P. 1
AKSIJALNO NAPREZANJE

AKSIJALNO NAPREZANJE

|Views: 3,687|Likes:
Published by Edin Kecic

More info:

Published by: Edin Kecic on Jun 05, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/05/2013

pdf

text

original

AKSIJALNO NAPREZANJE

• Zatezanje i pritisak • Štap je izložen zatezanju ili pritisku kada na njega djeluju kolinearne vanjske sile čiji se pravci poklapaju sa uzdužnom osom štapa. Ove sile se nazivaju aksijalnim silama.

AKSIJALNO NAPREZANJE DEFORMACIJE .

dok je relativno skraćenje <0. D = D1 D . naziva poprečnom deformacijom ili skraćenjem.AKSIJALNO NAPREZANJE-deformacije Zatezanje-deformacije: L = L1 L . Relativne deformacije (diletacije) pri zatezanju su: pri čemu je relativno izduženje >0. apsolutna uzdužna deformacija ili apsolutno izduženje. p L i L p D D .

.AKSIJALNO NAPREZANJE-deformacije U slučaju pritiska relativne deformacije su: < 0 dok je p >0. U području elastičnih deformacija postoji veza između uzdužnih i poprečnih diletacija koja je eksperimentalno određena i data izrazom: p gdje je Poissonov koeficijent.

E F A L E L . .obrnuto srazmjerno modulu elastičnosti (E) i površini poprečnog presjeka (A).AKSIJALNO NAPREZANJE Primjenom Hookeovog zakona. apsolutno izduženje štapa u području linearne elastičnosti se može izraziti i na drugi način. FL L = AE gdje je: Analizom izraza se može zaključiti da je apsolutno izduženje štapa: -srazmjerno vanjskoj sili (opterećenju) i dužini (L) .

apsolutno izduženje štapa U području linearne elastičnostI zavisi od: -intenziteta sile. . -geometrijskog oblika štapa -vrste materijala.ZAKLJUČAK: Prema tome. Proizvod (A E) se zove aksijalna krutost štapa.

izduženje štapa dužine l iznosi: lt t l t. Eksperiment pokazuje da se slobodno čvrsto tijelo pri zagrijavanju ili hlađenju linearno deformiše.Izduženje pri zagrijavanju Deformacije čvrstog tijela mogu nastati i zbog promjene temperature tijela. Odgovarajuća relativna temperaturna deformacija iznosi: t . gdje je koeficijent linearnog širenja materijala. Pri tom su linearne deformacije za sve njegove tačke u svim pravcima konstantne. Porastom temperature za t t1 t 0 . (t1 t0 ) .

a kada temperatura pada naprezanje na zatezanje. Pri porastu temperature pojavljuje se naprezanje na pritisak. Ovi naponi prema Hookeovom zakonu su: T E t E t1 t0 Koeficijent linearnog širenja materijala se kreće u području vrijednosti za: čelik 11do 17 10-6 1/ K. .5 10-6 1/ K.Naponi pri zagrijavanju Međutim. onda se u njegovim presjecima pojavljuje temperaturno (toplinsko) naprezanje. ako se slobodno tijelo spriječi u njegovom širenju. aluminijum 23 10-6 1/ K i bakar 16.

Za određivanje normalnih napona . u bilo kojoj tački proizvoljnog poprečnog presjeka A prizmatičnog štapa.Normalni naponi Na štap djeluje uravnoteženi sistem aksijalnih sila. koristi se metoda presjeka. A A k Y F1 A I Y F2 Y F3 B II Y F4 Y F1 Y dA F2 dA A .

U jednačini .( A) dA =0 Fi = dA ( A) gdje Fi predstavlja algebarski zbir svih aksijalnih sila lijevo od presjeka. Uz pretpostavku da normalni napon u svim tačkama poprečnog presjeka ima konstantne vrijednosti tj. pa će se isti skratiti. = const.Normalni naponi F1.F2 . jednačina. glasi: A Fi 0 Iz jednačine se mogu izračunati normalni napon u bilo kojoj tački poprečnog presjeka štapa. Fi predstavlja sumu svih aksijalnih sila desno ili lijevo od posmatranog presjeka. i . Normalni napon im pozitivnu vrijednost ako je Fi >0. Ako je F < 0. i u tom slučaju štap će se izdužiti. normalni napon će imati negativnu vrijednost.

gdje je doz. On obično iznosi samo jedan dio kritičnih graničnih napona ( . maksimalni napon koji se pojavljuje u toku opterećenja (radni napon) mora biti manji od dozvoljenog napona.Proračun štapova izloženih na zatezanje i pritisak Prilikom proračuna štapova izloženih na zatezanje i pritisak. Iz tog uslova jednačina za proračun čvrstoće konstrukcije je oblika: F = A doz . dozvoljeni napon koji se ne smije prekoračiti. ) i računa se na slijedeći način: M R .

Dozvoljeni napon a) Dozvoljeni napon za krte materijale se određuje prema granici čvrstoće pomoću izraza: M doz. gdje je M broj koji je veći od jedan i naziva se stepen sigurnosti. = M . Ovaj broj pokazuje koliko je puta dozvoljeni napon manji od graničnog kritičnog napona M . .

Izbor stepena sigurnosti se mora izvršiti dosta oprezno.Dozvoljeni napon b) Dozvoljeni napon za plastične materijale se određuje prema granici razvlačenja R . = R R Stepen sigurnosti zavisi od: -fizičko mehaničkih osobina materijala. pa je: doz. Manje vrijednosti ovog koeficijenta se uzimaju za stalna opterećenja. -uslova rada i vrste konstrukcije.10. Kreće se u granicama od 2 . .

Iz jednačine računa se potrebna površina poprečnog presjeka: Pomoću ovog konstrukcije. izraza A F doz. vrši se dimenzionisanje .Proračun čvrstoće Pomoću jednačine za proračun čvrstoće mogu se rješavati tri slijedeća tipa zadataka: 1. pa se treba odrediti potreban poprečni presjek štapa. Date su vanjske sile i dozvoljeni napon materijala.

F A.Proračun čvrstoće 2. U slučaju kada je poznata sila i poprečni presjek. . na osnovu kojeg se provjerava čvrstoća konstrukcije. zadatak se svodi na određivanje radnog napona.

Proračun čvrstoće Kada je poznat poprečni presjek i dozvoljeni napon. zadatak se svodi na određivanje intenziteta sile kojom se konstrukcija može opteretiti. Intenzitet sile se računa prema izrazu: F A. .

. Ove sile se nazivaju aksijalnim silama.AKSIJALNO NAPREZANJE • Zatezanje i pritisak • Štap je izložen zatezanju ili pritisku kada na njega djeluju kolinearne vanjske sile čiji se pravci poklapaju sa uzdužnom osom štapa.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->