P. 1
Gotika Ili Gotska Umetnost

Gotika Ili Gotska Umetnost

|Views: 653|Likes:
Published by Ela Kočička Beuk

More info:

Published by: Ela Kočička Beuk on Jun 15, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/30/2014

pdf

text

original

Gotika ili gotska umetnost (u arhitekturi), odnosno gotski stil, je bio umetni ki pravac, koji je sledio iza romanike

posle 12. veka (u Francuskoj) do kraja 15. veka (u srednjoj i severnoj Evropi). Najpre je upotrebljavan kao pogrdan izraz (nastao u Italiji), "gotika" je kao ogor enje nad tu im protiv- anti kim importom Gota, koji se odoma io i koji se u prvom redu upotrebljavao za ozna avanje arhitekture i ornamentike gde se u prvom redu i najvi e ova umetnost odrazila i gde je bila najvidljivija. Od 13.-tog veka gotika se ra irila na sve discipline u umetnosti. Kolevka gotike je bila Francuska.

Gotska katedrala (Amijen) Gotska arhitektura se razvila u prvoj polovini 12. veka do 16.-tog veka (u severnoj Evropi). Karakteristika gotike je skeletna konstrukcija i vitkost formi koje je ona omogu ila i koje se kre u prema vertikali- na gore. U svom razvijenom dobu prime ujemo jako razra ene forme, komplikovane svodove koje su poduprte sve njevima vitkih kamenih rebara i sve njevima stupova. Mase se prenose na sve njeve stupova ta omogu ava stvaranje unutra njeg prostora i ne postoje

nose i zidovi kao u romanici. Karakteristi ni znak za gotiku je bio izlomljeni luk koji je za razliku od kru nog luka koji se do tada upotrebljavao u romanici bio mnogo stati kiji odnosno stati ki pravilnije re enje. Ovaj luk se upotrebljavao na prozorskim otvorima (biforama ili triforama), portalima i prilikom re avanja svodova. U gotskom stilu su se gradili sakralni arhitektonski objekti, katedrale, profane zgrade, dvorci, mostovi i drugo. Gotska katedrala je vrhunac razvoja hri anske bazilike. U suprotnosti sa konstrukcijom koja polazi od masivnih nose ih zidova tu se radi o konstrukciji iji je osnovni elemenat stup koji sada ima konstruktivan zadatak. Va an elemenat koji je karakteristi an za gotiku je prozorski otvor koji je dobijen u ovakovom pristupu ka konstrukciji i koji se bogato ukra ava bojenim staklom i naziva se vitra gde se komadi stakla u boji spajaju olovom da bi se dobila slika i dobilo pro arivanje prostora u unutra njosti objekata. Enterijer i eksterijer se bogato ukra avaju skulpturama u kojim se ljudska figura izvija i sve vi e dobija na realizmu. Forme od shematizma idu ka individualizmu.

Krov gotske katedrale (Milano)

Detalj ulaza (Notr Dam, Pariz)

Architecture in France Architecture in England .

Architecture in Germany Architecture in Italy .

Gotska skulptura Skulptura ima neodeljivi zadatak na ukra avanju katedrala i upotrebljava se kao dopuna arhitekturi i ukra avanje arhitektonskih elemenata. a motivi su iz ivota Hrista i device Marije kao i iz ivota svetaca. pilastera i konzola. Baldahinska plastika je bila osnovni elemenat razvoje skulpture kao samostalnog dela u umetnosti. U 12. Glavni zna aj dobija prezentacija ljudskog tela koje se sve vi e konfrontira sa proporcijom i prirodnim oblicima a momenat realizma ozna ili su i oblici koji su od prvobitnog . Preko reljefa koji je bio u pre u upotrebi skulptura dolazi do izra avanju volumenoznosti i do tipa prostorne skulpture.-tom veku to je pre svega katedralska plastika. kapitela stupova. i 13.

Prozori su pravljeni velikih dimenzija sa vitraznim visebojnim staklom. strme krovove 2) ukrase sa strelastim zavrsecima 3) podupirace. Gotska arhitektura je nastala na podrucju Pariza. ali ima izduzene oblike: 1) visoke.shematitma dobijali na individualnosti. Karakteristicni objekti za gotiku su pre svega katedrale. *Karakteristike i arhitektonski spomenici* Katedrale: Prostorna kompozicija je pod uticajem romanske. . Unutrasnjost tezi ka visinama. Vitraz izradjuju obojenim staklom koje su lepili topljenim olovom.

Osnova gotskih katedrala je bio latinski krst sa 3 ili 5 brodova. Transept (srednji. poprecni brod) je bio posebno naglasen.kontrafor Portali Portali imaju arhivolte i timpanone siljastog oblika. Konstruktivni elementi koji omogucavaju izgradnju gotskih katedrala: 1) prelomljeni luk 2) prelomljeni rebrasti svod 3) potporni luk 4) potporni zid . . Ukrasavani su skulpturama i stepenasto su zaseceni prema ulaznom delu.

Prozori Mozemo reci da su arhitekte gotike posebnu paznju posvecivale prozorima. Rozete su kruzni prozori. sa vitraznim staklom i zrakastom kamenom ornamentikom. . Prozori su bogato ukrasavani kamenom. obavezan ukras na ulaznim fasadama.

Bocne zidove drze kontrafore. . Visoka je 36m. Petobrodna katedrala. siroka 48m a duga 130m. Na ulazu se nalaze tri portala... *Gotska arhitektura u Francuskoj* Bogorodicina crkva Notr Dam u Parizu Gradila se 1163 . lipe.Skulpture Skulpture gube na svojoj ukocenosti i monumentalnosti.1235. rozeta i dva ne dovrsena tornja. Transept je iste visine kao i glavni brod a iznad njega je strelasta kula. Dekoracija su uglavnom bili listovi vinove loze.

. kao i njen transept. Portali su duboko izvuceni i ispunjeni skulpturama.Bogorodicina crkva Notr Dam u Sartru Osnovna karakteristika ove katedrale jesu dva razlicita tornja. Ona je trobrodna.

Gotskom arhitekturom sam oduvek bio odusevljen.Gotika je zahvatila naravno i druge drzave. Nemacku. Ako neko zeli mogu da napisem i nesto vise o gotici u nekoj drugoj zemlji. Preciznost umetnika koji su radili vitraze i skulpture me odusevljava kao i teznja arhitekata ka visinama objekata. zato sto smatram da njeni objekti imaju ogromnu umetnicku vrednost. Odlucih se da predstavim gotsku arhitekturu u Francuskoj jer su objekti u Francuskoj po meni najlepsi primeri gotike. . Veliku Britaniju. Italiju pa i Spaniju. Holandiju.

.

.

.

. . 1163 . . preuzet iz antike). .: . . . i misaoni (slobodni ivot. . Najva nija klasi na goti ka umjetnost prisutna je na skulpturama koje ukra avaju zidove katedrala poput Portala kraljeva (Katedrala u Chartresu). ". . 1345. . . alegorijskih i drugih likova na portalima katedrala daju najbolji primjer umjetni kog razvoja koji je prethodio potpunom osloba anju skulpture u renesansi. 19 . . Skulpture svetaca. tijekom gotike se polako osloba a iz arhitektonskog okvira i dobiva sve ve i zna aj. 13. " 1548. . . . . . Skulptura koja je u doba romanike i rane gotike bila potpuno u funkciji arhitekture. moralni ivot (borba kreposti i mana). 84 . . . Crkvena skulptura naj e e prikazuje tri glavna motiva: svakida nji ivot (godi nja doba. . . . . ': . kraljeva. . 1845. . mjeseci va ni za poljoprivredu). . . . . . . . ". . " . . . . . . .

ornamentalan stil bez trodimenzionalnosti. U Italiji toga vremena slikarstvo je obilje eno "novobizantskim" stilom koji je uslijedio nakon kri arskog osvajanja Carigrada godine 1204. Giotto zapostavlja ulogu arhitektonskih okvira. Oko 1400. Pritom su vrlo detaljno prikazali kalendarske mjesece sa svim popratnim ljudskim radovima i promjenama prirode. Njegovi prethodnici bili su Cimabue i Duccio .stolje a donosi talijanski umjetnik Giotto di Bondone. Padovi i Assisiju. Slikarstvo rane gotike obilje eno je isprva sporim razvojem. unio i novu upotrebu svjetlosti na slici. bra a izLimbourga koji su bogato oslikali molitvenik vojvode od Berryja (Tres riches du Duc de Berry).stolje a obilje ili su Flamanci. a prigu en utjecaj klasi ne anti ke umjetnosti vidljiv je u ekspresivnosti izraza. Tijekom 13. u vitrajima se razvio plo ni.godine u Europi se spajanjem sjevernih i talijanskih tradicija razvio tzv. Slikari srednje i sjeverne Europe preuzeli su od talijanskih umjetnika narativnost. Najva niji talijanski slikar me unarodnog stila bio je Gentile da Fabriano. va nost dubine prostora te meko oblikovanje ljudskih figura i draperija. Oslanjaju i se na romani ku tradiciju i pod utjecajem crkvene skulpture. nagla avaju i time prostorne planove slike. nagla avanju emotivnog stanja i u pa ljivom oblikovanju draperija prikazanih likova. koji ve krajem 13. pri emu se ljudske figure prikazuju uz sve vi e pa nje i detalja i s nagla enijim volumenom.stolje a u Francuskoj se razvio "elegantni stil" vidljiv u iluminacijama molitvenika. Preokret u slikarstvu 14. naj e e crkvenih gra evinara i kipara te pokrovitelja umjetnosti. Skulpture [uredi] . dubinu prostora oblikuje polo ajem i veli inom ljudskih figura. koji je obuhva ao slikarstvo i kiparstvo.Kiparski motivi gotike su prvenstveno ograni eni na crkvenu skulpturu s religijskim i moralizatorskim prizorima. Giotto je izvr io velik utjecaj na druge umjetnike a njegovi najpoznatiji radovi nalaze se u Firenzi. Francusko goti ko slikarstvo po etka 15. prikaze krajolika i prostornost slike. ve inom se svodilo na umjetnost vitraja koja je potisnula prija nje iluminacije samostanskih rukopisa. No ovo doba donosi i pojavu prvih individualnih portreta i autoportreta. koji je uz naturalizam detalja i elemente fantasti nog. Ljudske figure se prikazuju sa sve ve im realizmom. Slikarstvo Giotta ozna ava prekid s dotada njom pti jom i obrnutom perspektivom a tako er uvodi novu narativnost u vjerske prizore.stolje a po inju prirodnije prikazivati likove te nagla avaju voluminoznost tijela i prostornost slike. me unarodni stil. Obilje ava ga naturalizam prikaza s nagla avanjem detalja.

Ranogoti ke skulpture kraljeva Kasnogoti ke skulpture kraljeva .

okru eni sa Sedam srednjovjekovnih umjetni kih vje tina (gramatika. ali najkarakteristi niji su na zapadnoj i ju noj strani katedrale. sadr i sceneKristovog ro enja i mladosti oko vrata. "Kraljevski portal" (Zapadni portal) tipolo ki predstavlja kr ansku povijest. svaka figura . aritmetika. Na sjevernom portalu nalaze se sceneUza a a i astronomski simboli sezonskih radova vezanih za 12 kalendarskih mjeseci.). Ovi dovratnici su najstariji primjeri rano-goti ke skulpture (1140. astronomija iglazba). Sredi nji portal sadr i starozavjetne kraljeve i kraljice na dovratnicima i apokalipti nu viziju sv.Vitraji ju nog portala Vitraji sjeverne apside Na fasadi katedrale u Chartresu nalazi se toliko kiparskih detalja da bi mogli ispuniti cijelu knjigu.retorika.-1150. Ivana u timpanu iznad vrata. ju ni portal. geometrija. dijalektika. One predstavljaju va nost obrazovanja i katedrale kao mjesta u enja. Desni. a u timpanu se nalazi skulptura okrunjene Djevice s Kristom.

a ra lanjivanje zidova svodi se ponovo na tri savr eno uravnote ena kata. Kako je konstrukcija olak ana stubovima ostale su velike povr ine slobodnog zida koji su mogli biti zamijenjeni prozorima. Ona je najstariji primjer visoko-goti ke umjetnosti koja je te ila velikim visinama svodova. ruke su im priljubljene uz tijelo. te rozetama iznad svake bifore. Od etiri duga . Dvanaest starozavjetnih kraljeva. oni su frontalni. Ispod timpana. to je tako er novina. izraza lica i nisu vi e strogo frontalni ± njihove glave su blago pokrenute. Visina je ostvarena novom konstrukcijom nadsvo ivanja kri no-rebrastim lukovima koji stoje na snopastim stubovima. a unutarnji 12 an ela (sredi nja dva dr e krunu iznad glave Krista). koji ispunjavaju svu irinu raspolo ivog zidnog polja. Dijagonala njegova pojasa prati te inu korica od ma a. ukra eni Biblijskom tematikom. ovaj poja ani osje aj za dubinu jo je istaknut dubljim klesanjem. Svaka grupa je odvojena stupom koji nosi polukru ne arkade koje svojim oblikom podsje aju na aureole. 12 apostola su poredani u etiri grupe po trojica. Izme u njih su cvjetni uzorci koji ih uokviruju. poput onih na stiliziranoj kosi i bradama. zona visokih prozora. dva vanjska sadr e 24 starca apokalipse. Op enito. Usporedba skulptura sa zapadnog portala s onima s ju nog transepta otkriva razlike izme u rane i kasne Gotike. a ne stoje. okru eni s 12 manjih krugova koji sadr e 4 golubice i 8 an ela. a aureole su tanjuraste iza glava. Iznad prizemniharkada prote e se horizontalna galerija s lu nim otvorima. Razli itih su visina. Figure su ire i doimlju se realisti nijim. a poze pokreti i odore variraju. U sredi tu rozete sjevernog transepta (promjera 12. odra avaju i oblik stupova iza njih. ne samo lica nego i dijelova arhitekture oko figura. ali i poja ava taj opu teni pokret. Posljednji sud u timpanu prikazuje Krista u slavi koji se nalazi u mandorli okru en s etiri apokalipti na simbola evan elista. a njihove noge po ivaju prirodno na oblikovanim bazama. Na svakom kraju grede stoji po jedan prorok koji dr i svitak. nad kojima se di e. na primjer.je visoka i vitka. desni kuk je blago uvijen u skladu s njegovim oslanjanjem na desnu nogu. Krist gleda frontalno kao da opominje promatra a katedrale na njegovu sudbinu kada nastupi posljednji as.8 metara) nalazi se slika Djevice Marije s malim Isusom. u kvadratima. Draperija na odje i odra ava umjetnikovo zanimanje za uzorke i dekoraciju svojim stiliziranim uvijanjem i paralelnim linijama. Od triarhivolte. Svjetlo koje prolazi kroz ove vitraje boje cijelu unutra njost veli anstvenim bojama. na arhitravu. Vanjski polukrugovi sadr e 12 starozavjetnih proroka koji su pandan novozavjetnim apostolima. Vitraji na 176 prozora. Na figuri sv. danas su najslavniji vitraji na svijetu. Teodora. Dvanaest etverolisnih oblika ispunjeni su zlatnim ljiljanima na plavoj pozadini ± simbolima francuskih kraljeva. Stopala im vise prema dole stvaraju i dojam da figure lebde. Kao i u ranokr anstvu i bizantskim mozaicima. Sveci koji tvore lijevi dovratnik portala ju nog transepta stoje manje uko eni. Iznad su produ eni okruglim prozorom sve do svoda.420 m². pokrivaju 2. Interijer [uredi] Unutra njost po prvi put pokazuje novine: napu taju se empore. predstavljaju Kristove pretke.

. Anu s mladom Djevicom. sredi nji predstavlja sv.vitraja ispod rozete. a desno kralj Solomon i sve enik Aaron. Svaki lik s ovih vitraja povezan je vertikalno s prikazima na rozeti. na lijevima su sve enik Melhizedek i kralj David.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->