam i ulogu akciza .objašnjava porez na imovinu .

razumije ulogu Centralne banke Evropske unije .definiše budžetska načela .poznaje budžetski sistem Crne Gore .poznaje zajednička ulaganja (joint venture) .značaj međunarodnih (regionalnih) finansijskih institucija za Crnu Goru 56 .analizira pojam i karakteristike budžeta .analizira budžetski sistem Crne Gore .prepoznaje ulogu ostalih međunarodnih i regionalnih finansijskih orgnizacija .poznaje pojam i vrste javnih fondova u Crnoj Gori Međunarodne finansije .poznaje međunarodno kretanje kapitala .razumije budžetska načela . kroz primjere.-prepoznaje faze u budžetskoj proceduri .objašnjava pojam i ulogu Međunarodnog monetarnog fonda i Međunarodne banke za obnovu i razvoj .poznaje budžetsku proceduru .pojašnjava ulogu Centralne banke Evropske unije . uticaj valuta drugih zemalja na Socijalizacijski ciljevi učenik .poznaje pojam i karakteristike budžeta .razumije značaj socijalne sigurnosti Preporuke za izvođenje nastave vježba: .analizira međunarodno kretanje kapitala .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Budžetski sistem .upoređuje budžetski deficit i budžetsku ravnotežu .analiza budžeta države .obrazlaže značaj budžetske ravnoteže .prepoznaje značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru .analizira ciljeve i značaj međunarodnog monetarnog fonda i Međunarodne banke za obnovu i razvoj .uočava.obrazlaže uticaj valuta drugih zemalja na monetarnu Formativni ciljevi učenik .uviđa važnost i neophodnost zajedničkog rada debata: .analizira efekte zajedničkih ulaganja na nacionalnu privredu .razlikuje javne fondove u Crnoj Gori .pojašnjava funkcije budžeta .pojašnjava ulogu ostalih međunarodnih finansijskih organizacija .analiza budžeta lokalne samouprave .objašnjava pojam i značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru .

poznaje vrste poslova na evrotržištu i uticaj evro-tržišta na privredu Crne Gore Formativni ciljevi učenik monetarnu stabilnost Crne Gore .Informativni ciljevi i sadržaji učenik stabilnost Crne Gore .razlikuje vrste poslova na evrotržištu .pojašnjava značaj i ulogu evro-tržišta .prepoznaje finansiranje platnobilansnih neravnoteža Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 57 .razumije pojam i ulogu evro-tržišta .

definiše faktore i principe finansijske politike finansijski smjer Formativni ciljevi učenik . obveznica i kratkoročnih hartija od vrijednosti .razlikuje finansijsku evidenciju u širem i užem smislu .navodi aktivnosti preduzeća koje obuhvata finasijsko poslovanje .analizira pojam i sadržaj poslovnih finansija .primjena bilansnog i dinamičkog modela planiranja novčanih tokova .komparira sličnosti i razlike između izvora finansiranja i izvora sredstava .obrazlaže finansijsko poslovanje preduzeća .obrazlaže finansijsku situaciju preduzeća .sastavlja bilanse finansijske situacije po vrstama Organizacija finansijskih poslova .razvija svijest o značaju finansija za uspješno poslovanje .pojašnjava funkcije poslovnih finansija .Preduzeća Preporuke za izvođenje nastave vježba: .opisuje finansijsku službu preduzeća i njen položaj .razvija svijest o značaju racionalnog korišćenja finansijskih sredstava vježba: .obrazlaže tehnike finansijske analize .detaljno analizira vrste.poznaje osnovne elemente finansijskog planiranja .kroz konkretne primjere obrazlaže uravnoteženu.pojašnjava akcije.analizira primjenu bilansnog i Socijalizacijski ciljevi učenik .izračunavanje finansijskih pokazatelja . ulogu i značaj akcija.Razred: ČETVRTI – Informativni ciljevi i sadržaji učenik Osnovi finansija u preduzećima .navodi finansijske poslove preduzeća .identifikuje kriterijume za grupisanje finansijskih poslova preduzeća .razlikuje metode finansijskog planiranja .obrazlaže finansijske planove .analizira faktore i principe finansijske politike . obveznice i kratkoročne hartije od vrijednosti .defic itarnu i suficitarnu finansijsku situaciju .razrađuje organizaciju finansijske službe u preduzeću .poznaje pojam poslovnih finansija .obrazlaže pojam i izvore finansiranja preduzeća .poznaje finansijsku evidenciju .razlikuje osnovne finkcije i funkcionalna područja poslovnih finansija .analizira elemente finansijskog planiranja .razvija odgovornost u radu 58 .

navodi i pojašnjava učesnike i nosioce platnog prometa .popunjavanje obrazaca platnog prometa 59 .razvija tačnost i odgovornost u radu vježba: .vertik alna.definiše koeficijente obrta kupaca.razumije pojam i značaj finansijske kontrole .trend i racio analiza.obrazlaže upravljanje potraživanjima .dobavljača i obrtnih sredstava razlikuje internu i eksternu finansijsku kontrolu izračunava obrt novčanih sredstava i minimalni nivo gotovine sastavlja obračun potraživanja kreditnog perioda analizira osnovne odluke o zalihama razlikuje neposredna i posredna.otvaranje žiro računa Instrumenti platnog prometa . zaliha dobavljača i obrtnih sredstava . tekući račun. uplatni račun javnih prihoda. kliring i žiro promet otvara poslovni račun preduzeća za vježbu razlikuje vrste instrumenata platnog prometa popunjava nalog za Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - Pojam platnog prometa . zaliha.razvija osjećaj za korektnu komunikaciju vježba: .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .obrazlaže postupak za otvaranje poslovnih računa - .pojašnjava upravljanje novčanim sredstvima .razlikuje račune za obavljanje platnog prometa .nabraja i pojašnjava vrste plaćanja .analiza obrtnog fonda izračunava pokazatelje likvidnosti izračunava koeficijente obrta kupaca. gotovinska i bezgotovinska plaćanja razlikuje učesnike i nosioce platnog prometa razlikuje žiro račun.poznaje pojam i vrste instrumenata - .obrazlaže pokazatelje finansijske analize .obrazlaže upravljanje zalihama Formativni ciljevi učenik dinamičkog metoda planiranja novčanih tokova razlikuje tehnike finansijske analize: horizontalna.

poznaje pojam i vrste mjenice i mjenične radnje . podnošenje. gašenje akreditiva) i popunjava obrazac akreditiva sa svim bitnim elementima analizira devizni sistem i deviznu kontrolu analizira pojmove: valuta.Informativni ciljevi i sadržaji učenik platnog prometa . akceptiranja i indosiranja mjenice obrađuje cijeli postupak sa akreditivom (otvaranje. korišćenje. vrste i bitne elemente akreditiva . izdavanje i indosiranje-prenos čeka) utemeljuje kroz primjer postupak izdavanja.shvata potrebu i značaj timskog 60 .poznaje platni promet sa inostranstvom i sredstva plaćanja sa inostranstvom . kompenzacija razlikuje učesnike i nosioce platnog prometa sa Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .razvija preciznost. dokumentacije.razlikuje instrumente platnog prometa za bezgotovinska plaćanja .objašnjava pojam deviznog sistema i devizne kontrole .primjeri korišćenja čeka.postupak plaćanja akreditivom - . prenos hartija od vrijednosti. deviza. odgovornost i ažurnost u radu vježba: .poznaje pojam platne i kreditne kartice i cirkularno kreditno pismo Formativni ciljevi učenik isplatu popunjava nalog za uplatu popunjava nalog za prenos popunjava nalog za naplatu razlikuje vrste transakcija plaćanja detaljno poznaje način korišćenja instrumenata platnog prometa utemeljuje kroz primjer primjenu čekovnog postupka (popunjavanje.razlikuje instrumente platnog prometa za gotovinska plaćanja .poznaje pojam.uočava potrebu korektne poslovne saradnje sa svim partnerima vježba: .pojašnjava način korišćenja instrumenata platnog prometa Instrumenti obezbjeđivanja plaćanja . knjiženje.poznaje - .poznaje pojam i vrste čeka kao i čekovni postupak . mjenice i akreditiva - - Platni promet sa inostranstvom .

Računar sa odgovarajućim softverom. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. Zakon o porezu na dobit.Jovanović-Gavrilović P. 2005. . . 2005.Drugi izvori: Zakon o budžetu. Okvirni spisak literature i drugih izvora . Podgorica. aparati za kopiranje i umnožavanje. inkaso naplata. stručni časopisi.Goranović P. i drugi: Poslovne finansije.Ristić Ž.Informativni ciljevi i sadržaji učenik instrumente plaćanja u međunarodnom prometu . Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. Zakon o porezu na nepokretnosti. Beograd. 6. 2005. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju usmeni odgovori učenika i pisani radovi učenika. i drugi: Osnovi finansija. Podgorica. Podgorica.: Finansijsko poslovanje. 2005.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. 61 . Zakon o porezu na dodatu vrijednost. 2005.Mihailović K: Osnove poreskog sistema Crne Gore. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. međunarodna mjenica .razlikuje i poznaje postupak korišćenja: međunarodni dokumentarni akreditiv. Ekonomski fakultet.: Fiskalna ekonomija. .uočava sve bitne elemente naloga koji se koriste u postupku naplate i plaćanja sa inostranstvom Socijalizacijski ciljevi učenik rada Preporuke za izvođenje nastave 5. . . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. . Ekonomski fakultet.Bogdanović D. obrasci instrumenata platnog prometa.Ivanišević M. 7. međunarodni ček. . i drugi: Javne finansije. 2006. međunarodna bankarska doznaka.1996. Beograd. Beograd. Zakon o porezu na dohodak fizičkih lica. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . odgovarajuća poslovna dokumentacija.Radoman R: Uvod u finansijski menadžment. . Beograd.pojašnjava postupak naplaćivanja i plaćanja sa inostranstvom Formativni ciljevi učenik inostranstvom . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.

Viskoka stručna sprema iz područja ekonomije.8. Povezanost predmeta Znanja Problemi monetarne ravnoteže i stabilnosti Novčana masa Bankarski poslovi Pojam i vrste bilansa Evidencija novčanih sredstava i hartija od vrijednosti Pojam. vrste i značaj hartija od vrijednosti Ugovori o osiguranju Značaj obrta kapitala Ekonomski principi poslovanja Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Bankarsko poslovanje Novčana ravnoteža i stabilnost Optimalna novčana masa Bankarski poslovi Računovodstvo Izvori finansiranja preduzeća Finansijska situacija preduzeća Upravljanje novčanim sredstvima Pravo Instrumenti obezbjeđenja plaćanja Elementi osiguranja Poslovna ekonomija Koeficijenti likvidnosti Koeficijenti obrtnih sredstava 62 . diplomirani ekonomista. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .

. . . .osposobljavanje učenika za povezivanje stečenih teorijsko-stručnih znanja sa praksom konkretnih privrednih subjekata. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 72* 72+106** 72+36*** 72* 66+99** 66+33*** 216* 415** 345*** Ukupno 72 72 178 108 72 165 165 216* 415** 345*** Drugi razred je zajednički za sve smjerove. racionalno korišćenje i odgovornost za sredstva kojima posluje. RAČUNOVODSTVO 1.1.8. 63 .2. Naziv predmeta: RAČUNOVODSTVO 2. ***finansijski smjer 3.razvijanje smisla za očuvanje.shvatanje značaja i uloge računovodstvene funkcije u evidentiranju poslovnih događaja. urednog i pravovremenog davanja računovodstvenih informacija za poslovno odlučivanje.razvijanje vještina i kompetencija za obavljanje računovodstvenih poslova na računaru. . Opšti ciljevi nastave .razvijanje vještina i kompetencija za sastavljanje finansijskih izvještaja prema međunarodnim standardima i aktuelnoj zakonskoj regulativi. ** opšti smjer. * bankarski smjer.shvatanje neophodnosti tačnog.

interpretira pojam .knjiži uporedno na .u radu se primjenjuju važeći zakonski propisi .opisuje i .objašnjava žiro. . kupaca.definiše pojam dokumentaciju u materijala.dokumentacija za nabavku i izdavanje materijala 64 .pojašnjava knjiženje na kontu žiro-raćuna Evidencije .upoznaje sredstva i izvore sredstava .dokumenta za blagajničko poslovanje .upoznaje pojam. vrtste i vezi sa nabavkom i cijene trošenjem .definiše blagajnički maksimum .pravi šematski cilj i zadatke prikaz sredstava i računovodstva izvora sredstava .vrši korekciju .definiše pojam i konta po obliku oblike konta Evidencija .identifikuje objašnjava knjigovodstvena knjigovodstvena dokumenta dokumenta. gotovih cijene u radu proizvoda i robe .izrađuje dnevnik .razvija svijest o dobavljača. vrste i ličnoj odgovornosti materijala.razlikuje oblike njihovu kontrolu i konta čuvanje .knjiži na kontu račun i njegovo žiro-računa otvaranje .razvija svijest o poslovanja preko blagajne i konto poštovanju pravila blagajne i žiro blagajne računa .objašnjava stvarnog i blagajničko knjigovodstvenog poslovanje stanja blagajne .šematski prikazuje .razlikuje .nabraja blagajni i žiroinstrumente računu platnog prometa .instrumenti platnog prometa .4.izvodi evidenciju vezi sa nabavkom i na analitičkim i Preporuke za izvođenje nastave . .demonstrira blagajničku dokumentaciju i objašnjava blagajničku evidenciju .opšti. bankarski i finansijski smjer Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenica učenica Pojam .pojašnjava materijala dokumentaciju u . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI . materijala.razlikuje sredstva i računovodstva izvore sredstava .

opisuje evidenciju obaveza prema dobavljačima .Informativni ciljevi i sadržaji učenik trošenjem materijala .navodi dokumentaciju .razlikuje dokumentaciju . cijene i dokumentaciju .pojašnjava evidenciju potraživanja od kupca . materijala i žiro računa .objašnjava magacinsku evidenciju i knjigovodstvo gotovih proizvoda .objašnjava knjiženje na analitičkom i .izrađuje uporedna knjiženja na kontima dobavljača.objašnjava evidenciju i knjiženje na analitičkim i sintetičkim kontima dobavljača .knjiži na analitičkom i sintetičkom kontu 65 .knjiži na analitičkim i sintetičkim kontima dobavljača .razlikuje sintetičku i analitičku evidenciju gotovih proizvoda .interpretira evidenciju obaveza prema dobavljačima .prepoznaje pojam gotovih proizvoda.objašnjava evidenciju na analitičkom i sintetičkom kontu materijala .navodi dokumentaciju .demonstrira uporedna knjiženja Formativni ciljevi učenica sintetičkim kontima materijala Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave Evidencija gotovih proizvoda . cijene i dokumentaciju .objašnjava knjiženje na analitičkim i sintetičkim kontima gotovih proizvoda .dokumentacija za evidenciju gotovih proizvoda .stiče radne navike .upotrebljava evidenciju potraživanja od kupca .knjiži u magacinskoj evidenciji i knjigovodstvu gotovih proizvoda .prepoznaje pojam dužnika– kupca i potrebnu dokumentaciju .definiše pojam dužnika i kupca .pojašnjava pojam gotovih proizvoda.

pojašnjava inventar ukupne imovine i rezultata Pojam bilansa i konta .opisuje pojam robe.liste inventara . žiro-računu kupaca. cilj.demonstrira uporedna knjiženja na kontima robe. knjiženje robe u prodavnici - - - Inventar i inventarisanje .Informativni ciljevi i sadržaji učenik sintetičkom kontu kupca Formativni ciljevi učenica kupca sastavlja uporedna knjiženja na kontima gotovih proizvoda.razvija sistematičnost u radu .objašnjava evidenciju robe po nabavnim i po prodajnim cijenama . vrste i organizaciju inventarisanja .razlikuje pojam i vrste početnog bilansa i bilansne ravnoteže .demonstrira sastavljanje početnog bilansa - .ilustruje inventarisanje u knjizi osnovnih sredstava i na analitičkoj razlici osnovnih sredstava objašnjava i upoređuje stvarno i knjigovodstveno stanje i knjiženje razlike .sastavlja početni bilans na osnovu inventara 66 . cijene robe i dokumentaciju knjiži evidenciju robe po nabavnim i prodajnim cijenama izrađuje uporedna knjiženja na kontima robe. kupca i žiro-računa razlikuje pojam robe. cijene i dokumentaciju . cilj i organizaciju inventarisanja izrađuje inventar ukupne imovine i rezultata knjiži i utvrđuje razliku između knjigovodstvenog i stvarnog stanja Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave - . žiroračunu kupaca i robe u prodavnici knjiži sniženje i povećanje prodajne cijene u magacinu i prodavnici razlikuje pojam.opisuje pojam.utvrđuje pojam i vrste početnog bilansa i bilansne ravnoteže .

demonstrira otvaranje konta na osnovu bilansa .opisuje poslovne knjige dvojnog knjigovodstva i nabraja ih: dnevnik.objašnjava pojam poslovnih promjena i njihov uticaj na bilans stanja .prepoznaje bilansne promjene i njihov uticaj na bilans stanja .sastavlja i oblikuje probni bilans.izrađuje bilans na osnovu stanja na kontima . zaključuje konta stanja i krajnji bilans Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave .knjiži četiri osnovne bilansne promjene i formira sukcesivne bilanse . zaključuje konta stanja i pravi krajnji bilans Poslovne knjige u knjigovodstvu prosto i dvojno knjigovodstvo .formira konta na osnovu bilansa .shvata važnost postojanja pravila u radu .pojašnjava raščlanjivanje bilansa na konta .opisuje prosto i dvojno knjigovodstvo i njihove karakteristike .identifikuje i upotrebljava knjige dvojnog knjigovodstva .razlikuje dnevnik kao hronološku 67 .razlikuje dvojno knjigovodstvo .razlikuje metode prostog i dvojnog knjigovodstva . pomoćne Formativni ciljevi učenica .navodi karakteristike.demonstrira sastavljanje probnog bilansa.razvija osjećaj samopouzdanja i strpljenja .knjiži raščlanjivanje bilansa na konta .upoređuje aktivna i pasivna konta . glavna knjiga.definiše i nabraja aktivna i pasivna konta . oblike i metode dvojnog knjigovodstva .Informativni ciljevi i sadržaji učenik na osnovu inventara .definiše četiri osnovne grupe bilansnih promjena i pojašnjava sastavljanje sukcesivnih bilansa .razlikuje prosto knjigovodstvo .objašnjava sastavljanje bilansa na osnovu stanja na kontima .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik knjige i knjige propisane za preduzetnike Formativni ciljevi učenica evidenciju razlikuje glavnu knjigu kao sistematsku evidenciju razlikuje pomoćne knjige oblikuje i pravi zaključak dnevnika i glavne knjige sastavlja primjer za hronološku i sistematsku evidenciju poslovnih knjiga Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave - .pojašnjava primjer za hronološku i sistematsku evidenciju poslovnih knjiga - .navikava se na sistematičnost u radu 68 .objašnjava zaključak dnevnika i glavne knjige .

razvija svijest o poštovanju pravila Preporuke za izvođenje nastave .objašnjava . sredstava i hartija plasmane i od vrijednosti gotovinu .knjiži Socijalizacijski ciljevi učenik .objašnjava pojam ograničenja konta aktivnih .vrši korekciju pasivnih (ravnanje) vremenskih paralelnih konta razgraničenja i AVR i PVR evidenciju na tim .knjiži kratkoročna sredstava.uočava razliku finansijski rezultat.uočava značaj AVR kontima i PVR .prateća knjigovodstvena dokumentacija . novčanih potraživanja.knjiži potraživanje značaj obrtnih po osnovi prodaje sredstava .uočava dejstvo pojašnjava njihovu rashoda i prihoda podjelu na bilans stanja .razlikuje rashode i .razvija osjećaj važnosti racionalnog trošenja materijalnih dobara 69 .Razred: TREĆI .opšti smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Rashodi i prihodi . između konta zaključni list i rezultata i konta bilans uspjeha stanja .demonstrira .objašnjava izravnanje paralelnih konta AVR i PVR Evidencija obrtnih .utvrđuje finansijski knjiženje rashoda i rezultat i sastavlja prihoda na zaključni list i uspješnim kontima bilans uspjeha .razlikuje AVR i PVR .objašnjava dejstvo .knjiži na kontima vremenskih pasivnih razgraničenja i vremenskih evidenciju na tim razgraničenja kontima .knjiži rashode i rashoda i prihoda prihode na na bilans stanja uspješnim kontima .upoznaje pojam prihode rashoda i prihoda i .knjiži na kontima vremenska aktivnih razgraničenja vremenskih .vrši zatvaranje knjiženje rashoda i konta stanja prihoda sa obračunom finansijskog rezultata i sastavljanjem bilansa uspjeha Aktivna i pasivna .objašnjava pojam .navodi pojam i .navodi primjer za .

definiše kapital i pravne forme preduzeća .prepoznaje vrste preduzeća .opisuje hartije od vrijednosti . društva lica i društva kapitala . formiranje i Formativni ciljevi učenik obezvređivanje potraživanja prepoznaje dokumentaciju kod novčanih sredstava i instrumente platnog prometa knjiži (evidentira) novčana sredstva i promjene na njima knjiži novčana sredstva u blagajni knjiži akontacije po službenom putu prepoznaje hartije od vrijednosti knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti uočava značaj hartija od vrijednosti knjiži finansijske rashode i prihode Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .razlikuje kapital i pojavne oblike preduzeća .na osnovu knjigovodstvene evidencije .praćenje zakona i propisa 70 .knjiži formiranje i promjene na kapitalu .opisuje karakteristike i strukturu kapitala .opisuje evidenciju novčanih sredstava na tekućim (poslovnim) računima .objašnjava potraživanja po osnovi prodaje i obezvređivanje potraživanja .opisuje finansijske rashode i prihode Kapital i pravne norme preduzeća .prepoznaje pozajmljeni kapital preduzeća .objašnjava knjigovodstveno obuhvatanje.upoređuje sopstveni kapital kod inokosnog preduzeća.razvija odgovornost za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju .uočava karakteristike i strukturu kapitala .navodi druga potraživanja .objašnjava evidenciju kratkoročnih potraživanja plasmana i gotovine .-objašnjava evidenciju hartija od vrijednosti .objašnjava novčana sredstva i akreditive .definiše pozajmljeni kapital preduzeća . društva lica i društva kapitala .navodi pojedinačno i objašnjava vrste preduzeća .opisuje sopstveni kapital inokosnog preduzeća.

opisuje.definiše pojam vrste i vrijednosti osnovnih sredstava .razvija osjećaj lične odgovornosti u radu - - Evidencija trošenja materijala.knjige osnovnih sredstava . evidentira i objašnjava vidove pribavljanaja osnovnih sredstava .opisuje poslovne knjige osnovnih sredstava .opisuje i objašnjava dokumentaciju i evidenciju koja se koristi kod nabavke - . rashode i prihode .objašnjava kombinovane primjere kod pribavljanaja i otuđivanja osnovnih sredstava - .opisuje.objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala Formativni ciljevi učenik određuje do kojih je promjena došlo na kapitalu pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja razlikuje osnovna sredstva upoređuje i uočava vrijednosti osnovnih sredstava knjiži besplatan prijem osnovnih sredstava knjiži kupovinu osnovnih sredstava za PDV na ulaznoj fakturi knjiži izgradnju osnovnih sredstava sa PDV-om za svaku obračunsku situaciju knjiži besplatno ustupanje osnovnih sredstava knjiži prodaju osnovnih sredstava sa PDV-om knjiži rashodovanje osnovnih sredstava sastavlja i knjiži kombinovani primjer pribavljanja i otuđivanja osnovnih sredstava razlikuje vrste materijala razlikuje dokumentaciju kod nabavke materijala i izdavanja materijala u proizvodnji knjiži nabavku materijala po stvarnoj nabavnoj i Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Osnovna sredstva – vidovi pribavljanja i otuđivanja .objašnjava poslovanje.navikava se na sistematičan rad - 71 .objašnjava knjigovostveno obuhvatanje viška i manjka . sitnog inventara i autoguma . evidentira i objašnjava vidove otuđivanja osnovnih sredstava .Informativni ciljevi i sadržaji učenik promjene na kapitalu .

amortizacioni iznos.objašnjava evidenciju materijala u magacinskom.objašnjava obračun i isplatu zarada - .Informativni ciljevi i sadržaji učenik i trošenja materijala . materijalnom i finansijskom knjigovodstvu Formativni ciljevi učenik planskoj nabavnoj cijeni knjiži nabavku materijala po stvarnoj nabavnoj i planskoj nabavnoj cijeni knjiži trošenje materijala po planskoj i nabavnoj cijeni razlikuje sintetičku i analitičku evidenciju materijala sastavlja kalkulaciju nabavne cijene materijala razlikuje pojam bruto i neto zarade sastavlja.razvija spremnost i sposobnost za saradnju . osnovica za obračun amortizacije i revalorizacije izračunava amortizaciju po pravolinijskoj metodi obračuna izračunava amortizaciju po funkcionalnom metodu obračuna izračunava amortizaciju po metodi opadajućeg salda knjiži amortizaciju razlikuje nematerijalne troškove po Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - - Obračun ličnog dohotka i evidencija .praćenje propisa Obračun i evidencija amortizacije .objašnjava nematerijalne troškove - 72 . utvrđuje i vrši obračun zarade u bruto i neto iznosu knjiži obračun i isplatu zarada razlikuje pojmove: amortizaciona stopa.praćenje propisa - - - .objašnjava trošak amortizacije i metode obračuna amortizacije - .

kalkulacije i naknadne kalkulacije izrađuje kalkulaciju cijene koštanja u masovnoj i serijskoj proizvodnji izračunava i knjiži zalihe i razlikuje principe procjenjivanja zaliha sastavlja dokumentaciju i istovremeno razlikuje vrste dokumentacije koja prati obračun proizvodnje knjiži troškove proizvodnog procesa u sistemu obračuna po stvarnim troškovima knjiži proizvodnju na klasi 9 (zna da upotrebljava klasu 9 iz kontnog plana) knjiži obračun proizvodnje po stvarnim Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Evidencija masovne.razvija odgovornost i samostalnost u radu - .-objašnjava obračun rezultata poslovanja u upravljačkom preduzeću .Informativni ciljevi i sadržaji učenik . serijske i pojedinačne proizvodnje .definiše i navodi funkciju klase-9 .objašnjava sistem obračuna po standardnim troškovima - .dokumentcija kod proizvodnih preduzeća .kontni plan - - - - - - - 73 .opisuje dokumentaciju koja prati obračun proizvodnje .navodi značaj proizvodnog knjigovodstva (obračun proizvodnje. troškova i učinka) .objašnjava obračun i knjiženje poslovnih prihoda Formativni ciljevi učenik vrstama knjiži nematerijalne troškove knjiži poslovne prihode uočava karakteristike proizvodnog procesa pravi klasifikaciju troškova i učinka proizvodnog procesa oblikuje i uočava strukturu predkalkulacije.ilustruje i objašnjava pogonski obračunski list (masovna i serijska proizvodnja) .objašnjava kalkulaciju i vrste kalkulacija .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik - Formativni ciljevi učenik troškovima sastavlja pogonski obračunski list (POL) u masovnoj proizvodnji sastavlja pogonski obračunski list (POL) u serijskoj proizvodnji izrađuje kalkulaciju cijene koštanja proizvoda sastavlja kalkulaciju cijene koštanja glavnih mjesta troškova pravi sisitem obračuna po standardnim troškovima Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - 74 .

knjiži rashode i rashoda i prihoda prihode na na bilans stanja uspješnim kontima .prateća knjigovodstvena dokumentacija 75 .objašnjava .objašnjava pojam .uočava razliku finansijski rezultat.bankarski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenica Rashodi i prihodi . novčanih potraživanja.navodi pojam i .uočava značaj AVR kontima i PVR .razlikuje rashode i .razvija svijest o poštovanju pravila .knjiži na kontima vremenskih pasivnih razgraničenja i vremenskih evidenciju na tim razgraničenja kontima . između konta zaključni list i rezultata i konta bilans uspjeha stanja .demonstrira .utvrđuje finansijski knjiženje rashoda i rezultat i sastavlja prihoda na zaključni list i uspješnim kontima bilans uspjeha . sredstava i hartija plasmane i od vrijednosti gotovinu .knjiži Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave .vrši zatvaranje knjiženje rashoda i konta stanja prihoda sa obračunom finansijskog rezultata i sastavljanjem bilansa uspjeha Aktivna i pasivna .navodi primjer za .prateća knjigovodstvena dokumentacija .knjiži kratkoročna sredstava.vrši korekciju pasivnih (ravnanje) vremenskih paralelnih konta razgraničenja i AVR i PVR evidenciju na tim .objašnjava dejstvo .uočava dejstvo pojašnjava njihovu rashoda i prihoda podjelu na bilans stanja .knjiži na kontima vremenska aktivnih razgraničenja vremenskih .knjiži potraživanje značaj obrtnih po osnovi prodaje sredstava .razlikuje AVR i PVR .objašnjava pojam ograničenja konta aktivnih .razvija osjećaj o važnosti racionalnog trošenja materijalnih .upoznaje pojam prihode rashoda i prihoda i .Razred: TREČI .objašnjava izravnanje paralelnih konta AVR i PVR Evidencija obrtnih .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik - objašnjava obračun rezultata poslovanja u troškovnom knjigovodstvu - objašnjava potraživanja po osnovu prodaje i obezvređivanje potraživanja - navodi druga potraživanja - opisuje evidenciju novčanih sredstava na tekućim (poslovnim) računima - objašnjava novčana sredstva i akreditive - opisuje hartije od vrijednosti - objašnjava evidenciju hartija od vrijednosti - opisuje finansijske rashode i prihode Kapital i pravne forme preduzeća - definiše kapital i pravne forme preduzeća - navodi pojedinačno i objašnjava vrste preduzeća - opisuje karakteristike i strukturu kapitala - opisuje sopstveni kapšital, inokosnog preduzeća, društva lica i društva kapitala - definiše pozajmljeni kapšital preduzeća - objašnjava knjigovodstveno obuhvatanje, formiranje i promjene na

Formativni ciljevi učenica obezvređivanje potraživanja prepoznaje dokumentaciju kod novčanih sredstava i istrumente platnog prometa knjiži (evidentira) novčana sredstva i promjene na njima knjiži novčana sredstva u blagajni knjiži akontacije po službenom putu prepoznaje hartije od vrijednosti knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti uočava značaj hartija od vrijednosti knjiži finansijske rashode i prihode

Socijalizacijski ciljevi učenica dobara

Preporuke za izvođenje nastave

-

-

- razlikuje kapital i pojavne oblike preduzeća - prepoznaje vrste preduzeća - uočava karakteristike i strukturu kapitala - upoređuju sopstveni kapital kod inokosnog preduzeća, društva lica i društva kapitala - -prepoznaje pozajmljeni kapital preduzeća - knjiži formiranje i promjene na kapitalu - na osnovu knjigovostvene evidencije određuje do kojih

- razvija odgovornost za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju

76

Informativni ciljevi i sadržaji učenik kapitalu - objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala

Formativni ciljevi učenica je promjena došlo na kapitalu - pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja

Socijalizacijski ciljevi učenica

Preporuke za izvođenje nastave

77

Razred: TREĆI - finansijski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Rashodi i prihodi - razlikuje rashode i - upoznaje pojam prihode rashoda i prihoda i - uočava dejstvo pojašnjava njihovu rashoda i prihoda podjelu na bilans stanja - objašnjava dejstvo - knjiži rashode i rashoda i prihoda prihode na na bilans stanja uspješnim kontima - demonstrira - utvrđuje finansijski knjiženje rashoda i rezultat i sastavlja prihoda na zaključni list i uspješnim kontima bilans uspjeha - objašnjava - uočava razliku finansijski rezultat, između konta zaključni list i rezultata i konta bilans uspjeha stanja - navodi primjer za - vrši zatvaranje knjiženje rashoda i konta stanja prihoda sa obračunom finansijskog rezultata i sastavljanjem bilansa uspjeha Aktivna i pasivna - knjiži na kontima vremenska aktivnih razgraničenja vremenskih - objašnjava pojam ograničenja konta aktivnih - knjiži na kontima vremenskih pasivnih razgraničenja i vremenskih evidenciju na tim razgraničenja kontima - razlikuje AVR i PVR - objašnjava pojam - vrši korekciju pasivnih (ravnanje) vremenskih paralelnih konta razgraničenja i AVR i PVR evidenciju na tim - uočava značaj AVR kontima i PVR - objašnjava izravnanje paralelnih konta AVR i PVR Evidencija obrtnih - knjiži kratkoročna sredstava, novčanih potraživanja, sredstava i hartija plasmane i od vrijednosti gotovinu - navodi pojam i - knjiži potraživanje značaj obrtnih po osnovi prodaje sredstava - knjiži

Socijalizacijski ciljevi učenik - razvija svijest o poštovanju pravila

Preporuke za izvođenje nastave - prateća knjigovodstvena dokumentacija

- razvija osjećaj o važnosti racionalnog trošenja materijalnih dobara

78

objašnjava novčana sredstva i akreditive .objašnjava evidenciju hartija od vrijednosti .prepoznaje vrste preduzeća .razvija odgovornost za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju 79 . formiranje i Formativni ciljevi učenik obezvređivanje potraživanja prepoznaje dokumentaciju kod novčanih sredstava i instrumente platnog prometa knjiži (evidentira) novčana sredstva i promjene na njima knjiži novčana sredstva u blagajni knjiži akontacije po službenom putu prepoznaje hartije od vrijednosti knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti uočava značaj hartija od vrijednosti knjiži finansijske rashode i prihode Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .knjiži formiranje i promjene na kapitalu .definiše kapital i pravne forme preduzeća .opisuje karakteristike i strukturu kapitala .na osnovu knjigovodstvene evidencije .opisuje finansijske rashode i prihode Kapital i pravne forme preduzeća .opisuje hartije od vrijednosti .navodi pojedinačno i objašnjava vrste preduzeća .-definiše pozajmljeni kapital preduzeća .opisuje evidenciju novčanih sredstava na tekućim (poslovnim) računima .upoređuju sopstveni kapital kod inokosnog preduzeća.navodi druga potraživanja .opisuje sopstveni kapital inokosnog preduzeća.prepoznaje pozajmljeni kapital preduzeća .uočava karakteristike i strukturu kapitala .objašnjava potraživanja po osnovi prodaje i obezvređivanje potraživanja .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .objašnjava evidenciju kratkoročnih potraživanja plasmana i gotovine .-objašnjava knjigovodstveno obuhvatanje. društva lica i društva kapitala .razlikuje kapital i pojavne oblike preduzeća . društva lica i društva kapitala .

objašnjava kombinovane primjere kod pribavljanaja i otuđivanja osnovnih sredstava - . evidentira i objašnjava vidove otuđivanja osnovnih sredstava .prateća knjigovodstvena dokumentacija - - 80 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik promjene na kapitalu .opisuje.-objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala Formativni ciljevi učenik određuje do kojih je promjena došlo na kapitalu pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja razlikuje osnovna sredstva upoređuje i uočava vrijednosti osnovnih sredstava knjiži besplatan prijem osnovnih sredstava knjiži kupovinu osnovnih sredstava za PDV na ulaznoj fakturi knjiži izgradnju osnovnih sredstava sa PDV za svaku obračunsku situaciju knjiži besplatno ustupanje osnovnih sredstava knjiži prodaju osnovnih sredstava sa PDV knjiži rashodovanje osnovnih sredstava sastavlja i knjiži kombinovani primjer pribavljanja i otuđivanja osnovnih sredstava Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Osnovna sredstvavidovi pribavljanja i otuđivanja .definiše pojam vrste i vrijednosti osnovnih sredstava .opisuje poslovne knjige osnovnih sredstava .razvija osjećaj lične odgovornosti u radu .objašnjava knjigovostveno obuhvatanje viška i manjka . evidentira i objašnjava vidove pribavljanja osnovnih sredstava .opisuje.

prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja Evidencija plasmana . od vrijednosti nematerijalnih .Razred: ČETVRTI .upotrebljava kontni plan banke .prepoznaje hartije od vrijednosti.razlikuje i knjiži ulaganja. Socijalizacijski ciljevi učenik .navikava se na sistematičan rad . osnovnih nematerijalna sredstva i drugih ulaganja i druga sredstva banke sredstva banke .prateća knjigovodstvena dokumentacija .knjiži kratkoročne i i izvora sredstava dugoročne banke plasmane i kredite .knjiži-evidentira .razvija odgovornost i samostalnost u radu 81 .knjiži evidenciju i gotovinskih gotovinskih ekvivalenata bankedepozita kod devizni račun i narodne banke devizna blagajna .opisuje i nabraja hartije od vrijednosti.opšti smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Evidencija .knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje) Evidencija gotovine .izrađuje bilans uspjeha banke .izrađuje bilans poslovanja banke stanja banke .objašnjava .prepoznaje pojam funkcije i sadržaj konta .evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom Evidencija hartija .opisuje evidenciju devizna sredstva gotovine i (devizni račun i gotovinskih devizna blagajna) ekvivalenata .praćenje propisa .objašnjava banke evidenciju .knjiži kratkoročne i evidenciju dugoročne depozite plasmana i izvora i kredite sredstava banke .razvija sposobnost za saradnju Preporuke za izvođenje nastave .uočava poslovanja banakaspecifičnosti bilans stanja i bilans knjigovodstva i uspjeha banke poslovnik knjiga .

objašnjava evidenciju rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Knjigovodstvo budžetskih korisnika .knjiži prihode banke .prateća knjigovodstvena dokumentacija .prepoznaje budžetski cilj.shvata važnost profesionalnosti u radu . kapitala i rezervi . osnovna sredstva i druga sredstva banke Evidencija obaveza iz poslovanja.objašnjava evidenciju budžeta i budžetsko računovodstvo Sistem glavne knjige i trezora .knjiži nabavke nefinansijske imovine .utvrđuje i knjiži gubitak banke .Informativni ciljevi i sadržaji učenik nematerijalna ulaganja.izrađuje bilans uspjeha banke .razlikuje pripremu donošenja i izvršenja budžeta .prepoznaje budžetski sistem .objašnjava obaveze iz poslovanja.opisuje budžetsku klasifikaciju .objašnjava kontni okvir za budžetski sistem .objašnjava i ilustruje sistem glavne knjige i trezora .prepoznaje i knjiži obaveze iz poslovnih odnosa kapitala i rezervi .knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja .knjiži raspodjelu dobiti banke . kapitala i rezervi Evidencija rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke .finansijski izvještaji poslovne banke .razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode .prepoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu .sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke .knjiži dugoročna rezervisanja .knjiži otuđivanje nefinansijske imovine 82 . obim i konsolidovani račun trezora .specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika .

razlikuje pojam i značaj PDV-a .razvija svijest o poštovanju pravila završni račun za direktne i u radu indirektne budžetske korisnike .knjiži aktivna i pasivna vremenska razgraničenja .evidentira finansijsku imovinu .knjiga ulaznih i izlaznih faktura .knjiži-evidentira robu po prodajnim cijenama .knjiži-evidentira zalihe .evidentira budžetski deficit i suficit .stiče naviku da .evidentira obaveze .prepoznaje porez na dodatu vrijednost (PDV) .objašnjava završni račun i finansijsko izvještavanje Evidencija poslovanja trgovinskog preduzeća u unutrašnjem prometu .knjiži tekuće prihode .PDV prijava .prepoznaje planski izvodi nabavku robe na pojedine radne domaćem tržištu zadatake .izračunava i knjiži PDV Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . „poreski obveznik” i „poreski dužnik” .knjiži-evidentira robu po nabavnim cijenama .razlikuje ostala opšta pitanja PDV-a .finansijski izvještaji .sastavlja i knjiži .knjiži izvore sopstvenih sredstava-kapitala .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi Završni račun i finansijsko izvještavanje .praćenje propisa 83 .knjiži tekuće rashode .objašnjava računovodstveni aspekt poslovnih promjena na robi učenik .razlikuje predmet oporezivanja.sastavlja i oblikuje finansijske izvještaje za direktne i indirektne budžetske korisnike .

opisuje i objašnjava spoljnotrgovinsko poslovanje Utvrđivanje i raspodjela finansijskog rezultata .razvija svijest o poštovanju pravila .godišnji obračun 84 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .dokumentacija izvozno-uvoznih poslova Godišnji obračun i zaključak poslovnih knjiga .vrši korekciju i knjiženje cijena robe (sniženje i povećanje prodajnih cijena) .sastavlja obračun i prati raspodjelu poslovnog finansijskog rezultata preduzeća .a)metod ukupnih troškova .razlikuje metode obračuna periodičnog finansijskog rezulta preduzeća .pravi obračun i raspodjelu periodičnog rezultata preduzeća .b)metod prodatih učinaka .tržištu Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .objašnjava obračun i raspodjelu periodičnog rezultata preduzeća . otpis i gubitak na zalihama robe .knjiži interno kretanje robe u trgovinskom preduzeću . višak.razlikuje i knjiži prodaju robe na ino.razlikuje i knjiži manjak.izračunava i knjiži razliku u cijeni robe .objašnjava kretanje i prodaju robe Formativni ciljevi učenik .izvodi predzaključna knjiženja .knjiži prodaju robe na domaćem tržištu .razlikuje i knjiži nabavku robe na ino-tržištu .objašnjava obračun i raspodjelu poslovnog finansijskog rezltata .razvija osjećaj odgovornosti u radu .zaključni list .kalkulacijaobrazac Evidencija poslovanja trgovinskog preduzeća u spoljnoj trgovini .

izrađuje i oblikuje finansijske izvještaje prema MRS-1 i aktuelnoj zakonskoj računovodstvenoj regulativi (primjeri iz prakse) Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .objašnjava i ilustruje primjere sastavljanja finansijskih izvještaja prema MRS-1 i aktuelnoj zakonskoj regulativi 85 .izrađuje zaključni list .sastavlja i interpretira izvještaj o promjenama na kapitalu .sastavlja i intrpretira izvještaj o tokovima gotovine .razlikuje strukturu i sadržaj finansijskih izvještaja .sastavlja i interpretira bilans uspjeha .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .sastavlja i interpretira bilans stanja .prezentacija finansijskih izvještaja .opisuje međunarodni standard I .zvodi formalni zaključak poslovnih knjiga .

razvija odgovornost i samostalnost u radu .uočava poslovanja banke – specifičnosti bilans stanja i bilans knjigovodstva i uspjeha poslovnik knjiga . nematerijalna Socijalizacijski ciljevi učenik .knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje) Evidencija gotovine .prepoznaje hartije vrijednosti.upotrebljava kontni plan banke .stiče naviku da planski izvodi pojedine radne zadatake .knjiži evidenciju i gotovinskih gotovinskih ekvivalenata banke depozita kod – devizni račun i narodne banke devizna blagajna .izrađuje bilans poslovanja banke stanja banke .prepoznaje pojam funkcije i sadržaj konta .knjiži-evidentira .evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom Hartije od .Razred: ČETVRTI .prateća knjigovodstvena dokumentacija .objašnjava banke evidenciju .knjiži kratkoročne i i izvora sredstava dugoročne banke plasmane i kredite . od vrijednosti nematerijalna .razlikuje i knjiži ulaganja.hartije od vrijednosti 86 .knjiži kratkoročne i evidenciju dugoročne depozite plasmana i izvora i kredite sredstava plaćanja .opisuje evidenciju devizna sredstva gotovine i (devizni račun i gotovinskih devizna blagajna) ekvivalenata . osnovna nematerijalna sredstva i druga ulaganja i druga sredstva banke sredstva banke .objašnjava .prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja Evidencija plasmana .bankarski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Evidencija .nabraja hartije od vrijednosti.izrađuje bilans uspjeha banke .razvija osjećaj odgovornosti u radu Preporuke za izvođenje nastave .

utvrđuje i knjiži gubitak banke .objašnjava i ilustruje sistem glavne knjige i trezora .shvata važnost profesionalnosti u radu .prepozanje i knjiži obaveze iz poslovnih odnosa kapitala i rezervi .prepoznaje budžetski cilj.Informativni ciljevi i sadržaji učenik ulaganja.knjiži otuđivanje nefinansijske imovine 87 .razlikuje pripremu donošenja i izvršenja budžeta .prepoznaje budžetski sistem .knjiži nabavke nefinansijske imovine .objašnjava evidenciju budžeta i budžetsko računovodstvo . kapitala i rezervi Evidencija rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke .objašnjava evidenciju rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Knjigovodstvo budžetskih korisnika . obim i konsolidovani račun terzora .razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode .prateća knjigovodstvena dokumentacija .knjiži dugoročna rezervisanja .opisuje budžetsku klasifikaciju .izrađuje bilans uspjeha banke .knjiži prihode banke .sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke .knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja .specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika Sistem glavne knjige i trezora .knjiži raspodjelu dobiti banke . osnovna sredstva i druga sredstva banke Evidencije obaveza iz poslovanja.objašnjava kontni okvir za budžetski sistem . kapitala i rezervi .objašnjava obaveze iz poslovanja.prepoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu .

evidentira obaveze .knjiži tekuće rashode .objašnjava završni račun i finansijsko izvještavanje .sastavlja i oblikuje finansijske izvještaje za direktne i indirektne budžetske korisnike Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Završni račun i finansijsko izvještavanje .knjiži izvore sopstvenih sredstava-kapitala .razvija svijest o poštovanju pravila u radu 88 .knjiži tekuće prihode .evidentira budžetski deficit i suficit .knjiži aktivna i pasivna vremenska razgraničenja .sastavlja i knjiži završni račun za direktne i indirektne budžetske korisnike .knjiži-evidentira zalihe .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .evidentira finansijsku imovinu .

opisuje i nabraja hartije od vrijednosti.prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja Evidencija plasmana .knjiži kratkoročne i i izvora sredstava dugoročne banke plasmane i kredite .knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje) Evidencija gotovine .razlikuje i knjiži ulaganja.knjiži evidenciju i gotovinskih gotovinskih ekvivalenata banke depozita kod – devizni račun i narodne banke devizna blagajna .stiče naviku da planski izvodi pojedine radne zadatake .objašnjava . osnovna nematerijalna sredstva i druga ulaganja i druga sredstva banke sredstva banke . Socijalizacijski ciljevi učenik . od vrijednosti nematerijalna .hartije od vrijednosti 89 .izrađuje bilans poslovanja banke stanja banke i bilans uspjeha banke .finansijski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Evidencija .uočava poslovanja banke.prepoznaje hartije vrijednosti.Razred: ČETVRTI .razvija osjećaj odgovornosti u radu Preporuke za izvođenje nastave .prepoznaje pojam funkcije i sadržaj konta .opisuje evidenciju devizna sredstva gotovine i (devizni račun i gotovinskih devizna blagajna) ekvivalenata .objašnjava banke evidenciju .upotrebljava kontni plan banke .razvija odgovornost i samostalnost u radu .prateća knjigovodstvena dokumentacija .evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom Hartije od .knjiži-evidentira .knjiži kratkoročne i evidenciju dugoročne depozite plasmana i izvora i kredite sredstava plaćanja . specifičnosti bilans stanja i bilans knjigovodstva i uspjeha poslovnik knjiga .

knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja .objašnjava evidenciju budžeta i budžetsko računovodstvo . kapitala i rezervi Evidencija rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke .specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika Sistem glavne knjige i trezora .prepoznaje budžetski sistem .objašnjava i ilustruje sistem glavne knjige i trezora .knjiži nabavke nefinansijske imovine .izrađuje bilans uspjeha banke .utvrđuje i knjiži gubitak banke . osnovna sredstva i druga sredstva banke Evidencije obaveza iz poslovanja.knjiži otuđivanje nefinansijske 90 .prepozanje i knjiži obaveze iz poslovnih odnosa kapitala i rezervi .objašnjava kontni okvir za budžetski sistem .knjiži prihode banke .shvata važnost profesionalnosti u radu . obim i konsolidovani račun trezora .sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke .opisuje budžetsku klasifikaciju .razlikuje pripremu donošenja i izvršenja budžeta .prepoznaje budžetski cilj.finansijski izvještaji .knjiži raspodjelu dobiti banke .knjiži dugoročna rezervisanja .objašnjava obaveze iz poslovanja.objašnjava evidenciju rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Knjigovodstvo budžetskih korisnika .razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode .prepoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu . kapitala i rezervi .Informativni ciljevi i sadržaji učenik nematerijalna ulaganja.

objašnjava računovodstveni aspekt poslovnih promjena na robi - - učenik imovine knjiži-evidentira zalihe evidentira finansijsku imovinu knjiži aktivna i pasivna vremenska razgraničenja evidentira obaveze knjiži izvore sopstvenih sredstava-kapitala knjiži tekuće rashode knjiži tekuće prihode evidentira budžetski deficit i suficit sastavlja i knjiži .razvija svijest o završni račun za poštovanju pravila direktne i u radu indirektne budžetske korisnike sastavlja i oblikuje finansijske izvještaje za direktne i indirektne budžetske korisnike prepoznaje nabavku robe na domaćem tržištu knjiži-evidentira robu po nabavnim cijenama knjiži-evidentira robu po prodajnim cijenama prepoznaje porez na dodatu vrijednost (PDV) razlikuje pojam i značaj PDV razlikuje predmet oporezivanja. poreski obveznik i poreski dužnik razlikuje ostala opšta pitanja PDV-a izračunava i knjiži Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 91 .objašnjava završni račun i finansijsko izvještavanje - Formativni ciljevi - .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Završni račun i finansijsko izvještavanje .

. knjigovodstvenom dokumentacijom (nalozi za prenos. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva Beograd. Okvirni spisak literature i drugih izvora . 1999. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. obrasci godišnjih obračuna i drugi).Zakoni i drugi propisi o računovodstvu i platnom prometu preduzeća . . Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .: Uvod u računovodstvo. . Škarić. 1997. finansijska dokumentacija kod banaka.: Zbirka testova i zadataka sa rešenjima iz računovodstva. Beograd.Radovanović R.Radovanović R. . . po jedan u klasifikacionom periodu u svim razredima.Petrović Z. 7. 8..Učionica opremljena računarom sa odgovarajućom programskom opremom.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik PDV Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 5. grafoskopom.: Finansijsko računovodstvo. hartije od vrijednosti. 1999. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . K.: Računovodstvo.Poznanić-Leko V. . Beograd. 2003. diplomirani ekonomista. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja. isplatu.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. finansijska dokumentacija kod budžetskih ustanova. II 6.: Računovodstvo preduzeća. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .Malešević V. 92 . 1996.Ekonomska enciklopedija I. Beograd. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu.U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju usmeni odgovori učenika i pisani radovi učenika – pismeni zadaci.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. Zavod za udžbenike i natsavna sredstva Beograd.

9. ostale hartije od vrijednosti) Platni promet u zemlji i inostranstvu Plasman novčanih sredstava Bilans banke Pravo Bankarsko poslovanje 93 . Povezanost predmeta Znanja Sredstva i izvori sredstava Ulaganja u reprodukciju Rezultati poslovanja preduzeća Evidencija u nabavci i poslovanju Evidencija u skladištu Uvoz i izvoz robe Hartije od vrijednosti Bilans banke Evidencija plasmana i izvora sredstava banke Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Poslovna ekonomija Klasifikacija sredstava Kapaciteti sredstava Kapital Dokumentacija u vezi sa nabavkom robe Dokumentacija u vezi sa prodajom robe Dokumentacija u vezi sa uvozom i izvozom robe Vrste hartija od vrijednosti (mjenice. čekovi.

preciznosti i pouzdanosti u radu s novcem.razvijanje profesionalnosti i efikasnosti u obavljanju poslova sa komitentima. .sticanje znanja iz oblasti prikupljanja novčanih sredstava. . štednih i drugih računa komitenata (klijenata). .1. . .upoznavanje sa elementima poslovne uspješnosti banke. . .9. procedura i tehnika otvaranja i vođenja depozita po viđenju.upoznavanje sa principima poslovanja banke.osposobljavanje za operativno-izvršne radnje sa instrumentima platnog prometa i sa hartijama od vrijednosti.razumijevanje platnog prometa (vrste. BANKARSKO POSLOVANJE 1.osposobljavanje za sprovođenje bankarskih pravila i standarda vezanih za blagajničko-trezorsko poslovanje.sticanje znanja o kreditnoj aktivnosti banke. . osnivanjem i djelatnostima banke.2. .razvijanje povjerljivosti. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 108 99 207 108 99 207 3. Naziv predmeta: BANKARSKO POSLOVANJE 2.upoznavanje sa nastankom. sredstva i instrumenti). 94 . .osposobljavanje za primjenu pravila. štednim i deviznim depozitima). odnosno formiranje kreditnog potencijala (poslovi sa novčanim. Opšti ciljevi nastave .

prepoznaje bitne . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI .navodi osnovna uslovima obilježja ekonomije savremenog bankarstva sa osvrtom na današnji bankarski sistem u CG Banka preduzeće.razumije bitne .razumije ulogu bankarstva (stari.objašnjava vremenskim osnovne periodima karakteristike .navodi bitne karakteristike komercijalne banke .objašnjava ulogu centralne banke .upoznaje termin banke.razlikuje ostale preduzećima iz vrste banaka drugih privrednih djelatnosti . poslovne banka-finansijsko banke.navodi bitne karakteristike poslovne banke . preduzeće komercijalne i .bankarski smjer Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Pojam i razvoj .definiše pojam bankarstva u prema zanimanju banke različitim .razlikuje poslove u Organizacioni oblici preduzeću banaka .navodi razlike između privrednih preduzeća i banaka .objašnjava karakteristike Preporuke za izvođenje nastave 95 .navodi bitne karakteristike investicione banke .navodi specifičnosti univerzalne banke i sličnosti banke sa .nabraja osnovne kriterijume za razvrstavanje banaka . banaka u srednji i novi vijek) savremenim .definise pojam karakteristike i preduzeca ulogu centralne .4.razvija pozitivnu banaka karakteristike identifikaciju .

razlikuje organe upravljanja.definise likvidnost banke .navodi ostale banke Organizacija rada u banci .analizira postupak izdavanja dozvole za rad banke .upoznaje principe Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .opisuje kontrolu poslovanja banaka .upoznaje značaj utvrđivanja i raspoređvanja prihoda i raspoređivanja dobiti banke .upoznaje način organizacije rada u banci .uočava prednosti i nedostatke u poslovanju banke .navodi prava i obaveze banke u pravnom prometu . odnosno 96 .obrazlaže statut banke .analizira faktore koji utiču na likvidnost banke .razvija sistematičnost u radu .razvija osjećaj poštovanja propisa ..opisuje izvršne organe Pravni aspekt banke . rukovođenja i upoređuje njihove bitne uloge .uočava značaj menadžmenta i organizacije u banci .analizira program rada banke .Informativni ciljevi i sadržaji učenik univerzalne banke .opisuje djelatnost banke .opisuje organe upravljanja .upoznaje organizaciju rada i upravljanja .analizira sadržinu ugovora o osnivanju banke .definiše ugovor o osnivanju banke .analizira ciljnu funkciju banke.upoznaje sanaciju i likvidaciju banke Načela bankarskog poslovanja .razlikuje prava i obaveze banke u pravnom prometu .upoređuje rad izvršnih organa sa radom ostalih organa u banci .opisuje organe rukovođenja .objašnjava osnivanje banke . upis u sudski registar i sticanje svojstva pravnog lica .razlikuje i upoređuje načine osnivanja banaka .objašnjava postupak izdavanja dozvole za rad banke.analizira postupak sanacije i likvidacije banke .

objašnjava izdavanje blagajničkih zapisa .upoznaje oročene depozite .obrazlaže poslove pribavljanja sredstava u vidu dugoročnih kredita u zemlji i inostranstvu .stiče radne navike 97 . princip ekonomičnosti. aktivne i neutralne bankarske poslove razlikuje depozitne poslove: prema rokovima prema namjeni Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - Vrste bankarskih poslova . princip sigurnosti.navodi vrste bankarskih poslova . princip rentabilnosti.razvija osjećaj odgovornosti u izvršavanju radnih zadataka .objašnjava emisiju hartija od vrijednosti .upoznaje pasivne bankarske poslove . princip javnosti Formativni ciljevi učenik maksimiziranje stope prinosa po jedinici akcijskog kapitala analizira bilansnu strukturu banke kao i postupak uravnoteženja priliva i odliva sredstava prepoznaje kreditnu sposobnost dužnika vrednuje značaj ostvarenja veće dobiti kao razlike između prihoda i rashoda razlikuje faktore koji utiču na rentabilnost razlikuje pasivne.razlikuje hartije od vrijednosti .razlikuje načine pribavljanja kredita u zemlji i inostranstvu .razlikuje i upoređuje načine i postupke za .navodi depozite po viđenju privrede i stanovništva .obrazlaže princip likvidnosti.Informativni ciljevi i sadržaji učenik poslovanja banaka .objašnjava pojam i značaj aktivnih bankarskih poslova . princip racionalnosti.razlikuje vrste kredita .razlikuje načine odobravanja kredita .analizira aktivne bankarske poslove .obrazlaže zaduživanje kod drugih banaka .definiše pojam - .oblikuje jednu vrstu blagajničkog zapisa .

neutralne bankarske poslove .objašnjava posredničke.upoznaje kredite za pravna lica .navodi vrste kredita . stalna i obrtna sredstva) Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - 98 . komisione i sopstvene bankarske poslove Formativni ciljevi učenik odobravanje kredita pravnim licima razlikuje formalnu i materijalnu kreditnu sposobnost razlikuje i upoređuje kratkoročne kredite: kredit na tekući račun eskontni kredit lombardni kredit avalni kredit razlikuje dugoročne kredite (za osnovna sredstva.upoznaje kredite za fizička lica .obrazlaže praćenje i kontrolu upotrebe kredita .obrazlaže uslove za dobijanje kredita . dugoročne (investicione) kredite.Informativni ciljevi i sadržaji učenik kredita .upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita fizičkim licima .navodi karakteristike kratkoročnih kredita.obrazlaže tehniku ispitivanja kreditne sposobnosti . srednjoročnih kredita.upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita pravnim licima .

obrazlaže poslove. menadžment . međunarodne kreditne karte.Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Menadžment platnog prometa .upoznaje funkcije i osobine bankarskog .navodi sisteme međunarodnog plaćanja .razlikuje međunarodni dokumentarni akreditv.preuzima odgovornost u izvršavanju zadataka 99 .razlikuje obračunska plaćanja (kompenzacija.navikava se na poštovanje propisa Preporuke za izvođenje nastave Poslovi banaka sa inostranstvom . ček i ostale instrumente . nosioce i učesnike u platnom prometu .upoznaje funkcionisanje međunarodnog platnog prometa bankarski smjer Formativni ciljevi učenik .prepoznaje instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu .opisuje planiranje kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta . međunarodno kreditno pismo.uočava ulogu i važnost kreditnog posla sa inostranstvom .prepoznaje sisteme međunarodnog plaćanja .definiše kreditni posao sa inostranstvom .primjenjuje na primjerima u praksi i razlikuje pojmove: menadžer.razlikuje mjenicu.navodi vrste platnog prometa .navodi instrumente unutrašnjeg platnog prometa .razvija osjećaj da motiviše saradnike na timski rad .analizira unutrašnji i međunarodni platni promet . mjenica . cesija i asignacija). .razvija stručnost i poslovnost u radu .upoznaje sistem međunarodnog plaćanja Bankarski menadžment .interpretira rezultat rada uspješnog i neuspješnog menadžera Socijalizacijski ciljevi učenik .poznaje obračunska plaćanja .objašnjava instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu .razlikuje sisteme međunarodnog plaćanja . međunarodni ček.navodi i obrazlaže značaj bankarskog menadžmenta . međunarodnu bankarsku doznaku.

.upoznaje hartije od vrijednosti . .igra uloga: broker i klijent 100 .razvija komunikativnost i samopouzdanje u radu .razlikuje namjenu hartija od vrijednosti (akcije.vrši izbor izvora informacije .opisuje elektronski platni promet .vrši selekciju informacija .opisuje poslovanje hartijama od vrijednosti .definiše finansijski informacioni sistem. blagajnički zapis. .definiše hartije od vrijednosti .izgrađuje prepoznatljiv stil i vještinu u rješavanju problema svih funkcija koje menadžer obavlja .upoznaje savremene računarske mreže u bankarstvu. obveznice.vrši klasifikaciju proizvoda .razlikuje instrumente marketinga . .upoznaje elektronsko bankarstvo.koristi programe za elektronsko finansijsko tržište Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Finansijski informacioni sistem .razvija pozitivan stav prema savremenim sredstvima komunikacije . certifikat. .navodi faktore koji utiču na razvoj elektronskog bankarstva Hartije od vrijednosti .koristi elektronsku poštu .Informativni ciljevi i sadržaji učenik menadžmenta Formativni ciljevi učenik .seminarski rad: analiza trenutne situacije na našoj i svjetskoj berzi .navodi sisteme za prenos podataka sa berze.navodi hartije od vrijednosti .opisuje elektronsko finansijsko tržište i baze.sastavlja. . skladišnica konosman) .opisuje sisteme međubankarske komunikacije. razrađuje i analizira plan kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta .

uspješnosti banke.razvija osjećaj tačnosti i odgovornosti u radu 101 .analizira elemente modeliranja baze podataka .upoznaje ulogu berze i značaj berzanskih poslova .identifikuje poslovne procese u banci .razlikuje osnovne funkcije tržišta kapitala .analizira korišćenje računovodstvenih izvještaja za sagledavanje i praćenje: likvidnosti banke.pojašnjava korišćenje računovodstvenih izvještaja o poslovanju za upravljačke svrhe .razumije pojam i karakteristike bilansa banke .izvještava i analitički obrađuje podatke za menadžment .prepoznaje berzansku i vanberzansku trgovinu .upoznaje pojmove finansijskog tržišta i novčanog tržišta .prepoznaje ugovor o osnivanju berze .određuje osobine poslovnih procesa u banci .upoznaje koncept menadžmenta informacionih sistema .upoznaje se sa značajem deviznog tržišta .precizira podatke veze i metode karakterističnih objekata IS u banci .analizira dešavanja na tržištu kapitala kroz konkretne primjere .upoznaje tržište kapitala . kapitala banke Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Finansijsko tržište .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Menadžment informacionih sistema u bankarstvu .razlikuje kriterijume za klasifikaciju finansijskog tržišta .upoznaje knjigovodstvo i poslovne knjige banke .upoznaje softverske komponente MIS-a u banci Formativni ciljevi učenik .simulira finansijski plan banke .navikava se na tačnost i ažurnost u radu Poslovna uspješnost banke .prevodi u EXEL i analitički obrađuje podatake .

Živković A. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. .: Uvod u računovodstvo. .Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u toku tog perioda. 8. II . Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . planiranje i praćenje novčanih tokovavrste novčanih tokova 102 . . najmanje jednom u klasifikacionom periodu. 2004. . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Beograd. 1997.Bankarsko poslovanje. prihoda i finansijskog rezultata banke Računovodstvo Evidencija hartija od vrijednosti. Povezanost predmeta Znanja Načela bankarskog poslovanja Vrste bankarskih poslova Poslovi sa hartijama od vrijednosti Hartije od vrijednosti Menadžment informacionih sistema u bankarstvu Finansijsko tržište Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Računovodstvo Evidencija poslovanja banaka i specifičnosti bankarskog knjigovodstva Računovodstvo Evidencija rashoda. 2005.Ekonomska enciklopedija I. Beograd.: Finansijski menadžment. . hartijama od vrijednosti . osnovnih sredstava i drugih sredstava banke Pravo Hartije od vrijednosti Poslovna informatika Rad sa listama i bazama Finansije Finansiranje. grafoskop.: Leksikon finansijskih tržišta.Milivojević D. platnom prometu.: Bankarstvo.. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Beograd 6.: Monetarna ekonomija i bankarstvo za treći i četvrti razred ekonomskog tehničara. Mlađan Šljivančanin: Banka finansijsko preduzeće.5. 9. Beograd.: Računovodstvo preduzeća. diplomirani ekonomista.Živković A..Petrović Z.: Bankarsko poslovanje i platni promet.Bjelica V. 2004. nematerijalnih ulaganja. Radovanović R.Računar sa odgovarajućom programskom opremom. Okvirni spisak literature i drugih izvora . 2006. . Beograd.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije. Univerzitet Crne Gore.Bunjak N.Dr.. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . . 2006. projektno platno i folije za grafoskop.. Bojovič P. Centar za izdavačku djelatnost Ekonomskog fakulteta. 2006.Zakoni i drugi propisi o bankama. Zavod za udžbenike i natavna sredstva. . Bojovič P.Kostić B. . Kostić B. 7. Ekonomski fakultet. Beograd. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . Beograd. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Kostić B.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.Usmjena provjera znanja. 2003. Beograd. .: Bankarstvo.

sticanje znanja o osnivanju preduzeća. osposobljavanje učenika za korišćenje instrumenata obezbjeđenja plaćanja. temeljno ovladavanje postupcima obračuna zarada. ovladavanje znanjima i vještinama iz oblasti poslovne komunikacije.1. sticanje neophodnih znanja vezanih za kreditnu aktivnost banke. osposobljavanje za rad na blagajničkom poslovanju i poslovima likvidature.2. procedura i tehnika otvaranja i vođenja depozita po viđenju. osposobljavanje učenika da kontinuirano prate i primjenjuju sve zakonske promjene računovodstvene problematike. ovladavanje metodama i tehnikama plaćanja sa inostranstvom.odjeljenje se dijeli na grupe do 17 učenika 3. PRAKTIČNA NASTAVA 1. sticanje sposobnosti za individualni i timski rad na izradi finansijskih planova i poslovima finansijske analize. osposobljavanje učenika za samostalno obavljanje poslova platnog prometa. 103 . sticanje neophodnih znanja vezanih za poslove prikupljanja novčanih sredstava. osposobljavanje učenika za primjenu znanja u operativnim aspektima računovodstva. razvijanje sposobnosti kod učenika za povezivanje stečenih teorijsko-stručnih znanja sa praksom konkretnih privrednih subjekata). ovladavanje tehnikama prepiske uz korišćenje savremenih elektronskih sredstava. štednih i drugih računa komitenata.10. sticanje znanja o upravljanje malim privrednim društvom. Naziv predmeta: PRAKTIČNA NASTAVA 2. razvoj sposobnosti za samostalno obračunavanje i plaćanje poreskih obaveza. osposobljavanje učenika za primjenu pravila. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Vrste nastave Razred I II III IV Ukupno Teorija Vježbe Praktična nastava 72 72 144 132 420 Ukupno 72 72 144 132 420 Praktična nastava . Opšti ciljevi nastave osposobljavanje učenika za poslove korespondencije.

upoznaje sredstva sredstvo rada u za evidenciju kancelariji .organizacija rada u kancelariji ili kabinetu za praktičnu nastavu .4.upoznaje sredstva i predmeta rada u radu za rad i predmete kancelariji rada u kancelariji .primjenjuje pravila pravopisa i jezičku ispravnost .razvija pravilan položaj samopouzdanje tijela pri radu sa računarom .demonstrira . III i IV red tastature .koristi računar kao .pravilno primjenjuje znakove mašinske interpunkcije .razvija pozitivnu .shvata važnost kancelariji upotrebu sredstava profesionalnosti u .organizacija rada u kancelariji ili kabinetu za praktičnu nastavu .upoznaje poslovanja organizaciju rada u .vježba diktat Preporuke za izvođenje nastave .demonstrira i savladava sistem slijepog kucanja .razvija smisao za .razlikuje osnovni saradnju red i osnovna slova . zaštiti okoline sredstvima za rad.štampa tekst .akti u poslovanju preduzeća i ustanova 104 .knjige za evidenciju pošte i akata .prepoznaje uslove .razlikuje sredstva kancelarijsko za rad poslovanje kancelarijskog .koristi I.pronalazi i analizira zaštitom na radu i primjere uštede zaštitom okoline energije Kancelarijsko . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u predmet .formira osjećaj za poslovanje rada u kacelariji timski rad .demonstrira .upoznavanje iz prakse o orjentaciju prema učenika sa radnim zaštiti na radu i radu prostorom.razumije . .vrši prepis pripremljenog teksta .demonstrira upotrebu različitih tehnika pisanja .analizira primjere .vrši centriranje naslova i podnaslova .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik . ponudu. fax i internet . porudžbinu.upoznaje dokumenta unutrašnjeg i spoljnog robnog prometa .prepoznaje različite oblike korespondencije .demonstrira tok poslovnog sastanka .organizacija rada u kancelariji ili kabinetu za praktičnu nastavu .upoznaje poslovni sastanak .razumije ulogu podnesaka Korespondencija u oblasti poslovnih sastanaka .navodi oblike komunikacije sa strankama .upoznaje organizaciju rada sa strankama .upoznaje obrasce .vrši evidenciju obavljanja komunikacije . račun.razumije i obrazlaže povratnu informaciju i njen značaj Korespondencija .razumije tok .analizira poslovni sastanak . dostavnicu. bonifikaciju.oblikuje podnesak . urgenciju) .poznaje sredstva veze u poslovnoj komunikaciji .vodi zapisnik .demonstrira upotrebu sredstava za evidenciju Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Komunikacija sa strankama .upoznaje forme oblikovanja tekstova .vježba memoriju .sastavlja poslovno pismo (upit. reklamaciju.upoznaje službeni dopis i vrste službenih dopisa .definiše korespondenciju . komisijski zapisnik.stiče samopouzdanje i sigurnost u svakodnevnom životu i radu .razumije odnos sa strankama .razvija osjećaj odgovornosti i sistematičnosti u radu 105 .organizuje poslovni sastanak .razumije ulogu poslovnih pisama .koristi telefon.navodi oblike poslovnog sastanka .upoznaje poslovno pismo i navodi njegove djelove .razvija osjećaj poštovanja poslovnog partnera .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik poslovnog sastanka Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 106 .

sastavlja i izračunava kalkulaciju nabavne cijene materijala .razlikuje pasivna konta i knjiži na kontu dobavljača .dokumenti i obrasci koji se koriste u preduzeću .objašnjava evidenciju materijala u magacinskom.objašnjava knjiženje na kontima dobavljača Evidencija gotovih proizvoda . materijalnom i finansijskom knjigovodstvu Evidencija dobavljaca . materijala i žiroračuna . materijalnog i finansijskog knjigovodstva .knjiži poslovne promjene na žiroračunu .knjiži na kontu gotovih proizvoda .upotrebljava i prepoznaje instrumente platnog prometa .razvija pozitivnu orijentaciju prema radu Preporuke za izvođenje nastave .pojašnjava knjiženje na žiro račun Formativni ciljevi učenik .uporedno knjiži na kontima dobavljača.opisuje evidenciju i objašnjava .opisuje blagajničko poslovanje i blagajničku dokumentaciju .stiče radne navike 107 .sastavlja i izračunava kalkulaciju cijene koštanja gotovih proizvoda .navikava se na sistematičnost u izvršavanju radnih zadataka .blagajnička dokumentacija Evidencija materijala .izrađuje knjigu blagajne i dnevnik blagajne Socijalizacijski ciljevi učenik .Razred: DRUGI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Blagajničko poslovanje i blagajnička dokumentacija .uporedno knjiži na .uporedo knjiži na kontima žiroračuna i blagajne i sastavlja blagajnički dnevnik .knjiži na kontu kupaca .knjiži uporedno u magacinskom materijalnom i finansijskom knjigovodstvu evidenciju materijala .objašnjava evidenciju na kontu gotovih proizvoda Evidencija kupaca .dokumentacija magacinskog.demonstrira knjiženje .

navodi namjenu poslovne knjige i objašnjava evidenciju poslovnih promjena - .definiše početni bilans i objašnajva poslovne promjene koje utiču na bilans - Formativni ciljevi učenik kontu kupaca gotovih proizvoda i žiro-računa knjiži na kontu robe knjiži uporedno na kontu robe.Informativni ciljevi i sadržaji učenik knjiženje na kontu kupaca Evidencija trgovinske robe . kupaca i žiro-računa izrađuje inventar sredstava preduzeća izračunava i upoređuje razliku između stvarnog i knjigovodstvenog stanja izrađuje početni bilans izrađuje sukcesivne bilanse na osnovu proknjiženih promjena formira konta na osnovu bilansa izrađuje probni bilans izrađuje krajnji bilans knjiži poslovne promjene na dnevniku knjiži poslovne promjene u glavnoj knjizi pravi zaključak dnevnika i glavne knjige izrađuje i sastavlja primjer knjiženja na dnevniku i glavnoj knjizi Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - . dobavljača.dnevnik i glavna knjiga 108 .dokumentacija za inventarisanje - .objašnjava inventarisanje u preduzeće i ilustruje način i pripremu inventarisanja Bilans .opisuje i objašnjava evidenciju trgovinske robe Inventarisanje .

organizovati posjetu predstavnika realnog privrednog društva . štampač.posjeta internet sajtovima preduzeća za vježbu u zemlji i okruženju .upoznaje pojam partnerskog preduzeća .objašnjava pojam biznis plan Elementi biznis plana . a nakon toga kroz diskusiju donose odluku . fotokopir aparat.kao model treba da posluži biznis plan realnog privrednog društva 109 .posjeta internet sajta servis centra Biznis plan .suočavajući argumente kritički procjenjuje kvalitet poslovne ideje u skladu sa postulatima tržišnog poslovanja .upoznaje pojam i način rada preduzeća za vježbu .razvija pozitivnu orjentaciju prema zanimanju Preporuke za izvođenje nastave .opisuje pojmove: vizija.opredjeljuje se za vrstu djelatnosti .upoznaje pojam i način rada servis centra preduzeća za vježbu . fax. misija. štampač.upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon. kreditora) . fax.kroz primjere obrazlaže pojmove: vizija. računar) u novim situacijama Socijalizacijski ciljevi učenik . fotokopir aparat. računar) Biznis ideja i biznis plan Poslovna ideja . strategija . strategija .pronalazi sličnosti i razlike između preduzeća za vježbu i realnog privrednog društva . skener.demonstrira upotrebu kancelarijske opreme (telefon.nabraja i opredjeljuje se za poslovnu ideju Formativni ciljevi učenik .razvija sposobnost postizanja kompromisa .analizira značaj izrade biznis plana u kontekstu obezbjeđivanja pordške kako unutar samog privrednog društva tako i od strane eksternih partnera (investitora. misija.razvija sposobnost za pravilno rasudjivanje i zaključivanje .upoznaje domaće i međunarodno tržište preduzeća za vježbu . skener.Razred: TREĆI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Uvod .rad u grupama: učenici predlažu moguća rješenja.

stiče radne navike .primjena tehnika za unaprjeđenje razmišljanja. eksperiment "šest šešira" .oblikuje dinamiku realizacije biznis plana .rezimira biznis plan .objašnjava pojmove: marketing plan i plan prodaje .suočavajući argumente kritički procjenjuje slabosti sačinjenog biznis plana .uočava važnost očuvanja zdrave životne sredine Osnivanje preduzeća za vježbu 110 .prati stanje na domaćem i međunarodnom tržištu preduzeća za vježbu .kroz primjere opisuje postupak izrade finansijskog plana .kroz primjere opisuje postupak sprovođenja kontrole kvaliteta proizvoda/usluge i izrade marketing plana i plana prodaje .procjenjuje potencijalne kupce/korisnike usluga preduzeća za vježbu .sprovodi aktivnosti na oblikovanju ciljeva privrednog društva i planiranju rezultata poslovanja .objašnjava neophodnost očuvanja životne sredine .opisuje postupak istraživanja tržišta Formativni ciljevi učenik . npr.kroz primjere opisuje postupak izrade plana očuvanja životne sredine .oblikuje proizvod/uslugu .navodi elemente finansijskog plana privrednog društva .pripremiti integralnu cjelinu od elemenata biznis plana privrednog društva .opisuje ciljeve privrednog društva i planirane rezultate .opredjeljuje se za naziv privrednog društva u skladu sa Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .sagledava potencijalnu konkurenciju na tržištu preduzeća za vježbu .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .

propisima i poštujući principe jednostavnosti i jedinstvenosti .vježba: izrada organograma privrednog društva 111 . a nakon toga kroz diskusiju donose odluku .sprovodi aktivnosti na pribavljanju pečata i štambilja .upoznaje pojam organizaciona struktura privrednog društva .oblikuje vizuelni identitet privrednog društva Socijalizacijski ciljevi učenik .nabraja moguća rješenja za naziv privrednog društva Vizuelni identitet privrednog društva .navodi elemente i značaj oblikovanja vizuelnog identiteta privrednog društva Registracija privrednog društva .kroz primjer se opredjeljuje za organizacionu strukturu privrednog društva .rad na računaru: učenici koriste internet pretraživače Otvaranje računa kod poslovne banke .popunjava formulare za otvaranje računa kod poslovne banke .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .razvija analitičko mišljenje .opisuje postupak otvaranja računa kod poslovne banke Poslovni kodeks preduzeća za vježbu .vrši opis radnih mjesta u .kroz primjere opisuje moguće oblike organizovanja privrednog društva .popunjava obrasce za registraciju privrednog društva .opisuje postupak registracije privrednog društva Formativni ciljevi učenik .obavlja postupak otvaranja računa kod poslovne banke .nabraja elemente poslovnog kodeksa privrednog društva Organizaciona struktura preduzeća za vježbu .upoznaje pojam poslovni kodeks privrednog društva .Naziv privrednog društva .kroz primjer oblikuje poslovni kodeks privrednog društva .obavlja postupak registracije privrednog društva poštujući aktuelne propise u toj oblasti .stiče samostalnost u radu Preporuke za izvođenje nastave .rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta i slika .rad u paru: učenici predlažu moguća rješenja.

opisuje aktivnosti iz domena: interne i eksterne komunikacije.razvija odgovornost u radu - - - . skener. slika.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .razvija sposobnost snalaženja u hijerarhiji socijalnih odnosa - . fotokopir aparat. tehničke pripreme materijala i informatičke podrške - - .upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon.rad u grupama od tri do pet učenika .upoznaje pojam menadžment srednje linije Formativni ciljevi učenik privrednom društvu i određuje karakter odnosa između njih kroz primjere obrazlaže prava i obaveze top menadžment tima kroz primjere obrazlaže prava i obaveze menadžera srednje linije vrši kontrolu obavljanja poslova iz svoje nadležnosti raspoređuje poslove za neposredno izvršavanje obavlja usmenu i pisanu komunikaciju unutar preduzeća za vježbu u skladu sa informacionim sistemom obavlja usmenu i pisanu komunikaciju sa eksternim partnerima u zemlji i inostranstvu kreira i održava baze podataka preduzeća za vježbu održava internet sajt preduzeća za vježbu formira i vodi personalni dosije zaposlenih u preduzeću za vježbu brine o pečatu i štambilju preduzeća za vježbu i njihovoj upotrebi vodi disciplinske Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - .razvija tolerantnost cjelokupan rad i kolegijalnost preduzeća za vježbu) - Rad u sektorima i poslovanje preduzeća za vježbu Služba opštih poslova . programe za elektronsku komunikaciju - 112 . fax.rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta.upoznaje pojam tip menadžmenta .razvija samopouzdanje u svakodnevnom životu . štampač) .(učenik – generalni direktor je osoba odgovorna za . pravno – administrativnog poslovanja.upoznaje pojam sistematizacija radnih mjesta .nabraja aktivnosti u okviru službe opštih poslova .učenici biraju upravljački tim .učenici periodično mijenjaju sektor kako bi stekli iskustvo u radu u različitim sektorima privrednog društva . ahiviranja.

upoznaje postupak evaluacije - . skener.razvija komunikativnost i spremnost za saradnju sa poslovnim okruženjem . programe za elektronsku komunikaciju - . prima i raspoređuje poštu i druge službene materijale vrši nabavku potrošnog kancelarijskog materijala planira i sprovodi istraživanje tržišta preduzeća za vježbu suočavajući argumente kritički procjenjuje strukturu i obim asortimana proizvoda formira cijene proizvoda/usluga određuje osobine i kritički procjenjuje kvalitet reklamnog slogana privrednog društva određuje osobine i kritički procjenjuje kvalitet reklamne poruke privrednog društva izrađuje jednostavne vizit karte zaposlenih u preduzeću za vježbu.opisuje postupak istraživanja tržišta preduzeća za vježbu .rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta.obrazlaže važnost i načine promocije . odnosno proizvoda .upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon.opisuje moguće načine distribucije proizvoda iz proizvodnog asortimana . fax. slika.opisuje moguće forme i sadržaj reklamnog materijala .nabraja i obrazlaže strukturu asortimana proizvoda .vježba: izrada reklamnog materijala - 113 . štampač) .učenici periodično mijenjaju sektor kako bi stekli iskustvo u radu u različitim sektorima privrednog društva .opisuje postupak formiranja cijene proizvoda .nabraja moguća rješenja za reklamni slogan i reklamnu poruku privrednog društva . reklamne brošure i kataloge proizvoda iz proizvodnog asortimana donoseći odluku o dizajnu i sadržini istih planira i sprovodi aktivnosti Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - Sektor Marketing .rad u grupama od tri do pet učenika .nabraja moguće načine reklamiranja preduzeća za vježbu.Informativni ciljevi i sadržaji učenik - Formativni ciljevi učenik postupke organizuje sastanke i vodi zapisnik vrši poslove zavođenja i čuvanja službene dokumentacije šalje.razvija analitičnost u radu - - - . fotokopir aparat.

opisuje postupak istraživanja tržišta nabavke i prodaje .rad u grupama od tri do pet učenika . fax.učenici periodično mijenjaju sektor kako bi stekli iskustvo u radu u različitim sektorima privrednog društva .upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon.nabraja vrste i elemente dokumentacije koja prati poslove nabavke i prodaje .rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta.upoznaje pojam internet prodaja - . fotokopir aparat.razvija samostalnost u radu - . predračun. štampač) .Informativni ciljevi i sadržaji učenik marketing aktivnosti u kontekstu njegovog doprinosa poboljšanju rejtinga preduzeća - Formativni ciljevi učenik reklamiranja preduzeća za vježbu.vježba: izrada reklamnog materijala - - - 114 . upit. materijala. račun i ostala dokumenta iz oblasti poslova nabavke i prodaje oblikuje jednostavne kupoprodajne ugovore sprovodi postupak kupovine i prodaje u internet prodavnicama sprovodi postupak nabavke i prodaje sa poslovnim partnerima u zemlji i Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - Sektor Komercijala .nabraja elemente kupoprodajnog ugovora . porudžbenicu. programe za elektronsku komunikaciju . robe i/ili usluga izrađuje ponudu.upoznaje postupak poslovnog pregovaranja . slika. odnosno proizvoda iz proizvodnog asortimana kroz primjer odlučuje o načinu distribucije proizvoda iz proizvodnog asortimana kroz primjer utvrđuje efekte marketing aktivnosti preduzeća za vježbu sprovodi aktivnosti pripreme za učešće na sajmu preduzeća za vježbu sprovodi postupak istraživanja tržišta nabavke i prodaje izrađuje plan nabavke i prodaje sirovina. skener.

upoznaje i koristi elektronsko bankarstvo .upoznaje postupak izrade godišnjeg izvještaja o radu - .upoznaje primjenu zakonske regulative u oblasti finansija i računovodstva - .razvija tačnost.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik inostranstvu poštujući zakonsku regulativu u toj oblasti izrađuje početni bilans stanja otvara glavnu knjigu i dnevnik evidentira poslovne promjene vrši obračun zarada vrši obračun poreza i doprinosa obavlja blagajničke poslove formira i održava računovodstvenu dokumentaciju obavlja poslove plaćanja dospjelih obaveza i naplate dospjelih potraživanja izrađuje periodične i godišnje računovodstvene izvještaje sprovodi jednostavnu analizu računovodstvenih izvještaja i vrši raspodjelu dobiti upoređujući planirano i ostvareno ocjenjuje uspješnost realizacije biznis plana preduzeća za vježbu izrađuje jednostavan godišnji izvještaj o radu oblikuje jednostavan konkurs za prijem u radni odnos popunjava prijavu o slobodnom Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Sektor Finansije i računovodstvo .razvija nepristrasnost i transparentnost u radu . preciznost i urednost u radu .opisuje postupak zasnivanja radnog odnosa u privrednom društvu - - 115 .stiče pravilan odnos o preuzimanju odgovornosti - - - Primopredaja preduzeća za vježbu .kao model treba da posluži konkurs za prijem u radni odnos objavljen u dnevnoj štampi .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik radnom mjestu .vrši izbor kandidata imajući u vidu uslove konkursa Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 116 .sprovodi postupak provjere radnih sposobnosti i intervju sa zainteresovanim kandidatima za posao .

likvidnost između rashoda i . oblike banaka komercijalnu.sastavlja ugovor o .posjeta banci .formira stečajnu djelatnost banke dokumentaciju .posjeta berzi 117 .razlikuje bankarske poslove posredničke i komisione bankarske poslove .pojašnjava kredita sopstvene .opisuje aktivne blagajnički zapis.objašnjava osnivanju banke zaključivanje .rentabilnost prihoda . organizacione poslovnu.izračunava stopu poslovanja likvidnosti .razlikuju: . energije i vremena .razvija osjećaj odgovornosti prema očuvanju materijalnih dobara. univerzalnu i ostale banke Pravni aspekt banke .nabraja pasivne depozita bankarske poslove .bankarski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Banka preduzeće. dionicu .pojašnava centralnu.objašnjava sličnosti preduzećima i i razlike privrednih bankama preduzeća i banaka .utvrđuje bonitet bankarskog tražioca kredita poslovanja .razlikuju sredstva i organizacioni oblici izvore sredstava u banaka privrednim . investicionu. bankraske poslove obveznicu.objašnjava i založnicu neutralne .opisuje postupak sanacije i likvidacije banaka Načela bankarskog .razvija pravilan stav prema novcu Preporuke za izvođenje nastave .Razred: ČETVRTI .prepoznaje .popunjava formular bankraske poslove za odobravanje .razlikuje poslove arbitraže i poslove berzanskih Socijalizacijski ciljevi učenik .utvrđuje odnos .objašnjava banke organizaciju rada u banci .pojašnjava .prepoznaje ugovora o normativna akta osnivanju banke banke .sigurnost Vrste bankarskih .popunava nalog za poslova uplatu novčanog .samokritički se odnosi prema poslovima koje izvršava .definiše načela .

pojašnjava tržište kapitala .razlikuje vrste kreditnih pisama i kreditnih kartica . obveznice.obrazlaže instrumente u međunarodnom platnom prometu . skladišnice.obavlja lične transakcije (plaća porez) .platne kartice .razvija osjećaj 118 .ček.objašnjava instrumente unutrašnjeg .akreditivi .popunjava .popunjava instrumente plaćanja: .menadžer-klijent (simulacija) . prenosive i neprenosive .upotrebljava bankomat .pojašnjava poslove menadžmenta i ulogu menadžera u bankarstvu Finansijski informacioni sistem .pravi novčane transakcije uplata .analizira pojedinačno hartije od vrijednosti (akcije. mjenica .popunjava nalog za uplatu. sertifikate.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Menadžment platnog prometa .razvija osjećaj poštovanja propisa i dosljedno ih sprovodi .objašnjava međunarodno kreditni pismo Formativni ciljevi učenik transakcija .razvija osjećaj tačnosti i stručne odgovornosti Preporuke za izvođenje nastave . nalog za isplatu. nalog za prenos i nalog za naplatu .menadžer-saradnici (simulacija) .definiše pojam finansijskog tržišta kao i pojam i vrste hartija od vrijednoisti .upotrebljava platne kartice .razvija sistematičnost u radu Bankarski menadžment .razvija svijest o važnosti informacionih tehnologija .nabraja vrste međunarodnog akreditiva .Nostro i Loro akreditive: opozive i neopozive.popunjava međunarodni ček i međunarodnu karticu dijalog: .platnog prometa .razvija komunikativnost i samopouzdanje .utvrđuje stanje na izvodu po klijentima i po danima .rad u grupama i parovima . Socijalizacijski ciljevi učenik . blagajničke zapise.pojašnjava sistem međunarodnog plaćanja .obrazlaže elktronsko bankarstvo .pojašnjava faktore koji utiču na razvoj elektronskog bankarstva Poslovi sa hartijama od vrijednosti .

obrazlaže značaj deviznog tržišta i tržišta kapitala .objašnjava ulogu berze i značaj berzanskih poslova Poslovna uspješnost banke .razvija svijest o značaju računovodstva 119 .razvija svijest o poslovnoj etičnosti - .pojašnjava finansijsko i novčano tržište .opisuje pravila i procedure prilikom poslovanja sa hartijama od vrijednosti .pojašnjava korišćenje računovodstvenih izvještaja - .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .opisuje operativno izvršne radnje pri poslovanju sa hartijama od vrijednosti Formativni ciljevi učenik konosman) razumije proceduru otvaranja i vođenja računa hartija od vrijednosti razumije postupak zaključivanja ugovora o zastupanju klijenata razumije postupak novčane transakcije prilikom kupoprodaje hartije od vrijednosti razumije postupak vanberzanske kupoprodaje hartje od vrijednosti sastavlja tabelu za kriterijume i vrste finasijskih tržišta izrađuje šemu učesnika na novčanom tržištu i tržištu kapitala razlikuje učesnike na berzi prate kotizaciju hartije od vrijednosti prate odnos aktivnih i pasivnih konta banke - Socijalizacijski ciljevi učenik poštovanja pravnih akata Preporuke za izvođenje nastave - - - Finansijsko tržište .

poznaje pojam i suštinu blagajničkog poslovanja .praktičan rad: sastavljanje kalkulacije prodajne vrijednosti trgovačke robe 120 .poznaje pojam neto i bruto zarade.praktičan rad: obračun zarada za uposlene u školi .poznaje pojam i postupak obračuna amortizacije revalorizacije . nadoknade zarade. formalnu i računsku kontrolu .praktičan rad: blagajničko poslovanje preduzeća za vježbu Poslovi kontrole i obračuna dokumentacije .utemeljuje na primjerima postupak kontrole dnevnih evidencija o blagajničkim saldima i stavkama .poznaje pojam dnevni pazar i načine uplate finansijski smjer Formativni ciljevi učenik .poznaje postupak izrade kalkulacije cijene koštanja.poznaje suštinsku. poreza i doprinosa na zarade .obračunava zatezne kamate Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .poznaje pojam stvarno i računsko stanje novca u kasi .prepoznaje i koristi propise koji regulišu oblast finansija i računovodstva .izvodi stanje novca u blagajni .sastavlja obračun amortizacije i revalorizacije stalnih sredstava .razvija samopouzdanje i spremnost na preuzimanje odgovornosti .koristi dokumentaciju za uplatu i isplatu iz blagajne .sastavlja dnevnik blagajne i blagajnički izvještaj .sastavlja kalkulaciju nabavne i prodajne cijene trgovačke robe . nabavne i prodajne cijene .razvija svijest o potrebi i nužnosti poštovanja propisa .koristi propisane obrasce za obračun zarada .Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Poslovi obračuna zarada.sastavlja obračun neto i bruto zarada za radnike preduzeća za vježbu .sastavlja kalkulaciju cijene koštanja učinaka .uočava greške i nepravilnosti u sastavljanju dokumentacije po raznim vrstama obračuna . poreza i doprinosa na zarade Blagajnički poslovi .

platnu i kreditnu karticu . mjenicu.bliže pojašnjava postupke i radnje sa instrumentima obezbjeđenja plaćanja Formativni ciljevi učenik .praktičan rad: popunjavanje originalnih instrumenata platnog prometa .koristi softver za sistem elektronskih plaćanja .prepoznaje karakteristike svjetskog sistema elektronskih plaćanaja (SWIFT) Socijalizacijski ciljevi učenik . popunjavanja.poznaje: ček.razvija marljivost i preciznost u ispunjavanju radnih obaveza .popunjava nalog za naplatu i opšti devizni nalog . indosiranja i eskontovanja mjenice .navodi učesnike i nosioce platnog prometa sa inostranstvom .sastavlja kompenzacione naloge .razvija komunikativnost i spremnost na saradnju sa poslovnim okruženjem Preporuke za izvođenje nastave .prikuplja i selektira dokumentaciju i otvara poslovne račune preduzeća za vježbu . nosioci platnog prometa. poslovni račun i vrste plaćanja .obrađuje cijeli postupak sa akreditivom (otvaranje.obrazlaže na primjeru postupak popunjavanja.obrazlaže na primjeru postupak izdavanja. izdavanja i indosiranja čeka . knjiženje.praktičan rad: postupak sa akreditivom Poslovi plaćanja sa inostranstvom .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Poslovi platnog prometa . korišćenje.poznaje pojmove: platni promet.popunjava nalog za otvaranje međunarodnog dokumentarnog akredativa .razvija svijest o poslovne korektnosti u odnosima sa inopartnerima 121 . akreditiv.poznaje instrumente platnog prometa sa inostranstvom . podnošenje dokumentacije i gašenje akreditiva) .poznaje instrumente platnog prenosa .popunjava nalog za uplatu i nalog za isplatu .popunjava nalog za prenos i nalog za naplatu .poznaje postupak prenosa novčanih sredstava putem elektronskih transakcija Poslovi sa instrumentima obezbjeđenja plaćanja .

izračunava potraživanjima i koeficijente obrta zalihama .praktičan rad: sastavljanje finansijskog plana preduzeća za vježbu 122 .razvija efikasnost.izračunava obrt novčanih sredstava i minimalni nivo gotovine .praktičan rad: obračun.razvija osjećaj odgovornosti za blagovremeno izvršavanje obaveza Preporuke za izvođenje nastave . evidentiranja i plaćanja poreza na dodatu vrijednost .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Poslovi obračuna i plaćanja fiskalnih obaveza . pokazatelje finansijske analize i likvidnosti.koristi propisane obrasce za obračun i evidentiranje po vrstama poreza Poslovi finansijske .upoređuje iznose akciznih opterećenja po vrstama akciznih proizvoda . zaliha. radnu i stručnu odgovornost .poznaje osnove poreskog sistema Crne Gore Formativni ciljevi učenik .izrađuje analize i planiranja finansijske .izračunava planiranja.utemeljuje kroz primjere postupak obračunavanja. . finansijske kontrole pokazatelje .obračunava porez na dobit i obrazlaže postupak akontativnog mjesečnog plaćanja .kupaca.poznaje osnove planove finasijskog .obrazlaže na primjeru postupak obračuna poreza na dohodak fizičkih lica . evidencija i plaćanje PDV-a .modelira mogućnosti povećanja Socijalizacijski ciljevi učenik .poznaje osnove rentabilnosti i upravljanja finansijske novčanim strukture sredstvima.izračunava stopu prinosa na uložena sredstva . dobavljača i obrtnih sredstava .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik efikasnosti upravljanja gotovinom Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 123 .

knjiži na računaru ekvivalente gotovinske depozite kod Narodne banke .popunjava hartije hartije od od vrijednosti vrijednosti.Razred: ČETVRTI – opšti smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik .knjiži na računaru Socijalizacijski ciljevi učenik . sredstva banka kapitala i rezervi. prepoznaje i popunjava instrumente platnog prometa .upoređuje evidenciju kratkoročne i plasmana i izvora dugoročne sredstava banke plasmane.identifikuje rashodima i rashode i prihode prihodima banke i banke opisuje njihovu .izračunava uloge na štednju i ostale plasmane sa stanovništvom . kao i dugoročna rezervisanja .navikava se na sistematičan rad Preporuke za izvođenje nastave . prihode banke i vremenska razgraničenja .razvija sposobnost za saradnju 124 . kredite i depozite .poznaje gotovinske .identifikuje platni promet sa inostranstvom.knjiži na računaru kratkoročne i dugoročne plasmane i kredite .objašnjava .izrađuje i sastavlja finansijski rezultat banke .razvija odgovornost i samostalnost u radu . .izrađuje na računaru bilans uspjeha banke .u radu primjenjivati važeće propise .navodi i objašnjava .knjiži na računaru devizna sredstva i sastavlja deviznu blagajnu .knjiži na računaru nematerijalna obaveze iz ulaganja i druga poslovnih odnosa.obrazlaže o .knjiži na računaru evidenciju rashode.

finansijsku imovinu i evidentira zalihe na računaru knjiži na račuanru tekuče prihode i rashode izračunava budžetski deficit i suficit izrađuje završni račun za direktne i indirektne budžetske korisnike izrađuje kalkulaciju .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .obrazlaže periodični rezultat preduzeća i njegovu raspodjelu - učenik raspodjelu dobiti banke knjiži gubitke banke .opisuje poslovne promjene na robi - . saradnju sa pripremu.shvata važnost raspodjelu profesionalnosti u periodičnog radu rezultata Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 125 .razvija prepoznaje samopouzdanje i budžetske korisnike prepoznaje spremnost za budžetski sistem.zna javne prihode i rashode i opisuje budžetske korisnike - Formativni ciljevi - - . poslovnim donošenje i okruženjem izvršenje budžeta pravi kontni okvir na računaru za budžetski sistem upoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu.uviđa značaj nabavne i prodajne ekonomičnosti u cijene robe svakodnevnom knjiži na računaru životu i radu nabavke robe na domaćem tržištu izračunava PDV po ulaznim fakturama knjiži na računaru prodaju robe izračunava razliku u cijeni izračunava PDV po izlaznim fakturama sastavlja poresku prijavu poreza na dodatu vrijednost izrađuje obračun i .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik - Formativni ciljevi - .objašnjava međunarodni standard i finansijske izvještaje - .zna statističko ispitivanje pojava u preduzeću - - - učenik preduzeća razlikuje i sastavlja obračun periodičnog finansijskog rezultata preduzeća po metodu mapnih troškova i metodu prodatih učinaka vrši korekciju i knjiži predzaključna knjiženja izrađuje zaključni list izvodi formalni zaključak poslovnih knjiga uočava strukturu .stiče naviku da proizvodnje i planski izvodi prometa u pojedine radne preduzeću zadatake ispituje tendenciju i predviđa dinamiku pojedinih promjena proizvodnje i prometa u preduzeću vrši komparaciju i statističko istraživanje zarada predviđa statističkim Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 126 .razvija svijest o finansijskih poštovanju pravila izvještaja u radu izrađuje i sastavlja na računaru bilans stanja izrađuje i sastavlja na račuanru bilans uspjeha sastavlja izvještaj o promjenama na kapitalu sastavlja i interpretira izvještaj o tokovima gotovine na računaru izračunava indekse .

. 2003.Krasulja D. Beograd.: Računovodstvo. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.tabelama prikazuje rezultate prethodnih ishoda Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 5. telefonski aparat sa telefaksom. Podgorica. Beograd. Izdavačka kuća Ljiljan. 1996. Beograd. Beograd. originalni obrasci i poslovna dokumentacija. diplomirani ekonomista. . Beograd.Ivanišević M. Montenegro Biznis Alijansa.Poznanić-Leko V. Stegensek M. Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih ocjena u klasifikacionom periodu.: Korespondencija. 2004. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . . . Sarković. kancelarijski materijal. D. . Podgorica. 2004. .usmeni odgovori učenika (najmanje jedna ocjena u svakom klasifikacionom periodu).: Administrativno poslovanje sa birotehnikom. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.: Poreski sistem Crne Gore. .praktični rad na vježbama (najmanje jedna ocjena u svakom klasifikacionom periodu). 6. . Ekonomski fakultet u Podgorici. Blažić R: Poslovna korespondencija... 2004.Romanović.Grujić..Publikacija Moj biznis. Rakinić J. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika Provjeravaju se i ocjenjuju: .: Finansijsko poslovanje. Sarajevo. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.Beograd 2006. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. 7. 2003..: Savremena poslovna korespondencija. aparati za kopiranje i umnožavanje. za drugi razred ekonomske škole.Namjenski kabinet. 2000.: Poslovne finansije.predviđa statističkim metodama kretanje produktivnosti u preduzeću . računari sa internet vezom i odgovarajućim softverima. 2002. Okvirni spisak literature i drugih izvora . .Mihailović K. M.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik metodama kretanje zaposlenih ..Vukotić V.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije. E. za prvi razred ekonomske škole i treći razred turističko ugostiteljske škole.Spasić D. Ekonomski fakultet. Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. Zavod za udžbenike i nastavna sredstava. . 8. 2006. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .Baralija A.Dragana Bogdanović D.: Preduzetništvo i biznis. za treći i četvrti razred pravne i birotehničke škole. 127 .

Povezanost predmeta Povezanost sa predmetom Znanja Evidencija blagajničkog poslovanja Evidencija zarada Evidencija troškova amortizacije Evidencija nabavke i prodaje robe Instrumenti platnog prometa Instrumenti obezbjeđenja plaćanja Instrumenti platnog prometa sa inostranstvom Poreski sistem Crne Gore Finansijsko planiranje Finansijska analiza Troškovi poslovanja Ekonomski principi poslovanja Evidencija blagajničkog poslovanja Evidencija zarada Evidencija troškova amortizacije Evidencija nabavke i prodaje robe Upotreba kancelarijske opreme Interna i eksterna komunikacija Pravno–administrativno poslovanje Postupak registracije privrednog društva Otvaranje računa kod poslovne banke Postupak zasnivanja radnog odnosa Oblikovanje vizuelnog identiteta privrednog društva Usmena i pisana komunikacija Održavanje internet sajta Izrada reklamnog materijala SWOT analiza Postupak istraživanja tržišta Predmet Računovodstvo Znanja Obračun zarada Blagajničko poslovanje Obračun amortizacija Kalkulacija prodajne vrijednosti robe Poslovi platnog prometa Poslovi platnog prometa sa inostranstvom Poslovi obračuna i plaćanja fiskalnih obaveza Poslovi finansijskog planiranja i analize Sastavljanje kalkulacije učinaka Poslovi finansijskog planiranja i analize Obračun zarada Blagajničko poslovanje Obračun amortizacija Kalkulacija prodajne vrijednosti robe Kancelarijsko poslovanje Korespondencija u oblasti poslovnih sastanaka Postupak sa tekućom poštom u poslovnoj korespondenciji Korespondencija u robnom prometu Poslovno dopisivanje sa organizacijom za platni promet Poslovno dopisivanje u vezi sa zasnivanjem i prestankom radnog odnosa Informacije u tekstualnom vidu Multimedijalno predstavljanje informacija Internet Korišćenje računarskih programa kao vida komuniciranja Osnove tržišta Istraživanje tržišta Finansije Poslovna ekonomija Računovodstvo Poslovna komunikacija i birotehnika Informatika Marketing 128 .9.

Povezanost sa predmetom Znanja Marketing plan i plan prodaje Oblici organizovanja privrednih društava Organizaciona struktura privrednog društva Finansije i računovodstvo Osnovi makroekonomije Predmet Znanja Planiranje marketing aktivnosti Instrumenti marketinga Preduzeće kao osnovni subjekt privređivanja Organizacija poslovanja preduzeća Rezultati poslovanja preduzeća Ekonomski principi poslovanja preduzeća Bilans i bilansne promjene Konto i vrste konta Evidencija novčanih sredstava Evidencija kupaca i dobavljača Evidencija materijala Evidencija gotovih proizvoda Evidencija trgovinske robe Evidencija stalnih sredstava Evidencija tekućih obaveza Evidencija predmeta rada Blagajničko knjigovodstvo Materijalno knjigovodstvo Finansijsko knjigovodstvo Pogonsko knjigovodstvo Računovodstvo 129 .

razvijanje komunikativnih sposobnosti na italijanskom jeziku. Opšti ciljevi nastave . ITALIJANSKI JEZIK 1. Naziv predmeta: ITALIJANSKI JEZIK 2. .razvoj ekološke svijesti i ljubavi prema životnom okruženju.stvaranje pozitivnog odnosa prema prostoru i kulturi stanovanja.razvijanje tolerantnog odnosa prema različitim jezicima i kulturama. odgovornosti i motivisanosti. . duhovitosti i kulture dijaloga. . . . marljivosti. 130 .podsticanje radoznalosti.11. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 72 72 66 282 Ukupno 72 72 72 66 282 3.sticanje radnih navika.razvijanje kulture lijepog ponašanja.2. .podsticanje učenika na aktivno učešće u nastavi i učešće u timskom radu.1. .

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Fonetica e - pronalazi sličnosti i - razvija sposobnost ortografia uočava razlike u pravilnog izgovoru glasova i izražavanja i glasovnih skupova pisanja italijanskog jezika - stiče u odnosu na samopouzdanje pri maternji jezik komunikaciji na - analizira i usvaja stranom jeziku izgovor riječi sa adekvatnim akcentom ( e-è, aà) - pravilno izgovara i piše Nomi - razlikuje rod - razvija osjećaj za - genere e numero imenica preciznost u - plurale irregolare - razlikuje forme izražavanju - concordanza degli imenica i - aggettivi e dei adekvatno ih slaže nomi u rodu i broju

Preporuke za izvođenje nastave - u toku školovanja obavezno je obraditi tekstove ISP i to: 10% ukupnog fonda časova; 15% u toku drugog razreda; 20% u toku trećeg razreda; 25% u toku četvrtog razreda

Articolo - determinativo - indeterminativo - partitivo

Aggettivi - genere e numero - posizione - gradi dell' aggettivo - superlativo assoluto - comparativi e superlativi - irregolari

- uočava razlike između italijanskog i maternjeg jezika - poredi sa rodom u maternjem jeziku - određuje i pravilno koristi adekvatni član (rod i broj) uz imenice i pridjeve - određuje formu sažetog člana - ilustruje primjerima i adekvatno koristi forme pridjeva uz imenice u cilju opisivanja željenih pojmova - pravilno upotrebljava prisvojne pridjeve sa članom ili bez - daje opis jednostavne situacije - kvantitativno se

- razvija osjećaj za jasnost i određenost u komunikaciji - prevazilazi probleme i eventualne nejasnoće u komunikaciji - prevazilaženje problema u komunikaciji - primjereno se obraća i oslovljava sagovornika

vježbe: - korišćenje kancelarijskog potrošnog materijala - izbor formata i kvaliteta hartije - organizovanje rada u kancelariji vježba: - komunikacija sa strankom

teme koje se mogu obrađivati: - Famiglia - Sport e tempo libero - La scuola - Sistema economico dell' Italia - Tanti auguri... (canzone)

131

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Verbi - le tre coniugazioni - indicativo presente essere/avere - verbi modali - passato prossimo, verbi irregolari - verbi riflessivi e pronominali - imperfetto - trapassato prossimo - condizionale semplice dei verbi regolari e di alcuni irregolari - condizionale composto passivo -

Formativni ciljevi učenik izražava, poredi pravilno koristi prezent pravilnih i nepravilnih glagola pravilno koristi i kombinuje particip prošli uočava greške u upotrebi pomoćnog glagola pravilno koristi modalne glagole, koristi ih u novoj situaciji i na adekvatan način ih kombinuje sa infinitivom adekvatno koristi povratne glagole pravilno koristi neke forme kondicionala u cilju izražavanja želje i kulturnog obraćanja učtivo formuliše zahtjev, izražava mišljenje ili stav i sumnju na jednostavan ali smišljen način učtivo formuliše želju koja se odnosi na prošlost, sumnju i nepotvrđene vijesti, slaganje i neslaganje prepoznaje u tekstu i u govornom iskazu forme navedenih zamjenica razlikuje funkcije prepoznaje i pronalazi sličnosti i razlike u maternjem jeziku, kombinuje i pravilno koristi na novim primjerima i

Socijalizacijski ciljevi učenik - razvija slobodu u izražavanju ličnog stava i osjećanja - razvija osjećaj spremnosti za slušanje, razumijevanje i uvažavanje drugih - razvija osjećaj za timski rad

Preporuke za izvođenje nastave - grupni rad učenika, frontalni i u parovima

-

-

Gerundio

-

Pronomi - pronomi diretti (deboli o atoni) - pronomi diretti (forti o tonici) - pronomi indiretti dativi (forti o tonici) - pronomi indiretti e diretti accoppiati - pronomi diretti con i tempi composti

-

-

- prevazilazi probleme i moguće nejasnoće u komunikaciji - razvija samostalnost u upotrebi jezika - stvara radne navike

- slušanje audio zapisa, kratkih tekstova tipa: pjesme, dijaloga, razgovora, intervjua, kratke priče - Qvestionnario - Vero o falso korelacija: - Maternji jezik (fonološki, pravopisni, gramatičkosintaksički sistem)

132

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik to: naglašene i nenanaglašene zamjenice i združene forme prepoznaje i analizira forme prijedloga pravilno upotrebljava najfrekventnije prijedloge uočava značaj prijedloga za realizaciju padežnih značenja u italijanskom jeziku pravilno određuje mjesto ili položaj nečega ili nekoga u prostoru pravilno upotrebljava naglašene zamjenice u poziciji poslije prijedloga vlada pisanjem i izgovorom osnovnih i rednih brojeva pravilno kombinuje redne brojeve sa imenicom i pridjevom i slaže ih u rodu i broju brojčano izražava željenu količinu

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave

Preposizioni - di, a, da, in, su, con, per, tra, fra, - a destra, a sinistra, drito - preposizioni articolate

-

- razvija snalažljivost u različitim situacijama - razvija osjećaj otvorenosti i komunikacije

-

-

-

Numeri - cardinali - ordinali

-

- razvija osjećaj za tolerantnost

- služe kao tematska podloga za razvijanje jezičkih znanja i vještina

-

133

prepoznaje stavove.sastavljaju formalno i neformalno pismo . sintaksa) . razumije i uvaži druge Preporuke za izvođenje nastave teme koje se mogu obrađivati: .futuro anteriore .forma passiva .rješavaju zadatke višestrukog izbora .razvija osjećaj za odgovornost .discorso indiretto Periodo ipotetico .imperativo (imperativo e pronomi. podsticanje samostalnosti i kreativnosti) .učestvuje u . stavovi.congiunzioni o locuzioni da cui dipende il congiuntivo . pronalazi i pravilno koristi navedene glagolske oblike."si " passivante . feste e folclore la lingva in versi učenici: .Tradizioni.congiuntivo passato .slušaju autentične tekstove .congiuntivo presente .treba da odbrani svoje mišljenje Socijalizacijski ciljevi učenik . ciò che Numeri . verbi irregolari particolari trapassato remoto i modi indefiniti infinito infinito passato participio presente participio passato gerundio presente gerundio passato Formativni ciljevi učenik . vrste komunikacije.odgovaraju na pitanja .umije da savjetuje.stiče svijest o povezivanju različitih kultura .discorso diretto . neizvjesnost.congiuntivo imperfetto e trapassato .prepoznaje u tekstu i govornom iskazu.condizionale semplice + che + congiuntivo .razvija sposobnost da sluša.daju naslov djelovima teksta .prepričavaju .Giornali e TV .razvija osjećaj za 134 .magari .condizionale composto + che + congiuntivo Pronomi relativi . chi. vrijednosti.uočava specifične informacije u izlaganju .Razred: DRUGI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Verbi . cui.razvija smisao za komunikaciju i za timski rad . tako da zna da ispriča neku priču.passato remoto.Maternji jezik i književnost (morfologija. preporučuje i predlaže .pronalazi sličnosti i razlike u korišćenju prošlih vremena u italijanskom i maternjem jeziku .učestvuju u diskusiji . uzdržanost.rade na projektnim zadacima korelacija: . bojazan . emocije i okolnosti interakcije .popunjavaju praznine u tekstu .Elementi di civilità .prvi strani jezik (morfologija. vlada njihovim formama .che. izrazi mišljenje.pravilno koristi na novim primjerima navedena glagolska vremena i načine. sintaksa. opšta književnost) .povezano govori o stvarima koje poznaje i prenosi nečije mišljenje ili informacije .psihologija (crte ličnosti. imperativo di verbi iregolari) .

comparativo di uguaglianza .superlativo relativo 135 .comparativo di minoranza .koristi određene fraze i izraze iz govornog jezika i iz stručne literature .jednostavnim riječima i izrazima opisuje svoj budući profesionalni angažman Socijalizacijski ciljevi učenik jasnost i određenost u komunikaciji Preporuke za izvođenje nastave Gradi dell' aggettivo .bez pripreme učestvuje u razgovoru na temu .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .numeri decimali Formativni ciljevi učenik razgovoru koristeći pravilna jezička sredstva uz manja oklijevanja .frazioni .comparativo di maggioranza .

genere del nome .prati tok događaja prilikom dužeg izlaganja .Razred: TREĆI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Alfabeto .formacione del femminile .grupni rad učenika.Il lavoro .koristi prethodno stečena znanja iz gramatike. pronalazi sličnosti i razlike Socijalizacijski ciljevi učenik . apostrofo.pjevanje pjesmica na italijanskom jeziku .uočava specifične informacije u složenijem govornom iskazu . frontalni i u parovima .accordo."D".razvija osjećaj za lijepo ponašanje . segni di punteggiatura.učenici podnose usmeni izvještaj .sastavljanje kraćih tekstova na zadate stručne teme . posizione.aggettivi e pronomi dimonstrativi e pronomi indefiniti .razvija osjećaj za pravilnije i preciznije izražavanje 136 . poredi i analizira njihovu pojavu u novim konstrukcijama gdje uočava greške.razvija osjećaj za komunikativnost Preporuke za izvođenje nastave .razvija osjećaj za timski rad Nomi .učenici slušaju autentične tekstove i pišu bilješke. eufonica. segni ortografici Formativni ciljevi učenik .projektni zadaci . . popunjavaju praznine u tekstu .pronomi relativi e interrogativi .plurale del nome alterato e del composto Aggettivi .Elementi di civilità: .La cucina italiana .prepoznaje pri slušanju izlaganje u kome se poznati jezik javlja u novom kontekstu .accento.Come sposarsi in italia .Scienza e tecnologia . gradi .Il mondo giovanile .analiziraju književni tekst .teme koje se mogu obrađivati: .

congiunzone "che" .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Pronomi personali soggeto . "si" impersonale .izražava emocije različitog intenziteta.concordanza del congiuntivo .forma impersonale.locuzioni .Pro et contra 137 .particelle pronominali Articolo . sintaksa. vjerovatnoću .Combinare nome e definizione .Sociologija (kultura. participio.congiuntivo .Maternji jezik i književnost (morfologija.partitivo .pronomi allocutivi .preposizioni semplici e articolate Formativni ciljevi učenik .formazione degli averbi .complemento diretto .Ekonomija i pravo (stručni termini.poznaje jezik struke . Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Verbi . opšta književnost) .verbi riflessivi intransitivi e pronominali .Completare liberamente le frasi .čita duže i kompleksnije tekstove i u njima izvodi bitne informacije .prepoznaje skriveno značenje rečenice ili izraza .govori o sopstvenom iskustvu uz upotrebu već usvojenih fraza.indeterminativo .preuzima inicijativu u razgovoru i naglašava bitne elemente . vokabular uz naglasak na pravilnu inerpunkciju i pravopis.determinativo . esej) u kojima ugrađuje uobičajene fraze . izrazi i fraze.posizione del pronomi .Fare le domande .argumentovano iznosi svoje mišljenje za i protiv .razdvaja argumente za i protiv nekog stanovišta . gerundio .prvi strani jezik (morfologija i sintaksa) .Scrivere un testo (circa iso parole) .piše različite vrste tekstova (formalno i neformalno pismo.pravilno koristi odgovarajuće jezičke strukture.complemento indiretto .započne. mediji) .periodo ipotetico concordanza di modi e di tempi korelacija: . CV.modi indefiniti: infinito. izraza i gramatičkih pravila . stručni tekstovi) raditi zadatke tipa: .Scelta multipla . održava razgovor i mijenja temu .

piše o svom pozivu .u svom tekstu iznosi prednosti i mane različitih tekstova na uvjerljiv način Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 138 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .

pjeva.forme alternative. igrani film.čitaju stručne tekstove i analiziraju iste .discorso diretto .Mondo indicativo: .Realta sociale italiana . . nabraja.vrše poređenja. kako na teme iz svakodnevnog života tako i iz stručne oblasti Socijalizacijski ciljevi učenik .L' italia del turismo .prati i razumije dokumentarni film.Realtà sociale italiana .usi " modali " del futuro .Posizione strategica dell ' italia . presente.troncamento .prepoznaje . dramu .čitaju različite vrste teksta i reaguju verbalno .izdvaja pri slušanju .Opera lirica učenici: .u govoru uspijeva da recituje.govori o svom iskustvu i stvarima koje poznaje iz svakodnevnog života i iz stručne oblasti 139 .razvija komunikativnost .razvija osjećaj za timski rad Preporuke za izvođenje nastave .elisione dužem izlaganju .rezimiraju .imperativo negativo.uso degli ausiliari .punteggiatura poznate jezičke pojave koje se javljaju u novom kontekstu.Assistenza sociale .indicativo futuro semplige e anteriore . rezimira.teme koje se mogu obrađivati: .discorso indiretto .Elementi di civilità .uočava suštinu sadržaja kao i pojedinosti nekog složenijeg teksta uključujući stručne tekstove .indicativo presente .Ecologia . prepričavaju Verbi .divisione in sillable potrebne . . donosi zaključke .accento informacije u nešto .opisuju . futuro .Realtà politico amministrativa dell ' italia .slijede uputstva .Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Alfabeto .forma e uso .accordo del participie passato .Imperativo .idea di passato.

discorso diretto libero .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .formazione. intervju. priču. pjesme) . referat. stručni tekst) uočava ideje i objašnjenja iz teksta uz pomoć rječnika prepoznaje poruku stručnog teksta pronalazi u dužem tekstu tražene informacije i objedinjuje ih kako bi ispunio zadatak sastavlja i piše kratku biografiju.realtà . drama) . lirika. roman. savjetuje.igraju uloge - - - Aggettivi .Periodo ipotetico .dal discorso diretto all' indiretto . opis. odlomak iz kniževnog djela. accordo.Informatika . sostantivo.Likovna umjetnost .Fizičko vaspitanje (sport) raditi zadatke tipa: ∗ Scelta multiplaCompletar e liberamente le trasi ∗ Fare le domande ∗ Composizione scrita (circa zoo parole) 140 . argumente i komentare čita i brzo prelazi složeniji tekst (npr. rezime na temu iz stručne oblasti i iznosi svoje mišljenje uz pravilnu interpunkciju i pravopis Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave učenici: . ulaže žalbu i daje primjedbe učestvuje u razgovoru o stručnoj temi i pri tome eksplicitno izražava svoje mišljenje i brani ga dajući objašnjenja.verbi introduttivi . molbu piše izvještaj.Maternji jezik i književnost (sintaksa. gradi - - korelacija: .prvi strani jezik (morfologija i sintaksa) .possibilità .impossibilità Formativni ciljevi učenik kritikuje. genere.slušaju autentične tekstove (razgovor. numero.

6. Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. Okvirni spisak literature i drugih izvora . Utet. Zagreb 2003. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika U toku klasifikacionog perioda znanje se provjerava i ocjenjuje: . 1999. Povezanost predmeta Znanja Imenice. Roma. u svakom razredu). dijaprojektor i folije za grafoskop.Diadori: Insegnare Italiano per stranieri. C.P. po jedan na kraju polugodišta.P. glagoli. Carocci. Zanichelli. 1982. F. Balboni: Educazione bilingue. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . brojevi Korespondencija Komunikacija sa strankama Poslovno dopisivanje Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Maternji jezik i kniževnost Imenice. Edizioni guerra.Jernej: Italijansko-hrvatski riječnik. Nolit.M.Ivan Klajn. Perugia. najmanje jednom u klasifikacionom periodu. pridjevi. . Firenze. Dardano. .5. . zamjenice. Torino Gramatike: . . Armani. Dejanović. Dejanović. Bologna II Mulino. glagoli. pridjevi.M. La nouva Italia.Chiuchiu. 7. 1999. J. Silvestrini.pismeni zadaci (rade se dva pismena zadatka. . Zagreb 2003. Bura. prilozi. Edizioni guerra.pismeno . Beograd 2003. 8. Rječnici: . V. .De Mauro: Vocabulario della lingua italiana. P. E.Zingarelli: Vocabulario della lingua italiana. Teacher: Insegnare la lingua straniera.Silvestrini: In Italiano 1. grafoskop. 9. brojevi Poslovna komunikacija i Komunikacija sa poslovnim birotehnika partnerima i strankama Telefonski razgovori Sastavljanje CV-a. diplomirani profesor stranog jezika – Italijanski jezik. Školska knjiga. Školska knjiga.Visoka stručna sprema. Firenze.Računar. 1988. Jernej: Konverzacijska italijanska gramatika. prilozi. Trifone: Grammatica italiana con nozioni di linguistica. J. 1986. 2001. Italijansko-srpski riječnik. Minciarelli. 2002. 2. Perugia. . Perugia. Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionom periodu. Chiacchella. Bologna . projektno platno. Zagreb. .T.usmeno.M. M. .Vedovelli: Guida all ' italiano per stranieri. . 1999.Jernej: Hrvatsko-italijanski riječnik. poslovnog pisma 141 . Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .J. R.M. Školska knjiga.M. Edizioni guerra. Pavese: L' Italiano e L' Italia. zamjenice.

Naziv predmeta: PREDUZETNIŠTVO I BIZNIS 2.prihvatanje globalizacije i ukidanje granica slobodnom protoku roba.razvijanje interesovanja učenika prema proširivanju i produbljivanju znanja. Opšti ciljevi nastave . kapitala i informacija.2. . .1. .12. . .sticanje samopouzdanja. PREDUZETNIŠTVO I BIZNIS 1. .razvijanje logičkog mišljenja i prihvatanje savremenog koncepta razvoja.osposobljavanje učenika da razlikuje koncept biznisa i preduzetništva s jedne strane i menadžment koncept s druge.upoznavanje uloge države u stvaranju uslova za biznis i preduzetništvo. samostalnosti i kreativnosti. uočava greške. 142 . .osposobljavanje učenika da prepoznaje optimalne uslove za biznis i preduzetništvo. obrazlaže i predlaže rješenja.sticanje osnovnih znanja o preduzetništvu i biznisu. ljudi. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3.osposobljavanje učenika da sam izvodi zaključke. .

realizaciju biznis stav prema novcu individualizam. rizik.uočava zavisnost potreba biznisa od potreba .navodi primjere . poslovna . globalizacija.razumije dilemu: «ili-ili» sa višestrukim izborom Biznis u .razvija pozitivan inovacija. i uspostavlja veze samostalnost u upravljanje sa biznisom donošenju odluka novcem. sloboda između slobode odgovornost izbora. ideje ("novac nije cilj.navodi primjere .razumije dilemu: između globalizacija ili globalizacije i zatvorenost razvoja biznisa nacionalne privrede . .upoređuje rad motivisanost za . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Pojam .razbijanje preduzetništva i preduzetništvo stereotipa biznisa .upoznaje osnovne .uspostavlja vezu .razlikuje "sigurnog" državnog .razvija (potrebe. preuzimanja pronalazi rješenja motivacija.razvija biznisa .analizira osnovne .uspostavlja vezu .istražuje i informacija.upoznaje pojam (radno mjesto) u preduzetništvo menadžmenta državnom sektoru sa biznisom i uočava osnovne razlike Osnovne postavke .uočava značaj informatičkoj ekonomsku informacija ekonomiji ravnotežu i .uočava vezu biznis za njeno ideje i njenog finansiranje finansiranja .uspostavlja .analizira . izbora i .usvaja globalne biznisa postavke biznisa vrijednosti .upoznaje pojam preduzetništvo i posla preduzetništva i menadžment .obrazlaže prioritet između hijerarhiju potreba biznis ideje i novca .radi piramidalnu već sredstvo da se sinergija) šemu hijerarhije cilj ostvari") . odgovornosti za .Razrada poslovne ideje 143 .razvija mišljenje postulate biznisa sopstvenih potreba .razumije dilemu: poslovnih ideja i "imati poslovnu njihovog ideju" ili "imati finansiranja novac" .4.razlikuje biznis i .preuzima ideja.razvija osjećaj za Preporuke za izvođenje nastave seminarski rad: .

kao i njihov uticaj na biznis i preduzetništvo .razlikuje materijalne i nematerijalne resurse (upoređuje manuelni rad i informacije) Socijalizacijski ciljevi učenik zajedništvo (sinergija) i usklađivanje interesa Preporuke za izvođenje nastave .prepoznaje nematerijalne resurse u ekonomiji (informacije.obrazlaže uticaj fiskalne politike na razvoj preduzetništva .poznaje ekonomsku ravnotežu . partnersku firmu i korporaciju sa stanovištva .Formiranje akcionarskog kapitala .-upoređuje direktne i indirektne poreze i uticaj na biznis i preduzetništvo .analizira poželjnost i stepen uloge države u ekonomiji (uočava prednosti i nedostatke) . sinergija) .Odvajanje vlasništa od upravljanja u akcionarskom društvu 144 .analizira uticaj izvoza na preduzetništvo .analizira odvajanje svojine od upravljanja u korporaciji .objašnjava osnovne postavke nove ekonomske paradigme .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .obrazlaže uticaj monetarne politike na razvoj preduzetništva .poznaje ključne istorijske uloge države u ekonomiji .upoređuje inokosnog vlasnika.obrazlaže proces razvitka Formativni ciljevi učenik potpunu konkurenciju .poznaje mehanistički i holistički pristup u ekonomiji . prostor) Uloga države u stvaranju ambijenta za efikasan biznis i preduzetništvo .razvija svijest o potrebi ulaganja novčanih sredstava za kupovinu akcija seminarski rad: . vrijeme.objašnjava ključne postulate holističkog pristupa (kompleksnost.obrazlaže uticaj spoljnotrgovinske politike na razvoj preduzetništva Korporacija-najviši nivo u razvoju preduzetništva .analizira politiku "jeftinog novca" i restriktivnu monetarnu politiku.upoznaje pojam korporacije kao oblika preduzetništva .shvata ulogu države kao subjekta koji određuje "pravila igre". haos.uloga države u ekonomiji i biznisu . dajući jednake šanse svim učesnicima debata: .

Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . Okvirni spisak literature i drugih izvora . .: Preduzetništvo i biznis.Informativni ciljevi i sadržaji učenik korporacije . Kotor.: Ekonomija za menadžere.Drašković V.: Psihofiziologija biznisa. potrošači) .objašnjava pojam svojinske demokratije . Podgorica. grafoskop. . Materijalni uslovi za izvođenje nastave .poznaje pojam «glasanja nogama» (prodaja akcija od strane malih akcionara) .Vukotić V. 2003 6.Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u toku tog perioda. Ekonomski fakultet.objašnjava uzroke i potrebu depersonalizacije svojine .Učionica opremljena računarom sa odgovarajućom programskom opremom i priključkom za Internet. 1996.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. najmanje jednom u klasifikacionom periodu.U toku klasifikacionog perioda znanja se provjeravaju usmeno. 8.poznaje nevlasničke grupe u korporaciji (radnici. . 7.Vukotić V.obrazlaže i poznaje institucionalne investitore . projektno platno i folije za grafoskop.upoznaje akcionarsku svojinu .Visoka stručna sprema sa područja ekonomije. 2003. Podgorica. Fakultet za pomorstvo. Ekonomski fakultet. .poznaje formiranje upravnih odbora u korporacijama Formativni ciljevi učenik preduzetništva analizira sličnost savremenih akcionara i rentijera razlikuje aktivne i pasivne akcionare analizira uticaj prodaje akcija na poslovni uspjeh korporacije upoređuje institucionalne investitore kao vlasnike akcija analizira uticaj nevlasničkih grupa na preduzetništvo analizira suprotstavljene interese vlasnika akcija i preduzetnika Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - - 5. 145 . diplomirani ekonomista.

Povezanost predmeta Znanja Državno regulisanje ekonomije Faktori prizvodnje Preduzetništvo i menadžment Preduzetnik i preduzetnička djelatnost Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osnovi makroekonomije Opšta uloga države u stvaranju ambijenta za efikasan biznis Osnovi makroekonomije Pojam preduzetništva Pravo Privredni subjekti 146 .9.

. Opšti ciljevi nastave .pružanje znanja o prirodnim i antropogenim činiocima ekonomsko-teritorijalnog kompleksa i zakonitostima u razvitku i geografskom rasporedu. EKONOMSKA GEOGRAFIJA 1. . .razumijevanje ekonomsko-geografskog i političko-geografskog položaja svoje zemlje u savremenom svijetu i na međunarodnom tržištu. . . Naziv predmeta: EKONOMSKA GEOGRAFIJA 2.sticanje znanja o najnovijim ekonomskim i geografskim promjenama u svjetskoj proizvodnji i trgovini i uticaju političkih faktora na te promjene. 147 .razumijevanje položaja Crne Gore u svjetskoj trgovini i podjeli rada.shvatanje pravaca razvoja međunarodne trgovine.nerazvijeni. posebno na relaciji razvijeni. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3.upoznavanje osnovnih karakteristika najvažnijih grupacija i tržišta u kojima se odvija robna razmjena i trgovina na primjerima pojedinih zemalja svijeta.1.13.upoznavanje ekonomskih kretanja u međunarodnoj trgovini. .2. .upoznavanje karakteristika tržišta roba i usluga. .razvijanje osjećaja internacionalizma na osnovu poznavanja i razumijevanja ekonomsko-geografskih osobenosti savremenog svijeta.

razvija svijest o diskusija: svijeta i Crne Gore pojmove o ekonomsko.4.shvata značaj .informiše se o uticaju pojedinih ekonomskih i političkih faktora u svjetskoj trgovini .upoznaje osnovne regijama i političkoj podjeli svjetskoj trgovini pojmove o regionalnim svijeta i o položaju regijama i tržištima svoje zemlje u problemu .upoznaje i tržištu u skladu sa upoređuje dostignutim nivoom dostignuti nivo na primjerima integracije i pojedinih zemalja trgovine između zapadnih i istočnih zemalja Evrope .upoređuje tržišta karakteristikama savremenim zemalja EU i .upoznaje tržište EU primjerima zemalja među ljudima na primjerima Evrope pojedina razvijenih zemalja tržišta sa njihovim .politički faktori u .upoznaje se sa značajem saobraćaja u međunarodnoj trgovini Tržišta Evrope i ZND .savladava osnovne tržištima i pojmove političkoj podjeli regionalizacije svijeta svijeta .razvija pripadnost .prihvata razlike .analizira na .analizira političke takvoj podjeli regionalizacije uticaje na .analizira osnovne . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Preporuke za Formativni ciljevi sadržaji ciljevi izvođenje nastave učenik učenik učenik Regionalna tržišta .poznaje značaj pristupanja regionalnim organizacijama na temelju robne razmjene i njenog nivoa u evropskim 148 .upoznaje regionalnointegrativnih regionalnu i političku podjelu procesa integracijsku Evrope podjelu Evrope .upoznaje osnovne međunarodnu pojmove o trgovinu regionalnim .predviđa buduće ekonomskonjihovu procese na političkim tokovima komplementarnost međunarodnom .analizira .

upoznaje tržište razvijenih vanevropskih zemalja .definiše i upoređuje značaj tržišta nerazvijenih zemalja .analizira značaj i udio razvijenih zemalja u svjetskoj trgovini .analizira osnovne odlike tržišta nerazvijenih zemalja .razlikuje značaj privrednog razvoja na socijalnu uređenost države i opšte uslove života .upoznaje tržište istočne Evrope na primjerima razvijenih zemalja Tržišta vanevropskih razvijenih zemalja .procjenjuje komplemetarnost tržišta razvijenih zemalja .upoređuje robnu razmjenu razvijenih zemalja .upoznaje osnovne odlike razvijenih vanevropskih zemalja .analizira tržišta vanevropskih razvijenih zemalja .upoznaje položaj nerazvijenih zemalja u svjetskoj trgovini .poznaje značaj razvijenih zemalja u svjetskoj trgovini Tržišta nerazvijenih zemalja svijeta .Odlike turizma u Crnoj Gori 149 .razvija kritičko mišljenje prema savremenim tendencijama u međunarodnoj trgovini .identifikuje značaj ukupne razmjene roba u Crnoj Gori .upoznaje pojedina tržišta i njihov udio u svjetskoj trgovini .razvija kritički odnos prema ekonomskim prilikama u Crnoj Gori istraživački rad: .analizira tržište u Crnoj Gori .upoznaje tržišta pojedinih proizvoda u Crnoj Gori .upoznaje odnose razvijenih i nerazvijenih zemalja na međunarodnom tržištu Tržište Crne Gore .upoznaje tržište nerazvijenih zemalja i njihove odlike .Informativni ciljevi i sadržaji učenik okvirima .navodi udio pojedinih proizvoda na tržištu Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .upoznaje tržišta razvijenih zemalja i izvodi zaključke o dostignutom nivou .

Unireks.upoznaje glavna međunarodnim obilježja odnosima i udio u regionalnih međunarodnoj grupacija i veze trgovini Crne Gore sa njima .analizira mjesto i Evropi Crne Gore u . .Tomić P.. Institut za geografiji PMF.upoznaje unutrašnju trgovinu u Crnoj Gori Ekonomsko .. knjiga I.. grafoskop. 1991. 2002. Podgorica. 2000.: Ivanović S.Usmena provjera znanja.: Geografija Crne Gore. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .Grčić M. 1996. .upoznaje spoljnu trgovinu u Crnoj Gori . Beograd. Naučna knjiga. projektno platno i folije za grafoskop. Burić M..razvija osjećaj pripadnosti širim evropskim integracijama diskusija: .Bakić R.Visoka stručna sprema: profesor geografije. .analizira odnose geografske osnove naše zemlje sa integrativnih inostranstvom procesa u Crnoj Gori . najmanje jednom u klasifikacionom periodu.upoznaje ekonomske odnose Crne Gore sa EU.Geografske karte. računar sa odgovarajućom programskom opremom i priključkom za internet. Geografski fakultet. 2002. 8. .Kellerman A. 7. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . Vukotić M.: Geografija Crne Gore.: Ekonomska geografija svijeta. .Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda. Nikšić. . Popović S. i u međunarodnoj trgovini i uopšte Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .Đurić V. Beograd.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.: Politička geografija.. . Lazić L. Kasalica S. profesor istorije i geografije. . diplomirani geograf.: Industrijska geografija. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . London. 1993.upoznaje odlike turizma u Crnoj Gori .: Ekonomska geografija.Radojičić B. Okvirni spisak literature i drugih izvora . 6..Položaj Crne Gore u odnosu na međunarodnu zajednicu 5.. 150 . Novi Sad. Wiley.Grčić M. Naučna knjiga.: The Internet on Earth – A Geography of Information. DANU. Radojičić B.Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik . 1980. Romelić J. Beograd.

Povezanost predmeta Znanja Tržište Spoljnotrgovinski poslovi Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osnovi makroekonomije Regionalna tržišta Osnovi makroekonomije Međunarodna ekonomija 151 .9.

.sticanje osnova za primjenu marketing koncepta u praksi. .2. . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 72 72 72 72 3.integralno sagledavanje instrumenata marketing miksa i njihov uticaj na potrošačku tražnju.sticanje znanja o marketingu.1.sagledavanje pojma međunarodni marketing. Opšti ciljevi nastave . .razvijanje sposobnosti za elektronsku trgovinu. 152 . . .14. značaju i metodologiji istraživanja tržišta.razvijanje sposobnosti za primjenu metoda marketinga radi povećanja profita preduzeća i zadovoljenja interesa potrošača. Naziv predmeta: MARKETING 2.shvatanje savremene tendencije vođenja marketing politike. . MARKETING 1. .sticanje znanja o ciljevima marketinga.osposobljavanje učenika da praktično primjenjuje znanja marketinga u uslužnim djelatnostima.

ponuda .obrazlaže metode i ispitivanja prikupljanja .razumije pojam .vrši selekciju. tržište i . .razlaže skup .vrši istraživanje na . .domaći zadatak: sastavljanje plana istraživanja konkretnog tržišta .opisuje marketing informacije informacioni sistem .upoznaje .nabraja primjenu sadržaj i proces primarnih i istraživanja tržišta sekundarnih izvora .4.preuzima organizovanje i fazu u procesu odgovornost za kontrola marketinga planiranja donešene odluke .tražnja .objašnjava nužnost .objašnjava pojam. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Marketing.vrši izbor izvora podataka informacija .domaći zadatak: sastavljanje plana realizacije proizvoda konkretnog preduzeća .sastavlja plan marketingom prema istraživanja tržišta .nabraja elemente marketinga i plana marketinga određuje ih u .navodi izvore konkretnom tržištu podataka u primjenjujući istraživanju tržišta metod posmatranja . informisanja sažima i klasifikuje .domaći zadatak: praćenje kretanja cijena određenog proizvoda na posmatranom tržištu . istraživanjima .određuje početnu .pravi šeme aktivnosti organizacije .sastavlja plan planiranje marketinga marketinških .objašnjava plan informacija istraživanja tržišta .upoznaje pojam i potrošača na podjelu tržišta pojedine segmente .pojašnjava konkurenciju na tržištu .razvija trgovina tražnju i cijene komunikativnost i .upoznaje elemente tržišta: .sastavljanje godišnjeg i operativnog plana 153 .prikupljanje i selekcija informacija o konkretnom proizvodu na tržištu .opisuje nastanak i konkurencije razvoj marketinga .pojašnjava odnos marketingu Preporuke za izvođenje nastave .analizira ponudu.obrazlaže segmentaciju tržišta Informaciona osnova .cijene .prepoznaje uslove samostalnost u marketinga za nastanak radu .nabraja vrste informisanja Planiranje.razvija upravljanja interesovanje .

selekciju i testiranje odabranih ideja .obrazlaže životni ciklus proizvoda .uočava značaj uvođenja novog proizvoda u proizvodni program .strategija distribucije .obrazlaže izbor metoda za formiranje cijena .upoznaje forme organizovanja marketinga .nabraja kanale distribucije .bira lokaciju objekata prodaje i skladišta .vrši izbor kanala prodaje .vrši reviziju i predlaže izmjene u marketing aktivnostima Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave realizacije proizvoda posmatranog preduzeća .vrši diferenciranje cijena na konkretnom proizvodu .nabraja faktore politike cijena .obrazlaže klasični i savremeni sistem organizacije .vrši formiranje cijena .objašnjava pojam proizvoda .navodi oblike promocije Formativni ciljevi učenik .uočava značaj procesa .upoznaje princip organizovanja marketinških aktivnosti .analizira faktore cijena .stiče radne navike domaći zadatak: .koristi računovodstvene podatke i vrši analizu troškova .Informativni ciljevi i sadržaji učenik plana marketinga i drugih planova .razvija analitičnost u radu .vrši klasifikaciju proizvoda .objašnjava svrhu stalne kontrole marketinških aktivnosti .obrazlaže svrhu revizije marketinških aktivnosti Instrumenti marketinga .opisuje proces komuniciranja .razumije instrumente marketinga .crta grafikon životnog ciklusa proizvoda .definiše pojam i podjelu marketinga .pojašnjava uvođenje novog proizvoda i usluga u trgovini .izrada grafikona životnog ciklusa proizvoda na osnovu datih podataka 154 .vrši prikupljanje.nabraja potrošačke i industrijske proizvode .vrši izbor kanala distribucije .

Hamić H.Rakita B.opisuje metode planiranja troškova ekonomske propagande . Kruševac.principi za menadžere.: Međunarodni marketing.Lovreta S.tržišna politika preduzeća. 1999. .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Ekonomska propaganda .. . .razumije neophodnost zajedničke promocije proizvodnih trgovinskih preduzeća - Formativni ciljevi učenik komuniciranja utvrđuje značaj elemenata promocionog miksa vrši kreiranje propagandne poruke vrši izbor najefikasnijeg medija sastavlja oglas analizira zajedničku promociju trgovinskog preduzeća planira troškove propagande mjeri elastičnost prodaje u odnosu na ekonomsku propagandu Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . 1996.Radulović D. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .izgrađuje profesionalnu etiku . Sarajevo.domaći zadatak: sastavljanje propagandne poruke za odabrane proizvode - 5. Beograd i Novi Sad.obrazlaže troškove ekonomske propagande . grafoskop. Okvirni spisak literature i drugih izvora .Milisavljević M.Učionica opremljena računarom sa priključkom za Internet i odgovarajućom programskom opremom.. Zavod za nastavna sredstva. 155 . 1996.. Cetinje.upoznaje motive tražnje i kupovine .M. Beograd. 1993. projektno platno i folije za grafoskop.C.objašnjava pojam i podjelu ekonomske propagande . Svjetlost. Obod. I.: Marketing. 1990. Ačić J.objašnjava ponašanje potrošača (ekonomski.nabraja prednosti i nedostatke propagandnih medija . Beograd. Ekonomski fakultet.Grupa autora: Osnovi marketinga.: Marketing. . sociološki i psihološki model) .Mihailović B: Marketing.: Marketing.I. 6. . Ekonomski fakultet. 2000.

9.Znanja se provjerava i ocjenjuje usmeno.Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda. Povezanost predmeta Znanja Tržište Ponuda. najmanje jednom u klasifikacionom periodu.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije . 8. tražnja. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .diplomirani ekonomista. . .7. cijene Analiza podataka Pojam preduzetništva i biznisa Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osnovi makroekonomije Osnove tržišta Statistika Preduzetništvo i biznis Istraživanje tržišta Kanali prodaje Mehanizam djelovanja ekonomske propagande 156 .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .

. provizija).1. ŠPEDICIJA. CPT. . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 72 66 138 72 66 138 3. carinjenja i špedicije. FOB.osposobljavanje učenika da primjenjuju carinske zakone.osposobljavanje za razvrstavanje robe po carinskoj tarifi i prepoznavanje potrebnih dažbina u spoljnoj trgovini. carinsko-pogranični pojas. ŠPEDICIJA. carinskih propisa u Crnoj Gori i carinskih propisa u svijetu. . Opšti ciljevi nastave .upoznavanje uloge osiguranja u spoljnoj trgovini i u zaštiti imovine i lica. . FCA. DES.15.razumijevanje pojma i vrste carinskog postupka. . 157 .upoznavanje značaja špedicije.2. CIF. zaključivanje ugovora o špediciji. . FAS. . . DDU.osposobljavanje učenika za samostalan rad. smještaja carinske robe. značaja transporta.sticanje osnovnih znanja o postavljanju organizacije osiguranja. . . reklamacija. svih vrsta carinjenja komercijalne i nekomercijalne robe. .poznavanje unutrašnje organizacije špediterskog poslovanja (poslovi akvizicije. . DAF.prepoznavanje INCOTERMS klauzule (EXW. transportnim poslovima i specijalnim špediterskim poslovima. CIP. vrsta carina. OSIGURANJE 2.savladavanje pojma carina. DDP).upoznavanje pojmova: carinsko područje.prepoznavanje pravnih sredstava u carinskom upravnom postupku. CFR. zakone o osiguranju i poslove špedicije. . podjele transporta.osposobljavanje učenika da na praktičnim primjerima i originalnoj dokumentaciji obavljaju posao osiguranja. Naziv predmeta: CARINE. CARINE. morske zone i carinski režim u morskim zonama. OSIGURANJE 1.upoznavanje sa poslovima uvoza i izvoza robe.

razlikuje pojmove . malusa. franšize i zone rizika .detaljno obrazlaže razvoj osiguranja podjelu (klasifikaciju) osiguranja u CG Organizacija .uočava značaj osiguranja i dobara osiguranja njegovu tehničku .razlikuje sigurnost i likvidnost Izvori prava i .preuzima . odgovornost za osiguranje za tuđi detaljno obrazlaže donošenje odluke račun obaveze .rezimira istorijski .upoznaje korisnika ekonomska načela osiguranja osiguranja .prepoznaje imovinu i lica funkciju osiguranja . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Opšte karakteristike .razlikuje pojam .upoznaje za tuđi račun.razlikuje pojmove premije osiguranja ugovarača i .analizira dokumenti zaključivanje osiguranja ugovora o .upoznaje osiguranju poslije dokumenta osiguranja i list osiguranja pokrića Oblici osiguranja .detaljno obrazlaže brokere i havarijske komesare .rad na računaru (izrada digitalne dokumentacije) .objašnjava osiguranika.detaljno obrazlaže rizik i upravljanje rizicima .analizira osiguranje .analizira .upoznaje subjekte svijetu i kod nas osiguranja . plaćanje premije odnosno ugovarača Preporuke za izvođenje nastave .upoznaje elemente osiguranika i osiguranja osiguravača .uočava razliku između bonusa.izrada obrazaca na računaru za razne oblike i vrste osiguranja 158 .4.razvija svijest o osiguranja mehanizam potrebi očuvanja .razlikuje posrednike u osiguranju .nabraja opasnosti osnovu koje ugrožavaju .objašnjava pojam .razvija analitičnost osiguranja osiguravača u u radu .

navodi vrste osiguranja i objašnjava karakteristike: .upoznaje značaj procjene i likvidacije štete - . .Informativni ciljevi i sadržaji učenik . .izrada ugovora na računaru - - - - - - Procjena i likvidacija štete . . izviđaj i procjenu.objašnjava obavještavanje osiguravača o izmjenama rizika .osiguranja imovine.osiguranja civila.osiguranja motornih vozila. certifikat osiguranja.osiguranja transporta i kredita Formativni ciljevi učenik osiguranja razlikuje polisu osiguranja. list pokrića. likvidaciju i formiranje predmeta detaljno obrazlaže postupak po prigovoru Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . potvrdu o sklopljenom osiguranju Slip i Cover note detaljno obrazlaže osiguranje u industriji detaljno obrazlaže osiguranje objekata u izgradnji i u montaži analizira osiguranje opasnosti od prekida rada usljed požara i drugih opasnosti (šomazno osiguranje) detaljno obrazlaže osiguranje od odgovornosti iz djelatnosti analizira osiguranje uskladištenja robe detaljno obrazlaže osiguranje građevinskih objekata i opreme na ugovorenu vrijednost detaljno obrazlaže osiguranje zaliha razlikuje osiguranje od provalne krađe i razbojništva razlikuje pojmove: prijavljivanje štete i njeno evidentiranje.razvija analitičnost u radu - 159 .

upoznaje dokumenta u reosiguranju Formativni ciljevi učenik osiguranika .upoznaje pojam reosiguranja . provalna krađa.detaljno obrazlaže podjelu reosiguranja (aktivna i pasivna) . lična nezgoda.navodi vrste reosiguranja . avijacija.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Reosiguranje .detaljno obrazlaže i analizira pojam samopridržaja po riziku (požar. transport. motorna vozila itd. kargo i kasko.) Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija samopouzdanje Preporuke za izvođenje nastave 160 .

prihvata.razumije pojam skladištenja i pakovanja robe .radi na izradi dostavljanja ponude .razumije ekonomsku funkciju međunarodne špedicije .upoznaje sajamske poslove .uzorci originalne dokumentacije 161 .upoznaje poslove izvoza .razumije poslove organizovanja.razumije poslove akvizicije .detaljno obrazlaže podjelu transporta .analizira postupke istraživanja tržišta .poštuje interese preduzeća kao lične interese .razlikuje pojam istovara.Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Međunarodna špedicija .razlikuje pojmove dispozicije i instradicije .upoznaje pojam transportne djelatnosti . utovara i pretovara robe .analizira organizaciju špetiterskih djelatnosti .izrađuje predkalkulacije špediterskog posla i poslove vezane za zaključivanje ugovora .upoznaje tarifnokonjukturne poslove . osiguranja i zbirnog prometa Socijalizacijski ciljevi učenik .upoznaje osnovne karakteristike međunarodne špedicije .upoznaje pravnu regulativu u domaćoj i međunarodnoj špediciji . organizovanja otpreme.popunjava špeditersku potvrdu .radi na izradi faktura .upoznaje dokumenta u međunarodnoj špediciji .razvija pravilan stav prema interesima preduzeća . carinjenja.upoznaje specijalne špediterske poslove .upoznaje poslove uvoza .razvija svijest o značaju saradnje Preporuke za izvođenje nastave .detaljno obrazlaže poslove ispostavljanja prevoznih isprava. pakovanja i Formativni ciljevi učenik .poznaje unutrašnju organizaciju špediterskog poslovanja .vrši kontrolu dokumenata (reklamacija) .detaljno obrazlaže transportne klauzule kupoprodajnih ugovora .vrši obračun troškova i fakturisanja .

pojam.analizira pojam carinske linije.razlikuje pojam praćenja transporta i prevoz specijalnih tereta .upoznaje pojam carina i carinske tarife .odlučuje kada i kako treba izdati garantna pisma .razlikuje oslobađanje od plaćanja carine i posebne dažbine .navikava se na timski rad Carinsko poslovanje .analizira zakon o carinskoj tarifi CG .Informativni ciljevi i sadržaji učenik otpreme eksponata . pravni značaj Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Carine i carinska tarifa .samostalno vrši zaključivanje ugovora o vaganju i sortiranju .vrši obračun troškova i fakturisanje .razlikuje carinski sistem i carinsku politiku i međunarodne carinske konvencije . značaj i vrste .detaljno analizira naše carinske tarife i međunarodne obaveze .upoznaje ugovore o vaganju i sortiranju robe Formativni ciljevi učenik .vrši zaključivanje sajamskih poslova .popunjava tovarni list .popunjava konosman .detaljno obrazlaže carinsku vrijednost.samostalno vrši zaključivanje ugovora o pakovanju .upoznaje osnovne pojmove carinskog .samostalno obavlja poslove kvalitativnog i kvantitativnog prijema robe .razvija odgovornost u radu 162 .

upoznaje pojam carinske robe i vrste .razvija sistematičnost u radu 163 . širina carinskopograničnog pojasa) analizira morske zone i njihov pravni položaj razlikuje carinsku luku i carinsku zonu prepoznaje carinske robe i njihove vrste detaljno obrazlaže pojam carinskog nadzora razumije vrste carinskog sredstva za vršenje carinskog nadzora detaljno obrazlaže osnovne principe o podložnosti plaćanja carine . carinskog obveznika kao i pravni osnov za naplatu carine i drugih dažbina detaljno analizira carinski postupak u željezničkom i drumskom saobraćaju detaljno obrazlaže carinski postupak pri prevozu robe preko inostranog carinskog područja detaljno analizira carinski postupak u Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - - - Carinski postupak .upoznaje carinske zone .upoznaje postupak carinjenja robe u - - - .razlikuje pojam carinske obaveze.upoznaje morske zone i carinske režime u njima .poznaje pojmove carinske obaveze i carinskog obaveznika Formativni ciljevi učenik ustanove carinske linije analizira pojam carinskog područja i posebne oblike carinskog područja analizira carinskopogranični pojas (vrste.upoznaje postupak carinjenja robe u vodenom saobraćaju .upoznaje postupak carinjenja robe u međunarodnom kopnenom saobraćaju .Informativni ciljevi i sadržaji učenik poslovanja .objašnjava carinski nadzor .

graničnim rijekama i jezerima detaljno analizira vazdušni saobraćaj i vazdušni prevoz analizira carinsko vazduhoplovni nadzor kao i vazduhoplovni manifest analizira prijem carinske robe detaljno analizira smještaj carinske robe u carinske magacine razlikuje smještaj robe u carinska skladišta i carinska smjestišta analizira smještaj robe u konsignaciona skladišta i slobodne carinske prodavnice detaljno analizira carinjenje robe koju putnici uvoze i izvoze. graničnim jezerima. graničnim rijekama i carinski postupak pri prevozu domaće robe.prepoznaje postupak ili način smještaja carinske robe . privremenog uvoza opreme (lizing) . carinjenje robe koju putnici nose sa sobom pri ulasku u Crnu Goru kao i postupak sa trgovačkim uzorcima Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - . carinski nadzor u putničkom prometu.prepoznaje pojam carinskog obilježja - - - 164 .upoznaje carinska skladišta i carinska smjestišta .upoznaje konsignaciona skladišta i slobodne carinske prodavnice .prepoznaje pojam privremenog uvoza i izvoza.upoznaje carinjenje komercijalne i nekomercijalne robe Formativni ciljevi učenik saobraćaju na moru.Informativni ciljevi i sadržaji učenik vazdušnom saobraćaju .

.Stanković M. poslovna dokumentacija u spoljnotgovinskom poslovanju. softveri za oblikovanje dopisa i dokumentacije.diplomirani ekonomista. aparati za kopiranje i umnožavanje.Usmena provjera znanja. .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. Ineotemus – Merkur.Slavnić J.Janković J. načinu podnošenja carinske deklaracije – Službeni list RCG br. 17/2003. Beograd. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . katalozi proizvoda. Beograd .Računari sa odgovarajučom programskom opremom.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije . 8. .. 16/2003. telefonski aparat sa telafaksom i internet linijama. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . Ekonomski fakultet.. Podgorica.Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda.Jovanović V. 1999.Pravilnik o obliku i sadržaju. Okvirni spisak literature i drugih izvora . Ekonomski fakultet. 9. 7. Povezanost predmeta Znanja Ugovor o Ugovor o Ugovor o Ugovor o skladištenju špediciji prevozu osiguranju Pravo Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osiguranje Špedicija 165 . 2004.S. . špedicija. oprema za multimedijalnu prezentaciju. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .: Osiguranje i špedicija.Marović B. najmanje jednom u klasifikacionom periodu.Zakon o carinskoj teoriji – Službeni list RCG br. osiguranje i carine.: Komentar zakona o osnovama osiguranja imovine i lica . . Carić: Međunarodni transport robe. 6.5.: Carine i carinsko poslovanje.

166 . FINANSIJSKA TRŽIŠTA 1.usvjanje osnovnih znanja o institucijama finansijskih tržišta (berza.stvaranje uslova za dalje profesionalno usavršavanje u ovoj i srodnim oblastima. . . sekundarni promet. posrednici).16. Opšti ciljevi nastave .razumijevanje osnovnih procesa na finansijskom tržištu (emisija. .ovladavanje osnovnim znanjima o instrumentima finansijskih tržišta.2.upoznavanje učenika sa osnovnim elementima teorije tržišta i bazičnim elementima investicione matematike. .povezivanje stručno teorijskih znanja sa kompetencijama u praktičnom obrazovanju.razvijanje stručnih kompetencija za rad u institucijama finansijskog tržišta. . . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 66 66 66 66 3. održavanje i kreiranje portfolia).upoznavanje učenika sa pojmom. Naziv predmeta: FINANSIJSKA TRŽIŠTA 2. . vrstama i karakteristikama finansijskih tržišta. OTC tržišta.1.

certifikat o preuzimanje rizika kratkoročne depozitu.primjer analize prinosa i rizika investiranja u obveznice 167 .finansijskog bankarski kredit i motivisanost i tržišta lizing. bankarski Preporuke za izvođenje nastave diskusija: . komercijalni spremnost za . osnovne elemente promet i cijene tržišta kapitala kratkoročnih .izrada investicionog prospekta vježbanje: .obrazlaže prinose i efikasnosti rizike na finansijskih tržišta finansijskim tržištima .pojašnjava osnovne primjere rizika principe akcija i mjerenja funkcionisanja rizika finansijskih tržišta .analizira principe .analizira specifične sistema kao tržišta aspekte prinosa i sastavnog dijela .4.identifikuje: .razvija .konkretizuje svake zemlje .poznaje osnovne funkcionisanja značaju pojmove. Sadržaji / Standardi znanja predmeta / Operativni ciljevi Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Osnovni pojmovi .pojašnjava prinos.obrazlaže osnovne .razumije ulogu rizika privrednog sistema finansijskih tržišta .razvija svijest o .razrađuje modele .upoznaje osnovne primarne emisije i karakteristike investicioni tržišta finansijskih prospekt derivata . ulogu i finansijskih tržišta finansijskog razvoj finansijskih .principi funkcionisanja finansijskog tržišta grupni projekat: .-utemeljuje na elemente tržišta novim primjerima kapitala proceduru .bliže pojašnjava efikasnost finansijskig tržišta Segmenti finsnijskog .definiše zapis.upoznaje pojam i značaj sekundarnih tržišta Instrumenti .simulira modele .vrednuje značaj .komparira finansijskih promptna i instrumenata terminska tržišta .pojašnjava kratkoročnih organizacije u radu funkcije. strukturu finansijskih i ekonomsku ulogu instrumenata novčanog tržišta .shvata značaj tržišta prinosa i cijena procedure i .interpretira .obrazlaže utvrđivanja cijena funkcionisanje na sekundarnim primarnih tržišta i tržištima proceduru primarne emisije .

analizira konkretne slučajeve i komparira modele regulacije kod nas i u svijetu .upoznaje osnove portfolio analize.razumije kauzalitet odnosa rizik-prinos Preporuke za izvođenje nastave .analizira funkcionisanje fjučersa u praksi Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija svijest o potrebi regulisanja radnih procesa . selekcije i menadžmenta Instrumenti i regulacija finansijskog tržišta .upoznaje značaj i ulogu Centralne banke i depozitnih finansijskih institucija . fjučerse i opcije . promptna i terminska tržišta.objašnjava osnovne elemente finansiranja obveznicama i analizira .razvija spremnost za preuzimanje odgovornosti seminarski rad: .analizira značaj i ulogu penzionih fondova .metodom dodijeljenih uloga simulirati berzansko poslovanje 168 .nabraja i definiše finansijske derivate.ilustruje na primjrima iz prakse mehanizme funkcionisanja investicionih kompanija i brokersko-dilerskih društava .prati berzanske izvještaje o akcijama i razumije inforamacionu efikasnost i alokaciju kapitala u funkciji inicijalne javne ponude .komparira sektor osiguranja sa bankarskim sektorom . sporazum o reotkupu .interpretira značaj i ulogu depozitnih finansijskih instiucija .pojašnjava probleme i modele regulacije Formativni ciljevi učenik akcept.rizike i prinose investiranja u obveznice .Informativni ciljevi i sadržaji učenik finansijske instrumente duga .poznaje značaj i ulogu investicionih kompanija i brokersko dilerskih društava .objašnjava značaj i ulogu osiguravajućih zavoda i penzionih fondova na finansijskom tržištu .razvija svijest o značaju samoinicijativnosti u poslovanju .analiza rada brokersko-dilerskog društva .pojašnjava regulativu i regulatorna tijela na finansijskom tržištu .utemeljuje na primjerima način rangiranja i amortizovanja obveznica .upoznaje finansiranje akcijama i inicijalne javne prodaje .

Terminska tržišta.poznaje organizacione forme berze efekata .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu usmenog provjeravanja znanja i praktičnog rada.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .Dr. 169 .Boško Živković. Beograd. Dejan Erić. Života Ristić. najmanje jednom u klasifikacionom periodu.1996. Podgorica. Okvirni spisak literature i drugih izvora . Finansijska tržišta i instrumenti.poznaje pojam i vrste berzi . terminsko berzanske poslove .Praćenje praktičog rada na času.oprema za video produkciju. 8. . Zavet. .Dr.problematizuje primjere i slučajeve iz prakse berzanskog poslovanja . 6. Naučna knjiga. Beograd.diplomirani ekonomista. .Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u toku tog perioda. Dejan Šoškić: Finansijska tržišta i institucije. .Dr.pojašnjava berzanske oscilacije Formativni ciljevi učenik . Tržište kapitala. 1990.Usmena provjera znanja.poznaje terminske berze. Beograd. 2005.Dr. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .dijagnostifikuje razloge berzanskih oscilacija Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 5. 2003. Naučna knjiga.Računari sa internet vezom i odgovarajućom programskom opremom. Branko Vasiljević: Osnovi finansijskog tržišta. . 2005.objašnjava organizaciju i rad berze .Visoka stručna sprema iz područja ekonomije .poznaje pravila i vrste berzanskog poslovanja . Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . Petar Ivanović. Unireks. . Beograd.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.simulira primjere berzanskog trgovanja (u formi igre) . . 7. .

Kratkoročni finansijski instrumenti duga. Povezanost predmeta Znanja Fond penzijskog i invalidskog osiguranja. Osiguranje: značaj. uloga i elementi. Uloga bankarskog sistema u regulisanju novčanih tokova. uloga i elementi. Osiguranje: značaj. Poslovi sa hartijama od vrijednosti. Kreditni poslovi. vrste. Fond penzijskog i invalidskog osiguranja.9. Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Finansije Uloga penzionih fondova na finansijskom tržištu. vrste. Uloga osiguravajućih zavoda na finansijskom tržištu. Bankarsko poslovanje Uloga centralne banke i depozitnih finansijskih institucija. 170 . Uloga osiguravajućih zavoda na finansijskom tržištu. Finansije Uloga penzionih fondova na finansijskom tržištu.

ISPITNI KATALOZI STRUČNO-TEORIJSKIH PREDMETA 2. .Obrazlaže statut banke. . .Objašnjava termin banka-finansijsko preduzeće. Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Pojam i razvoj banaka .Opisuje ulogu organa rukovođenja. Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti bankarskog poslovanja.Definise pojam preduzeća.Navodi bitne karakteristike investicione banke.Objašnjava postupak osnivanja banke. Naziv ispitnog kataloga: BANKARSKO POSLOVANJE 2.Prepoznaje bitne karakteristike i ulogu centralne banke.Navodi bitne karakteristike poslovne banke.Opisuje ulogu organa upravljanja.Analizira bitne karakteristike bankarstva u razlicitim vremenskim periodima. . . .Razlikuje poslove u preduzeću. .1.Navodi osnovna obilježja savremenog bankarstva sa osvrtom na današnji bankarski sistem u CG. . .Navodi prava i obaveze banke u pravnom prometu. srednji i novi vijek). .Objašnjava postupak izdavanja dozvole za rad banke. STRUČNI ISPIT 2. .Opisuje djelatnost banke.Analizira značaj utvrđivanja i rasporedivanja prihoda i raspoređivanja dobiti banke. poslovne banke.Navodi specifičnosti i sličnosti banke sa preduzećima iz drugih privrednih djelatnosti. Banka preduzeće.1.Objašnjava organizaciju rada i upravljanja banke. 3. komercijalne i univerzalne. . . . Organizacioni oblici banaka . .Opisuje ulogu izvršnih organa. Organizacija rada u banci .Objašnjava ulogu centralne banke.Uporeduje rad izvršnih organa sa radom ostalih organa u banci. Pravni aspekt banke . .Navodi bitne karakteristike komercijalne banke. . .Navodi i objašnjava osnovne kriterijume za razvrstavanje banaka. .Objašnjava karakteristike univerzalne banke. .Opisuje kontrolu poslovanja banaka. .1.Navodi razlike između privrednih preduzeća i banaka. 171 .Objašnjava način organizacije rada u banci. . .Analizira likvidnost banke. . . BANKARSKO POSLOVANJE 1.Analizira ulogu banaka u savremenim uslovima ekonomije.2. . upis u sudski registar i sticanje svojstva pravnog lica.Objašnjava osnovne karakteristike bankarstva (stari.Objašnjava ugovor o osnivanju banke.

Razlikuje i upoređuje načine osnivanja banaka. Poznaje sadržinu ugovora o osnivanju banke. odnosno maksimiziranje stope prinosa po jedinici akcijskog kapitala. Obrazlaže princip racionalnosti. Vrednuje značaj ostvarenja veće dobiti kao razlike između prihoda i rashoda. Objašnjava sopstvene bankarske poslove. Razlikuje prava i obaveze banke u pravnom prometu. Obrazlaže princip likvidnosti. Razlikuje pasivne. Analizira značaj menadžmenta i organizacije u banci. Analizira karakteristike srednjoročnih kredita. Obrazlaže uslove za dobijanje kredita za pravna lica. Zna faktore koji utiču na likvidnost banke. Navodi vrste bankarskih poslova. Prepoznaje kreditnu sposobnost dužnika. Razlikuje karakteristike hartija od vrijednosti. Analizira karakteristike kratkoročnih kredita. Definiše pojam kredita i navodi vrste kredita. Objašnjva komisione bankarske poslove. Objašnjava emisiju hartija od vrijednosti. Upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita pravnim licima. Upoređuje depozitne poslove prema rokovima i prema namjeni. Objašnjava oročene depozite. Objašnjava izdavanje blagajničkih zapisa. Razumije cilj pasivnih bankarskih poslova. Obrazlaže poslove pribavljanja sredstava u vidu dugoročnih kredita u zemlji i inostranstvu. Objašnjava posredničke bankarske poslove. Navodi depozite po viđenju privrede i stanovništva. Poznaje postupak izdavanja dozvole za rad banke. Razumije ciljnu funkciju banke. aktivne i neutralne bankarske poslove. Upoznaje pasivne bankarske poslove. Zna i razlikuje načine pribavljanja kredita u zemlji i 172 . Obrazlaže uslove za dobijanje kredita za fizička lica. Obrazlaže princip ekonomičnosti. Obrazlaže uslove za dobijanje kredita. Objašnjava pojam i značaj aktivnih bankarskih poslova. Razumije bilansnu strukturu banke kao i postupak uravnoteženja priliva i odliva sredstava. Obrazlaže princip javnosti. Obrazlaže praćenje i kontrolu upotrebe kredita. Obrazlaže princip rentabilnosti. Obrazlaže princip sigurnosti. Navodi i objašnjava principe poslovanja banaka.Sadržaji Vrste bankarskih poslova - Načela bankarskog poslovanja Znanja i vještine Analizira sanaciju i likvidaciju banke. Razlikuje faktore koji utiču na rentabilnost. Obrazlaže zaduživanje kod drugih banaka. Obrazlaže tehniku ispitivanja kreditne sposobnosti. Upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita fizičkim licima.

Objašnjava kreditni posao sa inostranstvom. Razlikuje i upoređuje načine i postupke za odobravanje kredita pravnim licima. Opisuje poslovanje hartijama od vrijednosti. Objašnjava značaj deviznog tržišta. Opisuje elektronski platni promet. Analizira aktivne bankarske poslove. Razlikuje formalnu i materijalnu kreditnu sposobnost. 173 . Na primjerima u praksi objašnjava pojmove: menadžer i menadžment. Navodi sisteme za prenos podataka sa berze. razrađuje i analizira plan kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta. stambeni). Razlikuje karakteristike i objašnjava instrumente marketinga. Interpretira rezultate rada uspješnog i neuspješnog menadžera.Sadržaji Poslovi banaka sa inostranstvom Bankarski menadžment Finansijski informacioni sistem Hartije od vrijednosti - Finansijsko tržište Znanja i vještine inostranstvu. Upoređuje sisteme međunarodnog plaćanja. Objašnjava finansijski informacioni sistem. stalna i obrtna sredstva). certifikat. Navodi sisteme međunarodnog plaćanja i objašnjava instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu. Analizira karakteristike kreditnog posla sa inostranstvom. Obrazlaže tržište kapitala. lombardni kredit. Navodi i objašnjava namjenu hartija od vrijednosti. Zna funkcije i osobine bankarskog menadžmenta. Sastavlja. avalni kredit. Opisuje elektronsko finansijsko tržište i baze. Objašnjava ulogu izbora izvora informacije. Objašnjava srednjoročne kredite (potrošački. Objašnjava sistem međunarodnog plaćanja. Objašnjava pojmove finansijskog tržišta i novčanog tržišta. obveznice. Razumije tehniku odobravanja potrošačkih kredita. konosman. Definiše pojam hartije od vrijednosti. Navodi sisteme međunarodnog plaćanja. eskontni kredit. blagajnički zapis. Razlikuje načine odobravanja kredita. Objašnjava pojedinačno namjenu hartije od vrijednosti: akcije. Opisuje sisteme međubankarske komunikacije. Objašnjava dugoročne kredite (za osnovna sredstva. Upoređuje karakteristike kratkoročnih kredita: kredit na tekući račun. Obrazlaže značaj bankarskog menadžmenta. skladišnica. Objašnjava instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu. Upoznaje elektronsko bankarstvo. Navodi faktore koji utiču na razvoj elektronskog bankarstva. Opisuje planiranje kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta. Razlikuje vrste kredita.

Nastavnik/aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja.USMENO. Tip ispita . . Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. 5. 174 . 6. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja. Dozvoljena pomagala Pomagala nijesu dozvoljena.Analizira korišćenje računovodstvenih izvještaja za sagledavanje i praćenje: likvidnosti banke.Sadržaji Poslovna uspješnost banke Znanja i vještine .Analizira osnovne funkcije tržišta kapitala i dešavanja na tržištu kapitala. uspješnosti banke. kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti. . . Usmeni ispit traje najviše 20 minuta.Analizira korišćenje računovodstvenih izvještaja o poslovanju za upravljačke svrhe.Objašnjava pojam i karakteristike bilansa banke. na prijedlog ispitivača. Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta. 4. . .Objašnjava knjigovodstvo i poslovne knjige banke. .Razlikuje kriterijume za klasifikaciju finansijskog tržišta. .Navodi ulogu berze i značaj berzanskih poslova. kapitala banke. Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija.Upoređuje karakteristike berzanske i vanberzanske trgovine. datog u ispitnom katalogu.

Analizirati ekonomske funkcije javnih rashoda.Objasniti pojedine vrste javnih koristi. .Objasniti nastanak i suštinu osiguranja. . nastanak.Analizirati osnove sistema javnog finansiranja u Crnoj Gori.Opisati pojam.Analizirati ulogu bankarskog sektora u regulisanju novčanih tokova.Analizirati ulogu banaka u savremenom privređivanju. .Pojasniti pojam i vrste inflacije i antiinflacione mjere. Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti finansija.Analizirati ulogu banaka u organizaciji platnog prometa. .Uporediti klasične i moderne teorije javnih rashoda. .Objasniti pojedine vrste bankarskih poslova. Osiguranje . .Pojasniti pojam deflacije.Obrazložiti finansiranje osiguranja. . .Obrazložiti klasifikaciju javnih rashoda.Uporediti onsovne monetarne agregate. .Analizirati osnovne funkcije javnih finansija.Definisati osiguranje. FINANSIJE 1. funkcije i značaj novca. . .2. 3. . . .Objasniti nastanak i razvoj banaka. .Objasniti osnovne ciljeve i dejstva oporezivanja. 175 . .Obrazložiti novčanu ravnotežu i stabilnost. . Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Uvod u finansije . . . .Objasniti osnovna načela javnih rashoda. .Analizirati obim.Obrazložiti osnovne karakteristike i elemente poreza.Obrazložiti klasifikaciju javnih prihoda. .Objasniti podjelu finansija. Osnovi javnih finansija . Bankarstvo .Analizirati značaj osiguranja. . . Naziv ispitnog kataloga: FINANSIJE 2. . . .Analizirti uzroke i posljedice inflacije i deflacije. .Definisati bankarske poslove.2. Javni rashodi .Pojasniti značaj informacionog sistema za banke.Analizirati sistem osiguranja u Crnoj Gori. .1.Objasniti javne rashode kao sistem državne intervencije. Monetarne finansije .Analizirati osnovne pokazatelje proizvodnje i raspodjelu društvenog proizvoda.Objasniti pojedine vrste banaka. društveni proizvod i nacionalni dohodak. .Objasniti pojedine vidove osiguranja.Obrazložiti osnovne pokazatelje proizvodnje: društveni bruto proizvod. . granice i efekte javnih rashoda. .Objasniti pojmove fiskalni sistem i fiskalna politika.Definisati nauku o bankarstvu. Javni prihodi .Definisati javne rashode. . .Obrazložiti pojam i strukturu javnih potreba.Definisati predmet proučavanja javnih finansija.Definisati javne prihode.

Analizirati poreski sistem Crne Gore. Razlikovati kriterijume za podjelu finansijskih poslova preduzeća. ulogu i značaj hartija od vrijednosti u finansiranju preduzeća. Objasniti vrste poslova na evrotržištu. karakteristike i razvoj javnih zajmova. Odrediti zadatke finansijske službe u preduzeću. Razlikovati primjenu bilansnog i dinamičkog metoda u planiranju novčanih tokova. Analizirati oblike finansijske situacije preduzeća. Analizirati pojam i sadržaj poslovnih finansija. potraživanjima i zalihama. Objasniti pojam i suštinu taksi. Definisati međunarodne finansije. Razlikovati tehnike finansijske analize. Analizirati principe (načela) budžeta. Analizirati značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru. Analizirati vrste. Objasniti upravljanje novčanim sredstvima. Analizirati budžetski sistem Crne Gore. Objasniti osnovne funkcije budžeta. Objasniti budžetsku proceduru. Obrazložiti pokazatelje finansijske analize. Razlikovati finansijsku evidenciju u širem i užem smislu. Analizirati javne fondove u Crnoj Gori. Objasniti osnovne karakteristike budžeta. 176 . Razlikovati učesnike i nosioce platnog prometa. Analizirati organizacioni položaj finansijske službe u preduzeću. Analizirati prevaljivanje. Obrazložiti pojam i izvore finansiranja preduzeća. Objasniti funkcije poslovnih finansija. Objasniti zajednička ulaganja.Sadržaji Pojam platnog prometa - Budžetski sistem Međunarodne finansije Osnovi finansija u preduzećima Organizacija finansijskih poslova Znanja i vještine Objasniti osnovna poreska načela. Opisati pojam. Definisati finansijsku politiku preduzeća. Objasniti pojam i suštinu doprinosa. Objasniti pojam i funkcije naknada. Objasniti vrste plaćanja. Definisati pojam i suštinu budžeta. Obrazložiti budžetsku ravnotežu. Nabrojiti i objasniti međunarodne finansijske organizacije. Razlikovati osnovne funkcije i funkcionalna područja poslovnih finansija. Obrazložiti strukturu i izvršavanje budžeta. Definisati platni promet. Analizirati uticaj evrotržišta na privredu Crne Gore. Objasniti pojam i djelove platnog bilansa. Obrazložiti finansijsko poslovanje preduzeća. Uporediti poreze i takse. Analizirati faktore i principe finansijske politike preduzeća. Objasniti međunarodno kretanje kapitala. Analizirati elemente finansijskog planiranja. transformaciju i evaziju poreza. Izračunati pokazatelje likvidnosti. Definisati evrotržište.

Objasniti upotrebu kreditne kartice. . Nastavnik/aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja datog u ispitnom katalogu. 177 .Objasniti pojmove devizni sistem i devizna kontrola. Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika.Obrazložiti detaljno način korišćenja instrumenata platnog prometa. . Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta. . . 5. Tip ispita .Obrazložiti postupak korišćenja međunarodnog dokumentarnog akreditiva i drugih instrumenata platnog prometa sa inostranstvom.Obrazložiti instrumente obezbjeđenja plaćanja.Odrediti karakteristike žiro i tekućeg računa i uplatnog računa javnih prihoda. 4. Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija.Obrazložiti u cjelini čekovni postupak.Obrazložiti postupak sa akreditivom.Razlikovati nosioce i učesnike platnog prometa sa inostranstvom.Analizirati sredstva plaćanja sa inostranstvom.Obrazložiti postupak otvaranja poslovnih računa. .Popuniti instrumente gotovinskih plaćanja. . .Definisati platni promet sa inostranstvom. .Razlikovati vrste instrumenata platnog prometa. 6.Sadržaji Instrumenti platnog prometa Instrumenti obezbjeđivanja plaćanja Platni promet sa inostranstvom Znanja i vještine . . kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti. na prijedlog ispitivača. . .Objašnjava postupak naplaćivanja i plaćanja sa inostranstvom. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja. .USMENO. Usmeni ispit traje najviše 20 minuta.Popuniti instrumente bezgotovinskih plaćanja. . . Dozvoljena pomagala Pomagala nijesu dozvoljena.Obrazložiti transakcije plaćanja.Analizirati pojam i vrste mjenice i mjenične radnje. . . .

Uočava dejstvo rashoda i prihoda na bilans stanja. promjene koje utiču na . Evidencija obaveza prema . Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti računovodstva. knjige dvojnog knjigovodstva Pojam i evidencija .1.Knjiži na analitičkom i sintetičkom kontu kupaca. . . bilans . Evidencija gotovih .Objašnjava evidenciju kratkoročnih potraživanja plasmana i gotovine.Objašnjava blagajničko poslovanje i blagajnički maksimum.Razlikuje dokumentaciju. .Knjiži rashode i prihode na uspješnim kontima.Prepoznaje pojam gotovih proizvoda cijene i proizvoda dokumentaciju. Početni bilans i poslovne . Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Sredstva i izvori sredstava .Objašnjava pojam konta aktivnih vremenskih razgraničenja.Objašnjava evidenciju materijala u magacinskom.Objašnjava pojam pasivnih vremenskih razgraničenja. Prosto i dvojno .Prepoznaje četiri osnovne bilansne promjene i njihov uticaj na bilans stanja. . materijalnom i finansijskom knjigovodstvu gotove proizvode.Vrši korekciju između stvarnog i knjigovodstvenog stanja. poslovanja . rashoda i prihoda . preko žiro-računa . Evidencija poslovanja .Opisuje žiro-račun i njegovo otvaranje.Pravi šematski prikaz sredstava i izvora sredstava.Razlikuje metode prostog i dvojnog knjigovodstva.Sastavlja početni bilans na osnovu inventara.Objašnjava knjiženje na analitičkom i sintetičkom kontu dobavljača. Vremenska razgraničenja .2. knjigovodstvo i poslovne .Nabraja instrument platnog prometa. . .3. . . Novčana sredstva .Prepoznaje pojam dužnika-kupca. Evidencija potraživanja od . .Opisuje prosto i dvojno knjigovodstvo.Izrađuje dnevnik blagajne. materijalnom i finansijskom knjigovodstvu. Evidencija materijala .Opisuje evidenciju obaveza prema dobavljačima. 178 .Navodi dokumentaciju. .Uporedno knjiži na kontu žiro-računa i blagajne.Pojašnjava podjelu rashoda i prihoda.Razlikuje pojam robe. Naziv ispitnog kataloga: RAČUNOVODSTVO 2. Evidencija trgovinske robe . dobavljačima . RAČUNOVODSTVO 1.Utvrđuje finansijski rezultat i sastavlja zaključni list.Razlikuje pojam početnog bilansa i bilansne ravnoteže. .Razlikuje i uočava razliku između osnovnih i obrtnih sredstava. cijene i dokumentaciju.Knjiži u magacinskom.Knjiži na kontima aktivnih i pasivnih vremenskih razgraničenja. Evidencija blagajničkog .Definiše pojam i vrste materijala. . kupca . 3.Knjiži evidenciju robe po nabavnim i prodajnim cijenama.Knjiži sniženje i povećanje prodajne cijene robe. .

Knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti. obim i konsolidovan račun trezora.Knjiži kratkoročne i dugoročne plasmane i kredite.Objašnjava potraživanje po osnovu prodaje i obezvređivanje potraživanja.Prepoznaje hartije od vrijednosti. Prepoznaje budžetski cilj. . . . nematerijalnih ulaganja. . . . .Definiše kapital i pravne forme preduzeća. Sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke. osnovnih sredstava i drugih sredstava banke Godišnji obračun i finansijski izvještaj banke Znanja i vještine .Evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom. Opisuje budžetsku klasifikaciju.Knjiži formiranje i promjene na kapitalu. Razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode. Knjiži izvore sopstvenih sredstava i kapitala.Razlikuje i knjiži nematerijalna ulaganja i druga sredstva banke. Evidentira obaveze.Prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja.Prepoznaje pojam. .Knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje). Izrađuje i knjiži gubitak banke. Specifičnosti knjigovodstva i budžetskih korisnika Evidencija budžeta i budžetsko računovodstvo Sistem glavne knjige i trezora 179 . Knjiži prihode banke. .Prepoznaje hartije od vrijednosti.Knjiži akontacije po službenom putu.Knjiži novčana sredstva u blagajni. Izrađuje bilans uspjeha banke.Knjiži evidenciju gotovinskih depozita kod Narodne banke. . .Uočava specifičnosti knjigovodstva i poslovnih knjiga banke. .Opisuje gotovinu i gotovinske ekvivalente.Objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala. . funkcije i sadržaj konta. . .Pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja. . .Sadržaji Evidencija kaitala i pravne forme preduzeća Evidencija poslovanja banke Evidencija gotovine i gotovinskih ekvivalenata Evidencija plasmana i izvora sredstava banke Evidencija hartija od vrijednosti. Prepoznaje i kjiiži finansijsku i nefinansijsku imovinu. Knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja. Objašnjava kontni okvir za budžetski sistem. .

Dozvoljena pomagala: digitron. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja. Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija. 6. Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta. Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. Usmeni ispit traje najviše 20 minuta. Nastavnik/aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja. Tip ispita: USMENO. na prijedlog ispitivača. kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti. kontni plan. 180 . datog u ispitnom katalogu. 5.4.

Izračunati troškove prema: elementima procesa rada.Definisati rezultate poslovanja preduzeća (ukupan preduzeća prihod i dobit preduzeća).Navesti podjelu troškova prema različitim kriterijumima.Izračunati produktivnost rada. . .Nabrojiti i objasniti ekonomske principe poslovanja.Izvršiti obračun amortizacije osnovnih sredstava prema vremenskom i funkcionalnom načinu amortizovanja. razvoj. Raspodjela rezultata . Rezultati poslovanja . koristeći određene metode kalkulacije. Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti poslovne ekonomije.Analizirati odnos zarade-motivacija. 181 .Objasniti osnivanje i prestanak rada preduzeća.Uspostaviti vezu između ukupnog prihoda i dobiti preduzeća.Uspostaviti vezu između nabavne.Izračunati ekonomičnost rada. . .Izračunati cijenu koštanja. Naziv ispitnog kataloga: POSLOVNA EKONOMIJA 2.Objasniti vremenski i funkcionalni način amortizovanja osnovnih sredstava.Izračunati rentabilnost rada. amortizacija. . .Objasniti nastanak.Analizirati ukupne troškove i njihov uticaj kod poslovnog odlučivanja.Objasniti strukturu izvora sredstava preduzeća. .Objasniti pojmove: sredstva.4. amortizovane i tržišne vrijednosti osnovnih sredstava. Ulaganja u reprodukciju . . . sadašnje. Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Preduzeće kao osnovni . preduzeća . . .Izračunati koeficijent obrta osnovnih sredstava. mjestu nastanka i nosiocima.2. . 3. . .Objasniti potrebe i način zadovoljenja potreba. .Izračunati fiksne i varijabilne troškove. poslovanja . . Sredstva i izvori sredstava . Ekonomski principi poslovanja . obrtna i ostala sredstva i analizirati razlike između njih.Objasniti razliku između fiksnih i varijabilnih troškova.Nabrojiti elemente preduzeća i objasnii uticaj elemenata preduzeća na privredni rast i tehnološki razvoj. .Definisati osnovna.Obračunati zarade radnika. .1.Objasniti raspodjelu rezultata poslovanja preduzeća.Objasniti pojam zarada. . . POSLOVNA EKONOMIJA 1.Definisati utroške i troškove i prepoznati razliku između utrošaka i troškova. . preduzeća izvori sredstava. imovina.Analizirati načine raspodjele neto-dobiti. organizacionu strukturu subjekat privređivanja preduzeća I vrste preduzeća.

Uočiti razlike između društva lica i društva kapitala.Objasniti funkciju nabavke. .Sastaviti plan istraživanja tržišta za zadate uslove.Objasniti metode istraživanja tržišta. Tip ispita: USMENO.Navesti organizacione oblike preduzeća i njihove osnovne karakteristike. 5.Objasniti pojam. . značaj i vrstu tržišta. 182 .Analizirati instrumente marketinga.Utvrditi karakteristike strukturisanja opreme. . . Dozvoljena pomagala Pomagala nijesu dozvoljena. Usmeni ispit traje najviše 20 minuta.Uočiti razlike između društva sa ograničenom i neograničenom odgovornosti.Nabrojiti motive zaposlenih. 4.Objasniti potrebe. .Sadržaji Razvoj preduzeća Organizacija poslovanja preduzeća Menadžment savremene organizacije Organizacioni oblici preduzeća Organizacija funkcija u preduzeću 6. .Analizirati kriterijume za procjenu složenosti . motive i ponašanje potrošača.Objasniti organizaciju radnog kolektiva. .Objasniti funkciju prodaje. . Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija.Navesti karakteristike javnih preduzeća. . ekonomičnost i rentabilnost. .Analizirati faktore koji utiču na razvoj preduzeća. .Objasniti potrebu razvoja preduzeća. Marketing kao poslovna koncepcija savremenog preduzeća Znanja i vještine . . Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta.Analizirati akcionarsko društvo. .Navesti funkcije preduzeća. . Nastavnik /aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja. Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti.Uočiti razlike između ortačkog i komanditnog društva.Objasniti funkciju proizvodnje. . . . . .Analizirati faktore koji utiču na produktivnost.Objasniti funkciju upravljanja. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja. .Analizirati metode i tehnike u okviru funkcije rukovođenja. . . na prijedlog ispitivača.Objasniti pojam i podjelu menadžmenta. .Analizirati organizaciju unutrašnjeg transporta. . .Objasniti vrste i komponente menadžmenta. . datog u ispitnom katalogu. 6.Objasniti postupak organizacije funkcije izvršenja. .

Ispitni odbor propisuje početak. društveni proizvod i nacionalni dohodak Raspodjela društvenog proizvoda i nacionalnog dohotka Objasniti dio dohotka za državne potrebe. Uputstvo za sprovođenje praktičnog dijela stručnog ispita Kandidat za praktični dio stručnog ispita priprema seminarski ili projektni zadatak. . Sastavni dio praktičnog dijela stručnog ispita je odbrana urađenog zadatka. . energije. Zadaci se odnose na materiju predmeta: Računovodstvo. STRUČNI RAD 1. . usaglašeni između nastavnika stručnoteorijskih predmeta i praktične nastave. Sadržaj ispitnih zadataka određen je okvirnim spiskom zadataka ili njihovom kombinacijom.stepen povezanosti stručnoteoretskih i praktičnih znanja. . Znanja koja obuhvata projektni zadatak/seminarski rad Sadržaj Pokazatelji proizvodnje Opis.prepoznavanje i analizu privrednih procesa i problema sa različitih apekata. Osnovi makroekonomije. njihovom rješavanju. Finansije. Naziv ispitnog kataloga: Ispitni katalog praktičnog dijela stručnog ispitastručni rad 2. . datih u ispitnom katalogu. završetak i rok predaje radova. predstavljanju i argumentovanju stavova. sistematičnost u radu. javnu potrošnju i akumulaciju Pojam.samostalnost u korišćenju literature i drugih izvora. 4. nastanak i razvoj novca Vrste i vrijednost novca Navesti funkcije novca Objasniti novčanu ravnotežu i stabilnost Kako se izračunava količina novca u opticaju Definisati inflaciju Objasniti uzročno-posljedičnu vezu inflacije Podjela inflacije Analizirati antiinflacione mjere Objasniti i uporediti devalvaciju i depresijaciju Objasniti i uporediti revalvaciju i apresijaciju Novac Inflacija 183 .pravinu upotrebu stručne terminologije. zahtjevi Pokazatelji proizvodnje: društveni bruto proizvod.Ciljevi ispita Na praktičnom dijelu stručnog ispita kandidat treba da pokaže: . Kandidat radi zadatak samostalno. Nastavnici/aktivi definišu konkretne.2. . predstavljanju i vrednovanju predloženih rješenja. 3.samostalnost u komunikaciji. pojedinačne zadatke.samostalnost u uočavanju problema.poznavanje i poštovanje važećih zakona i drugih propisa u državi. vremena. u toku školske godine u kojoj završava razred.poznavanje propisa za obezbjeđenje zaštite na radu i zaštite okoline. . .racionalno korišćenje materijala. koji treba da su ujednačeni po težini za sve kandidate.2. Poslovna ekonomija ili Statistika.

granica i efekti javnih rashoda 184 . vanredni i godišnji rashodi Primarni i sekundarni rashodi Lični i materijalni rashodi Rashodi prema objektu i prema subjektu Produktivni i neproduktivni rashodi Rentabilni i nerentabilni rashodi Proizvodni i transferni rashodi Funkcionalna klasifikacija rashoda Klasifikacija rashoda prema ekonomskom sadržaju Problem utvrđivanja minimuma rashoda Gornja granica javnih rashoda Osnovni uzroci porasta javnih rashoda i Zakon stalnog porasta javnih rashoda Objasniti kada je neophodno ograničiti javne rashode Koji su osnovni efekti javnih rashoda u privredi Bankarstvo Bankarski poslovi Osiguranje Vrste i finansiranje osiguranja Javne finansije Javne finansije i javni sektor Javni rashodi Klasifikacija javnih rashoda Obim.Sadržaj Novčana masa Opis. zahtjevi Definisati novčanu masu Šta podrazumijeva kreiranje novčane mase Definisati optimalnu novčanu masu i matematički je prikazati Uloga centralnih i poslovnih banaka u regulisanju novčanih tokova Likvidnost banaka Definisati nauku o bankarstvu Objasniti nastanak i razvoj banaka Analizirati ulogu banaka u savremenoj privredi Objasniti pojedine vrste banaka Šta su bankarski poslovi i kako se dijele Objasniti pojedine vrste bankarskih poslova Uloga banaka u organizaciji platnog prometa U čemu je značaj informacionih sistema za banke Pojam osiguranja Objasniti nastanak i suštinu osiguranja U čemu se ogleda značaj osiguranja Objasniti pojedine vrste osiguranja U čemu se sastoji finansiranje osiguranja Analizirati sistem osiguranja u Crnoj Gori Pojam i predmet nauke o javnim finansijama Objasniti pojam fiskalne politike Koji su ciljevi fiskalne politike i kako se ostvaruju Budžet kao instrument fiskalne politike Pojam i značaj javnog sektora Objasniti osnovne funkcije javnih finansija Analizirati sistem javnog finansiranja u Crnoj Gori Šta su javne potrebe a šta javne koristi Šta su javni rashodi i u čemu se ogleda njihova specifičnost Objasniti razliku između klasičnog i modernog shvatanja javnih rashoda Navesti tri grupe potreba za javnim rashodima u savremenoj državi Osnovna načela javnih rashoda Rashodi u novcu i rashodi u naturi Redovni.

akumulaciju i investicije Objasniti dejstvo poreza na uvoz i izvoz. teorije stabilizacionih budžeta i teorijesi stematskog budžetskog deficita Kakvo mišljenje postoji u savremenoj ekonomskoj teoriji kod nas Kako je problematika budžetske ravnoteže riješena u našim propisima Šta se podrazumjeva pod budžetskom procedurom i šta ona obuhvata Prijedlog budžeta i šta sadrži opšti. ciljevi i dejstva oporezivanja Poreska načela Poreski sistem Budžet Budžetska načela i principi Budžetska ravnoteža Budžetska procedura Budžetski sistem . potrošnju. a šta posebni dio budžeta Objasniti izvršavanje budžeta Objasniti kontrolu izvršenja budžeta Budžetski sistem kao osnov za finansirenje državnih funkcija Obajsniti budžetski sistem Crne Gore Analizirati budžet Crne Gore 185 Elementi. zahtjevi Objasniti načine usmjeravanja javnih rashoda kao sistem državne intervencije Oblici državnih preduzeća Objasniti osnovne kategorije transfernih rashoda Pojam javnih prihoda Nabrojiti klasifikacije javnih prihoda Pojam poreza Objasniti karakteristike poreza Koja je klasifikacija poreza danas prihvaćena u savremenoj finansijskoj teoriji Navesti lične i materijalne elementi oporezivanja Definisati osnovne ciljeve oporezivanja Objasniti uticaj poreza na nacionalni dohodak.Sadržaj Javni rashodi i osnovni oblici državne intervencije Javni prihodi Opis. na ekonomsku strukturu i stabilizaciono dejstvo poreza Objasniti finansijska načela Objasniti socijalno-politička načela Objasniti poresko tehnička načela Razlika između prevaljivanja i transformacije poreza i šta je evazija poreza Pojam poreskog sistema Navesti modalitete poreskog sistema Objasniti poreski sistem Crne Gore Zašto postoji interesovanje u javnosti kada se donosi budžet Šta je budžet i iz čega se sastoji Navedite osnovne karakteristike budžeta Objasniti ekonomsku funkciju budžeta Objasniti pravnu i političku funkciju budžeta Objasniti princip javnosti Princip o veličini budžeta Princip pokrića budžetskih rashoda Princip budžetskog pluralizma Princip potpunosti i realnosti Princip budžetske realnosti Princip jednogodišnjosti budžeta Princip budžetske ravnoteže Objasniti u čemu se ogleda nesavršenost teorije cikličnih budžeta.

zahtjevi Pojam i vrste fondova Finansiranje budžetskih potreba posredstvom organizacija obaveznog socijalnog osiguranja Prihodi fondova i potrebe koje se iz njih finansiraju Definisati međunarodne finansije Objasniti značaj međunarodnog finansiranja za našu zemlju Objasniti međunarodno kretanje kapitala Šta su zajednička ulaganja Međunarodni monetarni fond Međunarodna banka za obnovu i razvoj Ostale međunarodne finansijske organizacije Evrotržište Pojam i funkcije poslovnih finansija Objasniti finansijsko poslovanje preduzeća Finansijska situacija preduzeća Finansijska politika preduzeća: faktori i principi finansijske politike Finansijski poslovi preduzeća Finansijska služba u preduzeću i njen organizacioni položaj Finansijska evidencija Definisati pojam finansiranja preduzeća Izvori finansiranja preduzeća Akcije Obveznice Kratkoročne hartije od vrijednosti Navesti osnovne elemente finansijskog planiranja Objasniti predmet i metode finansijskog planiranja Razvrstavanje finansijskih planova Objasniti planski bilans uspjeha Plan prihoda od prodaje Plan proizvodnje i zaliha Planiranje rashoda Plan dugoročnih ulaganja Plan novčanih tokova Pomoću kojih pokazatelja se ocjenjuju finansijski položaj i aktivnost preduzeća Kako se izračunava i analizira koeficijent obrta kupaca i koeficijent obrta zaliha Kako se izračunava i tumači koeficijent obrta dobavljača i koeficijent obrta obrtnih sredstava Kako se utvrđuje stopa prinosa na uložena sredstva Definisati finansijsku kontrolu preduzeća Objasniti značaj finansijske kontrole u preduzeću Interna kontrola Uloga računovodstva u kontroli finansija Eksterna finansijska kontrola Pojam i karakteristike upravljanja novčanim sredstvima Kako se utvrđuje koeficijent obrta gotovine Kako se utvrđuje minimalni nivo gotovine Kako se može povećati efikasnost upravljanja gotovinom Međunarodne finansijske organizacije Poslovne finansije Organizacija obavljanja finansijskih poslova Finansiranje preduzeća Finansijsko planiranje Vrste finansijskih planova Pokazatelji finansijske analize Finansijska kontrola Upravljanje gotovinom 186 .Sadržaj Finansiranje budžetskih potreba Međunarodne finansije Opis.

zahtjevi Različiti aspekti upravljanja kupcima Kreditni standardi i njihova analiza Kreditni uslovi Obračun efekata uvođenja kasa skonta Vrste zaliha Koje su osnove vrste troškova zaliha Kako se može utvrditi optimalna veličina porudžbine Kako se utvrđuje momenat za plasiranje porudžbine Pojam i vrste platnog prometa Vrste plaćanja Učesnici i nosioci platnog prometa Objasniti razliku između žiro i tekućeg računa Na koji način se vrši plaćanje preko računa Razlika između klirinskog prometa i žiro-računa Pojam i vrste instrumenata platnog prometa Instrumenti platnog prometa za gotovinska plaćanja: .nalog za isplatu .nalog za uplatu .popunjavanje elemenata instrumenata platnog prometa Nalog za prenos Nalog za naplatu Transakcije plaćanja Zbirni nalog za prenos Interni nalog Popunjavanje elemenata instrumenata platnog prometa Pojam čeka Vrste čeka Izdavanje čeka Podnošenje čeka Opoziv čeka Indosiranje čeka Pojam. cirkularno kreditno pismo Finansijsko poslovanje sa inostranstvom 187 .ček Mjenica Akreditiv Platna i kreditna kartica.Sadržaj Upravljanje potraživanjima Upravljanje zalihama Opis.elektronski način obavljanja platnog prometa . karakteristike i vrste mjenice Elementi mjenice Prenos mjeničnih prava Akceptiranje mjenice Aval mjenice Plaćanje mjenične obaveze Naplata i obračun mjenice Pojam i vrste akreditiva Bitni elementi akreditiva Korišćenje i gašenje akreditiva Upotreba kreditne kartice Prednosti i postupak plaćanja kreditnom karticom Vrste platnih kartica u zemlji i inostranstvu Upotreba cirkularnog kreditnog pisma Devizni sistem i devizna kontrola Sredstva plaćanja u međunarodnom prometu Uloga banaka u deviznom poslovanju Platni promet Instrumenti platnog prometa Instrumenti platnog prometa za bezgotovinska plaćanja Instrumenti obezbjeđenja plaćanja .

vrste i vrijednosti stalnih sredstava Poslovne knjige osnovnih sredstava Amortizacija osnovnih sredstava Primjeri obračuna revalorizacije i amortizacije Pojam i oblici pribavljanja stalnih sredstava Izvori finansiranja stalnih sredstava Besplatan prijem stalnih sredstava Kupovina osnovnih sredstava Izgradnja stalnih sredstava Kombinovani primjeri pribavljanja stalnih sredstava Pojam i oblici otuđivanja stalnih sredstava Besplatno ustupanje stalnih sredstava Kupovina stalnih sredstava Rashodovanje stalnih sredstava Kombinovani primjeri otuđivanja stalnih sredstava Osnovni pojmovi i vrste Potraživanja po osnovu prodaje Sumnjiva. robe po prodajnoj cijeni sa ukalkulisanim PDV-om Evidencija robe u obradi.međunarodna bankarska doznaka .Sadržaj Platni promet sa inostranstvom Opis.postupak naplaćivanja i plaćanja Međunarodni ček Međunarodna mjenica Međunarodno kreditno pismo i kreditna kartica Međunarodna bankarska garancija Postupak naplaćivanja i plaćanja Objasniti pojam. robe po nabavnoj cijeni Evidencija zaliha trg. zahtjevi Sredstva plaćanja u platnom prometu sa inostranstvom Nosioci i učesnici platnog prometa sa inostranstvom Instrumenti platnog prometa sa inostranstvom: .međunarodni dokumentarni akreditiv . doradi i manipulaciji 188 Instrumenti platnog prometa sa inostranstvom Evidencija stalnih sredstava Pribavljanje stalnih sredstava i izvori finansiranja Otuđivanje stalnih sredstava Evidencija kratkoročnih potraživanja Evidencija materijala Evidencija rashoda Evidencija prihoda Evidencija nabavke trgovinske robe . sporna i nenaplativa potraživanja iz poslovanja Druga potraživanja Pojam i vrste materijala Cijene materijala Dokumentacija za evidenciju materijala Evidencija nabavke materijala Evidencija potrošnje materijala Osnovni pojmovi i vrste rashoda Evidencija poslovnih rashoda Evidencija finansijskih rashoda Evidencija neposlovnih i vanrednih rashoda Evidencija revalorizacionih rashoda Prenos rashoda i zaključna knjiženja Osnovni pojmovi i vrste prihoda Evidencija poslovnih prihoda Evidencija finansijskih prihoda Evidencija neposlovnih i vanrednih prihoda Evidencija revalorizacionih prihoda Prenos prihoda i zaključna knjiženja Evidencija zaliha trg.međunarodna dokumentarna inkaso naplata .

oblici i vrste konta Pravila knjiženja na kontima Primjeri sastavljanja konta na osnovu početnog bilansa Pojam i vrste realizacije robe Dokumentacija koja je vezana za realizaciju robe Evidencija realizacije robe kada se zalihe evidentiraju po nabavnoj cijeni i prodajnoj cijeni sa PDV-om Pojam i značaj spoljnotrgovinskog prometa Kalkulacija izvoza i uvoza robe Dokumentacija vezana za spoljnotrgovinski promet Primjeri evidencije uvoza robe Primjeri evidencije izvoza robe Uticaj poslovnih promjena na bilans stanja Četiri osnovne grupe bilansnih promjena Pojam i sastavljanje sukcesivnih bilansa. operativni rashodi) Rashodi i vremenska razgraničenja Primjeri evidencije rashoda Pojam i vrste obaveza Evidencija dugoročnih obaveza Evidencija kratkoročnih obaveza Obaveze prema dobavljačima Obaveze po izdatim hartijama od vrijednosti Ostale kratkoročne obaveze Osnovni pojmovi i evidencija Evidencija novčanih sredstava na žiro-računu Evidencija novčanih sredstava u blagajni Devizni račun Otvoreni akreditivi i sredstva za isplatu čekova Hartije od vrijednosti Pojam.primjeri knjiženja sa analizom uticaja na bilans stanja Evidencija poslovanja banke Evidencija plasmana i izvora sredstava banke Evidencija prihoda banke Evidencija rashoda banke Evidencija obaveza Evidencija novčanih sredstava Knjigovodstveni računikonta Evidencija realizacije robe Evidencija izvoza i uvoza robe Uticaj poslovnih promjena na bilans stanja 189 . zahtjevi Evidencija internog kretanja robe Povećanje i sniženje cijena robe Viškovi i manjkovi trgovinske robe Pojam bankarskog poslovanja i bankarskih poslova Specifičnost knjigovodstva i poslovnih knjiga u bankama Bilans stanja i bilans uspjeha banke Pojam.Sadržaj Opis. funkcije i sadržaj konta Osnovni pojmovi o bankarskim plasmanima i izvorima sredstava banke Evidencija dugoročnih i kratkoročnih plasmana i kredita Evidencija kratkoročnih i dugoročnih depozita i kredita Evidencija uloga i drugih poslova sa stanovništvom Pojam i podjela prihoda Poslovni prihodi (prihodi finansiranja i operativni prihodi) Neposlovni i vanredni prihodi Prihodi i vremenska razgraničenja Primjeri evidencije prihoda Pojam i podjela rashoda Poslovni rashodi (rashodi finansiranja.

zahtjevi Dnevnik-hronološka evidencija Glavna knjiga-sisitematska evidencija Pomoćne knjige Primjeri knjiženja kroz poslovne knjige i sastavljanje probnog bilansa Evidencija komisionih i Karakteristike komisione i konsignacione trgovine konsignacionih poslova Dokumentacija za komisionu i konsignacionu trgovinu Evidencija komisionih poslova Evidencija konsignacionih poslova Evidencija troškova Pojam troškova trgovine trgovine Vrste troškova trgovine Evidencija troškova trgovine Prenos troškova trgovine Vremenska razgraničenja Pojam i vrste vremenskih razgraničenja prihoda i rashoda Evidencija na kontima vremenskih razgraničenja Bilans stanja i vremenska razgraničenja Završni obračun banke Pojam i organizacioni djelovi bilansiranja Sadržina godišnjeg obračuna Bilans stanja Bilans uspjeha Ostali godišnji finansijski izvještaji Evidencija zaliha Nabavka materijala po stvarnim i planskim cijenama proizvodnog preduzeća Utrošak materijala Obračun i evidencija odstupanja od planskih cijena Nabavka i utrošak sitnog inventara i ambalaže Primjeri knjiženja nabavke i utroška materijala Obračun rezultata Prihodi trgovinskih preduzeća poslovanja u trgovinskim Rashodi trgovinskih preduzeća preduzećima Obračun rezultata u trgovinskom preduzeću Primjer poslovanja trgovinskog preduzeća Utvrđivanje i raspoređivanje dobiti Gubitak i pokriće gubitka Evidencija blagajničkog Pojam i vrste blagajne poslovanja Blagajničko poslovanje i blagajnički maksimum Dnevnik blagajne Stvarno i knjigovodstveno stanje Evidencija obaveza prema Pojam povjerilac-dobavljač dobavljačima Dokumentacija vezana za evidenciju dobavljača Analitička i sintetička evidencija dobavljača Usaglašavanje anlitičke i sintetičke evidencije Popunjavanje dokumentacije i primjeri za knjiženje Evidencija potraživanja Pojam dužnika – kupca od kupaca Dokumentacija vezana za evidenciju kupaca Analitička i sintetička evidencija kupaca Usaglašavanje analitičke i sintetičke evidencije Popunjavanje dokumentacije i primjeri za knjiženje Evidencija gotovih Pojam gotovih proizvoda proizvoda Dokumentacija za evidenciju gotovih proizvoda Cijene gotovih proizvoda Knjiženje gotovih proizvoda 190 .Sadržaj Poslovne knjige dvojnog knjigovodstva Opis.

obrtna i ostala sredstva i razlike između njih Veza između nabavne. nematerijalnih ulaganja. sadašnje. imovina. amortizacija. mjestu nastanka i nosiocima Razlika između fiksnih i varijabilnih troškova Fiksni i varijabilni troškovi Ukupni troškovi i njihov uticaj kod poslovnog odlućivanja Cijena koštanja izračunata određenim metodama kalkulacije Rezultati poslovanja preduzeća (ukupan prihod i dobit preduzeća) Veza između ukupnog prihoda i dobiti preduzeća Raspodjela rezultata poslovanja preduzeća Zarada Načini raspodjele neto-dobiti Obračun zarade radnika Odnos zarade-motivacije 191 Sredstva i izvori sredstava preduzeća Ulaganja u reprodukciju Rezultati poslovanja preduzeća Raspodjela rezultata poslovanja . organizaciona struktura preduzeća i vrste preduzeća Osnivanje i prestanak rada preduzeća Elementi preduzeća i uticaj elemenata preduzeća na privredni rast i tehnološki razvoj Potrebe i način zadovoljenja potreba Sredstva.Sadržaj Pojam i evidencija rashoda i prihoda Evidencija kapitala i pravne forme preduzeća Evidencija hartija od vrijednosti. zahtjevi Podjela rashoda i prihoda Dejstvo rashoda i prihoda na bilans stanja Knjiženje rashoda i prihoda na uspješnim kontima Finansijski rezultat i sastavljanje zaključnog lista Kapital i pravne forme preduzeća Knjigovodstvena evidencija kapitala Knjiženje formiranja i promjena na kapitalu Specifičnosti evidentiranja pojedinih vrsta kapitala Evidentiranje hartija od vrijednosti Vrste nematerijalnih ulaganja i njihovo knjiženje Evidencija upisanog neuplaćenog kapitala Evidencija osnovnih sredstava bankarskih organizacija Evidencija drugih sredstava banke Klasifikovanje javnih prihoda i rashoda Budžetski cilj. razvoj. izvori sredstava. Osnovna. obim i konsolidovan račun trezora Budžetska klasifikacija Kontni okvir za budžetski sistem Evidentiranje finansijske i nefinansijske imovine Evidencija obaveza Knjiženje izvora sopstvenih sredstava i kapitala Nastanak. amortizovane i tržišne vrijednosti osnovnih sredstava Vremenski i funkcionalni način amortizovanja osnovnih sredstava Obračun amortizacije osnovnih sredstava prema vremenskom i funkcionalnom načinu amortizovanja Koeficijent obrta osnovnih sredstava Struktura izvora sredstava preduzeća Utrošci i troškovi i razlika između utrošaka i troškova Podjela troškova prema različitim kriterijumima Troškovi prema elementima procesa rada. osnovnih sredstava i drugih sredstava banke Specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika Sistem glavne knjige i trezora Preduzeće kao osnovni subjekat privređivanja Opis.

5. interpretacija i vrednovanje rezultata Predstavljanje problema Usmena odbrana Ukupno Udio ∼20% ∼10% ∼40% ∼20% ∼10% 100% 192 . zahtjevi Ekonomski principi poslovanja Produktivnost rada Rentabilnost rada Ekonomičnost rada Faktori koji utiču na produktivnost.Sadržaj Ekonomski principi poslovanja preduzeća Opis. motivi i ponašanje potrošača Metode istraživanja tržišta Instrumenti marketinga Organizacija poslovanja preduzeća Menadžment savremene organizacije Organizacioni oblici preduzeća Organizacija funkcija u preduzeću Marketing kao poslovna koncepcija savremenog preduzeća Usmeni odgovori. odnosno odbrana zadatka/rada traje najviše 20 minuta. ekonomičnost i rentabilnost Organizacija radnog kolektiva Motivi zaposlenih Kriterijumi za procjenu složenosti Karakteristike strukturisanja opreme Organizacija unutrašnjeg transporta Pojam i podjela menadžmenta Vrste i komponente menadzmenta Organizacioni oblici preduzeća i njihove osnovne karakteristike Razlike između društva lica i društva kapitala Razlike između oratačkog i komanditnog društva Razlike između društva sa ograničenom i neograničenom odgovornošću Akcionarsko društvo Karakteristike javnih preduzeća Funkcije preduzeća Funkcija upravljanja Metode i tehnike u okviru funkcije rukovođenja Postupak organizacije funkcije izvršenja Funkcija nabavke Funkcija prodaje Funkcija proizvodnje Pojam. Ocjenjivanje znanja i vještina Ispitni odbor priprema kriterijume za ocjenjivanje. značaj i vrsta tržišta Plan istraživanja tržišta za zadate uslove Potrebe. U sljedećoj tabeli daje se prijedlog za udio pojedinih elemenata pri izradi zadataka u konačnoj ocjeni: Oblast ocjenjivanja Plan obrade teme Izbor i upotreba odgovarajućih metoda rada Analiza.

usmeno usmeno pismeni zadaci. Bankarsko poslovanje Praktična nastava Drugi strani jezik. po tri u toku školske godine usmeno.6. Dozvoljena pomagala Na odbrani stručnog rada nijesu dozvoljena pomagala. 13. 7. Literatura i drugi izvori Za učenike je preporučena literatura objavljena u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. po jedan za svaki klasifikacioni period. 11. 9. 12. za svaku godinu usmeno usmeno pismeno (kontrolni zadaci i testovi) usmeno pismeno (pismena vježba) usmeno usmeno 4.pismenog ispita iz Maternjeg jezika i književnosti. Poslovna ekonomija Poslovna komunikacija i 2. 5.usmeno. Za završetak srednjeg stručnog obrazovanja u četvorogodišnjem trajanju za obrazovni program Ekonomski tehničar. koja je predviđena nastavnim planom obrazovnog programa Ekonomski tehničar.pismenog /usmenog ispita iz Matematike ili stranog jezika. USLOVI ZA NAPREDOVANJE I ZAVRŠETAK OBRAZOVNOG PROGRAMA U sljedeći razred prelaze učenici koji su na kraju školske godine pozitivno ocijenjeni iz svih predmeta tog razreda i ako su obavili profesionalnu praksu. pismeno praktični rad. 16. 6. Osnovi makroekonomije Poslovna informatika 4. pismeno usmeno pismeni zadaci. 193 .italijanski jezik Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Carina. po jedan u toku polugodišta. 3. 14. Naziv predmeta br. . birotehnika 3.usmeno. osiguranje Finansijska tržišta Pravo Statistika Finansije Računovodstvo ZNANJA Obavezni načini provjeravanja znanja . 15. po izboru učenika. potrebno je završiti četvrtu godinu obrazovanja sa pozitivnim ocjenama iz svih nastavnih predmeta i položiti stručni ispit. špedicija. OBAVEZNI NAČINI PROVJERAVANJA Red. Stručni ispit za obrazovni program Ekonomski tehničar sastoji se iz: . pismeno . 1. 10. pismeno usmeno usmeno praktični rad usmeno usmeno pismeni zadaci. u svakoj godini praktični rad usmeno. 7. 8.

na osnovu važećeg. u skladu sa Zakonom o usmjeravanju djece sa posebnim potrebama.aktivnosti. odnosno stručnih kompetencija.obavezna da odraslima ponudi sportske aktivnosti kojima se oni mogu dobrovoljno priključiti.provjeravanje znanja izvodi se putem ispita. PROFIL STRUČNE SPREME NASTAVNIKA I Stručna Red.. nego uslovi koje utvrdi škola u nacrtu izvođenja obrazovnog programa za odrasle.usmenog ispita iz Računovodstva. .iz nastavnog plana izostavljaju se predmeti Fizičko vaspitanje i Slobodne . praktični rad) određeni obrazovnim programom. uzimajući u obzir stav da učenici treba da postgnu iste standarde znanja u svim nastavnim predmetima. pri čemu se uzimaju u obzir načini provjeravanja znanja (usmeno. Poslovna ekonomija VSS 2. Finansija ili Bankarskog poslovanja (u zavisnosti od usmjerenja učenika) ili Poslovne ekonomije (nezavisno od usmjerenja).prilagođavanjem programa tako da se određeni sadržaji zamjenjuju njihovim ekvivalentima koji omogućavaju dostizanje istog stručnog standarda.prilagođavanjem uslova izvođenja uz dodatnu stručnu pomoć.za odrasle ne vrijede uslovi za napredovanje koji su određeni u programima. koji time prestaju biti uslov za završetak obrazovanja. 6. smjer Poslovna informatika Profesor matematike Diplomirani matematičar Profesor tehnike i informatike Diplomirani inženjer elektrotehnike. pismeno. 7. 7. Obrazovanje učenika sa smetnjama u razvoju može se produžiti najviše za jednu godinu. . smjer Računska tehnika i Informatika Diplomirani inženjer organizacije rada Diplomirani pravnik Diplomirani ekonomista Profesor matematike Diplomirani matematičar Diplomirani ekonomista 5. . . Osnovi makroekonomije VSS 4. NAČIN PRILAGOĐAVANJA PROGRAMA OBRAZOVANJU ODRASLIH Programi iz stručnog obrazovanja koji su pripremljeni za mlade izvode se i za odrasle. tako da: . NAČIN PRILAGOĐAVANJA UČENICIMA SA SMETNJAMA U RAZVOJU Za učenike sa smetnjama u razvoju. Škola treba da u roku od 30 dana uradi individualni plan. u skladu sa polaznim osnovama za prilagođavanje izvođenja obrazovnih programa obrazovanju odraslih. 6.br.stručnog rada sa odbranom.škola izradi prilagođen program praktičnog obrazovanja s obzirom na poslove i zadatke koje obavlja učesnik obrazovanja. 5. Poslovna informatika VSS STRUČNIH SARADNIKA Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista. odnosno sa posebnim obrazovnim potrebama obrazovni program se izvodi: . Nastavni predmeti sprema 1. vježbe. Škola je . Poslovna komunikacija i VSS birotehnika 3. . Pravo Statistika Finansije VSS VSS VSS 194 .

špedicija. 17. III. BROJ ČASOVA PO GODINAMA OBRAZOVANJA I VRSTAMA NASTAVE Red. III. broj 1. 12. III i IV II IV III i IV (O. III. III.br. Nastavni predmeti Računovodstvo Bankarsko poslovanje Praktična nastava Drugi strani jezikitalijanski jezik Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Stručna sprema VSS VSS VSS VSS VSS Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Profesor italijanskog jezika Diplomirani ekonomista Profesor geografije Diplomirani geograf Profesor istorije i geografije Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Carina. 11. 3. IV (B) II. 8. 4. III. 14. 2. 6. II I II II. IV Ukupno časova 216 72 108 210 72 99 108 246 216 415 345 207 420 282 207 420 420 72 99 Vrsta nastave T 316 72 108 P(V) Broj časova kod kojih se odjeljenje dijeli na grupe T P(V) 9.Red. OBLIK ORGANIZACIJE IZVOĐENJA OBRAZOVNOG PROGRAMA Školski oblik. II. B) III i IV (F) II. 10. 8. II. 9. 10. VSS osiguranje Upravljačko računovodstvo Finansijska tržišta VSS 8. Naziv premeta Poslovna ekonomija Poslovna komunikacija i birotehnika Osnovi makroekonomije Poslovna informatika Pravo Statistika Finansije Računovodstvo Razred I. 7. IV (O) II. IV I. 5. 16. IV I. Bankarsko poslovanje Praktična nastava Drugi strani jezikitalijanski jezik 195 . IV (F) III. 11. 13. 15. 9.

U dnevniku učenik po danima upisuje sadržaje rada. . PROFESIONALNA PRAKSA Učenici I. a u IV-33 časa godišnje). Program profesionalne prakse mora biti u korelaciji sa programom stručno teorijskih predmeta i praktične nastave. a sastoji se iz tri cjeline: . SLOBODNE AKTIVNOSTI Slobodne aktivnosti učenika su sastavni dio nastavnog plana i obrazovnog programa. posjeta istorijskim spomenicima. Program slobodnih aktivnosti je sastavni dio godišnjeg plana rada škole. 14. tehnike i nastavne tehnologije. dramska. 13. 16. ali je uslov za završetak razreda. filmske. muzejima. II i III razredu po 36 časova. mjesto i vrijeme izvođenja) evidentiraju se u posebnim rubrikama u odjeljenskim knjigama. učešće na stručnim predavanjima i takmičenjima u poznavanju određenih oblasti. organizovanje dopunske i dodatne nastave i dr. 15. Uspješnost učenika na slobodnim aktivnostima se ne ocjenjuje.Red. broj 12. da pomognu njihovoj socijalizaciji. pozorišne. Okvirni program slobodnih aktivnosti je sastavni dio godišnjeg plana rada škole. ekološke aktivnosti.sadržaji po izboru učenika: učešće u raznim sekcijama (sportska.obavezni sadržaji vezani za stručno-teorijsko područje: posjete institucijama i preduzećima koja su stručno vezana za obrazovni program koji se realizuje. Za izradu programa profesionalne prakse i njenu realizaciju zadužena je škola. 196 . Koncepcija slobodnih aktivnosti zasniva se na tome da doprinesu rasterećenju učenika. 11. prva pomoć. osiguranje Finansijska tržišta I II Razred Ukupno časova 72 72 72 138 66 Vrsta nastave T 72 72 72 138 66 P(V) Broj časova kod kojih se odjeljenje dijeli na grupe T P(V) III III. informatička. muzičke predstave i likovne izložbe. ali i da upotpune. polazeći od utvrđenog broja časova u nastavnom planu (u I. ali su učenici obavezni da realizuju sadržaje slobodnih aktivnosti. u skladu sa nastavnim planom. posjete sajmovima informatike. prošire i prodube znanja i kompetencije učenika. socijalni rad učenika. . Profesionalna praksa izvodi se u odgovarajućim preduzećima. špedicija. likovna. Dnevnik profesionalne prakse potpisuje lice zaduženo za realizaciju programa. sajmu knjiga i dr. saobraćajni propisi. II i III razreda nakon završetka nastavne godine obavljaju profesionalnu praksu u trajanju od 10 dana. Podatke o profesionalnoj praksi (ime i prezime učenika. Program slobodnih aktivnosti radi škola.sadržaji vezani za opšteobrazovno područje: dani sporta. literarna. O realizaciji programa profesionalne prakse učenik je obavezan da vodi dnevnik profesionalne prakse. IV IV 10. Internet klub i dr). Naziv premeta Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Carina. Profesionalna praksa se ne ocjenjuje. muzička.