OBRAZOVNI PROGRAM

EKONOMSKI TEHNIČAR

SADRŽAJ: OPŠTI DIO .................................................................................................. 3 1. NAZIV PROGRAMA: EKONOMSKI TEHNIČAR....................................................... 3 2. NASTAVNI PLAN ....................................................................................... 3 POSEBNI DIO ............................................................................................... 6 1. PREDMETNI PROGRAMI ............................................................................... 6 1.1. OPŠTEOBRAZOVNI PREDMETI..................................................................... 6 1.2. STRUČNO TEORIJSKI PREDMETI.................................................................. 7 1.2.1. POSLOVNA EKONOMIJA ......................................................................... 7 1.2.2. POSLOVNA KOMUNIKACIJA I BIROTEHNIKA ............................................... 16 1.2.3. OSNOVI MAKROEKONOMIJE ................................................................. 20 1.2.4. POSLOVNA INFORMATIKA .................................................................... 25 1.2.5. PRAVO............................................................................................ 36 1.2.6. STATISTIKA ...................................................................................... 41 1.2.7. FINANSIJE ....................................................................................... 49 1.2.8. RAČUNOVODSTVO.............................................................................. 63 1.2.9. BANKARSKO POSLOVANJE.................................................................... 94 1.2.10. PRAKTIČNA NASTAVA.......................................................................103 1.2.11. ITALIJANSKI JEZIK...........................................................................130 1.2.12. PREDUZETNIŠTVO I BIZNIS .................................................................142 1.2.13. EKONOMSKA GEOGRAFIJA .................................................................147 1.2.14. MARKETING ...................................................................................152 1.2.15. CARINE, ŠPEDICIJA, OSIGURANJE ........................................................157 1.2.16. FINANSIJSKA TRŽIŠTA ......................................................................166 2. STRUČNI ISPIT.......................................................................................171 2.1. ISPITNI KATALOZI STRUČNO-TEORIJSKIH PREDMETA .....................................171 2.1.1. BANKARSKO POSLOVANJE...................................................................171 2.1.2. FINANSIJE ......................................................................................175 2.1.3. RAČUNOVODSTVO.............................................................................178 2.1.4. POSLOVNA EKONOMIJA ......................................................................181 2.2. STRUČNI RAD .....................................................................................183 3. OBAVEZNI NAČINI PROVJERAVANJA ZNANJA .................................................193 4. USLOVI ZA NAPREDOVANJE I ZAVRŠETAK OBRAZOVNOG PROGRAMA....................193 5. NAČIN PRILAGOĐAVANJA UČENICIMA SA SMETNJAMA U RAZVOJU.......................194 6. NAČIN PRILAGOĐAVANJA PROGRAMA OBRAZOVANJU ODRASLIH.........................194 7. PROFIL STRUČNE SPREME NASTAVNIKA I STRUČNIH SARADNIKA .........................194 8. OBLIK ORGANIZACIJE IZVOĐENJA OBRAZOVNOG PROGRAMA .............................195 9. BROJ ČASOVA PO GODINAMA OBRAZOVANJA I VRSTAMA NASTAVE......................195 10. PROFESIONALNA PRAKSA .......................................................................196 11. SLOBODNE AKTIVNOSTI .........................................................................196

2

OPŠTI DIO 1. Naziv programa: EKONOMSKI TEHNIČAR 2. Nastavni plan
Redni broj A 1 2 3 4 5 1 2 3 1 2 3 4 sed. god. Opšte obrazovni predmeti Maternji jezik i 4 144 književnost Matematika 3 108 Strani jezik 3 108 Informatika 2 72 Fizičko vaspitanje 2 72 Društvena grupa predmeta Istorija 2 72 Sociologija Psihologija Prirodna grupa predmeta Bilogija sa ekologijom 2 72 Hemija 2 72 Geografija 2 72 Fizika UKUPNO A 22 792 2229 Stručnoteorijski predmeti Poslovna ekonomija 3 108 Poslovna 2 72 komunikacija i birotehnika Osnovi makroekonomije Poslovna informatika Pravo Statistika Finansije Računovodstvo Opšti smjer Računovodstvo Finansijski smjer Računovodstvo Finansije Bankarski smjer Bankarsko poslovanje UKUPNO B (b1+b2) 5 180 Praktična nastava 2 72 Slobodne aktivnosti 1 36 Izborna nastava 2 72 Profesionalna praksa 10 dana Broj časova 32 1152 Nastavni predmetigrupe predmeta I sed. 3 3 3 2 2 II god. 108 108 108 72 72 2 72 2 66 sed. 3 3 3 2 III god. 108 108 108 72 sed. 3 3 3 2 IV god. 99 99 99 66
Ukupno

459 423 423 72 282 144 72 66 72 72 72 72 429

2 15

72 540

13

468

13

B 1 2 3 4 5 6 7 8 9.02. 9.F2. 10.F2 10.B. C D E F G

3

108

216 72

3 2 2

108 72 72 2 72 2 3 66 99 66 99 33 66 99 330 132 33 132 1056

108 210 72 99 108 210 207 99 138 207 1302 420 141 420 4512

2

72

3 2 +3 +1 +2

108 72 108 36 72

2 +3 +1 +2 3 10 4 1 4 32

12 432 2 72 1 36 2 72 10 dana 32 1152

3 108 10 360 4 144 1 36 4 144 10 dana 32 1152

3

poslova plaćanja sa inostranstvom. u školu se mogu upisati lica do 18 godine. Učenik koji izabere strani jezik II u prvom razredu. osiguranje Finansijska tržišta I sed. 36 132 66 Ukupno 72 72 2 2 66 66 141 420 278 72 72 72 138 66 Napomena: U prvom i drugom razredu učenici biraju po jedan izborni predmet. 4 2 III god.U srednju stručnu školu (redovno obrazovanje). . . Ciljevi i zadaci obrazovnog programa . uz odobrenje nastavničkog vijeća škole. radi sticanja srednjeg stručnog obrazovanja u četvorogodišnjem trajanju mogu se upisati lica koja su završila osnovnu školu i nijesu starija od 17 godina. 4 .razvoj ekološke svijesti i svijesti o poštovanju mjera zaštite na radu i zaštite okoline. 36 144 72 sed.sticanje znanja. vještina i kompetencija za praćenje stanja finansijskih obaveza i potraživanja preduzeća.sticanje znanja. . koji donosi Ministarsvo prosvjete i nauke. . blagajničkih poslova.osposobljavanje za pravilnu komunikaciju na jednom stranom jeziku.Redni broj G1 E 1 2 3 4 5 6 Nastavni predmetigrupe predmeta Broj radnih sedmica Izborna nastava Drugi strani jezik Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Carina. 2 2 2 II god. . materijalnog knjigovodstva.sticanje znanja. 4.razvoj sposobnosti socijalne komunikacije.produbljivanje i proširivanje opšteg obrazovanja u funkciji struke i obezbjeđivanje stručno-teorijskih i praktičnih znanja. definisanih standardima zanimanja. izučava ga u sva četiri razreda. obračuna zarada. . . neophodnih za samostalno obavljanje poslova. priprema i organizovanje aktivnosti iz djelokruga svog rada.Ako se za upis prijavio veći broj kandidata od broja raspisanih mjesta. 3.planiranje. 4 2 IV god. kontrole tekućih računa. bankarskog knjigovodstva. kontrole platnog prometa i aviza.razvoj informatičke pismenosti i sposobnosti timskog rada. .Izuzetno. kontrole isplate zarada. vještina i kompetencija za učestvovanje u poslovima kontrolora štednje i žiro-računa. 36 72 72 72 sed. spremnosti za razvijanje kvalitetnih međuljudskih odnosa. vještina i kompetencija za obavljanje poslova platnog prometa preduzeća.osposobljavanje za obavljanje poslova knjigovodstva analitike kupaca i analitike dobavljača. 36 72 72 72 2 2 sed.sticanje znanja. Uslovi za upis. 2 2 2 god. Za opšti. vještina i kompetencija za obavljanje poslova obračuna zarada u banci i poslova bankarskog knjigovodstva. materijala i vremena. . upis se vrši prema odgovarajućem pravilniku o upisu učenika u srednju školu. knjigovodstva osnovnih sredstava. . poreza i doprinosa na zarade. odnosno uključivanje u program za obrazovanje odraslih . pogonskog knjigovodstva.sticanje znanja. obaveza i fiskalnih opterećenja. . Lica koja su napunila 18 godina uključuju se u program za obrazovanje odraslih.racionalno korišćenje energije. . kreditiranja i kontrole potrošačkih kredita. vještina i kompetencija za obavljanje poslova kontrole dokumentacije i obračuna cijena. bankarski ili finansijski smjer učenici se odlučuju u drugom polugodištu drugog razreda. U trećem i četvrtom razredu učenici biraju po dva predmeta. . špedicija. .

Obrazovanje po obrazovnom programu Ekonomski tehničar traje četiri godine. Trajanje obrazovanja . Prohodnost . odradili slobodne aktivnosti i obavili profesionalnu praksu.EKONOMSKI TEHNIČAR.U redovnom obrazovanju učenici prelaze u viši razred ako su iz svih predmeta tekuće godine postigli pozitivnu ocjenu.Odrasli napreduju po programu u skladu sa programom za izvođenje obrazovnog programa za odrasle koji donosi škola. 6. Obrazovanje koje se stiče .5. u skladu sa Uputstvom o prilagođavanju obrazovnih programa obrazovanju odraslih.Završetkom obrazovnog programa stiče se stručno obrazovanje u četvorogodišnjem trajanju. 7. 5 . .

1. BIOLOGIJA SA EKOLOGIJOM 6 . FIZIČKO VASPITANJE 1.6. ISTORIJA 1. STRANI JEZIK 1. GEOGRAFIJA 1.1.3.1.1. OPŠTEOBRAZOVNI PREDMETI 1.4.POSEBNI DIO 1.8.1. SOCIOLOGIJA 1. MATEMATIKA 1.9.2.11.1.1.10.1.7. INFORMATIKA 1.1.1. MATERNJI JEZIK I KNJIŽEVNOST 1. PREDMETNI PROGRAMI 1.1. HEMIJA 1.1.5. FIZIKA 1.1.

STRUČNO TEORIJSKI PREDMETI 1.2. . analiza rezultata).sticanje znanja o funkcionisanju i poslovanju privrednog društva. .1. 7 .upoznavanje sa karakteristikama preduzeća kao osnovnog subjekta privređivanja. .osposobljavanje za samostalan rad (obračun troškova. .sticanje znanja o osnovnim ekonomskim pojmovima i odnosima. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorije Vježbe 108 108 Ukupno 108 108 216 216 3. Opšti ciljevi nastave . kalkulacija cijena. .razumijevanje organizacije funkcija i elemenata privrednog društva.razumijevanje ekonomskih principa privrednog društva. POSLOVNA EKONOMIJA 1. .1.upoznavanje sa ulaganjima i rezultatima privrednog društva kao i načinom njihove raspodjele.2.upoznavanje sa marketingom i menadžmentom kao poslovnom koncepcijom privrednog društva. . Naziv predmeta: POSLOVNA EKONOMIJA 2.

osnovne pojmove preduzeća privređivanja.izračunava . sredstava sadašnje i preduzeća amortizovane .upoznaje i dijela i cjeline.uočava značaj organizacionu zadovoljavanja strukturu privredepotreba nastanak i razvoj .razumije pojmove: sredstva preduzeća preduzećem sredstva.uspostavlja vezu amortizacija. način razlikuje vrste njihovog osnivanja preduzeća i prestanka rada . .uočava povezanost .4.razumije pojam potreba i način njihovog zadovoljenja Sredstva i izvori .analizira preduzeća organizacionu .analizira odnos osnovni subjekat opšteg i privređivanja pojedinačnog. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u ekonomiku i . imovina.razvija pozitivnu sredstava preduzeća obrtna i ostala identifikaciju sa .navodi vrste strukturu privrede i preduzeća. izvori između nabavne. razumije privrede i . sadašnju.definiše značaj vrijednosti sredstava osnovnih sredstava preduzeća . pojedina osnovna amortizovanu i sredstva prema tržišnu vrijednost vremenskom i osnovnih sredstava funkcionalnom i značaj načinu amortizacije amortizovanja Preporuke za izvođenje nastave vježba: .upoznaje osnovne i organizacije zadatke poslovne ekonomije .razlikuje osnovna.razumije poslovnu ekonomiju kao naučnu disciplinu Preduzeće kao . .poznaje elemente pojedinih vrsta preduzeća i njihov preduzeća uticaj na privredni rast i tehnološki razvoj . .upoređuje osobine .izračunavanje amortizacije za pojedina osnovna sredstva .izračunavanje koeficijenta obrta obrtnih sredstava 8 .objašnjava amortizaciju za nabavnu. .razvija svijest o organizaciju između ekonomike značaju ekonomije .

izračunava koeficijent obrta obrtnih sredstava .izračunava ukupan prihod .elementima procesa rada .navodi različite metode kalkulacije i objašnjava njihove karakteristike Formativni ciljevi učenik .izračunava fiksne i varijabilne troškove . ukupan prihod i dobit preduzeća .izračunava fizički obim proizvodnje .razumije pojam i objašnjava značaj rezultata poslovanja preduzeća.razvija osjećaj za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju vježba: .razvija osjećaj za racionalno trošenje materijalnih dobara vježba: .analiza ukupnih troškova .navodi pojavne oblike izražavanja rezultata poslovanja preduzeća i faktore koji na njih utiču .analizira ukupne troškove i njihov značaj pri poslovnom odlučivanju .za zadate uslove analizira ostvarene rezultate . objašnjava fiksne i varijabilne troškove .razlikuje troškove i utroške .izračunavanje cijene koštanja i prodajne cijene putem kalkulacije Rezultati poslovanja preduzeća .izračunavanje fiksnih i varijabilnih troškova i njihovo grafičko predstavljanje .razumije pojam i značaj kalkulacije .izračunavanje dobiti 9 .navodi izvore sredstava i objašnjava njihovu strukturu Ulaganja u reprodukciju .razumije pojmove utrošaka i troškova .uspostavlja vezu između ukupnog prihoda i dobiti preduzeća .razvija poslovnu odgovornost pri odlučivanju .shvata uslovljenost angažovanja i trošenja .obrazlaže učešće pojedinih vrsta izvora sredstava u ukupnim izvorima .analizira faktore koji su uslovili određene rezultate .izračunava cijene koštanja koristeći pojedine metode kalkulacije .definiše pojam obrta kapitala .planira uslove za postizanje boljih rezultata Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .mjestu nastanka .razumije vremenski i funkcionalni način amortizovanja .nosiocima .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .izračunava dobit .objašnjava podjelu troškova.izračunava i analizira troškove prema: .planira smanjenje troškova za zadate uslove .

izračunavanje produktivnosti .razumije pojam i značaj zarada.upoređuje rezultate poslovanja različitih preduzeća Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Raspodjela rezultata poslovanja .razvija svijest o pripadnosti preduzeću vježba: .analizira odnos zarada-motivacija .izračunava za zadate uslove: .ekonomičnost .objašnjava način obračuna zarade i odnos zaradamotivacija Ekonomski principi poslovanja preduzeća .princip rentabilnosti i uticaj na poslovanje preduzeća .razvija svijest o ličnoj odgovornosti .razlikuje raspodjelu kao jednu od faza reprodukcije .rentabilnost .razumije pojam i objašnjava značaj raspodjele rezultata poslovanja .izračunavanje ekonomičnosti .razvija osjećaj za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju vježba: .izračunavanje rentabilnosti 10 .uticaj svakog člana kolektiva na sopstvene rezultate i rezultate rada kolektiva . ekonomičnost i rentabilnost .obračunava zarade radnika na bazi zadatih podataka .analizira faktore koji utiču na produktivnost. navodi elemente za obračun zarada .Razumije i objašnjava: .obračun zarada radnika .planira raspodjelu dobiti .analizira različite načine raspodjele neto-dobiti .produktivnost .princip ekonomičnosti i uticaj na poslovanje preduzeća .princip produktivnosti i uticaj na poslovanje preduzeća .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .

planira razvoj preduzeća za zadate uslove .razvija pozitivnu identifikaciju sa preduzećem Preporuke za izvođenje nastave 11 .analizira faktore razvoja preduzeća i njihov međusobni uticaj Socijalizacijski ciljevi učenik .navodi faktore koji utiču na razvoj preduzeća i objašnjava njihov uticaj .razumije značaj ulaganja u razvoj preduzeća Formativni ciljevi učenik .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Razvoj preduzeća .razvija ekološku svijest .

upoznaje organizaciju . mjera i zadataka Socijalizacijski ciljevi učenik .prepoznaje ciljeve preduzeća i ciljeve poslovanja .navodi organizacione oblike preduzeća i njihove osnovne karakteristike .razumije pojam menadžmenta i navodi podjelu i karakteristike menadžmenta .uočava razlike između ortačkog i komanditnog društva .poznaje opšte karakteristike javnih preduzeća Formativni ciljevi učenik .navodi i objašnjava .uočava karakteristike društva kapitala i vrši poređenje između akcionarskog društva i društva sa ograničenom odgovornošću .uočava ulogu menadžmenta u razvoju preduzeća .Razred: DRUGI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Organizacija poslovanja preduzeća .razvija sistematičnost u radu . ograničenu i neograničenu odgovornost .ciljeve poslovanja.poslovanja preduzeća .uočava razlike između društva sa ograničenom i neograničenom .razlikuje vrste menadžmenta od komponenti menadžmenta .prepoznaje vezu između ciljeva.shvata važnost određivanja cilja u poslovanju Preporuke za izvođenje nastave .uočava razlike između društva lica i društva kapitala .objašnjava društva lica i društva kapitala .objašnjava komponente menadžmenta Organizacioni oblici preduzeća .razlikuje i upoređuje ortačko i komanditno društvo. mjere i transformaciju ciljeva u zadacima Menadžment savremene organizacije .razvija ekonomičnost u poslovanju 12 .uviđa važnost timskog rada .

organizaciju.objašnjava vertikalnu i horizontalnu podjelu funkcija.razlikuje metode i tehnike u okviru funkcije rukovođenja .utvrđuje zadatke. skladišnu funkciju.objašnjava funkciju upravljanja . .razvija sistematičnost u radu . robne zalihe.navodi funkcije preduzeća .određuje zadatke. funkciju rukovođenja. funkciju prodaje. ritam i pripremu proizvodnje za zadate uslove .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Organizacija elemenata proizvodnje . planiranje nabavke i saradnju sa drugim službama .objašnjava osnovna načela organizacije elemenata proizvodnje . organizaciju.uočava značaj - Formativni ciljevi učenik odgovornošću analizira akcionarsko društvo razlikuje kriterijume za procjenu složenosti uočava značaj motivacije za ostvarivanje ciljeva poslovanja utvrđuje karakteristike strukturisanja opreme Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - . faktore.objašnjava organizaciju unutrašnjeg transporta Organizacija funkcija u preduzeću .razvija samostalnost u radu 13 .objašnjava organizaciju kolektiva .razumije proces kupoprodaje i saradnju sa drugim službama .obrazlaže funkciju proizvodnje.nabraja motive zaposlenih i obrazlaže ih . politiku.navodi kriterijume za procjenu složenosti poslova .razlikuje i karakteriše funkcije upravljanja. rukovođenja i izvršenja .identifikuje vrste skladišta .utvrđuje vidove. transportnu funkciju . funkciju nabavke. funkciju izvršenja . sistem.razlikuje sekundarnu funkciju u preduzeću .

Božić V. Zavod za udžbenike i nastavna stedstva.grafički prikazuje krivu tražnje i ponude . Cetinje. cijene. 1995.navodi pojam. .vrši izbor predmeta istraživanja .Kisić S. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.Gereke Lj.zna pojam i vrste instrumenata marketinga .Lovreta S. Beograd. 1999. Obod.: Poslovna ekonomija za II razred.analizira ulogu marketinga u preduzeću .. Materijalni uslovi za izvođenje nastave Računar sa programskom opremom i grafoskop. motive i ponašanje potrošaca . Hamić H. Beograd. .razumije marketing kao savremenu poslovnu koncepciju ..: Marketing–principi za menadžere. koristeći odgovarajuće metode istraživanja tržišta ..prepoznaje tokove robe u skladištu (ulaz i izlaz robe) .poznaje značaj.. Pavlovic M. Kisić S. kanale prodaje i promociju . Okvirni spisak literature i drugih izvora .Mihailović B. predmet i metode istraživanja . 2000. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Acić J.razvija odgovornost u radu 5.analizira instrumente marketinga.razumije kombinovanje instrumenata marketinga Formativni ciljevi učenik politiku i plan prodaje za zadate uslove Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . Beograd i Novi Sad..sastavlja plan istraživanja tržišta.objašnjava pojam i navodi elemente i vrste tržišta . 2006.. proizvod i proizvodni program. 6. nosioce. Jelević G.razumije potrebe. .upoznaje značaj marketinga za poslovanje preduzeća .: Marketing. zadatke i korišćenje sredstava transporta Marketing kao poslovna koncepcija savremenog preduzeća . 14 .: Ekonomika i organizacija preduzeća za II razred ekonomske škole.analizira ponudu.Informativni ciljevi i sadržaji učenik organizacije skladišta . tražnju i cijenu i njihov odnos .

U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju pismeni radovi učenika (testovi. diplomirani ekonomista. referati) i usmeni odgovori učenika.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja.7. 8. Povezanost predmeta Znanja Tržište Instrumenti marketinga Vrste privrednih subjekata Linijski dijagrami Marketing Marketing Pravo Statistika Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Tržište Instrumenti marketinga Vrste preduzeća Kriva tražnje i ponude 15 .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. . 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu.

usvajanje opštih i stručnih znanja i stručnih kompetencija za rješavanje problema u svom zanimanju.razvijanje osjećaja odgovornosti. . .2. njegovih socijalnih kompetencija.savladavanje tehnike prepiske uz korištenje savremenih elektronskih sredstava. 16 .sticanje navika tačnosti i sistematičnosti u radu.razvoj ličnosti učenika. POSLOVNA KOMUNIKACIJA I BIROTEHNIKA 1. objektivnosti i poslovne diskrecije.2. . . neophodnih za aktivan život u građanskom demokratskom društvu. Opšti ciljevi nastave . .1. . . .ovladavanje tehnikom rada na tastaturi po sistemu slijepog kucanja. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3. .osposobljavanje za samostalan rad. Naziv predmeta: POSLOVNA KOMUNIKACIJA I BIROTEHNIKA 2.ovladavanje znanjima i vještinama poslovne komumikacije.usvajanje znanja iz oblasti korespondencije.upoznavanje sa organizacijom rada u administrativnom poslovanju.

upoznaje .upoznaje sredstva i upotrebu sredstava zaključivanje predmete rada u za evidenciju kancelariji radnih obaveza . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod .4.vrednuje sopstvene značaj stranke .analizira .formira osjećaj za uslovima rada .razumije odnos i .samostalno .razumije oblike .koristi računar kao profesionalnosti u poslovanja sredstvo za rad radu .definiše sredstva za evidenciju radnih obaveza i poznaje značaj zaštite na radu Komunikacija sa .razumije ulogu i značaj predmeta u svim oblastima privrednog poslovanja Kancelarijsko .navikava se na poslovanje neophodne uslove timski rad .razvija ulogu .analizira oblike tolerantnu način komunikacije komunikacije poslovnu klimu sa strankama .primjenjuje fraze vrijednosti i .analizira primjere . iz prakse orjentaciju prema pojam i zadatke zanimanju predmeta .upoznaje ciljeve.priprema.demonstrira samostalno .demonstrira samodisciplinu kancelarijskog upotrebu sredstava .zna principe oslovljavanja u primjenjuje manire organizacije rada svim fazama lijepog ponašanja sa strankama komunikacije . vrši i komunikacije formira ključne .usvaja i prepoznaje poslovanja i predmeta rada u važnost .azumije pojam i bonton .prepoznaje .stvara pozitivnu i .shvata pojam i rada .razvija pozitivnu .upoznaje poslovnu najpovoljniji oblik i kulturu i poslovne sredstva običaje komunikacije .razvija sposobnosti strankama stranke i poslovni timskog rada .demonstrira prijem .uočava važnost organizaciju rada u određuje sredstva korišćenja kancelariji za evidenciju iskustava drugih .obrazlaže značaj kancelariji ekonomisanja i kancelarijskog .obrazlaže i shvata elemente za značaj povratne uspješnu informacije komunikaciju Preporuke za izvođenje nastave 17 .informiše se o radnih obaveza .

oblikuje poslovno pismo u svim formama .definise ulogu obrazaca .razvija komunikativnost i toleranciju 18 .radne situacije u kojima se koriste poslovna pisma .racionalno i efikasno koristi radno vrijeme .definiše ulogu podnesaka Korespondencija u oblasti poslovnih sastanaka .pravi dokumenta unutrašnjeg i spoljnog prometa roba i usluga .upoznaje poslovnu korespondenciju .poznaje službenu korespondenciju .identifikuje primjere iz prakse .sastavlja i prosljeđuje poziv za poslovni sastanak .analizira elemente zapisnika .upoznaje dokumenta spoljnog prometa roba i usluga .koristi čist književni jezik .upoznaje pojam i značaj korespondencije .analizira značaj korespondecije . djelove poslovnog pisma i forme oblikovanja .-uočava razlike između različitih vrsta korespondencije .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Korespondencija .-astavlja podnesak .razlikuje oblike i primjenjuje načela korespondencije .izrađuje stilizaciju teksta i fraze oslovljavanja .sastavlja službeni dopis .demonstrira tok poslovnog sastanka .upoznaje načela i oblike korespondencije .shvata pojam poslovnog sastanka .vrši prethodne poslovne i tehničke pripreme .stiče inicijativnost i organizacione sposobnosti njegovanjem profesionalne odgovornosti i dužnosti .poznaje dokumenta robnog prometa .vodi zapisnik - - - Socijalizacijski ciljevi učenik shvata neophodnost pismene komunikacije razvija osjećaj samostalnosti i usavršavanja stručnim znanjima uvažava poslovnog partnera i čuva poslovnu tajnu razvija spremnost za saradnju razvija kreativnost i snalažljivost preuzima odgovornost Preporuke za izvođenje nastave vježba: .definise oblik poslovnog sastanka .analizira poslovni sastanak .upoznaje dokumenta unutrašnjeg prometa roba i usluga .razumije tok poslovnog sastanka Formativni ciljevi učenik .poznaje poslovno pismo.koristi skraćenice i oznake u poslovnom dopisivanju .definiše službeni dopis i vrste službenih dopisa .primjenjuje i identifikuje obrazce .razumije organizaciju poslovnog sastanka .

8. Stegensek M. Beograd. 7. Rakinić J. 2002. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. 9.Visoka stručna sprema. aparati za kopiranje i umnožavanje.: Savremena poslovna korespondencija za prvi razred ekonomske škole i treći razred turisticko-ugostiteljske škole.Grujić M.: Birotehnika za IV razred ekonomske škole...Harizanova V. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. .Spasić D.5. . grafoskop. Beograd. . kancelarijski materijal.Šarković E.: Korespondencija za III i IV razred pravne i birotehničke škole. telefaks. 2002. . diktafon. telefon. po jednom u klasifikacionom periodu. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Povezanost predmeta Povezanost sa predmetom Znanja Funkcije u preduzeću Organizacija poslovanja Tržište Predmet Poslovna ekonomija Znanja Podjela i značaj funkcija Mjesto poslovnih komunikacija u organizaciji preduzeća Dokumentacija unutar preduzeća Dokumentacija koja se koristi sa okruženjem Oblikovanje slova Formiranje poslovnih pisama Formatiranje teksta Poslovna informatika 19 .Materijalni uslovi za izvođenje nastave . .. 2000. 2003. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.Računari sa internet vezom i odgovarajućom programskom opremom. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . najmanje jedan put u klasifikacionom periodu i pismene vježbe. Šarković E. pismenih zadataka i pismenih vježbi.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu usmenog provjeravanja znanja. poslovna dokumentacija..Pismeni zadaci. Beograd.Okvirni spisak literature i drugih izvora . Rakinić J.Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . interfon. diplomirani ekonomista sa ispitom iz daktilografije.Usmena provjeravanje znanja. Babić J. Beograd.: Sekretarsko poslovanje sa daktilografijom.. 6.

OSNOVI MAKROEKONOMIJE 1. .razumijevanje uticaja međunarodne trgovine na privredni rast i privredni razvoj zemlje. .razumijevanje procesa proizvodnje i kombinovanje faktora proizvodnje. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 108 108 Ukupno 108 108 3. .upoznavanje i razumijevanje državnog regulisanja ekonomije. . . .poznavanje i razumijevanje troškova.poznavanje tržišta i razumijevanje odnosa na tržištu. Opšti ciljevi nastave .upoznavanje odnosa potrošnje i štednje. Naziv predmeta: OSNOVI MAKROEKONOMIJE 2. odnosno potrošnje i akumulacije.1.osposobljavanje za samostalan rad. .2.3.upoznavanje novca kao sveopšteg ekvivalenta.upoznavanje sa privrednim sistemom zemlje. 20 . .

obrazlaže na primjeru kretanje robe i novca . privredni rast. nivo cijena.objašnjava .razvija usmjerenost privredni razvoj rast i privredni na privredni rast i . odnosno potrošnja i akumulacija vježba: .analizira veze zanimanju objašnjava faktore faktora proizvodnje proizvodnje i njihovih dohodaka . razmjene i .nabraja elemente društvene .definiše privredni razvoj razvoj zemlje rast i privredni .razlikuje privredni .razlikuje ekstenzivni i intezivni privredni rast .potrebi razvoja proizvodnju kao proizvodnje.uočava potrebu razvoj rasta industrijske socijalne sigurnosti .nabraja proizvodnje stanovnistva pokazatelje ."magični četvorougao" (zaposlenost.razlikuje sastavne za društveni razvoj sistema komponente .razlikuje privredni .pronalazi veze .razlikuje Preporuke za izvođenje nastave diskusija: .utemeljuje .razvija usmjerenost proizvodnje reprodukcije) na ekonomsku . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Privredni sistem .nabraja tipove ravnotežu privrednog sistema ("magični četvorougao") .upoznaje ciljeve privrednog sistema privrednog sistema .definiše između .potrošnja i štednja.poznaje i razumije privrednog sistema značaju ekonomije pojam privrednog .izračunava stopu . spoljna trgovina)-šematski prikaz .raspod društva ekonomsku jele.razvija osjećaj za aktivnost potrošnje (faze organizaciju posla .razvija svijest o .proizvodna funkcija (grafički prikaz) 21 .razlikuje potrošnju i akumulaciju .privredni rast (grafički prikaz) vježba: .analizira opštu .razvija pozitivnu i proizvodnje proizvodnje orjentaciju prema .analizira tipove .upoređuje stope privrednog rasta i privrednog rasta privrednog razvoja različitih zemalja .nabraja i .razlikuje tržišno i plansko regulisanje ekonomije Privredni rast i .obrazlaže povratne sistem od sprege privrednog društvenog sistema sistema .razvija svijest o .koristi pokazatelje kvaliteta života Faktori proizvodnje .uspostavlja veze efikasnost povezanost potreba između elemenata .4.

upoznaje fiksne i varijabilne troškove .analizira veze .razvija sposobnost za timski rad vježba: .struktura pokazatelja proizvodnje (izrada šematskog prikaza) - Tržište .granični troškovi (šematski prikaz) . tražnja. vrstama ekonomskih dobara i karakteru prodaje .navodi i obrazlaže zakone proizvodnje Rezultati proizvodnje .razvija ekonomičnost u poslovanju .izrađuje šematski prikaz graničnih troškova .objašnjava proizvodnu funkciju .razlikuje vrste tržišta prema obuhvatu.razlikuje degresivne. drušvenog poizvoda i nacionalnog dohotka prema zadatom algoritmu izračunava pokazatelje proizvodnje Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .Informativni ciljevi i sadržaji učenik preduzetništvo i informacije. prosječne i granične troškove . društvenog proizvoda i nacionalnog dohotka Troškovi proizvodnje . proporcionalne i progresivne varijabilne troškove . kao savremene faktore proizvodnje .razvija spremnost za saradnju i timski rad vježba: .razvija preciznost i samopouzdanje vježba: .upoznaje elemente tržišta .nabraja i objašnjava pokazatelje proizvodnje .(ponuda.pojašnjava strukturu društvenog bruto proizvoda. cijene) .fiksni i varijabilni troškovi (izrada dijagrama) .upoznaje ukupne.poznaje vrste tržišta . stepenu konkurencije.definiše tržište .grafički prikazuje osnovnu strukturu troškova .analizira oportunitentne troškove .razumije pojam alternativnih ili oportunitentnih troškova Formativni ciljevi učenik preduzetništvo od biznisa razlikuje preduzetnika od menadžera radi i analizira grafik krive proizvodnih mogućnosti uspostavlja vezu između društvenog bruto proizvoda.idealno konkurentno tržište (izrada modela) 22 .izračunavanje prosječne troškove .razlikuje fiksne i varijabilne troškove .

upoređuje i analizira obligacije i akcije .razvija pravilan stav prema novcu (novac nije cilj.upoznaje tržišne subjekte i objekte Ponuda. robno i resursno tržište .poznaje opšte pojmove međunarodne trgovine .kriva ponude i tražnje (izrada dijagrama) .razlikuje novčano i tržište kapitala .nabraja i objašnjava funkcije tržišta .razlikuje finansijsko.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .izrada modela ravnoteže ponude i tražnje .poznaje surogate novca .pronalazi prednosti i nedostatke međunarodne trgovine .razvija stručnost i spremnost za timski rad vježba: .razlike trgovinski od platnog bilansa .objašnjava pojam i formiranje cijena na tržištu Novac i finansijsko tržište .poznaje valutne odnose i valutni kurs Formativni ciljevi učenik funkcija tržišta i njihovih mehanizama radi model idealnog konkurentnog tržišta (potrošnih dobara) razlikuje tržišne subjetke i objekte izrađuje i analizira krive ponude i tražnje analizira ravnotežu ponude i tražnje na tržištu uočava posljedice promjene ravnoteže ponude i tražnje Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .izrada trgovinskog i platnog bilansasimulacija .poznaje osnove trgovinskog i platnog bilansa .razlikuje gotov i depozitni novac .finansijsko tržište .prihvata globalna kretanja u svijetu . tražnja i cijene .nabraja funkcije novca .razvija stručnu odgovornost vježba: .sastavlja trgovinski i platni bilans .pojašnjava pojmove individialne ponude i individualne tražnje .razumije pojam novca .koristi zvanični valutni kurs .valutni odnosi 23 .upoznaje strukturu finansijskih sredstava Međunarodna ekonomija .demonstrira ravnotežu ponude i tražnje . već sredstvo za ostvarenje cilja) vježba: .proučava karakteristike tržišta .

Kotor. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .: Osnovi ekonomije. 1997. Fakultet za pomorstvo. 2003. diplomirani ekonomista. tražnja. Beograd. .1996. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu.5. . 8. Okvirni spisak literature i drugih izvora . kompjuter. prospekti.U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju pismeni radovi (testovi.Drašković V.: Ekonomija za menadžere.Drašković V. Fakultet za pomorstvo.grafoskop. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . cijene Poslovna ekonomija Finansije Rezultati proizvodnje Troškovi proizvodnje Međunarodna ekonomija 24 . Povezanost predmeta Znanja Osnove tržišta Podjela tržišta Elementi tržišta Rezultati poslovanja preduzeća Ulaganja u reprodukciju Devizno poslovanje Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Marketing Tržište (vrste tržišta) Ponuda. 9. 7. slajdovi. Jugoslovenska knjiga. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije. Kotor.Labus M. referati) i usmeni odgovori učenika.: Osnovi ekonomije. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . . 6.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. katalozi.

. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 36 36 33 105 36 36 33 105 Ukupno 72 72 66 210 3. navikavanje na permanentno učenje i praktični rad. Naziv predmeta: POSLOVNA INFORMATIKA 2.razvijanje intersovanja za praćenje informacionih tehnologija i razvoja programskih paketa. . .4.razvijanje sposobnosti rada u grupi. Microsoft Excel. .upoznavanje sa pojmovima poslovne informatike. upornosti. . preduzimljivosti i komunikativnosti.upoznavanje razvoja informacione tehnologije. Microsoft Access. .1.ovladavanje metodama i tehnikama pripreme. .razvijanje komunikacijskih sposobnosti. Opšti ciljevi nastave .razvijanje logičkog mišljenja.shvatanje neophodnosti globalnog povezivanja. . pedantnosti i tačnosti.upoznavanje učenika sa računarom i programskim paketima Microsoft Word.osposobljavanje za primjenu stečenih znanja. . obrade.shvatanje smisla i značaja kategorije rada.2.shvatanje neophodnosti korišćenja e-poslovanja. prenošenja i korišćenja informacija. . .shvatanje neophodnosti i važnosti upotrebe programskih paketa. odgovornosti.shvatanje neophodnosti čuvanja informacija. . .razvijanje sposobnosti pravilnog načina prezentovanja informacija. . .sticanje samopouzdanja i njegovanja logičkog mišljenja. POSLOVNA INFORMATIKA 1. 25 .

koristi programski . izmjenu.razvija odgovornost . oblika.definisanje i promjena vrste. vrste fontova u smisao za lijepo imenuje vrste različite svrhe i vrši .kopira djelove dokumenata.aktiviranje postojećeg dokumenta . poznaje kopiranje.praktično upoznavanje sa vrstama fontova . radi pisanja i obrade sposobnosti sa njima i upoznaje teksta i zna kako funkcije i značaj funkcionišu pojedinih tipki na pojedini djelovi PC tastaturi PC računara računara Fontovi .upoznaje rad sa novim dokumentima.brisanje i izmjena teksta .koristi različite .oblikuje slova i shvata značaj različitih oblika i . vježbe: .koristi tastaturu i .upoznaje.razvija .određuje u kom će obliku prikazati dokument .razvija preciznost Rad sa dokumentima . premještanje . postojećim dokumentima i prikazivanje dokumenta u različitim oblicima Formatiranje .navikava na tačnost. premješta.razvija tačnost i . brisanje.uobličavanje teksta vježbe: .rad sa dokumentima iz drugog programskog paketa vježbe: .4. nabraja.nabraja sve djelove miš prilikom komunikacijske PC računara.upoznavanje sa rasporedom slova i tipki na tastaturi Wordov ekran .upoznaje paket pri obradi karakteristike teksta programskog paketa za obradu teksta i faze rada (Word) Personalni računari . briše. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Tekst editor .upoznaje: oblikovanje slova.izbor komandi sa ekrana . preciznost.pisanje novog dokumenta . veličine fonta i ostalih parametara kojima se definišu fontovi vježbe: .kopiranje i premještanje teksta . pisanje.pisanje teksta .formatizovanje fonta 26 . .upoznaje komande sa ekrana. bilo da su novi ili postojeći .razvija inovativnost fontova njihovu promjenu i kreativnost Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .

planira i tabelarno ilustruje podatke kako bi informacija bila razumljivija . na kom papiru i u kom obliku. čitljiviji.formatizovanje pasusa .definisanje parametara štampanja .rad i računanje sa podacima tabele vježbe: . teksta.pregleda dokument prije štampanja.sastavlja poslovno pismo ili odgovora na primljeno poslovno pismo .gramatička provjera (grammar checker) .vertikalno i horizontalno ravnanje .shvata neophodnost racionalnog organizovanja radnog vremena .upoznaje crtanje tabela različitih oblika na različite načine . višestubačni tekst.upoznaje i razumije neophodnost ispravnog pravopisa Pravljenje i uređenje pisama .-koristi komandu grammar check .upotrebljava različite elemente formatiranja kako bi tekst izgledao bolji. korišćenje lenjira.uređenje izgleda tabele .crtanje preko komande tabele .upoznaje dodavanje i brisanje redova i kolona i obavlja različite proste i složene poslove sa podacima u tabeli Štampanje . pretraživanje.dodavanje redova i kolona u tabeli . donja i gornja zaglavlja.Informativni ciljevi i sadržaji učenik pasusa. ravnanje.crtanje tabela preko komandi ekrana .formatizovanje teksta .ispravlja greške i to one koje je pronašao sam ili ako se radi o tekstu na stranom jeziku uz pomoć komande spelling check-a .određuje šta će štampati.određuje kada će podatke tabelarno prikazivati .donja i gornja zaglavlja .razvija poslovnost i komunikativnost 27 . bilo da su u pitanju podaci ili tabele .upoznaje pisanje novih pisama i korišćenje postojećih formi pisama . grafičke oznake za nabrajanje.korišćenje postojećih formi pisama Tabele .pravopisna provjera teksta (spelline checker) .štampanje cijelog dokumenta ili djelova vježbe: .višestubačni tekst .razvija kreativnost i odgovornost . razumije način i potrebu štampanja čitavog teksta i pojedinih djelova u jednom ili više primjeraka Pravopisna. gramatička i stilska provjera . sadržajniji i dobio na značaju Socijalizacijski ciljevi učenik komunikativnost i odgovornost u radu Preporuke za izvođenje nastave .pretraživanje i zamjena teksta vježbe: .pisanje novih pisama .korišćenje rečnika (thesaurus) vježbe: . zamjena Formativni ciljevi učenik njihovog korišćenja .nabrajanje u tekstu .

elektronska pošta 28 .koristi vezu programskih paketa i različite podatke koristi kod više programskih paketa (Word. programi za navigaciju.poznaje principe elektronske pošte Formativni ciljevi učenik ...povezanost Worda i drugih programskih paketa vježbe: .za konkretne zadatke sakuplja podatke i primjenjuje internet servise Socijalizacijski ciljevi učenik .-upoznaje i razumije vezu Worda i ostalih paketa Internet . kretanje kroz dokument.upoređuje načine rada pojedinih pretraživača .) .razvija svijest o globalnoj povezanosti Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .upoznaje namjenu Interneta i karakteristike pojedinih pretraživača . URL. Power Point. Excel.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Veza Worda sa ostalim programskim paketima . pretraživači.Web site.

upoznaje i uočava značaj pojedinih elemenata (ćelije.premještanje .upoznaje pojam Formativni ciljevi učenik .na konkretnom primjeru vrši sjenčenje i oblikovanje pojedinih djelova teksta ili čitavog dokumenta.vrši različite obračune.upoznaje šablone i uči da mijenja oblik.obrađuje podatke koristeći postojeće formule ili praveći nove .upoznaje kopiranje.rad u Excel okruženju na konkretnom dokumentu (kopiranje.Razred: TREĆI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Excel okruženje i rad u njemu . brisanje.objašnjava kako se prave nove formule i upoznaje korišćenje postojećih za finansijsko izračunavanje.definiše sve elemente radnog mjesta i radi sa njima .razvija preciznost u radu .mijenjanje veličine pojedinih elemenata radnog lista vježbe: .razvija komunikacijske sposobnosti i kreativnost . statističke analize i računanje kod bilo kakve druge obrade Formatiranje .planira i koristi Excel okruženje za rad sa podacima .upoznavanje sa Excel okruženjem .upoznaje se sa postojećim formulama . finansijska računanja i statističke obrade . brisanje. premještanje pojedinih elemenata Excel okruženja Izrada radnog lista .kopiranje i brisanje u Excelu .izrada novih formula i njihova primjena na konkretnom primjeru .prepoznaje Excel okruženje i elemente na njemu .upoznaje kreiranje radnog lista i primjenjuje kreiranje .uređuje po svojoj želji različite dokumente na kojima radi . a prilikom obrade .razvija kreativnost 29 .kopira.upoznaje i razumije formatizovanje različitih elemenata . visinu i širinu kolona i redova Izrada formula i korišćenje postojećih .kreiranje radnog lista .razvija svijest o neophodnosti poznavanja rada na računaru Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .primjena i korišćenje postojećih formula . zaglavlja. briše i vježba u Excel-u Socijalizacijski ciljevi učenik .koristi šablone . podnožja) . premještanje) vježbe: .

definiše elemente dijagrama i samostalno izražava podatke uz pomoć dijagrama .sortira konkretne podatke po jednom ili više obilježja.poznaje pivot tabele.filtriranje baze . način njihovog pravljenja i rad sa njima (mijenjanje oblika.izbor vrste dijagrama .pravljenje pivot tabele .određivanje pojedinih elemenata dijagrama .razvija samostalnost u radu i kreativnost vježbe: .poznaje sortiranje po različitim obilježjima .upoznaje način pisanja naslova na svakoj strani .mijenjanje pojedinih elemenata dijagrama vježbe: .formatizuje i mijenja format dijagrama Štampanje .štampa čitav dokument ili pojedine djelove dokumenta .shvata pojam sortiranja i koristi od tog postupka . izražavanja i vrednovanja rezultata vježbe: .razumije pojam filtriranja i koristi rada sa filtriranim podacima Pivot tabele .Informativni ciljevi i sadržaji učenik rotacije pojedinih elemenata Formativni ciljevi učenik brojčanih podataka vrši zaokruživanje brojeva i pravi vizuelno lijepa dokumenta Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Rad sa listama i bazama .korišćenje pivot tabele na konkretnom primjeru vježbe: .definisanje i izmjena pojedinih parametara štampanja 30 .shvata i razumije ulogu štampanog teksta .razlikuje pojedine elemente dijagrama i shvata različite načine rada i izrade dijagrama .razvija sposobnost samostalnog procjenjivanja. mijenja sortne pojmove .samostalno mijenja oblik i pojedine elemente dijagrama i bira najprikladniji format i boju za izražavanje podataka .kreira pivot tabelu od postojećih podataka i mijenja oblik i tabelarni prikaz pivot tabele .sortiranje konkretne baze . prikaz) Dijagrami u Excelu .shvata ulogu izražavanja podataka putem dijagrama i koristi od rada sa njima .formirati bazu ili koristiti postojeću .filtrira podatke u tabelama i samostalno određuje šta će da posluži kao filter .

prikazuje podatke na Web-u .razvija svijest o važnosti timskog rada Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .stvaranje web prezentacije 31 .upoznaje Web prezentaciju Formativni ciljevi učenik .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Veza Excel-a sa ostalim programskim paketima .razumije i shvata povezanost Excel-a i ostalih programskih paketa u informatičkom okruženju i neophodnost njihovog međusobnog djelovanja Stvaranje i korišćenje web-a .povezivanje Excela. Word-a. Power Point-a i drugih programskih paketa .koristi Excel i druge programske pakete radi bolje prezentacije podataka Socijalizacijski ciljevi učenik .prikazivanje i korišćenje podataka Ecel-a i drugih programskih paketa .razvija svijest o globalnoj povezanosti vježbe: .

Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Baze podataka - upoznaje programski paket Microsoft Access - upoznaje pojam baze podataka (DB) u Microsoft Access-u

Formativni ciljevi učenik - razlikuje elemente radnog okruženja, komande i vrši njihov izbor - nabraja sve karakteristike M. Access-a kao relacione baze podataka - razlikuje nove i postojeće baze podataka (DB) - razlikuje komande baze podataka - nabraja i objašnjava objekte baze podataka (DB) - nabraja karakteristike tabela u Microsoft Access-u - razlikuje načine kreiranja tabela - planira i izrađuje tabelu u Design view - planira i izrađuje tabelu uz pomoć čarobnjaka (Wizard) - planira i izrađuje tabelu uvozom iz programskog paketa Microsoft Word - planira i izrađuje tabelu uvozom iz programskog paketa Microsoft Excel - oblikuje i ažurira tabelu i podatke u njoj - upotrebljava skrivanje i zamrzavanje kolona - određuje izgled tabele sortiranjem i filtriranjem

Socijalizacijski ciljevi učenik - shvata neophodnost praćenja razvoja tehnike

Preporuke za izvođenje nastave - aktiviranje i deaktiviranje programskog paketa Microsoft Access - otvaranje, zatvaranje i rad sa novim i postojećim bazama podataka

Tabele - upoznaje pojam tabele u programskom paketu Microsoft Access - objašnjava kreiranje tabela

- -objašnjava modifikovanje tabela

- obrazlaže načine i svrhu povezivanja tabela

- kreiranje tabela korišćenjem komande Design view - kreiranje tabela korišćenjem komande Wizard - kreiranje tabela uvozom iz programskog paketa M. Word (komanda Import) - kreiranje tabela uvozom iz programskog paketa M. Excel (komanda Import) - na konkretnim tabelama mijenjanje elemenata komandama za formatizovanje, - sortiranje i filtriranje podataka tabele - zamrzavanje i skrivanje kolona tabele - štampanje tabela - povezivanje tabela relacijama 1:1, 1: više, više :1

32

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik - štampa tabelu - planira način povezivanja tabela i povezuje ih - oblikuje upit i pronalazi podatke uz pomoć upita - planira i izrađuje upit od postojeće tabele uz pomoć Dizajn view - planira i izrađuje upit od postojeće tabele uz pomoć komande Wizard

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave

Upiti - upoznaje pojam upita - objašnjava kreiranje upita

- shvata suštinu odvajanja bitnog od nebitnog

Formulari - obrasci - upoznaje pojam formulara - obrazlaže načine kreiranja formulara

- objašnjava formulare i svrhu korišćenja - -planira i izrađuje formular korišćenjem komande Autoform - -planira i izrađuje formular korišćenjem komande Form wizard - -unosi podatke u formular (Edit, Entry) - utvrđuje svrhu pravljenja izvještaja, razlikuje vrste i načine kreiranja izvještaja - sastavlja i izrađuje izvještaje komandom Report wizard - sastavlja i izrađuje izvještaje komandom Autoreport - razvija preciznost i ličnu odgovornost u radu

Izvještaji - upoznaje pojam izvještaja - obrazlaže promjenu izgleda izvještaja

- kreiranje upita, pronalaženje i odvajanje podataka po zadatom pojmu, grupi pojmova ili po zadatom uslovu komandom Design view - kreiranje upita, pronalaženje i odvajanje podataka po zadatom pojmu, grupi pojmova ili po zadatom uslovu komandom Wizard - pravljenje formulara (obrazaca) raznih oblika za unos podataka (tabular, columnar, datasheet, justified) i unosi podatke - oblikovanje dokumenta do profesionalnog izgleda koristeći komande za formatiranje fonta, poravnavanje - kreiranje izvještaja u različitim oblicima (columnar, tabular, chart wizard, label wizard) - kreiranje izvještaja komandom Autoreport - kreiranje izvještaja komandom Report wizard - korišcenje komande Print

33

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik - planira i vrši korekciju izvještaja u Design view - mijenja font i ostale elemente izvještaja i vrši poravnavanje, - priprema izvještaj za štampu i štampa ga - Planira stranu na Web-u - Utvrdjuje hiperlinkove - Definise module i makroe i razlikuje ih - razlikuje vrste eposlovanja - pronalazi i prepoznaje na internetu aplikacije za eposlovanje - upotrebljava aplikacije eposlovanja (ebankarstvo, etrgovina)

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave preview - štampanje izvještaja

Pages, makroi, moduli - Objasnjava pojam strane - Pojam modula i makroa Elektronsko poslovanje - upoznaje pojam i vrste e-poslovanja - upoznaje aplikacije e-poslovanja - zna namjenu i razumije principe rada sistema za samoposluživanje u bankarskom poslovanju, sistema bankomata, homebankong sistema, govorne komunikacione sisteme

- razvija svijest o globalnom povezivanju

- rad na konkretnim aplikacijama eposlovanja - rad na konkretnim aplikacijama ebankarstva - rad na konkretnim aplikacijama etrgovine

5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - Kelly J.: Microsoft Excel, Korak po korak, CET, Beograd, 2003. - Dragan Marinčić, Miroslav Sardelić, Poslovna informatika (baze podataka) za treći razred ekonomske skole, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2004. - Marinčić D.: Poslovna informatika, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2003. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - učionica opremljena računarima sa odgovarajućom programskom opremom, telefonski aparat i linije za Internet vezu, programski paket Microsoft Access u odgovarajućem okruženju. 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju praktični radovi na računaru i usmeni odgovori učenika. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog

34

smjer Računarske nauke. . Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Visoka stručna sprema: . Formule. smjer Računarske tehnike i informatike. finansijsko.diplomirani inženjer elektrotehnike. 9. pravljenje i uređenje pisama 35 . magacinsko i upravljačko knjigovodstvo Računar. . 8.klasifikacionog perioda. smjer Kibernetika. Povezanost predmeta Znanja Analiza i prikazivanje statističkih podataka Elektronsko bankarstvo Materjalno.diplomirani inženjer organizacije rada. izvještaja obrazaca PC računar. smjer Poslovni informacioni sistemi ili srodni smjerovi. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu.diplomirani matematičar. . Korespondencija Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Statistika Tabele i izvjestaji u Microsoft Access-u.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. . tabele i grafikoni iz Microsoft Excela Bankarsko poslovanje Elektronsko bankarstvo Računovodstvo Poslovna komunikacija i birotehnika Pravljenje tabela.diplomirani ekonomista. .profesor tehnike i informatike.

. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3.usvajanje osnovnih znanja o državi i pravu.sticanje znanja o hartijama od vrijednosti i osposobljavanje za njihovu upotrebu u prometu. . .5. Naziv predmeta: PRAVO 2. .upoznavanje sa pojmom.upoznavanje sa osnovnim institutima građanskog.upoznavanje sa javnim prihodima i njihovom naplatom. organizacijom i registracijom privrednih subjekata. . stvarnog i obligacionog prava. . PRAVO 1.upoznavanje sa materijom ugovornog prava i sticanje znanja o ugovoru o prodaji i kreditu. vrstama. Opšti ciljevi nastave . 36 .2.1.osposobljavanje za samostalni rad.

4.razlikuje norme .definiše pojam i specifične elemente države društvene organizacije Pravni poredak .upoznaje pravni formiranje i poredak ostvarivanje pravnog poretka Pravne norme .razlikuje pravne .upoznaje pravne pravnih normi.definiše pojam .prepoznaje vrste i subjektivnih karakteristike građanskih prava subjektivnih građanskih prava .razvija svijest o .prepoznaje razliku subjekte i objekte između subjekata prava prava .navodi i objašnjava akte po vrstama i motiviše da se pravne akte pravnoj snazi poštuju pravni akti Pravni sistem .razlikuje pravne .upoznaje pojam i ustanove.definiše stvari i .određuje značaj .prepoznaje objekte u građanskopravnim odnosima .prepoznaje i 37 Preporuke za izvođenje nastave .navodi i objašnjava .razumije .razumije pojam funkcije države države kao .objašnjava pojam odnosa i razumije građansko-pravnog imovinski karakter odnosa pravnih odnosa .prepoznaje i imovine razumije pojam imovine i njen značaj . elementi i . Sadržaji/Standardi zanimanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Društvene norme .upoznaje vrste .upoznaje društvene koje primjenjuje značaju i potrebi norme neorganizovano poštovanja društvo od normi društvenih normi koje primjenjuje organizovano društvo Pojam.razvija osjećaj i . grane elemente pravnog prava i pravne sistema oblasti Građansko pravni .razlikuje pravne od odnos drugih društvenih . norme njihove elemente i uočava posljedice njihovog nepoštovanja Pravni akti .

navodi i opisuje izvore obligacija Ugovori .objašnjava dejstvo i načine prestanka ugovora Ugovor o prodaji .popunjavanje mjenice vježbe: .popunjavanje čeka .razvija sposobnost postizanja kompromisa Ugovori o kreditu .uočava specifičnosti i elemente ugovora o kreditu .sastavlja i analizira ugovor o kreditu vježbe: .razvija svijest o nepovredivosti tuđe imovine Pojam i osobine obligacija .uočava ovlašćenja iz kojih se sastoji pravo svojine i prepoznaje načine sticanja i prestanka prava svojine .upoznaje mjenicu .prepoznaje vrste i elemente mjenice. obaveze i odgovornosti ugovornih strana .upoznaje ugovor o prodaji .uočava uslove za nastanak punovažnih ugovora Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .upoznaje ček .sastavlja i analizira ugovor o prodaji vježbe: .Informativni ciljevi i sadržaji učenik navodi njihove vrste . 38 vježbe: .razlikuje izvore obligacija njihovim vrstama i značaju .uočava dejstvo koje ugovor proizvodi i razlikuje načine prestanka ugovora .definiše pojam ugovora i objašnjava opšte uslove za zaključivanje ugovora .upoznaje pojam obligacija .uočava elemente ugovora o prodaji i razumije prava.prepoznaje vrste i elemente čeka. shvata njen značaj i upotrebu .upoznaje pojam i vrste hartija od vrijednosti .upoznaje pravo svojine Formativni ciljevi učenik razlikuje razne vrste stvari kao objekata građanskih prava .prepoznaje i razlikuje razne vrste hartija od vrijednosti .uočava osobine i elemente obligacija .upoznaje ugovor o kreditu Hartije od vrijednosti .

upoznaje obračun i naplatu javnih prihoda . prepoznaje akte u postupku utvrđivana i naplate javnih prihoda vježbe: . Podgorica. akcionarskog. samostalnost.-upoznaje pojam preduzetnika i privrednih društava .razlikuje vrste berzanskih poslova.razlikuje pojedine hartije od vrijednosti i razumije njihovo korišćenje . Savremena administracija. banke i osiguravajućeg društva Formativni ciljevi učenik razumije značaj i upotrebu čeka . Beograd. 2005.. akcije.1997. komercijalne i državne zapise Privredni subjekti . 1995.Miladinović S.: Pravo za ekonomiste. 2002.upoznaje obveznice.popunjavanje poreske prijave vježbe: . . 39 .prepoznaje karakteristike i specifičnosti pojedinih privrednih društava Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. . .: Poslovno pravo.: Pravo. Beograd.Subotić-Konstantinović N.Vasiljević M.upoznaje pojam javnih prihoda .Informativni ciljevi i sadržaji učenik . blagajničke. specifičnosti poslovnih banaka i organizaciju osiguravajućeg društva . Savremena administracija.inicij ativnost Javni prihodi . Ekonomski fakultet Podgorica.: Privredno pravo.razlikuje poreske obveznike prema vrsti poreske obaveze.upoznaje pojam ortačkog. Mijatović B. Okvirni spisak literature i drugih izvora .uočava specifičnosti javnih prihoda .razvija komunikativnost.izrada rješenja o porezu 5. društva sa ograničenom odgovornošću i djelove stranih društava .upoznaje pojam berze. Beograd.razlikuje razne oblike obavljanja privrednih djelatnosti .Vasiljević M. komanditnog.

projektno platno i folije za grafoskop. 7.U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju usmeni odgovori učenika. ugovora i drugog. diplomirani pravnik. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja.Visoka stručna sprema. . Povezanost predmeta Znanja Preduzeće kao osnovni subjekt privređivanja Privredni subjekti Hartije od vrijednosti Berze Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Poslovna ekonomija Pojam i vrste privrednih subjekata Poslovna ekonomija Privredni subjekti Bankarsko poslovanje Pojam i vrste hartija od vrijednosti Berzansko poslovanje 40 . Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. grafoskop. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . Materijalni uslovi za izvođenje nastave .računar sa odgovarajućom opremom. uzorci propisa.6. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. 9.

Naziv predmeta: STATISTIKA 2.razumijevanje povezanosti statistike sa drugim predmetima iz oblasti ekonomije.razvijanje logičkog mišljenja učenika za samostalno donošenje zaključka na osnovu dobijenih podataka i analiza. STATISTIKA 1. 41 . discipline. preciznosti i urednosti. Opšti ciljevi nastave .1. .sticanje osnovnih statističkih znanja potrebnih za primjenu statistiških metoda u praksi.6.razvijanje odgovornosti pri radu.razumijevanje važnosti statističkih metoda u praćenju i analizi poslovanja preduzeća. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 99 99 99 99 3. .2. . .

upoznaje pojam primjerima stav prema statistike masovne pojave i istraživanju .razlikuje stvarna.definiše pojam njihov varijabilitet masovnih pojava. samostalnost u .upoznaje se sa statistici fazama statističkog .analizira i razlikuje geografskih i pokazatelje vremenskih vremenskih serija statističkih serija . .formira . .razumije cilj . frekvencija atributivnih.razlikuje faze istraživanja statističkog istraživaja Statističko .4.objašnjava neintervalne serije formiranje distribucije numeričkih.analizira statističko .ilustruje statistički upitnik Sređivanje i .definiše geografske serije kumulativne .određuje statističke serije kumulativni niz „ispod” i kumulativni niz Preporuke za izvođenje nastave vježbe: .formiranje statističkih serija (rad u grupama) 42 . posmatranja i vremenska i predmet prostorna obilježja posmatranja . timski rad podataka intervalne i .podataka sređivanja i .razvija pozitivan .sastavlja .razlikuje prosto i .definiše program program radu posmatranja posmatranja . grupisanje preciznosti u radu vrste i faze .razlikuje vrste .razvija osjećaj grupisanje podataka .prepoznaje izvore i obuhvatanja načine prikupljanja jedinica podataka posmatranja .razvija posmatranje posmatranje. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u statistiku .objašnjava metode .upoznaje pojam.nabraja obilježja statističkog statističkih jedinica posmatranja .izrađuje .kombinovano tačnosti i .interpretira varijabilitet i zakon upotrebu zakona velikih brojeva velikih brojeva u .navikava se na grupisanja atributivne.opisuje izvore i jednostavni načine prikupljanja statistički upitnik podataka .obrazlaže na .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Prikazivanje statističkih podataka - poznaje i objašnjava statističke tabele - definiše pojam i vrste grafičkog prikazivanja -

Formativni ciljevi učenik „iznad” primjenjuje pravila u sastavljanju statističkih tabela raspoređuje podatke u tabeli prikazuje podatke pomoću linijskog dijagrama, stubića, krugova i polukrugova razlikuje poligon i histogram frekvencija izvodi zaključke o pojavama na osnovu na osnovu grafičkih prikaza razlikuje izračunate i pozicione srednje vrijednosti izračunava aritmetičku sredinu iz grupisanih i negrupisanih podataka razlikuje osobine aritmetičke sredine izračunava geometrijsku sredinu i harmonijsku sredinu dokazuje Košijevu teoremu tumači dobijene rezultate izračunava pozicione srednje vrijednosti (medijanu i modus) upoređuje mjere disperzije uočava vezu disperzije sa srednjim vrijednostima izračunava interval varijacije, srednje apsolutno

Socijalizacijski ciljevi učenik - razvija odgovornosti za tačnost u prikazivanju podataka - razvija sistematičnost u radu - razvija osjećaj za urednost i pedantnost

Preporuke za izvođenje nastave vježbe: - izrada grafikona i tabela - izrada grafikona i tabela na računaru

-

Analiza podataka - upoznaje srednje vrijednosti - definiše aritmetičku, geometrijsku i harmonijsku sredinu, medijanu i modus - upoznaje Košijevu teoremu - objašnjava pojam i mjere disperzije - objašnjava vezu između dvije ili više pojava – pojam korelacije - definiše pojam korelacije - upoznaje prostu linearnu regresiju

-

- razvija osjećaj za preciznost

vježbe: - izračunavanje srednjih vrijednosti i njihovo grafičko prikazivnaje na primjerima iz prakse

-

-

- razvija odgovornost i samostalnost u radu

- izrada grafikona i tabela na računaru - preuzima odgovornost za donešene odluke

-

- izračunavanje mjera disperzije na primjerima iz prakse

-

-

- shvata važnost profesionalnosti u radu

- izračunavanje koeficijenta korelacije

43

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik odstupanje, standardnu devijaciju i koeficijent varijacije razlikuje apsolutne i relativne mjere disperzije upoređuje disperziju između dvije ili više statističkih serija analizira jačinu veza između dvije pojave izračunava koeficijent korelacije po metodu kovarjansedirektno iz orginalnih podataka tumači dobijene rezultate izrađuje dijagram rasturanja podataka određuje zavisnu i nezavisnu promjenjivu matematički i grafički određuje liniju regresije komentariše dobijene rezultate razlikuje opštu i poslovnu statistiku prepoznaje dokumentaciju vezanu za poslovnu statistiku razlikuje i definiše izvore podataka poslovne statistike izračunava prosječni apsolutni nivi i prosječni apsolutni rast izračunava prosječni tempo

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave

-

- izrada dijagrama rasturanja na računaru

-

- matematičko i grafičko određivanje linija regresije

Osnovni pojmovi o poslovnoj statistici - poznaje pojam, predmet i značaj poslovne statistike - definiše preduzeće kao statističku jedinicu Pokazatelji dinamike proizvodnje i prometa - objašnjava apsolutni nivo i -

-

- razvija preciznost i samostalnost u radu

-

- izračunavanje apsolutnog nivoa, apsolutnog rasta, prosječnog nivoa i prosječnog rasta

44

Informativni ciljevi i sadržaji učenik apsolutni rast i prosječni apsolutni nivo i prosječni apsolutni rast - definiše tempo razvoja i tempo rasta i prosječni tempo razvoja i rasta - objašnjava razvojnu tendenciju pojava trend

Formativni ciljevi učenik razvoja i prosječni tempo rasta uočava vezu između tempa razvoja i tempa rasta tumači dobijene rezultate odeđuje linearni trend po metodu najmanjih kvadrata izrađuje dijagram rasturanja podataka razlikuje obračun linearnog trenda za paran i neparan broj perioda vrši izolaciju i ekstrapolaciju trenda komentariše dobijene rezultate grafički prikazuje trend razlikuje obračun linearnog trenda za paran i neparan broj godina razlikuje vrste relativnih brojeva izračunava bazne i lančane indekse tumači dobijene rezultate grafički prikazuje lančane razlikuje tj. prepoznaje indekse količina, cijena, vrijednosti proizvodnje i prometa, indekse troškova života komentariše dobijene rezultate razlikuje metode izračunavanja sezonskih indeksa izračunava sezonske indekse

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave - izračunavanje prosječnog tempa rasta i prosječnog tempa razvoja - određivanje linaernog trenda - grafičko prikazivanje linije linearnog trenda na računaru

-

-

-

Relativni brojevi i pokazatelji strukture - upoznaje vrste relativnih brojeva - objašnjava bazne i lančane indekse - definiše individualne i grupne indekse količina, cijena, vrijednosti proizvodnje i prometa, indekse troškova života - poznaje sezonske varijacije i njihovo mjerenje - navodi metode izračunavanja sezonskih indeksa

-

- razvija sposobnost analitičkog mišljenja

vježbe: - izračunavanje indeksa - grafičko prikazivanje indeksa - grafičko prikazivanje uticaja sezone - izračunavanje sezonskih indeksa

- preuzima odgovornost za predložena rješenja

-

45

prema radnom stažu.upoznaje pojam .poznaje jedinice i fondove radnog vremena i koeficijent iskorišćenja radnog vremena Statističko obuhvatanje produktivnosti rada .izračunavanje pokazatelja zaposlenih - - - .zaposlenih radnika .shvata značaj produktivnosti rada za uspješno poslovanje preduzeća vježbe: .definiše brojno stanje radnika .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik prema opštem kvartalnom prosjeku predviđa nivo pojave pomoću sezonskih indeksa izrađuje dijagrame uticaja sezonskih oscilacija na nivoa pojave razlikuje osnovne pokazatelje zaposlenih radnika izračunava pokazatelje zaposlenih prema osnovnim obelježjima (kvalifikaciona struktura.shvata važnost razvoja ljudskih resursa . polu i starosti) izračunava broj uslovnih radnika izračunava koeficijent iskoršćenja radnog vremena izračunava produktivnost rada analizira način mjerenja produktivnosti rada izračunava individualne indekse produktivnosti rada izračunava grupne indekse produktivnosti rada na bazi nepromijenjenog sastava proizvodnje izračunava grupne indekse produktivnosti rada na bazi promijenjenog sastava proizvodnje tumači dobijene Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Statističko obuhvatanje zaposlenih radnika .izračunavanje indeksa produktivnosti rada - - - 46 .definiše individualne i grupne indekse produktivnosti rada - .objašnjava strukturu zaposlenih prema osnovnim obelježjima .izračunavanje produktivnosti rada .poznaje pojam i način mjerenja produktivnosti rada .

Školska knjiga. . Beograd.: Statistika.grafoskop. Univerzitet Crne Gore.shvata značaj socijalne sigurnosti radnika Preporuke za izvođenje nastave vježbe: . Šošić I. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika .: Uvod u statistiku.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Statistika zarada . . Podgorica 2003. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .U toku klasifikacionog perioda znanje se provjerava i ocjenjuje kroz usmene odgovore učenika i pismene zadatke (po jedan u II. 2002. . Beograd 2002.: Metodi statističke analize za medicinare ..Ivanović B. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Visoka stručna sprema: . od kojih jedna mora biti sa usmene provjere znanja.Računar sa odgovarajućom programskom opremom.Radulović J. . 2003. grafoskop. projektno platno i folije za . Okvirni spisak literature i drugih izvora . Univerzitet Crne Gore. . Univerzitetska knjiga. Podgorica. diplomirani matematičar.diplomirani ekonomista.Žižić M.objašnjava indekse realne. realne i prosječne zarade .izračunavanje nominalnih realnih i prosječnih zarada . 47 .profesor matematike. Vidić M..: Poslovna statistika.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. . 2003.Kecojević N.: Teorija korelacija u ekonomskom istraživanju 6.izračunavanje indeksa nominalnih i realnih zarada - 5.objašnjava indekse neto zarada na bazi promijenjenog i nepromijenjenog sastava zaposlenih . Zagreb.Serdar V. prosječne neto zarade - Formativni ciljevi učenik rezultate razlikuje nominalne realne i prosječne zarade izračunava nominalne realne i prosječne zarade tumači dobijene rezultate utvrđuje pokazatelje razlika u neto zaradama različitih kategorija zaposlenih izračunava indekse neto zarada komentariše dobijene rezultate Socijalizacijski ciljevi učenik . Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.definiše nominalne.Veljković B. .: Statistika. 7. 8. III i IV klasifikacionom periodu).

9. Povezanost predmeta Znanja Tabele i dijagrami u Excel-u Izrada formula Raspodjela rezultata poslovanja preduzeća Ekonomski principi poslovanja preduzeća Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Poslovna informatika Prikazivanje ststističkih podataka Analiza podataka Poslovna ekonomija Statistika neto zarada Statistika produktivnosti rada 48 .

razumijevanje povezanosti finansija sa drugim predmetima iz oblasti ekonomije.upoznavanje sa teorijskim i praktičnim aspektima finansijske nauke. . .utemeljivanje znanja iz oblasti poslovnih finansija. . . . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno 108* 180** 66** 108* 246** 108* 180** 66** 108* 246** Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno *opšti i bankarski smjer.sticanje znanja iz oblasti javnih finansija.sticanje znanja o osnovnim pojmovima monetarne ekonomije.sticanje znanja o osnovnim elementima bankarstva.upoznavanje sa značajem i ulogom međunarodnih finansija. .1. **finansijski smjer 3.osposobljavanje za rad na poslovima finansijskog planiranja. finansijske analize i interne finansijske kontrole. 49 . . FINANSIJE 1. Opšti ciljevi nastave . .osposobljavanje za samostalan rad u korišćenju instrumenata platnog prometa u zemlju i sa inostranstvom.upoznavanje sa finansijskim sistemom Crne Gore. Naziv predmeta: FINANSIJE 2.2. .osposobljavanje za timski rad.7. .

posjeta banci 50 .razvija svijest o .razvija svijest o . revalvacije .obrazlaže pojave devalvacije i inflacije.uočava ulogu i .razlikuje finansije .karakteristike deflacije (komparativna analiza) . .bruto proizvoda i proizvodnje nacionalnog dohotka Monetarne finansije . neutralne ulogu banaka u i sopstvene savremenoj bankarske poslove privredi .upoznaje pojam i kao nauku i kao značaju finansija suštinu finansija nastavni predmet kao naučne .utemeljuje kroz informacija za novca primjere razvoj privrede .objašnjava mase monetarnu .analizira značaj i discipline i zadatke finansija nastavnog .identifikuje predmeta kriterijume za .upoznaje osnovne značaj banaka u značaju pojmove nauke o savremenoj informacionih bankarstvu privredi tehnologija .poznaje pojam i banaka u podjelu bankarskih organizaciji platnog poslova prometa prometa . vrste i pasivne.pojašnjava funkcije određivanje novca optimalne novčane .pojašnjava ulogu .karakteristike inflacije .opisuje nastanak.razlikuje aktivne. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI .analizira ulogu .obrazlaže osnovne proizvoda.određuje . pokazatelje .shvata značaj .analizira uzroke i ravnotežu i posljedice stabilnost inflacije.razlikuje osnovne revalvacije -opisuje monetarne osnovne monetarne agregate agregate Bankarstvo . deflacije.poznaje osnove na Web informacionog prezentacijama Preporuke za izvođenje nastave dijalog: .devalvacije i .obrazlaže podjelu karakteristike finansija društvenog bruto . deflacije.pojašnjava značaj i podjelu finansija zadatke finansija . razvoj.4.opšti i bankarski smjer Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u finansije . .analizira funkcije .uvježbava banaka u finansijske funkcije organizaciji platnog u Excelu i prometa finansijska tržišta .opisuje pojam. novca važnosti nastanak i razvoj .

razlikuje osnovne kategorije javnih finansija .razvija svijest o značaju povezivanja i zajedničkog rada 51 .finansijskih organizacija .razlikuje i uočava značaj pojedinih budžetskih načela .razlikuje rizik.pravi komparaciju između pojedinih vrsta osiguranja .poznaje sisitem osiguranja u Crnoj Gori Javne finansije . naknada za osiguranje .objašnjava pojam i nastanak osiguranja .razvija osjećaj odgovornosti .Informativni ciljevi i sadržaji učenik sistema banaka Osiguranje .prepoznaje značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru .uticaj evro-tržišta na privredu Crne .poznaje osnove poreskog sistema Crne Gore .izrada primjera likvidacije štete .objašnjava pojam međunarodnih finansija i njihov značaj za Crnu Goru . vrste rizika premija.definiše pojam javnih finansija .zna elemente osiguranja.obrazlaže budžetska načela .identifikuje bitne elemente sistema osiguranja u Crnoj Gori .vrši komparaciju uloge i značaja pojedinih međunarodnih finansijskih institucija .analizira Zakon o budžetu i Završni račun budžeta Crne Gore za prethodnu godinu .interpretira osnove budžeta i budžetskog sistema .poznaje pojam budžeta i budžetskog sistema .obrazlaže suštinu osiguranja .analizira međunarodno kretanje kapitala .navodi sve vrste poreza u poreskom sistemu Crne Gore i procjenjuje njegovu obuhvatnost .upoznaje međunarodno kretanje kapitala .navodi i pojašnjava ulogu međunarodnih .za izvršavanje obaveza vježba: .pojašnjava javne prihode i rashode .razvija svijest o značaju osiguranja Preporuke za izvođenje nastave vježba: .poznaje budžetski sistem Crne Gore i sistem javnih fondova Formativni ciljevi učenik . značaj i vrste osiguranja .analiza državnog budžeta i budžeta lokalne samouprave Međunarodne finansije .konkretizuje kroz primjere uticaj evro-tržišta na privredu Crne Gore Socijalizacijski ciljevi učenik .analizra suštinu i značaj osiguranja .

poznaje pojam i zančaj finansijskog menadžmenta .(izračunavanje finansijskih pokazatelja) .razvija poslovnu odgovornost Preporuke za izvođenje nastave vježba: .primjer finansijskog plana virtuelnog preduzeća .menadžmentu .razvija tačnost i odgovornost u radu .poznaje tehnike finansijske analize .sastavlja finansijske planove .izračunava pokazatelje likvidnosti i rentabilnosti .i finansijske kontrole . međunarodni ček.upotrebljava međunarodnu mjenicu. međunarodni akreditiv.razumije način korišćenja instrumenata platnog prometa .poznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente platnog prometa sa inostranstvom Formativni ciljevi učenik . mjenice i akreditiva .razvija osjećaj za poštovanja principa koji vode uspješnom poslovanju .i savremenog pristupa finansijskom .poznaje upravljanje novčanim tokovima i zalihama Instrumenti platnog prometa .objašnjava osnove finansijskog planiranja .razlikuje tehnike finansijske analize .popunjava nalog za prenos i nalog za naplatu .razvija osjećaj za potrebu korektne komunikacije vježba: .obrazlaže postupak izrade finansijskih planova .izračunava koeficijente obrta zaliha i analizira troškove zaliha .utemeljuje kroz primjere radnje i postupke korišćenja čeka.poznaje instrumente obezbjeđenja plaćanja .popunjavanje obrazaca platnog prometa 52 . međunarodnu bankarsku doznaku Socijalizacijski ciljevi učenik .objašnjava osnove finansijske analize .nabraja i pojašnjava instrumente za gotovinska i bezgotovinska plaćanja .uočava razliku između tradicionalnog .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Gore Poslovne finansije .popunjava nalog za uplatu i nalog za isplatu .izračunava koeficijente obrta novčanih sredstava .

identifikuje zadatke finansija kriterijume za .utemeljuje kroz novca primjere .karakteristike inflacije .obrazlaže monetarne monetarne agregate agregate .upoznaje značaj i .obarzlaže osnovne pokazatelje pokazatelje proizvodnje i proizvodnje: raspodjelu društveni bruto društvenog proizvod. .razlikuje finansije .antiinflacione antiinflacione mjere mjere .analizira osnovne .analizira uzroke i stabilnost posljedice inflacije . društveni proizvoda proizvod i nacionalni dohodak Monetarne finansije .analizira značaj i discipline zadatke finansija .obrazlaže novčanu mase ravnotežu i .razvija svijest o značaju finansija Preporuke za izvođenje nastave seminarski rad: .opisuje pojam.finansijske funkcije u Excel-u 53 .pojašnjava pojam i i deflacije vrste inflacije i .opisuje nastanak.obrazlaže ulogu bankarskog sektora bankarskog sektora u regulisanju u novčanih tokova .upoznaje pojam i kao nauku i suštinu finansija nastavni predmet kao naučne .tralne i sopstvene savremenoj bankarske Socijalizacijski ciljevi učenik .Razred: TREĆI . novca nastanak i značaj .karkteristike deflacije (komparativna analiza) .poznaje osnovne značaj banaka u pojmove nauke o savremenoj bankarstvu privredi .analizira ulogu .-pojašnjava devalvacije i devalvaciju i revalvacije revalvaciju .regulisanju novčanih tokova Bankarstvo . neuulogu banaka u .finansijski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Uvod u finansije .pojašnjava funkcije određivanje novca optimalne novčane .analizira .objašnjava podjelu podjelu finansija finansija .analizira funkcije . vrste i pasivne.posjeta banci vježba: .razlikuje osnovne . razvoj.razvija komunikativnost .predmet i zadaci izučavanja finansija .uočava ulogu i .pojašnjava pojam .razvija svijest o značaju štednje debata: .analizira aktivne.komparira deflacije posljedice i uzroke .

uočava bitne elemente sistema osiguranja u Crnoj Gori .poznaje pojam i značaj fiskalne politike .uočava razliku između klasičnog i modernog shvatanja javnih rashoda .poznaje finansiranje osiguranja .razlikuje vidove osiguranja .obrazlaže klasifikaciju javnih Formativni ciljevi učenik .analizira proces finansiranja osiguranja .poznaje pojam i podjelu bankarskih poslova .identifikuje osnovna načela javnih rashoda . pravni i tehnički aspekt osiguranja .poslove .upoznaje pojam i značaj javnih rashoda .analizira ekonomski.pojašnjava pojam i nastanak osiguranja .analizira ulogu banaka u organizaciji platnog prometa .sastavljanje šeme (strukturalnog prikaza) fiskalnog sistema Crne Gore .razlikuje rizik.klasifikacija javnih rashoda 54 .poznaje informacione sisteme banaka Osiguranje . naknada za osiguranje .poznaje pojam i funkcije javnih finansija .Informativni ciljevi i sadržaji učenik privredi .uvježbava finansijske funkcije u Excelu.definiše osnovna načela javnih rashoda .vrši komparaciju javnih potreba i javnih koristi .obrazlaže značaj i vrste osiguranja . vrste rizika.primjer likvidacije štete vježba: .definiše suštinu osiguranja . premija.pojašnjava pojam i strukturu javnih potreba Javni rashodi .razlikuje osnovne pojmove javnih finansija .obrazlaže ulogu banaka u organizaciji platnog prometa .analizira pojam i značaj fiskalne politike .shvata načelo opšteg interesa seminarski rad: .poznaje osnove sistema javnog finansiranja .-definiše elemente osiguranja . pronalazi finansijska tržišta na Web-u .nalizira osnove sistema javnog finansiranja u Crnoj Gori .poznaje sistem osiguranja u Crnoj Gori Osnovi javnih finansija .razvija spremnost za preuzimanje odgovornosti u izvršenju zadataka vježba: .razlikuje Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .

oslobođenja.objašnjava pojam i suštinu naknada .primjeri izvršavanju prevaljivanja i obaveza prema evazije poreza državi - - - - 55 .objašnjava porez na dohodak fizičkih lica .razvija osjećaj vježba: odgovornosti prema .objašnjava osnovne pojmove i dejstva oporezivanja . ekonomska.obrazlaže odnos javnih rashoda i osnovnih oblika državne intervencije Javni prihodi .definiše osnovna poreska načela i principe .poznaje ekonomske funkcije javnih rashoda .objašnjava pojam i suštinu taksa . obuhvat.objašnjava porez na imovinu .Informativni ciljevi i sadržaji učenik rashoda .obrazlaže pojam i funkcije doprinosa . socijalna i poresko tehnička načela uočava uzroke prevaljivanja i evazije poreza komparira poreski monizam i pluralizam identifikuje elemente obračuna po pojedinim kategorijama poreza:poresku osnovicu.obrazlaže porez na dodatu vrijednost .objašnjava pojam i ulogu akciza . rokove i način plaćanja uočava razliku između taksi i poreza razlikuje naknade po vrstama komparira karakteristike poreza.objašnjava porez na dobit .poznaje pojam i modele poreskog sistema .poznaje pojam i klasifikaciju javnih prihoda .objašnjava prevaljivanje i evaziju poreza . doprinosa i taksi analizira karakteristike javnih zajmova Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - .poznaje karakteristike javnih zajmova Formativni ciljevi učenik kriterijume za klasifikaciju javnih rashoda analizira ekonomske funkcije javnih rashoda razlikuje transfere preko javnih rashoda razlikuje kriterijume klasifikacije javnih prihoda analizira osnovne karakteristike i elemente oporezivanja razlikuje finansijska. stopu.

poznaje budžetsku proceduru .analizira ciljeve i značaj međunarodnog monetarnog fonda i Međunarodne banke za obnovu i razvoj .analizira pojam i karakteristike budžeta .uviđa važnost i neophodnost zajedničkog rada debata: .obrazlaže uticaj valuta drugih zemalja na monetarnu Formativni ciljevi učenik .poznaje pojam i vrste javnih fondova u Crnoj Gori Međunarodne finansije .pojašnjava funkcije budžeta .obrazlaže značaj budžetske ravnoteže . kroz primjere.poznaje budžetski sistem Crne Gore .prepoznaje značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru .poznaje međunarodno kretanje kapitala .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Budžetski sistem .poznaje zajednička ulaganja (joint venture) .analiza budžeta lokalne samouprave .prepoznaje ulogu ostalih međunarodnih i regionalnih finansijskih orgnizacija .analiza budžeta države .analizira budžetski sistem Crne Gore .-prepoznaje faze u budžetskoj proceduri .značaj međunarodnih (regionalnih) finansijskih institucija za Crnu Goru 56 .poznaje pojam i karakteristike budžeta .pojašnjava ulogu ostalih međunarodnih finansijskih organizacija .razumije značaj socijalne sigurnosti Preporuke za izvođenje nastave vježba: .upoređuje budžetski deficit i budžetsku ravnotežu .razumije budžetska načela .objašnjava pojam i ulogu Međunarodnog monetarnog fonda i Međunarodne banke za obnovu i razvoj .analizira efekte zajedničkih ulaganja na nacionalnu privredu .razlikuje javne fondove u Crnoj Gori .uočava.analizira međunarodno kretanje kapitala .definiše budžetska načela .razumije ulogu Centralne banke Evropske unije .pojašnjava ulogu Centralne banke Evropske unije .objašnjava pojam i značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru . uticaj valuta drugih zemalja na Socijalizacijski ciljevi učenik .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik stabilnost Crne Gore .prepoznaje finansiranje platnobilansnih neravnoteža Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 57 .razumije pojam i ulogu evro-tržišta .poznaje vrste poslova na evrotržištu i uticaj evro-tržišta na privredu Crne Gore Formativni ciljevi učenik monetarnu stabilnost Crne Gore .pojašnjava značaj i ulogu evro-tržišta .razlikuje vrste poslova na evrotržištu .

razvija odgovornost u radu 58 .kroz konkretne primjere obrazlaže uravnoteženu.obrazlaže pojam i izvore finansiranja preduzeća .obrazlaže tehnike finansijske analize . ulogu i značaj akcija.komparira sličnosti i razlike između izvora finansiranja i izvora sredstava .obrazlaže finansijsko poslovanje preduzeća .sastavlja bilanse finansijske situacije po vrstama Organizacija finansijskih poslova .pojašnjava funkcije poslovnih finansija .analizira pojam i sadržaj poslovnih finansija .identifikuje kriterijume za grupisanje finansijskih poslova preduzeća .razlikuje finansijsku evidenciju u širem i užem smislu .razlikuje osnovne finkcije i funkcionalna područja poslovnih finansija .analizira elemente finansijskog planiranja .opisuje finansijsku službu preduzeća i njen položaj .Preduzeća Preporuke za izvođenje nastave vježba: . obveznice i kratkoročne hartije od vrijednosti . obveznica i kratkoročnih hartija od vrijednosti .primjena bilansnog i dinamičkog modela planiranja novčanih tokova .obrazlaže finansijske planove .poznaje pojam poslovnih finansija .izračunavanje finansijskih pokazatelja .poznaje osnovne elemente finansijskog planiranja .obrazlaže finansijsku situaciju preduzeća .analizira primjenu bilansnog i Socijalizacijski ciljevi učenik .razrađuje organizaciju finansijske službe u preduzeću .pojašnjava akcije.razlikuje metode finansijskog planiranja .razvija svijest o značaju finansija za uspješno poslovanje .poznaje finansijsku evidenciju .navodi finansijske poslove preduzeća .defic itarnu i suficitarnu finansijsku situaciju .definiše faktore i principe finansijske politike finansijski smjer Formativni ciljevi učenik .navodi aktivnosti preduzeća koje obuhvata finasijsko poslovanje .detaljno analizira vrste.razvija svijest o značaju racionalnog korišćenja finansijskih sredstava vježba: .analizira faktore i principe finansijske politike .Razred: ČETVRTI – Informativni ciljevi i sadržaji učenik Osnovi finansija u preduzećima .

vertik alna.navodi i pojašnjava učesnike i nosioce platnog prometa .poznaje pojam i vrste instrumenata - .obrazlaže postupak za otvaranje poslovnih računa - .analiza obrtnog fonda izračunava pokazatelje likvidnosti izračunava koeficijente obrta kupaca. zaliha dobavljača i obrtnih sredstava .trend i racio analiza. uplatni račun javnih prihoda.definiše koeficijente obrta kupaca.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .obrazlaže upravljanje potraživanjima . tekući račun. gotovinska i bezgotovinska plaćanja razlikuje učesnike i nosioce platnog prometa razlikuje žiro račun.popunjavanje obrazaca platnog prometa 59 . kliring i žiro promet otvara poslovni račun preduzeća za vježbu razlikuje vrste instrumenata platnog prometa popunjava nalog za Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - Pojam platnog prometa .pojašnjava upravljanje novčanim sredstvima .otvaranje žiro računa Instrumenti platnog prometa .obrazlaže pokazatelje finansijske analize . zaliha.razumije pojam i značaj finansijske kontrole .dobavljača i obrtnih sredstava razlikuje internu i eksternu finansijsku kontrolu izračunava obrt novčanih sredstava i minimalni nivo gotovine sastavlja obračun potraživanja kreditnog perioda analizira osnovne odluke o zalihama razlikuje neposredna i posredna.razvija tačnost i odgovornost u radu vježba: .nabraja i pojašnjava vrste plaćanja .razlikuje račune za obavljanje platnog prometa .obrazlaže upravljanje zalihama Formativni ciljevi učenik dinamičkog metoda planiranja novčanih tokova razlikuje tehnike finansijske analize: horizontalna.razvija osjećaj za korektnu komunikaciju vježba: .

primjeri korišćenja čeka.postupak plaćanja akreditivom - .shvata potrebu i značaj timskog 60 . deviza. akceptiranja i indosiranja mjenice obrađuje cijeli postupak sa akreditivom (otvaranje. gašenje akreditiva) i popunjava obrazac akreditiva sa svim bitnim elementima analizira devizni sistem i deviznu kontrolu analizira pojmove: valuta. knjiženje.Informativni ciljevi i sadržaji učenik platnog prometa . korišćenje. odgovornost i ažurnost u radu vježba: .razlikuje instrumente platnog prometa za gotovinska plaćanja .objašnjava pojam deviznog sistema i devizne kontrole .uočava potrebu korektne poslovne saradnje sa svim partnerima vježba: . kompenzacija razlikuje učesnike i nosioce platnog prometa sa Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - . vrste i bitne elemente akreditiva . mjenice i akreditiva - - Platni promet sa inostranstvom . podnošenje.razvija preciznost.poznaje pojam.poznaje - .razlikuje instrumente platnog prometa za bezgotovinska plaćanja .pojašnjava način korišćenja instrumenata platnog prometa Instrumenti obezbjeđivanja plaćanja . izdavanje i indosiranje-prenos čeka) utemeljuje kroz primjer postupak izdavanja.poznaje platni promet sa inostranstvom i sredstva plaćanja sa inostranstvom .poznaje pojam i vrste čeka kao i čekovni postupak . prenos hartija od vrijednosti. dokumentacije.poznaje pojam i vrste mjenice i mjenične radnje .poznaje pojam platne i kreditne kartice i cirkularno kreditno pismo Formativni ciljevi učenik isplatu popunjava nalog za uplatu popunjava nalog za prenos popunjava nalog za naplatu razlikuje vrste transakcija plaćanja detaljno poznaje način korišćenja instrumenata platnog prometa utemeljuje kroz primjer primjenu čekovnog postupka (popunjavanje.

Informativni ciljevi i sadržaji učenik instrumente plaćanja u međunarodnom prometu . i drugi: Osnovi finansija. 2005. Okvirni spisak literature i drugih izvora .Jovanović-Gavrilović P. 61 . . . Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. stručni časopisi. .Drugi izvori: Zakon o budžetu. međunarodni ček. .1996. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Podgorica.U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju usmeni odgovori učenika i pisani radovi učenika. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . 2005. Beograd.Radoman R: Uvod u finansijski menadžment.pojašnjava postupak naplaćivanja i plaćanja sa inostranstvom Formativni ciljevi učenik inostranstvom . Beograd. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . međunarodna bankarska doznaka. inkaso naplata. aparati za kopiranje i umnožavanje. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Ekonomski fakultet. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja. obrasci instrumenata platnog prometa. Zakon o porezu na dodatu vrijednost.Goranović P. 2005. 6. Beograd. Podgorica.Bogdanović D. odgovarajuća poslovna dokumentacija. Zakon o porezu na nepokretnosti. Beograd.Ivanišević M.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.Ristić Ž.Mihailović K: Osnove poreskog sistema Crne Gore. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.razlikuje i poznaje postupak korišćenja: međunarodni dokumentarni akreditiv.uočava sve bitne elemente naloga koji se koriste u postupku naplate i plaćanja sa inostranstvom Socijalizacijski ciljevi učenik rada Preporuke za izvođenje nastave 5. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.Računar sa odgovarajućim softverom. .: Fiskalna ekonomija. i drugi: Javne finansije. . Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. 2006. međunarodna mjenica . Zakon o porezu na dobit. Podgorica.: Finansijsko poslovanje. . Zakon o porezu na dohodak fizičkih lica. . 7. 2005. Ekonomski fakultet. 2005. i drugi: Poslovne finansije.

8.Viskoka stručna sprema iz područja ekonomije. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . vrste i značaj hartija od vrijednosti Ugovori o osiguranju Značaj obrta kapitala Ekonomski principi poslovanja Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Bankarsko poslovanje Novčana ravnoteža i stabilnost Optimalna novčana masa Bankarski poslovi Računovodstvo Izvori finansiranja preduzeća Finansijska situacija preduzeća Upravljanje novčanim sredstvima Pravo Instrumenti obezbjeđenja plaćanja Elementi osiguranja Poslovna ekonomija Koeficijenti likvidnosti Koeficijenti obrtnih sredstava 62 . Povezanost predmeta Znanja Problemi monetarne ravnoteže i stabilnosti Novčana masa Bankarski poslovi Pojam i vrste bilansa Evidencija novčanih sredstava i hartija od vrijednosti Pojam. diplomirani ekonomista.

.shvatanje neophodnosti tačnog. racionalno korišćenje i odgovornost za sredstva kojima posluje.razvijanje vještina i kompetencija za obavljanje računovodstvenih poslova na računaru.1. . urednog i pravovremenog davanja računovodstvenih informacija za poslovno odlučivanje. Opšti ciljevi nastave .shvatanje značaja i uloge računovodstvene funkcije u evidentiranju poslovnih događaja. 63 . .razvijanje smisla za očuvanje. ** opšti smjer. ***finansijski smjer 3. * bankarski smjer.2. RAČUNOVODSTVO 1. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 72* 72+106** 72+36*** 72* 66+99** 66+33*** 216* 415** 345*** Ukupno 72 72 178 108 72 165 165 216* 415** 345*** Drugi razred je zajednički za sve smjerove.osposobljavanje učenika za povezivanje stečenih teorijsko-stručnih znanja sa praksom konkretnih privrednih subjekata. Naziv predmeta: RAČUNOVODSTVO 2.razvijanje vještina i kompetencija za sastavljanje finansijskih izvještaja prema međunarodnim standardima i aktuelnoj zakonskoj regulativi. .8. .

nabraja blagajni i žiroinstrumente računu platnog prometa .vrši korekciju .u radu se primjenjuju važeći zakonski propisi .pojašnjava knjiženje na kontu žiro-raćuna Evidencije . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI . bankarski i finansijski smjer Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenica učenica Pojam .razvija svijest o poslovanja preko blagajne i konto poštovanju pravila blagajne i žiro blagajne računa .definiše pojam i konta po obliku oblike konta Evidencija . gotovih cijene u radu proizvoda i robe .izrađuje dnevnik .opšti.definiše blagajnički maksimum .demonstrira blagajničku dokumentaciju i objašnjava blagajničku evidenciju .dokumentacija za nabavku i izdavanje materijala 64 . .razvija svijest o dobavljača.upoznaje sredstva i izvore sredstava . materijala.razlikuje sredstva i računovodstva izvore sredstava .opisuje i .4.interpretira pojam . .objašnjava stvarnog i blagajničko knjigovodstvenog poslovanje stanja blagajne .razlikuje .identifikuje objašnjava knjigovodstvena knjigovodstvena dokumenta dokumenta.dokumenta za blagajničko poslovanje . vrste i ličnoj odgovornosti materijala.objašnjava žiro. vrtste i vezi sa nabavkom i cijene trošenjem .definiše pojam dokumentaciju u materijala.pravi šematski cilj i zadatke prikaz sredstava i računovodstva izvora sredstava .izvodi evidenciju vezi sa nabavkom i na analitičkim i Preporuke za izvođenje nastave .knjiži na kontu račun i njegovo žiro-računa otvaranje . kupaca.šematski prikazuje .knjiži uporedno na .instrumenti platnog prometa .razlikuje oblike njihovu kontrolu i konta čuvanje .upoznaje pojam.pojašnjava materijala dokumentaciju u .

objašnjava magacinsku evidenciju i knjigovodstvo gotovih proizvoda .prepoznaje pojam dužnika– kupca i potrebnu dokumentaciju .dokumentacija za evidenciju gotovih proizvoda .definiše pojam dužnika i kupca .navodi dokumentaciju .objašnjava evidenciju na analitičkom i sintetičkom kontu materijala .objašnjava evidenciju i knjiženje na analitičkim i sintetičkim kontima dobavljača .interpretira evidenciju obaveza prema dobavljačima .stiče radne navike .upotrebljava evidenciju potraživanja od kupca .objašnjava knjiženje na analitičkom i .prepoznaje pojam gotovih proizvoda.demonstrira uporedna knjiženja Formativni ciljevi učenica sintetičkim kontima materijala Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave Evidencija gotovih proizvoda .knjiži na analitičkim i sintetičkim kontima dobavljača .objašnjava knjiženje na analitičkim i sintetičkim kontima gotovih proizvoda .Informativni ciljevi i sadržaji učenik trošenjem materijala .knjiži na analitičkom i sintetičkom kontu 65 . cijene i dokumentaciju .izrađuje uporedna knjiženja na kontima dobavljača.pojašnjava pojam gotovih proizvoda.navodi dokumentaciju .knjiži u magacinskoj evidenciji i knjigovodstvu gotovih proizvoda .pojašnjava evidenciju potraživanja od kupca .opisuje evidenciju obaveza prema dobavljačima . materijala i žiro računa .razlikuje sintetičku i analitičku evidenciju gotovih proizvoda . cijene i dokumentaciju .razlikuje dokumentaciju .

cilj. cilj i organizaciju inventarisanja izrađuje inventar ukupne imovine i rezultata knjiži i utvrđuje razliku između knjigovodstvenog i stvarnog stanja Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave - . žiroračunu kupaca i robe u prodavnici knjiži sniženje i povećanje prodajne cijene u magacinu i prodavnici razlikuje pojam. kupca i žiro-računa razlikuje pojam robe.razlikuje pojam i vrste početnog bilansa i bilansne ravnoteže .liste inventara .objašnjava evidenciju robe po nabavnim i po prodajnim cijenama .utvrđuje pojam i vrste početnog bilansa i bilansne ravnoteže .ilustruje inventarisanje u knjizi osnovnih sredstava i na analitičkoj razlici osnovnih sredstava objašnjava i upoređuje stvarno i knjigovodstveno stanje i knjiženje razlike .opisuje pojam robe.pojašnjava inventar ukupne imovine i rezultata Pojam bilansa i konta . cijene i dokumentaciju . cijene robe i dokumentaciju knjiži evidenciju robe po nabavnim i prodajnim cijenama izrađuje uporedna knjiženja na kontima robe.demonstrira uporedna knjiženja na kontima robe.sastavlja početni bilans na osnovu inventara 66 . knjiženje robe u prodavnici - - - Inventar i inventarisanje . vrste i organizaciju inventarisanja .demonstrira sastavljanje početnog bilansa - .razvija sistematičnost u radu .opisuje pojam. žiro-računu kupaca.Informativni ciljevi i sadržaji učenik sintetičkom kontu kupca Formativni ciljevi učenica kupca sastavlja uporedna knjiženja na kontima gotovih proizvoda.

glavna knjiga.demonstrira otvaranje konta na osnovu bilansa .formira konta na osnovu bilansa .opisuje poslovne knjige dvojnog knjigovodstva i nabraja ih: dnevnik.razlikuje dvojno knjigovodstvo .razlikuje metode prostog i dvojnog knjigovodstva .knjiži četiri osnovne bilansne promjene i formira sukcesivne bilanse .razlikuje prosto knjigovodstvo . zaključuje konta stanja i pravi krajnji bilans Poslovne knjige u knjigovodstvu prosto i dvojno knjigovodstvo . oblike i metode dvojnog knjigovodstva . zaključuje konta stanja i krajnji bilans Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave .identifikuje i upotrebljava knjige dvojnog knjigovodstva .objašnjava pojam poslovnih promjena i njihov uticaj na bilans stanja .objašnjava sastavljanje bilansa na osnovu stanja na kontima .razvija osjećaj samopouzdanja i strpljenja .demonstrira sastavljanje probnog bilansa.prepoznaje bilansne promjene i njihov uticaj na bilans stanja .knjiži raščlanjivanje bilansa na konta .definiše četiri osnovne grupe bilansnih promjena i pojašnjava sastavljanje sukcesivnih bilansa .sastavlja i oblikuje probni bilans.pojašnjava raščlanjivanje bilansa na konta .Informativni ciljevi i sadržaji učenik na osnovu inventara .upoređuje aktivna i pasivna konta . pomoćne Formativni ciljevi učenica .definiše i nabraja aktivna i pasivna konta .opisuje prosto i dvojno knjigovodstvo i njihove karakteristike .razlikuje dnevnik kao hronološku 67 .shvata važnost postojanja pravila u radu .izrađuje bilans na osnovu stanja na kontima .navodi karakteristike.

pojašnjava primjer za hronološku i sistematsku evidenciju poslovnih knjiga - .objašnjava zaključak dnevnika i glavne knjige .navikava se na sistematičnost u radu 68 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik knjige i knjige propisane za preduzetnike Formativni ciljevi učenica evidenciju razlikuje glavnu knjigu kao sistematsku evidenciju razlikuje pomoćne knjige oblikuje i pravi zaključak dnevnika i glavne knjige sastavlja primjer za hronološku i sistematsku evidenciju poslovnih knjiga Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave - .

opšti smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Rashodi i prihodi .objašnjava dejstvo .demonstrira .razvija osjećaj važnosti racionalnog trošenja materijalnih dobara 69 .uočava značaj AVR kontima i PVR .razlikuje AVR i PVR .objašnjava pojam ograničenja konta aktivnih .Razred: TREĆI .objašnjava .upoznaje pojam prihode rashoda i prihoda i . novčanih potraživanja.knjiži kratkoročna sredstava.prateća knjigovodstvena dokumentacija . sredstava i hartija plasmane i od vrijednosti gotovinu .navodi pojam i .knjiži rashode i rashoda i prihoda prihode na na bilans stanja uspješnim kontima .uočava razliku finansijski rezultat.razvija svijest o poštovanju pravila Preporuke za izvođenje nastave .knjiži na kontima vremenskih pasivnih razgraničenja i vremenskih evidenciju na tim razgraničenja kontima .vrši zatvaranje knjiženje rashoda i konta stanja prihoda sa obračunom finansijskog rezultata i sastavljanjem bilansa uspjeha Aktivna i pasivna .objašnjava pojam .razlikuje rashode i .knjiži Socijalizacijski ciljevi učenik .navodi primjer za .uočava dejstvo pojašnjava njihovu rashoda i prihoda podjelu na bilans stanja .knjiži potraživanje značaj obrtnih po osnovi prodaje sredstava . između konta zaključni list i rezultata i konta bilans uspjeha stanja .utvrđuje finansijski knjiženje rashoda i rezultat i sastavlja prihoda na zaključni list i uspješnim kontima bilans uspjeha .knjiži na kontima vremenska aktivnih razgraničenja vremenskih .vrši korekciju pasivnih (ravnanje) vremenskih paralelnih konta razgraničenja i AVR i PVR evidenciju na tim .objašnjava izravnanje paralelnih konta AVR i PVR Evidencija obrtnih .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik .opisuje hartije od vrijednosti .opisuje karakteristike i strukturu kapitala .opisuje sopstveni kapital inokosnog preduzeća.praćenje zakona i propisa 70 .prepoznaje pozajmljeni kapital preduzeća .definiše kapital i pravne forme preduzeća .upoređuje sopstveni kapital kod inokosnog preduzeća.na osnovu knjigovodstvene evidencije . društva lica i društva kapitala .razvija odgovornost za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju .opisuje evidenciju novčanih sredstava na tekućim (poslovnim) računima .objašnjava potraživanja po osnovi prodaje i obezvređivanje potraživanja .razlikuje kapital i pojavne oblike preduzeća .-objašnjava evidenciju hartija od vrijednosti .navodi druga potraživanja .objašnjava knjigovodstveno obuhvatanje.uočava karakteristike i strukturu kapitala .knjiži formiranje i promjene na kapitalu . formiranje i Formativni ciljevi učenik obezvređivanje potraživanja prepoznaje dokumentaciju kod novčanih sredstava i instrumente platnog prometa knjiži (evidentira) novčana sredstva i promjene na njima knjiži novčana sredstva u blagajni knjiži akontacije po službenom putu prepoznaje hartije od vrijednosti knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti uočava značaj hartija od vrijednosti knjiži finansijske rashode i prihode Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .opisuje finansijske rashode i prihode Kapital i pravne norme preduzeća . društva lica i društva kapitala .objašnjava evidenciju kratkoročnih potraživanja plasmana i gotovine .objašnjava novčana sredstva i akreditive .navodi pojedinačno i objašnjava vrste preduzeća .definiše pozajmljeni kapital preduzeća .prepoznaje vrste preduzeća .

evidentira i objašnjava vidove pribavljanaja osnovnih sredstava . sitnog inventara i autoguma . rashode i prihode .objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala Formativni ciljevi učenik određuje do kojih je promjena došlo na kapitalu pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja razlikuje osnovna sredstva upoređuje i uočava vrijednosti osnovnih sredstava knjiži besplatan prijem osnovnih sredstava knjiži kupovinu osnovnih sredstava za PDV na ulaznoj fakturi knjiži izgradnju osnovnih sredstava sa PDV-om za svaku obračunsku situaciju knjiži besplatno ustupanje osnovnih sredstava knjiži prodaju osnovnih sredstava sa PDV-om knjiži rashodovanje osnovnih sredstava sastavlja i knjiži kombinovani primjer pribavljanja i otuđivanja osnovnih sredstava razlikuje vrste materijala razlikuje dokumentaciju kod nabavke materijala i izdavanja materijala u proizvodnji knjiži nabavku materijala po stvarnoj nabavnoj i Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Osnovna sredstva – vidovi pribavljanja i otuđivanja .objašnjava poslovanje.objašnjava kombinovane primjere kod pribavljanaja i otuđivanja osnovnih sredstava - .knjige osnovnih sredstava .opisuje.definiše pojam vrste i vrijednosti osnovnih sredstava .objašnjava knjigovostveno obuhvatanje viška i manjka .opisuje i objašnjava dokumentaciju i evidenciju koja se koristi kod nabavke - .navikava se na sistematičan rad - 71 . evidentira i objašnjava vidove otuđivanja osnovnih sredstava .opisuje poslovne knjige osnovnih sredstava .Informativni ciljevi i sadržaji učenik promjene na kapitalu .razvija osjećaj lične odgovornosti u radu - - Evidencija trošenja materijala.opisuje.

objašnjava nematerijalne troškove - 72 . utvrđuje i vrši obračun zarade u bruto i neto iznosu knjiži obračun i isplatu zarada razlikuje pojmove: amortizaciona stopa.objašnjava trošak amortizacije i metode obračuna amortizacije - .Informativni ciljevi i sadržaji učenik i trošenja materijala . osnovica za obračun amortizacije i revalorizacije izračunava amortizaciju po pravolinijskoj metodi obračuna izračunava amortizaciju po funkcionalnom metodu obračuna izračunava amortizaciju po metodi opadajućeg salda knjiži amortizaciju razlikuje nematerijalne troškove po Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - - Obračun ličnog dohotka i evidencija . materijalnom i finansijskom knjigovodstvu Formativni ciljevi učenik planskoj nabavnoj cijeni knjiži nabavku materijala po stvarnoj nabavnoj i planskoj nabavnoj cijeni knjiži trošenje materijala po planskoj i nabavnoj cijeni razlikuje sintetičku i analitičku evidenciju materijala sastavlja kalkulaciju nabavne cijene materijala razlikuje pojam bruto i neto zarade sastavlja.objašnjava evidenciju materijala u magacinskom.praćenje propisa - - - .objašnjava obračun i isplatu zarada - .razvija spremnost i sposobnost za saradnju . amortizacioni iznos.praćenje propisa Obračun i evidencija amortizacije .

-objašnjava obračun rezultata poslovanja u upravljačkom preduzeću .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .kontni plan - - - - - - - 73 .objašnjava kalkulaciju i vrste kalkulacija .ilustruje i objašnjava pogonski obračunski list (masovna i serijska proizvodnja) .dokumentcija kod proizvodnih preduzeća .razvija odgovornost i samostalnost u radu - . troškova i učinka) .definiše i navodi funkciju klase-9 .objašnjava obračun i knjiženje poslovnih prihoda Formativni ciljevi učenik vrstama knjiži nematerijalne troškove knjiži poslovne prihode uočava karakteristike proizvodnog procesa pravi klasifikaciju troškova i učinka proizvodnog procesa oblikuje i uočava strukturu predkalkulacije.opisuje dokumentaciju koja prati obračun proizvodnje .objašnjava sistem obračuna po standardnim troškovima - .navodi značaj proizvodnog knjigovodstva (obračun proizvodnje. kalkulacije i naknadne kalkulacije izrađuje kalkulaciju cijene koštanja u masovnoj i serijskoj proizvodnji izračunava i knjiži zalihe i razlikuje principe procjenjivanja zaliha sastavlja dokumentaciju i istovremeno razlikuje vrste dokumentacije koja prati obračun proizvodnje knjiži troškove proizvodnog procesa u sistemu obračuna po stvarnim troškovima knjiži proizvodnju na klasi 9 (zna da upotrebljava klasu 9 iz kontnog plana) knjiži obračun proizvodnje po stvarnim Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Evidencija masovne. serijske i pojedinačne proizvodnje .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik - Formativni ciljevi učenik troškovima sastavlja pogonski obračunski list (POL) u masovnoj proizvodnji sastavlja pogonski obračunski list (POL) u serijskoj proizvodnji izrađuje kalkulaciju cijene koštanja proizvoda sastavlja kalkulaciju cijene koštanja glavnih mjesta troškova pravi sisitem obračuna po standardnim troškovima Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - 74 .

razvija osjećaj o važnosti racionalnog trošenja materijalnih .uočava dejstvo pojašnjava njihovu rashoda i prihoda podjelu na bilans stanja .objašnjava . sredstava i hartija plasmane i od vrijednosti gotovinu .razlikuje rashode i .utvrđuje finansijski knjiženje rashoda i rezultat i sastavlja prihoda na zaključni list i uspješnim kontima bilans uspjeha .objašnjava pojam ograničenja konta aktivnih .bankarski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenica Rashodi i prihodi .demonstrira .prateća knjigovodstvena dokumentacija .navodi pojam i .uočava razliku finansijski rezultat.Razred: TREČI .knjiži na kontima vremenska aktivnih razgraničenja vremenskih .razvija svijest o poštovanju pravila .navodi primjer za .vrši korekciju pasivnih (ravnanje) vremenskih paralelnih konta razgraničenja i AVR i PVR evidenciju na tim .objašnjava pojam .upoznaje pojam prihode rashoda i prihoda i .razlikuje AVR i PVR .knjiži kratkoročna sredstava.prateća knjigovodstvena dokumentacija 75 .objašnjava dejstvo .knjiži potraživanje značaj obrtnih po osnovi prodaje sredstava .knjiži na kontima vremenskih pasivnih razgraničenja i vremenskih evidenciju na tim razgraničenja kontima .knjiži Socijalizacijski ciljevi učenica Preporuke za izvođenje nastave . između konta zaključni list i rezultata i konta bilans uspjeha stanja .uočava značaj AVR kontima i PVR .objašnjava izravnanje paralelnih konta AVR i PVR Evidencija obrtnih . novčanih potraživanja.vrši zatvaranje knjiženje rashoda i konta stanja prihoda sa obračunom finansijskog rezultata i sastavljanjem bilansa uspjeha Aktivna i pasivna .knjiži rashode i rashoda i prihoda prihode na na bilans stanja uspješnim kontima .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik - objašnjava obračun rezultata poslovanja u troškovnom knjigovodstvu - objašnjava potraživanja po osnovu prodaje i obezvređivanje potraživanja - navodi druga potraživanja - opisuje evidenciju novčanih sredstava na tekućim (poslovnim) računima - objašnjava novčana sredstva i akreditive - opisuje hartije od vrijednosti - objašnjava evidenciju hartija od vrijednosti - opisuje finansijske rashode i prihode Kapital i pravne forme preduzeća - definiše kapital i pravne forme preduzeća - navodi pojedinačno i objašnjava vrste preduzeća - opisuje karakteristike i strukturu kapitala - opisuje sopstveni kapšital, inokosnog preduzeća, društva lica i društva kapitala - definiše pozajmljeni kapšital preduzeća - objašnjava knjigovodstveno obuhvatanje, formiranje i promjene na

Formativni ciljevi učenica obezvređivanje potraživanja prepoznaje dokumentaciju kod novčanih sredstava i istrumente platnog prometa knjiži (evidentira) novčana sredstva i promjene na njima knjiži novčana sredstva u blagajni knjiži akontacije po službenom putu prepoznaje hartije od vrijednosti knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti uočava značaj hartija od vrijednosti knjiži finansijske rashode i prihode

Socijalizacijski ciljevi učenica dobara

Preporuke za izvođenje nastave

-

-

- razlikuje kapital i pojavne oblike preduzeća - prepoznaje vrste preduzeća - uočava karakteristike i strukturu kapitala - upoređuju sopstveni kapital kod inokosnog preduzeća, društva lica i društva kapitala - -prepoznaje pozajmljeni kapital preduzeća - knjiži formiranje i promjene na kapitalu - na osnovu knjigovostvene evidencije određuje do kojih

- razvija odgovornost za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju

76

Informativni ciljevi i sadržaji učenik kapitalu - objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala

Formativni ciljevi učenica je promjena došlo na kapitalu - pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja

Socijalizacijski ciljevi učenica

Preporuke za izvođenje nastave

77

Razred: TREĆI - finansijski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Rashodi i prihodi - razlikuje rashode i - upoznaje pojam prihode rashoda i prihoda i - uočava dejstvo pojašnjava njihovu rashoda i prihoda podjelu na bilans stanja - objašnjava dejstvo - knjiži rashode i rashoda i prihoda prihode na na bilans stanja uspješnim kontima - demonstrira - utvrđuje finansijski knjiženje rashoda i rezultat i sastavlja prihoda na zaključni list i uspješnim kontima bilans uspjeha - objašnjava - uočava razliku finansijski rezultat, između konta zaključni list i rezultata i konta bilans uspjeha stanja - navodi primjer za - vrši zatvaranje knjiženje rashoda i konta stanja prihoda sa obračunom finansijskog rezultata i sastavljanjem bilansa uspjeha Aktivna i pasivna - knjiži na kontima vremenska aktivnih razgraničenja vremenskih - objašnjava pojam ograničenja konta aktivnih - knjiži na kontima vremenskih pasivnih razgraničenja i vremenskih evidenciju na tim razgraničenja kontima - razlikuje AVR i PVR - objašnjava pojam - vrši korekciju pasivnih (ravnanje) vremenskih paralelnih konta razgraničenja i AVR i PVR evidenciju na tim - uočava značaj AVR kontima i PVR - objašnjava izravnanje paralelnih konta AVR i PVR Evidencija obrtnih - knjiži kratkoročna sredstava, novčanih potraživanja, sredstava i hartija plasmane i od vrijednosti gotovinu - navodi pojam i - knjiži potraživanje značaj obrtnih po osnovi prodaje sredstava - knjiži

Socijalizacijski ciljevi učenik - razvija svijest o poštovanju pravila

Preporuke za izvođenje nastave - prateća knjigovodstvena dokumentacija

- razvija osjećaj o važnosti racionalnog trošenja materijalnih dobara

78

objašnjava potraživanja po osnovi prodaje i obezvređivanje potraživanja .opisuje finansijske rashode i prihode Kapital i pravne forme preduzeća .uočava karakteristike i strukturu kapitala .prepoznaje vrste preduzeća .opisuje sopstveni kapital inokosnog preduzeća.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .razvija odgovornost za poštovanje principa koji vode uspješnom poslovanju 79 .objašnjava evidenciju hartija od vrijednosti .-objašnjava knjigovodstveno obuhvatanje.opisuje evidenciju novčanih sredstava na tekućim (poslovnim) računima .objašnjava evidenciju kratkoročnih potraživanja plasmana i gotovine .opisuje karakteristike i strukturu kapitala .knjiži formiranje i promjene na kapitalu . društva lica i društva kapitala . formiranje i Formativni ciljevi učenik obezvređivanje potraživanja prepoznaje dokumentaciju kod novčanih sredstava i instrumente platnog prometa knjiži (evidentira) novčana sredstva i promjene na njima knjiži novčana sredstva u blagajni knjiži akontacije po službenom putu prepoznaje hartije od vrijednosti knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti uočava značaj hartija od vrijednosti knjiži finansijske rashode i prihode Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - .definiše kapital i pravne forme preduzeća .na osnovu knjigovodstvene evidencije .-definiše pozajmljeni kapital preduzeća .navodi pojedinačno i objašnjava vrste preduzeća .opisuje hartije od vrijednosti .upoređuju sopstveni kapital kod inokosnog preduzeća.navodi druga potraživanja .objašnjava novčana sredstva i akreditive . društva lica i društva kapitala .prepoznaje pozajmljeni kapital preduzeća .razlikuje kapital i pojavne oblike preduzeća .

evidentira i objašnjava vidove otuđivanja osnovnih sredstava .objašnjava knjigovostveno obuhvatanje viška i manjka .opisuje.razvija osjećaj lične odgovornosti u radu .opisuje.objašnjava kombinovane primjere kod pribavljanaja i otuđivanja osnovnih sredstava - . evidentira i objašnjava vidove pribavljanja osnovnih sredstava .-objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala Formativni ciljevi učenik određuje do kojih je promjena došlo na kapitalu pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja razlikuje osnovna sredstva upoređuje i uočava vrijednosti osnovnih sredstava knjiži besplatan prijem osnovnih sredstava knjiži kupovinu osnovnih sredstava za PDV na ulaznoj fakturi knjiži izgradnju osnovnih sredstava sa PDV za svaku obračunsku situaciju knjiži besplatno ustupanje osnovnih sredstava knjiži prodaju osnovnih sredstava sa PDV knjiži rashodovanje osnovnih sredstava sastavlja i knjiži kombinovani primjer pribavljanja i otuđivanja osnovnih sredstava Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - Osnovna sredstvavidovi pribavljanja i otuđivanja .opisuje poslovne knjige osnovnih sredstava .definiše pojam vrste i vrijednosti osnovnih sredstava .prateća knjigovodstvena dokumentacija - - 80 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik promjene na kapitalu .

prepoznaje hartije od vrijednosti.prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja Evidencija plasmana .praćenje propisa . od vrijednosti nematerijalnih .navikava se na sistematičan rad .opšti smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Evidencija .razvija odgovornost i samostalnost u radu 81 .knjiži evidenciju i gotovinskih gotovinskih ekvivalenata bankedepozita kod devizni račun i narodne banke devizna blagajna .upotrebljava kontni plan banke .prateća knjigovodstvena dokumentacija .prepoznaje pojam funkcije i sadržaj konta .opisuje evidenciju devizna sredstva gotovine i (devizni račun i gotovinskih devizna blagajna) ekvivalenata .izrađuje bilans poslovanja banke stanja banke .opisuje i nabraja hartije od vrijednosti. Socijalizacijski ciljevi učenik .objašnjava .knjiži kratkoročne i evidenciju dugoročne depozite plasmana i izvora i kredite sredstava banke .knjiži-evidentira .Razred: ČETVRTI .knjiži kratkoročne i i izvora sredstava dugoročne banke plasmane i kredite .objašnjava banke evidenciju .uočava poslovanja banakaspecifičnosti bilans stanja i bilans knjigovodstva i uspjeha banke poslovnik knjiga .izrađuje bilans uspjeha banke .razlikuje i knjiži ulaganja.evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom Evidencija hartija . osnovnih nematerijalna sredstva i drugih ulaganja i druga sredstva banke sredstva banke .knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje) Evidencija gotovine .razvija sposobnost za saradnju Preporuke za izvođenje nastave .

prepoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu .prateća knjigovodstvena dokumentacija .Informativni ciljevi i sadržaji učenik nematerijalna ulaganja.prepoznaje budžetski cilj.objašnjava kontni okvir za budžetski sistem .finansijski izvještaji poslovne banke .razlikuje pripremu donošenja i izvršenja budžeta .utvrđuje i knjiži gubitak banke .prepoznaje budžetski sistem .knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja .objašnjava i ilustruje sistem glavne knjige i trezora .shvata važnost profesionalnosti u radu . kapitala i rezervi Evidencija rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke .objašnjava evidenciju rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Knjigovodstvo budžetskih korisnika .objašnjava evidenciju budžeta i budžetsko računovodstvo Sistem glavne knjige i trezora .prepoznaje i knjiži obaveze iz poslovnih odnosa kapitala i rezervi . obim i konsolidovani račun trezora .specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika .knjiži prihode banke .knjiži dugoročna rezervisanja .knjiži nabavke nefinansijske imovine .razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode .knjiži otuđivanje nefinansijske imovine 82 .sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke .knjiži raspodjelu dobiti banke .objašnjava obaveze iz poslovanja.opisuje budžetsku klasifikaciju . osnovna sredstva i druga sredstva banke Evidencija obaveza iz poslovanja.izrađuje bilans uspjeha banke . kapitala i rezervi .

knjiži tekuće rashode .prepoznaje planski izvodi nabavku robe na pojedine radne domaćem tržištu zadatake .evidentira finansijsku imovinu .razlikuje ostala opšta pitanja PDV-a .knjiži aktivna i pasivna vremenska razgraničenja .sastavlja i knjiži .objašnjava završni račun i finansijsko izvještavanje Evidencija poslovanja trgovinskog preduzeća u unutrašnjem prometu .stiče naviku da .objašnjava računovodstveni aspekt poslovnih promjena na robi učenik .evidentira budžetski deficit i suficit .izračunava i knjiži PDV Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .prepoznaje porez na dodatu vrijednost (PDV) .PDV prijava .razlikuje pojam i značaj PDV-a .evidentira obaveze .razvija svijest o poštovanju pravila završni račun za direktne i u radu indirektne budžetske korisnike .knjiži-evidentira robu po prodajnim cijenama . „poreski obveznik” i „poreski dužnik” .knjiga ulaznih i izlaznih faktura .knjiži-evidentira robu po nabavnim cijenama .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi Završni račun i finansijsko izvještavanje .sastavlja i oblikuje finansijske izvještaje za direktne i indirektne budžetske korisnike .knjiži-evidentira zalihe .razlikuje predmet oporezivanja.praćenje propisa 83 .finansijski izvještaji .knjiži izvore sopstvenih sredstava-kapitala .knjiži tekuće prihode .

objašnjava obračun i raspodjelu poslovnog finansijskog rezltata .razvija osjećaj odgovornosti u radu .zaključni list .razvija svijest o poštovanju pravila .b)metod prodatih učinaka .godišnji obračun 84 .tržištu Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .opisuje i objašnjava spoljnotrgovinsko poslovanje Utvrđivanje i raspodjela finansijskog rezultata . višak.dokumentacija izvozno-uvoznih poslova Godišnji obračun i zaključak poslovnih knjiga .a)metod ukupnih troškova .sastavlja obračun i prati raspodjelu poslovnog finansijskog rezultata preduzeća .kalkulacijaobrazac Evidencija poslovanja trgovinskog preduzeća u spoljnoj trgovini .objašnjava kretanje i prodaju robe Formativni ciljevi učenik .izvodi predzaključna knjiženja .razlikuje i knjiži manjak.razlikuje i knjiži prodaju robe na ino.knjiži prodaju robe na domaćem tržištu .pravi obračun i raspodjelu periodičnog rezultata preduzeća .objašnjava obračun i raspodjelu periodičnog rezultata preduzeća .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .razlikuje i knjiži nabavku robe na ino-tržištu .izračunava i knjiži razliku u cijeni robe .knjiži interno kretanje robe u trgovinskom preduzeću . otpis i gubitak na zalihama robe .vrši korekciju i knjiženje cijena robe (sniženje i povećanje prodajnih cijena) .razlikuje metode obračuna periodičnog finansijskog rezulta preduzeća .

izrađuje i oblikuje finansijske izvještaje prema MRS-1 i aktuelnoj zakonskoj računovodstvenoj regulativi (primjeri iz prakse) Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .opisuje međunarodni standard I .sastavlja i interpretira bilans uspjeha .sastavlja i interpretira bilans stanja .sastavlja i interpretira izvještaj o promjenama na kapitalu .objašnjava i ilustruje primjere sastavljanja finansijskih izvještaja prema MRS-1 i aktuelnoj zakonskoj regulativi 85 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .izrađuje zaključni list .razlikuje strukturu i sadržaj finansijskih izvještaja .prezentacija finansijskih izvještaja .zvodi formalni zaključak poslovnih knjiga .sastavlja i intrpretira izvještaj o tokovima gotovine .

objašnjava banke evidenciju . osnovna nematerijalna sredstva i druga ulaganja i druga sredstva banke sredstva banke .knjiži kratkoročne i i izvora sredstava dugoročne banke plasmane i kredite .uočava poslovanja banke – specifičnosti bilans stanja i bilans knjigovodstva i uspjeha poslovnik knjiga .nabraja hartije od vrijednosti.evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom Hartije od .upotrebljava kontni plan banke .knjiži evidenciju i gotovinskih gotovinskih ekvivalenata banke depozita kod – devizni račun i narodne banke devizna blagajna .knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje) Evidencija gotovine .izrađuje bilans poslovanja banke stanja banke .prepoznaje hartije vrijednosti.hartije od vrijednosti 86 . od vrijednosti nematerijalna .razvija osjećaj odgovornosti u radu Preporuke za izvođenje nastave .izrađuje bilans uspjeha banke .prepoznaje pojam funkcije i sadržaj konta .knjiži kratkoročne i evidenciju dugoročne depozite plasmana i izvora i kredite sredstava plaćanja .bankarski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Evidencija .knjiži-evidentira .opisuje evidenciju devizna sredstva gotovine i (devizni račun i gotovinskih devizna blagajna) ekvivalenata .razvija odgovornost i samostalnost u radu .prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja Evidencija plasmana .stiče naviku da planski izvodi pojedine radne zadatake .objašnjava .razlikuje i knjiži ulaganja. nematerijalna Socijalizacijski ciljevi učenik .Razred: ČETVRTI .prateća knjigovodstvena dokumentacija .

objašnjava evidenciju rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Knjigovodstvo budžetskih korisnika .specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika Sistem glavne knjige i trezora .objašnjava evidenciju budžeta i budžetsko računovodstvo .knjiži dugoročna rezervisanja .knjiži otuđivanje nefinansijske imovine 87 .prateća knjigovodstvena dokumentacija .objašnjava kontni okvir za budžetski sistem .objašnjava obaveze iz poslovanja. osnovna sredstva i druga sredstva banke Evidencije obaveza iz poslovanja. kapitala i rezervi .prepoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu .knjiži nabavke nefinansijske imovine .razlikuje pripremu donošenja i izvršenja budžeta .Informativni ciljevi i sadržaji učenik ulaganja.knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja .prepoznaje budžetski cilj.shvata važnost profesionalnosti u radu .prepoznaje budžetski sistem .utvrđuje i knjiži gubitak banke .opisuje budžetsku klasifikaciju .objašnjava i ilustruje sistem glavne knjige i trezora .razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode .knjiži prihode banke . obim i konsolidovani račun terzora .izrađuje bilans uspjeha banke .prepozanje i knjiži obaveze iz poslovnih odnosa kapitala i rezervi .sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke . kapitala i rezervi Evidencija rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke .knjiži raspodjelu dobiti banke .

sastavlja i oblikuje finansijske izvještaje za direktne i indirektne budžetske korisnike Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Završni račun i finansijsko izvještavanje .sastavlja i knjiži završni račun za direktne i indirektne budžetske korisnike .knjiži aktivna i pasivna vremenska razgraničenja .objašnjava završni račun i finansijsko izvještavanje .razvija svijest o poštovanju pravila u radu 88 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .knjiži tekuće prihode .knjiži tekuće rashode .evidentira budžetski deficit i suficit .evidentira finansijsku imovinu .knjiži izvore sopstvenih sredstava-kapitala .evidentira obaveze .knjiži-evidentira zalihe .

upotrebljava kontni plan banke .prateća knjigovodstvena dokumentacija .hartije od vrijednosti 89 . Socijalizacijski ciljevi učenik .razlikuje i knjiži ulaganja. osnovna nematerijalna sredstva i druga ulaganja i druga sredstva banke sredstva banke .objašnjava banke evidenciju .razvija osjećaj odgovornosti u radu Preporuke za izvođenje nastave .opisuje evidenciju devizna sredstva gotovine i (devizni račun i gotovinskih devizna blagajna) ekvivalenata .opisuje i nabraja hartije od vrijednosti. specifičnosti bilans stanja i bilans knjigovodstva i uspjeha poslovnik knjiga .knjiži kratkoročne i evidenciju dugoročne depozite plasmana i izvora i kredite sredstava plaćanja .knjiži evidenciju i gotovinskih gotovinskih ekvivalenata banke depozita kod – devizni račun i narodne banke devizna blagajna .stiče naviku da planski izvodi pojedine radne zadatake .objašnjava .izrađuje bilans poslovanja banke stanja banke i bilans uspjeha banke .prepoznaje hartije vrijednosti.finansijski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Evidencija . od vrijednosti nematerijalna .prepoznaje pojam funkcije i sadržaj konta .uočava poslovanja banke.razvija odgovornost i samostalnost u radu .evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom Hartije od .knjiži kratkoročne i i izvora sredstava dugoročne banke plasmane i kredite .knjiži-evidentira .Razred: ČETVRTI .prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja Evidencija plasmana .knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje) Evidencija gotovine .

specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika Sistem glavne knjige i trezora .utvrđuje i knjiži gubitak banke .objašnjava kontni okvir za budžetski sistem .prepoznaje budžetski cilj.finansijski izvještaji .sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke .objašnjava obaveze iz poslovanja.knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja .knjiži raspodjelu dobiti banke .objašnjava evidenciju budžeta i budžetsko računovodstvo .shvata važnost profesionalnosti u radu .knjiži dugoročna rezervisanja .Informativni ciljevi i sadržaji učenik nematerijalna ulaganja. obim i konsolidovani račun trezora . kapitala i rezervi .objašnjava evidenciju rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Knjigovodstvo budžetskih korisnika .izrađuje bilans uspjeha banke .knjiži nabavke nefinansijske imovine .prepozanje i knjiži obaveze iz poslovnih odnosa kapitala i rezervi .opisuje budžetsku klasifikaciju .knjiži otuđivanje nefinansijske 90 . osnovna sredstva i druga sredstva banke Evidencije obaveza iz poslovanja. kapitala i rezervi Evidencija rashoda i prihoda i finansijskog rezultata banke .prepoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu .razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode .knjiži prihode banke .prepoznaje budžetski sistem .razlikuje pripremu donošenja i izvršenja budžeta .objašnjava i ilustruje sistem glavne knjige i trezora .

poreski obveznik i poreski dužnik razlikuje ostala opšta pitanja PDV-a izračunava i knjiži Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 91 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Završni račun i finansijsko izvještavanje .objašnjava računovodstveni aspekt poslovnih promjena na robi - - učenik imovine knjiži-evidentira zalihe evidentira finansijsku imovinu knjiži aktivna i pasivna vremenska razgraničenja evidentira obaveze knjiži izvore sopstvenih sredstava-kapitala knjiži tekuće rashode knjiži tekuće prihode evidentira budžetski deficit i suficit sastavlja i knjiži .razvija svijest o završni račun za poštovanju pravila direktne i u radu indirektne budžetske korisnike sastavlja i oblikuje finansijske izvještaje za direktne i indirektne budžetske korisnike prepoznaje nabavku robe na domaćem tržištu knjiži-evidentira robu po nabavnim cijenama knjiži-evidentira robu po prodajnim cijenama prepoznaje porez na dodatu vrijednost (PDV) razlikuje pojam i značaj PDV razlikuje predmet oporezivanja.objašnjava završni račun i finansijsko izvještavanje - Formativni ciljevi - .

Beograd.U toku klasifikacionog perioda provjeravaju se i ocjenjuju usmeni odgovori učenika i pisani radovi učenika – pismeni zadaci.: Računovodstvo. 1999. finansijska dokumentacija kod banaka.Malešević V. 1999.Ekonomska enciklopedija I. K.. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. obrasci godišnjih obračuna i drugi).: Zbirka testova i zadataka sa rešenjima iz računovodstva.Radovanović R. Beograd. 8. diplomirani ekonomista.: Uvod u računovodstvo. grafoskopom. 2003. Škarić. od kojih najmanje jedna mora biti sa usmene provjere znanja. po jedan u klasifikacionom periodu u svim razredima. Učenik mora biti ocijenjen na kraju svakog klasifikacionog perioda. 1996. . . . hartije od vrijednosti. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva Beograd. .Poznanić-Leko V.: Finansijsko računovodstvo.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik PDV Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 5.Učionica opremljena računarom sa odgovarajućom programskom opremom. Beograd. II 6.Radovanović R. 92 . finansijska dokumentacija kod budžetskih ustanova. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . isplatu. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . 1997.Petrović Z.: Računovodstvo preduzeća. Zavod za udžbenike i natsavna sredstva Beograd. Okvirni spisak literature i drugih izvora . .Visoka stručna sprema iz područja ekonomije.Zakoni i drugi propisi o računovodstvu i platnom prometu preduzeća . . knjigovodstvenom dokumentacijom (nalozi za prenos.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. 7.

ostale hartije od vrijednosti) Platni promet u zemlji i inostranstvu Plasman novčanih sredstava Bilans banke Pravo Bankarsko poslovanje 93 . čekovi. Povezanost predmeta Znanja Sredstva i izvori sredstava Ulaganja u reprodukciju Rezultati poslovanja preduzeća Evidencija u nabavci i poslovanju Evidencija u skladištu Uvoz i izvoz robe Hartije od vrijednosti Bilans banke Evidencija plasmana i izvora sredstava banke Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Poslovna ekonomija Klasifikacija sredstava Kapaciteti sredstava Kapital Dokumentacija u vezi sa nabavkom robe Dokumentacija u vezi sa prodajom robe Dokumentacija u vezi sa uvozom i izvozom robe Vrste hartija od vrijednosti (mjenice.9.

razvijanje povjerljivosti. preciznosti i pouzdanosti u radu s novcem. 94 . . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 108 99 207 108 99 207 3.razvijanje profesionalnosti i efikasnosti u obavljanju poslova sa komitentima. Naziv predmeta: BANKARSKO POSLOVANJE 2. .osposobljavanje za primjenu pravila. Opšti ciljevi nastave . odnosno formiranje kreditnog potencijala (poslovi sa novčanim. . procedura i tehnika otvaranja i vođenja depozita po viđenju.osposobljavanje za operativno-izvršne radnje sa instrumentima platnog prometa i sa hartijama od vrijednosti. . BANKARSKO POSLOVANJE 1. .osposobljavanje za sprovođenje bankarskih pravila i standarda vezanih za blagajničko-trezorsko poslovanje.razumijevanje platnog prometa (vrste. štednih i drugih računa komitenata (klijenata).sticanje znanja iz oblasti prikupljanja novčanih sredstava.sticanje znanja o kreditnoj aktivnosti banke. štednim i deviznim depozitima). osnivanjem i djelatnostima banke.upoznavanje sa nastankom. .1.upoznavanje sa elementima poslovne uspješnosti banke.upoznavanje sa principima poslovanja banke.9.2. . . . sredstva i instrumenti). .

definiše pojam bankarstva u prema zanimanju banke različitim .prepoznaje bitne .razumije ulogu bankarstva (stari.4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI .navodi osnovna uslovima obilježja ekonomije savremenog bankarstva sa osvrtom na današnji bankarski sistem u CG Banka preduzeće. banaka u srednji i novi vijek) savremenim . poslovne banka-finansijsko banke.objašnjava ulogu centralne banke .upoznaje termin banke.razlikuje poslove u Organizacioni oblici preduzeću banaka .objašnjava karakteristike Preporuke za izvođenje nastave 95 .navodi razlike između privrednih preduzeća i banaka .objašnjava vremenskim osnovne periodima karakteristike .razumije bitne .navodi specifičnosti univerzalne banke i sličnosti banke sa .bankarski smjer Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Pojam i razvoj .navodi bitne karakteristike poslovne banke .navodi bitne karakteristike komercijalne banke .razlikuje ostale preduzećima iz vrste banaka drugih privrednih djelatnosti .nabraja osnovne kriterijume za razvrstavanje banaka .navodi bitne karakteristike investicione banke . preduzeće komercijalne i .razvija pozitivnu banaka karakteristike identifikaciju .definise pojam karakteristike i preduzeca ulogu centralne .

upoznaje organizaciju rada i upravljanja .uočava značaj menadžmenta i organizacije u banci .opisuje organe upravljanja .razvija osjećaj poštovanja propisa .razlikuje i upoređuje načine osnivanja banaka .obrazlaže statut banke .upoznaje sanaciju i likvidaciju banke Načela bankarskog poslovanja .opisuje organe rukovođenja .objašnjava postupak izdavanja dozvole za rad banke. upis u sudski registar i sticanje svojstva pravnog lica .analizira postupak izdavanja dozvole za rad banke .Informativni ciljevi i sadržaji učenik univerzalne banke .analizira faktore koji utiču na likvidnost banke .objašnjava osnivanje banke .razvija sistematičnost u radu .opisuje kontrolu poslovanja banaka .upoznaje način organizacije rada u banci . rukovođenja i upoređuje njihove bitne uloge .analizira ciljnu funkciju banke.definise likvidnost banke .definiše ugovor o osnivanju banke .upoznaje principe Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .uočava prednosti i nedostatke u poslovanju banke .upoređuje rad izvršnih organa sa radom ostalih organa u banci . odnosno 96 ..analizira program rada banke .analizira postupak sanacije i likvidacije banke .razlikuje organe upravljanja.analizira sadržinu ugovora o osnivanju banke .opisuje izvršne organe Pravni aspekt banke .opisuje djelatnost banke .razlikuje prava i obaveze banke u pravnom prometu .navodi ostale banke Organizacija rada u banci .upoznaje značaj utvrđivanja i raspoređvanja prihoda i raspoređivanja dobiti banke .navodi prava i obaveze banke u pravnom prometu .

definiše pojam - . princip racionalnosti. princip javnosti Formativni ciljevi učenik maksimiziranje stope prinosa po jedinici akcijskog kapitala analizira bilansnu strukturu banke kao i postupak uravnoteženja priliva i odliva sredstava prepoznaje kreditnu sposobnost dužnika vrednuje značaj ostvarenja veće dobiti kao razlike između prihoda i rashoda razlikuje faktore koji utiču na rentabilnost razlikuje pasivne.razlikuje načine odobravanja kredita .razvija osjećaj odgovornosti u izvršavanju radnih zadataka .stiče radne navike 97 .razlikuje načine pribavljanja kredita u zemlji i inostranstvu .obrazlaže zaduživanje kod drugih banaka .razlikuje i upoređuje načine i postupke za .navodi vrste bankarskih poslova .upoznaje oročene depozite .navodi depozite po viđenju privrede i stanovništva .upoznaje pasivne bankarske poslove . princip rentabilnosti.objašnjava izdavanje blagajničkih zapisa .razlikuje hartije od vrijednosti .razlikuje vrste kredita . princip sigurnosti.oblikuje jednu vrstu blagajničkog zapisa .objašnjava emisiju hartija od vrijednosti .Informativni ciljevi i sadržaji učenik poslovanja banaka .obrazlaže princip likvidnosti.objašnjava pojam i značaj aktivnih bankarskih poslova . aktivne i neutralne bankarske poslove razlikuje depozitne poslove: prema rokovima prema namjeni Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - Vrste bankarskih poslova .obrazlaže poslove pribavljanja sredstava u vidu dugoročnih kredita u zemlji i inostranstvu .analizira aktivne bankarske poslove . princip ekonomičnosti.

upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita fizičkim licima .navodi karakteristike kratkoročnih kredita. neutralne bankarske poslove .upoznaje kredite za fizička lica .obrazlaže uslove za dobijanje kredita .Informativni ciljevi i sadržaji učenik kredita . komisione i sopstvene bankarske poslove Formativni ciljevi učenik odobravanje kredita pravnim licima razlikuje formalnu i materijalnu kreditnu sposobnost razlikuje i upoređuje kratkoročne kredite: kredit na tekući račun eskontni kredit lombardni kredit avalni kredit razlikuje dugoročne kredite (za osnovna sredstva. stalna i obrtna sredstva) Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - 98 . srednjoročnih kredita.upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita pravnim licima . dugoročne (investicione) kredite.upoznaje kredite za pravna lica .objašnjava posredničke.navodi vrste kredita .obrazlaže tehniku ispitivanja kreditne sposobnosti .obrazlaže praćenje i kontrolu upotrebe kredita .

objašnjava instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu .obrazlaže poslove.razlikuje sisteme međunarodnog plaćanja .navikava se na poštovanje propisa Preporuke za izvođenje nastave Poslovi banaka sa inostranstvom . mjenica .analizira unutrašnji i međunarodni platni promet . nosioce i učesnike u platnom prometu .interpretira rezultat rada uspješnog i neuspješnog menadžera Socijalizacijski ciljevi učenik .definiše kreditni posao sa inostranstvom .navodi vrste platnog prometa .razlikuje međunarodni dokumentarni akreditv. menadžment .razlikuje mjenicu.prepoznaje sisteme međunarodnog plaćanja . međunarodni ček.opisuje planiranje kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta .razlikuje obračunska plaćanja (kompenzacija.navodi sisteme međunarodnog plaćanja .poznaje obračunska plaćanja . cesija i asignacija).navodi instrumente unutrašnjeg platnog prometa .razvija stručnost i poslovnost u radu .upoznaje sistem međunarodnog plaćanja Bankarski menadžment .prepoznaje instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu .Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Menadžment platnog prometa .navodi i obrazlaže značaj bankarskog menadžmenta . međunarodno kreditno pismo.razvija osjećaj da motiviše saradnike na timski rad . međunarodnu bankarsku doznaku.uočava ulogu i važnost kreditnog posla sa inostranstvom .preuzima odgovornost u izvršavanju zadataka 99 . međunarodne kreditne karte. ček i ostale instrumente . .upoznaje funkcionisanje međunarodnog platnog prometa bankarski smjer Formativni ciljevi učenik .upoznaje funkcije i osobine bankarskog .primjenjuje na primjerima u praksi i razlikuje pojmove: menadžer.

razvija pozitivan stav prema savremenim sredstvima komunikacije .navodi sisteme za prenos podataka sa berze. obveznice.vrši selekciju informacija .upoznaje elektronsko bankarstvo.razlikuje namjenu hartija od vrijednosti (akcije.navodi faktore koji utiču na razvoj elektronskog bankarstva Hartije od vrijednosti .navodi hartije od vrijednosti .Informativni ciljevi i sadržaji učenik menadžmenta Formativni ciljevi učenik . .opisuje elektronski platni promet . .upoznaje hartije od vrijednosti .sastavlja. razrađuje i analizira plan kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta .koristi programe za elektronsko finansijsko tržište Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Finansijski informacioni sistem . .opisuje elektronsko finansijsko tržište i baze. blagajnički zapis.igra uloga: broker i klijent 100 .izgrađuje prepoznatljiv stil i vještinu u rješavanju problema svih funkcija koje menadžer obavlja .upoznaje savremene računarske mreže u bankarstvu.definiše hartije od vrijednosti . skladišnica konosman) . .vrši izbor izvora informacije .razlikuje instrumente marketinga . .seminarski rad: analiza trenutne situacije na našoj i svjetskoj berzi .opisuje sisteme međubankarske komunikacije.vrši klasifikaciju proizvoda .opisuje poslovanje hartijama od vrijednosti . . certifikat.koristi elektronsku poštu .razvija komunikativnost i samopouzdanje u radu .definiše finansijski informacioni sistem.

razumije pojam i karakteristike bilansa banke .određuje osobine poslovnih procesa u banci .upoznaje se sa značajem deviznog tržišta .razlikuje kriterijume za klasifikaciju finansijskog tržišta .analizira elemente modeliranja baze podataka .upoznaje pojmove finansijskog tržišta i novčanog tržišta .izvještava i analitički obrađuje podatke za menadžment .upoznaje koncept menadžmenta informacionih sistema . uspješnosti banke.razlikuje osnovne funkcije tržišta kapitala .pojašnjava korišćenje računovodstvenih izvještaja o poslovanju za upravljačke svrhe .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Menadžment informacionih sistema u bankarstvu .upoznaje softverske komponente MIS-a u banci Formativni ciljevi učenik .upoznaje ulogu berze i značaj berzanskih poslova .prevodi u EXEL i analitički obrađuje podatake .upoznaje tržište kapitala . kapitala banke Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Finansijsko tržište .identifikuje poslovne procese u banci .prepoznaje berzansku i vanberzansku trgovinu .analizira korišćenje računovodstvenih izvještaja za sagledavanje i praćenje: likvidnosti banke.analizira dešavanja na tržištu kapitala kroz konkretne primjere .upoznaje knjigovodstvo i poslovne knjige banke .simulira finansijski plan banke .prepoznaje ugovor o osnivanju berze .razvija osjećaj tačnosti i odgovornosti u radu 101 .navikava se na tačnost i ažurnost u radu Poslovna uspješnost banke .precizira podatke veze i metode karakterističnih objekata IS u banci .

najmanje jednom u klasifikacionom periodu. Kostić B.Dr. Radovanović R. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva..Petrović Z. . Ekonomski fakultet. Povezanost predmeta Znanja Načela bankarskog poslovanja Vrste bankarskih poslova Poslovi sa hartijama od vrijednosti Hartije od vrijednosti Menadžment informacionih sistema u bankarstvu Finansijsko tržište Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Računovodstvo Evidencija poslovanja banaka i specifičnosti bankarskog knjigovodstva Računovodstvo Evidencija rashoda. 2004.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije. . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.Živković A. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . .Bankarsko poslovanje. . Mlađan Šljivančanin: Banka finansijsko preduzeće.: Leksikon finansijskih tržišta. diplomirani ekonomista. osnovnih sredstava i drugih sredstava banke Pravo Hartije od vrijednosti Poslovna informatika Rad sa listama i bazama Finansije Finansiranje.: Bankarsko poslovanje i platni promet. 7.Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u toku tog perioda. 2003.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. Bojovič P. platnom prometu. 2006.: Bankarstvo.Bunjak N.Živković A. . planiranje i praćenje novčanih tokovavrste novčanih tokova 102 . Kostić B. .Ekonomska enciklopedija I. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . 2004. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Beograd. II .Kostić B. Okvirni spisak literature i drugih izvora .Milivojević D. 2005. Beograd. Beograd 6. . . Univerzitet Crne Gore. Bojovič P. 8.. prihoda i finansijskog rezultata banke Računovodstvo Evidencija hartija od vrijednosti. . Beograd. Zavod za udžbenike i natavna sredstva.Usmjena provjera znanja.: Računovodstvo preduzeća.. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . 9.Računar sa odgovarajućom programskom opremom.Zakoni i drugi propisi o bankama.Bjelica V. Beograd..: Bankarstvo. 2006. Centar za izdavačku djelatnost Ekonomskog fakulteta. Beograd.: Finansijski menadžment. Beograd. grafoskop. projektno platno i folije za grafoskop. 2006.: Uvod u računovodstvo. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. 1997. nematerijalnih ulaganja.: Monetarna ekonomija i bankarstvo za treći i četvrti razred ekonomskog tehničara. hartijama od vrijednosti . . Beograd.5.

sticanje neophodnih znanja vezanih za kreditnu aktivnost banke. osposobljavanje za rad na blagajničkom poslovanju i poslovima likvidature. ovladavanje znanjima i vještinama iz oblasti poslovne komunikacije. osposobljavanje učenika za samostalno obavljanje poslova platnog prometa. sticanje neophodnih znanja vezanih za poslove prikupljanja novčanih sredstava. sticanje znanja o osnivanju preduzeća.1. razvijanje sposobnosti kod učenika za povezivanje stečenih teorijsko-stručnih znanja sa praksom konkretnih privrednih subjekata). PRAKTIČNA NASTAVA 1. osposobljavanje učenika za korišćenje instrumenata obezbjeđenja plaćanja.2.10. sticanje znanja o upravljanje malim privrednim društvom. razvoj sposobnosti za samostalno obračunavanje i plaćanje poreskih obaveza. 103 . ovladavanje tehnikama prepiske uz korišćenje savremenih elektronskih sredstava. Opšti ciljevi nastave osposobljavanje učenika za poslove korespondencije. osposobljavanje učenika da kontinuirano prate i primjenjuju sve zakonske promjene računovodstvene problematike. temeljno ovladavanje postupcima obračuna zarada. osposobljavanje učenika za primjenu pravila. procedura i tehnika otvaranja i vođenja depozita po viđenju. štednih i drugih računa komitenata.odjeljenje se dijeli na grupe do 17 učenika 3. sticanje sposobnosti za individualni i timski rad na izradi finansijskih planova i poslovima finansijske analize. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Vrste nastave Razred I II III IV Ukupno Teorija Vježbe Praktična nastava 72 72 144 132 420 Ukupno 72 72 144 132 420 Praktična nastava . osposobljavanje učenika za primjenu znanja u operativnim aspektima računovodstva. Naziv predmeta: PRAKTIČNA NASTAVA 2. ovladavanje metodama i tehnikama plaćanja sa inostranstvom.

demonstrira upotrebu različitih tehnika pisanja .razvija pravilan položaj samopouzdanje tijela pri radu sa računarom .demonstrira .demonstrira i savladava sistem slijepog kucanja .vrši prepis pripremljenog teksta .upoznaje sredstva sredstvo rada u za evidenciju kancelariji .4.razvija pozitivnu .upoznaje sredstva i predmeta rada u radu za rad i predmete kancelariji rada u kancelariji .prepoznaje uslove .analizira primjere . zaštiti okoline sredstvima za rad.štampa tekst .akti u poslovanju preduzeća i ustanova 104 .vrši centriranje naslova i podnaslova .formira osjećaj za poslovanje rada u kacelariji timski rad .demonstrira .razlikuje sredstva kancelarijsko za rad poslovanje kancelarijskog .razlikuje osnovni saradnju red i osnovna slova .razvija smisao za .primjenjuje pravila pravopisa i jezičku ispravnost .shvata važnost kancelariji upotrebu sredstava profesionalnosti u .koristi računar kao .organizacija rada u kancelariji ili kabinetu za praktičnu nastavu . III i IV red tastature .vježba diktat Preporuke za izvođenje nastave .pravilno primjenjuje znakove mašinske interpunkcije .pronalazi i analizira zaštitom na radu i primjere uštede zaštitom okoline energije Kancelarijsko . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Uvod u predmet . .organizacija rada u kancelariji ili kabinetu za praktičnu nastavu .razumije .upoznavanje iz prakse o orjentaciju prema učenika sa radnim zaštiti na radu i radu prostorom.upoznaje poslovanja organizaciju rada u .koristi I.knjige za evidenciju pošte i akata .

razumije odnos sa strankama .demonstrira upotrebu sredstava za evidenciju Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Komunikacija sa strankama .upoznaje organizaciju rada sa strankama .navodi oblike komunikacije sa strankama .definiše korespondenciju .navodi oblike poslovnog sastanka .razumije ulogu podnesaka Korespondencija u oblasti poslovnih sastanaka . komisijski zapisnik.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik . bonifikaciju.demonstrira tok poslovnog sastanka . urgenciju) .vježba memoriju . dostavnicu.oblikuje podnesak .upoznaje poslovno pismo i navodi njegove djelove .poznaje sredstva veze u poslovnoj komunikaciji . reklamaciju.upoznaje forme oblikovanja tekstova .prepoznaje različite oblike korespondencije .analizira poslovni sastanak .upoznaje poslovni sastanak .vodi zapisnik . fax i internet .upoznaje dokumenta unutrašnjeg i spoljnog robnog prometa .upoznaje obrasce .upoznaje službeni dopis i vrste službenih dopisa .razumije i obrazlaže povratnu informaciju i njen značaj Korespondencija .vrši evidenciju obavljanja komunikacije . račun.stiče samopouzdanje i sigurnost u svakodnevnom životu i radu .razvija osjećaj poštovanja poslovnog partnera . ponudu.razumije tok .sastavlja poslovno pismo (upit.organizuje poslovni sastanak . porudžbinu.koristi telefon.organizacija rada u kancelariji ili kabinetu za praktičnu nastavu .razumije ulogu poslovnih pisama .razvija osjećaj odgovornosti i sistematičnosti u radu 105 .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik poslovnog sastanka Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 106 .

razlikuje pasivna konta i knjiži na kontu dobavljača .uporedno knjiži na kontima dobavljača. materijala i žiroračuna . materijalnog i finansijskog knjigovodstva .uporedo knjiži na kontima žiroračuna i blagajne i sastavlja blagajnički dnevnik .opisuje blagajničko poslovanje i blagajničku dokumentaciju .objašnjava evidenciju na kontu gotovih proizvoda Evidencija kupaca .knjiži uporedno u magacinskom materijalnom i finansijskom knjigovodstvu evidenciju materijala .objašnjava knjiženje na kontima dobavljača Evidencija gotovih proizvoda .razvija pozitivnu orijentaciju prema radu Preporuke za izvođenje nastave .opisuje evidenciju i objašnjava .Razred: DRUGI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Blagajničko poslovanje i blagajnička dokumentacija .navikava se na sistematičnost u izvršavanju radnih zadataka .objašnjava evidenciju materijala u magacinskom.knjiži na kontu kupaca . materijalnom i finansijskom knjigovodstvu Evidencija dobavljaca .upotrebljava i prepoznaje instrumente platnog prometa .sastavlja i izračunava kalkulaciju cijene koštanja gotovih proizvoda .dokumentacija magacinskog.stiče radne navike 107 .demonstrira knjiženje .dokumenti i obrasci koji se koriste u preduzeću .uporedno knjiži na .izrađuje knjigu blagajne i dnevnik blagajne Socijalizacijski ciljevi učenik .sastavlja i izračunava kalkulaciju nabavne cijene materijala .knjiži na kontu gotovih proizvoda .pojašnjava knjiženje na žiro račun Formativni ciljevi učenik .blagajnička dokumentacija Evidencija materijala .knjiži poslovne promjene na žiroračunu .

objašnjava inventarisanje u preduzeće i ilustruje način i pripremu inventarisanja Bilans .opisuje i objašnjava evidenciju trgovinske robe Inventarisanje .navodi namjenu poslovne knjige i objašnjava evidenciju poslovnih promjena - . dobavljača.dokumentacija za inventarisanje - .definiše početni bilans i objašnajva poslovne promjene koje utiču na bilans - Formativni ciljevi učenik kontu kupaca gotovih proizvoda i žiro-računa knjiži na kontu robe knjiži uporedno na kontu robe.dnevnik i glavna knjiga 108 . kupaca i žiro-računa izrađuje inventar sredstava preduzeća izračunava i upoređuje razliku između stvarnog i knjigovodstvenog stanja izrađuje početni bilans izrađuje sukcesivne bilanse na osnovu proknjiženih promjena formira konta na osnovu bilansa izrađuje probni bilans izrađuje krajnji bilans knjiži poslovne promjene na dnevniku knjiži poslovne promjene u glavnoj knjizi pravi zaključak dnevnika i glavne knjige izrađuje i sastavlja primjer knjiženja na dnevniku i glavnoj knjizi Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - .Informativni ciljevi i sadržaji učenik knjiženje na kontu kupaca Evidencija trgovinske robe .

fax. skener.organizovati posjetu predstavnika realnog privrednog društva .kroz primjere obrazlaže pojmove: vizija.upoznaje pojam i način rada servis centra preduzeća za vježbu . računar) Biznis ideja i biznis plan Poslovna ideja .upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon.upoznaje domaće i međunarodno tržište preduzeća za vježbu .opisuje pojmove: vizija. fotokopir aparat.Razred: TREĆI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Uvod .objašnjava pojam biznis plan Elementi biznis plana .rad u grupama: učenici predlažu moguća rješenja. štampač.demonstrira upotrebu kancelarijske opreme (telefon. štampač. fax. računar) u novim situacijama Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija sposobnost za pravilno rasudjivanje i zaključivanje . skener.posjeta internet sajta servis centra Biznis plan .analizira značaj izrade biznis plana u kontekstu obezbjeđivanja pordške kako unutar samog privrednog društva tako i od strane eksternih partnera (investitora. strategija .nabraja i opredjeljuje se za poslovnu ideju Formativni ciljevi učenik . kreditora) .suočavajući argumente kritički procjenjuje kvalitet poslovne ideje u skladu sa postulatima tržišnog poslovanja .razvija pozitivnu orjentaciju prema zanimanju Preporuke za izvođenje nastave .razvija sposobnost postizanja kompromisa .upoznaje pojam partnerskog preduzeća .pronalazi sličnosti i razlike između preduzeća za vježbu i realnog privrednog društva .posjeta internet sajtovima preduzeća za vježbu u zemlji i okruženju .upoznaje pojam i način rada preduzeća za vježbu .opredjeljuje se za vrstu djelatnosti . strategija .kao model treba da posluži biznis plan realnog privrednog društva 109 . misija. fotokopir aparat. a nakon toga kroz diskusiju donose odluku . misija.

stiče radne navike . npr.prati stanje na domaćem i međunarodnom tržištu preduzeća za vježbu .oblikuje dinamiku realizacije biznis plana .suočavajući argumente kritički procjenjuje slabosti sačinjenog biznis plana .primjena tehnika za unaprjeđenje razmišljanja.opisuje ciljeve privrednog društva i planirane rezultate .sagledava potencijalnu konkurenciju na tržištu preduzeća za vježbu .rezimira biznis plan .procjenjuje potencijalne kupce/korisnike usluga preduzeća za vježbu .kroz primjere opisuje postupak izrade plana očuvanja životne sredine .kroz primjere opisuje postupak sprovođenja kontrole kvaliteta proizvoda/usluge i izrade marketing plana i plana prodaje .pripremiti integralnu cjelinu od elemenata biznis plana privrednog društva .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .sprovodi aktivnosti na oblikovanju ciljeva privrednog društva i planiranju rezultata poslovanja .uočava važnost očuvanja zdrave životne sredine Osnivanje preduzeća za vježbu 110 .opredjeljuje se za naziv privrednog društva u skladu sa Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .navodi elemente finansijskog plana privrednog društva .kroz primjere opisuje postupak izrade finansijskog plana .objašnjava pojmove: marketing plan i plan prodaje . eksperiment "šest šešira" .oblikuje proizvod/uslugu .objašnjava neophodnost očuvanja životne sredine .opisuje postupak istraživanja tržišta Formativni ciljevi učenik .

rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta i slika .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .vrši opis radnih mjesta u .popunjava formulare za otvaranje računa kod poslovne banke .oblikuje vizuelni identitet privrednog društva Socijalizacijski ciljevi učenik .upoznaje pojam poslovni kodeks privrednog društva .opisuje postupak otvaranja računa kod poslovne banke Poslovni kodeks preduzeća za vježbu .navodi elemente i značaj oblikovanja vizuelnog identiteta privrednog društva Registracija privrednog društva .vježba: izrada organograma privrednog društva 111 . a nakon toga kroz diskusiju donose odluku .razvija analitičko mišljenje .kroz primjere opisuje moguće oblike organizovanja privrednog društva .obavlja postupak otvaranja računa kod poslovne banke .popunjava obrasce za registraciju privrednog društva .nabraja elemente poslovnog kodeksa privrednog društva Organizaciona struktura preduzeća za vježbu .kroz primjer se opredjeljuje za organizacionu strukturu privrednog društva .rad u paru: učenici predlažu moguća rješenja.obavlja postupak registracije privrednog društva poštujući aktuelne propise u toj oblasti .kroz primjer oblikuje poslovni kodeks privrednog društva .sprovodi aktivnosti na pribavljanju pečata i štambilja .upoznaje pojam organizaciona struktura privrednog društva .Naziv privrednog društva .rad na računaru: učenici koriste internet pretraživače Otvaranje računa kod poslovne banke .opisuje postupak registracije privrednog društva Formativni ciljevi učenik .propisima i poštujući principe jednostavnosti i jedinstvenosti .nabraja moguća rješenja za naziv privrednog društva Vizuelni identitet privrednog društva .stiče samostalnost u radu Preporuke za izvođenje nastave .

nabraja aktivnosti u okviru službe opštih poslova .razvija samopouzdanje u svakodnevnom životu .opisuje aktivnosti iz domena: interne i eksterne komunikacije. fax.upoznaje pojam sistematizacija radnih mjesta .upoznaje pojam menadžment srednje linije Formativni ciljevi učenik privrednom društvu i određuje karakter odnosa između njih kroz primjere obrazlaže prava i obaveze top menadžment tima kroz primjere obrazlaže prava i obaveze menadžera srednje linije vrši kontrolu obavljanja poslova iz svoje nadležnosti raspoređuje poslove za neposredno izvršavanje obavlja usmenu i pisanu komunikaciju unutar preduzeća za vježbu u skladu sa informacionim sistemom obavlja usmenu i pisanu komunikaciju sa eksternim partnerima u zemlji i inostranstvu kreira i održava baze podataka preduzeća za vježbu održava internet sajt preduzeća za vježbu formira i vodi personalni dosije zaposlenih u preduzeću za vježbu brine o pečatu i štambilju preduzeća za vježbu i njihovoj upotrebi vodi disciplinske Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - .upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon. štampač) .razvija sposobnost snalaženja u hijerarhiji socijalnih odnosa - . skener.Informativni ciljevi i sadržaji učenik . pravno – administrativnog poslovanja.rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta. ahiviranja.rad u grupama od tri do pet učenika .(učenik – generalni direktor je osoba odgovorna za .razvija tolerantnost cjelokupan rad i kolegijalnost preduzeća za vježbu) - Rad u sektorima i poslovanje preduzeća za vježbu Služba opštih poslova .učenici periodično mijenjaju sektor kako bi stekli iskustvo u radu u različitim sektorima privrednog društva . programe za elektronsku komunikaciju - 112 . fotokopir aparat.upoznaje pojam tip menadžmenta . slika.učenici biraju upravljački tim .razvija odgovornost u radu - - - . tehničke pripreme materijala i informatičke podrške - - .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik - Formativni ciljevi učenik postupke organizuje sastanke i vodi zapisnik vrši poslove zavođenja i čuvanja službene dokumentacije šalje.razvija komunikativnost i spremnost za saradnju sa poslovnim okruženjem .učenici periodično mijenjaju sektor kako bi stekli iskustvo u radu u različitim sektorima privrednog društva . odnosno proizvoda .rad u grupama od tri do pet učenika .upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon. fotokopir aparat.nabraja moguća rješenja za reklamni slogan i reklamnu poruku privrednog društva .nabraja moguće načine reklamiranja preduzeća za vježbu.vježba: izrada reklamnog materijala - 113 . skener.rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta. reklamne brošure i kataloge proizvoda iz proizvodnog asortimana donoseći odluku o dizajnu i sadržini istih planira i sprovodi aktivnosti Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - Sektor Marketing .opisuje postupak formiranja cijene proizvoda . štampač) . programe za elektronsku komunikaciju - . prima i raspoređuje poštu i druge službene materijale vrši nabavku potrošnog kancelarijskog materijala planira i sprovodi istraživanje tržišta preduzeća za vježbu suočavajući argumente kritički procjenjuje strukturu i obim asortimana proizvoda formira cijene proizvoda/usluga određuje osobine i kritički procjenjuje kvalitet reklamnog slogana privrednog društva određuje osobine i kritički procjenjuje kvalitet reklamne poruke privrednog društva izrađuje jednostavne vizit karte zaposlenih u preduzeću za vježbu.opisuje moguće načine distribucije proizvoda iz proizvodnog asortimana . fax.opisuje moguće forme i sadržaj reklamnog materijala .opisuje postupak istraživanja tržišta preduzeća za vježbu . slika.obrazlaže važnost i načine promocije .upoznaje postupak evaluacije - .nabraja i obrazlaže strukturu asortimana proizvoda .razvija analitičnost u radu - - - .

upoznaje pojam internet prodaja - .razvija samostalnost u radu - . upit.nabraja elemente kupoprodajnog ugovora . fax.opisuje postupak istraživanja tržišta nabavke i prodaje .upoznaje postupak poslovnog pregovaranja .nabraja vrste i elemente dokumentacije koja prati poslove nabavke i prodaje .rad u grupama od tri do pet učenika .rad na računaru: učenici koriste programe za obradu teksta. porudžbenicu. materijala. štampač) . predračun. odnosno proizvoda iz proizvodnog asortimana kroz primjer odlučuje o načinu distribucije proizvoda iz proizvodnog asortimana kroz primjer utvrđuje efekte marketing aktivnosti preduzeća za vježbu sprovodi aktivnosti pripreme za učešće na sajmu preduzeća za vježbu sprovodi postupak istraživanja tržišta nabavke i prodaje izrađuje plan nabavke i prodaje sirovina. fotokopir aparat. račun i ostala dokumenta iz oblasti poslova nabavke i prodaje oblikuje jednostavne kupoprodajne ugovore sprovodi postupak kupovine i prodaje u internet prodavnicama sprovodi postupak nabavke i prodaje sa poslovnim partnerima u zemlji i Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - Sektor Komercijala . programe za elektronsku komunikaciju .upotrebljava kancelarijsku opremu (telefon.učenici periodično mijenjaju sektor kako bi stekli iskustvo u radu u različitim sektorima privrednog društva . skener.Informativni ciljevi i sadržaji učenik marketing aktivnosti u kontekstu njegovog doprinosa poboljšanju rejtinga preduzeća - Formativni ciljevi učenik reklamiranja preduzeća za vježbu. slika.vježba: izrada reklamnog materijala - - - 114 . robe i/ili usluga izrađuje ponudu.

upoznaje i koristi elektronsko bankarstvo .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik inostranstvu poštujući zakonsku regulativu u toj oblasti izrađuje početni bilans stanja otvara glavnu knjigu i dnevnik evidentira poslovne promjene vrši obračun zarada vrši obračun poreza i doprinosa obavlja blagajničke poslove formira i održava računovodstvenu dokumentaciju obavlja poslove plaćanja dospjelih obaveza i naplate dospjelih potraživanja izrađuje periodične i godišnje računovodstvene izvještaje sprovodi jednostavnu analizu računovodstvenih izvještaja i vrši raspodjelu dobiti upoređujući planirano i ostvareno ocjenjuje uspješnost realizacije biznis plana preduzeća za vježbu izrađuje jednostavan godišnji izvještaj o radu oblikuje jednostavan konkurs za prijem u radni odnos popunjava prijavu o slobodnom Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Sektor Finansije i računovodstvo .stiče pravilan odnos o preuzimanju odgovornosti - - - Primopredaja preduzeća za vježbu .kao model treba da posluži konkurs za prijem u radni odnos objavljen u dnevnoj štampi .upoznaje primjenu zakonske regulative u oblasti finansija i računovodstva - .razvija tačnost.upoznaje postupak izrade godišnjeg izvještaja o radu - .razvija nepristrasnost i transparentnost u radu .opisuje postupak zasnivanja radnog odnosa u privrednom društvu - - 115 . preciznost i urednost u radu .

vrši izbor kandidata imajući u vidu uslove konkursa Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 116 .sprovodi postupak provjere radnih sposobnosti i intervju sa zainteresovanim kandidatima za posao .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik radnom mjestu .

bankarski smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Banka preduzeće.formira stečajnu djelatnost banke dokumentaciju .razlikuju sredstva i organizacioni oblici izvore sredstava u banaka privrednim .razlikuje poslove arbitraže i poslove berzanskih Socijalizacijski ciljevi učenik .sigurnost Vrste bankarskih . dionicu .posjeta banci .posjeta berzi 117 . bankraske poslove obveznicu.objašnjava banke organizaciju rada u banci .likvidnost između rashoda i .rentabilnost prihoda .pojašnjava kredita sopstvene .objašnjava i založnicu neutralne .popunjava formular bankraske poslove za odobravanje .izračunava stopu poslovanja likvidnosti .objašnjava sličnosti preduzećima i i razlike privrednih bankama preduzeća i banaka .razlikuje bankarske poslove posredničke i komisione bankarske poslove . energije i vremena .utvrđuje bonitet bankarskog tražioca kredita poslovanja .Razred: ČETVRTI .opisuje postupak sanacije i likvidacije banaka Načela bankarskog .razvija pravilan stav prema novcu Preporuke za izvođenje nastave . oblike banaka komercijalnu.pojašnava centralnu.utvrđuje odnos .objašnjava osnivanju banke zaključivanje .opisuje aktivne blagajnički zapis.popunava nalog za poslova uplatu novčanog . investicionu.pojašnjava . univerzalnu i ostale banke Pravni aspekt banke .razlikuju: .samokritički se odnosi prema poslovima koje izvršava .prepoznaje .prepoznaje ugovora o normativna akta osnivanju banke banke . organizacione poslovnu.nabraja pasivne depozita bankarske poslove .razvija osjećaj odgovornosti prema očuvanju materijalnih dobara.definiše načela .sastavlja ugovor o .

mjenica .razvija osjećaj 118 .menadžer-klijent (simulacija) . nalog za isplatu.akreditivi .popunjava instrumente plaćanja: .pojašnjava poslove menadžmenta i ulogu menadžera u bankarstvu Finansijski informacioni sistem . Socijalizacijski ciljevi učenik .Nostro i Loro akreditive: opozive i neopozive. obveznice.objašnjava instrumente unutrašnjeg .popunjava nalog za uplatu.obrazlaže instrumente u međunarodnom platnom prometu .upotrebljava bankomat .popunjava .platnog prometa .utvrđuje stanje na izvodu po klijentima i po danima .ček.objašnjava međunarodno kreditni pismo Formativni ciljevi učenik transakcija .menadžer-saradnici (simulacija) .obrazlaže elktronsko bankarstvo . blagajničke zapise.razvija osjećaj tačnosti i stručne odgovornosti Preporuke za izvođenje nastave . prenosive i neprenosive . skladišnice.analizira pojedinačno hartije od vrijednosti (akcije.rad u grupama i parovima .pravi novčane transakcije uplata .obavlja lične transakcije (plaća porez) .definiše pojam finansijskog tržišta kao i pojam i vrste hartija od vrijednoisti .razvija svijest o važnosti informacionih tehnologija .nabraja vrste međunarodnog akreditiva .popunjava međunarodni ček i međunarodnu karticu dijalog: .pojašnjava sistem međunarodnog plaćanja .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Menadžment platnog prometa .razlikuje vrste kreditnih pisama i kreditnih kartica . nalog za prenos i nalog za naplatu . sertifikate.razvija komunikativnost i samopouzdanje .razvija osjećaj poštovanja propisa i dosljedno ih sprovodi .platne kartice .upotrebljava platne kartice .razvija sistematičnost u radu Bankarski menadžment .pojašnjava tržište kapitala .pojašnjava faktore koji utiču na razvoj elektronskog bankarstva Poslovi sa hartijama od vrijednosti .

opisuje operativno izvršne radnje pri poslovanju sa hartijama od vrijednosti Formativni ciljevi učenik konosman) razumije proceduru otvaranja i vođenja računa hartija od vrijednosti razumije postupak zaključivanja ugovora o zastupanju klijenata razumije postupak novčane transakcije prilikom kupoprodaje hartije od vrijednosti razumije postupak vanberzanske kupoprodaje hartje od vrijednosti sastavlja tabelu za kriterijume i vrste finasijskih tržišta izrađuje šemu učesnika na novčanom tržištu i tržištu kapitala razlikuje učesnike na berzi prate kotizaciju hartije od vrijednosti prate odnos aktivnih i pasivnih konta banke - Socijalizacijski ciljevi učenik poštovanja pravnih akata Preporuke za izvođenje nastave - - - Finansijsko tržište .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .objašnjava ulogu berze i značaj berzanskih poslova Poslovna uspješnost banke .pojašnjava korišćenje računovodstvenih izvještaja - .razvija svijest o značaju računovodstva 119 .opisuje pravila i procedure prilikom poslovanja sa hartijama od vrijednosti .obrazlaže značaj deviznog tržišta i tržišta kapitala .pojašnjava finansijsko i novčano tržište .razvija svijest o poslovnoj etičnosti - .

praktičan rad: sastavljanje kalkulacije prodajne vrijednosti trgovačke robe 120 . poreza i doprinosa na zarade Blagajnički poslovi .sastavlja obračun neto i bruto zarada za radnike preduzeća za vježbu .poznaje postupak izrade kalkulacije cijene koštanja.obračunava zatezne kamate Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .poznaje pojam stvarno i računsko stanje novca u kasi .razvija svijest o potrebi i nužnosti poštovanja propisa . nabavne i prodajne cijene .koristi dokumentaciju za uplatu i isplatu iz blagajne .Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Poslovi obračuna zarada.utemeljuje na primjerima postupak kontrole dnevnih evidencija o blagajničkim saldima i stavkama .sastavlja kalkulaciju nabavne i prodajne cijene trgovačke robe .prepoznaje i koristi propise koji regulišu oblast finansija i računovodstva .praktičan rad: blagajničko poslovanje preduzeća za vježbu Poslovi kontrole i obračuna dokumentacije .sastavlja dnevnik blagajne i blagajnički izvještaj .uočava greške i nepravilnosti u sastavljanju dokumentacije po raznim vrstama obračuna . poreza i doprinosa na zarade .koristi propisane obrasce za obračun zarada .sastavlja obračun amortizacije i revalorizacije stalnih sredstava .poznaje pojam i suštinu blagajničkog poslovanja .poznaje pojam i postupak obračuna amortizacije revalorizacije .razvija samopouzdanje i spremnost na preuzimanje odgovornosti .sastavlja kalkulaciju cijene koštanja učinaka . formalnu i računsku kontrolu .poznaje pojam neto i bruto zarade.poznaje pojam dnevni pazar i načine uplate finansijski smjer Formativni ciljevi učenik .izvodi stanje novca u blagajni .poznaje suštinsku.praktičan rad: obračun zarada za uposlene u školi . nadoknade zarade.

poznaje postupak prenosa novčanih sredstava putem elektronskih transakcija Poslovi sa instrumentima obezbjeđenja plaćanja .popunjava nalog za prenos i nalog za naplatu .poznaje instrumente platnog prenosa .poznaje pojmove: platni promet. indosiranja i eskontovanja mjenice .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Poslovi platnog prometa .sastavlja kompenzacione naloge .razvija komunikativnost i spremnost na saradnju sa poslovnim okruženjem Preporuke za izvođenje nastave .razvija svijest o poslovne korektnosti u odnosima sa inopartnerima 121 . podnošenje dokumentacije i gašenje akreditiva) .popunjava nalog za naplatu i opšti devizni nalog .poznaje: ček. izdavanja i indosiranja čeka .bliže pojašnjava postupke i radnje sa instrumentima obezbjeđenja plaćanja Formativni ciljevi učenik .poznaje instrumente platnog prometa sa inostranstvom . akreditiv.popunjava nalog za uplatu i nalog za isplatu .navodi učesnike i nosioce platnog prometa sa inostranstvom .praktičan rad: postupak sa akreditivom Poslovi plaćanja sa inostranstvom . mjenicu.popunjava nalog za otvaranje međunarodnog dokumentarnog akredativa . knjiženje.prikuplja i selektira dokumentaciju i otvara poslovne račune preduzeća za vježbu . korišćenje.koristi softver za sistem elektronskih plaćanja .obrazlaže na primjeru postupak izdavanja.praktičan rad: popunjavanje originalnih instrumenata platnog prometa . poslovni račun i vrste plaćanja .obrađuje cijeli postupak sa akreditivom (otvaranje. popunjavanja.razvija marljivost i preciznost u ispunjavanju radnih obaveza .prepoznaje karakteristike svjetskog sistema elektronskih plaćanaja (SWIFT) Socijalizacijski ciljevi učenik .obrazlaže na primjeru postupak popunjavanja. platnu i kreditnu karticu . nosioci platnog prometa.

poznaje osnove planove finasijskog .obrazlaže na primjeru postupak obračuna poreza na dohodak fizičkih lica .utemeljuje kroz primjere postupak obračunavanja. radnu i stručnu odgovornost . pokazatelje finansijske analize i likvidnosti.izračunava planiranja.izračunava potraživanjima i koeficijente obrta zalihama .modelira mogućnosti povećanja Socijalizacijski ciljevi učenik .Informativni ciljevi i sadržaji učenik Poslovi obračuna i plaćanja fiskalnih obaveza .razvija osjećaj odgovornosti za blagovremeno izvršavanje obaveza Preporuke za izvođenje nastave .izračunava stopu prinosa na uložena sredstva .obračunava porez na dobit i obrazlaže postupak akontativnog mjesečnog plaćanja .poznaje osnove rentabilnosti i upravljanja finansijske novčanim strukture sredstvima.praktičan rad: obračun.izračunava obrt novčanih sredstava i minimalni nivo gotovine .poznaje osnove poreskog sistema Crne Gore Formativni ciljevi učenik . dobavljača i obrtnih sredstava . finansijske kontrole pokazatelje .praktičan rad: sastavljanje finansijskog plana preduzeća za vježbu 122 . evidencija i plaćanje PDV-a .razvija efikasnost.kupaca. evidentiranja i plaćanja poreza na dodatu vrijednost . zaliha.izrađuje analize i planiranja finansijske . .koristi propisane obrasce za obračun i evidentiranje po vrstama poreza Poslovi finansijske .upoređuje iznose akciznih opterećenja po vrstama akciznih proizvoda .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik efikasnosti upravljanja gotovinom Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 123 .

knjiži na računaru Socijalizacijski ciljevi učenik . .navodi i objašnjava .identifikuje platni promet sa inostranstvom.razvija odgovornost i samostalnost u radu .knjiži na računaru devizna sredstva i sastavlja deviznu blagajnu .knjiži na računaru kratkoročne i dugoročne plasmane i kredite .knjiži na računaru evidenciju rashode.navikava se na sistematičan rad Preporuke za izvođenje nastave .izrađuje na računaru bilans uspjeha banke .izrađuje i sastavlja finansijski rezultat banke .identifikuje rashodima i rashode i prihode prihodima banke i banke opisuje njihovu . kao i dugoročna rezervisanja .poznaje gotovinske .obrazlaže o . kredite i depozite .izračunava uloge na štednju i ostale plasmane sa stanovništvom .knjiži na računaru nematerijalna obaveze iz ulaganja i druga poslovnih odnosa.objašnjava . sredstva banka kapitala i rezervi.popunjava hartije hartije od od vrijednosti vrijednosti.knjiži na računaru ekvivalente gotovinske depozite kod Narodne banke . prihode banke i vremenska razgraničenja .upoređuje evidenciju kratkoročne i plasmana i izvora dugoročne sredstava banke plasmane.Razred: ČETVRTI – opšti smjer Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik .razvija sposobnost za saradnju 124 . prepoznaje i popunjava instrumente platnog prometa .u radu primjenjivati važeće propise .

uviđa značaj nabavne i prodajne ekonomičnosti u cijene robe svakodnevnom knjiži na računaru životu i radu nabavke robe na domaćem tržištu izračunava PDV po ulaznim fakturama knjiži na računaru prodaju robe izračunava razliku u cijeni izračunava PDV po izlaznim fakturama sastavlja poresku prijavu poreza na dodatu vrijednost izrađuje obračun i .opisuje poslovne promjene na robi - .razvija prepoznaje samopouzdanje i budžetske korisnike prepoznaje spremnost za budžetski sistem.obrazlaže periodični rezultat preduzeća i njegovu raspodjelu - učenik raspodjelu dobiti banke knjiži gubitke banke . poslovnim donošenje i okruženjem izvršenje budžeta pravi kontni okvir na računaru za budžetski sistem upoznaje i knjiži nefinansijsku imovinu. finansijsku imovinu i evidentira zalihe na računaru knjiži na račuanru tekuče prihode i rashode izračunava budžetski deficit i suficit izrađuje završni račun za direktne i indirektne budžetske korisnike izrađuje kalkulaciju .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .zna javne prihode i rashode i opisuje budžetske korisnike - Formativni ciljevi - - . saradnju sa pripremu.shvata važnost raspodjelu profesionalnosti u periodičnog radu rezultata Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 125 .

razvija svijest o finansijskih poštovanju pravila izvještaja u radu izrađuje i sastavlja na računaru bilans stanja izrađuje i sastavlja na račuanru bilans uspjeha sastavlja izvještaj o promjenama na kapitalu sastavlja i interpretira izvještaj o tokovima gotovine na računaru izračunava indekse .stiče naviku da proizvodnje i planski izvodi prometa u pojedine radne preduzeću zadatake ispituje tendenciju i predviđa dinamiku pojedinih promjena proizvodnje i prometa u preduzeću vrši komparaciju i statističko istraživanje zarada predviđa statističkim Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 126 .objašnjava međunarodni standard i finansijske izvještaje - .Informativni ciljevi i sadržaji učenik - Formativni ciljevi - .zna statističko ispitivanje pojava u preduzeću - - - učenik preduzeća razlikuje i sastavlja obračun periodičnog finansijskog rezultata preduzeća po metodu mapnih troškova i metodu prodatih učinaka vrši korekciju i knjiži predzaključna knjiženja izrađuje zaključni list izvodi formalni zaključak poslovnih knjiga uočava strukturu .

. 2006. Beograd. E. Ekonomski fakultet u Podgorici.: Preduzetništvo i biznis.tabelama prikazuje rezultate prethodnih ishoda Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 5. Beograd. Montenegro Biznis Alijansa.Romanović.Vukotić V. .: Poreski sistem Crne Gore. 7. Podgorica. 2000. Beograd.: Savremena poslovna korespondencija. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. originalni obrasci i poslovna dokumentacija. . Beograd. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.predviđa statističkim metodama kretanje produktivnosti u preduzeću . 8. . Materijalni uslovi za izvođenje nastave .Spasić D. aparati za kopiranje i umnožavanje. . za prvi razred ekonomske škole i treći razred turističko ugostiteljske škole. . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. . . Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Podgorica. računari sa internet vezom i odgovarajućim softverima. .usmeni odgovori učenika (najmanje jedna ocjena u svakom klasifikacionom periodu).: Računovodstvo. za drugi razred ekonomske škole. Sarajevo. za treći i četvrti razred pravne i birotehničke škole. Sarković.Dragana Bogdanović D.Poznanić-Leko V. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika Provjeravaju se i ocjenjuju: . 2002.. Zavod za udžbenike i nastavna sredstava.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik metodama kretanje zaposlenih . Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije. telefonski aparat sa telefaksom. 2004. Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih ocjena u klasifikacionom periodu.: Poslovne finansije. Ekonomski fakultet. Beograd..Publikacija Moj biznis. diplomirani ekonomista..Baralija A. Okvirni spisak literature i drugih izvora . 2004.Grujić.: Finansijsko poslovanje. Rakinić J.praktični rad na vježbama (najmanje jedna ocjena u svakom klasifikacionom periodu). 2003. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .. Blažić R: Poslovna korespondencija. 127 . . 2003.. 6. D.: Korespondencija.Namjenski kabinet.Mihailović K. Izdavačka kuća Ljiljan. Stegensek M. 1996. M. 2004.Krasulja D.Ivanišević M.: Administrativno poslovanje sa birotehnikom.Beograd 2006. kancelarijski materijal.

Povezanost predmeta Povezanost sa predmetom Znanja Evidencija blagajničkog poslovanja Evidencija zarada Evidencija troškova amortizacije Evidencija nabavke i prodaje robe Instrumenti platnog prometa Instrumenti obezbjeđenja plaćanja Instrumenti platnog prometa sa inostranstvom Poreski sistem Crne Gore Finansijsko planiranje Finansijska analiza Troškovi poslovanja Ekonomski principi poslovanja Evidencija blagajničkog poslovanja Evidencija zarada Evidencija troškova amortizacije Evidencija nabavke i prodaje robe Upotreba kancelarijske opreme Interna i eksterna komunikacija Pravno–administrativno poslovanje Postupak registracije privrednog društva Otvaranje računa kod poslovne banke Postupak zasnivanja radnog odnosa Oblikovanje vizuelnog identiteta privrednog društva Usmena i pisana komunikacija Održavanje internet sajta Izrada reklamnog materijala SWOT analiza Postupak istraživanja tržišta Predmet Računovodstvo Znanja Obračun zarada Blagajničko poslovanje Obračun amortizacija Kalkulacija prodajne vrijednosti robe Poslovi platnog prometa Poslovi platnog prometa sa inostranstvom Poslovi obračuna i plaćanja fiskalnih obaveza Poslovi finansijskog planiranja i analize Sastavljanje kalkulacije učinaka Poslovi finansijskog planiranja i analize Obračun zarada Blagajničko poslovanje Obračun amortizacija Kalkulacija prodajne vrijednosti robe Kancelarijsko poslovanje Korespondencija u oblasti poslovnih sastanaka Postupak sa tekućom poštom u poslovnoj korespondenciji Korespondencija u robnom prometu Poslovno dopisivanje sa organizacijom za platni promet Poslovno dopisivanje u vezi sa zasnivanjem i prestankom radnog odnosa Informacije u tekstualnom vidu Multimedijalno predstavljanje informacija Internet Korišćenje računarskih programa kao vida komuniciranja Osnove tržišta Istraživanje tržišta Finansije Poslovna ekonomija Računovodstvo Poslovna komunikacija i birotehnika Informatika Marketing 128 .9.

Povezanost sa predmetom Znanja Marketing plan i plan prodaje Oblici organizovanja privrednih društava Organizaciona struktura privrednog društva Finansije i računovodstvo Osnovi makroekonomije Predmet Znanja Planiranje marketing aktivnosti Instrumenti marketinga Preduzeće kao osnovni subjekt privređivanja Organizacija poslovanja preduzeća Rezultati poslovanja preduzeća Ekonomski principi poslovanja preduzeća Bilans i bilansne promjene Konto i vrste konta Evidencija novčanih sredstava Evidencija kupaca i dobavljača Evidencija materijala Evidencija gotovih proizvoda Evidencija trgovinske robe Evidencija stalnih sredstava Evidencija tekućih obaveza Evidencija predmeta rada Blagajničko knjigovodstvo Materijalno knjigovodstvo Finansijsko knjigovodstvo Pogonsko knjigovodstvo Računovodstvo 129 .

1.podsticanje radoznalosti.razvijanje komunikativnih sposobnosti na italijanskom jeziku. Naziv predmeta: ITALIJANSKI JEZIK 2. 130 . . ITALIJANSKI JEZIK 1.11. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 72 72 66 282 Ukupno 72 72 72 66 282 3. duhovitosti i kulture dijaloga.podsticanje učenika na aktivno učešće u nastavi i učešće u timskom radu. .razvijanje kulture lijepog ponašanja. . . .razvijanje tolerantnog odnosa prema različitim jezicima i kulturama. marljivosti. .2. Opšti ciljevi nastave .razvoj ekološke svijesti i ljubavi prema životnom okruženju. . odgovornosti i motivisanosti.stvaranje pozitivnog odnosa prema prostoru i kulturi stanovanja.sticanje radnih navika.

4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Fonetica e - pronalazi sličnosti i - razvija sposobnost ortografia uočava razlike u pravilnog izgovoru glasova i izražavanja i glasovnih skupova pisanja italijanskog jezika - stiče u odnosu na samopouzdanje pri maternji jezik komunikaciji na - analizira i usvaja stranom jeziku izgovor riječi sa adekvatnim akcentom ( e-è, aà) - pravilno izgovara i piše Nomi - razlikuje rod - razvija osjećaj za - genere e numero imenica preciznost u - plurale irregolare - razlikuje forme izražavanju - concordanza degli imenica i - aggettivi e dei adekvatno ih slaže nomi u rodu i broju

Preporuke za izvođenje nastave - u toku školovanja obavezno je obraditi tekstove ISP i to: 10% ukupnog fonda časova; 15% u toku drugog razreda; 20% u toku trećeg razreda; 25% u toku četvrtog razreda

Articolo - determinativo - indeterminativo - partitivo

Aggettivi - genere e numero - posizione - gradi dell' aggettivo - superlativo assoluto - comparativi e superlativi - irregolari

- uočava razlike između italijanskog i maternjeg jezika - poredi sa rodom u maternjem jeziku - određuje i pravilno koristi adekvatni član (rod i broj) uz imenice i pridjeve - određuje formu sažetog člana - ilustruje primjerima i adekvatno koristi forme pridjeva uz imenice u cilju opisivanja željenih pojmova - pravilno upotrebljava prisvojne pridjeve sa članom ili bez - daje opis jednostavne situacije - kvantitativno se

- razvija osjećaj za jasnost i određenost u komunikaciji - prevazilazi probleme i eventualne nejasnoće u komunikaciji - prevazilaženje problema u komunikaciji - primjereno se obraća i oslovljava sagovornika

vježbe: - korišćenje kancelarijskog potrošnog materijala - izbor formata i kvaliteta hartije - organizovanje rada u kancelariji vježba: - komunikacija sa strankom

teme koje se mogu obrađivati: - Famiglia - Sport e tempo libero - La scuola - Sistema economico dell' Italia - Tanti auguri... (canzone)

131

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Verbi - le tre coniugazioni - indicativo presente essere/avere - verbi modali - passato prossimo, verbi irregolari - verbi riflessivi e pronominali - imperfetto - trapassato prossimo - condizionale semplice dei verbi regolari e di alcuni irregolari - condizionale composto passivo -

Formativni ciljevi učenik izražava, poredi pravilno koristi prezent pravilnih i nepravilnih glagola pravilno koristi i kombinuje particip prošli uočava greške u upotrebi pomoćnog glagola pravilno koristi modalne glagole, koristi ih u novoj situaciji i na adekvatan način ih kombinuje sa infinitivom adekvatno koristi povratne glagole pravilno koristi neke forme kondicionala u cilju izražavanja želje i kulturnog obraćanja učtivo formuliše zahtjev, izražava mišljenje ili stav i sumnju na jednostavan ali smišljen način učtivo formuliše želju koja se odnosi na prošlost, sumnju i nepotvrđene vijesti, slaganje i neslaganje prepoznaje u tekstu i u govornom iskazu forme navedenih zamjenica razlikuje funkcije prepoznaje i pronalazi sličnosti i razlike u maternjem jeziku, kombinuje i pravilno koristi na novim primjerima i

Socijalizacijski ciljevi učenik - razvija slobodu u izražavanju ličnog stava i osjećanja - razvija osjećaj spremnosti za slušanje, razumijevanje i uvažavanje drugih - razvija osjećaj za timski rad

Preporuke za izvođenje nastave - grupni rad učenika, frontalni i u parovima

-

-

Gerundio

-

Pronomi - pronomi diretti (deboli o atoni) - pronomi diretti (forti o tonici) - pronomi indiretti dativi (forti o tonici) - pronomi indiretti e diretti accoppiati - pronomi diretti con i tempi composti

-

-

- prevazilazi probleme i moguće nejasnoće u komunikaciji - razvija samostalnost u upotrebi jezika - stvara radne navike

- slušanje audio zapisa, kratkih tekstova tipa: pjesme, dijaloga, razgovora, intervjua, kratke priče - Qvestionnario - Vero o falso korelacija: - Maternji jezik (fonološki, pravopisni, gramatičkosintaksički sistem)

132

Informativni ciljevi i sadržaji učenik

Formativni ciljevi učenik to: naglašene i nenanaglašene zamjenice i združene forme prepoznaje i analizira forme prijedloga pravilno upotrebljava najfrekventnije prijedloge uočava značaj prijedloga za realizaciju padežnih značenja u italijanskom jeziku pravilno određuje mjesto ili položaj nečega ili nekoga u prostoru pravilno upotrebljava naglašene zamjenice u poziciji poslije prijedloga vlada pisanjem i izgovorom osnovnih i rednih brojeva pravilno kombinuje redne brojeve sa imenicom i pridjevom i slaže ih u rodu i broju brojčano izražava željenu količinu

Socijalizacijski ciljevi učenik

Preporuke za izvođenje nastave

Preposizioni - di, a, da, in, su, con, per, tra, fra, - a destra, a sinistra, drito - preposizioni articolate

-

- razvija snalažljivost u različitim situacijama - razvija osjećaj otvorenosti i komunikacije

-

-

-

Numeri - cardinali - ordinali

-

- razvija osjećaj za tolerantnost

- služe kao tematska podloga za razvijanje jezičkih znanja i vještina

-

133

Elementi di civilità .stiče svijest o povezivanju različitih kultura .rade na projektnim zadacima korelacija: . verbi irregolari particolari trapassato remoto i modi indefiniti infinito infinito passato participio presente participio passato gerundio presente gerundio passato Formativni ciljevi učenik .uočava specifične informacije u izlaganju . emocije i okolnosti interakcije .passato remoto.rješavaju zadatke višestrukog izbora .razvija sposobnost da sluša.umije da savjetuje.razvija smisao za komunikaciju i za timski rad .daju naslov djelovima teksta .magari . neizvjesnost. ciò che Numeri .discorso indiretto Periodo ipotetico .congiuntivo passato .razvija osjećaj za odgovornost .Tradizioni.sastavljaju formalno i neformalno pismo .Maternji jezik i književnost (morfologija.prvi strani jezik (morfologija.condizionale semplice + che + congiuntivo .pronalazi sličnosti i razlike u korišćenju prošlih vremena u italijanskom i maternjem jeziku .razvija osjećaj za 134 .futuro anteriore . podsticanje samostalnosti i kreativnosti) .prepoznaje u tekstu i govornom iskazu. vrijednosti. bojazan .povezano govori o stvarima koje poznaje i prenosi nečije mišljenje ili informacije . chi.congiuntivo presente .discorso diretto .učestvuje u . opšta književnost) .che.forma passiva . uzdržanost. sintaksa. pronalazi i pravilno koristi navedene glagolske oblike. feste e folclore la lingva in versi učenici: .congiuntivo imperfetto e trapassato . tako da zna da ispriča neku priču. izrazi mišljenje.popunjavaju praznine u tekstu . sintaksa) . razumije i uvaži druge Preporuke za izvođenje nastave teme koje se mogu obrađivati: .Giornali e TV .congiunzioni o locuzioni da cui dipende il congiuntivo .treba da odbrani svoje mišljenje Socijalizacijski ciljevi učenik .psihologija (crte ličnosti. vrste komunikacije.condizionale composto + che + congiuntivo Pronomi relativi .odgovaraju na pitanja .slušaju autentične tekstove . preporučuje i predlaže .učestvuju u diskusiji .pravilno koristi na novim primjerima navedena glagolska vremena i načine. vlada njihovim formama .prepričavaju . cui."si " passivante .prepoznaje stavove.imperativo (imperativo e pronomi.Razred: DRUGI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Verbi . imperativo di verbi iregolari) . stavovi.

Informativni ciljevi i sadržaji učenik .superlativo relativo 135 .numeri decimali Formativni ciljevi učenik razgovoru koristeći pravilna jezička sredstva uz manja oklijevanja .comparativo di minoranza .frazioni .comparativo di uguaglianza .jednostavnim riječima i izrazima opisuje svoj budući profesionalni angažman Socijalizacijski ciljevi učenik jasnost i određenost u komunikaciji Preporuke za izvođenje nastave Gradi dell' aggettivo .bez pripreme učestvuje u razgovoru na temu .koristi određene fraze i izraze iz govornog jezika i iz stručne literature .comparativo di maggioranza .

accento.prati tok događaja prilikom dužeg izlaganja . eufonica.La cucina italiana . popunjavaju praznine u tekstu .Scienza e tecnologia .Elementi di civilità: .razvija osjećaj za lijepo ponašanje . segni ortografici Formativni ciljevi učenik .aggettivi e pronomi dimonstrativi e pronomi indefiniti .koristi prethodno stečena znanja iz gramatike.uočava specifične informacije u složenijem govornom iskazu . apostrofo.pronomi relativi e interrogativi .genere del nome .razvija osjećaj za timski rad Nomi .teme koje se mogu obrađivati: ."D".učenici podnose usmeni izvještaj .razvija osjećaj za pravilnije i preciznije izražavanje 136 . segni di punteggiatura.analiziraju književni tekst .pjevanje pjesmica na italijanskom jeziku .Come sposarsi in italia . posizione.grupni rad učenika. . gradi . frontalni i u parovima . poredi i analizira njihovu pojavu u novim konstrukcijama gdje uočava greške.sastavljanje kraćih tekstova na zadate stručne teme .učenici slušaju autentične tekstove i pišu bilješke.accordo.plurale del nome alterato e del composto Aggettivi .Il mondo giovanile . pronalazi sličnosti i razlike Socijalizacijski ciljevi učenik .formacione del femminile .razvija osjećaj za komunikativnost Preporuke za izvođenje nastave .Il lavoro .projektni zadaci .Razred: TREĆI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Alfabeto .prepoznaje pri slušanju izlaganje u kome se poznati jezik javlja u novom kontekstu .

razdvaja argumente za i protiv nekog stanovišta .pravilno koristi odgovarajuće jezičke strukture. vokabular uz naglasak na pravilnu inerpunkciju i pravopis. gerundio .argumentovano iznosi svoje mišljenje za i protiv . opšta književnost) . sintaksa.Maternji jezik i književnost (morfologija. izraza i gramatičkih pravila . CV.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Pronomi personali soggeto .Sociologija (kultura.započne.piše različite vrste tekstova (formalno i neformalno pismo.Completare liberamente le frasi .determinativo .particelle pronominali Articolo .Pro et contra 137 .preposizioni semplici e articolate Formativni ciljevi učenik .posizione del pronomi . mediji) .Fare le domande .indeterminativo .partitivo . stručni tekstovi) raditi zadatke tipa: . vjerovatnoću . održava razgovor i mijenja temu . participio.pronomi allocutivi .izražava emocije različitog intenziteta. izrazi i fraze.Scelta multipla .Combinare nome e definizione .poznaje jezik struke .complemento diretto .congiuntivo . "si" impersonale .concordanza del congiuntivo . esej) u kojima ugrađuje uobičajene fraze .čita duže i kompleksnije tekstove i u njima izvodi bitne informacije .Scrivere un testo (circa iso parole) .preuzima inicijativu u razgovoru i naglašava bitne elemente .modi indefiniti: infinito.prvi strani jezik (morfologija i sintaksa) .Ekonomija i pravo (stručni termini.congiunzone "che" .prepoznaje skriveno značenje rečenice ili izraza .locuzioni .forma impersonale.govori o sopstvenom iskustvu uz upotrebu već usvojenih fraza. Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Verbi .complemento indiretto .periodo ipotetico concordanza di modi e di tempi korelacija: .verbi riflessivi intransitivi e pronominali .formazione degli averbi .

Informativni ciljevi i sadržaji učenik Formativni ciljevi učenik .u svom tekstu iznosi prednosti i mane različitih tekstova na uvjerljiv način Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 138 .piše o svom pozivu .

Realtà sociale italiana .govori o svom iskustvu i stvarima koje poznaje iz svakodnevnog života i iz stručne oblasti 139 .discorso diretto .divisione in sillable potrebne . pjeva.Elementi di civilità .troncamento . kako na teme iz svakodnevnog života tako i iz stručne oblasti Socijalizacijski ciljevi učenik . presente.Ecologia .Posizione strategica dell ' italia . prepričavaju Verbi .idea di passato.Assistenza sociale .Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik Alfabeto .uso degli ausiliari .accordo del participie passato .Realtà politico amministrativa dell ' italia .imperativo negativo.čitaju stručne tekstove i analiziraju iste .razvija komunikativnost .razvija osjećaj za timski rad Preporuke za izvođenje nastave .elisione dužem izlaganju .punteggiatura poznate jezičke pojave koje se javljaju u novom kontekstu. futuro .prati i razumije dokumentarni film.discorso indiretto . .forma e uso .vrše poređenja.indicativo futuro semplige e anteriore .rezimiraju .L' italia del turismo .Imperativo . dramu .uočava suštinu sadržaja kao i pojedinosti nekog složenijeg teksta uključujući stručne tekstove .accento informacije u nešto .usi " modali " del futuro .prepoznaje .Opera lirica učenici: .u govoru uspijeva da recituje.indicativo presente .forme alternative.Realta sociale italiana .Mondo indicativo: . rezimira. igrani film. donosi zaključke .opisuju .izdvaja pri slušanju . .čitaju različite vrste teksta i reaguju verbalno .slijede uputstva . nabraja.teme koje se mogu obrađivati: .

molbu piše izvještaj. accordo.impossibilità Formativni ciljevi učenik kritikuje. referat. ulaže žalbu i daje primjedbe učestvuje u razgovoru o stručnoj temi i pri tome eksplicitno izražava svoje mišljenje i brani ga dajući objašnjenja. gradi - - korelacija: .realtà . opis. odlomak iz kniževnog djela. argumente i komentare čita i brzo prelazi složeniji tekst (npr. priču.Maternji jezik i književnost (sintaksa.possibilità . rezime na temu iz stručne oblasti i iznosi svoje mišljenje uz pravilnu interpunkciju i pravopis Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave učenici: . lirika. drama) .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .igraju uloge - - - Aggettivi .Periodo ipotetico . sostantivo.Informatika .slušaju autentične tekstove (razgovor.verbi introduttivi . savjetuje. intervju. roman.prvi strani jezik (morfologija i sintaksa) .formazione. genere. pjesme) .dal discorso diretto all' indiretto . numero.Likovna umjetnost .Fizičko vaspitanje (sport) raditi zadatke tipa: ∗ Scelta multiplaCompletar e liberamente le trasi ∗ Fare le domande ∗ Composizione scrita (circa zoo parole) 140 . stručni tekst) uočava ideje i objašnjenja iz teksta uz pomoć rječnika prepoznaje poruku stručnog teksta pronalazi u dužem tekstu tražene informacije i objedinjuje ih kako bi ispunio zadatak sastavlja i piše kratku biografiju.discorso diretto libero .

P.De Mauro: Vocabulario della lingua italiana. Bologna II Mulino. zamjenice. Zagreb 2003. 2002.Visoka stručna sprema.Ivan Klajn. glagoli.M.P. Silvestrini. Edizioni guerra. projektno platno. Edizioni guerra. Firenze. poslovnog pisma 141 . Materijalni uslovi za izvođenje nastave . 1982. Armani. 1999.T. dijaprojektor i folije za grafoskop. F. .usmeno. R.pismeno .5. Bologna . E. Rječnici: .P. Školska knjiga.Diadori: Insegnare Italiano per stranieri. Perugia. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . Teacher: Insegnare la lingua straniera. Carocci. po jedan na kraju polugodišta. Školska knjiga. 2001. diplomirani profesor stranog jezika – Italijanski jezik. .Jernej: Hrvatsko-italijanski riječnik. Minciarelli. . Školska knjiga. C. najmanje jednom u klasifikacionom periodu.M. 1988. J. Trifone: Grammatica italiana con nozioni di linguistica. . Beograd 2003. .Vedovelli: Guida all ' italiano per stranieri. Dejanović. 6. Zagreb. Firenze. Italijansko-srpski riječnik. pridjevi.pismeni zadaci (rade se dva pismena zadatka. La nouva Italia.Chiuchiu. 7. Okvirni spisak literature i drugih izvora .M. zamjenice. . pridjevi. 1999.J. . 8. 1999. Utet.Silvestrini: In Italiano 1. V. Torino Gramatike: . Bura. Zanichelli. J. Zagreb 2003. Balboni: Educazione bilingue. Roma. Pavese: L' Italiano e L' Italia. Povezanost predmeta Znanja Imenice. glagoli.M. Perugia. Dardano.Zingarelli: Vocabulario della lingua italiana.M. . grafoskop. prilozi. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika U toku klasifikacionog perioda znanje se provjerava i ocjenjuje: . Nolit. Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu. Perugia. M. Chiacchella. brojevi Korespondencija Komunikacija sa strankama Poslovno dopisivanje Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Maternji jezik i kniževnost Imenice. Jernej: Konverzacijska italijanska gramatika.Računar. brojevi Poslovna komunikacija i Komunikacija sa poslovnim birotehnika partnerima i strankama Telefonski razgovori Sastavljanje CV-a. Dejanović.Jernej: Italijansko-hrvatski riječnik. prilozi. 9. Edizioni guerra. u svakom razredu). 2. Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionom periodu. . . 1986.

kapitala i informacija.sticanje samopouzdanja. . PREDUZETNIŠTVO I BIZNIS 1.razvijanje logičkog mišljenja i prihvatanje savremenog koncepta razvoja. .12. uočava greške. samostalnosti i kreativnosti.upoznavanje uloge države u stvaranju uslova za biznis i preduzetništvo. . Opšti ciljevi nastave .osposobljavanje učenika da sam izvodi zaključke. .prihvatanje globalizacije i ukidanje granica slobodnom protoku roba. .sticanje osnovnih znanja o preduzetništvu i biznisu. .razvijanje interesovanja učenika prema proširivanju i produbljivanju znanja. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3.osposobljavanje učenika da razlikuje koncept biznisa i preduzetništva s jedne strane i menadžment koncept s druge. obrazlaže i predlaže rješenja. Naziv predmeta: PREDUZETNIŠTVO I BIZNIS 2. .2.osposobljavanje učenika da prepoznaje optimalne uslove za biznis i preduzetništvo. ljudi. .1. 142 .

uspostavlja vezu .upoznaje pojam preduzetništvo i posla preduzetništva i menadžment .usvaja globalne biznisa postavke biznisa vrijednosti . realizaciju biznis stav prema novcu individualizam.obrazlaže prioritet između hijerarhiju potreba biznis ideje i novca .uspostavlja vezu .uočava vezu biznis za njeno ideje i njenog finansiranje finansiranja .razlikuje biznis i . poslovna . globalizacija.upoznaje pojam (radno mjesto) u preduzetništvo menadžmenta državnom sektoru sa biznisom i uočava osnovne razlike Osnovne postavke .razlikuje "sigurnog" državnog .istražuje i informacija.razvija pozitivan inovacija.uočava značaj informatičkoj ekonomsku informacija ekonomiji ravnotežu i .navodi primjere .uočava zavisnost potreba biznisa od potreba . i uspostavlja veze samostalnost u upravljanje sa biznisom donošenju odluka novcem.4.razbijanje preduzetništva i preduzetništvo stereotipa biznisa .razumije dilemu: poslovnih ideja i "imati poslovnu njihovog ideju" ili "imati finansiranja novac" .razvija (potrebe. preuzimanja pronalazi rješenja motivacija. sloboda između slobode odgovornost izbora.upoređuje rad motivisanost za . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Pojam .Razrada poslovne ideje 143 . rizik.radi piramidalnu već sredstvo da se sinergija) šemu hijerarhije cilj ostvari") .navodi primjere . ideje ("novac nije cilj.razumije dilemu: «ili-ili» sa višestrukim izborom Biznis u .uspostavlja .analizira .razvija biznisa . izbora i . odgovornosti za . .razvija osjećaj za Preporuke za izvođenje nastave seminarski rad: .analizira osnovne .upoznaje osnovne .preuzima ideja.razumije dilemu: između globalizacija ili globalizacije i zatvorenost razvoja biznisa nacionalne privrede .razvija mišljenje postulate biznisa sopstvenih potreba .

obrazlaže proces razvitka Formativni ciljevi učenik potpunu konkurenciju .upoznaje pojam korporacije kao oblika preduzetništva .poznaje ključne istorijske uloge države u ekonomiji . kao i njihov uticaj na biznis i preduzetništvo .objašnjava osnovne postavke nove ekonomske paradigme . partnersku firmu i korporaciju sa stanovištva . dajući jednake šanse svim učesnicima debata: .Odvajanje vlasništa od upravljanja u akcionarskom društvu 144 .-upoređuje direktne i indirektne poreze i uticaj na biznis i preduzetništvo .analizira poželjnost i stepen uloge države u ekonomiji (uočava prednosti i nedostatke) .shvata ulogu države kao subjekta koji određuje "pravila igre".analizira politiku "jeftinog novca" i restriktivnu monetarnu politiku.obrazlaže uticaj spoljnotrgovinske politike na razvoj preduzetništva Korporacija-najviši nivo u razvoju preduzetništva .upoređuje inokosnog vlasnika.obrazlaže uticaj monetarne politike na razvoj preduzetništva .objašnjava ključne postulate holističkog pristupa (kompleksnost. haos.uloga države u ekonomiji i biznisu . sinergija) .obrazlaže uticaj fiskalne politike na razvoj preduzetništva .poznaje mehanistički i holistički pristup u ekonomiji . vrijeme.razlikuje materijalne i nematerijalne resurse (upoređuje manuelni rad i informacije) Socijalizacijski ciljevi učenik zajedništvo (sinergija) i usklađivanje interesa Preporuke za izvođenje nastave .Informativni ciljevi i sadržaji učenik .analizira uticaj izvoza na preduzetništvo . prostor) Uloga države u stvaranju ambijenta za efikasan biznis i preduzetništvo .analizira odvajanje svojine od upravljanja u korporaciji .Formiranje akcionarskog kapitala .prepoznaje nematerijalne resurse u ekonomiji (informacije.razvija svijest o potrebi ulaganja novčanih sredstava za kupovinu akcija seminarski rad: .poznaje ekonomsku ravnotežu .

Fakultet za pomorstvo.Drašković V. Ekonomski fakultet. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . 1996. projektno platno i folije za grafoskop.Vukotić V.poznaje nevlasničke grupe u korporaciji (radnici. najmanje jednom u klasifikacionom periodu.Učionica opremljena računarom sa odgovarajućom programskom opremom i priključkom za Internet.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.poznaje formiranje upravnih odbora u korporacijama Formativni ciljevi učenik preduzetništva analizira sličnost savremenih akcionara i rentijera razlikuje aktivne i pasivne akcionare analizira uticaj prodaje akcija na poslovni uspjeh korporacije upoređuje institucionalne investitore kao vlasnike akcija analizira uticaj nevlasničkih grupa na preduzetništvo analizira suprotstavljene interese vlasnika akcija i preduzetnika Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - - 5. potrošači) . 8.Informativni ciljevi i sadržaji učenik korporacije . 7.: Psihofiziologija biznisa. 2003. Podgorica. 145 . .objašnjava uzroke i potrebu depersonalizacije svojine . . Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . .Visoka stručna sprema sa područja ekonomije. diplomirani ekonomista.Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u toku tog perioda. Podgorica. Ekonomski fakultet. 2003 6.U toku klasifikacionog perioda znanja se provjeravaju usmeno.Vukotić V. Kotor. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .: Preduzetništvo i biznis.: Ekonomija za menadžere. Okvirni spisak literature i drugih izvora . .upoznaje akcionarsku svojinu .poznaje pojam «glasanja nogama» (prodaja akcija od strane malih akcionara) . grafoskop.obrazlaže i poznaje institucionalne investitore .objašnjava pojam svojinske demokratije .

Povezanost predmeta Znanja Državno regulisanje ekonomije Faktori prizvodnje Preduzetništvo i menadžment Preduzetnik i preduzetnička djelatnost Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osnovi makroekonomije Opšta uloga države u stvaranju ambijenta za efikasan biznis Osnovi makroekonomije Pojam preduzetništva Pravo Privredni subjekti 146 .9.

2.razumijevanje položaja Crne Gore u svjetskoj trgovini i podjeli rada. Opšti ciljevi nastave . 147 .sticanje znanja o najnovijim ekonomskim i geografskim promjenama u svjetskoj proizvodnji i trgovini i uticaju političkih faktora na te promjene.nerazvijeni.shvatanje pravaca razvoja međunarodne trgovine.upoznavanje karakteristika tržišta roba i usluga. . . Naziv predmeta: EKONOMSKA GEOGRAFIJA 2.upoznavanje osnovnih karakteristika najvažnijih grupacija i tržišta u kojima se odvija robna razmjena i trgovina na primjerima pojedinih zemalja svijeta. . EKONOMSKA GEOGRAFIJA 1.pružanje znanja o prirodnim i antropogenim činiocima ekonomsko-teritorijalnog kompleksa i zakonitostima u razvitku i geografskom rasporedu. .razvijanje osjećaja internacionalizma na osnovu poznavanja i razumijevanja ekonomsko-geografskih osobenosti savremenog svijeta.razumijevanje ekonomsko-geografskog i političko-geografskog položaja svoje zemlje u savremenom svijetu i na međunarodnom tržištu.upoznavanje ekonomskih kretanja u međunarodnoj trgovini. .1.13. . posebno na relaciji razvijeni. . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe 72 Ukupno 72 72 72 3. .

razvija svijest o diskusija: svijeta i Crne Gore pojmove o ekonomsko.shvata značaj .informiše se o uticaju pojedinih ekonomskih i političkih faktora u svjetskoj trgovini .upoređuje tržišta karakteristikama savremenim zemalja EU i .upoznaje osnovne regijama i političkoj podjeli svjetskoj trgovini pojmove o regionalnim svijeta i o položaju regijama i tržištima svoje zemlje u problemu .poznaje značaj pristupanja regionalnim organizacijama na temelju robne razmjene i njenog nivoa u evropskim 148 .razvija pripadnost .analizira na .analizira osnovne .upoznaje se sa značajem saobraćaja u međunarodnoj trgovini Tržišta Evrope i ZND .upoznaje i tržištu u skladu sa upoređuje dostignutim nivoom dostignuti nivo na primjerima integracije i pojedinih zemalja trgovine između zapadnih i istočnih zemalja Evrope . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: DRUGI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Preporuke za Formativni ciljevi sadržaji ciljevi izvođenje nastave učenik učenik učenik Regionalna tržišta .analizira .prihvata razlike .predviđa buduće ekonomskonjihovu procese na političkim tokovima komplementarnost međunarodnom .4.upoznaje tržište EU primjerima zemalja među ljudima na primjerima Evrope pojedina razvijenih zemalja tržišta sa njihovim .upoznaje osnovne međunarodnu pojmove o trgovinu regionalnim .savladava osnovne tržištima i pojmove političkoj podjeli regionalizacije svijeta svijeta .analizira političke takvoj podjeli regionalizacije uticaje na .politički faktori u .upoznaje regionalnointegrativnih regionalnu i političku podjelu procesa integracijsku Evrope podjelu Evrope .

upoznaje tržište razvijenih vanevropskih zemalja .poznaje značaj razvijenih zemalja u svjetskoj trgovini Tržišta nerazvijenih zemalja svijeta .Odlike turizma u Crnoj Gori 149 .upoznaje osnovne odlike razvijenih vanevropskih zemalja .razvija kritičko mišljenje prema savremenim tendencijama u međunarodnoj trgovini .upoznaje pojedina tržišta i njihov udio u svjetskoj trgovini .upoznaje tržište istočne Evrope na primjerima razvijenih zemalja Tržišta vanevropskih razvijenih zemalja .razvija kritički odnos prema ekonomskim prilikama u Crnoj Gori istraživački rad: .upoznaje tržišta pojedinih proizvoda u Crnoj Gori .analizira značaj i udio razvijenih zemalja u svjetskoj trgovini .upoznaje položaj nerazvijenih zemalja u svjetskoj trgovini .definiše i upoređuje značaj tržišta nerazvijenih zemalja .identifikuje značaj ukupne razmjene roba u Crnoj Gori .analizira osnovne odlike tržišta nerazvijenih zemalja .upoznaje tržišta razvijenih zemalja i izvodi zaključke o dostignutom nivou .analizira tržište u Crnoj Gori .razlikuje značaj privrednog razvoja na socijalnu uređenost države i opšte uslove života .navodi udio pojedinih proizvoda na tržištu Formativni ciljevi učenik Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave .Informativni ciljevi i sadržaji učenik okvirima .upoređuje robnu razmjenu razvijenih zemalja .analizira tržišta vanevropskih razvijenih zemalja .upoznaje odnose razvijenih i nerazvijenih zemalja na međunarodnom tržištu Tržište Crne Gore .upoznaje tržište nerazvijenih zemalja i njihove odlike .procjenjuje komplemetarnost tržišta razvijenih zemalja .

: Geografija Crne Gore. Romelić J.Radojičić B.analizira odnose geografske osnove naše zemlje sa integrativnih inostranstvom procesa u Crnoj Gori . Burić M. Geografski fakultet.: Geografija Crne Gore. 2002.. profesor istorije i geografije.: Ivanović S. Beograd.upoznaje unutrašnju trgovinu u Crnoj Gori Ekonomsko . 7. Wiley. Nikšić. . London.. diplomirani geograf. projektno platno i folije za grafoskop. Kasalica S.razvija osjećaj pripadnosti širim evropskim integracijama diskusija: . . Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika . Naučna knjiga.Đurić V. . 6. Podgorica.: Industrijska geografija. Radojičić B.upoznaje odlike turizma u Crnoj Gori .Usmena provjera znanja.. 1980. Naučna knjiga.: Ekonomska geografija.: Ekonomska geografija svijeta.Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda. .upoznaje glavna međunarodnim obilježja odnosima i udio u regionalnih međunarodnoj grupacija i veze trgovini Crne Gore sa njima .Grčić M. Novi Sad. računar sa odgovarajućom programskom opremom i priključkom za internet. Popović S.. Beograd. 1996. . Lazić L.Geografske karte.upoznaje spoljnu trgovinu u Crnoj Gori .upoznaje ekonomske odnose Crne Gore sa EU. 150 . Institut za geografiji PMF. najmanje jednom u klasifikacionom periodu. Beograd.Informativni ciljevi i Formativni ciljevi sadržaji učenik učenik . DANU.analizira mjesto i Evropi Crne Gore u .: The Internet on Earth – A Geography of Information.Tomić P. i u međunarodnoj trgovini i uopšte Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . . Unireks.. .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . 1993.Položaj Crne Gore u odnosu na međunarodnu zajednicu 5. grafoskop. 2000.Grčić M. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . Okvirni spisak literature i drugih izvora . 2002. . 1991. Vukotić M.Bakić R..Visoka stručna sprema: profesor geografije. knjiga I.Kellerman A..: Politička geografija.

9. Povezanost predmeta Znanja Tržište Spoljnotrgovinski poslovi Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osnovi makroekonomije Regionalna tržišta Osnovi makroekonomije Međunarodna ekonomija 151 .

.sticanje osnova za primjenu marketing koncepta u praksi. .1. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 72 72 72 72 3. Opšti ciljevi nastave .sticanje znanja o ciljevima marketinga.osposobljavanje učenika da praktično primjenjuje znanja marketinga u uslužnim djelatnostima.integralno sagledavanje instrumenata marketing miksa i njihov uticaj na potrošačku tražnju.razvijanje sposobnosti za elektronsku trgovinu. MARKETING 1.2. . .sticanje znanja o marketingu.sagledavanje pojma međunarodni marketing. .shvatanje savremene tendencije vođenja marketing politike. .razvijanje sposobnosti za primjenu metoda marketinga radi povećanja profita preduzeća i zadovoljenja interesa potrošača. . . značaju i metodologiji istraživanja tržišta.14. Naziv predmeta: MARKETING 2. 152 .

domaći zadatak: sastavljanje plana realizacije proizvoda konkretnog preduzeća .upoznaje elemente tržišta: .tražnja .vrši istraživanje na .razumije pojam .sastavlja plan marketingom prema istraživanja tržišta . .prikupljanje i selekcija informacija o konkretnom proizvodu na tržištu .prepoznaje uslove samostalnost u marketinga za nastanak radu .objašnjava pojam.razlaže skup .domaći zadatak: praćenje kretanja cijena određenog proizvoda na posmatranom tržištu .razvija upravljanja interesovanje .pravi šeme aktivnosti organizacije .pojašnjava konkurenciju na tržištu .sastavlja plan planiranje marketinga marketinških .cijene . istraživanjima .vrši selekciju.opisuje marketing informacije informacioni sistem .nabraja vrste informisanja Planiranje.analizira ponudu.određuje početnu .sastavljanje godišnjeg i operativnog plana 153 .objašnjava nužnost .obrazlaže segmentaciju tržišta Informaciona osnova .nabraja elemente marketinga i plana marketinga određuje ih u .ponuda .objašnjava plan informacija istraživanja tržišta .vrši izbor izvora podataka informacija . tržište i .navodi izvore konkretnom tržištu podataka u primjenjujući istraživanju tržišta metod posmatranja .obrazlaže metode i ispitivanja prikupljanja .preuzima organizovanje i fazu u procesu odgovornost za kontrola marketinga planiranja donešene odluke .opisuje nastanak i konkurencije razvoj marketinga .domaći zadatak: sastavljanje plana istraživanja konkretnog tržišta . informisanja sažima i klasifikuje .razvija trgovina tražnju i cijene komunikativnost i .upoznaje . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Marketing.nabraja primjenu sadržaj i proces primarnih i istraživanja tržišta sekundarnih izvora .4. .upoznaje pojam i potrošača na podjelu tržišta pojedine segmente .pojašnjava odnos marketingu Preporuke za izvođenje nastave .

obrazlaže životni ciklus proizvoda .analizira faktore cijena .vrši prikupljanje.obrazlaže izbor metoda za formiranje cijena .koristi računovodstvene podatke i vrši analizu troškova .vrši klasifikaciju proizvoda .nabraja kanale distribucije .objašnjava svrhu stalne kontrole marketinških aktivnosti .izrada grafikona životnog ciklusa proizvoda na osnovu datih podataka 154 .razumije instrumente marketinga .razvija analitičnost u radu .vrši reviziju i predlaže izmjene u marketing aktivnostima Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave realizacije proizvoda posmatranog preduzeća .objašnjava pojam proizvoda .vrši formiranje cijena .vrši diferenciranje cijena na konkretnom proizvodu .bira lokaciju objekata prodaje i skladišta .pojašnjava uvođenje novog proizvoda i usluga u trgovini .nabraja faktore politike cijena .nabraja potrošačke i industrijske proizvode .navodi oblike promocije Formativni ciljevi učenik .obrazlaže klasični i savremeni sistem organizacije .upoznaje forme organizovanja marketinga .crta grafikon životnog ciklusa proizvoda .stiče radne navike domaći zadatak: .vrši izbor kanala distribucije .definiše pojam i podjelu marketinga .upoznaje princip organizovanja marketinških aktivnosti .vrši izbor kanala prodaje .strategija distribucije .Informativni ciljevi i sadržaji učenik plana marketinga i drugih planova .opisuje proces komuniciranja .uočava značaj uvođenja novog proizvoda u proizvodni program .uočava značaj procesa . selekciju i testiranje odabranih ideja .obrazlaže svrhu revizije marketinških aktivnosti Instrumenti marketinga .

.C.: Marketing.Radulović D. 2000.. 6.Lovreta S.nabraja prednosti i nedostatke propagandnih medija . Beograd.M. Okvirni spisak literature i drugih izvora . Beograd..: Marketing. Beograd i Novi Sad.Mihailović B: Marketing. Obod.razumije neophodnost zajedničke promocije proizvodnih trgovinskih preduzeća - Formativni ciljevi učenik komuniciranja utvrđuje značaj elemenata promocionog miksa vrši kreiranje propagandne poruke vrši izbor najefikasnijeg medija sastavlja oglas analizira zajedničku promociju trgovinskog preduzeća planira troškove propagande mjeri elastičnost prodaje u odnosu na ekonomsku propagandu Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . Svjetlost. 1993. 1996. projektno platno i folije za grafoskop. 155 .domaći zadatak: sastavljanje propagandne poruke za odabrane proizvode - 5.opisuje metode planiranja troškova ekonomske propagande .objašnjava ponašanje potrošača (ekonomski.principi za menadžere. . 1996.Grupa autora: Osnovi marketinga.: Marketing. Sarajevo.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Ekonomska propaganda .izgrađuje profesionalnu etiku .objašnjava pojam i podjelu ekonomske propagande . . Ekonomski fakultet. . I.: Međunarodni marketing..tržišna politika preduzeća. Materijalni uslovi za izvođenje nastave . Kruševac.Rakita B. Cetinje. Ačić J.Učionica opremljena računarom sa priključkom za Internet i odgovarajućom programskom opremom.Milisavljević M. Zavod za nastavna sredstva.upoznaje motive tražnje i kupovine . . 1999. sociološki i psihološki model) . grafoskop.I. 1990.obrazlaže troškove ekonomske propagande . Ekonomski fakultet. Hamić H.

Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda. 9.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. .7.Visoka stručna sprema iz područja ekonomije . . tražnja. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . najmanje jednom u klasifikacionom periodu. cijene Analiza podataka Pojam preduzetništva i biznisa Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osnovi makroekonomije Osnove tržišta Statistika Preduzetništvo i biznis Istraživanje tržišta Kanali prodaje Mehanizam djelovanja ekonomske propagande 156 .Znanja se provjerava i ocjenjuje usmeno.diplomirani ekonomista. Povezanost predmeta Znanja Tržište Ponuda.

15. . .prepoznavanje pravnih sredstava u carinskom upravnom postupku. CIF. . carinskih propisa u Crnoj Gori i carinskih propisa u svijetu. . . . DDP). značaja transporta. FOB. svih vrsta carinjenja komercijalne i nekomercijalne robe.osposobljavanje učenika da primjenjuju carinske zakone.upoznavanje uloge osiguranja u spoljnoj trgovini i u zaštiti imovine i lica. carinsko-pogranični pojas.prepoznavanje INCOTERMS klauzule (EXW.osposobljavanje učenika za samostalan rad.upoznavanje značaja špedicije. DES. . Opšti ciljevi nastave . FAS.osposobljavanje za razvrstavanje robe po carinskoj tarifi i prepoznavanje potrebnih dažbina u spoljnoj trgovini. 157 . morske zone i carinski režim u morskim zonama. . .1. ŠPEDICIJA. vrsta carina. CARINE. ŠPEDICIJA. OSIGURANJE 1.upoznavanje pojmova: carinsko područje. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 72 66 138 72 66 138 3. transportnim poslovima i specijalnim špediterskim poslovima.sticanje osnovnih znanja o postavljanju organizacije osiguranja. reklamacija. . zakone o osiguranju i poslove špedicije. .poznavanje unutrašnje organizacije špediterskog poslovanja (poslovi akvizicije.2. FCA. zaključivanje ugovora o špediciji. CPT.razumijevanje pojma i vrste carinskog postupka. . podjele transporta. carinjenja i špedicije. . provizija).upoznavanje sa poslovima uvoza i izvoza robe.savladavanje pojma carina. OSIGURANJE 2. CFR. Naziv predmeta: CARINE.osposobljavanje učenika da na praktičnim primjerima i originalnoj dokumentaciji obavljaju posao osiguranja. DDU. DAF. CIP. smještaja carinske robe.

upoznaje korisnika ekonomska načela osiguranja osiguranja .prepoznaje imovinu i lica funkciju osiguranja .razlikuje pojmove premije osiguranja ugovarača i .upoznaje subjekte svijetu i kod nas osiguranja .objašnjava osiguranika.nabraja opasnosti osnovu koje ugrožavaju .upoznaje elemente osiguranika i osiguranja osiguravača . franšize i zone rizika .detaljno obrazlaže razvoj osiguranja podjelu (klasifikaciju) osiguranja u CG Organizacija . Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: TREĆI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Opšte karakteristike .razvija analitičnost osiguranja osiguravača u u radu .razlikuje posrednike u osiguranju .analizira dokumenti zaključivanje osiguranja ugovora o .rezimira istorijski . plaćanje premije odnosno ugovarača Preporuke za izvođenje nastave .upoznaje za tuđi račun.razlikuje pojmove . malusa.uočava značaj osiguranja i dobara osiguranja njegovu tehničku .razlikuje sigurnost i likvidnost Izvori prava i .upoznaje osiguranju poslije dokumenta osiguranja i list osiguranja pokrića Oblici osiguranja .rad na računaru (izrada digitalne dokumentacije) .4.detaljno obrazlaže brokere i havarijske komesare .razvija svijest o osiguranja mehanizam potrebi očuvanja .uočava razliku između bonusa.analizira .razlikuje pojam . odgovornost za osiguranje za tuđi detaljno obrazlaže donošenje odluke račun obaveze .preuzima .analizira osiguranje .objašnjava pojam .izrada obrazaca na računaru za razne oblike i vrste osiguranja 158 .detaljno obrazlaže rizik i upravljanje rizicima .

navodi vrste osiguranja i objašnjava karakteristike: . izviđaj i procjenu.osiguranja civila.upoznaje značaj procjene i likvidacije štete - . list pokrića. likvidaciju i formiranje predmeta detaljno obrazlaže postupak po prigovoru Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave . .razvija analitičnost u radu - 159 . . .osiguranja transporta i kredita Formativni ciljevi učenik osiguranja razlikuje polisu osiguranja.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .osiguranja imovine. certifikat osiguranja. potvrdu o sklopljenom osiguranju Slip i Cover note detaljno obrazlaže osiguranje u industriji detaljno obrazlaže osiguranje objekata u izgradnji i u montaži analizira osiguranje opasnosti od prekida rada usljed požara i drugih opasnosti (šomazno osiguranje) detaljno obrazlaže osiguranje od odgovornosti iz djelatnosti analizira osiguranje uskladištenja robe detaljno obrazlaže osiguranje građevinskih objekata i opreme na ugovorenu vrijednost detaljno obrazlaže osiguranje zaliha razlikuje osiguranje od provalne krađe i razbojništva razlikuje pojmove: prijavljivanje štete i njeno evidentiranje.osiguranja motornih vozila.objašnjava obavještavanje osiguravača o izmjenama rizika .izrada ugovora na računaru - - - - - - Procjena i likvidacija štete .

upoznaje dokumenta u reosiguranju Formativni ciljevi učenik osiguranika . lična nezgoda. transport. motorna vozila itd.navodi vrste reosiguranja .) Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija samopouzdanje Preporuke za izvođenje nastave 160 . avijacija. provalna krađa.detaljno obrazlaže i analizira pojam samopridržaja po riziku (požar.Informativni ciljevi i sadržaji učenik Reosiguranje .upoznaje pojam reosiguranja . kargo i kasko.detaljno obrazlaže podjelu reosiguranja (aktivna i pasivna) .

upoznaje tarifnokonjukturne poslove .razumije pojam skladištenja i pakovanja robe .upoznaje dokumenta u međunarodnoj špediciji .radi na izradi faktura .upoznaje sajamske poslove .analizira organizaciju špetiterskih djelatnosti .popunjava špeditersku potvrdu .upoznaje pravnu regulativu u domaćoj i međunarodnoj špediciji .vrši obračun troškova i fakturisanja .razumije poslove akvizicije .razlikuje pojmove dispozicije i instradicije .razlikuje pojam istovara.upoznaje poslove izvoza .analizira postupke istraživanja tržišta .detaljno obrazlaže poslove ispostavljanja prevoznih isprava.razvija pravilan stav prema interesima preduzeća .poznaje unutrašnju organizaciju špediterskog poslovanja .poštuje interese preduzeća kao lične interese .vrši kontrolu dokumenata (reklamacija) . prihvata. carinjenja.radi na izradi dostavljanja ponude .razumije poslove organizovanja. utovara i pretovara robe .izrađuje predkalkulacije špediterskog posla i poslove vezane za zaključivanje ugovora .upoznaje pojam transportne djelatnosti .razumije ekonomsku funkciju međunarodne špedicije .uzorci originalne dokumentacije 161 . osiguranja i zbirnog prometa Socijalizacijski ciljevi učenik .Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i sadržaji učenik Međunarodna špedicija .upoznaje specijalne špediterske poslove .upoznaje osnovne karakteristike međunarodne špedicije . pakovanja i Formativni ciljevi učenik . organizovanja otpreme.razvija svijest o značaju saradnje Preporuke za izvođenje nastave .detaljno obrazlaže transportne klauzule kupoprodajnih ugovora .detaljno obrazlaže podjelu transporta .upoznaje poslove uvoza .

razlikuje carinski sistem i carinsku politiku i međunarodne carinske konvencije . pojam.razlikuje oslobađanje od plaćanja carine i posebne dažbine .popunjava tovarni list .razvija odgovornost u radu 162 . značaj i vrste .upoznaje osnovne pojmove carinskog .samostalno obavlja poslove kvalitativnog i kvantitativnog prijema robe .detaljno analizira naše carinske tarife i međunarodne obaveze .navikava se na timski rad Carinsko poslovanje .analizira pojam carinske linije.upoznaje ugovore o vaganju i sortiranju robe Formativni ciljevi učenik .razlikuje pojam praćenja transporta i prevoz specijalnih tereta .samostalno vrši zaključivanje ugovora o vaganju i sortiranju .popunjava konosman .vrši obračun troškova i fakturisanje . pravni značaj Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave Carine i carinska tarifa .samostalno vrši zaključivanje ugovora o pakovanju .upoznaje pojam carina i carinske tarife .odlučuje kada i kako treba izdati garantna pisma .vrši zaključivanje sajamskih poslova .detaljno obrazlaže carinsku vrijednost.Informativni ciljevi i sadržaji učenik otpreme eksponata .analizira zakon o carinskoj tarifi CG .

širina carinskopograničnog pojasa) analizira morske zone i njihov pravni položaj razlikuje carinsku luku i carinsku zonu prepoznaje carinske robe i njihove vrste detaljno obrazlaže pojam carinskog nadzora razumije vrste carinskog sredstva za vršenje carinskog nadzora detaljno obrazlaže osnovne principe o podložnosti plaćanja carine .objašnjava carinski nadzor .razvija sistematičnost u radu 163 .Informativni ciljevi i sadržaji učenik poslovanja . carinskog obveznika kao i pravni osnov za naplatu carine i drugih dažbina detaljno analizira carinski postupak u željezničkom i drumskom saobraćaju detaljno obrazlaže carinski postupak pri prevozu robe preko inostranog carinskog područja detaljno analizira carinski postupak u Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - - - - Carinski postupak .razlikuje pojam carinske obaveze.upoznaje carinske zone .poznaje pojmove carinske obaveze i carinskog obaveznika Formativni ciljevi učenik ustanove carinske linije analizira pojam carinskog područja i posebne oblike carinskog područja analizira carinskopogranični pojas (vrste.upoznaje morske zone i carinske režime u njima .upoznaje postupak carinjenja robe u - - - .upoznaje postupak carinjenja robe u međunarodnom kopnenom saobraćaju .upoznaje postupak carinjenja robe u vodenom saobraćaju .upoznaje pojam carinske robe i vrste .

prepoznaje pojam carinskog obilježja - - - 164 .upoznaje carinska skladišta i carinska smjestišta . graničnim rijekama i carinski postupak pri prevozu domaće robe. privremenog uvoza opreme (lizing) .Informativni ciljevi i sadržaji učenik vazdušnom saobraćaju .prepoznaje postupak ili način smještaja carinske robe .upoznaje carinjenje komercijalne i nekomercijalne robe Formativni ciljevi učenik saobraćaju na moru. carinski nadzor u putničkom prometu.prepoznaje pojam privremenog uvoza i izvoza.upoznaje konsignaciona skladišta i slobodne carinske prodavnice . graničnim rijekama i jezerima detaljno analizira vazdušni saobraćaj i vazdušni prevoz analizira carinsko vazduhoplovni nadzor kao i vazduhoplovni manifest analizira prijem carinske robe detaljno analizira smještaj carinske robe u carinske magacine razlikuje smještaj robe u carinska skladišta i carinska smjestišta analizira smještaj robe u konsignaciona skladišta i slobodne carinske prodavnice detaljno analizira carinjenje robe koju putnici uvoze i izvoze. carinjenje robe koju putnici nose sa sobom pri ulasku u Crnu Goru kao i postupak sa trgovačkim uzorcima Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave - - . graničnim jezerima.

katalozi proizvoda. načinu podnošenja carinske deklaracije – Službeni list RCG br.Stanković M.Jovanović V.Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. Ineotemus – Merkur. aparati za kopiranje i umnožavanje.Pravilnik o obliku i sadržaju. Beograd .Slavnić J.Janković J. .Visoka stručna sprema iz područja ekonomije .: Osiguranje i špedicija. . 6. Beograd. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . 16/2003. Ekonomski fakultet. . osiguranje i carine. oprema za multimedijalnu prezentaciju. 9.Zakon o carinskoj teoriji – Službeni list RCG br. 1999. . softveri za oblikovanje dopisa i dokumentacije.. Okvirni spisak literature i drugih izvora . najmanje jednom u klasifikacionom periodu.5. 8. 2004. poslovna dokumentacija u spoljnotgovinskom poslovanju. .S. 7.Marović B. Carić: Međunarodni transport robe.diplomirani ekonomista. Materijalni uslovi za izvođenje nastave ..Usmena provjera znanja. telefonski aparat sa telafaksom i internet linijama. Podgorica. Povezanost predmeta Znanja Ugovor o Ugovor o Ugovor o Ugovor o skladištenju špediciji prevozu osiguranju Pravo Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Osiguranje Špedicija 165 . špedicija. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .: Carine i carinsko poslovanje. 17/2003.: Komentar zakona o osnovama osiguranja imovine i lica . Ekonomski fakultet.Ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi iz svih datih ocjena u toku tog perioda.Računari sa odgovarajučom programskom opremom.

2.razumijevanje osnovnih procesa na finansijskom tržištu (emisija. .povezivanje stručno teorijskih znanja sa kompetencijama u praktičnom obrazovanju. održavanje i kreiranje portfolia). sekundarni promet. Naziv predmeta: FINANSIJSKA TRŽIŠTA 2. . .ovladavanje osnovnim znanjima o instrumentima finansijskih tržišta.upoznavanje učenika sa osnovnim elementima teorije tržišta i bazičnim elementima investicione matematike. .upoznavanje učenika sa pojmom.stvaranje uslova za dalje profesionalno usavršavanje u ovoj i srodnim oblastima. .razvijanje stručnih kompetencija za rad u institucijama finansijskog tržišta. .16. OTC tržišta.1. 166 . . FINANSIJSKA TRŽIŠTA 1. posrednici). vrstama i karakteristikama finansijskih tržišta. Opšti ciljevi nastave . Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave Razred I II III IV Ukupno Vrste nastave Teorija Vježbe Ukupno 66 66 66 66 3.usvjanje osnovnih znanja o institucijama finansijskih tržišta (berza.

razvija svijest o .razrađuje modele .definiše zapis. komercijalni spremnost za .identifikuje: .4. certifikat o preuzimanje rizika kratkoročne depozitu.konkretizuje svake zemlje .analizira principe .obrazlaže utvrđivanja cijena funkcionisanje na sekundarnim primarnih tržišta i tržištima proceduru primarne emisije .razvija . Sadržaji / Standardi znanja predmeta / Operativni ciljevi Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i Socijalizacijski Formativni ciljevi sadržaji ciljevi učenik učenik učenik Osnovni pojmovi .finansijskog bankarski kredit i motivisanost i tržišta lizing. strukturu finansijskih i ekonomsku ulogu instrumenata novčanog tržišta .komparira finansijskih promptna i instrumenata terminska tržišta .pojašnjava osnovne primjere rizika principe akcija i mjerenja funkcionisanja rizika finansijskih tržišta .poznaje osnovne funkcionisanja značaju pojmove.pojašnjava prinos.upoznaje osnovne primarne emisije i karakteristike investicioni tržišta finansijskih prospekt derivata .upoznaje pojam i značaj sekundarnih tržišta Instrumenti .vrednuje značaj . ulogu i finansijskih tržišta finansijskog razvoj finansijskih .izrada investicionog prospekta vježbanje: .primjer analize prinosa i rizika investiranja u obveznice 167 .interpretira .obrazlaže prinose i efikasnosti rizike na finansijskih tržišta finansijskim tržištima .pojašnjava kratkoročnih organizacije u radu funkcije. osnovne elemente promet i cijene tržišta kapitala kratkoročnih .simulira modele .obrazlaže osnovne .principi funkcionisanja finansijskog tržišta grupni projekat: . bankarski Preporuke za izvođenje nastave diskusija: .bliže pojašnjava efikasnost finansijskig tržišta Segmenti finsnijskog .analizira specifične sistema kao tržišta aspekte prinosa i sastavnog dijela .razumije ulogu rizika privrednog sistema finansijskih tržišta .shvata značaj tržišta prinosa i cijena procedure i .-utemeljuje na elemente tržišta novim primjerima kapitala proceduru .

selekcije i menadžmenta Instrumenti i regulacija finansijskog tržišta .objašnjava osnovne elemente finansiranja obveznicama i analizira .Informativni ciljevi i sadržaji učenik finansijske instrumente duga .razvija svijest o potrebi regulisanja radnih procesa .analizira konkretne slučajeve i komparira modele regulacije kod nas i u svijetu .objašnjava značaj i ulogu osiguravajućih zavoda i penzionih fondova na finansijskom tržištu .analizira značaj i ulogu penzionih fondova .razvija svijest o značaju samoinicijativnosti u poslovanju .utemeljuje na primjerima način rangiranja i amortizovanja obveznica .komparira sektor osiguranja sa bankarskim sektorom .upoznaje finansiranje akcijama i inicijalne javne prodaje .pojašnjava probleme i modele regulacije Formativni ciljevi učenik akcept.ilustruje na primjrima iz prakse mehanizme funkcionisanja investicionih kompanija i brokersko-dilerskih društava .upoznaje značaj i ulogu Centralne banke i depozitnih finansijskih institucija .prati berzanske izvještaje o akcijama i razumije inforamacionu efikasnost i alokaciju kapitala u funkciji inicijalne javne ponude .poznaje značaj i ulogu investicionih kompanija i brokersko dilerskih društava .pojašnjava regulativu i regulatorna tijela na finansijskom tržištu .nabraja i definiše finansijske derivate.rizike i prinose investiranja u obveznice .interpretira značaj i ulogu depozitnih finansijskih instiucija . fjučerse i opcije .upoznaje osnove portfolio analize.razumije kauzalitet odnosa rizik-prinos Preporuke za izvođenje nastave .metodom dodijeljenih uloga simulirati berzansko poslovanje 168 . promptna i terminska tržišta.analiza rada brokersko-dilerskog društva .analizira funkcionisanje fjučersa u praksi Socijalizacijski ciljevi učenik .razvija spremnost za preuzimanje odgovornosti seminarski rad: . sporazum o reotkupu .

poznaje pravila i vrste berzanskog poslovanja .Praćenje praktičog rada na času.diplomirani ekonomista. .Visoka stručna sprema iz područja ekonomije . 2005. . .Računari sa internet vezom i odgovarajućom programskom opremom. Okvirni spisak literature i drugih izvora . Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika . . . Beograd. terminsko berzanske poslove . 1990. . 2005. 2003.Dr. 6. Beograd.Dr.Dr.problematizuje primjere i slučajeve iz prakse berzanskog poslovanja . .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu usmenog provjeravanja znanja i praktičnog rada.objašnjava organizaciju i rad berze . Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika .poznaje pojam i vrste berzi .Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u toku tog perioda.dijagnostifikuje razloge berzanskih oscilacija Socijalizacijski ciljevi učenik Preporuke za izvođenje nastave 5. . Dejan Šoškić: Finansijska tržišta i institucije. Dejan Erić.simulira primjere berzanskog trgovanja (u formi igre) . Terminska tržišta. Branko Vasiljević: Osnovi finansijskog tržišta. Zavet. Podgorica. Finansijska tržišta i instrumenti. Života Ristić.oprema za video produkciju.pojašnjava berzanske oscilacije Formativni ciljevi učenik . Tržište kapitala. 7. Materijalni uslovi za izvođenje nastave .Usmena provjera znanja. 8. Naučna knjiga. Unireks.poznaje organizacione forme berze efekata . 169 .Dr. najmanje jednom u klasifikacionom periodu.Boško Živković. Beograd.poznaje terminske berze. Petar Ivanović.Informativni ciljevi i sadržaji učenik .Zaključna ocjena izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima. Naučna knjiga.1996. Beograd.

uloga i elementi. Poslovi sa hartijama od vrijednosti. Uloga osiguravajućih zavoda na finansijskom tržištu. Fond penzijskog i invalidskog osiguranja. Povezanost sa predmetom Predmet Znanja Finansije Uloga penzionih fondova na finansijskom tržištu. Kreditni poslovi. Povezanost predmeta Znanja Fond penzijskog i invalidskog osiguranja. Uloga osiguravajućih zavoda na finansijskom tržištu. Bankarsko poslovanje Uloga centralne banke i depozitnih finansijskih institucija. Uloga bankarskog sistema u regulisanju novčanih tokova. Osiguranje: značaj. 170 . uloga i elementi. Osiguranje: značaj.9. Finansije Uloga penzionih fondova na finansijskom tržištu. vrste. Kratkoročni finansijski instrumenti duga. vrste.

Banka preduzeće. . BANKARSKO POSLOVANJE 1.Analizira likvidnost banke.Objašnjava ugovor o osnivanju banke.Analizira ulogu banaka u savremenim uslovima ekonomije. Pravni aspekt banke . .Navodi specifičnosti i sličnosti banke sa preduzećima iz drugih privrednih djelatnosti.Analizira značaj utvrđivanja i rasporedivanja prihoda i raspoređivanja dobiti banke. .Objašnjava postupak osnivanja banke. . Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Pojam i razvoj banaka .Prepoznaje bitne karakteristike i ulogu centralne banke. . . . srednji i novi vijek). . 171 . .Opisuje ulogu organa upravljanja. poslovne banke.Analizira bitne karakteristike bankarstva u razlicitim vremenskim periodima.1.Uporeduje rad izvršnih organa sa radom ostalih organa u banci.Navodi bitne karakteristike investicione banke.Objašnjava način organizacije rada u banci. . ISPITNI KATALOZI STRUČNO-TEORIJSKIH PREDMETA 2. .Navodi osnovna obilježja savremenog bankarstva sa osvrtom na današnji bankarski sistem u CG. .Opisuje ulogu organa rukovođenja.Navodi razlike između privrednih preduzeća i banaka.1.Navodi bitne karakteristike komercijalne banke. .Navodi i objašnjava osnovne kriterijume za razvrstavanje banaka.Objašnjava osnovne karakteristike bankarstva (stari. . . STRUČNI ISPIT 2. Naziv ispitnog kataloga: BANKARSKO POSLOVANJE 2. Organizacija rada u banci .Objašnjava termin banka-finansijsko preduzeće.2. . .Opisuje kontrolu poslovanja banaka. . .1. Organizacioni oblici banaka . .Definise pojam preduzeća. Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti bankarskog poslovanja.Navodi prava i obaveze banke u pravnom prometu. . .Obrazlaže statut banke.Opisuje ulogu izvršnih organa.Objašnjava organizaciju rada i upravljanja banke. .Objašnjava karakteristike univerzalne banke. . . 3.Objašnjava postupak izdavanja dozvole za rad banke.Navodi bitne karakteristike poslovne banke.Objašnjava ulogu centralne banke. komercijalne i univerzalne.Razlikuje poslove u preduzeću. . upis u sudski registar i sticanje svojstva pravnog lica.Opisuje djelatnost banke.

Objašnjava oročene depozite. Analizira značaj menadžmenta i organizacije u banci. Obrazlaže uslove za dobijanje kredita za fizička lica. Analizira karakteristike srednjoročnih kredita. Razumije bilansnu strukturu banke kao i postupak uravnoteženja priliva i odliva sredstava. Razlikuje karakteristike hartija od vrijednosti. Obrazlaže uslove za dobijanje kredita. odnosno maksimiziranje stope prinosa po jedinici akcijskog kapitala. Objašnjva komisione bankarske poslove. Obrazlaže zaduživanje kod drugih banaka. Upoređuje depozitne poslove prema rokovima i prema namjeni. Razumije cilj pasivnih bankarskih poslova. Objašnjava emisiju hartija od vrijednosti. Obrazlaže princip rentabilnosti. Definiše pojam kredita i navodi vrste kredita. Obrazlaže princip javnosti. Vrednuje značaj ostvarenja veće dobiti kao razlike između prihoda i rashoda. Obrazlaže princip racionalnosti. Obrazlaže praćenje i kontrolu upotrebe kredita. Upoznaje pasivne bankarske poslove. Obrazlaže poslove pribavljanja sredstava u vidu dugoročnih kredita u zemlji i inostranstvu. Razlikuje pasivne. Poznaje postupak izdavanja dozvole za rad banke. Zna i razlikuje načine pribavljanja kredita u zemlji i 172 . Prepoznaje kreditnu sposobnost dužnika. Razlikuje prava i obaveze banke u pravnom prometu. Objašnjava pojam i značaj aktivnih bankarskih poslova. Obrazlaže princip sigurnosti. Razlikuje faktore koji utiču na rentabilnost. Navodi i objašnjava principe poslovanja banaka. Navodi depozite po viđenju privrede i stanovništva. Razlikuje i upoređuje načine osnivanja banaka. Objašnjava posredničke bankarske poslove. Razumije ciljnu funkciju banke. Upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita pravnim licima. Analizira karakteristike kratkoročnih kredita. Obrazlaže tehniku ispitivanja kreditne sposobnosti. Objašnjava izdavanje blagajničkih zapisa.Sadržaji Vrste bankarskih poslova - Načela bankarskog poslovanja Znanja i vještine Analizira sanaciju i likvidaciju banke. Obrazlaže uslove za dobijanje kredita za pravna lica. Upoznaje postupak i tehniku odobravanja kredita fizičkim licima. Objašnjava sopstvene bankarske poslove. Obrazlaže princip likvidnosti. Obrazlaže princip ekonomičnosti. Poznaje sadržinu ugovora o osnivanju banke. Navodi vrste bankarskih poslova. Zna faktore koji utiču na likvidnost banke. aktivne i neutralne bankarske poslove.

Sadržaji Poslovi banaka sa inostranstvom Bankarski menadžment Finansijski informacioni sistem Hartije od vrijednosti - Finansijsko tržište Znanja i vještine inostranstvu. Navodi sisteme međunarodnog plaćanja. Upoznaje elektronsko bankarstvo. 173 . obveznice. certifikat. Upoređuje sisteme međunarodnog plaćanja. blagajnički zapis. Razlikuje karakteristike i objašnjava instrumente marketinga. Analizira karakteristike kreditnog posla sa inostranstvom. Interpretira rezultate rada uspješnog i neuspješnog menadžera. konosman. Objašnjava pojmove finansijskog tržišta i novčanog tržišta. Na primjerima u praksi objašnjava pojmove: menadžer i menadžment. Razlikuje načine odobravanja kredita. Razumije tehniku odobravanja potrošačkih kredita. Navodi sisteme za prenos podataka sa berze. Obrazlaže tržište kapitala. Sastavlja. Objašnjava pojedinačno namjenu hartije od vrijednosti: akcije. Opisuje elektronski platni promet. Navodi i objašnjava namjenu hartija od vrijednosti. Objašnjava značaj deviznog tržišta. Opisuje poslovanje hartijama od vrijednosti. Zna funkcije i osobine bankarskog menadžmenta. stambeni). stalna i obrtna sredstva). Definiše pojam hartije od vrijednosti. Objašnjava instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu. avalni kredit. Opisuje elektronsko finansijsko tržište i baze. Objašnjava kreditni posao sa inostranstvom. razrađuje i analizira plan kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta. Razlikuje vrste kredita. Objašnjava ulogu izbora izvora informacije. Objašnjava finansijski informacioni sistem. eskontni kredit. lombardni kredit. Navodi sisteme međunarodnog plaćanja i objašnjava instrumente plaćanja u međunarodnom platnom prometu. Opisuje planiranje kao polaznu osnovu bankarskog menadžmenta. Navodi faktore koji utiču na razvoj elektronskog bankarstva. Razlikuje formalnu i materijalnu kreditnu sposobnost. Razlikuje i upoređuje načine i postupke za odobravanje kredita pravnim licima. Objašnjava dugoročne kredite (za osnovna sredstva. Objašnjava sistem međunarodnog plaćanja. Objašnjava srednjoročne kredite (potrošački. Obrazlaže značaj bankarskog menadžmenta. skladišnica. Upoređuje karakteristike kratkoročnih kredita: kredit na tekući račun. Analizira aktivne bankarske poslove. Opisuje sisteme međubankarske komunikacije.

Upoređuje karakteristike berzanske i vanberzanske trgovine. Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta. Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija. 174 . . Dozvoljena pomagala Pomagala nijesu dozvoljena. . 4. datog u ispitnom katalogu. kapitala banke. . . .USMENO. .Objašnjava pojam i karakteristike bilansa banke. 6. 5.Objašnjava knjigovodstvo i poslovne knjige banke. kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti. na prijedlog ispitivača.Analizira korišćenje računovodstvenih izvještaja o poslovanju za upravljačke svrhe. Tip ispita .Analizira korišćenje računovodstvenih izvještaja za sagledavanje i praćenje: likvidnosti banke.Razlikuje kriterijume za klasifikaciju finansijskog tržišta. uspješnosti banke.Sadržaji Poslovna uspješnost banke Znanja i vještine . Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja. .Navodi ulogu berze i značaj berzanskih poslova. Nastavnik/aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja. Usmeni ispit traje najviše 20 minuta.Analizira osnovne funkcije tržišta kapitala i dešavanja na tržištu kapitala.

.Analizirati ulogu bankarskog sektora u regulisanju novčanih tokova.Objasniti pojedine vrste javnih koristi.Analizirati osnovne pokazatelje proizvodnje i raspodjelu društvenog proizvoda. .1.Obrazložiti novčanu ravnotežu i stabilnost.Objasniti osnovne ciljeve i dejstva oporezivanja.2.Analizirati ulogu banaka u organizaciji platnog prometa. . . . Javni prihodi . Monetarne finansije . .Objasniti nastanak i razvoj banaka. . Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti finansija. Javni rashodi . Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Uvod u finansije .Obrazložiti osnovne karakteristike i elemente poreza.Analizirati osnove sistema javnog finansiranja u Crnoj Gori. .Pojasniti pojam deflacije.Uporediti onsovne monetarne agregate. . .Definisati bankarske poslove.Opisati pojam. .Objasniti pojmove fiskalni sistem i fiskalna politika.Objasniti pojedine vidove osiguranja.Objasniti pojedine vrste bankarskih poslova. .Definisati javne prihode. . . 175 . . . .Definisati osiguranje. . Osiguranje .Obrazložiti pojam i strukturu javnih potreba.Analizirati ulogu banaka u savremenom privređivanju.Analizirati značaj osiguranja. . .Objasniti nastanak i suštinu osiguranja.Obrazložiti klasifikaciju javnih rashoda.Analizirati osnovne funkcije javnih finansija.Definisati nauku o bankarstvu. . Osnovi javnih finansija .Definisati predmet proučavanja javnih finansija.Uporediti klasične i moderne teorije javnih rashoda. . . 3.Obrazložiti osnovne pokazatelje proizvodnje: društveni bruto proizvod.Objasniti podjelu finansija. .Objasniti javne rashode kao sistem državne intervencije.Definisati javne rashode. .Objasniti pojedine vrste banaka. . Bankarstvo .Analizirti uzroke i posljedice inflacije i deflacije.Analizirati ekonomske funkcije javnih rashoda.Obrazložiti finansiranje osiguranja. .2. .Pojasniti pojam i vrste inflacije i antiinflacione mjere. . . Naziv ispitnog kataloga: FINANSIJE 2. .Analizirati obim. nastanak. granice i efekte javnih rashoda.Analizirati sistem osiguranja u Crnoj Gori. društveni proizvod i nacionalni dohodak. funkcije i značaj novca. .Pojasniti značaj informacionog sistema za banke.Obrazložiti klasifikaciju javnih prihoda. .Objasniti osnovna načela javnih rashoda. FINANSIJE 1. .

Analizirati značaj međunarodnih finansija za Crnu Goru. Opisati pojam. 176 . transformaciju i evaziju poreza. Analizirati pojam i sadržaj poslovnih finansija. Definisati evrotržište. Objasniti funkcije poslovnih finansija. Analizirati vrste. Obrazložiti strukturu i izvršavanje budžeta. Objasniti osnovne karakteristike budžeta. Objasniti pojam i funkcije naknada. Odrediti zadatke finansijske službe u preduzeću. Objasniti budžetsku proceduru. Analizirati javne fondove u Crnoj Gori. Analizirati faktore i principe finansijske politike preduzeća. ulogu i značaj hartija od vrijednosti u finansiranju preduzeća. Razlikovati osnovne funkcije i funkcionalna područja poslovnih finansija. potraživanjima i zalihama. Obrazložiti finansijsko poslovanje preduzeća. Analizirati principe (načela) budžeta. Objasniti upravljanje novčanim sredstvima. Analizirati oblike finansijske situacije preduzeća. Definisati međunarodne finansije. Objasniti pojam i suštinu taksi. Obrazložiti budžetsku ravnotežu. Objasniti vrste poslova na evrotržištu. Analizirati prevaljivanje. Objasniti zajednička ulaganja. Objasniti vrste plaćanja. Obrazložiti pojam i izvore finansiranja preduzeća. Analizirati uticaj evrotržišta na privredu Crne Gore. Nabrojiti i objasniti međunarodne finansijske organizacije. Definisati platni promet. karakteristike i razvoj javnih zajmova. Objasniti međunarodno kretanje kapitala. Objasniti pojam i suštinu doprinosa. Razlikovati kriterijume za podjelu finansijskih poslova preduzeća. Razlikovati primjenu bilansnog i dinamičkog metoda u planiranju novčanih tokova. Razlikovati učesnike i nosioce platnog prometa. Analizirati poreski sistem Crne Gore. Razlikovati finansijsku evidenciju u širem i užem smislu. Izračunati pokazatelje likvidnosti. Obrazložiti pokazatelje finansijske analize.Sadržaji Pojam platnog prometa - Budžetski sistem Međunarodne finansije Osnovi finansija u preduzećima Organizacija finansijskih poslova Znanja i vještine Objasniti osnovna poreska načela. Uporediti poreze i takse. Definisati finansijsku politiku preduzeća. Objasniti pojam i djelove platnog bilansa. Analizirati organizacioni položaj finansijske službe u preduzeću. Definisati pojam i suštinu budžeta. Analizirati elemente finansijskog planiranja. Objasniti osnovne funkcije budžeta. Analizirati budžetski sistem Crne Gore. Razlikovati tehnike finansijske analize.

Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. . 6. kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti.Obrazložiti instrumente obezbjeđenja plaćanja. . .Razlikovati vrste instrumenata platnog prometa.Obrazložiti transakcije plaćanja.Obrazložiti postupak sa akreditivom. Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta. .Obrazložiti u cjelini čekovni postupak. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja.Obrazložiti detaljno način korišćenja instrumenata platnog prometa. .Objašnjava postupak naplaćivanja i plaćanja sa inostranstvom. . . 4.Obrazložiti postupak korišćenja međunarodnog dokumentarnog akreditiva i drugih instrumenata platnog prometa sa inostranstvom. Usmeni ispit traje najviše 20 minuta. 177 . 5. . . .Popuniti instrumente gotovinskih plaćanja. na prijedlog ispitivača.Objasniti pojmove devizni sistem i devizna kontrola.USMENO. .Sadržaji Instrumenti platnog prometa Instrumenti obezbjeđivanja plaćanja Platni promet sa inostranstvom Znanja i vještine .Razlikovati nosioce i učesnike platnog prometa sa inostranstvom.Definisati platni promet sa inostranstvom.Popuniti instrumente bezgotovinskih plaćanja. . . . Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija. . .Analizirati sredstva plaćanja sa inostranstvom.Odrediti karakteristike žiro i tekućeg računa i uplatnog računa javnih prihoda. Tip ispita .Analizirati pojam i vrste mjenice i mjenične radnje. Nastavnik/aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja datog u ispitnom katalogu. Dozvoljena pomagala Pomagala nijesu dozvoljena.Objasniti upotrebu kreditne kartice.Obrazložiti postupak otvaranja poslovnih računa. .

3. Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti računovodstva. . . Vremenska razgraničenja .Razlikuje metode prostog i dvojnog knjigovodstva. rashoda i prihoda . Novčana sredstva . Evidencija blagajničkog .Izrađuje dnevnik blagajne.Navodi dokumentaciju. Početni bilans i poslovne .Prepoznaje pojam dužnika-kupca.2.Razlikuje pojam robe. Naziv ispitnog kataloga: RAČUNOVODSTVO 2.Sastavlja početni bilans na osnovu inventara.Pojašnjava podjelu rashoda i prihoda.Objašnjava knjiženje na analitičkom i sintetičkom kontu dobavljača.Knjiži u magacinskom. Evidencija trgovinske robe .Objašnjava pojam pasivnih vremenskih razgraničenja. knjigovodstvo i poslovne . . cijene i dokumentaciju. knjige dvojnog knjigovodstva Pojam i evidencija .Vrši korekciju između stvarnog i knjigovodstvenog stanja. . Evidencija potraživanja od .Prepoznaje četiri osnovne bilansne promjene i njihov uticaj na bilans stanja. Evidencija obaveza prema .1.Objašnjava evidenciju kratkoročnih potraživanja plasmana i gotovine. . Evidencija gotovih .Nabraja instrument platnog prometa.Uporedno knjiži na kontu žiro-računa i blagajne. .Pravi šematski prikaz sredstava i izvora sredstava.Objašnjava evidenciju materijala u magacinskom.Definiše pojam i vrste materijala. . .Knjiži evidenciju robe po nabavnim i prodajnim cijenama. Prosto i dvojno .Knjiži na kontima aktivnih i pasivnih vremenskih razgraničenja.Knjiži na analitičkom i sintetičkom kontu kupaca. bilans .Razlikuje dokumentaciju.Knjiži sniženje i povećanje prodajne cijene robe. RAČUNOVODSTVO 1. poslovanja .Razlikuje i uočava razliku između osnovnih i obrtnih sredstava. promjene koje utiču na .Opisuje žiro-račun i njegovo otvaranje. Evidencija poslovanja . .Opisuje prosto i dvojno knjigovodstvo. .Utvrđuje finansijski rezultat i sastavlja zaključni list. 178 .Objašnjava blagajničko poslovanje i blagajnički maksimum. materijalnom i finansijskom knjigovodstvu.Knjiži rashode i prihode na uspješnim kontima. materijalnom i finansijskom knjigovodstvu gotove proizvode. Evidencija materijala .Razlikuje pojam početnog bilansa i bilansne ravnoteže.Uočava dejstvo rashoda i prihoda na bilans stanja. .Prepoznaje pojam gotovih proizvoda cijene i proizvoda dokumentaciju.Opisuje evidenciju obaveza prema dobavljačima.Objašnjava pojam konta aktivnih vremenskih razgraničenja. Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Sredstva i izvori sredstava . . . kupca . 3. dobavljačima . preko žiro-računa .

. . Izrađuje bilans uspjeha banke.Definiše kapital i pravne forme preduzeća. . . . . Evidentira obaveze.Evidentira uloge na štednju i ostale poslove sa stanovništvom.Knjiži novčana sredstva u blagajni.Prepoznaje hartije od vrijednosti. .Knjiži akontacije po službenom putu. .Uočava specifičnosti knjigovodstva i poslovnih knjiga banke.Knjiži promjene vezane za hartije od vrijednosti.Prepoznaje pojam.Razlikuje i knjiži nematerijalna ulaganja i druga sredstva banke.Pravi razliku između pojedinih vrsta kapitala prilikom njihovog evidentiranja. Knjiži prihode banke. Prepoznaje budžetski cilj. . . Knjiži rashode banke i vremenska razgraničenja. .Knjiži osnovna sredstva banke (pribavljanje i otuđivanje).Prepoznaje hartije od vrijednosti.Knjiži formiranje i promjene na kapitalu. . .Knjiži evidenciju gotovinskih depozita kod Narodne banke. Opisuje budžetsku klasifikaciju.Knjiži kratkoročne i dugoročne plasmane i kredite. Objašnjava kontni okvir za budžetski sistem.Opisuje gotovinu i gotovinske ekvivalente. nematerijalnih ulaganja. funkcije i sadržaj konta. . obim i konsolidovan račun trezora. .Sadržaji Evidencija kaitala i pravne forme preduzeća Evidencija poslovanja banke Evidencija gotovine i gotovinskih ekvivalenata Evidencija plasmana i izvora sredstava banke Evidencija hartija od vrijednosti. Sastavlja i izrađuje finansijski rezultat banke. Knjiži izvore sopstvenih sredstava i kapitala. . . Specifičnosti knjigovodstva i budžetskih korisnika Evidencija budžeta i budžetsko računovodstvo Sistem glavne knjige i trezora 179 . osnovnih sredstava i drugih sredstava banke Godišnji obračun i finansijski izvještaj banke Znanja i vještine .Objašnjava potraživanje po osnovu prodaje i obezvređivanje potraživanja. Izrađuje i knjiži gubitak banke.Objašnjava knjigovodstvenu evidenciju kapitala.Prepoznaje platni promet sa inostranstvom i instrumente plaćanja. . Prepoznaje i kjiiži finansijsku i nefinansijsku imovinu. Razlikuje i klasifikuje javne prihode i rashode.

Nastavnik/aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja. 6. Dozvoljena pomagala: digitron. na prijedlog ispitivača. kontni plan. kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti.4. Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija. Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta. Usmeni ispit traje najviše 20 minuta. datog u ispitnom katalogu. 180 . Tip ispita: USMENO. 5. Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika.

Objasniti potrebe i način zadovoljenja potreba. .Objasniti nastanak.Analizirati odnos zarade-motivacija. .Analizirati ukupne troškove i njihov uticaj kod poslovnog odlučivanja.Izračunati rentabilnost rada.Definisati utroške i troškove i prepoznati razliku između utrošaka i troškova. Standardi znanja koji se ocjenjuju na stručnom ispitu Sadržaji Znanja i vještine Preduzeće kao osnovni .Izračunati troškove prema: elementima procesa rada.Definisati rezultate poslovanja preduzeća (ukupan preduzeća prihod i dobit preduzeća). . poslovanja . Raspodjela rezultata . Ciljevi ispita Provjera nivoa postignuća standarda znanja iz oblasti poslovne ekonomije.Analizirati načine raspodjele neto-dobiti.Izračunati produktivnost rada. Sredstva i izvori sredstava . .Objasniti strukturu izvora sredstava preduzeća.Izračunati ekonomičnost rada.Uspostaviti vezu između ukupnog prihoda i dobiti preduzeća.Objasniti vremenski i funkcionalni način amortizovanja osnovnih sredstava. Ulaganja u reprodukciju . .Nabrojiti i objasniti ekonomske principe poslovanja. obrtna i ostala sredstva i analizirati razlike između njih.1. Ekonomski principi poslovanja . . 181 . sadašnje.Objasniti pojam zarada. preduzeća .Obračunati zarade radnika. .Izračunati koeficijent obrta osnovnih sredstava. . 3. .2. . organizacionu strukturu subjekat privređivanja preduzeća I vrste preduzeća. Naziv ispitnog kataloga: POSLOVNA EKONOMIJA 2.Izračunati fiksne i varijabilne troškove. amortizacija. .Objasniti razliku između fiksnih i varijabilnih troškova. . . imovina.4. . . . POSLOVNA EKONOMIJA 1. . amortizovane i tržišne vrijednosti osnovnih sredstava.Objasniti osnivanje i prestanak rada preduzeća. preduzeća izvori sredstava.Definisati osnovna.Objasniti pojmove: sredstva.Navesti podjelu troškova prema različitim kriterijumima.Uspostaviti vezu između nabavne. mjestu nastanka i nosiocima.Objasniti raspodjelu rezultata poslovanja preduzeća.Nabrojiti elemente preduzeća i objasnii uticaj elemenata preduzeća na privredni rast i tehnološki razvoj. . koristeći određene metode kalkulacije. razvoj. . Rezultati poslovanja . . .Izvršiti obračun amortizacije osnovnih sredstava prema vremenskom i funkcionalnom načinu amortizovanja.Izračunati cijenu koštanja.

Objasniti postupak organizacije funkcije izvršenja. 6.Analizirati metode i tehnike u okviru funkcije rukovođenja. . . . .Utvrditi karakteristike strukturisanja opreme.Navesti karakteristike javnih preduzeća.Analizirati faktore koji utiču na produktivnost. Marketing kao poslovna koncepcija savremenog preduzeća Znanja i vještine . .Analizirati kriterijume za procjenu složenosti . Usmeni ispit traje najviše 20 minuta. .Analizirati instrumente marketinga. . . .Objasniti organizaciju radnog kolektiva. Literatura i drugi izvori Za kandidate je preporučena literatura data u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. . kombinovana po složenosti na odgovarajući način – da budu iz različitih taksonomskih kategorija i iz različitih tematskih oblasti. Tip ispita: USMENO.Navesti funkcije preduzeća. Na ispitnom listu treba da budu tri pitanja. značaj i vrstu tržišta.Objasniti pojam i podjelu menadžmenta.Analizirati akcionarsko društvo. . . Dozvoljena pomagala Pomagala nijesu dozvoljena. . Nastavnik /aktiv formuliše pojedina pitanja i sastavlja detaljan spisak ispitnih pitanja na osnovu okvirnog spiska pitanja.Uočiti razlike između društva lica i društva kapitala. .Objasniti funkciju upravljanja.Uočiti razlike između ortačkog i komanditnog društva. . 5. . . .Objasniti funkciju proizvodnje. .Objasniti pojam.Nabrojiti motive zaposlenih.Objasniti funkciju nabavke.Analizirati faktore koji utiču na razvoj preduzeća.Objasniti potrebu razvoja preduzeća. motive i ponašanje potrošača.Objasniti vrste i komponente menadžmenta.Sastaviti plan istraživanja tržišta za zadate uslove. . na prijedlog ispitivača.Uočiti razlike između društva sa ograničenom i neograničenom odgovornosti.Analizirati organizaciju unutrašnjeg transporta. 4. . .Objasniti metode istraživanja tržišta.Sadržaji Razvoj preduzeća Organizacija poslovanja preduzeća Menadžment savremene organizacije Organizacioni oblici preduzeća Organizacija funkcija u preduzeću 6. Ocjenu na usmenom ispitu oblikuje ispitna komisija.Objasniti potrebe. datog u ispitnom katalogu.Navesti organizacione oblike preduzeća i njihove osnovne karakteristike. ekonomičnost i rentabilnost. 182 . . . .Objasniti funkciju prodaje. . . Kandidat ima pravo da se pripremi za usmeni ispit 20 minuta.

samostalnost u korišćenju literature i drugih izvora.poznavanje propisa za obezbjeđenje zaštite na radu i zaštite okoline. usaglašeni između nastavnika stručnoteorijskih predmeta i praktične nastave. predstavljanju i argumentovanju stavova. 4. Nastavnici/aktivi definišu konkretne. Zadaci se odnose na materiju predmeta: Računovodstvo. energije. Poslovna ekonomija ili Statistika. Ispitni odbor propisuje početak.Ciljevi ispita Na praktičnom dijelu stručnog ispita kandidat treba da pokaže: .racionalno korišćenje materijala. Finansije.2. u toku školske godine u kojoj završava razred. datih u ispitnom katalogu. Uputstvo za sprovođenje praktičnog dijela stručnog ispita Kandidat za praktični dio stručnog ispita priprema seminarski ili projektni zadatak. 3. društveni proizvod i nacionalni dohodak Raspodjela društvenog proizvoda i nacionalnog dohotka Objasniti dio dohotka za državne potrebe. . sistematičnost u radu. .pravinu upotrebu stručne terminologije. završetak i rok predaje radova.samostalnost u komunikaciji. Sastavni dio praktičnog dijela stručnog ispita je odbrana urađenog zadatka. Kandidat radi zadatak samostalno. koji treba da su ujednačeni po težini za sve kandidate. STRUČNI RAD 1. Osnovi makroekonomije. predstavljanju i vrednovanju predloženih rješenja. . Sadržaj ispitnih zadataka određen je okvirnim spiskom zadataka ili njihovom kombinacijom. . pojedinačne zadatke. Naziv ispitnog kataloga: Ispitni katalog praktičnog dijela stručnog ispitastručni rad 2. njihovom rješavanju.prepoznavanje i analizu privrednih procesa i problema sa različitih apekata. . javnu potrošnju i akumulaciju Pojam. vremena. .2. . Znanja koja obuhvata projektni zadatak/seminarski rad Sadržaj Pokazatelji proizvodnje Opis.stepen povezanosti stručnoteoretskih i praktičnih znanja. nastanak i razvoj novca Vrste i vrijednost novca Navesti funkcije novca Objasniti novčanu ravnotežu i stabilnost Kako se izračunava količina novca u opticaju Definisati inflaciju Objasniti uzročno-posljedičnu vezu inflacije Podjela inflacije Analizirati antiinflacione mjere Objasniti i uporediti devalvaciju i depresijaciju Objasniti i uporediti revalvaciju i apresijaciju Novac Inflacija 183 . zahtjevi Pokazatelji proizvodnje: društveni bruto proizvod.poznavanje i poštovanje važećih zakona i drugih propisa u državi.samostalnost u uočavanju problema. .

granica i efekti javnih rashoda 184 .Sadržaj Novčana masa Opis. zahtjevi Definisati novčanu masu Šta podrazumijeva kreiranje novčane mase Definisati optimalnu novčanu masu i matematički je prikazati Uloga centralnih i poslovnih banaka u regulisanju novčanih tokova Likvidnost banaka Definisati nauku o bankarstvu Objasniti nastanak i razvoj banaka Analizirati ulogu banaka u savremenoj privredi Objasniti pojedine vrste banaka Šta su bankarski poslovi i kako se dijele Objasniti pojedine vrste bankarskih poslova Uloga banaka u organizaciji platnog prometa U čemu je značaj informacionih sistema za banke Pojam osiguranja Objasniti nastanak i suštinu osiguranja U čemu se ogleda značaj osiguranja Objasniti pojedine vrste osiguranja U čemu se sastoji finansiranje osiguranja Analizirati sistem osiguranja u Crnoj Gori Pojam i predmet nauke o javnim finansijama Objasniti pojam fiskalne politike Koji su ciljevi fiskalne politike i kako se ostvaruju Budžet kao instrument fiskalne politike Pojam i značaj javnog sektora Objasniti osnovne funkcije javnih finansija Analizirati sistem javnog finansiranja u Crnoj Gori Šta su javne potrebe a šta javne koristi Šta su javni rashodi i u čemu se ogleda njihova specifičnost Objasniti razliku između klasičnog i modernog shvatanja javnih rashoda Navesti tri grupe potreba za javnim rashodima u savremenoj državi Osnovna načela javnih rashoda Rashodi u novcu i rashodi u naturi Redovni. vanredni i godišnji rashodi Primarni i sekundarni rashodi Lični i materijalni rashodi Rashodi prema objektu i prema subjektu Produktivni i neproduktivni rashodi Rentabilni i nerentabilni rashodi Proizvodni i transferni rashodi Funkcionalna klasifikacija rashoda Klasifikacija rashoda prema ekonomskom sadržaju Problem utvrđivanja minimuma rashoda Gornja granica javnih rashoda Osnovni uzroci porasta javnih rashoda i Zakon stalnog porasta javnih rashoda Objasniti kada je neophodno ograničiti javne rashode Koji su osnovni efekti javnih rashoda u privredi Bankarstvo Bankarski poslovi Osiguranje Vrste i finansiranje osiguranja Javne finansije Javne finansije i javni sektor Javni rashodi Klasifikacija javnih rashoda Obim.

a šta posebni dio budžeta Objasniti izvršavanje budžeta Objasniti kontrolu izvršenja budžeta Budžetski sistem kao osnov za finansirenje državnih funkcija Obajsniti budžetski sistem Crne Gore Analizirati budžet Crne Gore 185 Elementi. teorije stabilizacionih budžeta i teorijesi stematskog budžetskog deficita Kakvo mišljenje postoji u savremenoj ekonomskoj teoriji kod nas Kako je problematika budžetske ravnoteže riješena u našim propisima Šta se podrazumjeva pod budžetskom procedurom i šta ona obuhvata Prijedlog budžeta i šta sadrži opšti. potrošnju. ciljevi i dejstva oporezivanja Poreska načela Poreski sistem Budžet Budžetska načela i principi Budžetska ravnoteža Budžetska procedura Budžetski sistem . akumulaciju i investicije Objasniti dejstvo poreza na uvoz i izvoz. zahtjevi Objasniti načine usmjeravanja javnih rashoda kao sistem državne intervencije Oblici državnih preduzeća Objasniti osnovne kategorije transfernih rashoda Pojam javnih prihoda Nabrojiti klasifikacije javnih prihoda Pojam poreza Objasniti karakteristike poreza Koja je klasifikacija poreza danas prihvaćena u savremenoj finansijskoj teoriji Navesti lične i materijalne elementi oporezivanja Definisati osnovne ciljeve oporezivanja Objasniti uticaj poreza na nacionalni dohodak. na ekonomsku strukturu i stabilizaciono dejstvo poreza Objasniti finansijska načela Objasniti socijalno-politička načela Objasniti poresko tehnička načela Razlika između prevaljivanja i transformacije poreza i šta je evazija poreza Pojam poreskog sistema Navesti modalitete poreskog sistema Objasniti poreski sistem Crne Gore Zašto postoji interesovanje u javnosti kada se donosi budžet Šta je budžet i iz čega se sastoji Navedite osnovne karakteristike budžeta Objasniti ekonomsku funkciju budžeta Objasniti pravnu i političku funkciju budžeta Objasniti princip javnosti Princip o veličini budžeta Princip pokrića budžetskih rashoda Princip budžetskog pluralizma Princip potpunosti i realnosti Princip budžetske realnosti Princip jednogodišnjosti budžeta Princip budžetske ravnoteže Objasniti u čemu se ogleda nesavršenost teorije cikličnih budžeta.Sadržaj Javni rashodi i osnovni oblici državne intervencije Javni prihodi Opis.

zahtjevi Pojam i vrste fondova Finansiranje budžetskih potreba posredstvom organizacija obaveznog socijalnog osiguranja Prihodi fondova i potrebe koje se iz njih finansiraju Definisati međunarodne finansije Objasniti značaj međunarodnog finansiranja za našu zemlju Objasniti međunarodno kretanje kapitala Šta su zajednička ulaganja Međunarodni monetarni fond Međunarodna banka za obnovu i razvoj Ostale međunarodne finansijske organizacije Evrotržište Pojam i funkcije poslovnih finansija Objasniti finansijsko poslovanje preduzeća Finansijska situacija preduzeća Finansijska politika preduzeća: faktori i principi finansijske politike Finansijski poslovi preduzeća Finansijska služba u preduzeću i njen organizacioni položaj Finansijska evidencija Definisati pojam finansiranja preduzeća Izvori finansiranja preduzeća Akcije Obveznice Kratkoročne hartije od vrijednosti Navesti osnovne elemente finansijskog planiranja Objasniti predmet i metode finansijskog planiranja Razvrstavanje finansijskih planova Objasniti planski bilans uspjeha Plan prihoda od prodaje Plan proizvodnje i zaliha Planiranje rashoda Plan dugoročnih ulaganja Plan novčanih tokova Pomoću kojih pokazatelja se ocjenjuju finansijski položaj i aktivnost preduzeća Kako se izračunava i analizira koeficijent obrta kupaca i koeficijent obrta zaliha Kako se izračunava i tumači koeficijent obrta dobavljača i koeficijent obrta obrtnih sredstava Kako se utvrđuje stopa prinosa na uložena sredstva Definisati finansijsku kontrolu preduzeća Objasniti značaj finansijske kontrole u preduzeću Interna kontrola Uloga računovodstva u kontroli finansija Eksterna finansijska kontrola Pojam i karakteristike upravljanja novčanim sredstvima Kako se utvrđuje koeficijent obrta gotovine Kako se utvrđuje minimalni nivo gotovine Kako se može povećati efikasnost upravljanja gotovinom Međunarodne finansijske organizacije Poslovne finansije Organizacija obavljanja finansijskih poslova Finansiranje preduzeća Finansijsko planiranje Vrste finansijskih planova Pokazatelji finansijske analize Finansijska kontrola Upravljanje gotovinom 186 .Sadržaj Finansiranje budžetskih potreba Međunarodne finansije Opis.

popunjavanje elemenata instrumenata platnog prometa Nalog za prenos Nalog za naplatu Transakcije plaćanja Zbirni nalog za prenos Interni nalog Popunjavanje elemenata instrumenata platnog prometa Pojam čeka Vrste čeka Izdavanje čeka Podnošenje čeka Opoziv čeka Indosiranje čeka Pojam.Sadržaj Upravljanje potraživanjima Upravljanje zalihama Opis.nalog za isplatu . zahtjevi Različiti aspekti upravljanja kupcima Kreditni standardi i njihova analiza Kreditni uslovi Obračun efekata uvođenja kasa skonta Vrste zaliha Koje su osnove vrste troškova zaliha Kako se može utvrditi optimalna veličina porudžbine Kako se utvrđuje momenat za plasiranje porudžbine Pojam i vrste platnog prometa Vrste plaćanja Učesnici i nosioci platnog prometa Objasniti razliku između žiro i tekućeg računa Na koji način se vrši plaćanje preko računa Razlika između klirinskog prometa i žiro-računa Pojam i vrste instrumenata platnog prometa Instrumenti platnog prometa za gotovinska plaćanja: . cirkularno kreditno pismo Finansijsko poslovanje sa inostranstvom 187 .elektronski način obavljanja platnog prometa . karakteristike i vrste mjenice Elementi mjenice Prenos mjeničnih prava Akceptiranje mjenice Aval mjenice Plaćanje mjenične obaveze Naplata i obračun mjenice Pojam i vrste akreditiva Bitni elementi akreditiva Korišćenje i gašenje akreditiva Upotreba kreditne kartice Prednosti i postupak plaćanja kreditnom karticom Vrste platnih kartica u zemlji i inostranstvu Upotreba cirkularnog kreditnog pisma Devizni sistem i devizna kontrola Sredstva plaćanja u međunarodnom prometu Uloga banaka u deviznom poslovanju Platni promet Instrumenti platnog prometa Instrumenti platnog prometa za bezgotovinska plaćanja Instrumenti obezbjeđenja plaćanja .ček Mjenica Akreditiv Platna i kreditna kartica.nalog za uplatu .

međunarodni dokumentarni akreditiv .međunarodna dokumentarna inkaso naplata . vrste i vrijednosti stalnih sredstava Poslovne knjige osnovnih sredstava Amortizacija osnovnih sredstava Primjeri obračuna revalorizacije i amortizacije Pojam i oblici pribavljanja stalnih sredstava Izvori finansiranja stalnih sredstava Besplatan prijem stalnih sredstava Kupovina osnovnih sredstava Izgradnja stalnih sredstava Kombinovani primjeri pribavljanja stalnih sredstava Pojam i oblici otuđivanja stalnih sredstava Besplatno ustupanje stalnih sredstava Kupovina stalnih sredstava Rashodovanje stalnih sredstava Kombinovani primjeri otuđivanja stalnih sredstava Osnovni pojmovi i vrste Potraživanja po osnovu prodaje Sumnjiva. robe po prodajnoj cijeni sa ukalkulisanim PDV-om Evidencija robe u obradi. sporna i nenaplativa potraživanja iz poslovanja Druga potraživanja Pojam i vrste materijala Cijene materijala Dokumentacija za evidenciju materijala Evidencija nabavke materijala Evidencija potrošnje materijala Osnovni pojmovi i vrste rashoda Evidencija poslovnih rashoda Evidencija finansijskih rashoda Evidencija neposlovnih i vanrednih rashoda Evidencija revalorizacionih rashoda Prenos rashoda i zaključna knjiženja Osnovni pojmovi i vrste prihoda Evidencija poslovnih prihoda Evidencija finansijskih prihoda Evidencija neposlovnih i vanrednih prihoda Evidencija revalorizacionih prihoda Prenos prihoda i zaključna knjiženja Evidencija zaliha trg. robe po nabavnoj cijeni Evidencija zaliha trg.međunarodna bankarska doznaka .postupak naplaćivanja i plaćanja Međunarodni ček Međunarodna mjenica Međunarodno kreditno pismo i kreditna kartica Međunarodna bankarska garancija Postupak naplaćivanja i plaćanja Objasniti pojam.Sadržaj Platni promet sa inostranstvom Opis. doradi i manipulaciji 188 Instrumenti platnog prometa sa inostranstvom Evidencija stalnih sredstava Pribavljanje stalnih sredstava i izvori finansiranja Otuđivanje stalnih sredstava Evidencija kratkoročnih potraživanja Evidencija materijala Evidencija rashoda Evidencija prihoda Evidencija nabavke trgovinske robe . zahtjevi Sredstva plaćanja u platnom prometu sa inostranstvom Nosioci i učesnici platnog prometa sa inostranstvom Instrumenti platnog prometa sa inostranstvom: .

oblici i vrste konta Pravila knjiženja na kontima Primjeri sastavljanja konta na osnovu početnog bilansa Pojam i vrste realizacije robe Dokumentacija koja je vezana za realizaciju robe Evidencija realizacije robe kada se zalihe evidentiraju po nabavnoj cijeni i prodajnoj cijeni sa PDV-om Pojam i značaj spoljnotrgovinskog prometa Kalkulacija izvoza i uvoza robe Dokumentacija vezana za spoljnotrgovinski promet Primjeri evidencije uvoza robe Primjeri evidencije izvoza robe Uticaj poslovnih promjena na bilans stanja Četiri osnovne grupe bilansnih promjena Pojam i sastavljanje sukcesivnih bilansa. zahtjevi Evidencija internog kretanja robe Povećanje i sniženje cijena robe Viškovi i manjkovi trgovinske robe Pojam bankarskog poslovanja i bankarskih poslova Specifičnost knjigovodstva i poslovnih knjiga u bankama Bilans stanja i bilans uspjeha banke Pojam.Sadržaj Opis.primjeri knjiženja sa analizom uticaja na bilans stanja Evidencija poslovanja banke Evidencija plasmana i izvora sredstava banke Evidencija prihoda banke Evidencija rashoda banke Evidencija obaveza Evidencija novčanih sredstava Knjigovodstveni računikonta Evidencija realizacije robe Evidencija izvoza i uvoza robe Uticaj poslovnih promjena na bilans stanja 189 . funkcije i sadržaj konta Osnovni pojmovi o bankarskim plasmanima i izvorima sredstava banke Evidencija dugoročnih i kratkoročnih plasmana i kredita Evidencija kratkoročnih i dugoročnih depozita i kredita Evidencija uloga i drugih poslova sa stanovništvom Pojam i podjela prihoda Poslovni prihodi (prihodi finansiranja i operativni prihodi) Neposlovni i vanredni prihodi Prihodi i vremenska razgraničenja Primjeri evidencije prihoda Pojam i podjela rashoda Poslovni rashodi (rashodi finansiranja. operativni rashodi) Rashodi i vremenska razgraničenja Primjeri evidencije rashoda Pojam i vrste obaveza Evidencija dugoročnih obaveza Evidencija kratkoročnih obaveza Obaveze prema dobavljačima Obaveze po izdatim hartijama od vrijednosti Ostale kratkoročne obaveze Osnovni pojmovi i evidencija Evidencija novčanih sredstava na žiro-računu Evidencija novčanih sredstava u blagajni Devizni račun Otvoreni akreditivi i sredstva za isplatu čekova Hartije od vrijednosti Pojam.

zahtjevi Dnevnik-hronološka evidencija Glavna knjiga-sisitematska evidencija Pomoćne knjige Primjeri knjiženja kroz poslovne knjige i sastavljanje probnog bilansa Evidencija komisionih i Karakteristike komisione i konsignacione trgovine konsignacionih poslova Dokumentacija za komisionu i konsignacionu trgovinu Evidencija komisionih poslova Evidencija konsignacionih poslova Evidencija troškova Pojam troškova trgovine trgovine Vrste troškova trgovine Evidencija troškova trgovine Prenos troškova trgovine Vremenska razgraničenja Pojam i vrste vremenskih razgraničenja prihoda i rashoda Evidencija na kontima vremenskih razgraničenja Bilans stanja i vremenska razgraničenja Završni obračun banke Pojam i organizacioni djelovi bilansiranja Sadržina godišnjeg obračuna Bilans stanja Bilans uspjeha Ostali godišnji finansijski izvještaji Evidencija zaliha Nabavka materijala po stvarnim i planskim cijenama proizvodnog preduzeća Utrošak materijala Obračun i evidencija odstupanja od planskih cijena Nabavka i utrošak sitnog inventara i ambalaže Primjeri knjiženja nabavke i utroška materijala Obračun rezultata Prihodi trgovinskih preduzeća poslovanja u trgovinskim Rashodi trgovinskih preduzeća preduzećima Obračun rezultata u trgovinskom preduzeću Primjer poslovanja trgovinskog preduzeća Utvrđivanje i raspoređivanje dobiti Gubitak i pokriće gubitka Evidencija blagajničkog Pojam i vrste blagajne poslovanja Blagajničko poslovanje i blagajnički maksimum Dnevnik blagajne Stvarno i knjigovodstveno stanje Evidencija obaveza prema Pojam povjerilac-dobavljač dobavljačima Dokumentacija vezana za evidenciju dobavljača Analitička i sintetička evidencija dobavljača Usaglašavanje anlitičke i sintetičke evidencije Popunjavanje dokumentacije i primjeri za knjiženje Evidencija potraživanja Pojam dužnika – kupca od kupaca Dokumentacija vezana za evidenciju kupaca Analitička i sintetička evidencija kupaca Usaglašavanje analitičke i sintetičke evidencije Popunjavanje dokumentacije i primjeri za knjiženje Evidencija gotovih Pojam gotovih proizvoda proizvoda Dokumentacija za evidenciju gotovih proizvoda Cijene gotovih proizvoda Knjiženje gotovih proizvoda 190 .Sadržaj Poslovne knjige dvojnog knjigovodstva Opis.

mjestu nastanka i nosiocima Razlika između fiksnih i varijabilnih troškova Fiksni i varijabilni troškovi Ukupni troškovi i njihov uticaj kod poslovnog odlućivanja Cijena koštanja izračunata određenim metodama kalkulacije Rezultati poslovanja preduzeća (ukupan prihod i dobit preduzeća) Veza između ukupnog prihoda i dobiti preduzeća Raspodjela rezultata poslovanja preduzeća Zarada Načini raspodjele neto-dobiti Obračun zarade radnika Odnos zarade-motivacije 191 Sredstva i izvori sredstava preduzeća Ulaganja u reprodukciju Rezultati poslovanja preduzeća Raspodjela rezultata poslovanja . izvori sredstava. obrtna i ostala sredstva i razlike između njih Veza između nabavne. osnovnih sredstava i drugih sredstava banke Specifičnosti knjigovodstva budžetskih korisnika Sistem glavne knjige i trezora Preduzeće kao osnovni subjekat privređivanja Opis. zahtjevi Podjela rashoda i prihoda Dejstvo rashoda i prihoda na bilans stanja Knjiženje rashoda i prihoda na uspješnim kontima Finansijski rezultat i sastavljanje zaključnog lista Kapital i pravne forme preduzeća Knjigovodstvena evidencija kapitala Knjiženje formiranja i promjena na kapitalu Specifičnosti evidentiranja pojedinih vrsta kapitala Evidentiranje hartija od vrijednosti Vrste nematerijalnih ulaganja i njihovo knjiženje Evidencija upisanog neuplaćenog kapitala Evidencija osnovnih sredstava bankarskih organizacija Evidencija drugih sredstava banke Klasifikovanje javnih prihoda i rashoda Budžetski cilj. nematerijalnih ulaganja. imovina. Osnovna.Sadržaj Pojam i evidencija rashoda i prihoda Evidencija kapitala i pravne forme preduzeća Evidencija hartija od vrijednosti. sadašnje. razvoj. amortizacija. organizaciona struktura preduzeća i vrste preduzeća Osnivanje i prestanak rada preduzeća Elementi preduzeća i uticaj elemenata preduzeća na privredni rast i tehnološki razvoj Potrebe i način zadovoljenja potreba Sredstva. amortizovane i tržišne vrijednosti osnovnih sredstava Vremenski i funkcionalni način amortizovanja osnovnih sredstava Obračun amortizacije osnovnih sredstava prema vremenskom i funkcionalnom načinu amortizovanja Koeficijent obrta osnovnih sredstava Struktura izvora sredstava preduzeća Utrošci i troškovi i razlika između utrošaka i troškova Podjela troškova prema različitim kriterijumima Troškovi prema elementima procesa rada. obim i konsolidovan račun trezora Budžetska klasifikacija Kontni okvir za budžetski sistem Evidentiranje finansijske i nefinansijske imovine Evidencija obaveza Knjiženje izvora sopstvenih sredstava i kapitala Nastanak.

motivi i ponašanje potrošača Metode istraživanja tržišta Instrumenti marketinga Organizacija poslovanja preduzeća Menadžment savremene organizacije Organizacioni oblici preduzeća Organizacija funkcija u preduzeću Marketing kao poslovna koncepcija savremenog preduzeća Usmeni odgovori.Sadržaj Ekonomski principi poslovanja preduzeća Opis. zahtjevi Ekonomski principi poslovanja Produktivnost rada Rentabilnost rada Ekonomičnost rada Faktori koji utiču na produktivnost. U sljedećoj tabeli daje se prijedlog za udio pojedinih elemenata pri izradi zadataka u konačnoj ocjeni: Oblast ocjenjivanja Plan obrade teme Izbor i upotreba odgovarajućih metoda rada Analiza. odnosno odbrana zadatka/rada traje najviše 20 minuta. ekonomičnost i rentabilnost Organizacija radnog kolektiva Motivi zaposlenih Kriterijumi za procjenu složenosti Karakteristike strukturisanja opreme Organizacija unutrašnjeg transporta Pojam i podjela menadžmenta Vrste i komponente menadzmenta Organizacioni oblici preduzeća i njihove osnovne karakteristike Razlike između društva lica i društva kapitala Razlike između oratačkog i komanditnog društva Razlike između društva sa ograničenom i neograničenom odgovornošću Akcionarsko društvo Karakteristike javnih preduzeća Funkcije preduzeća Funkcija upravljanja Metode i tehnike u okviru funkcije rukovođenja Postupak organizacije funkcije izvršenja Funkcija nabavke Funkcija prodaje Funkcija proizvodnje Pojam. interpretacija i vrednovanje rezultata Predstavljanje problema Usmena odbrana Ukupno Udio ∼20% ∼10% ∼40% ∼20% ∼10% 100% 192 . Ocjenjivanje znanja i vještina Ispitni odbor priprema kriterijume za ocjenjivanje. značaj i vrsta tržišta Plan istraživanja tržišta za zadate uslove Potrebe. 5.

pismeno . koja je predviđena nastavnim planom obrazovnog programa Ekonomski tehničar.6. birotehnika 3. . 15. usmeno usmeno pismeni zadaci. pismeno praktični rad. po izboru učenika. 8. Osnovi makroekonomije Poslovna informatika 4. po jedan za svaki klasifikacioni period. 7. Bankarsko poslovanje Praktična nastava Drugi strani jezik. Naziv predmeta br. OBAVEZNI NAČINI PROVJERAVANJA Red. 1. 193 . 13.usmeno.usmeno. po jedan u toku polugodišta. 12. po tri u toku školske godine usmeno. Za završetak srednjeg stručnog obrazovanja u četvorogodišnjem trajanju za obrazovni program Ekonomski tehničar. 10. u svakoj godini praktični rad usmeno. Literatura i drugi izvori Za učenike je preporučena literatura objavljena u katalogu znanja i godišnjem planu rada nastavnika. špedicija. 3. USLOVI ZA NAPREDOVANJE I ZAVRŠETAK OBRAZOVNOG PROGRAMA U sljedeći razred prelaze učenici koji su na kraju školske godine pozitivno ocijenjeni iz svih predmeta tog razreda i ako su obavili profesionalnu praksu. 14. Stručni ispit za obrazovni program Ekonomski tehničar sastoji se iz: .pismenog ispita iz Maternjeg jezika i književnosti. 5. pismeno usmeno pismeni zadaci. 9. 11. osiguranje Finansijska tržišta Pravo Statistika Finansije Računovodstvo ZNANJA Obavezni načini provjeravanja znanja .italijanski jezik Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Carina. Poslovna ekonomija Poslovna komunikacija i 2. 16. 6. pismeno usmeno usmeno praktični rad usmeno usmeno pismeni zadaci. Dozvoljena pomagala Na odbrani stručnog rada nijesu dozvoljena pomagala. za svaku godinu usmeno usmeno pismeno (kontrolni zadaci i testovi) usmeno pismeno (pismena vježba) usmeno usmeno 4. 7.pismenog /usmenog ispita iz Matematike ili stranog jezika. potrebno je završiti četvrtu godinu obrazovanja sa pozitivnim ocjenama iz svih nastavnih predmeta i položiti stručni ispit.

. tako da: .prilagođavanjem uslova izvođenja uz dodatnu stručnu pomoć. praktični rad) određeni obrazovnim programom. vježbe. 6. . 6. uzimajući u obzir stav da učenici treba da postgnu iste standarde znanja u svim nastavnim predmetima. koji time prestaju biti uslov za završetak obrazovanja. 5. smjer Poslovna informatika Profesor matematike Diplomirani matematičar Profesor tehnike i informatike Diplomirani inženjer elektrotehnike. Poslovna ekonomija VSS 2. PROFIL STRUČNE SPREME NASTAVNIKA I Stručna Red. nego uslovi koje utvrdi škola u nacrtu izvođenja obrazovnog programa za odrasle.škola izradi prilagođen program praktičnog obrazovanja s obzirom na poslove i zadatke koje obavlja učesnik obrazovanja. Poslovna informatika VSS STRUČNIH SARADNIKA Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista. Nastavni predmeti sprema 1. u skladu sa polaznim osnovama za prilagođavanje izvođenja obrazovnih programa obrazovanju odraslih. 7. Škola je . NAČIN PRILAGOĐAVANJA PROGRAMA OBRAZOVANJU ODRASLIH Programi iz stručnog obrazovanja koji su pripremljeni za mlade izvode se i za odrasle. Osnovi makroekonomije VSS 4. pri čemu se uzimaju u obzir načini provjeravanja znanja (usmeno. pismeno. NAČIN PRILAGOĐAVANJA UČENICIMA SA SMETNJAMA U RAZVOJU Za učenike sa smetnjama u razvoju. . odnosno stručnih kompetencija. Škola treba da u roku od 30 dana uradi individualni plan. 7. u skladu sa Zakonom o usmjeravanju djece sa posebnim potrebama. Finansija ili Bankarskog poslovanja (u zavisnosti od usmjerenja učenika) ili Poslovne ekonomije (nezavisno od usmjerenja).aktivnosti.obavezna da odraslima ponudi sportske aktivnosti kojima se oni mogu dobrovoljno priključiti.provjeravanje znanja izvodi se putem ispita.br. Pravo Statistika Finansije VSS VSS VSS 194 . . Obrazovanje učenika sa smetnjama u razvoju može se produžiti najviše za jednu godinu.za odrasle ne vrijede uslovi za napredovanje koji su određeni u programima. smjer Računska tehnika i Informatika Diplomirani inženjer organizacije rada Diplomirani pravnik Diplomirani ekonomista Profesor matematike Diplomirani matematičar Diplomirani ekonomista 5.prilagođavanjem programa tako da se određeni sadržaji zamjenjuju njihovim ekvivalentima koji omogućavaju dostizanje istog stručnog standarda. odnosno sa posebnim obrazovnim potrebama obrazovni program se izvodi: .stručnog rada sa odbranom.usmenog ispita iz Računovodstva. na osnovu važećeg. Poslovna komunikacija i VSS birotehnika 3. ..iz nastavnog plana izostavljaju se predmeti Fizičko vaspitanje i Slobodne .

3. 9. IV (O) II. II. broj 1. IV I. III. II I II II. III. 7. Naziv premeta Poslovna ekonomija Poslovna komunikacija i birotehnika Osnovi makroekonomije Poslovna informatika Pravo Statistika Finansije Računovodstvo Razred I. 2. VSS osiguranje Upravljačko računovodstvo Finansijska tržišta VSS 8. IV Ukupno časova 216 72 108 210 72 99 108 246 216 415 345 207 420 282 207 420 420 72 99 Vrsta nastave T 316 72 108 P(V) Broj časova kod kojih se odjeljenje dijeli na grupe T P(V) 9. III. 10. 8.Red. IV (B) II. III. Nastavni predmeti Računovodstvo Bankarsko poslovanje Praktična nastava Drugi strani jezikitalijanski jezik Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Stručna sprema VSS VSS VSS VSS VSS Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Profesor italijanskog jezika Diplomirani ekonomista Profesor geografije Diplomirani geograf Profesor istorije i geografije Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Diplomirani ekonomista Carina. IV (F) III.br. III. 6. 10. 8. 11. B) III i IV (F) II. 11. III i IV II IV III i IV (O. 17. Bankarsko poslovanje Praktična nastava Drugi strani jezikitalijanski jezik 195 . špedicija. 9. 4. 12. 14. IV I. OBLIK ORGANIZACIJE IZVOĐENJA OBRAZOVNOG PROGRAMA Školski oblik. II. 5. 16. 15. BROJ ČASOVA PO GODINAMA OBRAZOVANJA I VRSTAMA NASTAVE Red. 13.

polazeći od utvrđenog broja časova u nastavnom planu (u I. ali je uslov za završetak razreda. literarna. Za izradu programa profesionalne prakse i njenu realizaciju zadužena je škola. organizovanje dopunske i dodatne nastave i dr. Uspješnost učenika na slobodnim aktivnostima se ne ocjenjuje. 13.Red. broj 12. Program slobodnih aktivnosti radi škola. učešće na stručnim predavanjima i takmičenjima u poznavanju određenih oblasti. Internet klub i dr).sadržaji vezani za opšteobrazovno područje: dani sporta. Okvirni program slobodnih aktivnosti je sastavni dio godišnjeg plana rada škole. posjeta istorijskim spomenicima. U dnevniku učenik po danima upisuje sadržaje rada. . II i III razreda nakon završetka nastavne godine obavljaju profesionalnu praksu u trajanju od 10 dana. Dnevnik profesionalne prakse potpisuje lice zaduženo za realizaciju programa. O realizaciji programa profesionalne prakse učenik je obavezan da vodi dnevnik profesionalne prakse. informatička. . Naziv premeta Preduzetništvo Ekonomska geografija Marketing Carina. likovna. posjete sajmovima informatike. 196 . Program slobodnih aktivnosti je sastavni dio godišnjeg plana rada škole. ekološke aktivnosti.sadržaji po izboru učenika: učešće u raznim sekcijama (sportska. Podatke o profesionalnoj praksi (ime i prezime učenika. u skladu sa nastavnim planom. muzičke predstave i likovne izložbe. muzejima. dramska. muzička. tehnike i nastavne tehnologije. filmske. da pomognu njihovoj socijalizaciji. 16. špedicija. 11. a sastoji se iz tri cjeline: . ali su učenici obavezni da realizuju sadržaje slobodnih aktivnosti. SLOBODNE AKTIVNOSTI Slobodne aktivnosti učenika su sastavni dio nastavnog plana i obrazovnog programa. ali i da upotpune. sajmu knjiga i dr. pozorišne. Koncepcija slobodnih aktivnosti zasniva se na tome da doprinesu rasterećenju učenika. 14. prva pomoć. socijalni rad učenika. Profesionalna praksa se ne ocjenjuje. 15. II i III razredu po 36 časova. prošire i prodube znanja i kompetencije učenika. IV IV 10. osiguranje Finansijska tržišta I II Razred Ukupno časova 72 72 72 138 66 Vrsta nastave T 72 72 72 138 66 P(V) Broj časova kod kojih se odjeljenje dijeli na grupe T P(V) III III. a u IV-33 časa godišnje). mjesto i vrijeme izvođenja) evidentiraju se u posebnim rubrikama u odjeljenskim knjigama. Profesionalna praksa izvodi se u odgovarajućim preduzećima.obavezni sadržaji vezani za stručno-teorijsko područje: posjete institucijama i preduzećima koja su stručno vezana za obrazovni program koji se realizuje. Program profesionalne prakse mora biti u korelaciji sa programom stručno teorijskih predmeta i praktične nastave. PROFESIONALNA PRAKSA Učenici I. saobraćajni propisi.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful