OBRAZOVNI PROGRAM

EKONOMSKI TEHNIČAR

SADRŽAJ: OPŠTI DIO .................................................................................................. 3 1. NAZIV PROGRAMA: EKONOMSKI TEHNIČAR....................................................... 3 2. NASTAVNI PLAN ....................................................................................... 3 POSEBNI DIO ............................................................................................... 6 1. PREDMETNI PROGRAMI ............................................................................... 6 1.1. OPŠTEOBRAZOVNI PREDMETI..................................................................... 6 1.2. STRUČNO TEORIJSKI PREDMETI.................................................................. 7 1.2.1. POSLOVNA EKONOMIJA ......................................................................... 7 1.2.2. POSLOVNA KOMUNIKACIJA I BIROTEHNIKA ............................................... 16 1.2.3. OSNOVI MAKROEKONOMIJE ................................................................. 20 1.2.4. POSLOVNA INFORMATIKA .................................................................... 25 1.2.5. PRAVO............................................................................................ 36 1.2.6. STATISTIKA ...................................................................................... 41 1.2.7. FINANSIJE ....................................................................................... 49 1.2.8. RAČUNOVODSTVO.............................................................................. 63 1.2.9. BANKARSKO POSLOVANJE.................................................................... 94 1.2.10. PRAKTIČNA NASTAVA.......................................................................103 1.2.11. ITALIJANSKI JEZIK...........................................................................130 1.2.12. PREDUZETNIŠTVO I BIZNIS .................................................................142 1.2.13. EKONOMSKA GEOGRAFIJA .................................................................147 1.2.14. MARKETING ...................................................................................152 1.2.15. CARINE, ŠPEDICIJA, OSIGURANJE ........................................................157 1.2.16. FINANSIJSKA TRŽIŠTA ......................................................................166 2. STRUČNI ISPIT.......................................................................................171 2.1. ISPITNI KATALOZI STRUČNO-TEORIJSKIH PREDMETA .....................................171 2.1.1. BANKARSKO POSLOVANJE...................................................................171 2.1.2. FINANSIJE ......................................................................................175 2.1.3. RAČUNOVODSTVO.............................................................................178 2.1.4. POSLOVNA EKONOMIJA ......................................................................181 2.2. STRUČNI RAD .....................................................................................183 3. OBAVEZNI NAČINI PROVJERAVANJA ZNANJA .................................................193 4. USLOVI ZA NAPREDOVANJE I ZAVRŠETAK OBRAZOVNOG PROGRAMA....................193 5. NAČIN PRILAGOĐAVANJA UČENICIMA SA SMETNJAMA U RAZVOJU.......................194 6. NAČIN PRILAGOĐAVANJA PROGRAMA OBRAZOVANJU ODRASLIH.........................194 7. PROFIL STRUČNE SPREME NASTAVNIKA I STRUČNIH SARADNIKA .........................194 8. OBLIK ORGANIZACIJE IZVOĐENJA OBRAZOVNOG PROGRAMA .............................195 9. BROJ ČASOVA PO GODINAMA OBRAZOVANJA I VRSTAMA NASTAVE......................195 10. PROFESIONALNA PRAKSA .......................................................................196 11. SLOBODNE AKTIVNOSTI .........................................................................196

2

OPŠTI DIO 1. Naziv programa: EKONOMSKI TEHNIČAR 2. Nastavni plan
Redni broj A 1 2 3 4 5 1 2 3 1 2 3 4 sed. god. Opšte obrazovni predmeti Maternji jezik i 4 144 književnost Matematika 3 108 Strani jezik 3 108 Informatika 2 72 Fizičko vaspitanje 2 72 Društvena grupa predmeta Istorija 2 72 Sociologija Psihologija Prirodna grupa predmeta Bilogija sa ekologijom 2 72 Hemija 2 72 Geografija 2 72 Fizika UKUPNO A 22 792 2229 Stručnoteorijski predmeti Poslovna ekonomija 3 108 Poslovna 2 72 komunikacija i birotehnika Osnovi makroekonomije Poslovna informatika Pravo Statistika Finansije Računovodstvo Opšti smjer Računovodstvo Finansijski smjer Računovodstvo Finansije Bankarski smjer Bankarsko poslovanje UKUPNO B (b1+b2) 5 180 Praktična nastava 2 72 Slobodne aktivnosti 1 36 Izborna nastava 2 72 Profesionalna praksa 10 dana Broj časova 32 1152 Nastavni predmetigrupe predmeta I sed. 3 3 3 2 2 II god. 108 108 108 72 72 2 72 2 66 sed. 3 3 3 2 III god. 108 108 108 72 sed. 3 3 3 2 IV god. 99 99 99 66
Ukupno

459 423 423 72 282 144 72 66 72 72 72 72 429

2 15

72 540

13

468

13

B 1 2 3 4 5 6 7 8 9.02. 9.F2. 10.F2 10.B. C D E F G

3

108

216 72

3 2 2

108 72 72 2 72 2 3 66 99 66 99 33 66 99 330 132 33 132 1056

108 210 72 99 108 210 207 99 138 207 1302 420 141 420 4512

2

72

3 2 +3 +1 +2

108 72 108 36 72

2 +3 +1 +2 3 10 4 1 4 32

12 432 2 72 1 36 2 72 10 dana 32 1152

3 108 10 360 4 144 1 36 4 144 10 dana 32 1152

3

racionalno korišćenje energije. špedicija. Ciljevi i zadaci obrazovnog programa . radi sticanja srednjeg stručnog obrazovanja u četvorogodišnjem trajanju mogu se upisati lica koja su završila osnovnu školu i nijesu starija od 17 godina. koji donosi Ministarsvo prosvjete i nauke. kontrole platnog prometa i aviza.osposobljavanje za obavljanje poslova knjigovodstva analitike kupaca i analitike dobavljača. Učenik koji izabere strani jezik II u prvom razredu. . . .razvoj ekološke svijesti i svijesti o poštovanju mjera zaštite na radu i zaštite okoline. 36 72 72 72 sed. uz odobrenje nastavničkog vijeća škole. . 36 72 72 72 2 2 sed. Lica koja su napunila 18 godina uključuju se u program za obrazovanje odraslih. vještina i kompetencija za obavljanje poslova kontrole dokumentacije i obračuna cijena. Za opšti.osposobljavanje za pravilnu komunikaciju na jednom stranom jeziku. 3.sticanje znanja. .sticanje znanja. 4 2 III god.Ako se za upis prijavio veći broj kandidata od broja raspisanih mjesta. 4 . vještina i kompetencija za obavljanje poslova obračuna zarada u banci i poslova bankarskog knjigovodstva. odnosno uključivanje u program za obrazovanje odraslih . poreza i doprinosa na zarade. . 4. poslova plaćanja sa inostranstvom. .razvoj informatičke pismenosti i sposobnosti timskog rada. izučava ga u sva četiri razreda.sticanje znanja. Uslovi za upis. . vještina i kompetencija za praćenje stanja finansijskih obaveza i potraživanja preduzeća. osiguranje Finansijska tržišta I sed.planiranje. obaveza i fiskalnih opterećenja.Redni broj G1 E 1 2 3 4 5 6 Nastavni predmetigrupe predmeta Broj radnih sedmica Izborna nastava Drugi strani jezik Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Carina. . . 36 132 66 Ukupno 72 72 2 2 66 66 141 420 278 72 72 72 138 66 Napomena: U prvom i drugom razredu učenici biraju po jedan izborni predmet.produbljivanje i proširivanje opšteg obrazovanja u funkciji struke i obezbjeđivanje stručno-teorijskih i praktičnih znanja. obračuna zarada.sticanje znanja. knjigovodstva osnovnih sredstava. priprema i organizovanje aktivnosti iz djelokruga svog rada. 2 2 2 god. 4 2 IV god.U srednju stručnu školu (redovno obrazovanje). . kreditiranja i kontrole potrošačkih kredita.Izuzetno. . upis se vrši prema odgovarajućem pravilniku o upisu učenika u srednju školu. spremnosti za razvijanje kvalitetnih međuljudskih odnosa. vještina i kompetencija za obavljanje poslova platnog prometa preduzeća. pogonskog knjigovodstva. 2 2 2 II god. kontrole isplate zarada. vještina i kompetencija za učestvovanje u poslovima kontrolora štednje i žiro-računa. materijalnog knjigovodstva.sticanje znanja. blagajničkih poslova. bankarskog knjigovodstva. materijala i vremena. kontrole tekućih računa. bankarski ili finansijski smjer učenici se odlučuju u drugom polugodištu drugog razreda. U trećem i četvrtom razredu učenici biraju po dva predmeta. definisanih standardima zanimanja. u školu se mogu upisati lica do 18 godine. 36 144 72 sed. . .razvoj sposobnosti socijalne komunikacije. neophodnih za samostalno obavljanje poslova.

. odradili slobodne aktivnosti i obavili profesionalnu praksu. u skladu sa Uputstvom o prilagođavanju obrazovnih programa obrazovanju odraslih.Obrazovanje po obrazovnom programu Ekonomski tehničar traje četiri godine. 6. 7. 5 .5.U redovnom obrazovanju učenici prelaze u viši razred ako su iz svih predmeta tekuće godine postigli pozitivnu ocjenu.EKONOMSKI TEHNIČAR. Prohodnost . Obrazovanje koje se stiče . Trajanje obrazovanja .Odrasli napreduju po programu u skladu sa programom za izvođenje obrazovnog programa za odrasle koji donosi škola.Završetkom obrazovnog programa stiče se stručno obrazovanje u četvorogodišnjem trajanju.

ISTORIJA 1. MATEMATIKA 1. HEMIJA 1.1.5. SOCIOLOGIJA 1.1. FIZIČKO VASPITANJE 1.1.10.1. OPŠTEOBRAZOVNI PREDMETI 1.11. FIZIKA 1.POSEBNI DIO 1.1. MATERNJI JEZIK I KNJIŽEVNOST 1.1. BIOLOGIJA SA EKOLOGIJOM 6 . GEOGRAFIJA 1.6.4.7. STRANI JEZIK 1. PREDMETNI PROGRAMI 1.2.1.1.8.1.9.1.1.1.3. INFORMATIKA 1.1.

2.osposobljavanje za samostalan rad (obračun troškova. POSLOVNA EKONOMIJA 1.sticanje znanja o funkcionisanju i poslovanju privrednog društva. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorije Vježbe 108 108 Ukupno 108 108 216 216 3. kalkulacija cijena. . 7 .razumijevanje organizacije funkcija i elemenata privrednog društva. . Naziv predmeta: POSLOVNA EKONOMIJA 2. . Opšti ciljevi nastave .1.sticanje znanja o osnovnim ekonomskim pojmovima i odnosima.2. STRUČNO TEORIJSKI PREDMETI 1. .razumijevanje ekonomskih principa privrednog društva.upoznavanje sa ulaganjima i rezultatima privrednog društva kao i načinom njihove raspodjele.upoznavanje sa marketingom i menadžmentom kao poslovnom koncepcijom privrednog društva. analiza rezultata). .upoznavanje sa karakteristikama preduzeća kao osnovnog subjekta privređivanja.1. . .

poznaje elemente pojedinih vrsta preduzeća i njihov preduzeća uticaj na privredni rast i tehnološki razvoj .navodi vrste strukturu privrede i preduzeća.objašnjava amortizaciju za nabavnu. izvori između nabavne.izračunavanje koeficijenta obrta obrtnih sredstava 8 .uspostavlja vezu amortizacija.razlikuje osnovna. . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u ekonomiku i .osnovne pojmove preduzeća privređivanja. način razlikuje vrste njihovog osnivanja preduzeća i prestanka rada .izračunava .razumije pojmove: sredstva preduzeća preduzećem sredstva.uočava povezanost . sadašnju. .upoređuje osobine . sredstava sadašnje i preduzeća amortizovane . razumije privrede i .razvija svijest o organizaciju između ekonomike značaju ekonomije .uočava značaj organizacionu zadovoljavanja strukturu privredepotreba nastanak i razvoj . .upoznaje i dijela i cjeline. pojedina osnovna amortizovanu i sredstva prema tržišnu vrijednost vremenskom i osnovnih sredstava funkcionalnom i značaj načinu amortizacije amortizovanja Preporuke za izvođenje nastave vježba: .izračunavanje amortizacije za pojedina osnovna sredstva . imovina. .razumije pojam potreba i način njihovog zadovoljenja Sredstva i izvori .analizira preduzeća organizacionu .upoznaje osnovne i organizacije zadatke poslovne ekonomije .razvija pozitivnu sredstava preduzeća obrtna i ostala identifikaciju sa .4.definiše značaj vrijednosti sredstava osnovnih sredstava preduzeća .razumije poslovnu ekonomiju kao naučnu disciplinu Preduzeće kao .analizira odnos osnovni subjekat opšteg i privređivanja pojedinačnog.

razumije pojmove utrošaka i troškova . objašnjava fiksne i varijabilne troškove .mjestu nastanka .navodi različite metode kalkulacije i objašnjava njihove karakteristike Formativni ciljevi učenik .razumije pojam i značaj kalkulacije .elementima procesa rada .razvija osjećaj za racionalno trošenje materijalnih dobara vježba: .nosiocima .izračunava koeficijent obrta obrtnih sredstava .analiza ukupnih troškova .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .za zadate uslove analizira ostvarene rezultate .definiše pojam obrta kapitala .obrazlaže učešće pojedinih vrsta izvora sredstava u ukupnim izvorima .analizira faktore koji su uslovili određene rezultate .izračunavanje dobiti 9 .shvata uslovljenost angažovanja i trošenja .planira uslove za postizanje boljih rezultata Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .razvija osjećaj za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju vježba: .objašnjava podjelu troškova.izračunava i analizira troškove prema: .razumije pojam i objašnjava značaj rezultata poslovanja preduzeća.navodi pojavne oblike izražavanja rezultata poslovanja preduzeća i faktore koji na njih utiču .uspostavlja vezu između ukupnog prihoda i dobiti preduzeća .izračunavanje fiksnih i varijabilnih troškova i njihovo grafičko predstavljanje .analizira ukupne troškove i njihov značaj pri poslovnom odlučivanju .razvija poslovnu odgovornost pri odlučivanju .razumije vremenski i funkcionalni način amortizovanja .izračunava ukupan prihod .izračunava fiksne i varijabilne troškove .planira smanjenje troškova za zadate uslove .izračunavanje cijene koštanja i prodajne cijene putem kalkulacije Rezultati poslovanja preduzeća .izračunava cijene koštanja koristeći pojedine metode kalkulacije .izračunava fizički obim proizvodnje .izračunava dobit .navodi izvore sredstava i objašnjava njihovu strukturu Ulaganja u reprodukciju .razlikuje troškove i utroške . ukupan prihod i dobit preduzeća .

uticaj svakog člana kolektiva na sopstvene rezultate i rezultate rada kolektiva .izračunavanje produktivnosti .analizira odnos zarada-motivacija .izračunavanje rentabilnosti 10 .princip ekonomičnosti i uticaj na poslovanje preduzeća .produktivnost .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .obračun zarada radnika .izračunavanje ekonomičnosti .ekonomičnost .razumije pojam i značaj zarada.razvija osjećaj za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju vježba: .razlikuje raspodjelu kao jednu od faza reprodukcije . navodi elemente za obračun zarada .rentabilnost .analizira različite načine raspodjele neto-dobiti .objašnjava način obračuna zarade i odnos zaradamotivacija Ekonomski principi poslovanja preduzeća . ekonomičnost i rentabilnost .izračunava za zadate uslove: .princip rentabilnosti i uticaj na poslovanje preduzeća .razvija svijest o pripadnosti preduzeću vježba: .analizira faktore koji utiču na produktivnost.planira raspodjelu dobiti .razumije pojam i objašnjava značaj raspodjele rezultata poslovanja .razvija svijest o ličnoj odgovornosti .obračunava zarade radnika na bazi zadatih podataka .princip produktivnosti i uticaj na poslovanje preduzeća .upoređuje rezultate poslovanja različitih preduzeća Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Raspodjela rezultata poslovanja .Razumije i objašnjava: .

razvija pozitivnu identifikaciju sa preduzećem Preporuke za izvođenje nastave 11 .analizira faktore razvoja preduzeća i njihov međusobni uticaj Socijalizacijski ciljevi učenik .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Razvoj preduzeća .planira razvoj preduzeća za zadate uslove .razumije značaj ulaganja u razvoj preduzeća Formativni ciljevi učenik .navodi faktore koji utiču na razvoj preduzeća i objašnjava njihov uticaj .razvija ekološku svijest .

mjera i zadataka Socijalizacijski ciljevi učenik .razlikuje i upoređuje ortačko i komanditno društvo.poznaje opšte karakteristike javnih preduzeća Formativni ciljevi učenik .uočava ulogu menadžmenta u razvoju preduzeća . ograničenu i neograničenu odgovornost .upoznaje organizaciju .razlikuje vrste menadžmenta od komponenti menadžmenta .razvija sistematičnost u radu .prepoznaje vezu između ciljeva.objašnjava komponente menadžmenta Organizacioni oblici preduzeća .objašnjava društva lica i društva kapitala .ciljeve poslovanja.razvija ekonomičnost u poslovanju 12 . mjere i transformaciju ciljeva u zadacima Menadžment savremene organizacije .poslovanja preduzeća .uočava razlike između ortačkog i komanditnog društva .razumije pojam menadžmenta i navodi podjelu i karakteristike menadžmenta .uočava karakteristike društva kapitala i vrši poređenje između akcionarskog društva i društva sa ograničenom odgovornošću .shvata važnost određivanja cilja u poslovanju Preporuke za izvođenje nastave .navodi i objašnjava .prepoznaje ciljeve preduzeća i ciljeve poslovanja .navodi organizacione oblike preduzeća i njihove osnovne karakteristike .uviđa važnost timskog rada .Razred: DRUGI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Organizacija poslovanja preduzeća .uočava razlike između društva sa ograničenom i neograničenom .uočava razlike između društva lica i društva kapitala .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Organizacija elemenata proizvodnje .objašnjava osnovna načela organizacije elemenata proizvodnje .objašnjava vertikalnu i horizontalnu podjelu funkcija.objašnjava organizaciju unutrašnjeg transporta Organizacija funkcija u preduzeću .nabraja motive zaposlenih i obrazlaže ih .objašnjava organizaciju kolektiva .objašnjava funkciju upravljanja .razlikuje metode i tehnike u okviru funkcije rukovođenja .razlikuje i karakteriše funkcije upravljanja.utvrđuje zadatke. organizaciju. funkciju rukovođenja. funkciju izvršenja . organizaciju. ritam i pripremu proizvodnje za zadate uslove .razvija samostalnost u radu 13 . transportnu funkciju .određuje zadatke. funkciju nabavke. planiranje nabavke i saradnju sa drugim službama .razumije proces kupoprodaje i saradnju sa drugim službama .navodi kriterijume za procjenu složenosti poslova .utvrđuje vidove. faktore. sistem.razlikuje sekundarnu funkciju u preduzeću . funkciju prodaje. skladišnu funkciju.uočava značaj - Formativni ciljevi učenik odgovornošću analizira akcionarsko društvo razlikuje kriterijume za procjenu složenosti uočava značaj motivacije za ostvarivanje ciljeva poslovanja utvrđuje karakteristike strukturisanja opreme Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - . . robne zalihe. rukovođenja i izvršenja .obrazlaže funkciju proizvodnje.identifikuje vrste skladišta .navodi funkcije preduzeća . politiku.razvija sistematičnost u radu .

1995.grafički prikazuje krivu tražnje i ponude .Gereke Lj. kanale prodaje i promociju . .. 1999. Beograd. proizvod i proizvodni program.analizira ulogu marketinga u preduzeću . Cetinje. tražnju i cijenu i njihov odnos . predmet i metode istraživanja .zna pojam i vrste instrumenata marketinga . nosioce.: Poslovna ekonomija za II razred. Pavlovic M.poznaje značaj. zadatke i korišćenje sredstava transporta Marketing kao poslovna koncepcija savremenog preduzeća .. 14 . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.vrši izbor predmeta istraživanja .navodi pojam. Kisić S. .razumije kombinovanje instrumenata marketinga Formativni ciljevi učenik politiku i plan prodaje za zadate uslove Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . Zavod za udžbenike i nastavna stedstva.sastavlja plan istraživanja tržišta. Okvirni spisak literature i drugih izvora .objašnjava pojam i navodi elemente i vrste tržišta . Beograd. 2006.Mihailović B. Jelević G. motive i ponašanje potrošaca .razumije marketing kao savremenu poslovnu koncepciju .analizira ponudu.Kisić S. koristeći odgovarajuće metode istraživanja tržišta . Božić V. .Lovreta S.analizira instrumente marketinga. Beograd i Novi Sad. 6.: Ekonomika i organizacija preduzeća za II razred ekonomske škole.: Marketing.prepoznaje tokove robe u skladištu (ulaz i izlaz robe) . Materijalni uslovi za izvođenje nastave Računar sa programskom opremom i grafoskop.. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Obod.. Hamić H.razvija odgovornost u radu 5..: Marketing–principi za menadžere.razumije potrebe..Informativni ciljevi i sadržaji učenik organizacije skladišta .upoznaje značaj marketinga za poslovanje preduzeća . 2000. cijene. Acić J.

Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. 8.7. .U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju pismeni radovi učenika (testovi. 9. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. diplomirani ekonomista. Povezanost predmeta Znanja Tržište Instrumenti marketinga Vrste privrednih subjekata Linijski dijagrami Marketing Marketing Pravo Statistika Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Tržište Instrumenti marketinga Vrste preduzeća Kriva tražnje i ponude 15 . Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . referati) i usmeni odgovori učenika.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije.

njegovih socijalnih kompetencija. objektivnosti i poslovne diskrecije.upoznavanje sa organizacijom rada u administrativnom poslovanju.savladavanje tehnike prepiske uz korištenje savremenih elektronskih sredstava.ovladavanje znanjima i vještinama poslovne komumikacije.razvijanje osjećaja odgovornosti. neophodnih za aktivan život u građanskom demokratskom društvu.usvajanje znanja iz oblasti korespondencije.2. POSLOVNA KOMUNIKACIJA I BIROTEHNIKA 1. Naziv predmeta: POSLOVNA KOMUNIKACIJA I BIROTEHNIKA 2.ovladavanje tehnikom rada na tastaturi po sistemu slijepog kucanja.2. . .osposobljavanje za samostalan rad. . . Opšti ciljevi nastave . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3. .usvajanje opštih i stručnih znanja i stručnih kompetencija za rješavanje problema u svom zanimanju.1. . .razvoj ličnosti učenika. 16 . .sticanje navika tačnosti i sistematičnosti u radu. .

analizira .informiše se o radnih obaveza .obrazlaže i shvata elemente za značaj povratne uspješnu informacije komunikaciju Preporuke za izvođenje nastave 17 . vrši i komunikacije formira ključne .razvija sposobnosti strankama stranke i poslovni timskog rada .demonstrira prijem .analizira primjere .stvara pozitivnu i .primjenjuje fraze vrijednosti i .vrednuje sopstvene značaj stranke .analizira oblike tolerantnu način komunikacije komunikacije poslovnu klimu sa strankama .upoznaje sredstva i upotrebu sredstava zaključivanje predmete rada u za evidenciju kancelariji radnih obaveza .upoznaje .priprema.samostalno .prepoznaje .zna principe oslovljavanja u primjenjuje manire organizacije rada svim fazama lijepog ponašanja sa strankama komunikacije .razumije odnos i . iz prakse orjentaciju prema pojam i zadatke zanimanju predmeta .razvija pozitivnu .usvaja i prepoznaje poslovanja i predmeta rada u važnost .razumije ulogu i značaj predmeta u svim oblastima privrednog poslovanja Kancelarijsko .demonstrira samostalno .upoznaje ciljeve.demonstrira samodisciplinu kancelarijskog upotrebu sredstava .4.definiše sredstva za evidenciju radnih obaveza i poznaje značaj zaštite na radu Komunikacija sa .shvata pojam i rada . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod .formira osjećaj za uslovima rada .navikava se na poslovanje neophodne uslove timski rad .razvija ulogu .upoznaje poslovnu najpovoljniji oblik i kulturu i poslovne sredstva običaje komunikacije .uočava važnost organizaciju rada u određuje sredstva korišćenja kancelariji za evidenciju iskustava drugih .azumije pojam i bonton .razumije oblike .obrazlaže značaj kancelariji ekonomisanja i kancelarijskog .koristi računar kao profesionalnosti u poslovanja sredstvo za rad radu .

radne situacije u kojima se koriste poslovna pisma .oblikuje poslovno pismo u svim formama .upoznaje dokumenta unutrašnjeg prometa roba i usluga .upoznaje načela i oblike korespondencije .identifikuje primjere iz prakse .sastavlja službeni dopis . djelove poslovnog pisma i forme oblikovanja .vodi zapisnik - - - Socijalizacijski ciljevi učenik shvata neophodnost pismene komunikacije razvija osjećaj samostalnosti i usavršavanja stručnim znanjima uvažava poslovnog partnera i čuva poslovnu tajnu razvija spremnost za saradnju razvija kreativnost i snalažljivost preuzima odgovornost Preporuke za izvođenje nastave vježba: .definiše službeni dopis i vrste službenih dopisa .upoznaje dokumenta spoljnog prometa roba i usluga .koristi čist književni jezik .definise ulogu obrazaca .shvata pojam poslovnog sastanka .poznaje poslovno pismo.razlikuje oblike i primjenjuje načela korespondencije .definiše ulogu podnesaka Korespondencija u oblasti poslovnih sastanaka .-uočava razlike između različitih vrsta korespondencije .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Korespondencija .koristi skraćenice i oznake u poslovnom dopisivanju .demonstrira tok poslovnog sastanka .upoznaje pojam i značaj korespondencije .definise oblik poslovnog sastanka .-astavlja podnesak .analizira poslovni sastanak .analizira značaj korespondecije .razumije organizaciju poslovnog sastanka .izrađuje stilizaciju teksta i fraze oslovljavanja .upoznaje poslovnu korespondenciju .stiče inicijativnost i organizacione sposobnosti njegovanjem profesionalne odgovornosti i dužnosti .razumije tok poslovnog sastanka Formativni ciljevi učenik .primjenjuje i identifikuje obrazce .analizira elemente zapisnika .racionalno i efikasno koristi radno vrijeme .sastavlja i prosljeđuje poziv za poslovni sastanak .vrši prethodne poslovne i tehničke pripreme .razvija komunikativnost i toleranciju 18 .pravi dokumenta unutrašnjeg i spoljnog prometa roba i usluga .poznaje dokumenta robnog prometa .poznaje službenu korespondenciju .

: Sekretarsko poslovanje sa daktilografijom.5..: Korespondencija za III i IV razred pravne i birotehničke škole.Materijalni uslovi za izvođenje nastave .Grujić M. diktafon. 2003. Povezanost predmeta Povezanost sa predmetom Znanja Funkcije u preduzeću Organizacija poslovanja Tržište Predmet Poslovna ekonomija Znanja Podjela i značaj funkcija Mjesto poslovnih komunikacija u organizaciji preduzeća Dokumentacija unutar preduzeća Dokumentacija koja se koristi sa okruženjem Oblikovanje slova Formiranje poslovnih pisama Formatiranje teksta Poslovna informatika 19 . interfon. Beograd. 2002. aparati za kopiranje i umnožavanje. grafoskop..Harizanova V. Stegensek M. . telefaks. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. po jednom u klasifikacionom periodu. Babić J. poslovna dokumentacija. telefon. Šarković E.Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . 9. najmanje jedan put u klasifikacionom periodu i pismene vježbe.Okvirni spisak literature i drugih izvora .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu usmenog provjeravanja znanja. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.Računari sa internet vezom i odgovarajućom programskom opremom.Pismeni zadaci.Visoka stručna sprema. Beograd. Rakinić J. kancelarijski materijal. 2002. 8. pismenih zadataka i pismenih vježbi. Rakinić J. Beograd. 6. 2000.: Savremena poslovna korespondencija za prvi razred ekonomske škole i treći razred turisticko-ugostiteljske škole.Spasić D. . Beograd. .Šarković E. . . diplomirani ekonomista sa ispitom iz daktilografije...: Birotehnika za IV razred ekonomske škole. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.Usmena provjeravanje znanja.. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . 7.

.razumijevanje uticaja međunarodne trgovine na privredni rast i privredni razvoj zemlje.poznavanje i razumijevanje troškova.upoznavanje odnosa potrošnje i štednje. Naziv predmeta: OSNOVI MAKROEKONOMIJE 2. . . OSNOVI MAKROEKONOMIJE 1. . 20 .poznavanje tržišta i razumijevanje odnosa na tržištu. .upoznavanje novca kao sveopšteg ekvivalenta.osposobljavanje za samostalan rad. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 108 108 Ukupno 108 108 3.upoznavanje sa privrednim sistemom zemlje. .razumijevanje procesa proizvodnje i kombinovanje faktora proizvodnje.3. odnosno potrošnje i akumulacije.2.upoznavanje i razumijevanje državnog regulisanja ekonomije. . Opšti ciljevi nastave . .1.

izračunava stopu .definiše između .upoznaje ciljeve privrednog sistema privrednog sistema .uočava potrebu razvoj rasta industrijske socijalne sigurnosti .definiše privredni razvoj razvoj zemlje rast i privredni .potrošnja i štednja.obrazlaže na primjeru kretanje robe i novca .nabraja i .nabraja elemente društvene .razlikuje privredni .pronalazi veze .poznaje i razumije privrednog sistema značaju ekonomije pojam privrednog . razmjene i . privredni rast.razlikuje Preporuke za izvođenje nastave diskusija: .razvija svijest o .raspod društva ekonomsku jele.uspostavlja veze efikasnost povezanost potreba između elemenata . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Privredni sistem .nabraja tipove ravnotežu privrednog sistema ("magični četvorougao") . nivo cijena.razlikuje potrošnju i akumulaciju .razvija osjećaj za aktivnost potrošnje (faze organizaciju posla .utemeljuje .razlikuje privredni .razvija usmjerenost privredni razvoj rast i privredni na privredni rast i .analizira opštu .razlikuje ekstenzivni i intezivni privredni rast .4.analizira veze zanimanju objašnjava faktore faktora proizvodnje proizvodnje i njihovih dohodaka .razvija svijest o .upoređuje stope privrednog rasta i privrednog rasta privrednog razvoja različitih zemalja .razlikuje tržišno i plansko regulisanje ekonomije Privredni rast i .objašnjava .razlikuje sastavne za društveni razvoj sistema komponente .proizvodna funkcija (grafički prikaz) 21 .koristi pokazatelje kvaliteta života Faktori proizvodnje ."magični četvorougao" (zaposlenost.obrazlaže povratne sistem od sprege privrednog društvenog sistema sistema . odnosno potrošnja i akumulacija vježba: .privredni rast (grafički prikaz) vježba: .nabraja proizvodnje stanovnistva pokazatelje .analizira tipove .razvija usmjerenost proizvodnje reprodukcije) na ekonomsku .potrebi razvoja proizvodnju kao proizvodnje. spoljna trgovina)-šematski prikaz .razvija pozitivnu i proizvodnje proizvodnje orjentaciju prema .

razvija spremnost za saradnju i timski rad vježba: .razvija sposobnost za timski rad vježba: .razvija preciznost i samopouzdanje vježba: .analizira oportunitentne troškove . drušvenog poizvoda i nacionalnog dohotka prema zadatom algoritmu izračunava pokazatelje proizvodnje Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .objašnjava proizvodnu funkciju .izračunavanje prosječne troškove .nabraja i objašnjava pokazatelje proizvodnje .poznaje vrste tržišta .Informativni ciljevi i sadržaji učenik preduzetništvo i informacije. kao savremene faktore proizvodnje .fiksni i varijabilni troškovi (izrada dijagrama) .analizira veze .razlikuje vrste tržišta prema obuhvatu.izrađuje šematski prikaz graničnih troškova . vrstama ekonomskih dobara i karakteru prodaje . stepenu konkurencije.upoznaje elemente tržišta .razumije pojam alternativnih ili oportunitentnih troškova Formativni ciljevi učenik preduzetništvo od biznisa razlikuje preduzetnika od menadžera radi i analizira grafik krive proizvodnih mogućnosti uspostavlja vezu između društvenog bruto proizvoda. prosječne i granične troškove .struktura pokazatelja proizvodnje (izrada šematskog prikaza) - Tržište .navodi i obrazlaže zakone proizvodnje Rezultati proizvodnje .upoznaje fiksne i varijabilne troškove . proporcionalne i progresivne varijabilne troškove . tražnja.idealno konkurentno tržište (izrada modela) 22 .(ponuda.razlikuje degresivne.grafički prikazuje osnovnu strukturu troškova . društvenog proizvoda i nacionalnog dohotka Troškovi proizvodnje . cijene) .razvija ekonomičnost u poslovanju .razlikuje fiksne i varijabilne troškove .definiše tržište .pojašnjava strukturu društvenog bruto proizvoda.upoznaje ukupne.granični troškovi (šematski prikaz) .

razvija stručnost i spremnost za timski rad vježba: .valutni odnosi 23 .sastavlja trgovinski i platni bilans . tražnja i cijene .koristi zvanični valutni kurs .pojašnjava pojmove individialne ponude i individualne tražnje .kriva ponude i tražnje (izrada dijagrama) .upoznaje strukturu finansijskih sredstava Međunarodna ekonomija . već sredstvo za ostvarenje cilja) vježba: .poznaje opšte pojmove međunarodne trgovine .razlikuje novčano i tržište kapitala .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .razvija pravilan stav prema novcu (novac nije cilj.izrada modela ravnoteže ponude i tražnje . robno i resursno tržište .nabraja funkcije novca .poznaje surogate novca .poznaje valutne odnose i valutni kurs Formativni ciljevi učenik funkcija tržišta i njihovih mehanizama radi model idealnog konkurentnog tržišta (potrošnih dobara) razlikuje tržišne subjetke i objekte izrađuje i analizira krive ponude i tražnje analizira ravnotežu ponude i tražnje na tržištu uočava posljedice promjene ravnoteže ponude i tražnje Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .izrada trgovinskog i platnog bilansasimulacija .demonstrira ravnotežu ponude i tražnje .prihvata globalna kretanja u svijetu .nabraja i objašnjava funkcije tržišta .pronalazi prednosti i nedostatke međunarodne trgovine .upoznaje tržišne subjekte i objekte Ponuda.razvija stručnu odgovornost vježba: .razlikuje gotov i depozitni novac .razlikuje finansijsko.finansijsko tržište .proučava karakteristike tržišta .razumije pojam novca .upoređuje i analizira obligacije i akcije .objašnjava pojam i formiranje cijena na tržištu Novac i finansijsko tržište .razlike trgovinski od platnog bilansa .poznaje osnove trgovinskog i platnog bilansa .

Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. Okvirni spisak literature i drugih izvora . Povezanost predmeta Znanja Osnove tržišta Podjela tržišta Elementi tržišta Rezultati poslovanja preduzeća Ulaganja u reprodukciju Devizno poslovanje Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Marketing Tržište (vrste tržišta) Ponuda. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . slajdovi. Beograd. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja. tražnja.: Osnovi ekonomije. Kotor.: Ekonomija za menadžere. Kotor. . 8. Fakultet za pomorstvo. 9.U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju pismeni radovi (testovi.Drašković V. .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. 6. diplomirani ekonomista.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije. katalozi. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . kompjuter.Drašković V.: Osnovi ekonomije. prospekti.Labus M. referati) i usmeni odgovori učenika.5. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu.grafoskop. 7.1996. 2003. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . Jugoslovenska knjiga. 1997. cijene Poslovna ekonomija Finansije Rezultati proizvodnje Troškovi proizvodnje Međunarodna ekonomija 24 . Fakultet za pomorstvo. .

shvatanje neophodnosti korišćenja e-poslovanja.sticanje samopouzdanja i njegovanja logičkog mišljenja.upoznavanje sa pojmovima poslovne informatike. odgovornosti. upornosti. POSLOVNA INFORMATIKA 1. .shvatanje neophodnosti globalnog povezivanja.1. .shvatanje neophodnosti i važnosti upotrebe programskih paketa. . . . navikavanje na permanentno učenje i praktični rad. prenošenja i korišćenja informacija.upoznavanje učenika sa računarom i programskim paketima Microsoft Word.2. obrade. .shvatanje neophodnosti čuvanja informacija. .shvatanje smisla i značaja kategorije rada. . Naziv predmeta: POSLOVNA INFORMATIKA 2.razvijanje intersovanja za praćenje informacionih tehnologija i razvoja programskih paketa.4. .razvijanje sposobnosti pravilnog načina prezentovanja informacija.razvijanje komunikacijskih sposobnosti. .razvijanje logičkog mišljenja. Microsoft Excel.razvijanje sposobnosti rada u grupi. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 36 36 33 105 36 36 33 105 Ukupno 72 72 66 210 3.osposobljavanje za primjenu stečenih znanja. Opšti ciljevi nastave .ovladavanje metodama i tehnikama pripreme. 25 . . .upoznavanje razvoja informacione tehnologije. . Microsoft Access. pedantnosti i tačnosti. . . preduzimljivosti i komunikativnosti.

navikava na tačnost.4.razvija tačnost i . izmjenu.koristi tastaturu i .nabraja sve djelove miš prilikom komunikacijske PC računara.razvija inovativnost fontova njihovu promjenu i kreativnost Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .upoznaje paket pri obradi karakteristike teksta programskog paketa za obradu teksta i faze rada (Word) Personalni računari .oblikuje slova i shvata značaj različitih oblika i .razvija odgovornost .upoznavanje sa rasporedom slova i tipki na tastaturi Wordov ekran .uobličavanje teksta vježbe: .upoznaje. brisanje.koristi različite . radi pisanja i obrade sposobnosti sa njima i upoznaje teksta i zna kako funkcije i značaj funkcionišu pojedinih tipki na pojedini djelovi PC tastaturi PC računara računara Fontovi .upoznaje: oblikovanje slova.rad sa dokumentima iz drugog programskog paketa vježbe: . preciznost.formatizovanje fonta 26 . nabraja. pisanje. premješta.pisanje teksta .kopira djelove dokumenata.aktiviranje postojećeg dokumenta .upoznaje rad sa novim dokumentima. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Tekst editor .brisanje i izmjena teksta .pisanje novog dokumenta .upoznaje komande sa ekrana. oblika.izbor komandi sa ekrana . poznaje kopiranje. bilo da su novi ili postojeći . postojećim dokumentima i prikazivanje dokumenta u različitim oblicima Formatiranje .kopiranje i premještanje teksta .koristi programski . .razvija . vrste fontova u smisao za lijepo imenuje vrste različite svrhe i vrši . premještanje . vježbe: . briše.razvija preciznost Rad sa dokumentima .definisanje i promjena vrste.određuje u kom će obliku prikazati dokument .praktično upoznavanje sa vrstama fontova . veličine fonta i ostalih parametara kojima se definišu fontovi vježbe: .

korišćenje lenjira.rad i računanje sa podacima tabele vježbe: . grafičke oznake za nabrajanje.višestubačni tekst .formatizovanje pasusa .razvija poslovnost i komunikativnost 27 . gramatička i stilska provjera .Informativni ciljevi i sadržaji učenik pasusa.ispravlja greške i to one koje je pronašao sam ili ako se radi o tekstu na stranom jeziku uz pomoć komande spelling check-a .definisanje parametara štampanja . donja i gornja zaglavlja.pisanje novih pisama . zamjena Formativni ciljevi učenik njihovog korišćenja .upoznaje crtanje tabela različitih oblika na različite načine .uređenje izgleda tabele .crtanje preko komande tabele .razvija kreativnost i odgovornost .-koristi komandu grammar check . čitljiviji.formatizovanje teksta .štampanje cijelog dokumenta ili djelova vježbe: .upoznaje dodavanje i brisanje redova i kolona i obavlja različite proste i složene poslove sa podacima u tabeli Štampanje .vertikalno i horizontalno ravnanje . na kom papiru i u kom obliku.korišćenje postojećih formi pisama Tabele .dodavanje redova i kolona u tabeli .upoznaje pisanje novih pisama i korišćenje postojećih formi pisama .gramatička provjera (grammar checker) .korišćenje rečnika (thesaurus) vježbe: .pravopisna provjera teksta (spelline checker) . razumije način i potrebu štampanja čitavog teksta i pojedinih djelova u jednom ili više primjeraka Pravopisna.shvata neophodnost racionalnog organizovanja radnog vremena . teksta. višestubačni tekst.pregleda dokument prije štampanja.pretraživanje i zamjena teksta vježbe: .upotrebljava različite elemente formatiranja kako bi tekst izgledao bolji. pretraživanje.nabrajanje u tekstu . ravnanje.crtanje tabela preko komandi ekrana .sastavlja poslovno pismo ili odgovora na primljeno poslovno pismo .planira i tabelarno ilustruje podatke kako bi informacija bila razumljivija .određuje šta će štampati. sadržajniji i dobio na značaju Socijalizacijski ciljevi učenik komunikativnost i odgovornost u radu Preporuke za izvođenje nastave .određuje kada će podatke tabelarno prikazivati .donja i gornja zaglavlja . bilo da su u pitanju podaci ili tabele .upoznaje i razumije neophodnost ispravnog pravopisa Pravljenje i uređenje pisama .

pretraživači.za konkretne zadatke sakuplja podatke i primjenjuje internet servise Socijalizacijski ciljevi učenik .koristi vezu programskih paketa i različite podatke koristi kod više programskih paketa (Word. URL.razvija svijest o globalnoj povezanosti Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .poznaje principe elektronske pošte Formativni ciljevi učenik . Power Point.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Veza Worda sa ostalim programskim paketima . programi za navigaciju.Web site.. Excel.upoznaje namjenu Interneta i karakteristike pojedinih pretraživača . kretanje kroz dokument.upoređuje načine rada pojedinih pretraživača .-upoznaje i razumije vezu Worda i ostalih paketa Internet .povezanost Worda i drugih programskih paketa vježbe: . elektronska pošta 28 ..) .

zaglavlja.koristi šablone .objašnjava kako se prave nove formule i upoznaje korišćenje postojećih za finansijsko izračunavanje. a prilikom obrade .definiše sve elemente radnog mjesta i radi sa njima .prepoznaje Excel okruženje i elemente na njemu .Razred: TREĆI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Excel okruženje i rad u njemu .vrši različite obračune.upoznaje i uočava značaj pojedinih elemenata (ćelije.premještanje .uređuje po svojoj želji različite dokumente na kojima radi . premještanje) vježbe: .upoznaje šablone i uči da mijenja oblik. brisanje.mijenjanje veličine pojedinih elemenata radnog lista vježbe: .na konkretnom primjeru vrši sjenčenje i oblikovanje pojedinih djelova teksta ili čitavog dokumenta.razvija kreativnost 29 .primjena i korišćenje postojećih formula .razvija svijest o neophodnosti poznavanja rada na računaru Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .izrada novih formula i njihova primjena na konkretnom primjeru .kreiranje radnog lista . statističke analize i računanje kod bilo kakve druge obrade Formatiranje .planira i koristi Excel okruženje za rad sa podacima .upoznaje kreiranje radnog lista i primjenjuje kreiranje .kopiranje i brisanje u Excelu .rad u Excel okruženju na konkretnom dokumentu (kopiranje. podnožja) .razvija komunikacijske sposobnosti i kreativnost . briše i vježba u Excel-u Socijalizacijski ciljevi učenik . premještanje pojedinih elemenata Excel okruženja Izrada radnog lista .razvija preciznost u radu .upoznavanje sa Excel okruženjem . finansijska računanja i statističke obrade . brisanje.upoznaje i razumije formatizovanje različitih elemenata .upoznaje pojam Formativni ciljevi učenik .upoznaje se sa postojećim formulama .kopira.obrađuje podatke koristeći postojeće formule ili praveći nove .upoznaje kopiranje. visinu i širinu kolona i redova Izrada formula i korišćenje postojećih .

filtriranje baze .razlikuje pojedine elemente dijagrama i shvata različite načine rada i izrade dijagrama . prikaz) Dijagrami u Excelu .mijenjanje pojedinih elemenata dijagrama vježbe: .formatizuje i mijenja format dijagrama Štampanje .sortira konkretne podatke po jednom ili više obilježja.filtrira podatke u tabelama i samostalno određuje šta će da posluži kao filter .razumije pojam filtriranja i koristi rada sa filtriranim podacima Pivot tabele .definiše elemente dijagrama i samostalno izražava podatke uz pomoć dijagrama .pravljenje pivot tabele .poznaje pivot tabele.sortiranje konkretne baze .korišćenje pivot tabele na konkretnom primjeru vježbe: . mijenja sortne pojmove .formirati bazu ili koristiti postojeću .određivanje pojedinih elemenata dijagrama .definisanje i izmjena pojedinih parametara štampanja 30 .shvata i razumije ulogu štampanog teksta .štampa čitav dokument ili pojedine djelove dokumenta .kreira pivot tabelu od postojećih podataka i mijenja oblik i tabelarni prikaz pivot tabele .upoznaje način pisanja naslova na svakoj strani .izbor vrste dijagrama .poznaje sortiranje po različitim obilježjima .razvija samostalnost u radu i kreativnost vježbe: .Informativni ciljevi i sadržaji učenik rotacije pojedinih elemenata Formativni ciljevi učenik brojčanih podataka vrši zaokruživanje brojeva i pravi vizuelno lijepa dokumenta Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Rad sa listama i bazama .samostalno mijenja oblik i pojedine elemente dijagrama i bira najprikladniji format i boju za izražavanje podataka . izražavanja i vrednovanja rezultata vježbe: .razvija sposobnost samostalnog procjenjivanja.shvata pojam sortiranja i koristi od tog postupka . način njihovog pravljenja i rad sa njima (mijenjanje oblika.shvata ulogu izražavanja podataka putem dijagrama i koristi od rada sa njima .

upoznaje Web prezentaciju Formativni ciljevi učenik .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Veza Excel-a sa ostalim programskim paketima .stvaranje web prezentacije 31 .koristi Excel i druge programske pakete radi bolje prezentacije podataka Socijalizacijski ciljevi učenik . Power Point-a i drugih programskih paketa .razvija svijest o globalnoj povezanosti vježbe: . Word-a.povezivanje Excela.prikazuje podatke na Web-u .razumije i shvata povezanost Excel-a i ostalih programskih paketa u informatičkom okruženju i neophodnost njihovog međusobnog djelovanja Stvaranje i korišćenje web-a .prikazivanje i korišćenje podataka Ecel-a i drugih programskih paketa .razvija svijest o važnosti timskog rada Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .

Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Baze podataka - upoznaje programski paket Microsoft Access - upoznaje pojam baze podataka (DB) u Microsoft Access-u

Formativni ciljevi učenik - razlikuje elemente radnog okruženja, komande i vrši njihov izbor - nabraja sve karakteristike M. Access-a kao relacione baze podataka - razlikuje nove i postojeće baze podataka (DB) - razlikuje komande baze podataka - nabraja i objašnjava objekte baze podataka (DB) - nabraja karakteristike tabela u Microsoft Access-u - razlikuje načine kreiranja tabela - planira i izrađuje tabelu u Design view - planira i izrađuje tabelu uz pomoć čarobnjaka (Wizard) - planira i izrađuje tabelu uvozom iz programskog paketa Microsoft Word - planira i izrađuje tabelu uvozom iz programskog paketa Microsoft Excel - oblikuje i ažurira tabelu i podatke u njoj - upotrebljava skrivanje i zamrzavanje kolona - određuje izgled tabele sortiranjem i filtriranjem

Socijalizacijski ciljevi učenik - shvata neophodnost praćenja razvoja tehnike

Preporuke za izvođenje nastave - aktiviranje i deaktiviranje programskog paketa Microsoft Access - otvaranje, zatvaranje i rad sa novim i postojećim bazama podataka

Tabele - upoznaje pojam tabele u programskom paketu Microsoft Access - objašnjava kreiranje tabela

- -objašnjava modifikovanje tabela

- obrazlaže načine i svrhu povezivanja tabela

- kreiranje tabela korišćenjem komande Design view - kreiranje tabela korišćenjem komande Wizard - kreiranje tabela uvozom iz programskog paketa M. Word (komanda Import) - kreiranje tabela uvozom iz programskog paketa M. Excel (komanda Import) - na konkretnim tabelama mijenjanje elemenata komandama za formatizovanje, - sortiranje i filtriranje podataka tabele - zamrzavanje i skrivanje kolona tabele - štampanje tabela - povezivanje tabela relacijama 1:1, 1: više, više :1

32

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik - štampa tabelu - planira način povezivanja tabela i povezuje ih - oblikuje upit i pronalazi podatke uz pomoć upita - planira i izrađuje upit od postojeće tabele uz pomoć Dizajn view - planira i izrađuje upit od postojeće tabele uz pomoć komande Wizard

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave

Upiti - upoznaje pojam upita - objašnjava kreiranje upita

- shvata suštinu odvajanja bitnog od nebitnog

Formulari - obrasci - upoznaje pojam formulara - obrazlaže načine kreiranja formulara

- objašnjava formulare i svrhu korišćenja - -planira i izrađuje formular korišćenjem komande Autoform - -planira i izrađuje formular korišćenjem komande Form wizard - -unosi podatke u formular (Edit, Entry) - utvrđuje svrhu pravljenja izvještaja, razlikuje vrste i načine kreiranja izvještaja - sastavlja i izrađuje izvještaje komandom Report wizard - sastavlja i izrađuje izvještaje komandom Autoreport - razvija preciznost i ličnu odgovornost u radu

Izvještaji - upoznaje pojam izvještaja - obrazlaže promjenu izgleda izvještaja

- kreiranje upita, pronalaženje i odvajanje podataka po zadatom pojmu, grupi pojmova ili po zadatom uslovu komandom Design view - kreiranje upita, pronalaženje i odvajanje podataka po zadatom pojmu, grupi pojmova ili po zadatom uslovu komandom Wizard - pravljenje formulara (obrazaca) raznih oblika za unos podataka (tabular, columnar, datasheet, justified) i unosi podatke - oblikovanje dokumenta do profesionalnog izgleda koristeći komande za formatiranje fonta, poravnavanje - kreiranje izvještaja u različitim oblicima (columnar, tabular, chart wizard, label wizard) - kreiranje izvještaja komandom Autoreport - kreiranje izvještaja komandom Report wizard - korišcenje komande Print

33

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik - planira i vrši korekciju izvještaja u Design view - mijenja font i ostale elemente izvještaja i vrši poravnavanje, - priprema izvještaj za štampu i štampa ga - Planira stranu na Web-u - Utvrdjuje hiperlinkove - Definise module i makroe i razlikuje ih - razlikuje vrste eposlovanja - pronalazi i prepoznaje na internetu aplikacije za eposlovanje - upotrebljava aplikacije eposlovanja (ebankarstvo, etrgovina)

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave preview - štampanje izvještaja

Pages, makroi, moduli - Objasnjava pojam strane - Pojam modula i makroa Elektronsko poslovanje - upoznaje pojam i vrste e-poslovanja - upoznaje aplikacije e-poslovanja - zna namjenu i razumije principe rada sistema za samoposluživanje u bankarskom poslovanju, sistema bankomata, homebankong sistema, govorne komunikacione sisteme

- razvija svijest o globalnom povezivanju

- rad na konkretnim aplikacijama eposlovanja - rad na konkretnim aplikacijama ebankarstva - rad na konkretnim aplikacijama etrgovine

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - Kelly J.: Microsoft Excel, Korak po korak, CET, Beograd, 2003. - Dragan Marinčić, Miroslav Sardelić, Poslovna informatika (baze podataka) za treći razred ekonomske skole, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2004. - Marinčić D.: Poslovna informatika, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2003. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - učionica opremljena računarima sa odgovarajućom programskom opremom, telefonski aparat i linije za Internet vezu, programski paket Microsoft Access u odgovarajućem okruženju. 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju praktični radovi na računaru i usmeni odgovori učenika. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog

34

klasifikacionog perioda.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. smjer Računarske tehnike i informatike.diplomirani inženjer organizacije rada. finansijsko.diplomirani matematičar. tabele i grafikoni iz Microsoft Excela Bankarsko poslovanje Elektronsko bankarstvo Računovodstvo Poslovna komunikacija i birotehnika Pravljenje tabela. . smjer Računarske nauke. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. Povezanost predmeta Znanja Analiza i prikazivanje statističkih podataka Elektronsko bankarstvo Materjalno. . magacinsko i upravljačko knjigovodstvo Računar. smjer Poslovni informacioni sistemi ili srodni smjerovi. . Korespondencija Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Statistika Tabele i izvjestaji u Microsoft Access-u.profesor tehnike i informatike.diplomirani ekonomista. . Formule.diplomirani inženjer elektrotehnike. smjer Kibernetika. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Visoka stručna sprema: . 8. izvještaja obrazaca PC računar. pravljenje i uređenje pisama 35 . 9. .

5.upoznavanje sa materijom ugovornog prava i sticanje znanja o ugovoru o prodaji i kreditu. . . Naziv predmeta: PRAVO 2.upoznavanje sa osnovnim institutima građanskog.1.sticanje znanja o hartijama od vrijednosti i osposobljavanje za njihovu upotrebu u prometu. . . . vrstama. .2.osposobljavanje za samostalni rad. Opšti ciljevi nastave .upoznavanje sa javnim prihodima i njihovom naplatom. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3.usvajanje osnovnih znanja o državi i pravu. organizacijom i registracijom privrednih subjekata. 36 .upoznavanje sa pojmom. PRAVO 1. stvarnog i obligacionog prava.

razlikuje norme .upoznaje društvene koje primjenjuje značaju i potrebi norme neorganizovano poštovanja društvo od normi društvenih normi koje primjenjuje organizovano društvo Pojam.navodi i objašnjava .razumije . Sadržaji/Standardi zanimanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Društvene norme .prepoznaje i 37 Preporuke za izvođenje nastave .razlikuje pravne .upoznaje vrste .objašnjava pojam odnosa i razumije građansko-pravnog imovinski karakter odnosa pravnih odnosa .definiše pojam i specifične elemente države društvene organizacije Pravni poredak .definiše stvari i .razumije pojam funkcije države države kao .upoznaje pravne pravnih normi.4.razlikuje pravne . grane elemente pravnog prava i pravne sistema oblasti Građansko pravni .upoznaje pojam i ustanove.razlikuje pravne od odnos drugih društvenih .prepoznaje objekte u građanskopravnim odnosima . elementi i .prepoznaje i imovine razumije pojam imovine i njen značaj .definiše pojam .razvija svijest o .upoznaje pravni formiranje i poredak ostvarivanje pravnog poretka Pravne norme .prepoznaje razliku subjekte i objekte između subjekata prava prava .navodi i objašnjava akte po vrstama i motiviše da se pravne akte pravnoj snazi poštuju pravni akti Pravni sistem .razvija osjećaj i .prepoznaje vrste i subjektivnih karakteristike građanskih prava subjektivnih građanskih prava . norme njihove elemente i uočava posljedice njihovog nepoštovanja Pravni akti .određuje značaj .

uočava specifičnosti i elemente ugovora o kreditu .definiše pojam ugovora i objašnjava opšte uslove za zaključivanje ugovora .Informativni ciljevi i sadržaji učenik navodi njihove vrste .upoznaje ugovor o kreditu Hartije od vrijednosti .navodi i opisuje izvore obligacija Ugovori .prepoznaje vrste i elemente mjenice. 38 vježbe: .upoznaje pravo svojine Formativni ciljevi učenik razlikuje razne vrste stvari kao objekata građanskih prava . obaveze i odgovornosti ugovornih strana .prepoznaje i razlikuje razne vrste hartija od vrijednosti .upoznaje pojam i vrste hartija od vrijednosti .uočava elemente ugovora o prodaji i razumije prava.popunjavanje čeka .upoznaje pojam obligacija .popunjavanje mjenice vježbe: .uočava osobine i elemente obligacija . shvata njen značaj i upotrebu .uočava uslove za nastanak punovažnih ugovora Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .razlikuje izvore obligacija njihovim vrstama i značaju .sastavlja i analizira ugovor o prodaji vježbe: .uočava ovlašćenja iz kojih se sastoji pravo svojine i prepoznaje načine sticanja i prestanka prava svojine .razvija svijest o nepovredivosti tuđe imovine Pojam i osobine obligacija .upoznaje ugovor o prodaji .sastavlja i analizira ugovor o kreditu vježbe: .razvija sposobnost postizanja kompromisa Ugovori o kreditu .uočava dejstvo koje ugovor proizvodi i razlikuje načine prestanka ugovora .objašnjava dejstvo i načine prestanka ugovora Ugovor o prodaji .prepoznaje vrste i elemente čeka.upoznaje mjenicu .upoznaje ček .

upoznaje pojam javnih prihoda .Vasiljević M.Miladinović S.upoznaje obveznice.razlikuje poreske obveznike prema vrsti poreske obaveze.razvija komunikativnost.-upoznaje pojam preduzetnika i privrednih društava . 39 .upoznaje pojam berze. prepoznaje akte u postupku utvrđivana i naplate javnih prihoda vježbe: . specifičnosti poslovnih banaka i organizaciju osiguravajućeg društva . Ekonomski fakultet Podgorica. komercijalne i državne zapise Privredni subjekti . Beograd. banke i osiguravajućeg društva Formativni ciljevi učenik razumije značaj i upotrebu čeka ..: Poslovno pravo.upoznaje obračun i naplatu javnih prihoda . .izrada rješenja o porezu 5.popunjavanje poreske prijave vježbe: . . 2005.razlikuje razne oblike obavljanja privrednih djelatnosti .Informativni ciljevi i sadržaji učenik . blagajničke. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.uočava specifičnosti javnih prihoda .1997.inicij ativnost Javni prihodi .: Pravo. 1995.: Privredno pravo.: Pravo za ekonomiste. Podgorica.prepoznaje karakteristike i specifičnosti pojedinih privrednih društava Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .razlikuje vrste berzanskih poslova. 2002. samostalnost. Okvirni spisak literature i drugih izvora . Beograd.Subotić-Konstantinović N. Mijatović B.razlikuje pojedine hartije od vrijednosti i razumije njihovo korišćenje . Beograd. . društva sa ograničenom odgovornošću i djelove stranih društava .Vasiljević M.upoznaje pojam ortačkog. Savremena administracija. akcije. komanditnog. Savremena administracija. akcionarskog.

Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . Materijalni uslovi za izvođenje nastave . 8. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . ugovora i drugog. 9. uzorci propisa. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. projektno platno i folije za grafoskop. 7.Visoka stručna sprema.6. Povezanost predmeta Znanja Preduzeće kao osnovni subjekt privređivanja Privredni subjekti Hartije od vrijednosti Berze Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Poslovna ekonomija Pojam i vrste privrednih subjekata Poslovna ekonomija Privredni subjekti Bankarsko poslovanje Pojam i vrste hartija od vrijednosti Berzansko poslovanje 40 .U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju usmeni odgovori učenika.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. diplomirani pravnik.računar sa odgovarajućom opremom. grafoskop. .

.2.razumijevanje povezanosti statistike sa drugim predmetima iz oblasti ekonomije. . discipline. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 99 99 99 99 3. 41 .razumijevanje važnosti statističkih metoda u praćenju i analizi poslovanja preduzeća.sticanje osnovnih statističkih znanja potrebnih za primjenu statistiških metoda u praksi. Opšti ciljevi nastave .1. STATISTIKA 1. preciznosti i urednosti. Naziv predmeta: STATISTIKA 2.6. .razvijanje logičkog mišljenja učenika za samostalno donošenje zaključka na osnovu dobijenih podataka i analiza.razvijanje odgovornosti pri radu. .

timski rad podataka intervalne i .interpretira varijabilitet i zakon upotrebu zakona velikih brojeva velikih brojeva u .podataka sređivanja i .analizira i razlikuje geografskih i pokazatelje vremenskih vremenskih serija statističkih serija .upoznaje se sa statistici fazama statističkog . frekvencija atributivnih.upoznaje pojam.kombinovano tačnosti i . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u statistiku . .formiranje statističkih serija (rad u grupama) 42 .4.izrađuje .objašnjava neintervalne serije formiranje distribucije numeričkih.razlikuje faze istraživanja statističkog istraživaja Statističko .razlikuje vrste .definiše geografske serije kumulativne .ilustruje statistički upitnik Sređivanje i . posmatranja i vremenska i predmet prostorna obilježja posmatranja .razvija pozitivan .određuje statističke serije kumulativni niz „ispod” i kumulativni niz Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .nabraja obilježja statističkog statističkih jedinica posmatranja .opisuje izvore i jednostavni načine prikupljanja statistički upitnik podataka . .analizira statističko .sastavlja .formira .razvija posmatranje posmatranje. grupisanje preciznosti u radu vrste i faze .prepoznaje izvore i obuhvatanja načine prikupljanja jedinica podataka posmatranja .razlikuje stvarna.definiše pojam njihov varijabilitet masovnih pojava.objašnjava metode .obrazlaže na .razlikuje prosto i . samostalnost u .navikava se na grupisanja atributivne.razvija osjećaj grupisanje podataka .razumije cilj .upoznaje pojam primjerima stav prema statistike masovne pojave i istraživanju .definiše program program radu posmatranja posmatranja .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Prikazivanje statističkih podataka - poznaje i objašnjava statističke tabele - definiše pojam i vrste grafičkog prikazivanja -

Formativni ciljevi učenik „iznad” primjenjuje pravila u sastavljanju statističkih tabela raspoređuje podatke u tabeli prikazuje podatke pomoću linijskog dijagrama, stubića, krugova i polukrugova razlikuje poligon i histogram frekvencija izvodi zaključke o pojavama na osnovu na osnovu grafičkih prikaza razlikuje izračunate i pozicione srednje vrijednosti izračunava aritmetičku sredinu iz grupisanih i negrupisanih podataka razlikuje osobine aritmetičke sredine izračunava geometrijsku sredinu i harmonijsku sredinu dokazuje Košijevu teoremu tumači dobijene rezultate izračunava pozicione srednje vrijednosti (medijanu i modus) upoređuje mjere disperzije uočava vezu disperzije sa srednjim vrijednostima izračunava interval varijacije, srednje apsolutno

Socijalizacijski ciljevi učenik - razvija odgovornosti za tačnost u prikazivanju podataka - razvija sistematičnost u radu - razvija osjećaj za urednost i pedantnost

Preporuke za izvođenje nastave vježbe: - izrada grafikona i tabela - izrada grafikona i tabela na računaru

-

Analiza podataka - upoznaje srednje vrijednosti - definiše aritmetičku, geometrijsku i harmonijsku sredinu, medijanu i modus - upoznaje Košijevu teoremu - objašnjava pojam i mjere disperzije - objašnjava vezu između dvije ili više pojava – pojam korelacije - definiše pojam korelacije - upoznaje prostu linearnu regresiju

-

- razvija osjećaj za preciznost

vježbe: - izračunavanje srednjih vrijednosti i njihovo grafičko prikazivnaje na primjerima iz prakse

-

-

- razvija odgovornost i samostalnost u radu

- izrada grafikona i tabela na računaru - preuzima odgovornost za donešene odluke

-

- izračunavanje mjera disperzije na primjerima iz prakse

-

-

- shvata važnost profesionalnosti u radu

- izračunavanje koeficijenta korelacije

43

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik odstupanje, standardnu devijaciju i koeficijent varijacije razlikuje apsolutne i relativne mjere disperzije upoređuje disperziju između dvije ili više statističkih serija analizira jačinu veza između dvije pojave izračunava koeficijent korelacije po metodu kovarjansedirektno iz orginalnih podataka tumači dobijene rezultate izrađuje dijagram rasturanja podataka određuje zavisnu i nezavisnu promjenjivu matematički i grafički određuje liniju regresije komentariše dobijene rezultate razlikuje opštu i poslovnu statistiku prepoznaje dokumentaciju vezanu za poslovnu statistiku razlikuje i definiše izvore podataka poslovne statistike izračunava prosječni apsolutni nivi i prosječni apsolutni rast izračunava prosječni tempo

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave

-

- izrada dijagrama rasturanja na računaru

-

- matematičko i grafičko određivanje linija regresije

Osnovni pojmovi o poslovnoj statistici - poznaje pojam, predmet i značaj poslovne statistike - definiše preduzeće kao statističku jedinicu Pokazatelji dinamike proizvodnje i prometa - objašnjava apsolutni nivo i -

-

- razvija preciznost i samostalnost u radu

-

- izračunavanje apsolutnog nivoa, apsolutnog rasta, prosječnog nivoa i prosječnog rasta

44

Informativni ciljevi i sadržaji učenik apsolutni rast i prosječni apsolutni nivo i prosječni apsolutni rast - definiše tempo razvoja i tempo rasta i prosječni tempo razvoja i rasta - objašnjava razvojnu tendenciju pojava trend

Formativni ciljevi učenik razvoja i prosječni tempo rasta uočava vezu između tempa razvoja i tempa rasta tumači dobijene rezultate odeđuje linearni trend po metodu najmanjih kvadrata izrađuje dijagram rasturanja podataka razlikuje obračun linearnog trenda za paran i neparan broj perioda vrši izolaciju i ekstrapolaciju trenda komentariše dobijene rezultate grafički prikazuje trend razlikuje obračun linearnog trenda za paran i neparan broj godina razlikuje vrste relativnih brojeva izračunava bazne i lančane indekse tumači dobijene rezultate grafički prikazuje lančane razlikuje tj. prepoznaje indekse količina, cijena, vrijednosti proizvodnje i prometa, indekse troškova života komentariše dobijene rezultate razlikuje metode izračunavanja sezonskih indeksa izračunava sezonske indekse

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave - izračunavanje prosječnog tempa rasta i prosječnog tempa razvoja - određivanje linaernog trenda - grafičko prikazivanje linije linearnog trenda na računaru

-

-

-

Relativni brojevi i pokazatelji strukture - upoznaje vrste relativnih brojeva - objašnjava bazne i lančane indekse - definiše individualne i grupne indekse količina, cijena, vrijednosti proizvodnje i prometa, indekse troškova života - poznaje sezonske varijacije i njihovo mjerenje - navodi metode izračunavanja sezonskih indeksa

-

- razvija sposobnost analitičkog mišljenja

vježbe: - izračunavanje indeksa - grafičko prikazivanje indeksa - grafičko prikazivanje uticaja sezone - izračunavanje sezonskih indeksa

- preuzima odgovornost za predložena rješenja

-

45

polu i starosti) izračunava broj uslovnih radnika izračunava koeficijent iskoršćenja radnog vremena izračunava produktivnost rada analizira način mjerenja produktivnosti rada izračunava individualne indekse produktivnosti rada izračunava grupne indekse produktivnosti rada na bazi nepromijenjenog sastava proizvodnje izračunava grupne indekse produktivnosti rada na bazi promijenjenog sastava proizvodnje tumači dobijene Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Statističko obuhvatanje zaposlenih radnika .objašnjava strukturu zaposlenih prema osnovnim obelježjima .poznaje jedinice i fondove radnog vremena i koeficijent iskorišćenja radnog vremena Statističko obuhvatanje produktivnosti rada .shvata značaj produktivnosti rada za uspješno poslovanje preduzeća vježbe: .zaposlenih radnika .definiše brojno stanje radnika .definiše individualne i grupne indekse produktivnosti rada - .poznaje pojam i način mjerenja produktivnosti rada .upoznaje pojam .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik prema opštem kvartalnom prosjeku predviđa nivo pojave pomoću sezonskih indeksa izrađuje dijagrame uticaja sezonskih oscilacija na nivoa pojave razlikuje osnovne pokazatelje zaposlenih radnika izračunava pokazatelje zaposlenih prema osnovnim obelježjima (kvalifikaciona struktura.shvata važnost razvoja ljudskih resursa .izračunavanje pokazatelja zaposlenih - - - .izračunavanje produktivnosti rada . prema radnom stažu.izračunavanje indeksa produktivnosti rada - - - 46 .

objašnjava indekse neto zarada na bazi promijenjenog i nepromijenjenog sastava zaposlenih . .: Statistika..profesor matematike.diplomirani ekonomista.: Metodi statističke analize za medicinare . Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Visoka stručna sprema: . . .izračunavanje indeksa nominalnih i realnih zarada - 5.: Uvod u statistiku. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. diplomirani matematičar. .grafoskop. .shvata značaj socijalne sigurnosti radnika Preporuke za izvođenje nastave vježbe: . 47 . 8. od kojih jedna mora biti sa usmene provjere znanja. Beograd 2002. 7. Okvirni spisak literature i drugih izvora ..: Teorija korelacija u ekonomskom istraživanju 6. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda.Radulović J.objašnjava indekse realne. Podgorica 2003. Univerzitetska knjiga.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Statistika zarada . . Univerzitet Crne Gore.Računar sa odgovarajućom programskom opremom. grafoskop. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. 2003.U toku klasifikacionog perioda znanje se provjerava i ocjenjuje kroz usmene odgovore učenika i pismene zadatke (po jedan u II. Školska knjiga. III i IV klasifikacionom periodu). Univerzitet Crne Gore. Zagreb. Šošić I. Vidić M.: Statistika. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .Veljković B. Beograd.definiše nominalne.Serdar V. projektno platno i folije za .Žižić M. realne i prosječne zarade . .izračunavanje nominalnih realnih i prosječnih zarada . Podgorica.Kecojević N.: Poslovna statistika. 2002. prosječne neto zarade - Formativni ciljevi učenik rezultate razlikuje nominalne realne i prosječne zarade izračunava nominalne realne i prosječne zarade tumači dobijene rezultate utvrđuje pokazatelje razlika u neto zaradama različitih kategorija zaposlenih izračunava indekse neto zarada komentariše dobijene rezultate Socijalizacijski ciljevi učenik .Ivanović B. 2003.

9. Povezanost predmeta Znanja Tabele i dijagrami u Excel-u Izrada formula Raspodjela rezultata poslovanja preduzeća Ekonomski principi poslovanja preduzeća Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Poslovna informatika Prikazivanje ststističkih podataka Analiza podataka Poslovna ekonomija Statistika neto zarada Statistika produktivnosti rada 48 .

1.osposobljavanje za rad na poslovima finansijskog planiranja. .upoznavanje sa značajem i ulogom međunarodnih finansija. . .upoznavanje sa teorijskim i praktičnim aspektima finansijske nauke. . finansijske analize i interne finansijske kontrole. 49 . .sticanje znanja iz oblasti javnih finansija.sticanje znanja o osnovnim pojmovima monetarne ekonomije. Naziv predmeta: FINANSIJE 2.7. .upoznavanje sa finansijskim sistemom Crne Gore.2. FINANSIJE 1. . .utemeljivanje znanja iz oblasti poslovnih finansija. Opšti ciljevi nastave . **finansijski smjer 3. . .sticanje znanja o osnovnim elementima bankarstva. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno 108* 180** 66** 108* 246** 108* 180** 66** 108* 246** Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno *opšti i bankarski smjer.osposobljavanje za samostalan rad u korišćenju instrumenata platnog prometa u zemlju i sa inostranstvom.razumijevanje povezanosti finansija sa drugim predmetima iz oblasti ekonomije.osposobljavanje za timski rad.

razlikuje aktivne. deflacije.opisuje nastanak.razvija svijest o .devalvacije i .poznaje osnove na Web informacionog prezentacijama Preporuke za izvođenje nastave dijalog: .analizira ulogu .bruto proizvoda i proizvodnje nacionalnog dohotka Monetarne finansije .shvata značaj .analizira značaj i discipline i zadatke finansija nastavnog . neutralne ulogu banaka u i sopstvene savremenoj bankarske poslove privredi . razvoj. pokazatelje .objašnjava mase monetarnu .pojašnjava ulogu .pojašnjava značaj i podjelu finansija zadatke finansija .analizira funkcije . .pojašnjava funkcije određivanje novca optimalne novčane .uočava ulogu i . vrste i pasivne.upoznaje osnovne značaj banaka u značaju pojmove nauke o savremenoj informacionih bankarstvu privredi tehnologija .4.određuje .obrazlaže pojave devalvacije i inflacije.utemeljuje kroz informacija za novca primjere razvoj privrede .poznaje pojam i banaka u podjelu bankarskih organizaciji platnog poslova prometa prometa . deflacije.obrazlaže podjelu karakteristike finansija društvenog bruto .uvježbava banaka u finansijske funkcije organizaciji platnog u Excelu i prometa finansijska tržišta .obrazlaže osnovne proizvoda.posjeta banci 50 . . revalvacije .analizira uzroke i ravnotežu i posljedice stabilnost inflacije. novca važnosti nastanak i razvoj .razlikuje osnovne revalvacije -opisuje monetarne osnovne monetarne agregate agregate Bankarstvo .karakteristike inflacije .identifikuje predmeta kriterijume za .opisuje pojam.opšti i bankarski smjer Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u finansije .razvija svijest o .razlikuje finansije .karakteristike deflacije (komparativna analiza) .upoznaje pojam i kao nauku i kao značaju finansija suštinu finansija nastavni predmet kao naučne . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI .

naknada za osiguranje .finansijskih organizacija . značaj i vrste osiguranja .objašnjava pojam međunarodnih finansija i njihov značaj za Crnu Goru .navodi sve vrste poreza u poreskom sistemu Crne Gore i procjenjuje njegovu obuhvatnost .poznaje budžetski sistem Crne Gore i sistem javnih fondova Formativni ciljevi učenik .pravi komparaciju između pojedinih vrsta osiguranja .izrada primjera likvidacije štete .definiše pojam javnih finansija .obrazlaže suštinu osiguranja .prepoznaje značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru .razvija svijest o značaju povezivanja i zajedničkog rada 51 .konkretizuje kroz primjere uticaj evro-tržišta na privredu Crne Gore Socijalizacijski ciljevi učenik .poznaje sisitem osiguranja u Crnoj Gori Javne finansije .vrši komparaciju uloge i značaja pojedinih međunarodnih finansijskih institucija .razlikuje osnovne kategorije javnih finansija .identifikuje bitne elemente sistema osiguranja u Crnoj Gori .objašnjava pojam i nastanak osiguranja .upoznaje međunarodno kretanje kapitala .zna elemente osiguranja.analizira međunarodno kretanje kapitala .analizra suštinu i značaj osiguranja .navodi i pojašnjava ulogu međunarodnih .uticaj evro-tržišta na privredu Crne .za izvršavanje obaveza vježba: .analiza državnog budžeta i budžeta lokalne samouprave Međunarodne finansije . vrste rizika premija.poznaje pojam budžeta i budžetskog sistema .Informativni ciljevi i sadržaji učenik sistema banaka Osiguranje .analizira Zakon o budžetu i Završni račun budžeta Crne Gore za prethodnu godinu .pojašnjava javne prihode i rashode .razvija svijest o značaju osiguranja Preporuke za izvođenje nastave vježba: .obrazlaže budžetska načela .razlikuje i uočava značaj pojedinih budžetskih načela .razlikuje rizik.interpretira osnove budžeta i budžetskog sistema .razvija osjećaj odgovornosti .poznaje osnove poreskog sistema Crne Gore .

i finansijske kontrole .objašnjava osnove finansijskog planiranja .utemeljuje kroz primjere radnje i postupke korišćenja čeka.uočava razliku između tradicionalnog .poznaje instrumente obezbjeđenja plaćanja .izračunava pokazatelje likvidnosti i rentabilnosti .popunjavanje obrazaca platnog prometa 52 .razvija poslovnu odgovornost Preporuke za izvođenje nastave vježba: .popunjava nalog za prenos i nalog za naplatu .upotrebljava međunarodnu mjenicu.razvija osjećaj za poštovanja principa koji vode uspješnom poslovanju .obrazlaže postupak izrade finansijskih planova .poznaje pojam i zančaj finansijskog menadžmenta .razumije način korišćenja instrumenata platnog prometa .izračunava koeficijente obrta novčanih sredstava . međunarodni ček.primjer finansijskog plana virtuelnog preduzeća .poznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente platnog prometa sa inostranstvom Formativni ciljevi učenik . mjenice i akreditiva .(izračunavanje finansijskih pokazatelja) .poznaje upravljanje novčanim tokovima i zalihama Instrumenti platnog prometa .sastavlja finansijske planove .menadžmentu .poznaje tehnike finansijske analize .nabraja i pojašnjava instrumente za gotovinska i bezgotovinska plaćanja .razvija osjećaj za potrebu korektne komunikacije vježba: .izračunava koeficijente obrta zaliha i analizira troškove zaliha .razlikuje tehnike finansijske analize .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Gore Poslovne finansije .razvija tačnost i odgovornost u radu .popunjava nalog za uplatu i nalog za isplatu .objašnjava osnove finansijske analize . međunarodni akreditiv.i savremenog pristupa finansijskom . međunarodnu bankarsku doznaku Socijalizacijski ciljevi učenik .

posjeta banci vježba: .-pojašnjava devalvacije i devalvaciju i revalvacije revalvaciju .pojašnjava pojam i i deflacije vrste inflacije i .upoznaje pojam i kao nauku i suštinu finansija nastavni predmet kao naučne .analizira osnovne .opisuje nastanak.obrazlaže monetarne monetarne agregate agregate .analizira aktivne. društveni proizvoda proizvod i nacionalni dohodak Monetarne finansije .opisuje pojam.analizira ulogu .obrazlaže novčanu mase ravnotežu i . .poznaje osnovne značaj banaka u pojmove nauke o savremenoj bankarstvu privredi .uočava ulogu i .pojašnjava pojam .analizira značaj i discipline zadatke finansija .karakteristike inflacije .tralne i sopstvene savremenoj bankarske Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija svijest o značaju štednje debata: .antiinflacione antiinflacione mjere mjere .analizira uzroke i stabilnost posljedice inflacije .razlikuje osnovne .komparira deflacije posljedice i uzroke .finansijske funkcije u Excel-u 53 .obrazlaže ulogu bankarskog sektora bankarskog sektora u regulisanju u novčanih tokova .regulisanju novčanih tokova Bankarstvo . neuulogu banaka u .razvija komunikativnost .karkteristike deflacije (komparativna analiza) . novca nastanak i značaj . razvoj. vrste i pasivne.obarzlaže osnovne pokazatelje pokazatelje proizvodnje i proizvodnje: raspodjelu društveni bruto društvenog proizvod.identifikuje zadatke finansija kriterijume za .analizira .Razred: TREĆI .utemeljuje kroz novca primjere .upoznaje značaj i .finansijski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Uvod u finansije .pojašnjava funkcije određivanje novca optimalne novčane .objašnjava podjelu podjelu finansija finansija .razlikuje finansije .predmet i zadaci izučavanja finansija .razvija svijest o značaju finansija Preporuke za izvođenje nastave seminarski rad: .analizira funkcije .

pojašnjava pojam i strukturu javnih potreba Javni rashodi .vrši komparaciju javnih potreba i javnih koristi . naknada za osiguranje .primjer likvidacije štete vježba: .poznaje pojam i podjelu bankarskih poslova .Informativni ciljevi i sadržaji učenik privredi .nalizira osnove sistema javnog finansiranja u Crnoj Gori .poznaje pojam i značaj fiskalne politike .poznaje sistem osiguranja u Crnoj Gori Osnovi javnih finansija . pravni i tehnički aspekt osiguranja .razlikuje osnovne pojmove javnih finansija .razlikuje rizik.uočava razliku između klasičnog i modernog shvatanja javnih rashoda .poznaje finansiranje osiguranja . pronalazi finansijska tržišta na Web-u .analizira ekonomski.definiše suštinu osiguranja .sastavljanje šeme (strukturalnog prikaza) fiskalnog sistema Crne Gore .poznaje pojam i funkcije javnih finansija . vrste rizika.razlikuje vidove osiguranja .definiše osnovna načela javnih rashoda .obrazlaže značaj i vrste osiguranja .analizira proces finansiranja osiguranja .uvježbava finansijske funkcije u Excelu.uočava bitne elemente sistema osiguranja u Crnoj Gori . premija.poznaje informacione sisteme banaka Osiguranje .razvija spremnost za preuzimanje odgovornosti u izvršenju zadataka vježba: .analizira pojam i značaj fiskalne politike .obrazlaže ulogu banaka u organizaciji platnog prometa .razlikuje Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .shvata načelo opšteg interesa seminarski rad: .obrazlaže klasifikaciju javnih Formativni ciljevi učenik .klasifikacija javnih rashoda 54 .analizira ulogu banaka u organizaciji platnog prometa .poznaje osnove sistema javnog finansiranja .identifikuje osnovna načela javnih rashoda .pojašnjava pojam i nastanak osiguranja .poslove .-definiše elemente osiguranja .upoznaje pojam i značaj javnih rashoda .

razvija osjećaj vježba: odgovornosti prema .objašnjava pojam i ulogu akciza .Informativni ciljevi i sadržaji učenik rashoda . oslobođenja.poznaje pojam i klasifikaciju javnih prihoda .poznaje karakteristike javnih zajmova Formativni ciljevi učenik kriterijume za klasifikaciju javnih rashoda analizira ekonomske funkcije javnih rashoda razlikuje transfere preko javnih rashoda razlikuje kriterijume klasifikacije javnih prihoda analizira osnovne karakteristike i elemente oporezivanja razlikuje finansijska.objašnjava porez na dohodak fizičkih lica . ekonomska.objašnjava porez na dobit .obrazlaže porez na dodatu vrijednost . doprinosa i taksi analizira karakteristike javnih zajmova Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - .objašnjava osnovne pojmove i dejstva oporezivanja .objašnjava pojam i suštinu taksa .primjeri izvršavanju prevaljivanja i obaveza prema evazije poreza državi - - - - 55 .poznaje ekonomske funkcije javnih rashoda . stopu. obuhvat.poznaje pojam i modele poreskog sistema . socijalna i poresko tehnička načela uočava uzroke prevaljivanja i evazije poreza komparira poreski monizam i pluralizam identifikuje elemente obračuna po pojedinim kategorijama poreza:poresku osnovicu.objašnjava porez na imovinu .objašnjava prevaljivanje i evaziju poreza .definiše osnovna poreska načela i principe .objašnjava pojam i suštinu naknada .obrazlaže odnos javnih rashoda i osnovnih oblika državne intervencije Javni prihodi .obrazlaže pojam i funkcije doprinosa . rokove i način plaćanja uočava razliku između taksi i poreza razlikuje naknade po vrstama komparira karakteristike poreza.

uticaj valuta drugih zemalja na Socijalizacijski ciljevi učenik .poznaje zajednička ulaganja (joint venture) .razumije značaj socijalne sigurnosti Preporuke za izvođenje nastave vježba: .poznaje budžetski sistem Crne Gore .prepoznaje ulogu ostalih međunarodnih i regionalnih finansijskih orgnizacija .objašnjava pojam i ulogu Međunarodnog monetarnog fonda i Međunarodne banke za obnovu i razvoj .značaj međunarodnih (regionalnih) finansijskih institucija za Crnu Goru 56 .objašnjava pojam i značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru .analiza budžeta lokalne samouprave .prepoznaje značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru .uočava.analizira međunarodno kretanje kapitala .razlikuje javne fondove u Crnoj Gori .razumije ulogu Centralne banke Evropske unije .analizira ciljeve i značaj međunarodnog monetarnog fonda i Međunarodne banke za obnovu i razvoj .analiza budžeta države .obrazlaže značaj budžetske ravnoteže . kroz primjere.poznaje međunarodno kretanje kapitala .obrazlaže uticaj valuta drugih zemalja na monetarnu Formativni ciljevi učenik .analizira efekte zajedničkih ulaganja na nacionalnu privredu .pojašnjava ulogu Centralne banke Evropske unije .pojašnjava ulogu ostalih međunarodnih finansijskih organizacija .uviđa važnost i neophodnost zajedničkog rada debata: .upoređuje budžetski deficit i budžetsku ravnotežu .-prepoznaje faze u budžetskoj proceduri .analizira pojam i karakteristike budžeta .razumije budžetska načela .analizira budžetski sistem Crne Gore .definiše budžetska načela .poznaje pojam i vrste javnih fondova u Crnoj Gori Međunarodne finansije .poznaje pojam i karakteristike budžeta .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Budžetski sistem .poznaje budžetsku proceduru .pojašnjava funkcije budžeta .

razumije pojam i ulogu evro-tržišta .razlikuje vrste poslova na evrotržištu .poznaje vrste poslova na evrotržištu i uticaj evro-tržišta na privredu Crne Gore Formativni ciljevi učenik monetarnu stabilnost Crne Gore .Informativni ciljevi i sadržaji učenik stabilnost Crne Gore .prepoznaje finansiranje platnobilansnih neravnoteža Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 57 .pojašnjava značaj i ulogu evro-tržišta .

ulogu i značaj akcija.obrazlaže finansijsku situaciju preduzeća .primjena bilansnog i dinamičkog modela planiranja novčanih tokova .definiše faktore i principe finansijske politike finansijski smjer Formativni ciljevi učenik .razlikuje finansijsku evidenciju u širem i užem smislu .analizira primjenu bilansnog i Socijalizacijski ciljevi učenik .obrazlaže tehnike finansijske analize .detaljno analizira vrste.razrađuje organizaciju finansijske službe u preduzeću .poznaje finansijsku evidenciju .defic itarnu i suficitarnu finansijsku situaciju .poznaje pojam poslovnih finansija .razlikuje metode finansijskog planiranja .analizira faktore i principe finansijske politike .razlikuje osnovne finkcije i funkcionalna područja poslovnih finansija .opisuje finansijsku službu preduzeća i njen položaj .izračunavanje finansijskih pokazatelja .razvija svijest o značaju finansija za uspješno poslovanje .identifikuje kriterijume za grupisanje finansijskih poslova preduzeća . obveznica i kratkoročnih hartija od vrijednosti . obveznice i kratkoročne hartije od vrijednosti .pojašnjava funkcije poslovnih finansija .poznaje osnovne elemente finansijskog planiranja .analizira elemente finansijskog planiranja .obrazlaže pojam i izvore finansiranja preduzeća .komparira sličnosti i razlike između izvora finansiranja i izvora sredstava .navodi finansijske poslove preduzeća .razvija svijest o značaju racionalnog korišćenja finansijskih sredstava vježba: .Razred: ČETVRTI – Informativni ciljevi i sadržaji učenik Osnovi finansija u preduzećima .razvija odgovornost u radu 58 .kroz konkretne primjere obrazlaže uravnoteženu.pojašnjava akcije.navodi aktivnosti preduzeća koje obuhvata finasijsko poslovanje .sastavlja bilanse finansijske situacije po vrstama Organizacija finansijskih poslova .Preduzeća Preporuke za izvođenje nastave vježba: .obrazlaže finansijske planove .analizira pojam i sadržaj poslovnih finansija .obrazlaže finansijsko poslovanje preduzeća .

gotovinska i bezgotovinska plaćanja razlikuje učesnike i nosioce platnog prometa razlikuje žiro račun.popunjavanje obrazaca platnog prometa 59 .obrazlaže pokazatelje finansijske analize .razlikuje račune za obavljanje platnog prometa .dobavljača i obrtnih sredstava razlikuje internu i eksternu finansijsku kontrolu izračunava obrt novčanih sredstava i minimalni nivo gotovine sastavlja obračun potraživanja kreditnog perioda analizira osnovne odluke o zalihama razlikuje neposredna i posredna.analiza obrtnog fonda izračunava pokazatelje likvidnosti izračunava koeficijente obrta kupaca. zaliha. uplatni račun javnih prihoda.nabraja i pojašnjava vrste plaćanja .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .razumije pojam i značaj finansijske kontrole . zaliha dobavljača i obrtnih sredstava .obrazlaže postupak za otvaranje poslovnih računa - .navodi i pojašnjava učesnike i nosioce platnog prometa .razvija tačnost i odgovornost u radu vježba: . tekući račun.otvaranje žiro računa Instrumenti platnog prometa .poznaje pojam i vrste instrumenata - .definiše koeficijente obrta kupaca.pojašnjava upravljanje novčanim sredstvima . kliring i žiro promet otvara poslovni račun preduzeća za vježbu razlikuje vrste instrumenata platnog prometa popunjava nalog za Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - Pojam platnog prometa .razvija osjećaj za korektnu komunikaciju vježba: .vertik alna.obrazlaže upravljanje zalihama Formativni ciljevi učenik dinamičkog metoda planiranja novčanih tokova razlikuje tehnike finansijske analize: horizontalna.trend i racio analiza.obrazlaže upravljanje potraživanjima .

vrste i bitne elemente akreditiva .poznaje pojam i vrste mjenice i mjenične radnje . dokumentacije.poznaje - .poznaje platni promet sa inostranstvom i sredstva plaćanja sa inostranstvom .primjeri korišćenja čeka. kompenzacija razlikuje učesnike i nosioce platnog prometa sa Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - . odgovornost i ažurnost u radu vježba: . izdavanje i indosiranje-prenos čeka) utemeljuje kroz primjer postupak izdavanja. gašenje akreditiva) i popunjava obrazac akreditiva sa svim bitnim elementima analizira devizni sistem i deviznu kontrolu analizira pojmove: valuta.poznaje pojam i vrste čeka kao i čekovni postupak . mjenice i akreditiva - - Platni promet sa inostranstvom . knjiženje.postupak plaćanja akreditivom - .razlikuje instrumente platnog prometa za bezgotovinska plaćanja .poznaje pojam platne i kreditne kartice i cirkularno kreditno pismo Formativni ciljevi učenik isplatu popunjava nalog za uplatu popunjava nalog za prenos popunjava nalog za naplatu razlikuje vrste transakcija plaćanja detaljno poznaje način korišćenja instrumenata platnog prometa utemeljuje kroz primjer primjenu čekovnog postupka (popunjavanje.shvata potrebu i značaj timskog 60 . korišćenje.uočava potrebu korektne poslovne saradnje sa svim partnerima vježba: .pojašnjava način korišćenja instrumenata platnog prometa Instrumenti obezbjeđivanja plaćanja . akceptiranja i indosiranja mjenice obrađuje cijeli postupak sa akreditivom (otvaranje. prenos hartija od vrijednosti.objašnjava pojam deviznog sistema i devizne kontrole .razvija preciznost.razlikuje instrumente platnog prometa za gotovinska plaćanja .poznaje pojam. podnošenje. deviza.Informativni ciljevi i sadržaji učenik platnog prometa .

Zakon o porezu na nepokretnosti.U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju usmeni odgovori učenika i pisani radovi učenika. i drugi: Javne finansije. . od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja. 2005. stručni časopisi. 61 . . Okvirni spisak literature i drugih izvora . i drugi: Poslovne finansije. Ekonomski fakultet.razlikuje i poznaje postupak korišćenja: međunarodni dokumentarni akreditiv.pojašnjava postupak naplaćivanja i plaćanja sa inostranstvom Formativni ciljevi učenik inostranstvom .Informativni ciljevi i sadržaji učenik instrumente plaćanja u međunarodnom prometu .Jovanović-Gavrilović P. .Mihailović K: Osnove poreskog sistema Crne Gore. . inkaso naplata. i drugi: Osnovi finansija. .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. Beograd.Drugi izvori: Zakon o budžetu. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . međunarodni ček.Bogdanović D.Ivanišević M. Ekonomski fakultet. međunarodna mjenica . 2005. Zakon o porezu na dobit. Beograd. 6.: Finansijsko poslovanje.Računar sa odgovarajućim softverom. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. 7. Zakon o porezu na dodatu vrijednost.uočava sve bitne elemente naloga koji se koriste u postupku naplate i plaćanja sa inostranstvom Socijalizacijski ciljevi učenik rada Preporuke za izvođenje nastave 5. Beograd. Beograd. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . Podgorica. 2005.: Fiskalna ekonomija.Goranović P. obrasci instrumenata platnog prometa. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. .Ristić Ž. 2005. . Podgorica. . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. aparati za kopiranje i umnožavanje. 2006.Radoman R: Uvod u finansijski menadžment. međunarodna bankarska doznaka. Zakon o porezu na dohodak fizičkih lica.1996. 2005. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. odgovarajuća poslovna dokumentacija. Podgorica.

Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .Viskoka stručna sprema iz područja ekonomije. diplomirani ekonomista. vrste i značaj hartija od vrijednosti Ugovori o osiguranju Značaj obrta kapitala Ekonomski principi poslovanja Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Bankarsko poslovanje Novčana ravnoteža i stabilnost Optimalna novčana masa Bankarski poslovi Računovodstvo Izvori finansiranja preduzeća Finansijska situacija preduzeća Upravljanje novčanim sredstvima Pravo Instrumenti obezbjeđenja plaćanja Elementi osiguranja Poslovna ekonomija Koeficijenti likvidnosti Koeficijenti obrtnih sredstava 62 .8. Povezanost predmeta Znanja Problemi monetarne ravnoteže i stabilnosti Novčana masa Bankarski poslovi Pojam i vrste bilansa Evidencija novčanih sredstava i hartija od vrijednosti Pojam. 9.

RAČUNOVODSTVO 1. urednog i pravovremenog davanja računovodstvenih informacija za poslovno odlučivanje. . .8. racionalno korišćenje i odgovornost za sredstva kojima posluje.osposobljavanje učenika za povezivanje stečenih teorijsko-stručnih znanja sa praksom konkretnih privrednih subjekata. ** opšti smjer.shvatanje neophodnosti tačnog.1.razvijanje vještina i kompetencija za sastavljanje finansijskih izvještaja prema međunarodnim standardima i aktuelnoj zakonskoj regulativi. .razvijanje smisla za očuvanje. .2. ***finansijski smjer 3.shvatanje značaja i uloge računovodstvene funkcije u evidentiranju poslovnih događaja. Naziv predmeta: RAČUNOVODSTVO 2. * bankarski smjer. .razvijanje vještina i kompetencija za obavljanje računovodstvenih poslova na računaru. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 72* 72+106** 72+36*** 72* 66+99** 66+33*** 216* 415** 345*** Ukupno 72 72 178 108 72 165 165 216* 415** 345*** Drugi razred je zajednički za sve smjerove. 63 . Opšti ciljevi nastave .

objašnjava žiro.u radu se primjenjuju važeći zakonski propisi . kupaca.demonstrira blagajničku dokumentaciju i objašnjava blagajničku evidenciju .pojašnjava materijala dokumentaciju u .dokumentacija za nabavku i izdavanje materijala 64 . vrtste i vezi sa nabavkom i cijene trošenjem . .razvija svijest o poslovanja preko blagajne i konto poštovanju pravila blagajne i žiro blagajne računa . vrste i ličnoj odgovornosti materijala.razlikuje sredstva i računovodstva izvore sredstava . bankarski i finansijski smjer Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenica učenica Pojam .izrađuje dnevnik .knjiži na kontu račun i njegovo žiro-računa otvaranje .pojašnjava knjiženje na kontu žiro-raćuna Evidencije .definiše blagajnički maksimum .vrši korekciju .dokumenta za blagajničko poslovanje .nabraja blagajni i žiroinstrumente računu platnog prometa .objašnjava stvarnog i blagajničko knjigovodstvenog poslovanje stanja blagajne .opisuje i .šematski prikazuje .instrumenti platnog prometa .izvodi evidenciju vezi sa nabavkom i na analitičkim i Preporuke za izvođenje nastave .pravi šematski cilj i zadatke prikaz sredstava i računovodstva izvora sredstava .upoznaje sredstva i izvore sredstava .razlikuje .interpretira pojam .definiše pojam i konta po obliku oblike konta Evidencija . materijala.4.razlikuje oblike njihovu kontrolu i konta čuvanje . gotovih cijene u radu proizvoda i robe .knjiži uporedno na . . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI .definiše pojam dokumentaciju u materijala.upoznaje pojam.razvija svijest o dobavljača.identifikuje objašnjava knjigovodstvena knjigovodstvena dokumenta dokumenta.opšti.

objašnjava knjiženje na analitičkim i sintetičkim kontima gotovih proizvoda .knjiži na analitičkim i sintetičkim kontima dobavljača .objašnjava knjiženje na analitičkom i .Informativni ciljevi i sadržaji učenik trošenjem materijala .dokumentacija za evidenciju gotovih proizvoda .razlikuje dokumentaciju . materijala i žiro računa .pojašnjava pojam gotovih proizvoda.objašnjava evidenciju i knjiženje na analitičkim i sintetičkim kontima dobavljača .opisuje evidenciju obaveza prema dobavljačima .navodi dokumentaciju .knjiži na analitičkom i sintetičkom kontu 65 .razlikuje sintetičku i analitičku evidenciju gotovih proizvoda .stiče radne navike .interpretira evidenciju obaveza prema dobavljačima .objašnjava evidenciju na analitičkom i sintetičkom kontu materijala .demonstrira uporedna knjiženja Formativni ciljevi učenica sintetičkim kontima materijala Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave Evidencija gotovih proizvoda .upotrebljava evidenciju potraživanja od kupca .navodi dokumentaciju . cijene i dokumentaciju .prepoznaje pojam gotovih proizvoda.izrađuje uporedna knjiženja na kontima dobavljača.knjiži u magacinskoj evidenciji i knjigovodstvu gotovih proizvoda .pojašnjava evidenciju potraživanja od kupca .prepoznaje pojam dužnika– kupca i potrebnu dokumentaciju . cijene i dokumentaciju .objašnjava magacinsku evidenciju i knjigovodstvo gotovih proizvoda .definiše pojam dužnika i kupca .

cijene i dokumentaciju .demonstrira uporedna knjiženja na kontima robe. knjiženje robe u prodavnici - - - Inventar i inventarisanje .objašnjava evidenciju robe po nabavnim i po prodajnim cijenama .razvija sistematičnost u radu . vrste i organizaciju inventarisanja .ilustruje inventarisanje u knjizi osnovnih sredstava i na analitičkoj razlici osnovnih sredstava objašnjava i upoređuje stvarno i knjigovodstveno stanje i knjiženje razlike . kupca i žiro-računa razlikuje pojam robe. žiroračunu kupaca i robe u prodavnici knjiži sniženje i povećanje prodajne cijene u magacinu i prodavnici razlikuje pojam.liste inventara .pojašnjava inventar ukupne imovine i rezultata Pojam bilansa i konta .utvrđuje pojam i vrste početnog bilansa i bilansne ravnoteže . cilj.opisuje pojam robe.razlikuje pojam i vrste početnog bilansa i bilansne ravnoteže . žiro-računu kupaca. cijene robe i dokumentaciju knjiži evidenciju robe po nabavnim i prodajnim cijenama izrađuje uporedna knjiženja na kontima robe.Informativni ciljevi i sadržaji učenik sintetičkom kontu kupca Formativni ciljevi učenica kupca sastavlja uporedna knjiženja na kontima gotovih proizvoda.opisuje pojam.sastavlja početni bilans na osnovu inventara 66 .demonstrira sastavljanje početnog bilansa - . cilj i organizaciju inventarisanja izrađuje inventar ukupne imovine i rezultata knjiži i utvrđuje razliku između knjigovodstvenog i stvarnog stanja Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave - .

pomoćne Formativni ciljevi učenica .demonstrira sastavljanje probnog bilansa.definiše i nabraja aktivna i pasivna konta .izrađuje bilans na osnovu stanja na kontima .definiše četiri osnovne grupe bilansnih promjena i pojašnjava sastavljanje sukcesivnih bilansa .knjiži raščlanjivanje bilansa na konta .opisuje prosto i dvojno knjigovodstvo i njihove karakteristike .razlikuje prosto knjigovodstvo . zaključuje konta stanja i krajnji bilans Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave .prepoznaje bilansne promjene i njihov uticaj na bilans stanja . zaključuje konta stanja i pravi krajnji bilans Poslovne knjige u knjigovodstvu prosto i dvojno knjigovodstvo .razvija osjećaj samopouzdanja i strpljenja .objašnjava pojam poslovnih promjena i njihov uticaj na bilans stanja .knjiži četiri osnovne bilansne promjene i formira sukcesivne bilanse . oblike i metode dvojnog knjigovodstva .Informativni ciljevi i sadržaji učenik na osnovu inventara .formira konta na osnovu bilansa .opisuje poslovne knjige dvojnog knjigovodstva i nabraja ih: dnevnik.razlikuje metode prostog i dvojnog knjigovodstva .demonstrira otvaranje konta na osnovu bilansa .upoređuje aktivna i pasivna konta .navodi karakteristike.identifikuje i upotrebljava knjige dvojnog knjigovodstva .objašnjava sastavljanje bilansa na osnovu stanja na kontima .razlikuje dvojno knjigovodstvo .razlikuje dnevnik kao hronološku 67 . glavna knjiga.sastavlja i oblikuje probni bilans.shvata važnost postojanja pravila u radu .pojašnjava raščlanjivanje bilansa na konta .

navikava se na sistematičnost u radu 68 .objašnjava zaključak dnevnika i glavne knjige .Informativni ciljevi i sadržaji učenik knjige i knjige propisane za preduzetnike Formativni ciljevi učenica evidenciju razlikuje glavnu knjigu kao sistematsku evidenciju razlikuje pomoćne knjige oblikuje i pravi zaključak dnevnika i glavne knjige sastavlja primjer za hronološku i sistematsku evidenciju poslovnih knjiga Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave - .pojašnjava primjer za hronološku i sistematsku evidenciju poslovnih knjiga - .

vrši korekciju pasivnih (ravnanje) vremenskih paralelnih konta razgraničenja i AVR i PVR evidenciju na tim .razvija osjećaj važnosti racionalnog trošenja materijalnih dobara 69 . sredstava i hartija plasmane i od vrijednosti gotovinu .uočava razliku finansijski rezultat.prateća knjigovodstvena dokumentacija .navodi pojam i .objašnjava .razvija svijest o poštovanju pravila Preporuke za izvođenje nastave .objašnjava izravnanje paralelnih konta AVR i PVR Evidencija obrtnih .navodi primjer za .knjiži kratkoročna sredstava.objašnjava pojam ograničenja konta aktivnih .knjiži na kontima vremenska aktivnih razgraničenja vremenskih .Razred: TREĆI .opšti smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Rashodi i prihodi .uočava dejstvo pojašnjava njihovu rashoda i prihoda podjelu na bilans stanja . novčanih potraživanja.knjiži rashode i rashoda i prihoda prihode na na bilans stanja uspješnim kontima .knjiži na kontima vremenskih pasivnih razgraničenja i vremenskih evidenciju na tim razgraničenja kontima . između konta zaključni list i rezultata i konta bilans uspjeha stanja .knjiži Socijalizacijski ciljevi učenik .demonstrira .vrši zatvaranje knjiženje rashoda i konta stanja prihoda sa obračunom finansijskog rezultata i sastavljanjem bilansa uspjeha Aktivna i pasivna .knjiži potraživanje značaj obrtnih po osnovi prodaje sredstava .utvrđuje finansijski knjiženje rashoda i rezultat i sastavlja prihoda na zaključni list i uspješnim kontima bilans uspjeha .objašnjava dejstvo .uočava značaj AVR kontima i PVR .upoznaje pojam prihode rashoda i prihoda i .razlikuje AVR i PVR .razlikuje rashode i .objašnjava pojam .

opisuje finansijske rashode i prihode Kapital i pravne norme preduzeća .navodi pojedinačno i objašnjava vrste preduzeća .opisuje evidenciju novčanih sredstava na tekućim (poslovnim) računima .prepoznaje vrste preduzeća .navodi druga potraživanja .praćenje zakona i propisa 70 .definiše pozajmljeni kapital preduzeća .uočava karakteristike i strukturu kapitala .opisuje karakteristike i strukturu kapitala .objašnjava novčana sredstva i akreditive .upoređuje sopstveni kapital kod inokosnog preduzeća.objašnjava knjigovodstveno obuhvatanje.definiše kapital i pravne forme preduzeća .opisuje sopstveni kapital inokosnog preduzeća.objašnjava potraživanja po osnovi prodaje i obezvređivanje potraživanja . društva lica i društva kapitala .objašnjava evidenciju kratkoročnih potraživanja plasmana i gotovine .razvija odgovornost za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju .na osnovu knjigovodstvene evidencije .prepoznaje pozajmljeni kapital preduzeća .opisuje hartije od vrijednosti .knjiži formiranje i promjene na kapitalu . društva lica i društva kapitala .Informativni ciljevi i sadržaji učenik . formiranje i Formativni ciljevi učenik obezvređivanje potraživanja prepoznaje dokumentaciju kod novčanih sredstava i instrumente platnog prometa knjiži (evidentira) novčana sredstva i promjene na njima knjiži novčana sredstva u blagajni knjiži akontacije po službenom putu prepoznaje hartije od vrijednosti knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti uočava značaj hartija od vrijednosti knjiži finansijske rashode i prihode Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .-objašnjava evidenciju hartija od vrijednosti .razlikuje kapital i pojavne oblike preduzeća .

sitnog inventara i autoguma .opisuje i objašnjava dokumentaciju i evidenciju koja se koristi kod nabavke - .razvija osjećaj lične odgovornosti u radu - - Evidencija trošenja materijala.opisuje.definiše pojam vrste i vrijednosti osnovnih sredstava . evidentira i objašnjava vidove otuđivanja osnovnih sredstava .Informativni ciljevi i sadržaji učenik promjene na kapitalu .objašnjava knjigovostveno obuhvatanje viška i manjka . rashode i prihode .objašnjava poslovanje.opisuje.objašnjava kombinovane primjere kod pribavljanaja i otuđivanja osnovnih sredstava - .opisuje poslovne knjige osnovnih sredstava . evidentira i objašnjava vidove pribavljanaja osnovnih sredstava .navikava se na sistematičan rad - 71 .objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala Formativni ciljevi učenik određuje do kojih je promjena došlo na kapitalu pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja razlikuje osnovna sredstva upoređuje i uočava vrijednosti osnovnih sredstava knjiži besplatan prijem osnovnih sredstava knjiži kupovinu osnovnih sredstava za PDV na ulaznoj fakturi knjiži izgradnju osnovnih sredstava sa PDV-om za svaku obračunsku situaciju knjiži besplatno ustupanje osnovnih sredstava knjiži prodaju osnovnih sredstava sa PDV-om knjiži rashodovanje osnovnih sredstava sastavlja i knjiži kombinovani primjer pribavljanja i otuđivanja osnovnih sredstava razlikuje vrste materijala razlikuje dokumentaciju kod nabavke materijala i izdavanja materijala u proizvodnji knjiži nabavku materijala po stvarnoj nabavnoj i Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Osnovna sredstva – vidovi pribavljanja i otuđivanja .knjige osnovnih sredstava .

objašnjava obračun i isplatu zarada - . materijalnom i finansijskom knjigovodstvu Formativni ciljevi učenik planskoj nabavnoj cijeni knjiži nabavku materijala po stvarnoj nabavnoj i planskoj nabavnoj cijeni knjiži trošenje materijala po planskoj i nabavnoj cijeni razlikuje sintetičku i analitičku evidenciju materijala sastavlja kalkulaciju nabavne cijene materijala razlikuje pojam bruto i neto zarade sastavlja. osnovica za obračun amortizacije i revalorizacije izračunava amortizaciju po pravolinijskoj metodi obračuna izračunava amortizaciju po funkcionalnom metodu obračuna izračunava amortizaciju po metodi opadajućeg salda knjiži amortizaciju razlikuje nematerijalne troškove po Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - - Obračun ličnog dohotka i evidencija . utvrđuje i vrši obračun zarade u bruto i neto iznosu knjiži obračun i isplatu zarada razlikuje pojmove: amortizaciona stopa.Informativni ciljevi i sadržaji učenik i trošenja materijala .praćenje propisa - - - .objašnjava evidenciju materijala u magacinskom. amortizacioni iznos.objašnjava nematerijalne troškove - 72 .praćenje propisa Obračun i evidencija amortizacije .razvija spremnost i sposobnost za saradnju .objašnjava trošak amortizacije i metode obračuna amortizacije - .

kalkulacije i naknadne kalkulacije izrađuje kalkulaciju cijene koštanja u masovnoj i serijskoj proizvodnji izračunava i knjiži zalihe i razlikuje principe procjenjivanja zaliha sastavlja dokumentaciju i istovremeno razlikuje vrste dokumentacije koja prati obračun proizvodnje knjiži troškove proizvodnog procesa u sistemu obračuna po stvarnim troškovima knjiži proizvodnju na klasi 9 (zna da upotrebljava klasu 9 iz kontnog plana) knjiži obračun proizvodnje po stvarnim Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Evidencija masovne.dokumentcija kod proizvodnih preduzeća .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .-objašnjava obračun rezultata poslovanja u upravljačkom preduzeću . troškova i učinka) .definiše i navodi funkciju klase-9 . serijske i pojedinačne proizvodnje .razvija odgovornost i samostalnost u radu - .kontni plan - - - - - - - 73 .opisuje dokumentaciju koja prati obračun proizvodnje .objašnjava obračun i knjiženje poslovnih prihoda Formativni ciljevi učenik vrstama knjiži nematerijalne troškove knjiži poslovne prihode uočava karakteristike proizvodnog procesa pravi klasifikaciju troškova i učinka proizvodnog procesa oblikuje i uočava strukturu predkalkulacije.ilustruje i objašnjava pogonski obračunski list (masovna i serijska proizvodnja) .objašnjava sistem obračuna po standardnim troškovima - .navodi značaj proizvodnog knjigovodstva (obračun proizvodnje.objašnjava kalkulaciju i vrste kalkulacija .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik - Formativni ciljevi učenik troškovima sastavlja pogonski obračunski list (POL) u masovnoj proizvodnji sastavlja pogonski obračunski list (POL) u serijskoj proizvodnji izrađuje kalkulaciju cijene koštanja proizvoda sastavlja kalkulaciju cijene koštanja glavnih mjesta troškova pravi sisitem obračuna po standardnim troškovima Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - 74 .

objašnjava .knjiži na kontima vremenskih pasivnih razgraničenja i vremenskih evidenciju na tim razgraničenja kontima .objašnjava izravnanje paralelnih konta AVR i PVR Evidencija obrtnih .utvrđuje finansijski knjiženje rashoda i rezultat i sastavlja prihoda na zaključni list i uspješnim kontima bilans uspjeha .knjiži potraživanje značaj obrtnih po osnovi prodaje sredstava .uočava razliku finansijski rezultat.razlikuje AVR i PVR .bankarski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenica Rashodi i prihodi .razvija osjećaj o važnosti racionalnog trošenja materijalnih .prateća knjigovodstvena dokumentacija .objašnjava pojam .knjiži Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave .knjiži na kontima vremenska aktivnih razgraničenja vremenskih .demonstrira . između konta zaključni list i rezultata i konta bilans uspjeha stanja .uočava značaj AVR kontima i PVR .vrši zatvaranje knjiženje rashoda i konta stanja prihoda sa obračunom finansijskog rezultata i sastavljanjem bilansa uspjeha Aktivna i pasivna .navodi primjer za .knjiži rashode i rashoda i prihoda prihode na na bilans stanja uspješnim kontima . novčanih potraživanja.objašnjava pojam ograničenja konta aktivnih .upoznaje pojam prihode rashoda i prihoda i .objašnjava dejstvo .Razred: TREČI .razlikuje rashode i .vrši korekciju pasivnih (ravnanje) vremenskih paralelnih konta razgraničenja i AVR i PVR evidenciju na tim .navodi pojam i . sredstava i hartija plasmane i od vrijednosti gotovinu .prateća knjigovodstvena dokumentacija 75 .knjiži kratkoročna sredstava.uočava dejstvo pojašnjava njihovu rashoda i prihoda podjelu na bilans stanja .razvija svijest o poštovanju pravila .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik - objašnjava obračun rezultata poslovanja u troškovnom knjigovodstvu - objašnjava potraživanja po osnovu prodaje i obezvređivanje potraživanja - navodi druga potraživanja - opisuje evidenciju novčanih sredstava na tekućim (poslovnim) računima - objašnjava novčana sredstva i akreditive - opisuje hartije od vrijednosti - objašnjava evidenciju hartija od vrijednosti - opisuje finansijske rashode i prihode Kapital i pravne forme preduzeća - definiše kapital i pravne forme preduzeća - navodi pojedinačno i objašnjava vrste preduzeća - opisuje karakteristike i strukturu kapitala - opisuje sopstveni kapšital, inokosnog preduzeća, društva lica i društva kapitala - definiše pozajmljeni kapšital preduzeća - objašnjava knjigovodstveno obuhvatanje, formiranje i promjene na

Formativni ciljevi učenica obezvređivanje potraživanja prepoznaje dokumentaciju kod novčanih sredstava i istrumente platnog prometa knjiži (evidentira) novčana sredstva i promjene na njima knjiži novčana sredstva u blagajni knjiži akontacije po službenom putu prepoznaje hartije od vrijednosti knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti uočava značaj hartija od vrijednosti knjiži finansijske rashode i prihode

Socijalizacijski ciljevi učenica dobara

Preporuke za izvođenje nastave

-

-

- razlikuje kapital i pojavne oblike preduzeća - prepoznaje vrste preduzeća - uočava karakteristike i strukturu kapitala - upoređuju sopstveni kapital kod inokosnog preduzeća, društva lica i društva kapitala - -prepoznaje pozajmljeni kapital preduzeća - knjiži formiranje i promjene na kapitalu - na osnovu knjigovostvene evidencije određuje do kojih

- razvija odgovornost za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju

76

Informativni ciljevi i sadržaji učenik kapitalu - objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala

Formativni ciljevi učenica je promjena došlo na kapitalu - pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja

Socijalizacijski ciljevi učenica

Preporuke za izvođenje nastave

77

Razred: TREĆI - finansijski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Rashodi i prihodi - razlikuje rashode i - upoznaje pojam prihode rashoda i prihoda i - uočava dejstvo pojašnjava njihovu rashoda i prihoda podjelu na bilans stanja - objašnjava dejstvo - knjiži rashode i rashoda i prihoda prihode na na bilans stanja uspješnim kontima - demonstrira - utvrđuje finansijski knjiženje rashoda i rezultat i sastavlja prihoda na zaključni list i uspješnim kontima bilans uspjeha - objašnjava - uočava razliku finansijski rezultat, između konta zaključni list i rezultata i konta bilans uspjeha stanja - navodi primjer za - vrši zatvaranje knjiženje rashoda i konta stanja prihoda sa obračunom finansijskog rezultata i sastavljanjem bilansa uspjeha Aktivna i pasivna - knjiži na kontima vremenska aktivnih razgraničenja vremenskih - objašnjava pojam ograničenja konta aktivnih - knjiži na kontima vremenskih pasivnih razgraničenja i vremenskih evidenciju na tim razgraničenja kontima - razlikuje AVR i PVR - objašnjava pojam - vrši korekciju pasivnih (ravnanje) vremenskih paralelnih konta razgraničenja i AVR i PVR evidenciju na tim - uočava značaj AVR kontima i PVR - objašnjava izravnanje paralelnih konta AVR i PVR Evidencija obrtnih - knjiži kratkoročna sredstava, novčanih potraživanja, sredstava i hartija plasmane i od vrijednosti gotovinu - navodi pojam i - knjiži potraživanje značaj obrtnih po osnovi prodaje sredstava - knjiži

Socijalizacijski ciljevi učenik - razvija svijest o poštovanju pravila

Preporuke za izvođenje nastave - prateća knjigovodstvena dokumentacija

- razvija osjećaj o važnosti racionalnog trošenja materijalnih dobara

78

opisuje evidenciju novčanih sredstava na tekućim (poslovnim) računima .objašnjava potraživanja po osnovi prodaje i obezvređivanje potraživanja .knjiži formiranje i promjene na kapitalu .navodi pojedinačno i objašnjava vrste preduzeća .objašnjava novčana sredstva i akreditive . društva lica i društva kapitala .objašnjava evidenciju kratkoročnih potraživanja plasmana i gotovine .opisuje sopstveni kapital inokosnog preduzeća.upoređuju sopstveni kapital kod inokosnog preduzeća.navodi druga potraživanja .-objašnjava knjigovodstveno obuhvatanje.opisuje karakteristike i strukturu kapitala .razvija odgovornost za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju 79 .na osnovu knjigovodstvene evidencije .-definiše pozajmljeni kapital preduzeća .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .objašnjava evidenciju hartija od vrijednosti .definiše kapital i pravne forme preduzeća . formiranje i Formativni ciljevi učenik obezvređivanje potraživanja prepoznaje dokumentaciju kod novčanih sredstava i instrumente platnog prometa knjiži (evidentira) novčana sredstva i promjene na njima knjiži novčana sredstva u blagajni knjiži akontacije po službenom putu prepoznaje hartije od vrijednosti knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti uočava značaj hartija od vrijednosti knjiži finansijske rashode i prihode Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .opisuje hartije od vrijednosti .prepoznaje pozajmljeni kapital preduzeća .prepoznaje vrste preduzeća .opisuje finansijske rashode i prihode Kapital i pravne forme preduzeća .uočava karakteristike i strukturu kapitala .razlikuje kapital i pojavne oblike preduzeća . društva lica i društva kapitala .

evidentira i objašnjava vidove pribavljanja osnovnih sredstava . evidentira i objašnjava vidove otuđivanja osnovnih sredstava .definiše pojam vrste i vrijednosti osnovnih sredstava .objašnjava kombinovane primjere kod pribavljanaja i otuđivanja osnovnih sredstava - .opisuje poslovne knjige osnovnih sredstava .opisuje.prateća knjigovodstvena dokumentacija - - 80 .-objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala Formativni ciljevi učenik određuje do kojih je promjena došlo na kapitalu pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja razlikuje osnovna sredstva upoređuje i uočava vrijednosti osnovnih sredstava knjiži besplatan prijem osnovnih sredstava knjiži kupovinu osnovnih sredstava za PDV na ulaznoj fakturi knjiži izgradnju osnovnih sredstava sa PDV za svaku obračunsku situaciju knjiži besplatno ustupanje osnovnih sredstava knjiži prodaju osnovnih sredstava sa PDV knjiži rashodovanje osnovnih sredstava sastavlja i knjiži kombinovani primjer pribavljanja i otuđivanja osnovnih sredstava Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Osnovna sredstvavidovi pribavljanja i otuđivanja .objašnjava knjigovostveno obuhvatanje viška i manjka .opisuje.razvija osjećaj lične odgovornosti u radu .Informativni ciljevi i sadržaji učenik promjene na kapitalu .

prepoznaje hartije od vrijednosti.prepoznaje pojam funkcije i sadržaj konta .upotrebljava kontni plan banke .knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje) Evidencija gotovine .objašnjava banke evidenciju .opisuje i nabraja hartije od vrijednosti.evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom Evidencija hartija .knjiži kratkoročne i i izvora sredstava dugoročne banke plasmane i kredite .izrađuje bilans poslovanja banke stanja banke .praćenje propisa .opšti smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Evidencija .razlikuje i knjiži ulaganja.uočava poslovanja banakaspecifičnosti bilans stanja i bilans knjigovodstva i uspjeha banke poslovnik knjiga .knjiži evidenciju i gotovinskih gotovinskih ekvivalenata bankedepozita kod devizni račun i narodne banke devizna blagajna .navikava se na sistematičan rad .razvija sposobnost za saradnju Preporuke za izvođenje nastave . osnovnih nematerijalna sredstva i drugih ulaganja i druga sredstva banke sredstva banke .knjiži kratkoročne i evidenciju dugoročne depozite plasmana i izvora i kredite sredstava banke . od vrijednosti nematerijalnih .opisuje evidenciju devizna sredstva gotovine i (devizni račun i gotovinskih devizna blagajna) ekvivalenata .knjiži-evidentira .prateća knjigovodstvena dokumentacija .izrađuje bilans uspjeha banke . Socijalizacijski ciljevi učenik .objašnjava .Razred: ČETVRTI .prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja Evidencija plasmana .razvija odgovornost i samostalnost u radu 81 .

knjiži prihode banke .prepoznaje budžetski sistem .knjiži raspodjelu dobiti banke .objašnjava evidenciju budžeta i budžetsko računovodstvo Sistem glavne knjige i trezora .objašnjava evidenciju rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Knjigovodstvo budžetskih korisnika .knjiži nabavke nefinansijske imovine .prepoznaje budžetski cilj.prepoznaje i knjiži obaveze iz poslovnih odnosa kapitala i rezervi .razlikuje pripremu donošenja i izvršenja budžeta .sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke . kapitala i rezervi Evidencija rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke .knjiži dugoročna rezervisanja .prateća knjigovodstvena dokumentacija .knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja .objašnjava i ilustruje sistem glavne knjige i trezora .specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika . obim i konsolidovani račun trezora .razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode .prepoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu .knjiži otuđivanje nefinansijske imovine 82 .objašnjava obaveze iz poslovanja.objašnjava kontni okvir za budžetski sistem .Informativni ciljevi i sadržaji učenik nematerijalna ulaganja. osnovna sredstva i druga sredstva banke Evidencija obaveza iz poslovanja.opisuje budžetsku klasifikaciju .finansijski izvještaji poslovne banke .shvata važnost profesionalnosti u radu .utvrđuje i knjiži gubitak banke . kapitala i rezervi .izrađuje bilans uspjeha banke .

razlikuje ostala opšta pitanja PDV-a .knjiži izvore sopstvenih sredstava-kapitala .praćenje propisa 83 .prepoznaje porez na dodatu vrijednost (PDV) .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi Završni račun i finansijsko izvještavanje .knjiži-evidentira zalihe .knjiži tekuće rashode .razlikuje pojam i značaj PDV-a .razvija svijest o poštovanju pravila završni račun za direktne i u radu indirektne budžetske korisnike .knjiži-evidentira robu po prodajnim cijenama .knjiga ulaznih i izlaznih faktura .evidentira obaveze .razlikuje predmet oporezivanja.PDV prijava . „poreski obveznik” i „poreski dužnik” .knjiži aktivna i pasivna vremenska razgraničenja .evidentira finansijsku imovinu .knjiži tekuće prihode .stiče naviku da .objašnjava završni račun i finansijsko izvještavanje Evidencija poslovanja trgovinskog preduzeća u unutrašnjem prometu .objašnjava računovodstveni aspekt poslovnih promjena na robi učenik .izračunava i knjiži PDV Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .prepoznaje planski izvodi nabavku robe na pojedine radne domaćem tržištu zadatake .knjiži-evidentira robu po nabavnim cijenama .finansijski izvještaji .sastavlja i knjiži .evidentira budžetski deficit i suficit .sastavlja i oblikuje finansijske izvještaje za direktne i indirektne budžetske korisnike .

razlikuje i knjiži nabavku robe na ino-tržištu .sastavlja obračun i prati raspodjelu poslovnog finansijskog rezultata preduzeća .razvija svijest o poštovanju pravila .objašnjava obračun i raspodjelu poslovnog finansijskog rezltata .b)metod prodatih učinaka .a)metod ukupnih troškova .tržištu Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .dokumentacija izvozno-uvoznih poslova Godišnji obračun i zaključak poslovnih knjiga .kalkulacijaobrazac Evidencija poslovanja trgovinskog preduzeća u spoljnoj trgovini .vrši korekciju i knjiženje cijena robe (sniženje i povećanje prodajnih cijena) .zaključni list .razlikuje i knjiži prodaju robe na ino.objašnjava kretanje i prodaju robe Formativni ciljevi učenik .godišnji obračun 84 .opisuje i objašnjava spoljnotrgovinsko poslovanje Utvrđivanje i raspodjela finansijskog rezultata .pravi obračun i raspodjelu periodičnog rezultata preduzeća .objašnjava obračun i raspodjelu periodičnog rezultata preduzeća .razlikuje metode obračuna periodičnog finansijskog rezulta preduzeća .razvija osjećaj odgovornosti u radu .knjiži prodaju robe na domaćem tržištu . višak.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .knjiži interno kretanje robe u trgovinskom preduzeću .izvodi predzaključna knjiženja .razlikuje i knjiži manjak.izračunava i knjiži razliku u cijeni robe . otpis i gubitak na zalihama robe .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .sastavlja i interpretira bilans uspjeha .zvodi formalni zaključak poslovnih knjiga .sastavlja i interpretira izvještaj o promjenama na kapitalu .prezentacija finansijskih izvještaja .sastavlja i intrpretira izvještaj o tokovima gotovine .sastavlja i interpretira bilans stanja .izrađuje i oblikuje finansijske izvještaje prema MRS-1 i aktuelnoj zakonskoj računovodstvenoj regulativi (primjeri iz prakse) Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .razlikuje strukturu i sadržaj finansijskih izvještaja .izrađuje zaključni list .opisuje međunarodni standard I .objašnjava i ilustruje primjere sastavljanja finansijskih izvještaja prema MRS-1 i aktuelnoj zakonskoj regulativi 85 .

prepoznaje hartije vrijednosti. nematerijalna Socijalizacijski ciljevi učenik .knjiži kratkoročne i i izvora sredstava dugoročne banke plasmane i kredite .bankarski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Evidencija .objašnjava banke evidenciju .razvija osjećaj odgovornosti u radu Preporuke za izvođenje nastave .izrađuje bilans poslovanja banke stanja banke .stiče naviku da planski izvodi pojedine radne zadatake .upotrebljava kontni plan banke .razvija odgovornost i samostalnost u radu .knjiži evidenciju i gotovinskih gotovinskih ekvivalenata banke depozita kod – devizni račun i narodne banke devizna blagajna .prepoznaje pojam funkcije i sadržaj konta .uočava poslovanja banke – specifičnosti bilans stanja i bilans knjigovodstva i uspjeha poslovnik knjiga .prateća knjigovodstvena dokumentacija .evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom Hartije od .nabraja hartije od vrijednosti.razlikuje i knjiži ulaganja.izrađuje bilans uspjeha banke .knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje) Evidencija gotovine .opisuje evidenciju devizna sredstva gotovine i (devizni račun i gotovinskih devizna blagajna) ekvivalenata .knjiži kratkoročne i evidenciju dugoročne depozite plasmana i izvora i kredite sredstava plaćanja . osnovna nematerijalna sredstva i druga ulaganja i druga sredstva banke sredstva banke . od vrijednosti nematerijalna .hartije od vrijednosti 86 .Razred: ČETVRTI .objašnjava .knjiži-evidentira .prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja Evidencija plasmana .

osnovna sredstva i druga sredstva banke Evidencije obaveza iz poslovanja.shvata važnost profesionalnosti u radu .knjiži raspodjelu dobiti banke .objašnjava kontni okvir za budžetski sistem .prepoznaje budžetski sistem .izrađuje bilans uspjeha banke .knjiži prihode banke .utvrđuje i knjiži gubitak banke . kapitala i rezervi Evidencija rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke .sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke .prateća knjigovodstvena dokumentacija .objašnjava evidenciju rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Knjigovodstvo budžetskih korisnika .razlikuje pripremu donošenja i izvršenja budžeta .knjiži dugoročna rezervisanja .razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode .knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja .prepozanje i knjiži obaveze iz poslovnih odnosa kapitala i rezervi .objašnjava obaveze iz poslovanja.specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika Sistem glavne knjige i trezora . obim i konsolidovani račun terzora . kapitala i rezervi .Informativni ciljevi i sadržaji učenik ulaganja.objašnjava i ilustruje sistem glavne knjige i trezora .opisuje budžetsku klasifikaciju .knjiži nabavke nefinansijske imovine .knjiži otuđivanje nefinansijske imovine 87 .objašnjava evidenciju budžeta i budžetsko računovodstvo .prepoznaje budžetski cilj.prepoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu .

sastavlja i oblikuje finansijske izvještaje za direktne i indirektne budžetske korisnike Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Završni račun i finansijsko izvještavanje .knjiži tekuće prihode .knjiži izvore sopstvenih sredstava-kapitala .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .evidentira finansijsku imovinu .knjiži-evidentira zalihe .knjiži tekuće rashode .objašnjava završni račun i finansijsko izvještavanje .razvija svijest o poštovanju pravila u radu 88 .sastavlja i knjiži završni račun za direktne i indirektne budžetske korisnike .evidentira obaveze .knjiži aktivna i pasivna vremenska razgraničenja .evidentira budžetski deficit i suficit .

osnovna nematerijalna sredstva i druga ulaganja i druga sredstva banke sredstva banke .opisuje evidenciju devizna sredstva gotovine i (devizni račun i gotovinskih devizna blagajna) ekvivalenata .knjiži evidenciju i gotovinskih gotovinskih ekvivalenata banke depozita kod – devizni račun i narodne banke devizna blagajna .opisuje i nabraja hartije od vrijednosti.razvija osjećaj odgovornosti u radu Preporuke za izvođenje nastave .knjiži-evidentira .objašnjava .izrađuje bilans poslovanja banke stanja banke i bilans uspjeha banke .prateća knjigovodstvena dokumentacija .stiče naviku da planski izvodi pojedine radne zadatake .prepoznaje hartije vrijednosti. od vrijednosti nematerijalna .prepoznaje pojam funkcije i sadržaj konta . Socijalizacijski ciljevi učenik .evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom Hartije od .knjiži kratkoročne i evidenciju dugoročne depozite plasmana i izvora i kredite sredstava plaćanja .prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja Evidencija plasmana .razlikuje i knjiži ulaganja.upotrebljava kontni plan banke .knjiži kratkoročne i i izvora sredstava dugoročne banke plasmane i kredite .uočava poslovanja banke.razvija odgovornost i samostalnost u radu .finansijski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Evidencija .Razred: ČETVRTI . specifičnosti bilans stanja i bilans knjigovodstva i uspjeha poslovnik knjiga .objašnjava banke evidenciju .hartije od vrijednosti 89 .knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje) Evidencija gotovine .

objašnjava kontni okvir za budžetski sistem .objašnjava obaveze iz poslovanja.objašnjava evidenciju rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Knjigovodstvo budžetskih korisnika .prepoznaje budžetski sistem . osnovna sredstva i druga sredstva banke Evidencije obaveza iz poslovanja.finansijski izvještaji . kapitala i rezervi . obim i konsolidovani račun trezora .knjiži otuđivanje nefinansijske 90 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik nematerijalna ulaganja.prepoznaje budžetski cilj.specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika Sistem glavne knjige i trezora .prepozanje i knjiži obaveze iz poslovnih odnosa kapitala i rezervi . kapitala i rezervi Evidencija rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke .opisuje budžetsku klasifikaciju .knjiži prihode banke .knjiži nabavke nefinansijske imovine .knjiži raspodjelu dobiti banke .razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode .objašnjava i ilustruje sistem glavne knjige i trezora .razlikuje pripremu donošenja i izvršenja budžeta .sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke .prepoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu .knjiži dugoročna rezervisanja .utvrđuje i knjiži gubitak banke .objašnjava evidenciju budžeta i budžetsko računovodstvo .knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja .izrađuje bilans uspjeha banke .shvata važnost profesionalnosti u radu .

objašnjava računovodstveni aspekt poslovnih promjena na robi - - učenik imovine knjiži-evidentira zalihe evidentira finansijsku imovinu knjiži aktivna i pasivna vremenska razgraničenja evidentira obaveze knjiži izvore sopstvenih sredstava-kapitala knjiži tekuće rashode knjiži tekuće prihode evidentira budžetski deficit i suficit sastavlja i knjiži .razvija svijest o završni račun za poštovanju pravila direktne i u radu indirektne budžetske korisnike sastavlja i oblikuje finansijske izvještaje za direktne i indirektne budžetske korisnike prepoznaje nabavku robe na domaćem tržištu knjiži-evidentira robu po nabavnim cijenama knjiži-evidentira robu po prodajnim cijenama prepoznaje porez na dodatu vrijednost (PDV) razlikuje pojam i značaj PDV razlikuje predmet oporezivanja.objašnjava završni račun i finansijsko izvještavanje - Formativni ciljevi - . poreski obveznik i poreski dužnik razlikuje ostala opšta pitanja PDV-a izračunava i knjiži Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 91 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Završni račun i finansijsko izvještavanje .

Okvirni spisak literature i drugih izvora . grafoskopom. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva Beograd.Poznanić-Leko V.Učionica opremljena računarom sa odgovarajućom programskom opremom.Petrović Z.: Računovodstvo. Škarić. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .: Zbirka testova i zadataka sa rešenjima iz računovodstva. diplomirani ekonomista. 1997. . . Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. Beograd. knjigovodstvenom dokumentacijom (nalozi za prenos. 8. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . 92 . 2003. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja.Radovanović R. po jedan u klasifikacionom periodu u svim razredima.Zakoni i drugi propisi o računovodstvu i platnom prometu preduzeća . 1996.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik PDV Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 5. isplatu. 7. obrasci godišnjih obračuna i drugi). Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. K. . Zavod za udžbenike i natsavna sredstva Beograd. .: Uvod u računovodstvo. 1999. hartije od vrijednosti.Malešević V. II 6. .Ekonomska enciklopedija I..: Računovodstvo preduzeća. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . Beograd. Beograd. 1999. finansijska dokumentacija kod budžetskih ustanova.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.Radovanović R.U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju usmeni odgovori učenika i pisani radovi učenika – pismeni zadaci. finansijska dokumentacija kod banaka.: Finansijsko računovodstvo. .

Povezanost predmeta Znanja Sredstva i izvori sredstava Ulaganja u reprodukciju Rezultati poslovanja preduzeća Evidencija u nabavci i poslovanju Evidencija u skladištu Uvoz i izvoz robe Hartije od vrijednosti Bilans banke Evidencija plasmana i izvora sredstava banke Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Poslovna ekonomija Klasifikacija sredstava Kapaciteti sredstava Kapital Dokumentacija u vezi sa nabavkom robe Dokumentacija u vezi sa prodajom robe Dokumentacija u vezi sa uvozom i izvozom robe Vrste hartija od vrijednosti (mjenice. čekovi. ostale hartije od vrijednosti) Platni promet u zemlji i inostranstvu Plasman novčanih sredstava Bilans banke Pravo Bankarsko poslovanje 93 .9.

. BANKARSKO POSLOVANJE 1. procedura i tehnika otvaranja i vođenja depozita po viđenju.9. preciznosti i pouzdanosti u radu s novcem.osposobljavanje za primjenu pravila. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 108 99 207 108 99 207 3. . . . .razvijanje povjerljivosti.razumijevanje platnog prometa (vrste. Opšti ciljevi nastave . osnivanjem i djelatnostima banke.2.1.upoznavanje sa elementima poslovne uspješnosti banke.osposobljavanje za operativno-izvršne radnje sa instrumentima platnog prometa i sa hartijama od vrijednosti. sredstva i instrumenti). štednim i deviznim depozitima). .sticanje znanja o kreditnoj aktivnosti banke.osposobljavanje za sprovođenje bankarskih pravila i standarda vezanih za blagajničko-trezorsko poslovanje. .upoznavanje sa nastankom.razvijanje profesionalnosti i efikasnosti u obavljanju poslova sa komitentima. .sticanje znanja iz oblasti prikupljanja novčanih sredstava.upoznavanje sa principima poslovanja banke. štednih i drugih računa komitenata (klijenata). Naziv predmeta: BANKARSKO POSLOVANJE 2. 94 . . . odnosno formiranje kreditnog potencijala (poslovi sa novčanim.

definise pojam karakteristike i preduzeca ulogu centralne .navodi specifičnosti univerzalne banke i sličnosti banke sa .objašnjava karakteristike Preporuke za izvođenje nastave 95 .navodi bitne karakteristike komercijalne banke .definiše pojam bankarstva u prema zanimanju banke različitim .razumije ulogu bankarstva (stari. poslovne banka-finansijsko banke. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI .objašnjava vremenskim osnovne periodima karakteristike .razvija pozitivnu banaka karakteristike identifikaciju . banaka u srednji i novi vijek) savremenim .prepoznaje bitne .4.razumije bitne .navodi osnovna uslovima obilježja ekonomije savremenog bankarstva sa osvrtom na današnji bankarski sistem u CG Banka preduzeće.objašnjava ulogu centralne banke .nabraja osnovne kriterijume za razvrstavanje banaka .navodi bitne karakteristike poslovne banke .upoznaje termin banke. preduzeće komercijalne i .navodi bitne karakteristike investicione banke .navodi razlike između privrednih preduzeća i banaka .razlikuje poslove u Organizacioni oblici preduzeću banaka .bankarski smjer Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Pojam i razvoj .razlikuje ostale preduzećima iz vrste banaka drugih privrednih djelatnosti .

uočava prednosti i nedostatke u poslovanju banke .analizira faktore koji utiču na likvidnost banke .opisuje izvršne organe Pravni aspekt banke .opisuje organe rukovođenja .analizira postupak izdavanja dozvole za rad banke .definiše ugovor o osnivanju banke .navodi prava i obaveze banke u pravnom prometu .analizira sadržinu ugovora o osnivanju banke .upoznaje značaj utvrđivanja i raspoređvanja prihoda i raspoređivanja dobiti banke .upoznaje sanaciju i likvidaciju banke Načela bankarskog poslovanja .navodi ostale banke Organizacija rada u banci .objašnjava osnivanje banke .opisuje organe upravljanja .razvija osjećaj poštovanja propisa .upoznaje način organizacije rada u banci . rukovođenja i upoređuje njihove bitne uloge .analizira ciljnu funkciju banke.razvija sistematičnost u radu .Informativni ciljevi i sadržaji učenik univerzalne banke . upis u sudski registar i sticanje svojstva pravnog lica .upoznaje principe Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .opisuje djelatnost banke ..objašnjava postupak izdavanja dozvole za rad banke.analizira postupak sanacije i likvidacije banke .uočava značaj menadžmenta i organizacije u banci .razlikuje organe upravljanja.analizira program rada banke .obrazlaže statut banke .razlikuje i upoređuje načine osnivanja banaka .upoznaje organizaciju rada i upravljanja .upoređuje rad izvršnih organa sa radom ostalih organa u banci .opisuje kontrolu poslovanja banaka .razlikuje prava i obaveze banke u pravnom prometu . odnosno 96 .definise likvidnost banke .

upoznaje pasivne bankarske poslove .stiče radne navike 97 .razlikuje načine pribavljanja kredita u zemlji i inostranstvu . princip javnosti Formativni ciljevi učenik maksimiziranje stope prinosa po jedinici akcijskog kapitala analizira bilansnu strukturu banke kao i postupak uravnoteženja priliva i odliva sredstava prepoznaje kreditnu sposobnost dužnika vrednuje značaj ostvarenja veće dobiti kao razlike između prihoda i rashoda razlikuje faktore koji utiču na rentabilnost razlikuje pasivne.navodi vrste bankarskih poslova .razvija osjećaj odgovornosti u izvršavanju radnih zadataka .objašnjava pojam i značaj aktivnih bankarskih poslova . princip racionalnosti.definiše pojam - .obrazlaže zaduživanje kod drugih banaka .razlikuje i upoređuje načine i postupke za .obrazlaže princip likvidnosti. princip rentabilnosti.navodi depozite po viđenju privrede i stanovništva .obrazlaže poslove pribavljanja sredstava u vidu dugoročnih kredita u zemlji i inostranstvu .analizira aktivne bankarske poslove .Informativni ciljevi i sadržaji učenik poslovanja banaka . princip ekonomičnosti.razlikuje načine odobravanja kredita .oblikuje jednu vrstu blagajničkog zapisa . aktivne i neutralne bankarske poslove razlikuje depozitne poslove: prema rokovima prema namjeni Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - Vrste bankarskih poslova .razlikuje hartije od vrijednosti .objašnjava emisiju hartija od vrijednosti .objašnjava izdavanje blagajničkih zapisa . princip sigurnosti.upoznaje oročene depozite .razlikuje vrste kredita .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik kredita . srednjoročnih kredita.objašnjava posredničke. komisione i sopstvene bankarske poslove Formativni ciljevi učenik odobravanje kredita pravnim licima razlikuje formalnu i materijalnu kreditnu sposobnost razlikuje i upoređuje kratkoročne kredite: kredit na tekući račun eskontni kredit lombardni kredit avalni kredit razlikuje dugoročne kredite (za osnovna sredstva.navodi karakteristike kratkoročnih kredita.obrazlaže tehniku ispitivanja kreditne sposobnosti . neutralne bankarske poslove . stalna i obrtna sredstva) Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - 98 .upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita fizičkim licima .upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita pravnim licima . dugoročne (investicione) kredite.upoznaje kredite za pravna lica .navodi vrste kredita .obrazlaže praćenje i kontrolu upotrebe kredita .obrazlaže uslove za dobijanje kredita .upoznaje kredite za fizička lica .

razlikuje mjenicu.upoznaje funkcije i osobine bankarskog .upoznaje sistem međunarodnog plaćanja Bankarski menadžment .navodi sisteme međunarodnog plaćanja .navikava se na poštovanje propisa Preporuke za izvođenje nastave Poslovi banaka sa inostranstvom . mjenica .opisuje planiranje kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta .poznaje obračunska plaćanja .prepoznaje instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu .navodi instrumente unutrašnjeg platnog prometa . međunarodno kreditno pismo. nosioce i učesnike u platnom prometu .preuzima odgovornost u izvršavanju zadataka 99 .razvija osjećaj da motiviše saradnike na timski rad . menadžment .primjenjuje na primjerima u praksi i razlikuje pojmove: menadžer. ček i ostale instrumente .razvija stručnost i poslovnost u radu .analizira unutrašnji i međunarodni platni promet .definiše kreditni posao sa inostranstvom .navodi vrste platnog prometa .obrazlaže poslove.interpretira rezultat rada uspješnog i neuspješnog menadžera Socijalizacijski ciljevi učenik .razlikuje sisteme međunarodnog plaćanja . međunarodnu bankarsku doznaku. međunarodne kreditne karte.razlikuje međunarodni dokumentarni akreditv.upoznaje funkcionisanje međunarodnog platnog prometa bankarski smjer Formativni ciljevi učenik .objašnjava instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu .uočava ulogu i važnost kreditnog posla sa inostranstvom .Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Menadžment platnog prometa .razlikuje obračunska plaćanja (kompenzacija. cesija i asignacija). međunarodni ček. .prepoznaje sisteme međunarodnog plaćanja .navodi i obrazlaže značaj bankarskog menadžmenta .

razrađuje i analizira plan kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta .navodi hartije od vrijednosti . skladišnica konosman) .koristi elektronsku poštu . blagajnički zapis.seminarski rad: analiza trenutne situacije na našoj i svjetskoj berzi .vrši selekciju informacija .opisuje sisteme međubankarske komunikacije. certifikat.opisuje elektronsko finansijsko tržište i baze.igra uloga: broker i klijent 100 . .razvija pozitivan stav prema savremenim sredstvima komunikacije . .opisuje elektronski platni promet . .razlikuje instrumente marketinga .izgrađuje prepoznatljiv stil i vještinu u rješavanju problema svih funkcija koje menadžer obavlja .navodi faktore koji utiču na razvoj elektronskog bankarstva Hartije od vrijednosti .opisuje poslovanje hartijama od vrijednosti .koristi programe za elektronsko finansijsko tržište Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Finansijski informacioni sistem .vrši klasifikaciju proizvoda .Informativni ciljevi i sadržaji učenik menadžmenta Formativni ciljevi učenik .navodi sisteme za prenos podataka sa berze.razlikuje namjenu hartija od vrijednosti (akcije. obveznice. .upoznaje hartije od vrijednosti .sastavlja.vrši izbor izvora informacije .upoznaje savremene računarske mreže u bankarstvu.definiše finansijski informacioni sistem. .upoznaje elektronsko bankarstvo.definiše hartije od vrijednosti .razvija komunikativnost i samopouzdanje u radu . .

upoznaje tržište kapitala .razvija osjećaj tačnosti i odgovornosti u radu 101 .upoznaje ulogu berze i značaj berzanskih poslova .upoznaje se sa značajem deviznog tržišta .razlikuje osnovne funkcije tržišta kapitala .simulira finansijski plan banke .razlikuje kriterijume za klasifikaciju finansijskog tržišta .analizira dešavanja na tržištu kapitala kroz konkretne primjere .prepoznaje ugovor o osnivanju berze .precizira podatke veze i metode karakterističnih objekata IS u banci .identifikuje poslovne procese u banci .pojašnjava korišćenje računovodstvenih izvještaja o poslovanju za upravljačke svrhe .upoznaje knjigovodstvo i poslovne knjige banke .analizira elemente modeliranja baze podataka .upoznaje koncept menadžmenta informacionih sistema .razumije pojam i karakteristike bilansa banke .upoznaje pojmove finansijskog tržišta i novčanog tržišta .prevodi u EXEL i analitički obrađuje podatake .upoznaje softverske komponente MIS-a u banci Formativni ciljevi učenik .određuje osobine poslovnih procesa u banci .prepoznaje berzansku i vanberzansku trgovinu .analizira korišćenje računovodstvenih izvještaja za sagledavanje i praćenje: likvidnosti banke. kapitala banke Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Finansijsko tržište . uspješnosti banke.navikava se na tačnost i ažurnost u radu Poslovna uspješnost banke .izvještava i analitički obrađuje podatke za menadžment .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Menadžment informacionih sistema u bankarstvu .

2004.Dr.Bjelica V. hartijama od vrijednosti . diplomirani ekonomista. Beograd. Beograd. 2006. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Kostić B. 2004. .: Bankarstvo. Beograd. 9.Petrović Z. platnom prometu. nematerijalnih ulaganja. 2006. Okvirni spisak literature i drugih izvora .: Bankarstvo. Beograd 6. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Univerzitet Crne Gore. 2003.. . Bojovič P. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.Računar sa odgovarajućom programskom opremom.Ekonomska enciklopedija I.: Monetarna ekonomija i bankarstvo za treći i četvrti razred ekonomskog tehničara..Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. grafoskop. . II . Ekonomski fakultet.Usmjena provjera znanja.. prihoda i finansijskog rezultata banke Računovodstvo Evidencija hartija od vrijednosti.: Leksikon finansijskih tržišta. najmanje jednom u klasifikacionom periodu.Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u toku tog perioda. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .. Beograd. . Beograd. Kostić B. Beograd. Radovanović R. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. . Bojovič P. . . Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .: Bankarsko poslovanje i platni promet. 1997. Beograd.Kostić B.Zakoni i drugi propisi o bankama. . Povezanost predmeta Znanja Načela bankarskog poslovanja Vrste bankarskih poslova Poslovi sa hartijama od vrijednosti Hartije od vrijednosti Menadžment informacionih sistema u bankarstvu Finansijsko tržište Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Računovodstvo Evidencija poslovanja banaka i specifičnosti bankarskog knjigovodstva Računovodstvo Evidencija rashoda.5.Milivojević D. projektno platno i folije za grafoskop. . 7.: Računovodstvo preduzeća. osnovnih sredstava i drugih sredstava banke Pravo Hartije od vrijednosti Poslovna informatika Rad sa listama i bazama Finansije Finansiranje.: Finansijski menadžment. 2006.Bankarsko poslovanje.Bunjak N. Centar za izdavačku djelatnost Ekonomskog fakulteta.Živković A. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. . Mlađan Šljivančanin: Banka finansijsko preduzeće.: Uvod u računovodstvo. 8. 2005.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije.Živković A. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . Zavod za udžbenike i natavna sredstva. planiranje i praćenje novčanih tokovavrste novčanih tokova 102 .

sticanje znanja o osnivanju preduzeća.10. sticanje znanja o upravljanje malim privrednim društvom. sticanje neophodnih znanja vezanih za poslove prikupljanja novčanih sredstava. PRAKTIČNA NASTAVA 1. razvijanje sposobnosti kod učenika za povezivanje stečenih teorijsko-stručnih znanja sa praksom konkretnih privrednih subjekata). štednih i drugih računa komitenata. osposobljavanje za rad na blagajničkom poslovanju i poslovima likvidature. sticanje sposobnosti za individualni i timski rad na izradi finansijskih planova i poslovima finansijske analize. osposobljavanje učenika da kontinuirano prate i primjenjuju sve zakonske promjene računovodstvene problematike. sticanje neophodnih znanja vezanih za kreditnu aktivnost banke. osposobljavanje učenika za korišćenje instrumenata obezbjeđenja plaćanja.odjeljenje se dijeli na grupe do 17 učenika 3. osposobljavanje učenika za samostalno obavljanje poslova platnog prometa.1. procedura i tehnika otvaranja i vođenja depozita po viđenju. 103 . osposobljavanje učenika za primjenu znanja u operativnim aspektima računovodstva. razvoj sposobnosti za samostalno obračunavanje i plaćanje poreskih obaveza. osposobljavanje učenika za primjenu pravila. temeljno ovladavanje postupcima obračuna zarada. Opšti ciljevi nastave osposobljavanje učenika za poslove korespondencije. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Vrste nastave Razred I II III IV Ukupno Teorija Vježbe Praktična nastava 72 72 144 132 420 Ukupno 72 72 144 132 420 Praktična nastava . Naziv predmeta: PRAKTIČNA NASTAVA 2. ovladavanje znanjima i vještinama iz oblasti poslovne komunikacije.2. ovladavanje metodama i tehnikama plaćanja sa inostranstvom. ovladavanje tehnikama prepiske uz korišćenje savremenih elektronskih sredstava.

vrši centriranje naslova i podnaslova .demonstrira i savladava sistem slijepog kucanja .upoznaje poslovanja organizaciju rada u .demonstrira .demonstrira .demonstrira upotrebu različitih tehnika pisanja . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u predmet .razlikuje sredstva kancelarijsko za rad poslovanje kancelarijskog .primjenjuje pravila pravopisa i jezičku ispravnost .knjige za evidenciju pošte i akata .pravilno primjenjuje znakove mašinske interpunkcije .formira osjećaj za poslovanje rada u kacelariji timski rad .4.razvija smisao za . .razvija pozitivnu .razlikuje osnovni saradnju red i osnovna slova . III i IV red tastature .koristi računar kao .analizira primjere .razvija pravilan položaj samopouzdanje tijela pri radu sa računarom .vježba diktat Preporuke za izvođenje nastave .upoznavanje iz prakse o orjentaciju prema učenika sa radnim zaštiti na radu i radu prostorom.akti u poslovanju preduzeća i ustanova 104 .koristi I.prepoznaje uslove .upoznaje sredstva sredstvo rada u za evidenciju kancelariji .shvata važnost kancelariji upotrebu sredstava profesionalnosti u .organizacija rada u kancelariji ili kabinetu za praktičnu nastavu .organizacija rada u kancelariji ili kabinetu za praktičnu nastavu .upoznaje sredstva i predmeta rada u radu za rad i predmete kancelariji rada u kancelariji .vrši prepis pripremljenog teksta .štampa tekst . zaštiti okoline sredstvima za rad.pronalazi i analizira zaštitom na radu i primjere uštede zaštitom okoline energije Kancelarijsko .razumije .

oblikuje podnesak .razvija osjećaj poštovanja poslovnog partnera . fax i internet .razumije tok . bonifikaciju.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik . urgenciju) . dostavnicu.demonstrira tok poslovnog sastanka .razumije ulogu podnesaka Korespondencija u oblasti poslovnih sastanaka .upoznaje službeni dopis i vrste službenih dopisa .razumije ulogu poslovnih pisama .vježba memoriju .definiše korespondenciju .prepoznaje različite oblike korespondencije .razumije i obrazlaže povratnu informaciju i njen značaj Korespondencija .koristi telefon. ponudu.upoznaje poslovno pismo i navodi njegove djelove .stiče samopouzdanje i sigurnost u svakodnevnom životu i radu .organizacija rada u kancelariji ili kabinetu za praktičnu nastavu .organizuje poslovni sastanak .vrši evidenciju obavljanja komunikacije . porudžbinu. komisijski zapisnik.upoznaje organizaciju rada sa strankama . reklamaciju.razvija osjećaj odgovornosti i sistematičnosti u radu 105 . račun.upoznaje forme oblikovanja tekstova .sastavlja poslovno pismo (upit.navodi oblike komunikacije sa strankama .razumije odnos sa strankama .upoznaje poslovni sastanak .poznaje sredstva veze u poslovnoj komunikaciji .demonstrira upotrebu sredstava za evidenciju Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Komunikacija sa strankama .upoznaje dokumenta unutrašnjeg i spoljnog robnog prometa .analizira poslovni sastanak .navodi oblike poslovnog sastanka .vodi zapisnik .upoznaje obrasce .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik poslovnog sastanka Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 106 .

stiče radne navike 107 .razvija pozitivnu orijentaciju prema radu Preporuke za izvođenje nastave .sastavlja i izračunava kalkulaciju nabavne cijene materijala .razlikuje pasivna konta i knjiži na kontu dobavljača .opisuje evidenciju i objašnjava .pojašnjava knjiženje na žiro račun Formativni ciljevi učenik .opisuje blagajničko poslovanje i blagajničku dokumentaciju .uporedo knjiži na kontima žiroračuna i blagajne i sastavlja blagajnički dnevnik . materijala i žiroračuna .uporedno knjiži na .demonstrira knjiženje .blagajnička dokumentacija Evidencija materijala .objašnjava knjiženje na kontima dobavljača Evidencija gotovih proizvoda .sastavlja i izračunava kalkulaciju cijene koštanja gotovih proizvoda .objašnjava evidenciju na kontu gotovih proizvoda Evidencija kupaca .navikava se na sistematičnost u izvršavanju radnih zadataka . materijalnom i finansijskom knjigovodstvu Evidencija dobavljaca .knjiži poslovne promjene na žiroračunu .Razred: DRUGI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Blagajničko poslovanje i blagajnička dokumentacija .knjiži na kontu kupaca .uporedno knjiži na kontima dobavljača.izrađuje knjigu blagajne i dnevnik blagajne Socijalizacijski ciljevi učenik .upotrebljava i prepoznaje instrumente platnog prometa .objašnjava evidenciju materijala u magacinskom.dokumentacija magacinskog. materijalnog i finansijskog knjigovodstva .knjiži uporedno u magacinskom materijalnom i finansijskom knjigovodstvu evidenciju materijala .knjiži na kontu gotovih proizvoda .dokumenti i obrasci koji se koriste u preduzeću .

definiše početni bilans i objašnajva poslovne promjene koje utiču na bilans - Formativni ciljevi učenik kontu kupaca gotovih proizvoda i žiro-računa knjiži na kontu robe knjiži uporedno na kontu robe.navodi namjenu poslovne knjige i objašnjava evidenciju poslovnih promjena - . kupaca i žiro-računa izrađuje inventar sredstava preduzeća izračunava i upoređuje razliku između stvarnog i knjigovodstvenog stanja izrađuje početni bilans izrađuje sukcesivne bilanse na osnovu proknjiženih promjena formira konta na osnovu bilansa izrađuje probni bilans izrađuje krajnji bilans knjiži poslovne promjene na dnevniku knjiži poslovne promjene u glavnoj knjizi pravi zaključak dnevnika i glavne knjige izrađuje i sastavlja primjer knjiženja na dnevniku i glavnoj knjizi Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - .opisuje i objašnjava evidenciju trgovinske robe Inventarisanje .objašnjava inventarisanje u preduzeće i ilustruje način i pripremu inventarisanja Bilans .dokumentacija za inventarisanje - . dobavljača.dnevnik i glavna knjiga 108 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik knjiženje na kontu kupaca Evidencija trgovinske robe .

razvija sposobnost postizanja kompromisa . kreditora) . strategija .pronalazi sličnosti i razlike između preduzeća za vježbu i realnog privrednog društva .opredjeljuje se za vrstu djelatnosti .objašnjava pojam biznis plan Elementi biznis plana .upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon.razvija sposobnost za pravilno rasudjivanje i zaključivanje .razvija pozitivnu orjentaciju prema zanimanju Preporuke za izvođenje nastave .posjeta internet sajtovima preduzeća za vježbu u zemlji i okruženju .nabraja i opredjeljuje se za poslovnu ideju Formativni ciljevi učenik . skener. skener.upoznaje pojam partnerskog preduzeća . fotokopir aparat. misija. a nakon toga kroz diskusiju donose odluku . fax. fotokopir aparat.Razred: TREĆI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Uvod . fax. računar) Biznis ideja i biznis plan Poslovna ideja .suočavajući argumente kritički procjenjuje kvalitet poslovne ideje u skladu sa postulatima tržišnog poslovanja .demonstrira upotrebu kancelarijske opreme (telefon.rad u grupama: učenici predlažu moguća rješenja.opisuje pojmove: vizija.organizovati posjetu predstavnika realnog privrednog društva . strategija .posjeta internet sajta servis centra Biznis plan . štampač.upoznaje pojam i način rada preduzeća za vježbu . računar) u novim situacijama Socijalizacijski ciljevi učenik .analizira značaj izrade biznis plana u kontekstu obezbjeđivanja pordške kako unutar samog privrednog društva tako i od strane eksternih partnera (investitora.upoznaje pojam i način rada servis centra preduzeća za vježbu . štampač.kao model treba da posluži biznis plan realnog privrednog društva 109 .kroz primjere obrazlaže pojmove: vizija. misija.upoznaje domaće i međunarodno tržište preduzeća za vježbu .

eksperiment "šest šešira" .kroz primjere opisuje postupak sprovođenja kontrole kvaliteta proizvoda/usluge i izrade marketing plana i plana prodaje .stiče radne navike .oblikuje dinamiku realizacije biznis plana .opisuje ciljeve privrednog društva i planirane rezultate .pripremiti integralnu cjelinu od elemenata biznis plana privrednog društva .primjena tehnika za unaprjeđenje razmišljanja.rezimira biznis plan .kroz primjere opisuje postupak izrade plana očuvanja životne sredine .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .oblikuje proizvod/uslugu .opisuje postupak istraživanja tržišta Formativni ciljevi učenik . npr.objašnjava pojmove: marketing plan i plan prodaje .uočava važnost očuvanja zdrave životne sredine Osnivanje preduzeća za vježbu 110 .prati stanje na domaćem i međunarodnom tržištu preduzeća za vježbu .suočavajući argumente kritički procjenjuje slabosti sačinjenog biznis plana .navodi elemente finansijskog plana privrednog društva .objašnjava neophodnost očuvanja životne sredine .opredjeljuje se za naziv privrednog društva u skladu sa Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .procjenjuje potencijalne kupce/korisnike usluga preduzeća za vježbu .kroz primjere opisuje postupak izrade finansijskog plana .sagledava potencijalnu konkurenciju na tržištu preduzeća za vježbu .sprovodi aktivnosti na oblikovanju ciljeva privrednog društva i planiranju rezultata poslovanja .

kroz primjere opisuje moguće oblike organizovanja privrednog društva .oblikuje vizuelni identitet privrednog društva Socijalizacijski ciljevi učenik .kroz primjer oblikuje poslovni kodeks privrednog društva .popunjava formulare za otvaranje računa kod poslovne banke .opisuje postupak otvaranja računa kod poslovne banke Poslovni kodeks preduzeća za vježbu .rad u paru: učenici predlažu moguća rješenja.popunjava obrasce za registraciju privrednog društva .nabraja elemente poslovnog kodeksa privrednog društva Organizaciona struktura preduzeća za vježbu .kroz primjer se opredjeljuje za organizacionu strukturu privrednog društva .vrši opis radnih mjesta u .nabraja moguća rješenja za naziv privrednog društva Vizuelni identitet privrednog društva .Naziv privrednog društva .opisuje postupak registracije privrednog društva Formativni ciljevi učenik .upoznaje pojam organizaciona struktura privrednog društva .propisima i poštujući principe jednostavnosti i jedinstvenosti .rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta i slika .obavlja postupak otvaranja računa kod poslovne banke .obavlja postupak registracije privrednog društva poštujući aktuelne propise u toj oblasti .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .vježba: izrada organograma privrednog društva 111 .razvija analitičko mišljenje . a nakon toga kroz diskusiju donose odluku .stiče samostalnost u radu Preporuke za izvođenje nastave .sprovodi aktivnosti na pribavljanju pečata i štambilja .rad na računaru: učenici koriste internet pretraživače Otvaranje računa kod poslovne banke .navodi elemente i značaj oblikovanja vizuelnog identiteta privrednog društva Registracija privrednog društva .upoznaje pojam poslovni kodeks privrednog društva .

štampač) . fotokopir aparat.upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon. pravno – administrativnog poslovanja.razvija samopouzdanje u svakodnevnom životu .(učenik – generalni direktor je osoba odgovorna za . programe za elektronsku komunikaciju - 112 .razvija odgovornost u radu - - - . tehničke pripreme materijala i informatičke podrške - - .razvija tolerantnost cjelokupan rad i kolegijalnost preduzeća za vježbu) - Rad u sektorima i poslovanje preduzeća za vježbu Služba opštih poslova .učenici periodično mijenjaju sektor kako bi stekli iskustvo u radu u različitim sektorima privrednog društva .razvija sposobnost snalaženja u hijerarhiji socijalnih odnosa - .upoznaje pojam sistematizacija radnih mjesta . slika. fax.učenici biraju upravljački tim . ahiviranja.nabraja aktivnosti u okviru službe opštih poslova .upoznaje pojam tip menadžmenta .rad u grupama od tri do pet učenika .rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta. skener.upoznaje pojam menadžment srednje linije Formativni ciljevi učenik privrednom društvu i određuje karakter odnosa između njih kroz primjere obrazlaže prava i obaveze top menadžment tima kroz primjere obrazlaže prava i obaveze menadžera srednje linije vrši kontrolu obavljanja poslova iz svoje nadležnosti raspoređuje poslove za neposredno izvršavanje obavlja usmenu i pisanu komunikaciju unutar preduzeća za vježbu u skladu sa informacionim sistemom obavlja usmenu i pisanu komunikaciju sa eksternim partnerima u zemlji i inostranstvu kreira i održava baze podataka preduzeća za vježbu održava internet sajt preduzeća za vježbu formira i vodi personalni dosije zaposlenih u preduzeću za vježbu brine o pečatu i štambilju preduzeća za vježbu i njihovoj upotrebi vodi disciplinske Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - .opisuje aktivnosti iz domena: interne i eksterne komunikacije.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .

rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta.nabraja i obrazlaže strukturu asortimana proizvoda .opisuje moguće načine distribucije proizvoda iz proizvodnog asortimana . programe za elektronsku komunikaciju - .obrazlaže važnost i načine promocije .vježba: izrada reklamnog materijala - 113 . reklamne brošure i kataloge proizvoda iz proizvodnog asortimana donoseći odluku o dizajnu i sadržini istih planira i sprovodi aktivnosti Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - Sektor Marketing .opisuje moguće forme i sadržaj reklamnog materijala .rad u grupama od tri do pet učenika .razvija analitičnost u radu - - - . fotokopir aparat.upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon. skener. odnosno proizvoda .upoznaje postupak evaluacije - .učenici periodično mijenjaju sektor kako bi stekli iskustvo u radu u različitim sektorima privrednog društva . slika. fax.opisuje postupak formiranja cijene proizvoda .razvija komunikativnost i spremnost za saradnju sa poslovnim okruženjem .nabraja moguće načine reklamiranja preduzeća za vježbu.opisuje postupak istraživanja tržišta preduzeća za vježbu . prima i raspoređuje poštu i druge službene materijale vrši nabavku potrošnog kancelarijskog materijala planira i sprovodi istraživanje tržišta preduzeća za vježbu suočavajući argumente kritički procjenjuje strukturu i obim asortimana proizvoda formira cijene proizvoda/usluga određuje osobine i kritički procjenjuje kvalitet reklamnog slogana privrednog društva određuje osobine i kritički procjenjuje kvalitet reklamne poruke privrednog društva izrađuje jednostavne vizit karte zaposlenih u preduzeću za vježbu.nabraja moguća rješenja za reklamni slogan i reklamnu poruku privrednog društva .Informativni ciljevi i sadržaji učenik - Formativni ciljevi učenik postupke organizuje sastanke i vodi zapisnik vrši poslove zavođenja i čuvanja službene dokumentacije šalje. štampač) .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik marketing aktivnosti u kontekstu njegovog doprinosa poboljšanju rejtinga preduzeća - Formativni ciljevi učenik reklamiranja preduzeća za vježbu. slika.upoznaje pojam internet prodaja - .rad u grupama od tri do pet učenika .nabraja vrste i elemente dokumentacije koja prati poslove nabavke i prodaje .nabraja elemente kupoprodajnog ugovora . štampač) . robe i/ili usluga izrađuje ponudu.upoznaje postupak poslovnog pregovaranja .upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon.opisuje postupak istraživanja tržišta nabavke i prodaje . materijala. račun i ostala dokumenta iz oblasti poslova nabavke i prodaje oblikuje jednostavne kupoprodajne ugovore sprovodi postupak kupovine i prodaje u internet prodavnicama sprovodi postupak nabavke i prodaje sa poslovnim partnerima u zemlji i Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - Sektor Komercijala . predračun.vježba: izrada reklamnog materijala - - - 114 . odnosno proizvoda iz proizvodnog asortimana kroz primjer odlučuje o načinu distribucije proizvoda iz proizvodnog asortimana kroz primjer utvrđuje efekte marketing aktivnosti preduzeća za vježbu sprovodi aktivnosti pripreme za učešće na sajmu preduzeća za vježbu sprovodi postupak istraživanja tržišta nabavke i prodaje izrađuje plan nabavke i prodaje sirovina. upit. programe za elektronsku komunikaciju . porudžbenicu.rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta.učenici periodično mijenjaju sektor kako bi stekli iskustvo u radu u različitim sektorima privrednog društva .razvija samostalnost u radu - . skener. fotokopir aparat. fax.

opisuje postupak zasnivanja radnog odnosa u privrednom društvu - - 115 . preciznost i urednost u radu .stiče pravilan odnos o preuzimanju odgovornosti - - - Primopredaja preduzeća za vježbu .razvija nepristrasnost i transparentnost u radu .upoznaje primjenu zakonske regulative u oblasti finansija i računovodstva - .razvija tačnost.upoznaje i koristi elektronsko bankarstvo .kao model treba da posluži konkurs za prijem u radni odnos objavljen u dnevnoj štampi .upoznaje postupak izrade godišnjeg izvještaja o radu - .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik inostranstvu poštujući zakonsku regulativu u toj oblasti izrađuje početni bilans stanja otvara glavnu knjigu i dnevnik evidentira poslovne promjene vrši obračun zarada vrši obračun poreza i doprinosa obavlja blagajničke poslove formira i održava računovodstvenu dokumentaciju obavlja poslove plaćanja dospjelih obaveza i naplate dospjelih potraživanja izrađuje periodične i godišnje računovodstvene izvještaje sprovodi jednostavnu analizu računovodstvenih izvještaja i vrši raspodjelu dobiti upoređujući planirano i ostvareno ocjenjuje uspješnost realizacije biznis plana preduzeća za vježbu izrađuje jednostavan godišnji izvještaj o radu oblikuje jednostavan konkurs za prijem u radni odnos popunjava prijavu o slobodnom Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Sektor Finansije i računovodstvo .

vrši izbor kandidata imajući u vidu uslove konkursa Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 116 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik radnom mjestu .sprovodi postupak provjere radnih sposobnosti i intervju sa zainteresovanim kandidatima za posao .

razlikuju: .posjeta banci . energije i vremena .utvrđuje bonitet bankarskog tražioca kredita poslovanja . investicionu.opisuje aktivne blagajnički zapis.objašnjava banke organizaciju rada u banci . dionicu .objašnjava sličnosti preduzećima i i razlike privrednih bankama preduzeća i banaka .razvija pravilan stav prema novcu Preporuke za izvođenje nastave . oblike banaka komercijalnu. univerzalnu i ostale banke Pravni aspekt banke .razlikuje bankarske poslove posredničke i komisione bankarske poslove .objašnjava osnivanju banke zaključivanje .razlikuju sredstva i organizacioni oblici izvore sredstava u banaka privrednim .pojašnjava .rentabilnost prihoda . bankraske poslove obveznicu.prepoznaje .razvija osjećaj odgovornosti prema očuvanju materijalnih dobara.posjeta berzi 117 .utvrđuje odnos .izračunava stopu poslovanja likvidnosti .opisuje postupak sanacije i likvidacije banaka Načela bankarskog .Razred: ČETVRTI .samokritički se odnosi prema poslovima koje izvršava .pojašnava centralnu.sastavlja ugovor o . organizacione poslovnu.formira stečajnu djelatnost banke dokumentaciju .prepoznaje ugovora o normativna akta osnivanju banke banke .likvidnost između rashoda i .bankarski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Banka preduzeće.definiše načela .nabraja pasivne depozita bankarske poslove .sigurnost Vrste bankarskih .razlikuje poslove arbitraže i poslove berzanskih Socijalizacijski ciljevi učenik .popunjava formular bankraske poslove za odobravanje .pojašnjava kredita sopstvene .popunava nalog za poslova uplatu novčanog .objašnjava i založnicu neutralne .

razvija osjećaj 118 .ček.analizira pojedinačno hartije od vrijednosti (akcije.platnog prometa .razvija osjećaj poštovanja propisa i dosljedno ih sprovodi .Nostro i Loro akreditive: opozive i neopozive. prenosive i neprenosive .pojašnjava tržište kapitala .popunjava instrumente plaćanja: . skladišnice. obveznice.razvija sistematičnost u radu Bankarski menadžment .rad u grupama i parovima . nalog za isplatu.razvija komunikativnost i samopouzdanje .pravi novčane transakcije uplata . mjenica .razlikuje vrste kreditnih pisama i kreditnih kartica .popunjava .utvrđuje stanje na izvodu po klijentima i po danima .obrazlaže elktronsko bankarstvo .upotrebljava bankomat .upotrebljava platne kartice .menadžer-klijent (simulacija) .akreditivi .objašnjava instrumente unutrašnjeg .obrazlaže instrumente u međunarodnom platnom prometu .platne kartice . sertifikate.objašnjava međunarodno kreditni pismo Formativni ciljevi učenik transakcija .razvija osjećaj tačnosti i stručne odgovornosti Preporuke za izvođenje nastave .menadžer-saradnici (simulacija) .definiše pojam finansijskog tržišta kao i pojam i vrste hartija od vrijednoisti . nalog za prenos i nalog za naplatu .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Menadžment platnog prometa . blagajničke zapise.popunjava međunarodni ček i međunarodnu karticu dijalog: .nabraja vrste međunarodnog akreditiva .pojašnjava faktore koji utiču na razvoj elektronskog bankarstva Poslovi sa hartijama od vrijednosti .pojašnjava poslove menadžmenta i ulogu menadžera u bankarstvu Finansijski informacioni sistem .obavlja lične transakcije (plaća porez) . Socijalizacijski ciljevi učenik .popunjava nalog za uplatu.pojašnjava sistem međunarodnog plaćanja .razvija svijest o važnosti informacionih tehnologija .

pojašnjava korišćenje računovodstvenih izvještaja - .pojašnjava finansijsko i novčano tržište .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .obrazlaže značaj deviznog tržišta i tržišta kapitala .opisuje pravila i procedure prilikom poslovanja sa hartijama od vrijednosti .objašnjava ulogu berze i značaj berzanskih poslova Poslovna uspješnost banke .razvija svijest o poslovnoj etičnosti - .opisuje operativno izvršne radnje pri poslovanju sa hartijama od vrijednosti Formativni ciljevi učenik konosman) razumije proceduru otvaranja i vođenja računa hartija od vrijednosti razumije postupak zaključivanja ugovora o zastupanju klijenata razumije postupak novčane transakcije prilikom kupoprodaje hartije od vrijednosti razumije postupak vanberzanske kupoprodaje hartje od vrijednosti sastavlja tabelu za kriterijume i vrste finasijskih tržišta izrađuje šemu učesnika na novčanom tržištu i tržištu kapitala razlikuje učesnike na berzi prate kotizaciju hartije od vrijednosti prate odnos aktivnih i pasivnih konta banke - Socijalizacijski ciljevi učenik poštovanja pravnih akata Preporuke za izvođenje nastave - - - Finansijsko tržište .razvija svijest o značaju računovodstva 119 .

praktičan rad: blagajničko poslovanje preduzeća za vježbu Poslovi kontrole i obračuna dokumentacije .izvodi stanje novca u blagajni . formalnu i računsku kontrolu .obračunava zatezne kamate Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .utemeljuje na primjerima postupak kontrole dnevnih evidencija o blagajničkim saldima i stavkama .razvija samopouzdanje i spremnost na preuzimanje odgovornosti .prepoznaje i koristi propise koji regulišu oblast finansija i računovodstva .sastavlja kalkulaciju cijene koštanja učinaka .koristi dokumentaciju za uplatu i isplatu iz blagajne .praktičan rad: sastavljanje kalkulacije prodajne vrijednosti trgovačke robe 120 .uočava greške i nepravilnosti u sastavljanju dokumentacije po raznim vrstama obračuna .poznaje pojam i postupak obračuna amortizacije revalorizacije .razvija svijest o potrebi i nužnosti poštovanja propisa .poznaje pojam dnevni pazar i načine uplate finansijski smjer Formativni ciljevi učenik .sastavlja dnevnik blagajne i blagajnički izvještaj . poreza i doprinosa na zarade Blagajnički poslovi .Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Poslovi obračuna zarada.poznaje pojam i suštinu blagajničkog poslovanja . poreza i doprinosa na zarade .sastavlja kalkulaciju nabavne i prodajne cijene trgovačke robe .praktičan rad: obračun zarada za uposlene u školi .sastavlja obračun neto i bruto zarada za radnike preduzeća za vježbu .poznaje pojam stvarno i računsko stanje novca u kasi .poznaje postupak izrade kalkulacije cijene koštanja.poznaje suštinsku.sastavlja obračun amortizacije i revalorizacije stalnih sredstava . nabavne i prodajne cijene .koristi propisane obrasce za obračun zarada . nadoknade zarade.poznaje pojam neto i bruto zarade.

popunjava nalog za otvaranje međunarodnog dokumentarnog akredativa . izdavanja i indosiranja čeka .popunjava nalog za uplatu i nalog za isplatu .poznaje instrumente platnog prometa sa inostranstvom . platnu i kreditnu karticu .obrađuje cijeli postupak sa akreditivom (otvaranje.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Poslovi platnog prometa . knjiženje. podnošenje dokumentacije i gašenje akreditiva) . korišćenje.praktičan rad: postupak sa akreditivom Poslovi plaćanja sa inostranstvom .poznaje postupak prenosa novčanih sredstava putem elektronskih transakcija Poslovi sa instrumentima obezbjeđenja plaćanja .prikuplja i selektira dokumentaciju i otvara poslovne račune preduzeća za vježbu .navodi učesnike i nosioce platnog prometa sa inostranstvom . popunjavanja. poslovni račun i vrste plaćanja .poznaje: ček.poznaje instrumente platnog prenosa .koristi softver za sistem elektronskih plaćanja .bliže pojašnjava postupke i radnje sa instrumentima obezbjeđenja plaćanja Formativni ciljevi učenik .popunjava nalog za prenos i nalog za naplatu . akreditiv.obrazlaže na primjeru postupak popunjavanja.razvija komunikativnost i spremnost na saradnju sa poslovnim okruženjem Preporuke za izvođenje nastave . mjenicu.obrazlaže na primjeru postupak izdavanja.razvija svijest o poslovne korektnosti u odnosima sa inopartnerima 121 .popunjava nalog za naplatu i opšti devizni nalog . indosiranja i eskontovanja mjenice .razvija marljivost i preciznost u ispunjavanju radnih obaveza .sastavlja kompenzacione naloge .praktičan rad: popunjavanje originalnih instrumenata platnog prometa .prepoznaje karakteristike svjetskog sistema elektronskih plaćanaja (SWIFT) Socijalizacijski ciljevi učenik . nosioci platnog prometa.poznaje pojmove: platni promet.

praktičan rad: sastavljanje finansijskog plana preduzeća za vježbu 122 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Poslovi obračuna i plaćanja fiskalnih obaveza .razvija osjećaj odgovornosti za blagovremeno izvršavanje obaveza Preporuke za izvođenje nastave .izračunava stopu prinosa na uložena sredstva .modelira mogućnosti povećanja Socijalizacijski ciljevi učenik . dobavljača i obrtnih sredstava . zaliha. evidencija i plaćanje PDV-a . pokazatelje finansijske analize i likvidnosti. finansijske kontrole pokazatelje .izračunava potraživanjima i koeficijente obrta zalihama .izračunava obrt novčanih sredstava i minimalni nivo gotovine .izrađuje analize i planiranja finansijske . evidentiranja i plaćanja poreza na dodatu vrijednost .praktičan rad: obračun.obračunava porez na dobit i obrazlaže postupak akontativnog mjesečnog plaćanja .razvija efikasnost.poznaje osnove rentabilnosti i upravljanja finansijske novčanim strukture sredstvima.koristi propisane obrasce za obračun i evidentiranje po vrstama poreza Poslovi finansijske .poznaje osnove planove finasijskog .utemeljuje kroz primjere postupak obračunavanja. radnu i stručnu odgovornost .kupaca.poznaje osnove poreskog sistema Crne Gore Formativni ciljevi učenik .obrazlaže na primjeru postupak obračuna poreza na dohodak fizičkih lica . .upoređuje iznose akciznih opterećenja po vrstama akciznih proizvoda .izračunava planiranja.

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik efikasnosti upravljanja gotovinom Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 123 .

popunjava hartije hartije od od vrijednosti vrijednosti.izračunava uloge na štednju i ostale plasmane sa stanovništvom . kredite i depozite .navodi i objašnjava .objašnjava .knjiži na računaru nematerijalna obaveze iz ulaganja i druga poslovnih odnosa.Razred: ČETVRTI – opšti smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik .izrađuje i sastavlja finansijski rezultat banke .knjiži na računaru ekvivalente gotovinske depozite kod Narodne banke .knjiži na računaru kratkoročne i dugoročne plasmane i kredite .razvija odgovornost i samostalnost u radu .poznaje gotovinske . .navikava se na sistematičan rad Preporuke za izvođenje nastave . kao i dugoročna rezervisanja .upoređuje evidenciju kratkoročne i plasmana i izvora dugoročne sredstava banke plasmane.obrazlaže o .knjiži na računaru Socijalizacijski ciljevi učenik .knjiži na računaru devizna sredstva i sastavlja deviznu blagajnu . prepoznaje i popunjava instrumente platnog prometa . prihode banke i vremenska razgraničenja .identifikuje rashodima i rashode i prihode prihodima banke i banke opisuje njihovu . sredstva banka kapitala i rezervi.izrađuje na računaru bilans uspjeha banke .u radu primjenjivati važeće propise .knjiži na računaru evidenciju rashode.identifikuje platni promet sa inostranstvom.razvija sposobnost za saradnju 124 .

zna javne prihode i rashode i opisuje budžetske korisnike - Formativni ciljevi - - .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .opisuje poslovne promjene na robi - . poslovnim donošenje i okruženjem izvršenje budžeta pravi kontni okvir na računaru za budžetski sistem upoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu.razvija prepoznaje samopouzdanje i budžetske korisnike prepoznaje spremnost za budžetski sistem. saradnju sa pripremu.shvata važnost raspodjelu profesionalnosti u periodičnog radu rezultata Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 125 . finansijsku imovinu i evidentira zalihe na računaru knjiži na račuanru tekuče prihode i rashode izračunava budžetski deficit i suficit izrađuje završni račun za direktne i indirektne budžetske korisnike izrađuje kalkulaciju .obrazlaže periodični rezultat preduzeća i njegovu raspodjelu - učenik raspodjelu dobiti banke knjiži gubitke banke .uviđa značaj nabavne i prodajne ekonomičnosti u cijene robe svakodnevnom knjiži na računaru životu i radu nabavke robe na domaćem tržištu izračunava PDV po ulaznim fakturama knjiži na računaru prodaju robe izračunava razliku u cijeni izračunava PDV po izlaznim fakturama sastavlja poresku prijavu poreza na dodatu vrijednost izrađuje obračun i .

stiče naviku da proizvodnje i planski izvodi prometa u pojedine radne preduzeću zadatake ispituje tendenciju i predviđa dinamiku pojedinih promjena proizvodnje i prometa u preduzeću vrši komparaciju i statističko istraživanje zarada predviđa statističkim Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 126 .zna statističko ispitivanje pojava u preduzeću - - - učenik preduzeća razlikuje i sastavlja obračun periodičnog finansijskog rezultata preduzeća po metodu mapnih troškova i metodu prodatih učinaka vrši korekciju i knjiži predzaključna knjiženja izrađuje zaključni list izvodi formalni zaključak poslovnih knjiga uočava strukturu .objašnjava međunarodni standard i finansijske izvještaje - .Informativni ciljevi i sadržaji učenik - Formativni ciljevi - .razvija svijest o finansijskih poštovanju pravila izvještaja u radu izrađuje i sastavlja na računaru bilans stanja izrađuje i sastavlja na račuanru bilans uspjeha sastavlja izvještaj o promjenama na kapitalu sastavlja i interpretira izvještaj o tokovima gotovine na računaru izračunava indekse .

6.tabelama prikazuje rezultate prethodnih ishoda Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 5. Podgorica. .: Računovodstvo. 2002. Izdavačka kuća Ljiljan.Vukotić V.Beograd 2006.usmeni odgovori učenika (najmanje jedna ocjena u svakom klasifikacionom periodu).: Poslovne finansije. 2003. E. telefonski aparat sa telefaksom.. računari sa internet vezom i odgovarajućim softverima. Rakinić J. . 7..Ivanišević M. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. .Mihailović K. 1996.Krasulja D. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Okvirni spisak literature i drugih izvora .Grujić. .Visoka stručna sprema iz područja ekonomije. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Ekonomski fakultet. Ekonomski fakultet u Podgorici. Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. za treći i četvrti razred pravne i birotehničke škole. Beograd.. . Zavod za udžbenike i nastavna sredstava. .praktični rad na vježbama (najmanje jedna ocjena u svakom klasifikacionom periodu).Romanović. Podgorica. .Poznanić-Leko V.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik metodama kretanje zaposlenih .Namjenski kabinet.: Poreski sistem Crne Gore.: Korespondencija. 2004. Beograd.Publikacija Moj biznis. Montenegro Biznis Alijansa. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. 2004. Stegensek M.Baralija A. . 2000. Sarković. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . 2006. M. kancelarijski materijal. D. originalni obrasci i poslovna dokumentacija. za drugi razred ekonomske škole. Beograd.Spasić D. Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih ocjena u klasifikacionom periodu. .: Finansijsko poslovanje. 127 .Dragana Bogdanović D. za prvi razred ekonomske škole i treći razred turističko ugostiteljske škole..: Savremena poslovna korespondencija. 2004. diplomirani ekonomista. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .predviđa statističkim metodama kretanje produktivnosti u preduzeću . Blažić R: Poslovna korespondencija.: Preduzetništvo i biznis. 8. . Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika Provjeravaju se i ocjenjuju: . 2003. Beograd.: Administrativno poslovanje sa birotehnikom. Beograd.. Sarajevo. aparati za kopiranje i umnožavanje.

Povezanost predmeta Povezanost sa predmetom Znanja Evidencija blagajničkog poslovanja Evidencija zarada Evidencija troškova amortizacije Evidencija nabavke i prodaje robe Instrumenti platnog prometa Instrumenti obezbjeđenja plaćanja Instrumenti platnog prometa sa inostranstvom Poreski sistem Crne Gore Finansijsko planiranje Finansijska analiza Troškovi poslovanja Ekonomski principi poslovanja Evidencija blagajničkog poslovanja Evidencija zarada Evidencija troškova amortizacije Evidencija nabavke i prodaje robe Upotreba kancelarijske opreme Interna i eksterna komunikacija Pravno–administrativno poslovanje Postupak registracije privrednog društva Otvaranje računa kod poslovne banke Postupak zasnivanja radnog odnosa Oblikovanje vizuelnog identiteta privrednog društva Usmena i pisana komunikacija Održavanje internet sajta Izrada reklamnog materijala SWOT analiza Postupak istraživanja tržišta Predmet Računovodstvo Znanja Obračun zarada Blagajničko poslovanje Obračun amortizacija Kalkulacija prodajne vrijednosti robe Poslovi platnog prometa Poslovi platnog prometa sa inostranstvom Poslovi obračuna i plaćanja fiskalnih obaveza Poslovi finansijskog planiranja i analize Sastavljanje kalkulacije učinaka Poslovi finansijskog planiranja i analize Obračun zarada Blagajničko poslovanje Obračun amortizacija Kalkulacija prodajne vrijednosti robe Kancelarijsko poslovanje Korespondencija u oblasti poslovnih sastanaka Postupak sa tekućom poštom u poslovnoj korespondenciji Korespondencija u robnom prometu Poslovno dopisivanje sa organizacijom za platni promet Poslovno dopisivanje u vezi sa zasnivanjem i prestankom radnog odnosa Informacije u tekstualnom vidu Multimedijalno predstavljanje informacija Internet Korišćenje računarskih programa kao vida komuniciranja Osnove tržišta Istraživanje tržišta Finansije Poslovna ekonomija Računovodstvo Poslovna komunikacija i birotehnika Informatika Marketing 128 .9.

Povezanost sa predmetom Znanja Marketing plan i plan prodaje Oblici organizovanja privrednih društava Organizaciona struktura privrednog društva Finansije i računovodstvo Osnovi makroekonomije Predmet Znanja Planiranje marketing aktivnosti Instrumenti marketinga Preduzeće kao osnovni subjekt privređivanja Organizacija poslovanja preduzeća Rezultati poslovanja preduzeća Ekonomski principi poslovanja preduzeća Bilans i bilansne promjene Konto i vrste konta Evidencija novčanih sredstava Evidencija kupaca i dobavljača Evidencija materijala Evidencija gotovih proizvoda Evidencija trgovinske robe Evidencija stalnih sredstava Evidencija tekućih obaveza Evidencija predmeta rada Blagajničko knjigovodstvo Materijalno knjigovodstvo Finansijsko knjigovodstvo Pogonsko knjigovodstvo Računovodstvo 129 .

Naziv predmeta: ITALIJANSKI JEZIK 2.1. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 72 72 66 282 Ukupno 72 72 72 66 282 3. .podsticanje radoznalosti. odgovornosti i motivisanosti.2. marljivosti. ITALIJANSKI JEZIK 1. duhovitosti i kulture dijaloga. 130 .razvijanje komunikativnih sposobnosti na italijanskom jeziku. .razvijanje tolerantnog odnosa prema različitim jezicima i kulturama.sticanje radnih navika.podsticanje učenika na aktivno učešće u nastavi i učešće u timskom radu. Opšti ciljevi nastave . . .razvoj ekološke svijesti i ljubavi prema životnom okruženju.stvaranje pozitivnog odnosa prema prostoru i kulturi stanovanja.razvijanje kulture lijepog ponašanja. .11. . .

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Fonetica e - pronalazi sličnosti i - razvija sposobnost ortografia uočava razlike u pravilnog izgovoru glasova i izražavanja i glasovnih skupova pisanja italijanskog jezika - stiče u odnosu na samopouzdanje pri maternji jezik komunikaciji na - analizira i usvaja stranom jeziku izgovor riječi sa adekvatnim akcentom ( e-è, aà) - pravilno izgovara i piše Nomi - razlikuje rod - razvija osjećaj za - genere e numero imenica preciznost u - plurale irregolare - razlikuje forme izražavanju - concordanza degli imenica i - aggettivi e dei adekvatno ih slaže nomi u rodu i broju

Preporuke za izvođenje nastave - u toku školovanja obavezno je obraditi tekstove ISP i to: 10% ukupnog fonda časova; 15% u toku drugog razreda; 20% u toku trećeg razreda; 25% u toku četvrtog razreda

Articolo - determinativo - indeterminativo - partitivo

Aggettivi - genere e numero - posizione - gradi dell' aggettivo - superlativo assoluto - comparativi e superlativi - irregolari

- uočava razlike između italijanskog i maternjeg jezika - poredi sa rodom u maternjem jeziku - određuje i pravilno koristi adekvatni član (rod i broj) uz imenice i pridjeve - određuje formu sažetog člana - ilustruje primjerima i adekvatno koristi forme pridjeva uz imenice u cilju opisivanja željenih pojmova - pravilno upotrebljava prisvojne pridjeve sa članom ili bez - daje opis jednostavne situacije - kvantitativno se

- razvija osjećaj za jasnost i određenost u komunikaciji - prevazilazi probleme i eventualne nejasnoće u komunikaciji - prevazilaženje problema u komunikaciji - primjereno se obraća i oslovljava sagovornika

vježbe: - korišćenje kancelarijskog potrošnog materijala - izbor formata i kvaliteta hartije - organizovanje rada u kancelariji vježba: - komunikacija sa strankom

teme koje se mogu obrađivati: - Famiglia - Sport e tempo libero - La scuola - Sistema economico dell' Italia - Tanti auguri... (canzone)

131

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Verbi - le tre coniugazioni - indicativo presente essere/avere - verbi modali - passato prossimo, verbi irregolari - verbi riflessivi e pronominali - imperfetto - trapassato prossimo - condizionale semplice dei verbi regolari e di alcuni irregolari - condizionale composto passivo -

Formativni ciljevi učenik izražava, poredi pravilno koristi prezent pravilnih i nepravilnih glagola pravilno koristi i kombinuje particip prošli uočava greške u upotrebi pomoćnog glagola pravilno koristi modalne glagole, koristi ih u novoj situaciji i na adekvatan način ih kombinuje sa infinitivom adekvatno koristi povratne glagole pravilno koristi neke forme kondicionala u cilju izražavanja želje i kulturnog obraćanja učtivo formuliše zahtjev, izražava mišljenje ili stav i sumnju na jednostavan ali smišljen način učtivo formuliše želju koja se odnosi na prošlost, sumnju i nepotvrđene vijesti, slaganje i neslaganje prepoznaje u tekstu i u govornom iskazu forme navedenih zamjenica razlikuje funkcije prepoznaje i pronalazi sličnosti i razlike u maternjem jeziku, kombinuje i pravilno koristi na novim primjerima i

Socijalizacijski ciljevi učenik - razvija slobodu u izražavanju ličnog stava i osjećanja - razvija osjećaj spremnosti za slušanje, razumijevanje i uvažavanje drugih - razvija osjećaj za timski rad

Preporuke za izvođenje nastave - grupni rad učenika, frontalni i u parovima

-

-

Gerundio

-

Pronomi - pronomi diretti (deboli o atoni) - pronomi diretti (forti o tonici) - pronomi indiretti dativi (forti o tonici) - pronomi indiretti e diretti accoppiati - pronomi diretti con i tempi composti

-

-

- prevazilazi probleme i moguće nejasnoće u komunikaciji - razvija samostalnost u upotrebi jezika - stvara radne navike

- slušanje audio zapisa, kratkih tekstova tipa: pjesme, dijaloga, razgovora, intervjua, kratke priče - Qvestionnario - Vero o falso korelacija: - Maternji jezik (fonološki, pravopisni, gramatičkosintaksički sistem)

132

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik to: naglašene i nenanaglašene zamjenice i združene forme prepoznaje i analizira forme prijedloga pravilno upotrebljava najfrekventnije prijedloge uočava značaj prijedloga za realizaciju padežnih značenja u italijanskom jeziku pravilno određuje mjesto ili položaj nečega ili nekoga u prostoru pravilno upotrebljava naglašene zamjenice u poziciji poslije prijedloga vlada pisanjem i izgovorom osnovnih i rednih brojeva pravilno kombinuje redne brojeve sa imenicom i pridjevom i slaže ih u rodu i broju brojčano izražava željenu količinu

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave

Preposizioni - di, a, da, in, su, con, per, tra, fra, - a destra, a sinistra, drito - preposizioni articolate

-

- razvija snalažljivost u različitim situacijama - razvija osjećaj otvorenosti i komunikacije

-

-

-

Numeri - cardinali - ordinali

-

- razvija osjećaj za tolerantnost

- služe kao tematska podloga za razvijanje jezičkih znanja i vještina

-

133

razvija osjećaj za odgovornost .učestvuju u diskusiji .congiuntivo imperfetto e trapassato . bojazan . pronalazi i pravilno koristi navedene glagolske oblike. imperativo di verbi iregolari) . feste e folclore la lingva in versi učenici: . vrste komunikacije.Tradizioni.treba da odbrani svoje mišljenje Socijalizacijski ciljevi učenik .slušaju autentične tekstove .futuro anteriore .povezano govori o stvarima koje poznaje i prenosi nečije mišljenje ili informacije .discorso diretto .forma passiva .Elementi di civilità .magari . verbi irregolari particolari trapassato remoto i modi indefiniti infinito infinito passato participio presente participio passato gerundio presente gerundio passato Formativni ciljevi učenik . chi.odgovaraju na pitanja .prepoznaje u tekstu i govornom iskazu.rješavaju zadatke višestrukog izbora . razumije i uvaži druge Preporuke za izvođenje nastave teme koje se mogu obrađivati: .pronalazi sličnosti i razlike u korišćenju prošlih vremena u italijanskom i maternjem jeziku .uočava specifične informacije u izlaganju .condizionale composto + che + congiuntivo Pronomi relativi .Giornali e TV .condizionale semplice + che + congiuntivo .razvija osjećaj za 134 . izrazi mišljenje.psihologija (crte ličnosti. uzdržanost.umije da savjetuje.daju naslov djelovima teksta .prvi strani jezik (morfologija.imperativo (imperativo e pronomi. cui. neizvjesnost.passato remoto.razvija sposobnost da sluša. vrijednosti. podsticanje samostalnosti i kreativnosti) . stavovi.razvija smisao za komunikaciju i za timski rad .congiuntivo presente . opšta književnost) .pravilno koristi na novim primjerima navedena glagolska vremena i načine.sastavljaju formalno i neformalno pismo .Maternji jezik i književnost (morfologija. vlada njihovim formama . preporučuje i predlaže .congiuntivo passato .che."si " passivante . sintaksa) . sintaksa. tako da zna da ispriča neku priču.učestvuje u .popunjavaju praznine u tekstu .stiče svijest o povezivanju različitih kultura .Razred: DRUGI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Verbi .rade na projektnim zadacima korelacija: .discorso indiretto Periodo ipotetico . ciò che Numeri .prepričavaju .prepoznaje stavove.congiunzioni o locuzioni da cui dipende il congiuntivo . emocije i okolnosti interakcije .

comparativo di minoranza .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .numeri decimali Formativni ciljevi učenik razgovoru koristeći pravilna jezička sredstva uz manja oklijevanja .bez pripreme učestvuje u razgovoru na temu .koristi određene fraze i izraze iz govornog jezika i iz stručne literature .frazioni .superlativo relativo 135 .comparativo di maggioranza .jednostavnim riječima i izrazima opisuje svoj budući profesionalni angažman Socijalizacijski ciljevi učenik jasnost i određenost u komunikaciji Preporuke za izvođenje nastave Gradi dell' aggettivo .comparativo di uguaglianza .

Il mondo giovanile .prati tok događaja prilikom dužeg izlaganja .aggettivi e pronomi dimonstrativi e pronomi indefiniti ."D". apostrofo.razvija osjećaj za lijepo ponašanje . frontalni i u parovima . posizione.projektni zadaci .učenici podnose usmeni izvještaj .teme koje se mogu obrađivati: .analiziraju književni tekst .Razred: TREĆI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Alfabeto .Il lavoro . eufonica.La cucina italiana .razvija osjećaj za komunikativnost Preporuke za izvođenje nastave .sastavljanje kraćih tekstova na zadate stručne teme .Scienza e tecnologia . pronalazi sličnosti i razlike Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija osjećaj za timski rad Nomi . .genere del nome .grupni rad učenika. popunjavaju praznine u tekstu .Elementi di civilità: . segni ortografici Formativni ciljevi učenik .pjevanje pjesmica na italijanskom jeziku . segni di punteggiatura.prepoznaje pri slušanju izlaganje u kome se poznati jezik javlja u novom kontekstu .učenici slušaju autentične tekstove i pišu bilješke.accento.koristi prethodno stečena znanja iz gramatike.formacione del femminile .plurale del nome alterato e del composto Aggettivi .uočava specifične informacije u složenijem govornom iskazu .Come sposarsi in italia .razvija osjećaj za pravilnije i preciznije izražavanje 136 . gradi .pronomi relativi e interrogativi . poredi i analizira njihovu pojavu u novim konstrukcijama gdje uočava greške.accordo.

Combinare nome e definizione .govori o sopstvenom iskustvu uz upotrebu već usvojenih fraza.pronomi allocutivi .prvi strani jezik (morfologija i sintaksa) . održava razgovor i mijenja temu .pravilno koristi odgovarajuće jezičke strukture.modi indefiniti: infinito. izraza i gramatičkih pravila . vokabular uz naglasak na pravilnu inerpunkciju i pravopis.complemento indiretto .Pro et contra 137 .periodo ipotetico concordanza di modi e di tempi korelacija: .indeterminativo .Completare liberamente le frasi .Sociologija (kultura.Scrivere un testo (circa iso parole) . participio. stručni tekstovi) raditi zadatke tipa: .congiunzone "che" .forma impersonale. sintaksa.complemento diretto .prepoznaje skriveno značenje rečenice ili izraza . Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Verbi .congiuntivo . CV.izražava emocije različitog intenziteta.partitivo .Maternji jezik i književnost (morfologija.poznaje jezik struke .Fare le domande .Ekonomija i pravo (stručni termini.determinativo . izrazi i fraze.locuzioni .concordanza del congiuntivo . opšta književnost) .piše različite vrste tekstova (formalno i neformalno pismo.čita duže i kompleksnije tekstove i u njima izvodi bitne informacije .posizione del pronomi .particelle pronominali Articolo .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Pronomi personali soggeto . "si" impersonale . gerundio .Scelta multipla . mediji) . vjerovatnoću .argumentovano iznosi svoje mišljenje za i protiv .formazione degli averbi .preposizioni semplici e articolate Formativni ciljevi učenik .razdvaja argumente za i protiv nekog stanovišta .verbi riflessivi intransitivi e pronominali .započne. esej) u kojima ugrađuje uobičajene fraze .preuzima inicijativu u razgovoru i naglašava bitne elemente .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .u svom tekstu iznosi prednosti i mane različitih tekstova na uvjerljiv način Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 138 .piše o svom pozivu .

. kako na teme iz svakodnevnog života tako i iz stručne oblasti Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija osjećaj za timski rad Preporuke za izvođenje nastave .elisione dužem izlaganju .prati i razumije dokumentarni film.razvija komunikativnost .čitaju različite vrste teksta i reaguju verbalno .discorso diretto .teme koje se mogu obrađivati: . rezimira.uso degli ausiliari .Imperativo . dramu .Opera lirica učenici: . futuro .troncamento . .forme alternative.Realtà politico amministrativa dell ' italia .govori o svom iskustvu i stvarima koje poznaje iz svakodnevnog života i iz stručne oblasti 139 . presente.u govoru uspijeva da recituje.Assistenza sociale .slijede uputstva .indicativo futuro semplige e anteriore .uočava suštinu sadržaja kao i pojedinosti nekog složenijeg teksta uključujući stručne tekstove . igrani film.idea di passato.accento informacije u nešto .čitaju stručne tekstove i analiziraju iste .forma e uso . donosi zaključke .Realta sociale italiana .Mondo indicativo: . pjeva.Ecologia . prepričavaju Verbi .opisuju .Elementi di civilità .prepoznaje .punteggiatura poznate jezičke pojave koje se javljaju u novom kontekstu. nabraja.usi " modali " del futuro .Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Alfabeto .izdvaja pri slušanju .vrše poređenja.Posizione strategica dell ' italia .discorso indiretto .imperativo negativo.rezimiraju .accordo del participie passato .L' italia del turismo .indicativo presente .divisione in sillable potrebne .Realtà sociale italiana .

gradi - - korelacija: .Informatika . pjesme) .formazione.slušaju autentične tekstove (razgovor.prvi strani jezik (morfologija i sintaksa) . stručni tekst) uočava ideje i objašnjenja iz teksta uz pomoć rječnika prepoznaje poruku stručnog teksta pronalazi u dužem tekstu tražene informacije i objedinjuje ih kako bi ispunio zadatak sastavlja i piše kratku biografiju.dal discorso diretto all' indiretto .possibilità . priču. referat.Likovna umjetnost . numero. genere. sostantivo.Periodo ipotetico . drama) . ulaže žalbu i daje primjedbe učestvuje u razgovoru o stručnoj temi i pri tome eksplicitno izražava svoje mišljenje i brani ga dajući objašnjenja. lirika. opis. roman. odlomak iz kniževnog djela. molbu piše izvještaj. argumente i komentare čita i brzo prelazi složeniji tekst (npr.impossibilità Formativni ciljevi učenik kritikuje.discorso diretto libero .realtà .Maternji jezik i književnost (sintaksa.igraju uloge - - - Aggettivi . intervju.verbi introduttivi . accordo. rezime na temu iz stručne oblasti i iznosi svoje mišljenje uz pravilnu interpunkciju i pravopis Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave učenici: .Fizičko vaspitanje (sport) raditi zadatke tipa: ∗ Scelta multiplaCompletar e liberamente le trasi ∗ Fare le domande ∗ Composizione scrita (circa zoo parole) 140 . savjetuje.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .

Zagreb.J. J.usmeno. grafoskop. 7. . Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. dijaprojektor i folije za grafoskop. F. C. Jernej: Konverzacijska italijanska gramatika. Povezanost predmeta Znanja Imenice.M. P.pismeno . Utet.Jernej: Hrvatsko-italijanski riječnik. Beograd 2003. Minciarelli.M. prilozi. Bologna II Mulino. 9. Carocci. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .Ivan Klajn. . Firenze. 1999. Silvestrini. . glagoli. Torino Gramatike: . 1982. 1999. Zanichelli. . Armani.De Mauro: Vocabulario della lingua italiana. Trifone: Grammatica italiana con nozioni di linguistica. Nolit. projektno platno.5.Silvestrini: In Italiano 1. diplomirani profesor stranog jezika – Italijanski jezik. Italijansko-srpski riječnik.pismeni zadaci (rade se dva pismena zadatka. 6. V. Bologna . Teacher: Insegnare la lingua straniera. 1988. po jedan na kraju polugodišta. Okvirni spisak literature i drugih izvora . Školska knjiga. Perugia. glagoli. Školska knjiga. .P. Edizioni guerra. Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionom periodu. Firenze.Visoka stručna sprema. Zagreb 2003. pridjevi. Pavese: L' Italiano e L' Italia. 2002. brojevi Poslovna komunikacija i Komunikacija sa poslovnim birotehnika partnerima i strankama Telefonski razgovori Sastavljanje CV-a.T. 2. zamjenice. 1986. u svakom razredu). .Zingarelli: Vocabulario della lingua italiana.Računar. 8. Chiacchella. Perugia. Rječnici: . poslovnog pisma 141 .Jernej: Italijansko-hrvatski riječnik. J. pridjevi. 2001. Balboni: Educazione bilingue.Vedovelli: Guida all ' italiano per stranieri. .M. najmanje jednom u klasifikacionom periodu. Bura.P.Chiuchiu.Diadori: Insegnare Italiano per stranieri. Dejanović. Perugia. Dejanović. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika U toku klasifikacionog perioda znanje se provjerava i ocjenjuje: . La nouva Italia. Roma. Dardano. M. brojevi Korespondencija Komunikacija sa strankama Poslovno dopisivanje Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Maternji jezik i kniževnost Imenice. .M. 1999. zamjenice. Edizioni guerra. Školska knjiga. . Edizioni guerra. . E. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .M. R. Zagreb 2003. prilozi.

.razvijanje logičkog mišljenja i prihvatanje savremenog koncepta razvoja.sticanje samopouzdanja.razvijanje interesovanja učenika prema proširivanju i produbljivanju znanja. uočava greške. .sticanje osnovnih znanja o preduzetništvu i biznisu.osposobljavanje učenika da razlikuje koncept biznisa i preduzetništva s jedne strane i menadžment koncept s druge. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3. .upoznavanje uloge države u stvaranju uslova za biznis i preduzetništvo. . .osposobljavanje učenika da prepoznaje optimalne uslove za biznis i preduzetništvo.12. . PREDUZETNIŠTVO I BIZNIS 1. .1.prihvatanje globalizacije i ukidanje granica slobodnom protoku roba. . obrazlaže i predlaže rješenja.osposobljavanje učenika da sam izvodi zaključke. Opšti ciljevi nastave . 142 . Naziv predmeta: PREDUZETNIŠTVO I BIZNIS 2.2. ljudi. samostalnosti i kreativnosti. kapitala i informacija.

razlikuje "sigurnog" državnog .preuzima ideja.razvija mišljenje postulate biznisa sopstvenih potreba .navodi primjere . realizaciju biznis stav prema novcu individualizam.razbijanje preduzetništva i preduzetništvo stereotipa biznisa .usvaja globalne biznisa postavke biznisa vrijednosti .uspostavlja .Razrada poslovne ideje 143 .4.upoznaje pojam preduzetništvo i posla preduzetništva i menadžment .razlikuje biznis i . izbora i . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Pojam . rizik. ideje ("novac nije cilj. sloboda između slobode odgovornost izbora.uočava vezu biznis za njeno ideje i njenog finansiranje finansiranja . odgovornosti za .razvija biznisa . globalizacija.upoznaje pojam (radno mjesto) u preduzetništvo menadžmenta državnom sektoru sa biznisom i uočava osnovne razlike Osnovne postavke .upoznaje osnovne .uočava zavisnost potreba biznisa od potreba .razumije dilemu: između globalizacija ili globalizacije i zatvorenost razvoja biznisa nacionalne privrede .uspostavlja vezu .uspostavlja vezu .radi piramidalnu već sredstvo da se sinergija) šemu hijerarhije cilj ostvari") .razvija osjećaj za Preporuke za izvođenje nastave seminarski rad: . poslovna .navodi primjere .razumije dilemu: poslovnih ideja i "imati poslovnu njihovog ideju" ili "imati finansiranja novac" . i uspostavlja veze samostalnost u upravljanje sa biznisom donošenju odluka novcem.razumije dilemu: «ili-ili» sa višestrukim izborom Biznis u .upoređuje rad motivisanost za .obrazlaže prioritet između hijerarhiju potreba biznis ideje i novca .uočava značaj informatičkoj ekonomsku informacija ekonomiji ravnotežu i . . preuzimanja pronalazi rješenja motivacija.analizira .istražuje i informacija.razvija pozitivan inovacija.analizira osnovne .razvija (potrebe.

upoznaje pojam korporacije kao oblika preduzetništva .poznaje ekonomsku ravnotežu .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .upoređuje inokosnog vlasnika.analizira politiku "jeftinog novca" i restriktivnu monetarnu politiku.obrazlaže proces razvitka Formativni ciljevi učenik potpunu konkurenciju .Formiranje akcionarskog kapitala .objašnjava ključne postulate holističkog pristupa (kompleksnost.obrazlaže uticaj spoljnotrgovinske politike na razvoj preduzetništva Korporacija-najviši nivo u razvoju preduzetništva .prepoznaje nematerijalne resurse u ekonomiji (informacije.analizira uticaj izvoza na preduzetništvo .razlikuje materijalne i nematerijalne resurse (upoređuje manuelni rad i informacije) Socijalizacijski ciljevi učenik zajedništvo (sinergija) i usklađivanje interesa Preporuke za izvođenje nastave .uloga države u ekonomiji i biznisu . kao i njihov uticaj na biznis i preduzetništvo .obrazlaže uticaj monetarne politike na razvoj preduzetništva . prostor) Uloga države u stvaranju ambijenta za efikasan biznis i preduzetništvo .objašnjava osnovne postavke nove ekonomske paradigme .poznaje mehanistički i holistički pristup u ekonomiji . vrijeme. sinergija) .-upoređuje direktne i indirektne poreze i uticaj na biznis i preduzetništvo .obrazlaže uticaj fiskalne politike na razvoj preduzetništva .shvata ulogu države kao subjekta koji određuje "pravila igre".analizira poželjnost i stepen uloge države u ekonomiji (uočava prednosti i nedostatke) .analizira odvajanje svojine od upravljanja u korporaciji .Odvajanje vlasništa od upravljanja u akcionarskom društvu 144 .razvija svijest o potrebi ulaganja novčanih sredstava za kupovinu akcija seminarski rad: . partnersku firmu i korporaciju sa stanovištva .poznaje ključne istorijske uloge države u ekonomiji . haos. dajući jednake šanse svim učesnicima debata: .

poznaje formiranje upravnih odbora u korporacijama Formativni ciljevi učenik preduzetništva analizira sličnost savremenih akcionara i rentijera razlikuje aktivne i pasivne akcionare analizira uticaj prodaje akcija na poslovni uspjeh korporacije upoređuje institucionalne investitore kao vlasnike akcija analizira uticaj nevlasničkih grupa na preduzetništvo analizira suprotstavljene interese vlasnika akcija i preduzetnika Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - - 5.Informativni ciljevi i sadržaji učenik korporacije .obrazlaže i poznaje institucionalne investitore . grafoskop.poznaje nevlasničke grupe u korporaciji (radnici. 8. Podgorica. Podgorica. .objašnjava pojam svojinske demokratije .: Psihofiziologija biznisa. 2003. 145 .U toku klasifikacionog perioda znanja se provjeravaju usmeno.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.: Preduzetništvo i biznis.Učionica opremljena računarom sa odgovarajućom programskom opremom i priključkom za Internet.Visoka stručna sprema sa područja ekonomije. 2003 6. 1996.Vukotić V. . diplomirani ekonomista. potrošači) .Drašković V.poznaje pojam «glasanja nogama» (prodaja akcija od strane malih akcionara) . najmanje jednom u klasifikacionom periodu. Ekonomski fakultet. Okvirni spisak literature i drugih izvora .Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u toku tog perioda.Vukotić V. 7. Fakultet za pomorstvo. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . .: Ekonomija za menadžere. Ekonomski fakultet. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .objašnjava uzroke i potrebu depersonalizacije svojine . . Kotor.upoznaje akcionarsku svojinu . projektno platno i folije za grafoskop. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .

9. Povezanost predmeta Znanja Državno regulisanje ekonomije Faktori prizvodnje Preduzetništvo i menadžment Preduzetnik i preduzetnička djelatnost Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osnovi makroekonomije Opšta uloga države u stvaranju ambijenta za efikasan biznis Osnovi makroekonomije Pojam preduzetništva Pravo Privredni subjekti 146 .

.upoznavanje osnovnih karakteristika najvažnijih grupacija i tržišta u kojima se odvija robna razmjena i trgovina na primjerima pojedinih zemalja svijeta. Opšti ciljevi nastave .upoznavanje karakteristika tržišta roba i usluga. .shvatanje pravaca razvoja međunarodne trgovine. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3. . . .razumijevanje položaja Crne Gore u svjetskoj trgovini i podjeli rada. posebno na relaciji razvijeni. . . 147 .nerazvijeni.pružanje znanja o prirodnim i antropogenim činiocima ekonomsko-teritorijalnog kompleksa i zakonitostima u razvitku i geografskom rasporedu.2.sticanje znanja o najnovijim ekonomskim i geografskim promjenama u svjetskoj proizvodnji i trgovini i uticaju političkih faktora na te promjene. EKONOMSKA GEOGRAFIJA 1. .razvijanje osjećaja internacionalizma na osnovu poznavanja i razumijevanja ekonomsko-geografskih osobenosti savremenog svijeta.upoznavanje ekonomskih kretanja u međunarodnoj trgovini.1. Naziv predmeta: EKONOMSKA GEOGRAFIJA 2.razumijevanje ekonomsko-geografskog i političko-geografskog položaja svoje zemlje u savremenom svijetu i na međunarodnom tržištu.13.

predviđa buduće ekonomskonjihovu procese na političkim tokovima komplementarnost međunarodnom .politički faktori u .upoznaje tržište EU primjerima zemalja među ljudima na primjerima Evrope pojedina razvijenih zemalja tržišta sa njihovim .savladava osnovne tržištima i pojmove političkoj podjeli regionalizacije svijeta svijeta .upoznaje osnovne međunarodnu pojmove o trgovinu regionalnim .upoznaje se sa značajem saobraćaja u međunarodnoj trgovini Tržišta Evrope i ZND .analizira na .shvata značaj .informiše se o uticaju pojedinih ekonomskih i političkih faktora u svjetskoj trgovini .4.analizira .prihvata razlike .upoznaje osnovne regijama i političkoj podjeli svjetskoj trgovini pojmove o regionalnim svijeta i o položaju regijama i tržištima svoje zemlje u problemu .poznaje značaj pristupanja regionalnim organizacijama na temelju robne razmjene i njenog nivoa u evropskim 148 .analizira političke takvoj podjeli regionalizacije uticaje na .upoređuje tržišta karakteristikama savremenim zemalja EU i .upoznaje i tržištu u skladu sa upoređuje dostignutim nivoom dostignuti nivo na primjerima integracije i pojedinih zemalja trgovine između zapadnih i istočnih zemalja Evrope .razvija svijest o diskusija: svijeta i Crne Gore pojmove o ekonomsko. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Preporuke za Formativni ciljevi sadržaji ciljevi izvođenje nastave učenik učenik učenik Regionalna tržišta .upoznaje regionalnointegrativnih regionalnu i političku podjelu procesa integracijsku Evrope podjelu Evrope .razvija pripadnost .analizira osnovne .

upoznaje osnovne odlike razvijenih vanevropskih zemalja .identifikuje značaj ukupne razmjene roba u Crnoj Gori .procjenjuje komplemetarnost tržišta razvijenih zemalja .upoznaje tržište nerazvijenih zemalja i njihove odlike .analizira značaj i udio razvijenih zemalja u svjetskoj trgovini .upoznaje tržišta pojedinih proizvoda u Crnoj Gori .razvija kritički odnos prema ekonomskim prilikama u Crnoj Gori istraživački rad: .definiše i upoređuje značaj tržišta nerazvijenih zemalja .Informativni ciljevi i sadržaji učenik okvirima .poznaje značaj razvijenih zemalja u svjetskoj trgovini Tržišta nerazvijenih zemalja svijeta .navodi udio pojedinih proizvoda na tržištu Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .upoznaje odnose razvijenih i nerazvijenih zemalja na međunarodnom tržištu Tržište Crne Gore .analizira osnovne odlike tržišta nerazvijenih zemalja .razvija kritičko mišljenje prema savremenim tendencijama u međunarodnoj trgovini .upoznaje pojedina tržišta i njihov udio u svjetskoj trgovini .upoređuje robnu razmjenu razvijenih zemalja .upoznaje tržište razvijenih vanevropskih zemalja .upoznaje tržište istočne Evrope na primjerima razvijenih zemalja Tržišta vanevropskih razvijenih zemalja .analizira tržišta vanevropskih razvijenih zemalja .razlikuje značaj privrednog razvoja na socijalnu uređenost države i opšte uslove života .analizira tržište u Crnoj Gori .upoznaje položaj nerazvijenih zemalja u svjetskoj trgovini .upoznaje tržišta razvijenih zemalja i izvodi zaključke o dostignutom nivou .Odlike turizma u Crnoj Gori 149 .

.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima..: The Internet on Earth – A Geography of Information. grafoskop.. Nikšić.Đurić V.upoznaje unutrašnju trgovinu u Crnoj Gori Ekonomsko . . 1991. najmanje jednom u klasifikacionom periodu.Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda.Usmena provjera znanja.: Ekonomska geografija svijeta. i u međunarodnoj trgovini i uopšte Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . projektno platno i folije za grafoskop. .upoznaje spoljnu trgovinu u Crnoj Gori .. Radojičić B. Unireks. Beograd.upoznaje glavna međunarodnim obilježja odnosima i udio u regionalnih međunarodnoj grupacija i veze trgovini Crne Gore sa njima . .: Geografija Crne Gore. Institut za geografiji PMF. Vukotić M.Geografske karte. . Burić M. diplomirani geograf. 150 . profesor istorije i geografije. Romelić J..upoznaje ekonomske odnose Crne Gore sa EU.analizira mjesto i Evropi Crne Gore u .upoznaje odlike turizma u Crnoj Gori . Wiley. Podgorica.: Politička geografija. Novi Sad. knjiga I. .analizira odnose geografske osnove naše zemlje sa integrativnih inostranstvom procesa u Crnoj Gori .razvija osjećaj pripadnosti širim evropskim integracijama diskusija: .Grčić M. 7.: Ekonomska geografija. 2002.. Popović S. Kasalica S.Kellerman A.Grčić M.Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik . 8. 2002. 1993. računar sa odgovarajućom programskom opremom i priključkom za internet.: Ivanović S. 1996.Radojičić B.Visoka stručna sprema: profesor geografije.Položaj Crne Gore u odnosu na međunarodnu zajednicu 5. Naučna knjiga. London. Lazić L. Naučna knjiga. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . Geografski fakultet. . 1980. Beograd.Bakić R. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . Beograd. DANU. Okvirni spisak literature i drugih izvora .: Geografija Crne Gore. 2000.: Industrijska geografija. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . .Tomić P. 6.. .

Povezanost predmeta Znanja Tržište Spoljnotrgovinski poslovi Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osnovi makroekonomije Regionalna tržišta Osnovi makroekonomije Međunarodna ekonomija 151 .9.

MARKETING 1.integralno sagledavanje instrumenata marketing miksa i njihov uticaj na potrošačku tražnju.osposobljavanje učenika da praktično primjenjuje znanja marketinga u uslužnim djelatnostima.2.sagledavanje pojma međunarodni marketing. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 72 72 72 72 3. značaju i metodologiji istraživanja tržišta. .1.14. . . Naziv predmeta: MARKETING 2. .razvijanje sposobnosti za elektronsku trgovinu. . Opšti ciljevi nastave . . . 152 .sticanje znanja o marketingu. .sticanje osnova za primjenu marketing koncepta u praksi.razvijanje sposobnosti za primjenu metoda marketinga radi povećanja profita preduzeća i zadovoljenja interesa potrošača.sticanje znanja o ciljevima marketinga.shvatanje savremene tendencije vođenja marketing politike.

istraživanjima .sastavlja plan planiranje marketinga marketinških . .objašnjava pojam.objašnjava plan informacija istraživanja tržišta .upoznaje .pojašnjava odnos marketingu Preporuke za izvođenje nastave .tražnja .upoznaje elemente tržišta: .domaći zadatak: sastavljanje plana realizacije proizvoda konkretnog preduzeća .navodi izvore konkretnom tržištu podataka u primjenjujući istraživanju tržišta metod posmatranja .vrši istraživanje na .opisuje marketing informacije informacioni sistem .razvija upravljanja interesovanje .vrši izbor izvora podataka informacija .pravi šeme aktivnosti organizacije .nabraja vrste informisanja Planiranje.određuje početnu .vrši selekciju.nabraja elemente marketinga i plana marketinga određuje ih u . tržište i .opisuje nastanak i konkurencije razvoj marketinga .analizira ponudu.4. informisanja sažima i klasifikuje .preuzima organizovanje i fazu u procesu odgovornost za kontrola marketinga planiranja donešene odluke . .prikupljanje i selekcija informacija o konkretnom proizvodu na tržištu .sastavljanje godišnjeg i operativnog plana 153 .pojašnjava konkurenciju na tržištu .objašnjava nužnost .prepoznaje uslove samostalnost u marketinga za nastanak radu .obrazlaže metode i ispitivanja prikupljanja .razvija trgovina tražnju i cijene komunikativnost i .nabraja primjenu sadržaj i proces primarnih i istraživanja tržišta sekundarnih izvora .cijene .obrazlaže segmentaciju tržišta Informaciona osnova .ponuda .sastavlja plan marketingom prema istraživanja tržišta . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Marketing.domaći zadatak: praćenje kretanja cijena određenog proizvoda na posmatranom tržištu .razumije pojam .razlaže skup .upoznaje pojam i potrošača na podjelu tržišta pojedine segmente .domaći zadatak: sastavljanje plana istraživanja konkretnog tržišta .

vrši izbor kanala prodaje .definiše pojam i podjelu marketinga .opisuje proces komuniciranja .nabraja kanale distribucije .vrši reviziju i predlaže izmjene u marketing aktivnostima Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave realizacije proizvoda posmatranog preduzeća .Informativni ciljevi i sadržaji učenik plana marketinga i drugih planova .vrši izbor kanala distribucije .objašnjava svrhu stalne kontrole marketinških aktivnosti . selekciju i testiranje odabranih ideja .objašnjava pojam proizvoda .obrazlaže klasični i savremeni sistem organizacije .vrši formiranje cijena .upoznaje princip organizovanja marketinških aktivnosti .pojašnjava uvođenje novog proizvoda i usluga u trgovini .uočava značaj uvođenja novog proizvoda u proizvodni program .razvija analitičnost u radu .upoznaje forme organizovanja marketinga .uočava značaj procesa .analizira faktore cijena .obrazlaže izbor metoda za formiranje cijena .bira lokaciju objekata prodaje i skladišta .vrši prikupljanje.obrazlaže životni ciklus proizvoda .koristi računovodstvene podatke i vrši analizu troškova .nabraja faktore politike cijena .nabraja potrošačke i industrijske proizvode .vrši klasifikaciju proizvoda .stiče radne navike domaći zadatak: .vrši diferenciranje cijena na konkretnom proizvodu .navodi oblike promocije Formativni ciljevi učenik .izrada grafikona životnog ciklusa proizvoda na osnovu datih podataka 154 .crta grafikon životnog ciklusa proizvoda .razumije instrumente marketinga .obrazlaže svrhu revizije marketinških aktivnosti Instrumenti marketinga .strategija distribucije .

Rakita B.Milisavljević M. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . 1996. grafoskop. Ekonomski fakultet. 2000. I.Grupa autora: Osnovi marketinga.: Marketing. Ekonomski fakultet. . Cetinje.: Marketing.upoznaje motive tražnje i kupovine .objašnjava ponašanje potrošača (ekonomski. .Učionica opremljena računarom sa priključkom za Internet i odgovarajućom programskom opremom. .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Ekonomska propaganda .. 1996. 6.izgrađuje profesionalnu etiku . . Hamić H.domaći zadatak: sastavljanje propagandne poruke za odabrane proizvode - 5.: Međunarodni marketing.obrazlaže troškove ekonomske propagande .tržišna politika preduzeća.M.Radulović D. Obod.Lovreta S. Kruševac. Ačić J.I. sociološki i psihološki model) . Okvirni spisak literature i drugih izvora .opisuje metode planiranja troškova ekonomske propagande . 155 . Beograd. .: Marketing.Mihailović B: Marketing.C. projektno platno i folije za grafoskop.. Beograd.principi za menadžere. Sarajevo. Svjetlost.nabraja prednosti i nedostatke propagandnih medija .razumije neophodnost zajedničke promocije proizvodnih trgovinskih preduzeća - Formativni ciljevi učenik komuniciranja utvrđuje značaj elemenata promocionog miksa vrši kreiranje propagandne poruke vrši izbor najefikasnijeg medija sastavlja oglas analizira zajedničku promociju trgovinskog preduzeća planira troškove propagande mjeri elastičnost prodaje u odnosu na ekonomsku propagandu Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . 1999. Beograd i Novi Sad.objašnjava pojam i podjelu ekonomske propagande . Zavod za nastavna sredstva.. 1993. 1990.

8. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . Povezanost predmeta Znanja Tržište Ponuda. tražnja. najmanje jednom u klasifikacionom periodu.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije .Znanja se provjerava i ocjenjuje usmeno.diplomirani ekonomista.Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda. 9. cijene Analiza podataka Pojam preduzetništva i biznisa Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osnovi makroekonomije Osnove tržišta Statistika Preduzetništvo i biznis Istraživanje tržišta Kanali prodaje Mehanizam djelovanja ekonomske propagande 156 .7. . . Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.

transportnim poslovima i specijalnim špediterskim poslovima. carinjenja i špedicije. smještaja carinske robe. svih vrsta carinjenja komercijalne i nekomercijalne robe.upoznavanje sa poslovima uvoza i izvoza robe. FCA. CIF.razumijevanje pojma i vrste carinskog postupka. FAS. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 72 66 138 72 66 138 3. .upoznavanje značaja špedicije.2. OSIGURANJE 2.savladavanje pojma carina.1. . morske zone i carinski režim u morskim zonama.upoznavanje pojmova: carinsko područje.upoznavanje uloge osiguranja u spoljnoj trgovini i u zaštiti imovine i lica. . provizija). ŠPEDICIJA. ŠPEDICIJA.15. . . DAF. Opšti ciljevi nastave . vrsta carina. .osposobljavanje učenika da na praktičnim primjerima i originalnoj dokumentaciji obavljaju posao osiguranja. reklamacija.prepoznavanje INCOTERMS klauzule (EXW. . podjele transporta. . carinskih propisa u Crnoj Gori i carinskih propisa u svijetu. CPT. carinsko-pogranični pojas. FOB. značaja transporta. Naziv predmeta: CARINE. . .poznavanje unutrašnje organizacije špediterskog poslovanja (poslovi akvizicije.osposobljavanje učenika za samostalan rad. DES. 157 . .sticanje osnovnih znanja o postavljanju organizacije osiguranja. OSIGURANJE 1. CFR.prepoznavanje pravnih sredstava u carinskom upravnom postupku. CIP. zakone o osiguranju i poslove špedicije. . CARINE. zaključivanje ugovora o špediciji. .osposobljavanje učenika da primjenjuju carinske zakone. DDP). DDU.osposobljavanje za razvrstavanje robe po carinskoj tarifi i prepoznavanje potrebnih dažbina u spoljnoj trgovini.

analizira osiguranje .nabraja opasnosti osnovu koje ugrožavaju .uočava značaj osiguranja i dobara osiguranja njegovu tehničku .uočava razliku između bonusa.razvija svijest o osiguranja mehanizam potrebi očuvanja .objašnjava osiguranika.rad na računaru (izrada digitalne dokumentacije) .upoznaje korisnika ekonomska načela osiguranja osiguranja .upoznaje elemente osiguranika i osiguranja osiguravača . odgovornost za osiguranje za tuđi detaljno obrazlaže donošenje odluke račun obaveze .razvija analitičnost osiguranja osiguravača u u radu .analizira .analizira dokumenti zaključivanje osiguranja ugovora o .detaljno obrazlaže rizik i upravljanje rizicima .razlikuje sigurnost i likvidnost Izvori prava i .objašnjava pojam .detaljno obrazlaže brokere i havarijske komesare .izrada obrazaca na računaru za razne oblike i vrste osiguranja 158 .upoznaje za tuđi račun. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Opšte karakteristike .preuzima .razlikuje posrednike u osiguranju .4. plaćanje premije odnosno ugovarača Preporuke za izvođenje nastave .razlikuje pojmove .razlikuje pojam .upoznaje osiguranju poslije dokumenta osiguranja i list osiguranja pokrića Oblici osiguranja . franšize i zone rizika .razlikuje pojmove premije osiguranja ugovarača i .upoznaje subjekte svijetu i kod nas osiguranja .detaljno obrazlaže razvoj osiguranja podjelu (klasifikaciju) osiguranja u CG Organizacija . malusa.rezimira istorijski .prepoznaje imovinu i lica funkciju osiguranja .

certifikat osiguranja. likvidaciju i formiranje predmeta detaljno obrazlaže postupak po prigovoru Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .izrada ugovora na računaru - - - - - - Procjena i likvidacija štete .osiguranja motornih vozila.navodi vrste osiguranja i objašnjava karakteristike: . list pokrića.osiguranja civila. potvrdu o sklopljenom osiguranju Slip i Cover note detaljno obrazlaže osiguranje u industriji detaljno obrazlaže osiguranje objekata u izgradnji i u montaži analizira osiguranje opasnosti od prekida rada usljed požara i drugih opasnosti (šomazno osiguranje) detaljno obrazlaže osiguranje od odgovornosti iz djelatnosti analizira osiguranje uskladištenja robe detaljno obrazlaže osiguranje građevinskih objekata i opreme na ugovorenu vrijednost detaljno obrazlaže osiguranje zaliha razlikuje osiguranje od provalne krađe i razbojništva razlikuje pojmove: prijavljivanje štete i njeno evidentiranje.osiguranja transporta i kredita Formativni ciljevi učenik osiguranja razlikuje polisu osiguranja. izviđaj i procjenu.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .objašnjava obavještavanje osiguravača o izmjenama rizika . .osiguranja imovine. . .upoznaje značaj procjene i likvidacije štete - .razvija analitičnost u radu - 159 .

provalna krađa.navodi vrste reosiguranja .razvija samopouzdanje Preporuke za izvođenje nastave 160 . kargo i kasko. avijacija. lična nezgoda.upoznaje dokumenta u reosiguranju Formativni ciljevi učenik osiguranika .detaljno obrazlaže i analizira pojam samopridržaja po riziku (požar.detaljno obrazlaže podjelu reosiguranja (aktivna i pasivna) .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Reosiguranje . transport.upoznaje pojam reosiguranja .) Socijalizacijski ciljevi učenik . motorna vozila itd.

prihvata.upoznaje specijalne špediterske poslove . utovara i pretovara robe .poštuje interese preduzeća kao lične interese .detaljno obrazlaže poslove ispostavljanja prevoznih isprava.analizira postupke istraživanja tržišta .detaljno obrazlaže podjelu transporta .upoznaje osnovne karakteristike međunarodne špedicije .upoznaje poslove izvoza .analizira organizaciju špetiterskih djelatnosti .vrši obračun troškova i fakturisanja .upoznaje pravnu regulativu u domaćoj i međunarodnoj špediciji .razumije poslove akvizicije .razvija pravilan stav prema interesima preduzeća .razumije poslove organizovanja. carinjenja.detaljno obrazlaže transportne klauzule kupoprodajnih ugovora .razlikuje pojmove dispozicije i instradicije .upoznaje poslove uvoza .Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Međunarodna špedicija .upoznaje tarifnokonjukturne poslove .upoznaje sajamske poslove . osiguranja i zbirnog prometa Socijalizacijski ciljevi učenik .radi na izradi dostavljanja ponude .uzorci originalne dokumentacije 161 .izrađuje predkalkulacije špediterskog posla i poslove vezane za zaključivanje ugovora .razumije ekonomsku funkciju međunarodne špedicije . organizovanja otpreme.vrši kontrolu dokumenata (reklamacija) .poznaje unutrašnju organizaciju špediterskog poslovanja .radi na izradi faktura .razlikuje pojam istovara.upoznaje dokumenta u međunarodnoj špediciji .razvija svijest o značaju saradnje Preporuke za izvođenje nastave . pakovanja i Formativni ciljevi učenik .popunjava špeditersku potvrdu .upoznaje pojam transportne djelatnosti .razumije pojam skladištenja i pakovanja robe .

upoznaje pojam carina i carinske tarife .odlučuje kada i kako treba izdati garantna pisma .razlikuje carinski sistem i carinsku politiku i međunarodne carinske konvencije .Informativni ciljevi i sadržaji učenik otpreme eksponata .detaljno analizira naše carinske tarife i međunarodne obaveze . pojam.razvija odgovornost u radu 162 .samostalno vrši zaključivanje ugovora o pakovanju .vrši zaključivanje sajamskih poslova .razlikuje pojam praćenja transporta i prevoz specijalnih tereta .navikava se na timski rad Carinsko poslovanje .razlikuje oslobađanje od plaćanja carine i posebne dažbine .samostalno obavlja poslove kvalitativnog i kvantitativnog prijema robe .popunjava tovarni list . značaj i vrste .upoznaje osnovne pojmove carinskog .upoznaje ugovore o vaganju i sortiranju robe Formativni ciljevi učenik . pravni značaj Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Carine i carinska tarifa .analizira zakon o carinskoj tarifi CG .vrši obračun troškova i fakturisanje .popunjava konosman .analizira pojam carinske linije.samostalno vrši zaključivanje ugovora o vaganju i sortiranju .detaljno obrazlaže carinsku vrijednost.

upoznaje pojam carinske robe i vrste .upoznaje postupak carinjenja robe u - - - .objašnjava carinski nadzor .razlikuje pojam carinske obaveze.upoznaje postupak carinjenja robe u međunarodnom kopnenom saobraćaju .upoznaje morske zone i carinske režime u njima .poznaje pojmove carinske obaveze i carinskog obaveznika Formativni ciljevi učenik ustanove carinske linije analizira pojam carinskog područja i posebne oblike carinskog područja analizira carinskopogranični pojas (vrste. širina carinskopograničnog pojasa) analizira morske zone i njihov pravni položaj razlikuje carinsku luku i carinsku zonu prepoznaje carinske robe i njihove vrste detaljno obrazlaže pojam carinskog nadzora razumije vrste carinskog sredstva za vršenje carinskog nadzora detaljno obrazlaže osnovne principe o podložnosti plaćanja carine .Informativni ciljevi i sadržaji učenik poslovanja . carinskog obveznika kao i pravni osnov za naplatu carine i drugih dažbina detaljno analizira carinski postupak u željezničkom i drumskom saobraćaju detaljno obrazlaže carinski postupak pri prevozu robe preko inostranog carinskog područja detaljno analizira carinski postupak u Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - - - Carinski postupak .upoznaje postupak carinjenja robe u vodenom saobraćaju .razvija sistematičnost u radu 163 .upoznaje carinske zone .

prepoznaje postupak ili način smještaja carinske robe .upoznaje carinjenje komercijalne i nekomercijalne robe Formativni ciljevi učenik saobraćaju na moru.upoznaje carinska skladišta i carinska smjestišta . graničnim rijekama i jezerima detaljno analizira vazdušni saobraćaj i vazdušni prevoz analizira carinsko vazduhoplovni nadzor kao i vazduhoplovni manifest analizira prijem carinske robe detaljno analizira smještaj carinske robe u carinske magacine razlikuje smještaj robe u carinska skladišta i carinska smjestišta analizira smještaj robe u konsignaciona skladišta i slobodne carinske prodavnice detaljno analizira carinjenje robe koju putnici uvoze i izvoze. carinjenje robe koju putnici nose sa sobom pri ulasku u Crnu Goru kao i postupak sa trgovačkim uzorcima Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .Informativni ciljevi i sadržaji učenik vazdušnom saobraćaju . carinski nadzor u putničkom prometu. graničnim rijekama i carinski postupak pri prevozu domaće robe.prepoznaje pojam carinskog obilježja - - - 164 . graničnim jezerima. privremenog uvoza opreme (lizing) .prepoznaje pojam privremenog uvoza i izvoza.upoznaje konsignaciona skladišta i slobodne carinske prodavnice .

Jovanović V. 6.Zakon o carinskoj teoriji – Službeni list RCG br. aparati za kopiranje i umnožavanje. osiguranje i carine.: Komentar zakona o osnovama osiguranja imovine i lica .Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda. Beograd.: Carine i carinsko poslovanje. telefonski aparat sa telafaksom i internet linijama. 16/2003. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .Marović B. Ineotemus – Merkur. .Janković J. .5. softveri za oblikovanje dopisa i dokumentacije. 7.diplomirani ekonomista. . Povezanost predmeta Znanja Ugovor o Ugovor o Ugovor o Ugovor o skladištenju špediciji prevozu osiguranju Pravo Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osiguranje Špedicija 165 .Stanković M. Ekonomski fakultet. 17/2003. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .Računari sa odgovarajučom programskom opremom. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . poslovna dokumentacija u spoljnotgovinskom poslovanju. Podgorica.: Osiguranje i špedicija. .Slavnić J. 9. Okvirni spisak literature i drugih izvora . načinu podnošenja carinske deklaracije – Službeni list RCG br. 8. špedicija. Carić: Međunarodni transport robe. . 2004. najmanje jednom u klasifikacionom periodu.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije .. katalozi proizvoda. 1999. Beograd .Pravilnik o obliku i sadržaju.S.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. oprema za multimedijalnu prezentaciju.Usmena provjera znanja.. Ekonomski fakultet.

.razumijevanje osnovnih procesa na finansijskom tržištu (emisija. Opšti ciljevi nastave .upoznavanje učenika sa pojmom. održavanje i kreiranje portfolia).povezivanje stručno teorijskih znanja sa kompetencijama u praktičnom obrazovanju. . posrednici). FINANSIJSKA TRŽIŠTA 1. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 66 66 66 66 3.2.16. . Naziv predmeta: FINANSIJSKA TRŽIŠTA 2.1. sekundarni promet.upoznavanje učenika sa osnovnim elementima teorije tržišta i bazičnim elementima investicione matematike.stvaranje uslova za dalje profesionalno usavršavanje u ovoj i srodnim oblastima. . . . OTC tržišta.razvijanje stručnih kompetencija za rad u institucijama finansijskog tržišta.ovladavanje osnovnim znanjima o instrumentima finansijskih tržišta.usvjanje osnovnih znanja o institucijama finansijskih tržišta (berza. . 166 . vrstama i karakteristikama finansijskih tržišta.

-utemeljuje na elemente tržišta novim primjerima kapitala proceduru .obrazlaže utvrđivanja cijena funkcionisanje na sekundarnim primarnih tržišta i tržištima proceduru primarne emisije . komercijalni spremnost za .principi funkcionisanja finansijskog tržišta grupni projekat: .poznaje osnovne funkcionisanja značaju pojmove.izrada investicionog prospekta vježbanje: .4.pojašnjava osnovne primjere rizika principe akcija i mjerenja funkcionisanja rizika finansijskih tržišta .upoznaje pojam i značaj sekundarnih tržišta Instrumenti .razvija .pojašnjava kratkoročnih organizacije u radu funkcije.obrazlaže prinose i efikasnosti rizike na finansijskih tržišta finansijskim tržištima .vrednuje značaj . osnovne elemente promet i cijene tržišta kapitala kratkoročnih .definiše zapis.analizira principe .obrazlaže osnovne .identifikuje: . Sadržaji / Standardi znanja predmeta / Operativni ciljevi Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Osnovni pojmovi .analizira specifične sistema kao tržišta aspekte prinosa i sastavnog dijela .upoznaje osnovne primarne emisije i karakteristike investicioni tržišta finansijskih prospekt derivata .shvata značaj tržišta prinosa i cijena procedure i .razrađuje modele . strukturu finansijskih i ekonomsku ulogu instrumenata novčanog tržišta .komparira finansijskih promptna i instrumenata terminska tržišta .pojašnjava prinos. bankarski Preporuke za izvođenje nastave diskusija: . ulogu i finansijskih tržišta finansijskog razvoj finansijskih .primjer analize prinosa i rizika investiranja u obveznice 167 .konkretizuje svake zemlje .interpretira .finansijskog bankarski kredit i motivisanost i tržišta lizing.razumije ulogu rizika privrednog sistema finansijskih tržišta .simulira modele .bliže pojašnjava efikasnost finansijskig tržišta Segmenti finsnijskog .razvija svijest o . certifikat o preuzimanje rizika kratkoročne depozitu.

analizira funkcionisanje fjučersa u praksi Socijalizacijski ciljevi učenik .interpretira značaj i ulogu depozitnih finansijskih instiucija .analiza rada brokersko-dilerskog društva .razvija svijest o značaju samoinicijativnosti u poslovanju .analizira konkretne slučajeve i komparira modele regulacije kod nas i u svijetu .razvija spremnost za preuzimanje odgovornosti seminarski rad: . sporazum o reotkupu .objašnjava osnovne elemente finansiranja obveznicama i analizira .upoznaje značaj i ulogu Centralne banke i depozitnih finansijskih institucija . fjučerse i opcije .Informativni ciljevi i sadržaji učenik finansijske instrumente duga . promptna i terminska tržišta.objašnjava značaj i ulogu osiguravajućih zavoda i penzionih fondova na finansijskom tržištu .rizike i prinose investiranja u obveznice .analizira značaj i ulogu penzionih fondova .ilustruje na primjrima iz prakse mehanizme funkcionisanja investicionih kompanija i brokersko-dilerskih društava .poznaje značaj i ulogu investicionih kompanija i brokersko dilerskih društava .upoznaje osnove portfolio analize.upoznaje finansiranje akcijama i inicijalne javne prodaje .prati berzanske izvještaje o akcijama i razumije inforamacionu efikasnost i alokaciju kapitala u funkciji inicijalne javne ponude .pojašnjava probleme i modele regulacije Formativni ciljevi učenik akcept. selekcije i menadžmenta Instrumenti i regulacija finansijskog tržišta .komparira sektor osiguranja sa bankarskim sektorom .razumije kauzalitet odnosa rizik-prinos Preporuke za izvođenje nastave .pojašnjava regulativu i regulatorna tijela na finansijskom tržištu .nabraja i definiše finansijske derivate.razvija svijest o potrebi regulisanja radnih procesa .metodom dodijeljenih uloga simulirati berzansko poslovanje 168 .utemeljuje na primjerima način rangiranja i amortizovanja obveznica .

poznaje pravila i vrste berzanskog poslovanja . .diplomirani ekonomista. Naučna knjiga. Beograd. Beograd.Dr.oprema za video produkciju. 169 . Beograd.Praćenje praktičog rada na času. . Beograd. 6. Tržište kapitala. .Usmena provjera znanja. terminsko berzanske poslove .Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u toku tog perioda. .poznaje pojam i vrste berzi .poznaje terminske berze. Života Ristić. Okvirni spisak literature i drugih izvora . Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .simulira primjere berzanskog trgovanja (u formi igre) . 2005.dijagnostifikuje razloge berzanskih oscilacija Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 5. 2003. najmanje jednom u klasifikacionom periodu. .Boško Živković. 2005. . Materijalni uslovi za izvođenje nastave . Zavet.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije .objašnjava organizaciju i rad berze . 8.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu usmenog provjeravanja znanja i praktičnog rada. Dejan Erić. 7.Dr. Naučna knjiga. Branko Vasiljević: Osnovi finansijskog tržišta. Podgorica.poznaje organizacione forme berze efekata . Unireks. Dejan Šoškić: Finansijska tržišta i institucije.Dr.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. Terminska tržišta.Dr.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .problematizuje primjere i slučajeve iz prakse berzanskog poslovanja .Računari sa internet vezom i odgovarajućom programskom opremom. Petar Ivanović. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . Finansijska tržišta i instrumenti. .1996.pojašnjava berzanske oscilacije Formativni ciljevi učenik . 1990. .

uloga i elementi. Kreditni poslovi. Povezanost predmeta Znanja Fond penzijskog i invalidskog osiguranja. Osiguranje: značaj. Osiguranje: značaj. Finansije Uloga penzionih fondova na finansijskom tržištu. uloga i elementi. vrste. Uloga osiguravajućih zavoda na finansijskom tržištu. Bankarsko poslovanje Uloga centralne banke i depozitnih finansijskih institucija. Fond penzijskog i invalidskog osiguranja. 170 . Poslovi sa hartijama od vrijednosti. Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Finansije Uloga penzionih fondova na finansijskom tržištu. Uloga osiguravajućih zavoda na finansijskom tržištu. Uloga bankarskog sistema u regulisanju novčanih tokova. Kratkoročni finansijski instrumenti duga. vrste.9.

.Opisuje kontrolu poslovanja banaka.Objašnjava postupak izdavanja dozvole za rad banke. .2.Uporeduje rad izvršnih organa sa radom ostalih organa u banci.Objašnjava ulogu centralne banke. . .Objašnjava termin banka-finansijsko preduzeće. . Naziv ispitnog kataloga: BANKARSKO POSLOVANJE 2. Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Pojam i razvoj banaka .Analizira bitne karakteristike bankarstva u razlicitim vremenskim periodima. Pravni aspekt banke .Opisuje ulogu organa upravljanja. STRUČNI ISPIT 2.1. . 3.Analizira značaj utvrđivanja i rasporedivanja prihoda i raspoređivanja dobiti banke.1.Opisuje ulogu organa rukovođenja.Navodi specifičnosti i sličnosti banke sa preduzećima iz drugih privrednih djelatnosti.Obrazlaže statut banke.Opisuje ulogu izvršnih organa. Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti bankarskog poslovanja. .Navodi osnovna obilježja savremenog bankarstva sa osvrtom na današnji bankarski sistem u CG. srednji i novi vijek). . .Objašnjava ugovor o osnivanju banke. . BANKARSKO POSLOVANJE 1. . Banka preduzeće.Razlikuje poslove u preduzeću.Objašnjava organizaciju rada i upravljanja banke. .Objašnjava postupak osnivanja banke.Navodi i objašnjava osnovne kriterijume za razvrstavanje banaka. . Organizacioni oblici banaka .Navodi bitne karakteristike komercijalne banke. . komercijalne i univerzalne. .Objašnjava karakteristike univerzalne banke.Navodi razlike između privrednih preduzeća i banaka.Analizira likvidnost banke. poslovne banke.Objašnjava osnovne karakteristike bankarstva (stari. Organizacija rada u banci . . .Objašnjava način organizacije rada u banci. .Prepoznaje bitne karakteristike i ulogu centralne banke.Analizira ulogu banaka u savremenim uslovima ekonomije. .Navodi bitne karakteristike poslovne banke. upis u sudski registar i sticanje svojstva pravnog lica. .Definise pojam preduzeća. . ISPITNI KATALOZI STRUČNO-TEORIJSKIH PREDMETA 2.Navodi bitne karakteristike investicione banke.Navodi prava i obaveze banke u pravnom prometu. . .1.Opisuje djelatnost banke. . . . 171 .

Razumije bilansnu strukturu banke kao i postupak uravnoteženja priliva i odliva sredstava. Razlikuje pasivne. Obrazlaže princip racionalnosti. Objašnjava pojam i značaj aktivnih bankarskih poslova. Obrazlaže princip sigurnosti. Objašnjava oročene depozite. Razumije cilj pasivnih bankarskih poslova. Navodi i objašnjava principe poslovanja banaka. Poznaje postupak izdavanja dozvole za rad banke. Analizira karakteristike srednjoročnih kredita. Poznaje sadržinu ugovora o osnivanju banke. Obrazlaže poslove pribavljanja sredstava u vidu dugoročnih kredita u zemlji i inostranstvu. Obrazlaže uslove za dobijanje kredita za pravna lica. Definiše pojam kredita i navodi vrste kredita. Upoznaje pasivne bankarske poslove. Razlikuje i upoređuje načine osnivanja banaka. Vrednuje značaj ostvarenja veće dobiti kao razlike između prihoda i rashoda. Zna faktore koji utiču na likvidnost banke. Obrazlaže princip javnosti. Prepoznaje kreditnu sposobnost dužnika. Navodi depozite po viđenju privrede i stanovništva. Objašnjava izdavanje blagajničkih zapisa. Razlikuje karakteristike hartija od vrijednosti. Navodi vrste bankarskih poslova. Objašnjava emisiju hartija od vrijednosti. Analizira značaj menadžmenta i organizacije u banci.Sadržaji Vrste bankarskih poslova - Načela bankarskog poslovanja Znanja i vještine Analizira sanaciju i likvidaciju banke. Zna i razlikuje načine pribavljanja kredita u zemlji i 172 . Razumije ciljnu funkciju banke. Obrazlaže zaduživanje kod drugih banaka. Obrazlaže princip rentabilnosti. Razlikuje faktore koji utiču na rentabilnost. Obrazlaže uslove za dobijanje kredita. Upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita pravnim licima. Upoređuje depozitne poslove prema rokovima i prema namjeni. Obrazlaže tehniku ispitivanja kreditne sposobnosti. Objašnjava posredničke bankarske poslove. Razlikuje prava i obaveze banke u pravnom prometu. Obrazlaže uslove za dobijanje kredita za fizička lica. Analizira karakteristike kratkoročnih kredita. odnosno maksimiziranje stope prinosa po jedinici akcijskog kapitala. Obrazlaže praćenje i kontrolu upotrebe kredita. Obrazlaže princip likvidnosti. aktivne i neutralne bankarske poslove. Upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita fizičkim licima. Obrazlaže princip ekonomičnosti. Objašnjava sopstvene bankarske poslove. Objašnjva komisione bankarske poslove.

Razlikuje načine odobravanja kredita. Objašnjava značaj deviznog tržišta. Objašnjava srednjoročne kredite (potrošački. Zna funkcije i osobine bankarskog menadžmenta. Opisuje elektronski platni promet. Objašnjava kreditni posao sa inostranstvom. Opisuje planiranje kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta. Sastavlja. Navodi sisteme međunarodnog plaćanja i objašnjava instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu. Navodi faktore koji utiču na razvoj elektronskog bankarstva. stambeni). Opisuje sisteme međubankarske komunikacije. lombardni kredit. Opisuje elektronsko finansijsko tržište i baze. Analizira aktivne bankarske poslove. Razumije tehniku odobravanja potrošačkih kredita. Razlikuje karakteristike i objašnjava instrumente marketinga. Upoređuje sisteme međunarodnog plaćanja. avalni kredit. Na primjerima u praksi objašnjava pojmove: menadžer i menadžment. Navodi sisteme međunarodnog plaćanja. blagajnički zapis. Upoređuje karakteristike kratkoročnih kredita: kredit na tekući račun. Navodi sisteme za prenos podataka sa berze. Navodi i objašnjava namjenu hartija od vrijednosti. Analizira karakteristike kreditnog posla sa inostranstvom. Razlikuje formalnu i materijalnu kreditnu sposobnost. Opisuje poslovanje hartijama od vrijednosti. 173 . Objašnjava dugoročne kredite (za osnovna sredstva. stalna i obrtna sredstva). Upoznaje elektronsko bankarstvo. Objašnjava pojedinačno namjenu hartije od vrijednosti: akcije. Obrazlaže značaj bankarskog menadžmenta. Definiše pojam hartije od vrijednosti. Interpretira rezultate rada uspješnog i neuspješnog menadžera. Objašnjava pojmove finansijskog tržišta i novčanog tržišta. Razlikuje i upoređuje načine i postupke za odobravanje kredita pravnim licima. obveznice. Razlikuje vrste kredita. Obrazlaže tržište kapitala. konosman. razrađuje i analizira plan kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta. eskontni kredit. skladišnica.Sadržaji Poslovi banaka sa inostranstvom Bankarski menadžment Finansijski informacioni sistem Hartije od vrijednosti - Finansijsko tržište Znanja i vještine inostranstvu. Objašnjava finansijski informacioni sistem. Objašnjava instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu. certifikat. Objašnjava sistem međunarodnog plaćanja. Objašnjava ulogu izbora izvora informacije.

Razlikuje kriterijume za klasifikaciju finansijskog tržišta. Dozvoljena pomagala Pomagala nijesu dozvoljena. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja. kapitala banke. . . 5. na prijedlog ispitivača. 174 . kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti. uspješnosti banke.Objašnjava knjigovodstvo i poslovne knjige banke.Analizira korišćenje računovodstvenih izvještaja za sagledavanje i praćenje: likvidnosti banke. Tip ispita .Analizira osnovne funkcije tržišta kapitala i dešavanja na tržištu kapitala. datog u ispitnom katalogu. Usmeni ispit traje najviše 20 minuta.Upoređuje karakteristike berzanske i vanberzanske trgovine. Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija. .Navodi ulogu berze i značaj berzanskih poslova.Objašnjava pojam i karakteristike bilansa banke. . Nastavnik/aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja. 6. . Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. . Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta. 4.Sadržaji Poslovna uspješnost banke Znanja i vještine .Analizira korišćenje računovodstvenih izvještaja o poslovanju za upravljačke svrhe.USMENO. .

Uporediti onsovne monetarne agregate.Objasniti pojedine vrste banaka. . Bankarstvo . . .Definisati osiguranje.1. granice i efekte javnih rashoda. .Analizirati ekonomske funkcije javnih rashoda. . . Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Uvod u finansije .Obrazložiti finansiranje osiguranja.2.Obrazložiti pojam i strukturu javnih potreba.Analizirati ulogu banaka u savremenom privređivanju. .Obrazložiti osnovne pokazatelje proizvodnje: društveni bruto proizvod. 3.Objasniti pojmove fiskalni sistem i fiskalna politika.Obrazložiti klasifikaciju javnih rashoda.Opisati pojam. . FINANSIJE 1.Analizirati osnovne pokazatelje proizvodnje i raspodjelu društvenog proizvoda. . . .Obrazložiti klasifikaciju javnih prihoda.Analizirati obim. .Uporediti klasične i moderne teorije javnih rashoda. . . .Analizirati ulogu banaka u organizaciji platnog prometa. funkcije i značaj novca.Objasniti osnovne ciljeve i dejstva oporezivanja. .Definisati nauku o bankarstvu.Objasniti pojedine vrste bankarskih poslova.Analizirati ulogu bankarskog sektora u regulisanju novčanih tokova.Objasniti podjelu finansija. .Objasniti nastanak i razvoj banaka. društveni proizvod i nacionalni dohodak. .Objasniti nastanak i suštinu osiguranja. . . nastanak.Analizirati sistem osiguranja u Crnoj Gori. Monetarne finansije . . . .Objasniti pojedine vrste javnih koristi.Objasniti osnovna načela javnih rashoda. . .Analizirati značaj osiguranja. . Javni rashodi .Definisati javne rashode.Analizirti uzroke i posljedice inflacije i deflacije.Analizirati osnovne funkcije javnih finansija.Pojasniti pojam i vrste inflacije i antiinflacione mjere. .Objasniti pojedine vidove osiguranja. .Definisati javne prihode. .Obrazložiti osnovne karakteristike i elemente poreza. . . Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti finansija.2.Definisati bankarske poslove. Javni prihodi .Objasniti javne rashode kao sistem državne intervencije.Analizirati osnove sistema javnog finansiranja u Crnoj Gori.Obrazložiti novčanu ravnotežu i stabilnost. Osiguranje .Pojasniti pojam deflacije.Definisati predmet proučavanja javnih finansija. Naziv ispitnog kataloga: FINANSIJE 2.Pojasniti značaj informacionog sistema za banke. . Osnovi javnih finansija . 175 . . .

Obrazložiti strukturu i izvršavanje budžeta. Objasniti osnovne funkcije budžeta. Razlikovati osnovne funkcije i funkcionalna područja poslovnih finansija. Analizirati budžetski sistem Crne Gore. Analizirati organizacioni položaj finansijske službe u preduzeću. potraživanjima i zalihama. Objasniti pojam i suštinu taksi. Objasniti osnovne karakteristike budžeta. Obrazložiti pokazatelje finansijske analize. Definisati evrotržište. karakteristike i razvoj javnih zajmova. Objasniti upravljanje novčanim sredstvima. Opisati pojam. Odrediti zadatke finansijske službe u preduzeću.Sadržaji Pojam platnog prometa - Budžetski sistem Međunarodne finansije Osnovi finansija u preduzećima Organizacija finansijskih poslova Znanja i vještine Objasniti osnovna poreska načela. Definisati međunarodne finansije. Obrazložiti pojam i izvore finansiranja preduzeća. Razlikovati finansijsku evidenciju u širem i užem smislu. Objasniti pojam i funkcije naknada. transformaciju i evaziju poreza. Objasniti pojam i suštinu doprinosa. Analizirati vrste. Razlikovati učesnike i nosioce platnog prometa. Objasniti zajednička ulaganja. Analizirati pojam i sadržaj poslovnih finansija. Objasniti međunarodno kretanje kapitala. Analizirati oblike finansijske situacije preduzeća. Definisati finansijsku politiku preduzeća. Razlikovati primjenu bilansnog i dinamičkog metoda u planiranju novčanih tokova. Objasniti pojam i djelove platnog bilansa. Analizirati uticaj evrotržišta na privredu Crne Gore. Analizirati poreski sistem Crne Gore. 176 . Definisati platni promet. Objasniti vrste poslova na evrotržištu. Analizirati javne fondove u Crnoj Gori. Razlikovati tehnike finansijske analize. Definisati pojam i suštinu budžeta. Analizirati prevaljivanje. Uporediti poreze i takse. Obrazložiti budžetsku ravnotežu. Objasniti funkcije poslovnih finansija. Analizirati značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru. Analizirati principe (načela) budžeta. Objasniti vrste plaćanja. Analizirati faktore i principe finansijske politike preduzeća. Izračunati pokazatelje likvidnosti. ulogu i značaj hartija od vrijednosti u finansiranju preduzeća. Objasniti budžetsku proceduru. Razlikovati kriterijume za podjelu finansijskih poslova preduzeća. Analizirati elemente finansijskog planiranja. Obrazložiti finansijsko poslovanje preduzeća. Nabrojiti i objasniti međunarodne finansijske organizacije.

Obrazložiti postupak korišćenja međunarodnog dokumentarnog akreditiva i drugih instrumenata platnog prometa sa inostranstvom.Popuniti instrumente gotovinskih plaćanja. . . .Sadržaji Instrumenti platnog prometa Instrumenti obezbjeđivanja plaćanja Platni promet sa inostranstvom Znanja i vještine .Objasniti pojmove devizni sistem i devizna kontrola.Popuniti instrumente bezgotovinskih plaćanja. .Obrazložiti u cjelini čekovni postupak. . 177 . . . Tip ispita . .Analizirati pojam i vrste mjenice i mjenične radnje. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja. . . . na prijedlog ispitivača. . Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija. .Obrazložiti transakcije plaćanja. Usmeni ispit traje najviše 20 minuta.Razlikovati nosioce i učesnike platnog prometa sa inostranstvom. .Odrediti karakteristike žiro i tekućeg računa i uplatnog računa javnih prihoda. .USMENO. 6. Dozvoljena pomagala Pomagala nijesu dozvoljena.Razlikovati vrste instrumenata platnog prometa.Obrazložiti detaljno način korišćenja instrumenata platnog prometa. Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika.Objasniti upotrebu kreditne kartice.Obrazložiti instrumente obezbjeđenja plaćanja.Obrazložiti postupak otvaranja poslovnih računa.Definisati platni promet sa inostranstvom. . 4. kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti. Nastavnik/aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja datog u ispitnom katalogu. .Objašnjava postupak naplaćivanja i plaćanja sa inostranstvom.Analizirati sredstva plaćanja sa inostranstvom. 5. Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta.Obrazložiti postupak sa akreditivom.

Razlikuje dokumentaciju.Razlikuje pojam robe.Uočava dejstvo rashoda i prihoda na bilans stanja.2.Navodi dokumentaciju. promjene koje utiču na . Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Sredstva i izvori sredstava . 3. Evidencija potraživanja od .Definiše pojam i vrste materijala. .1.Objašnjava knjiženje na analitičkom i sintetičkom kontu dobavljača.Knjiži u magacinskom.Knjiži rashode i prihode na uspješnim kontima. Evidencija trgovinske robe . .Prepoznaje pojam dužnika-kupca. . materijalnom i finansijskom knjigovodstvu gotove proizvode. .3. dobavljačima . .Objašnjava evidenciju kratkoročnih potraživanja plasmana i gotovine. Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti računovodstva.Pojašnjava podjelu rashoda i prihoda.Sastavlja početni bilans na osnovu inventara.Objašnjava evidenciju materijala u magacinskom. kupca .Knjiži sniženje i povećanje prodajne cijene robe.Vrši korekciju između stvarnog i knjigovodstvenog stanja. materijalnom i finansijskom knjigovodstvu.Opisuje prosto i dvojno knjigovodstvo.Objašnjava blagajničko poslovanje i blagajnički maksimum. . Prosto i dvojno .Nabraja instrument platnog prometa.Utvrđuje finansijski rezultat i sastavlja zaključni list.Razlikuje pojam početnog bilansa i bilansne ravnoteže. Evidencija materijala . .Uporedno knjiži na kontu žiro-računa i blagajne.Razlikuje metode prostog i dvojnog knjigovodstva. Evidencija gotovih . rashoda i prihoda . knjige dvojnog knjigovodstva Pojam i evidencija .Opisuje žiro-račun i njegovo otvaranje. . . Naziv ispitnog kataloga: RAČUNOVODSTVO 2. knjigovodstvo i poslovne . Početni bilans i poslovne . 178 .Knjiži na analitičkom i sintetičkom kontu kupaca. Evidencija poslovanja . Vremenska razgraničenja . bilans . Novčana sredstva .Izrađuje dnevnik blagajne. cijene i dokumentaciju. . .Knjiži evidenciju robe po nabavnim i prodajnim cijenama.Razlikuje i uočava razliku između osnovnih i obrtnih sredstava. poslovanja .Prepoznaje četiri osnovne bilansne promjene i njihov uticaj na bilans stanja. .Objašnjava pojam pasivnih vremenskih razgraničenja.Knjiži na kontima aktivnih i pasivnih vremenskih razgraničenja. .Prepoznaje pojam gotovih proizvoda cijene i proizvoda dokumentaciju. Evidencija obaveza prema . Evidencija blagajničkog .Objašnjava pojam konta aktivnih vremenskih razgraničenja. RAČUNOVODSTVO 1. preko žiro-računa .Pravi šematski prikaz sredstava i izvora sredstava.Opisuje evidenciju obaveza prema dobavljačima.

.Knjiži akontacije po službenom putu. .Sadržaji Evidencija kaitala i pravne forme preduzeća Evidencija poslovanja banke Evidencija gotovine i gotovinskih ekvivalenata Evidencija plasmana i izvora sredstava banke Evidencija hartija od vrijednosti.Knjiži kratkoročne i dugoročne plasmane i kredite. .Prepoznaje hartije od vrijednosti.Prepoznaje pojam.Knjiži evidenciju gotovinskih depozita kod Narodne banke. . Prepoznaje i kjiiži finansijsku i nefinansijsku imovinu. Evidentira obaveze. Prepoznaje budžetski cilj. Objašnjava kontni okvir za budžetski sistem. funkcije i sadržaj konta. . obim i konsolidovan račun trezora. Specifičnosti knjigovodstva i budžetskih korisnika Evidencija budžeta i budžetsko računovodstvo Sistem glavne knjige i trezora 179 . Knjiži izvore sopstvenih sredstava i kapitala. Knjiži prihode banke. . Knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja. Izrađuje bilans uspjeha banke.Knjiži formiranje i promjene na kapitalu.Uočava specifičnosti knjigovodstva i poslovnih knjiga banke. .Definiše kapital i pravne forme preduzeća. Opisuje budžetsku klasifikaciju. Izrađuje i knjiži gubitak banke. . . . . Razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode.Prepoznaje hartije od vrijednosti.Knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje). . .Opisuje gotovinu i gotovinske ekvivalente. . . . . . osnovnih sredstava i drugih sredstava banke Godišnji obračun i finansijski izvještaj banke Znanja i vještine .Razlikuje i knjiži nematerijalna ulaganja i druga sredstva banke. nematerijalnih ulaganja.Knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti.Prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja.Knjiži novčana sredstva u blagajni. Sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke.Objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala.Evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom.Pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja.Objašnjava potraživanje po osnovu prodaje i obezvređivanje potraživanja.

4. Dozvoljena pomagala: digitron. Nastavnik/aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja. kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti. 5. Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta. Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. Usmeni ispit traje najviše 20 minuta. 6. Tip ispita: USMENO. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja. datog u ispitnom katalogu. 180 . kontni plan. Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija. na prijedlog ispitivača.

Izračunati koeficijent obrta osnovnih sredstava.Izračunati rentabilnost rada. . poslovanja .Obračunati zarade radnika.Analizirati načine raspodjele neto-dobiti. organizacionu strukturu subjekat privređivanja preduzeća I vrste preduzeća. koristeći određene metode kalkulacije.Izračunati ekonomičnost rada.Objasniti vremenski i funkcionalni način amortizovanja osnovnih sredstava.Objasniti raspodjelu rezultata poslovanja preduzeća.Objasniti pojmove: sredstva. . .Analizirati odnos zarade-motivacija.Objasniti osnivanje i prestanak rada preduzeća. . Ekonomski principi poslovanja . Sredstva i izvori sredstava .2.Objasniti pojam zarada. 3. preduzeća izvori sredstava. amortizovane i tržišne vrijednosti osnovnih sredstava. . razvoj. preduzeća .Uspostaviti vezu između nabavne. Ulaganja u reprodukciju . . .Objasniti strukturu izvora sredstava preduzeća. Rezultati poslovanja .Objasniti razliku između fiksnih i varijabilnih troškova.Izračunati fiksne i varijabilne troškove. obrtna i ostala sredstva i analizirati razlike između njih.Analizirati ukupne troškove i njihov uticaj kod poslovnog odlučivanja.Nabrojiti elemente preduzeća i objasnii uticaj elemenata preduzeća na privredni rast i tehnološki razvoj. . . Raspodjela rezultata .Izračunati produktivnost rada.Izračunati troškove prema: elementima procesa rada.Uspostaviti vezu između ukupnog prihoda i dobiti preduzeća.Izračunati cijenu koštanja.1. . . POSLOVNA EKONOMIJA 1. imovina.Objasniti nastanak.Definisati rezultate poslovanja preduzeća (ukupan preduzeća prihod i dobit preduzeća). 181 .Izvršiti obračun amortizacije osnovnih sredstava prema vremenskom i funkcionalnom načinu amortizovanja. mjestu nastanka i nosiocima. . .Objasniti potrebe i način zadovoljenja potreba. . Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Preduzeće kao osnovni . . amortizacija. . Naziv ispitnog kataloga: POSLOVNA EKONOMIJA 2. . .Navesti podjelu troškova prema različitim kriterijumima. sadašnje. .Definisati utroške i troškove i prepoznati razliku između utrošaka i troškova. . Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti poslovne ekonomije.Definisati osnovna. .Nabrojiti i objasniti ekonomske principe poslovanja.4.

Objasniti funkciju proizvodnje.Objasniti pojam.Objasniti vrste i komponente menadžmenta. 182 . .Uočiti razlike između društva sa ograničenom i neograničenom odgovornosti. .Objasniti funkciju upravljanja.Navesti organizacione oblike preduzeća i njihove osnovne karakteristike. .Objasniti funkciju nabavke.Analizirati organizaciju unutrašnjeg transporta.Navesti karakteristike javnih preduzeća. . Usmeni ispit traje najviše 20 minuta.Utvrditi karakteristike strukturisanja opreme.Sadržaji Razvoj preduzeća Organizacija poslovanja preduzeća Menadžment savremene organizacije Organizacioni oblici preduzeća Organizacija funkcija u preduzeću 6. . . . kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti. 5. Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. na prijedlog ispitivača. Tip ispita: USMENO. . datog u ispitnom katalogu. . . .Analizirati faktore koji utiču na razvoj preduzeća. Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta. ekonomičnost i rentabilnost.Analizirati instrumente marketinga. 6. .Objasniti potrebe. Dozvoljena pomagala Pomagala nijesu dozvoljena.Uočiti razlike između ortačkog i komanditnog društva.Objasniti pojam i podjelu menadžmenta. 4.Objasniti organizaciju radnog kolektiva.Uočiti razlike između društva lica i društva kapitala. .Analizirati metode i tehnike u okviru funkcije rukovođenja. . . . . .Objasniti funkciju prodaje. . .Sastaviti plan istraživanja tržišta za zadate uslove. . . Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija.Nabrojiti motive zaposlenih.Navesti funkcije preduzeća.Objasniti postupak organizacije funkcije izvršenja. . . . Marketing kao poslovna koncepcija savremenog preduzeća Znanja i vještine . Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja. .Analizirati akcionarsko društvo.Objasniti metode istraživanja tržišta.Analizirati kriterijume za procjenu složenosti .Objasniti potrebu razvoja preduzeća. značaj i vrstu tržišta. Nastavnik /aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja. . motive i ponašanje potrošača.Analizirati faktore koji utiču na produktivnost.

Nastavnici/aktivi definišu konkretne. vremena.Ciljevi ispita Na praktičnom dijelu stručnog ispita kandidat treba da pokaže: . . zahtjevi Pokazatelji proizvodnje: društveni bruto proizvod. koji treba da su ujednačeni po težini za sve kandidate. Finansije.2.2.samostalnost u korišćenju literature i drugih izvora. STRUČNI RAD 1.racionalno korišćenje materijala. u toku školske godine u kojoj završava razred. Kandidat radi zadatak samostalno.stepen povezanosti stručnoteoretskih i praktičnih znanja. Znanja koja obuhvata projektni zadatak/seminarski rad Sadržaj Pokazatelji proizvodnje Opis. nastanak i razvoj novca Vrste i vrijednost novca Navesti funkcije novca Objasniti novčanu ravnotežu i stabilnost Kako se izračunava količina novca u opticaju Definisati inflaciju Objasniti uzročno-posljedičnu vezu inflacije Podjela inflacije Analizirati antiinflacione mjere Objasniti i uporediti devalvaciju i depresijaciju Objasniti i uporediti revalvaciju i apresijaciju Novac Inflacija 183 .poznavanje i poštovanje važećih zakona i drugih propisa u državi. predstavljanju i argumentovanju stavova.samostalnost u komunikaciji. 3. sistematičnost u radu. pojedinačne zadatke. završetak i rok predaje radova. Poslovna ekonomija ili Statistika. . predstavljanju i vrednovanju predloženih rješenja. Naziv ispitnog kataloga: Ispitni katalog praktičnog dijela stručnog ispitastručni rad 2.prepoznavanje i analizu privrednih procesa i problema sa različitih apekata. .poznavanje propisa za obezbjeđenje zaštite na radu i zaštite okoline. Sadržaj ispitnih zadataka određen je okvirnim spiskom zadataka ili njihovom kombinacijom. . . .pravinu upotrebu stručne terminologije. 4. Uputstvo za sprovođenje praktičnog dijela stručnog ispita Kandidat za praktični dio stručnog ispita priprema seminarski ili projektni zadatak. njihovom rješavanju. . energije. datih u ispitnom katalogu. društveni proizvod i nacionalni dohodak Raspodjela društvenog proizvoda i nacionalnog dohotka Objasniti dio dohotka za državne potrebe.samostalnost u uočavanju problema. Ispitni odbor propisuje početak. Zadaci se odnose na materiju predmeta: Računovodstvo. Osnovi makroekonomije. Sastavni dio praktičnog dijela stručnog ispita je odbrana urađenog zadatka. . javnu potrošnju i akumulaciju Pojam. usaglašeni između nastavnika stručnoteorijskih predmeta i praktične nastave.

granica i efekti javnih rashoda 184 .Sadržaj Novčana masa Opis. zahtjevi Definisati novčanu masu Šta podrazumijeva kreiranje novčane mase Definisati optimalnu novčanu masu i matematički je prikazati Uloga centralnih i poslovnih banaka u regulisanju novčanih tokova Likvidnost banaka Definisati nauku o bankarstvu Objasniti nastanak i razvoj banaka Analizirati ulogu banaka u savremenoj privredi Objasniti pojedine vrste banaka Šta su bankarski poslovi i kako se dijele Objasniti pojedine vrste bankarskih poslova Uloga banaka u organizaciji platnog prometa U čemu je značaj informacionih sistema za banke Pojam osiguranja Objasniti nastanak i suštinu osiguranja U čemu se ogleda značaj osiguranja Objasniti pojedine vrste osiguranja U čemu se sastoji finansiranje osiguranja Analizirati sistem osiguranja u Crnoj Gori Pojam i predmet nauke o javnim finansijama Objasniti pojam fiskalne politike Koji su ciljevi fiskalne politike i kako se ostvaruju Budžet kao instrument fiskalne politike Pojam i značaj javnog sektora Objasniti osnovne funkcije javnih finansija Analizirati sistem javnog finansiranja u Crnoj Gori Šta su javne potrebe a šta javne koristi Šta su javni rashodi i u čemu se ogleda njihova specifičnost Objasniti razliku između klasičnog i modernog shvatanja javnih rashoda Navesti tri grupe potreba za javnim rashodima u savremenoj državi Osnovna načela javnih rashoda Rashodi u novcu i rashodi u naturi Redovni. vanredni i godišnji rashodi Primarni i sekundarni rashodi Lični i materijalni rashodi Rashodi prema objektu i prema subjektu Produktivni i neproduktivni rashodi Rentabilni i nerentabilni rashodi Proizvodni i transferni rashodi Funkcionalna klasifikacija rashoda Klasifikacija rashoda prema ekonomskom sadržaju Problem utvrđivanja minimuma rashoda Gornja granica javnih rashoda Osnovni uzroci porasta javnih rashoda i Zakon stalnog porasta javnih rashoda Objasniti kada je neophodno ograničiti javne rashode Koji su osnovni efekti javnih rashoda u privredi Bankarstvo Bankarski poslovi Osiguranje Vrste i finansiranje osiguranja Javne finansije Javne finansije i javni sektor Javni rashodi Klasifikacija javnih rashoda Obim.

ciljevi i dejstva oporezivanja Poreska načela Poreski sistem Budžet Budžetska načela i principi Budžetska ravnoteža Budžetska procedura Budžetski sistem . potrošnju.Sadržaj Javni rashodi i osnovni oblici državne intervencije Javni prihodi Opis. a šta posebni dio budžeta Objasniti izvršavanje budžeta Objasniti kontrolu izvršenja budžeta Budžetski sistem kao osnov za finansirenje državnih funkcija Obajsniti budžetski sistem Crne Gore Analizirati budžet Crne Gore 185 Elementi. teorije stabilizacionih budžeta i teorijesi stematskog budžetskog deficita Kakvo mišljenje postoji u savremenoj ekonomskoj teoriji kod nas Kako je problematika budžetske ravnoteže riješena u našim propisima Šta se podrazumjeva pod budžetskom procedurom i šta ona obuhvata Prijedlog budžeta i šta sadrži opšti. zahtjevi Objasniti načine usmjeravanja javnih rashoda kao sistem državne intervencije Oblici državnih preduzeća Objasniti osnovne kategorije transfernih rashoda Pojam javnih prihoda Nabrojiti klasifikacije javnih prihoda Pojam poreza Objasniti karakteristike poreza Koja je klasifikacija poreza danas prihvaćena u savremenoj finansijskoj teoriji Navesti lične i materijalne elementi oporezivanja Definisati osnovne ciljeve oporezivanja Objasniti uticaj poreza na nacionalni dohodak. akumulaciju i investicije Objasniti dejstvo poreza na uvoz i izvoz. na ekonomsku strukturu i stabilizaciono dejstvo poreza Objasniti finansijska načela Objasniti socijalno-politička načela Objasniti poresko tehnička načela Razlika između prevaljivanja i transformacije poreza i šta je evazija poreza Pojam poreskog sistema Navesti modalitete poreskog sistema Objasniti poreski sistem Crne Gore Zašto postoji interesovanje u javnosti kada se donosi budžet Šta je budžet i iz čega se sastoji Navedite osnovne karakteristike budžeta Objasniti ekonomsku funkciju budžeta Objasniti pravnu i političku funkciju budžeta Objasniti princip javnosti Princip o veličini budžeta Princip pokrića budžetskih rashoda Princip budžetskog pluralizma Princip potpunosti i realnosti Princip budžetske realnosti Princip jednogodišnjosti budžeta Princip budžetske ravnoteže Objasniti u čemu se ogleda nesavršenost teorije cikličnih budžeta.

Sadržaj Finansiranje budžetskih potreba Međunarodne finansije Opis. zahtjevi Pojam i vrste fondova Finansiranje budžetskih potreba posredstvom organizacija obaveznog socijalnog osiguranja Prihodi fondova i potrebe koje se iz njih finansiraju Definisati međunarodne finansije Objasniti značaj međunarodnog finansiranja za našu zemlju Objasniti međunarodno kretanje kapitala Šta su zajednička ulaganja Međunarodni monetarni fond Međunarodna banka za obnovu i razvoj Ostale međunarodne finansijske organizacije Evrotržište Pojam i funkcije poslovnih finansija Objasniti finansijsko poslovanje preduzeća Finansijska situacija preduzeća Finansijska politika preduzeća: faktori i principi finansijske politike Finansijski poslovi preduzeća Finansijska služba u preduzeću i njen organizacioni položaj Finansijska evidencija Definisati pojam finansiranja preduzeća Izvori finansiranja preduzeća Akcije Obveznice Kratkoročne hartije od vrijednosti Navesti osnovne elemente finansijskog planiranja Objasniti predmet i metode finansijskog planiranja Razvrstavanje finansijskih planova Objasniti planski bilans uspjeha Plan prihoda od prodaje Plan proizvodnje i zaliha Planiranje rashoda Plan dugoročnih ulaganja Plan novčanih tokova Pomoću kojih pokazatelja se ocjenjuju finansijski položaj i aktivnost preduzeća Kako se izračunava i analizira koeficijent obrta kupaca i koeficijent obrta zaliha Kako se izračunava i tumači koeficijent obrta dobavljača i koeficijent obrta obrtnih sredstava Kako se utvrđuje stopa prinosa na uložena sredstva Definisati finansijsku kontrolu preduzeća Objasniti značaj finansijske kontrole u preduzeću Interna kontrola Uloga računovodstva u kontroli finansija Eksterna finansijska kontrola Pojam i karakteristike upravljanja novčanim sredstvima Kako se utvrđuje koeficijent obrta gotovine Kako se utvrđuje minimalni nivo gotovine Kako se može povećati efikasnost upravljanja gotovinom Međunarodne finansijske organizacije Poslovne finansije Organizacija obavljanja finansijskih poslova Finansiranje preduzeća Finansijsko planiranje Vrste finansijskih planova Pokazatelji finansijske analize Finansijska kontrola Upravljanje gotovinom 186 .

ček Mjenica Akreditiv Platna i kreditna kartica.elektronski način obavljanja platnog prometa . zahtjevi Različiti aspekti upravljanja kupcima Kreditni standardi i njihova analiza Kreditni uslovi Obračun efekata uvođenja kasa skonta Vrste zaliha Koje su osnove vrste troškova zaliha Kako se može utvrditi optimalna veličina porudžbine Kako se utvrđuje momenat za plasiranje porudžbine Pojam i vrste platnog prometa Vrste plaćanja Učesnici i nosioci platnog prometa Objasniti razliku između žiro i tekućeg računa Na koji način se vrši plaćanje preko računa Razlika između klirinskog prometa i žiro-računa Pojam i vrste instrumenata platnog prometa Instrumenti platnog prometa za gotovinska plaćanja: .Sadržaj Upravljanje potraživanjima Upravljanje zalihama Opis.nalog za isplatu .popunjavanje elemenata instrumenata platnog prometa Nalog za prenos Nalog za naplatu Transakcije plaćanja Zbirni nalog za prenos Interni nalog Popunjavanje elemenata instrumenata platnog prometa Pojam čeka Vrste čeka Izdavanje čeka Podnošenje čeka Opoziv čeka Indosiranje čeka Pojam. karakteristike i vrste mjenice Elementi mjenice Prenos mjeničnih prava Akceptiranje mjenice Aval mjenice Plaćanje mjenične obaveze Naplata i obračun mjenice Pojam i vrste akreditiva Bitni elementi akreditiva Korišćenje i gašenje akreditiva Upotreba kreditne kartice Prednosti i postupak plaćanja kreditnom karticom Vrste platnih kartica u zemlji i inostranstvu Upotreba cirkularnog kreditnog pisma Devizni sistem i devizna kontrola Sredstva plaćanja u međunarodnom prometu Uloga banaka u deviznom poslovanju Platni promet Instrumenti platnog prometa Instrumenti platnog prometa za bezgotovinska plaćanja Instrumenti obezbjeđenja plaćanja . cirkularno kreditno pismo Finansijsko poslovanje sa inostranstvom 187 .nalog za uplatu .

međunarodni dokumentarni akreditiv . doradi i manipulaciji 188 Instrumenti platnog prometa sa inostranstvom Evidencija stalnih sredstava Pribavljanje stalnih sredstava i izvori finansiranja Otuđivanje stalnih sredstava Evidencija kratkoročnih potraživanja Evidencija materijala Evidencija rashoda Evidencija prihoda Evidencija nabavke trgovinske robe .Sadržaj Platni promet sa inostranstvom Opis.međunarodna bankarska doznaka . robe po nabavnoj cijeni Evidencija zaliha trg. robe po prodajnoj cijeni sa ukalkulisanim PDV-om Evidencija robe u obradi. zahtjevi Sredstva plaćanja u platnom prometu sa inostranstvom Nosioci i učesnici platnog prometa sa inostranstvom Instrumenti platnog prometa sa inostranstvom: .međunarodna dokumentarna inkaso naplata .postupak naplaćivanja i plaćanja Međunarodni ček Međunarodna mjenica Međunarodno kreditno pismo i kreditna kartica Međunarodna bankarska garancija Postupak naplaćivanja i plaćanja Objasniti pojam. vrste i vrijednosti stalnih sredstava Poslovne knjige osnovnih sredstava Amortizacija osnovnih sredstava Primjeri obračuna revalorizacije i amortizacije Pojam i oblici pribavljanja stalnih sredstava Izvori finansiranja stalnih sredstava Besplatan prijem stalnih sredstava Kupovina osnovnih sredstava Izgradnja stalnih sredstava Kombinovani primjeri pribavljanja stalnih sredstava Pojam i oblici otuđivanja stalnih sredstava Besplatno ustupanje stalnih sredstava Kupovina stalnih sredstava Rashodovanje stalnih sredstava Kombinovani primjeri otuđivanja stalnih sredstava Osnovni pojmovi i vrste Potraživanja po osnovu prodaje Sumnjiva. sporna i nenaplativa potraživanja iz poslovanja Druga potraživanja Pojam i vrste materijala Cijene materijala Dokumentacija za evidenciju materijala Evidencija nabavke materijala Evidencija potrošnje materijala Osnovni pojmovi i vrste rashoda Evidencija poslovnih rashoda Evidencija finansijskih rashoda Evidencija neposlovnih i vanrednih rashoda Evidencija revalorizacionih rashoda Prenos rashoda i zaključna knjiženja Osnovni pojmovi i vrste prihoda Evidencija poslovnih prihoda Evidencija finansijskih prihoda Evidencija neposlovnih i vanrednih prihoda Evidencija revalorizacionih prihoda Prenos prihoda i zaključna knjiženja Evidencija zaliha trg.

operativni rashodi) Rashodi i vremenska razgraničenja Primjeri evidencije rashoda Pojam i vrste obaveza Evidencija dugoročnih obaveza Evidencija kratkoročnih obaveza Obaveze prema dobavljačima Obaveze po izdatim hartijama od vrijednosti Ostale kratkoročne obaveze Osnovni pojmovi i evidencija Evidencija novčanih sredstava na žiro-računu Evidencija novčanih sredstava u blagajni Devizni račun Otvoreni akreditivi i sredstva za isplatu čekova Hartije od vrijednosti Pojam.Sadržaj Opis.primjeri knjiženja sa analizom uticaja na bilans stanja Evidencija poslovanja banke Evidencija plasmana i izvora sredstava banke Evidencija prihoda banke Evidencija rashoda banke Evidencija obaveza Evidencija novčanih sredstava Knjigovodstveni računikonta Evidencija realizacije robe Evidencija izvoza i uvoza robe Uticaj poslovnih promjena na bilans stanja 189 . zahtjevi Evidencija internog kretanja robe Povećanje i sniženje cijena robe Viškovi i manjkovi trgovinske robe Pojam bankarskog poslovanja i bankarskih poslova Specifičnost knjigovodstva i poslovnih knjiga u bankama Bilans stanja i bilans uspjeha banke Pojam. funkcije i sadržaj konta Osnovni pojmovi o bankarskim plasmanima i izvorima sredstava banke Evidencija dugoročnih i kratkoročnih plasmana i kredita Evidencija kratkoročnih i dugoročnih depozita i kredita Evidencija uloga i drugih poslova sa stanovništvom Pojam i podjela prihoda Poslovni prihodi (prihodi finansiranja i operativni prihodi) Neposlovni i vanredni prihodi Prihodi i vremenska razgraničenja Primjeri evidencije prihoda Pojam i podjela rashoda Poslovni rashodi (rashodi finansiranja. oblici i vrste konta Pravila knjiženja na kontima Primjeri sastavljanja konta na osnovu početnog bilansa Pojam i vrste realizacije robe Dokumentacija koja je vezana za realizaciju robe Evidencija realizacije robe kada se zalihe evidentiraju po nabavnoj cijeni i prodajnoj cijeni sa PDV-om Pojam i značaj spoljnotrgovinskog prometa Kalkulacija izvoza i uvoza robe Dokumentacija vezana za spoljnotrgovinski promet Primjeri evidencije uvoza robe Primjeri evidencije izvoza robe Uticaj poslovnih promjena na bilans stanja Četiri osnovne grupe bilansnih promjena Pojam i sastavljanje sukcesivnih bilansa.

zahtjevi Dnevnik-hronološka evidencija Glavna knjiga-sisitematska evidencija Pomoćne knjige Primjeri knjiženja kroz poslovne knjige i sastavljanje probnog bilansa Evidencija komisionih i Karakteristike komisione i konsignacione trgovine konsignacionih poslova Dokumentacija za komisionu i konsignacionu trgovinu Evidencija komisionih poslova Evidencija konsignacionih poslova Evidencija troškova Pojam troškova trgovine trgovine Vrste troškova trgovine Evidencija troškova trgovine Prenos troškova trgovine Vremenska razgraničenja Pojam i vrste vremenskih razgraničenja prihoda i rashoda Evidencija na kontima vremenskih razgraničenja Bilans stanja i vremenska razgraničenja Završni obračun banke Pojam i organizacioni djelovi bilansiranja Sadržina godišnjeg obračuna Bilans stanja Bilans uspjeha Ostali godišnji finansijski izvještaji Evidencija zaliha Nabavka materijala po stvarnim i planskim cijenama proizvodnog preduzeća Utrošak materijala Obračun i evidencija odstupanja od planskih cijena Nabavka i utrošak sitnog inventara i ambalaže Primjeri knjiženja nabavke i utroška materijala Obračun rezultata Prihodi trgovinskih preduzeća poslovanja u trgovinskim Rashodi trgovinskih preduzeća preduzećima Obračun rezultata u trgovinskom preduzeću Primjer poslovanja trgovinskog preduzeća Utvrđivanje i raspoređivanje dobiti Gubitak i pokriće gubitka Evidencija blagajničkog Pojam i vrste blagajne poslovanja Blagajničko poslovanje i blagajnički maksimum Dnevnik blagajne Stvarno i knjigovodstveno stanje Evidencija obaveza prema Pojam povjerilac-dobavljač dobavljačima Dokumentacija vezana za evidenciju dobavljača Analitička i sintetička evidencija dobavljača Usaglašavanje anlitičke i sintetičke evidencije Popunjavanje dokumentacije i primjeri za knjiženje Evidencija potraživanja Pojam dužnika – kupca od kupaca Dokumentacija vezana za evidenciju kupaca Analitička i sintetička evidencija kupaca Usaglašavanje analitičke i sintetičke evidencije Popunjavanje dokumentacije i primjeri za knjiženje Evidencija gotovih Pojam gotovih proizvoda proizvoda Dokumentacija za evidenciju gotovih proizvoda Cijene gotovih proizvoda Knjiženje gotovih proizvoda 190 .Sadržaj Poslovne knjige dvojnog knjigovodstva Opis.

osnovnih sredstava i drugih sredstava banke Specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika Sistem glavne knjige i trezora Preduzeće kao osnovni subjekat privređivanja Opis. mjestu nastanka i nosiocima Razlika između fiksnih i varijabilnih troškova Fiksni i varijabilni troškovi Ukupni troškovi i njihov uticaj kod poslovnog odlućivanja Cijena koštanja izračunata određenim metodama kalkulacije Rezultati poslovanja preduzeća (ukupan prihod i dobit preduzeća) Veza između ukupnog prihoda i dobiti preduzeća Raspodjela rezultata poslovanja preduzeća Zarada Načini raspodjele neto-dobiti Obračun zarade radnika Odnos zarade-motivacije 191 Sredstva i izvori sredstava preduzeća Ulaganja u reprodukciju Rezultati poslovanja preduzeća Raspodjela rezultata poslovanja . imovina. nematerijalnih ulaganja. zahtjevi Podjela rashoda i prihoda Dejstvo rashoda i prihoda na bilans stanja Knjiženje rashoda i prihoda na uspješnim kontima Finansijski rezultat i sastavljanje zaključnog lista Kapital i pravne forme preduzeća Knjigovodstvena evidencija kapitala Knjiženje formiranja i promjena na kapitalu Specifičnosti evidentiranja pojedinih vrsta kapitala Evidentiranje hartija od vrijednosti Vrste nematerijalnih ulaganja i njihovo knjiženje Evidencija upisanog neuplaćenog kapitala Evidencija osnovnih sredstava bankarskih organizacija Evidencija drugih sredstava banke Klasifikovanje javnih prihoda i rashoda Budžetski cilj. obim i konsolidovan račun trezora Budžetska klasifikacija Kontni okvir za budžetski sistem Evidentiranje finansijske i nefinansijske imovine Evidencija obaveza Knjiženje izvora sopstvenih sredstava i kapitala Nastanak. organizaciona struktura preduzeća i vrste preduzeća Osnivanje i prestanak rada preduzeća Elementi preduzeća i uticaj elemenata preduzeća na privredni rast i tehnološki razvoj Potrebe i način zadovoljenja potreba Sredstva. obrtna i ostala sredstva i razlike između njih Veza između nabavne. Osnovna. razvoj. amortizacija. sadašnje. izvori sredstava.Sadržaj Pojam i evidencija rashoda i prihoda Evidencija kapitala i pravne forme preduzeća Evidencija hartija od vrijednosti. amortizovane i tržišne vrijednosti osnovnih sredstava Vremenski i funkcionalni način amortizovanja osnovnih sredstava Obračun amortizacije osnovnih sredstava prema vremenskom i funkcionalnom načinu amortizovanja Koeficijent obrta osnovnih sredstava Struktura izvora sredstava preduzeća Utrošci i troškovi i razlika između utrošaka i troškova Podjela troškova prema različitim kriterijumima Troškovi prema elementima procesa rada.

odnosno odbrana zadatka/rada traje najviše 20 minuta. zahtjevi Ekonomski principi poslovanja Produktivnost rada Rentabilnost rada Ekonomičnost rada Faktori koji utiču na produktivnost. U sljedećoj tabeli daje se prijedlog za udio pojedinih elemenata pri izradi zadataka u konačnoj ocjeni: Oblast ocjenjivanja Plan obrade teme Izbor i upotreba odgovarajućih metoda rada Analiza. 5. Ocjenjivanje znanja i vještina Ispitni odbor priprema kriterijume za ocjenjivanje. značaj i vrsta tržišta Plan istraživanja tržišta za zadate uslove Potrebe.Sadržaj Ekonomski principi poslovanja preduzeća Opis. ekonomičnost i rentabilnost Organizacija radnog kolektiva Motivi zaposlenih Kriterijumi za procjenu složenosti Karakteristike strukturisanja opreme Organizacija unutrašnjeg transporta Pojam i podjela menadžmenta Vrste i komponente menadzmenta Organizacioni oblici preduzeća i njihove osnovne karakteristike Razlike između društva lica i društva kapitala Razlike između oratačkog i komanditnog društva Razlike između društva sa ograničenom i neograničenom odgovornošću Akcionarsko društvo Karakteristike javnih preduzeća Funkcije preduzeća Funkcija upravljanja Metode i tehnike u okviru funkcije rukovođenja Postupak organizacije funkcije izvršenja Funkcija nabavke Funkcija prodaje Funkcija proizvodnje Pojam. motivi i ponašanje potrošača Metode istraživanja tržišta Instrumenti marketinga Organizacija poslovanja preduzeća Menadžment savremene organizacije Organizacioni oblici preduzeća Organizacija funkcija u preduzeću Marketing kao poslovna koncepcija savremenog preduzeća Usmeni odgovori. interpretacija i vrednovanje rezultata Predstavljanje problema Usmena odbrana Ukupno Udio ∼20% ∼10% ∼40% ∼20% ∼10% 100% 192 .

11. po jedan u toku polugodišta. 6. Dozvoljena pomagala Na odbrani stručnog rada nijesu dozvoljena pomagala. Literatura i drugi izvori Za učenike je preporučena literatura objavljena u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. 5. usmeno usmeno pismeni zadaci. u svakoj godini praktični rad usmeno. pismeno usmeno pismeni zadaci. birotehnika 3. osiguranje Finansijska tržišta Pravo Statistika Finansije Računovodstvo ZNANJA Obavezni načini provjeravanja znanja . . 193 . po tri u toku školske godine usmeno. Naziv predmeta br. koja je predviđena nastavnim planom obrazovnog programa Ekonomski tehničar. po izboru učenika.usmeno. 3.6. pismeno praktični rad. 1. Stručni ispit za obrazovni program Ekonomski tehničar sastoji se iz: . Za završetak srednjeg stručnog obrazovanja u četvorogodišnjem trajanju za obrazovni program Ekonomski tehničar.pismenog ispita iz Maternjeg jezika i književnosti. po jedan za svaki klasifikacioni period.italijanski jezik Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Carina. 9. 16. USLOVI ZA NAPREDOVANJE I ZAVRŠETAK OBRAZOVNOG PROGRAMA U sljedeći razred prelaze učenici koji su na kraju školske godine pozitivno ocijenjeni iz svih predmeta tog razreda i ako su obavili profesionalnu praksu.pismenog /usmenog ispita iz Matematike ili stranog jezika. 7. Bankarsko poslovanje Praktična nastava Drugi strani jezik. 12. 15.usmeno. pismeno usmeno usmeno praktični rad usmeno usmeno pismeni zadaci. OBAVEZNI NAČINI PROVJERAVANJA Red. 10. 7. Poslovna ekonomija Poslovna komunikacija i 2. 13. špedicija. Osnovi makroekonomije Poslovna informatika 4. 8. pismeno . potrebno je završiti četvrtu godinu obrazovanja sa pozitivnim ocjenama iz svih nastavnih predmeta i položiti stručni ispit. 14. za svaku godinu usmeno usmeno pismeno (kontrolni zadaci i testovi) usmeno pismeno (pismena vježba) usmeno usmeno 4.

prilagođavanjem uslova izvođenja uz dodatnu stručnu pomoć. NAČIN PRILAGOĐAVANJA PROGRAMA OBRAZOVANJU ODRASLIH Programi iz stručnog obrazovanja koji su pripremljeni za mlade izvode se i za odrasle. odnosno sa posebnim obrazovnim potrebama obrazovni program se izvodi: . tako da: . vježbe. Škola treba da u roku od 30 dana uradi individualni plan. Pravo Statistika Finansije VSS VSS VSS 194 .za odrasle ne vrijede uslovi za napredovanje koji su određeni u programima.prilagođavanjem programa tako da se određeni sadržaji zamjenjuju njihovim ekvivalentima koji omogućavaju dostizanje istog stručnog standarda. NAČIN PRILAGOĐAVANJA UČENICIMA SA SMETNJAMA U RAZVOJU Za učenike sa smetnjama u razvoju. .obavezna da odraslima ponudi sportske aktivnosti kojima se oni mogu dobrovoljno priključiti. pri čemu se uzimaju u obzir načini provjeravanja znanja (usmeno. Poslovna informatika VSS STRUČNIH SARADNIKA Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista. 6. koji time prestaju biti uslov za završetak obrazovanja. na osnovu važećeg.iz nastavnog plana izostavljaju se predmeti Fizičko vaspitanje i Slobodne .aktivnosti. . smjer Poslovna informatika Profesor matematike Diplomirani matematičar Profesor tehnike i informatike Diplomirani inženjer elektrotehnike.br. Obrazovanje učenika sa smetnjama u razvoju može se produžiti najviše za jednu godinu.. Poslovna komunikacija i VSS birotehnika 3. Škola je . smjer Računska tehnika i Informatika Diplomirani inženjer organizacije rada Diplomirani pravnik Diplomirani ekonomista Profesor matematike Diplomirani matematičar Diplomirani ekonomista 5. . pismeno. nego uslovi koje utvrdi škola u nacrtu izvođenja obrazovnog programa za odrasle. Osnovi makroekonomije VSS 4. 7. 5.stručnog rada sa odbranom. u skladu sa polaznim osnovama za prilagođavanje izvođenja obrazovnih programa obrazovanju odraslih. Poslovna ekonomija VSS 2.provjeravanje znanja izvodi se putem ispita. . u skladu sa Zakonom o usmjeravanju djece sa posebnim potrebama.škola izradi prilagođen program praktičnog obrazovanja s obzirom na poslove i zadatke koje obavlja učesnik obrazovanja. . 6. PROFIL STRUČNE SPREME NASTAVNIKA I Stručna Red. odnosno stručnih kompetencija. Finansija ili Bankarskog poslovanja (u zavisnosti od usmjerenja učenika) ili Poslovne ekonomije (nezavisno od usmjerenja). Nastavni predmeti sprema 1. 7. praktični rad) određeni obrazovnim programom. uzimajući u obzir stav da učenici treba da postgnu iste standarde znanja u svim nastavnim predmetima.usmenog ispita iz Računovodstva.

IV I. 13. 11. 9.br. 8. Nastavni predmeti Računovodstvo Bankarsko poslovanje Praktična nastava Drugi strani jezikitalijanski jezik Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Stručna sprema VSS VSS VSS VSS VSS Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Profesor italijanskog jezika Diplomirani ekonomista Profesor geografije Diplomirani geograf Profesor istorije i geografije Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Carina. 5. IV Ukupno časova 216 72 108 210 72 99 108 246 216 415 345 207 420 282 207 420 420 72 99 Vrsta nastave T 316 72 108 P(V) Broj časova kod kojih se odjeljenje dijeli na grupe T P(V) 9. 3. IV I. 2. 4. III. broj 1. IV (F) III. 11. 9. Naziv premeta Poslovna ekonomija Poslovna komunikacija i birotehnika Osnovi makroekonomije Poslovna informatika Pravo Statistika Finansije Računovodstvo Razred I. 15. B) III i IV (F) II. 7. OBLIK ORGANIZACIJE IZVOĐENJA OBRAZOVNOG PROGRAMA Školski oblik. 6. BROJ ČASOVA PO GODINAMA OBRAZOVANJA I VRSTAMA NASTAVE Red. špedicija. IV (B) II. II. 12. 10. 17. III. III. III. III i IV II IV III i IV (O. 14.Red. 16. Bankarsko poslovanje Praktična nastava Drugi strani jezikitalijanski jezik 195 . 10. 8. II I II II. IV (O) II. VSS osiguranje Upravljačko računovodstvo Finansijska tržišta VSS 8. III. II.

muzička. Koncepcija slobodnih aktivnosti zasniva se na tome da doprinesu rasterećenju učenika. filmske. prošire i prodube znanja i kompetencije učenika. Program slobodnih aktivnosti je sastavni dio godišnjeg plana rada škole. organizovanje dopunske i dodatne nastave i dr. a u IV-33 časa godišnje). SLOBODNE AKTIVNOSTI Slobodne aktivnosti učenika su sastavni dio nastavnog plana i obrazovnog programa. . Naziv premeta Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Carina. a sastoji se iz tri cjeline: . O realizaciji programa profesionalne prakse učenik je obavezan da vodi dnevnik profesionalne prakse. posjeta istorijskim spomenicima. mjesto i vrijeme izvođenja) evidentiraju se u posebnim rubrikama u odjeljenskim knjigama. prva pomoć. informatička. Program profesionalne prakse mora biti u korelaciji sa programom stručno teorijskih predmeta i praktične nastave. Profesionalna praksa se ne ocjenjuje. polazeći od utvrđenog broja časova u nastavnom planu (u I. muzičke predstave i likovne izložbe. osiguranje Finansijska tržišta I II Razred Ukupno časova 72 72 72 138 66 Vrsta nastave T 72 72 72 138 66 P(V) Broj časova kod kojih se odjeljenje dijeli na grupe T P(V) III III. pozorišne. 196 . sajmu knjiga i dr. Podatke o profesionalnoj praksi (ime i prezime učenika. tehnike i nastavne tehnologije.Red. muzejima. Okvirni program slobodnih aktivnosti je sastavni dio godišnjeg plana rada škole. 11. 16. ali su učenici obavezni da realizuju sadržaje slobodnih aktivnosti. Uspješnost učenika na slobodnim aktivnostima se ne ocjenjuje. PROFESIONALNA PRAKSA Učenici I.sadržaji vezani za opšteobrazovno područje: dani sporta. špedicija. likovna. II i III razredu po 36 časova. broj 12. socijalni rad učenika. Program slobodnih aktivnosti radi škola. saobraćajni propisi. učešće na stručnim predavanjima i takmičenjima u poznavanju određenih oblasti. Dnevnik profesionalne prakse potpisuje lice zaduženo za realizaciju programa.obavezni sadržaji vezani za stručno-teorijsko područje: posjete institucijama i preduzećima koja su stručno vezana za obrazovni program koji se realizuje. Za izradu programa profesionalne prakse i njenu realizaciju zadužena je škola. II i III razreda nakon završetka nastavne godine obavljaju profesionalnu praksu u trajanju od 10 dana. 13. literarna. U dnevniku učenik po danima upisuje sadržaje rada. posjete sajmovima informatike. . ali je uslov za završetak razreda. 14. IV IV 10.sadržaji po izboru učenika: učešće u raznim sekcijama (sportska. ali i da upotpune. 15. Internet klub i dr). Profesionalna praksa izvodi se u odgovarajućim preduzećima. u skladu sa nastavnim planom. dramska. ekološke aktivnosti. da pomognu njihovoj socijalizaciji.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful