A k r i l a t i

AKRILATI

‡ Akrilati to su esteri akrilatne kiseline po hemijskom sastavu.U Stomatologiji se najcesce koriste polimerizovani akrilati pa se ono nazivaju poliakrilati,i oni su esteri akrilatne kiseline.U St1omatologiji se najcesce koriste esteri poliakrilatne kiseline od kojih je najznacajniji metilmet akrilat.

SASTAV
‡ U STOMATOLOGIJU AKRILATI SE NALAZE U PRAH STANJU KAO POLIMERI I TECNOST STANJU KAO MOMOMER....NAJCESCE DOLAZE U KOMPLETIMA.....RAZLIKUJEMO HLADNO POLIMERIZRAJUCE IU TOPLO POLOLIMERIZIRAJUCE AKRILATE...HLADNO POLOMERIZIRAJUCI SE JOS NAZIVAJU JOS AUTO AKRILATI JER SE MOGU CAK POLIMERIZOVTI I NA SOBNOJ TEMPERATURI......

‡ ‡ ‡ ‡ ‡

SASTAV Prah: metil metakrilatpolimer Te nost: metil metakrliat monomer OSOBINE AKRILAT-R je pink boje . Kvalitet odgovara zahtevima standarda ISO 1567, klasa 1, tip II. Lako se priprema i veoma je pogodan za rad. Reparatura uradena AKRILATOM R po boji se ne razlikuje od akrilata proteze. Lako se obraduje i polira do visokog sjaja, Zahvaljuju i tome, mesto reparature se ne uo ava, jer je boja stabilna i ravnomerno rasporedena u masi. PR1MENA AKRILAT-R se koristi za reparature polomljenih i naprslih akrilatnih proteza, indirektno ili direktno podlaganje proteza, dodavanje zuba ili kukica u protezi i za jo mnoge druge potrebe u stomatolo koj ambulant! ili zubotehnickoj laboratory i. NA IN UPOTREBE Posle pa ljivog odstranjivanj preostalog voska . gipsani model treba premazati sa alginatnim izolacionim sredstvom (kao Sto je na ISOLANTE). Prah i te nost treba tako odmeriti da se dobije zapreminski odnos 2,5:1. Vreme me anja je 30 sekundi. Vreme za rad je 5 minuta. Preporu ujemo da se pripremljena sme a ve e u posudi sa pritiskom AT 2-2,5 barautrajanjuod 10 minuta. Vodu treba ugrejati do 50C Vremenske konstante ra unaju se od prvog kontakta praha i te nosti pri doziranju na temperaturi od 22C. NAPOMENA Te nost je lako zapaljiva. Nadra uje o i, sistem za disanje i ko u. U dodiru sa ko om moze izazvati preosetljivost. uvati posude na mestu sa dobrom ventilacijom. uvati odvojeno od izvora paljenja. Ne izlivati u kanalizaciju. Preduzeti mere protiv pojave stati kog elektriciteta. uvati na temperaturi do 25C.

‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡

ULAGANJE I POLIMERIZACIJA POTPUNIH PROTEZA
‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Nakon klinickog dijela izrade potpune proteze i ispitivanja probnih baza sa zubima i okluzijskih odnosa u ustima pacijenta, prelazi se na tehnicki dio izrade potpunih proteza ± slijedi ulaganje u kivetu i polimerizacija. Prije procesa kivetiranja reci ce se ne to o polimerima, skupini kojoj pripadaju gradivni materijali za potpune i djelomicne proteze. Polimeri su visokomolekularni spojevi koji se sastoje od ponavljajucih jedinica (monomera) koji se procesom polimerizacije kovalentnim vezama povezuju u dug lanac. Ponavljajuca jedinica, odnosno monomer, izvorno je tekuceg stanja, medutim prilikom procesa polimerizacije i njihovog lancanog povezivanja dolazi do povecanog viskoziteta mase koji rezultira stvaranjem novonastalog krutog stanja. Najce ce se kao takav materijal upotrebljava akrilna umjetna masa koja je kao polimer sastavljena od metilmetakrilata. Upotreba tog materijala iroko je rasprostranjena zbog njegovog gotovo potpunog prijelaza u polimer, dobrog adhezivnog svojstva s metalom i porculanom, netopivosti u usnoj upljini, dobre termicke provodljivosti, neznatne apsorpcije vode, prirodnog izgleda, translucencije i biokompatibilnosti. U protetici se upotrebljavaju za: izradu baza proteza, repature proteza, izradu akrilatnih zubi, nagriznih ploca, individualnih lica, zagriznih ablona, faseta krunica i mostova, pojedinacnih akrilatih krunica i ostalog. Procese polimerizacije mo emo svrstati u kemijske, aditivne i kondenzacijske. U stomatologiji su najzastupljenije aditivna i kondenzacijska. Buduci da se aditivnom polimerizacijom polimeriziraju akrilati reci cemo ne to vi e o njoj. Ona ima lancani karakter, provodi se uz djelovanje topline, UV zracenja ili djelovanjem odredenih kemijskih spojeva. Vrlo va no svojstvo ove polimerizacije je da se odvija bez nusprodukata. Faze aditivne polimerizacije odvijaju se kao faza inicijacije u kojoj imamo pocetak lancane polimerizacije i sastoji se od toplinskog raspada molekula. Zatim slijedi druga faza, faza propagacije u kojoj se odvija medusobno spajanje molekula monomera u aditivni lanac makromolekula. U ovoj fazi dolazi do oslobadanja topline. Posljednja je faza terminacije u kojoj dobivamo stabilnu makromolekulu odnosno polimernu strukturu i to kopulacijom, disproporcioniranjem ili pak prijenosom lancane reakcije. Kondenzacijska polimerizacija je u odnosu na aditivnu, ona u kojoj nastaje nusprodukt, npr. amonijak, voda«

ako nadomje tamo jedan pretkutnjak i jedan kutanjak.kao provizoriji za vrijeme izrade kona nog fiksnog protetskog rada. Kada se izrade u laboratoriju slu e kao dugotrajniji provizoriji i mogu u ustima ostati do otprilike 2 godine. Npr. a umetnute zube u bezubom prostoru nazivamo me u lanovima.KRUNICE NA ZLATO-PLATINSKOJ FOLIJI POTPUNE KERAMI KE KRUNICE Akrilatne krunice Osnovna namjena im je privremeno nadomjestiti izgubljenu krunu zuba. Mehani ka svojstva najlo ija su od svih krunica. Estetski funkcija im je vrlo dobra no s vremenom mogu promijeniti boju i izgubiti povr inski sjaj.‡ Krunice (navlake) protetski su nadomjesci kojima se zbog opse ne destrukcije preostalo zubno tkivo ili nadogradnja na neki na in presvla i bilo kombinacijom metala i keramike ili nekim drugim stomatolo kim materijalima. zubi nosa i moraju biti najmanje jedan kutanjak i jedan pretkutnjak. Osnovno je pravilo da broj i vrsta nosa a moraju odgovarati ili biti ve i od broja i vrste zuba koji se nadomje taju. Kada te krunice slu e kao krajnja upori ta mosne konstrukcije nazivamo ih krunicama nosa ima. Mogu se izraditi i u laboratoriju ali i u ordinaciji . Vrste krunica i mostova Prema vrsti materijala od kojih se izra uju krunice odnosno mostove mo emo podijeliti na: AKRILATNE POTPUNE METALNE KRUNICE FASETIRANE AKRILATNIM ILI KOMPOZITNIM MATERIJALOM METAL-KERAMI KE GALVANO KRUNICE . Cijena im je najpovoljnija u odnosu na sve ostale krunice i mostove. ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ .

Lije enjem totalnim protezama preventivno se djeluje i na op te zdravstveno stanje. oko tre ini stomatoprotetskih pacijenata potrebno je lije enje jednom ili dvema totalnim protezama. bezunost je stanje kada u ustima nedostaju svi zubi. noga). Prema nekim istra ivanjima. u starosnoj dobi iznad esdeset godina ivota. Ovim sredstvom nadokna uju se svi izgubljeni zubi i djelovi alveolarnog nastavka ime se omogu ava obnova naru enih funkcija. Pojednostavljeno re eno. totalnim protezama pacijent dobija osje aj potpune nadokna enosti izgubljenih tkiva i funkcija Pacijentu se dakle omogu ava ivot zdrave i sretne osobe. Istra ivanja tako e pokazuju da je kod mla ih pacijenata e a bezubost u jednoj vilici dok je najve i broj pacijenata lije enih sa dvije totalne proteze. kada je u ustima preostao makar jedan zub. ruka. ‡ . Totalne zubne proteze nadokna uju pacijentu anatomski i funkcionalni nedostatak vi e nego bilo koja druga proteza (oko.‡ ‡ ‡ Za razliku od krezubosti. nos. uho. Totalne zubne proteze vrsta su zubnih nadoknada kojim se lije e bezubi pacijenti.

.

oni su indikovani samo u malom procentu slu ajeva i to uglavnom u frontu.krilni ili tzv. mostovi se prema obliku i na inu vezivanja za zube nosa e (bru ene zube) mogu podijeliti u tri grupe: . . Kao to im i samo ime ka e. .Merelined mostovi koji se karakteri u time to se zub koji nedostaje ne povezuje preko krunica za zube nosa e (kao kod klasi nih mostova) ve se lijepe (kompozitom) za zadnje strane prirodnih zuba (ili krunica koje se ve nalaze na njima). Priprema zuba za prihvatanje mosta je veoma sli no pripremi zuba za prihvatanje pojedina ne krunice. Razlika je u tome to izbru eni zubi tj. Ovim se omogu ava da se konstrukcija mosta postavi na svoje mjesto (slika lijevo). dok su sa druge strane bez oslonca. . Ovakva vrsta mostova ima prednost u tome to se brusi samo jedan zub. lo uticaj na zube koji ga nose kao i velika prijem tivost za plak. Iako postoje raznovrsne podjele. apendix mostovi koji imaju oslonac samo na jednom zubu. Me utim. Ovakva vrsta mostova se naj e e izra uje i ima najve u stabilnost. oslanjaju se makar na dva zuba (a mo e i na vi e).klasi ni mostovi (slika desno) koji imaju dva zuba nisa a tj. njihove strane moraju biti me usobno paralelne. dentalni mostovi povezuju prekinute zubne nizove u jednu cjelinu. Velika mana mu je lo a stabilnost koja mo e dovesti do gubitka i zuba koji nosi itavu konstrukciju. Prednost mu je u teda zubne supstance (nema bru enja zuba) dok mu je mana slaba stabilnost odnosno neotpornost na pritisak. Nedostatak ovakovom tipu mosta je to to se pri izradi moraju brusiti barem dva zuba. re enje za takvu situaciju predstavljaju upravo mostovi.MO STOVI ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ U slu ajevima kada nedostaje jedan ili vi e zuba u vilici. . ‡ ‡ ‡ .

.

‡ Slika 1. Prvo se oblikuju lanci kalcij poliakrilata. otpu taju i ione kalcija i aluminija kao i ione fluorida. a odmah potom lanci aluminij poliakrilata. . koji ostaju slobodni i nisu dio matrice. Teoretski dijagram reakcije kiseline i baze izme u staklenog praha i polialkenske kiseline. Kiselina zahva a samo povr inu svake estice. Za zavr no stvrdnjavanje materijala vidjeti sljede u sliku.

.

Opa eno je da se ti lanci mogu polomiti i ponovno oblikovati tijekom ivotnog vijeka nadoknade zubnog tkiva. U ovom stadiju vi e lanaca kalcija i aluminija su u odre enom stupnju stvrdnuti. .‡ Slika 2. Tako er postoji kru i silikatnog kidrogela koji okru uje svaku staklenu esticu i smatra se da e to pove ati otpornost na reakciju kiseline. Potrebno je neko vrijeme da se staklenoionomer potpuno i vrsto stvrdne.

no ne i jasno odvojiti. . no mora se zape atiti protiv promjena u ravnote i vode ako se eli posti i dobar estetski rezultat (Slike 7 i 8).‡ od prvobitnih konvencionalnih samostvrdnjavaju ih (kemijski stvrdnjavaju ih) cemenata rekacija stvrdnjavanja kiseline i baze poti e se nano enjem polialkenske kiseline na povr inu staklenih estica. a krajni rezultat je stvrdnuti materijal koji je sklon ranom primanju ili gubitku vode . Materijal se mo e napraviti visoko estetskim ako se njime pravilno rukuje. S druge strane. odstranjivanje vi ka iona kalcija znatno e ubrzati stvrdnjavanje no smanjiti translucenciju. U procesu stvrdnjavanja su etiri istodobna stadija koji se mogu odrediti.

.

.

. Za vrijeme snimanja fotografije bili su 2 godine u ustima.‡ Slika 8.I samostvrdnjavaju eg staklenoionomera i odgovaraju e za ti eni prilikom postavljanja sredstvom za spajanje akrilata i cakline vrlo niske viskoznosti koje se aktivira svjetlom. Ispuni su izra eni pobolj anim tipom II.

‡ ‡ Akrilatom poja ani svjetlosnopolimeriziraju i materijali Kod akrilatom poja anih staklenoionomera ravnote a vode se stabilizirala dodavanjem male koli ine akrilata u formulu. Me utim. To na i da e se novo stvrdnuti cement za tititi od ranog gubitka slabo vezane vode kao i od daljnjeg primanja vode otapanjem lanaca kalcij poliakrilata. Svaki proizvo a dodaje daljnje komponente u cilju za tite prvobitne reakcije kiseline i baze izme u ionomernog stakla i polialkenske kiseline bez inhibicije. Ti hibridni materijali imaju dva razli ita mehanizma polimerizacije: prvobitna reakcija stvrdnjavanja kiseline i baze staklenoionomera i vinilna polimerizacija akrilatnih skupina koja se mo e aktivirati prisustvom fotoinicijatora kao to je kamforkvinon. To zna i da se i sam staklenoionomer ne e stvrdnuti u o ekivanoj mjeri i mo e biti ostataka HEMA koji nisu reagirali u ni im razinama rada koje su najbli e pulpi. Dubina stvrdnjavanja je va na i preporu a se nano enje u slojevima. 14. . Bilo koji dio rada koji nije aktiviran svjetlom svejedno e se polimerizirati. Pokazalo se i da postoji zna ajna razlika u fizi kim svojstvima dva stadija i da je dio rada koji je aktiviran svjetlo znatno bolji . no postoji odre eni nedostatak vode i time inhibicija reakcije kiseline i baze. S vremenom e preostali akrilat koji nije zahva en aktiviranjem svjetla pro i daljnju reakciju kemijskog stvrdnjavanja ( reakcija stvrdnjavanja u tami») sli nu onoj koja je bila prisutna kod prvobitnih kemijski stvrdnutih kompozitnih akrilata (Slike 11. Neki proizvo a i dodaju dodatnu komponentu u obliku katalizatorskog sustava redukcije/oksidacije koji se sastoji od mikro-kapsuliranog natrij persulfata i askorbinske kiseline. 15). visoko je hidrofilan i mo e dovesti do daljnjeg primanja vode s vremenom . 12. Razvoj adhezije kroz sloj izmjene iona je od velike va nosti i omogu it e ga i ovaj materijal Prvobitna reakcija kiseline i baze e se nastaviti bez prekida i akrilatna komponenta nakon aktiviranja svjetla pru it e efekt ki obrana. 13. Prosje no je manje od 20% HEMA u teku em dijelu materijala tako da mije anjem u omjeru od 3:1 ili ve em bit e blizu 5-7% HEMA u stvrdnutom cementu. Hidroksietil metakrilat (HEMA) je dodani akrilat koji pru a vinilnu reakciju. Taj tako zvani redox» katalizator omogu uje nastavak polimerizacije u odsutnosti aktivacije svjetla time osiguravaju i kompletnu aktivaciju preostalog HEMA.

.

Ispunit e se akrilatom poja anim staklenoionomerom.‡ Slika 11. . Velike erozivne lezije na bukalnoj strani gornjeg desnog o njaka i prvog pretkutnjaka.

.

nane ena je kap trikloracetatne kiseline za zaustavljanje krvarenja.‡ Slika 12. Budu i da je gingivno tkivo bilo lagano abradirano tijekom trljanja. Lezije su blago istrljane plovu cem i vodom na gumenoj kapici. oprane i blago osu ene. . Kavitet je zatim kondicioniran 10%-tnom poliakrilnom kiselinom 10-15 sekundi. opran i blago osu en.

.

‡ Slika 13. Prije mije anja cementa valja odabrati odgovaraju u translucentnu matricu i provjeriti prianjanje. Prilagoditi po potrebi .

.

Ispun se zatim mo e odmah oblikoati i polirati finim dijamantnim svrdom uz mlaz zraka/vode. nanijeti trcaljkom i postaviti matricu. Zamije ati cement (koji je po mogu nosti u kapsulama). . zatim odmah aktivirati svjetlom najmanje 20 sekundi. Odstraniti matricu. Aktivirati svjetlom 20 sekundi kroz matricu.‡ Slika 14.

Tri materijala u ovoj kategoriji uklju uju Fuji II LC. HEMA je vrlo hidrofilan te e stvrdnuti materijal primiti vodu to dovodi do ekspanzije i smanjenog otpora na tro enje i eroziju. U odre enoj mjeri kritika je upu ena filozofiji staklenoionomera budu i da sadr e monomer. Dok su u po etku bili ja i od prvobitnih konvencionalnih staklenoionomera. To zna i da mo e zasigurno postojati stupanj rizika njihove uporabe za neke pacijente u obliku alergijske reakcije. Klini ka va nost tih razlika nije velika budu i da one zna e da se akrilatom poja ani materijali ne trebaju nu no smatrati pobolj anjem sustava samostvrdnjavanja. Photacfil i Vitremer i trebaju se koristiti samo u slu aju potrebe za visokokvalitetnom estetikom. sad postoji nekoliko konvencionalnih materijala s boljim svojstvima. Monomeri su toski ni i HEMA nije izuzetak. osobito u ustima koja nisu ista i dobro odr avana .‡ postoji nekoliko glavnih kritika akrilatom poja anih staklenoionomera. . Akrilatom poja ani materijali tako er su pokazali mogu nost promjene boje s vremenom.

.

‡ Slika 15. Ispun odmah nakon po etnog oblikovanja prije otpu tanja pacijenta. Ispuni sz zape a eni akrilatom niske viskoznosti kako bi se eliminirale poroznost povr ine i hrapavost uslijed oblikovanja. .

Za te materijale komponenta pra ka e op enito imati vrlo sitnu veli inu estica iako e fino a variati sukladno namijenjenoj funkciji. no postoji vjerojatnost primjene istog na ela s vr im materijalima kao to su dentalni restorativni materijali u budu nosti. Imaju ve u vrsto u pod savijanjem i vrsto u spoja te mogu biti osobito dobri za lijepljenje ortodontske bravice i cementiranje prstena. . Neki proizvodi tako er sadr e polikarboksilnu kiselinu pobolj anu metakrilatnim skupinama. Materijali koji sada postoje na tr i tu imaju relativno niska fizi ka svojstva u usporedbi sa zadanim zadacima koje trebaju izvr iti. Teku ina e sadr avati uobi ajenu polikarboksilnu kiselinu. vodu i HEMA. Ve ina njih su materijali za cementiranje ili podlaganje i va ni su tamo gdje nije mogu e pouzdano svjetlom zapo eti reakciju stvrdnjavanja.‡ Varijacije akrilatom poja anih materijala uklju uju one koji su potpuno samostvrdnjavaju i ili one koji su podlo ni kombinaciji svjetla/topline i samostvrdnjavanja. ija je svrha potaknuti reakciju samostvrdnjavanja akrilatne komponente. tartarsku kiselinu. kao i malu koli inu monomera koji se mo e me usobno vezati. Tako er e biti mala koli ina katalizatora dodana.

.

‡ Slika 7. ve za odstranjivanje povr inske poroznosti i hrapavosti nastale uslijed oblikovanja. . Cervikalne erozivne lezije ispunjene su akrilatom poja anim staklenoionomerima. ne za stabilizaciju ravnote e vode. Prikazani su ispuni odmah nakon postavljanja i po etnog oblikovanja prije otpu tanja pacijenta. Povr ina je zape a ena nisko viskoznim akrilatom.

.

‡ Slika 8. Valja uzeti u obzir da je do lo do lagane promjene boje koja se mo e povezati s primanjem vode u prvim mjesecima nakon postavljanja. . Ispuni jednu godinu nakon postavljanja.

.

Valja uzeti u obzir da obi no ima vi ka akrilata na gingivnom rubu koji mo e visjeti. treba ga odstaniti o trim no em prije otpu tanja pacijenta. Akrilat se zatim aktivira svjetlom.‡ Slika 17. .

.

.‡ Slika 18.I samostvrdnjavaju eg staklenoionomera i za tita nisko viskoznim akrilatnim sredstvom za spajanje. Cervikalni ispun na gornjem lijevom o njaku fotografiran odmah po postavljanju s tipom II. Vidljiv je relativni nedostatak translucencije.

.

jedan tjedan od postavljanja.‡ Slika 19. Isti ispun nakon poliranja. . Zna ajno je pobolj anje boje i translucencije nakon stvrdnjavanja staklenoionomera.

.

Cervikalni ispun je izra en na gornjem . Me utim. to pokazuje da ak nakon 6 mjeseci nije bio potpuno stvrdnut. Cervikalni ispuni kod gornjeg lijevog sredi njeg lateralnog sjekuti a i o njaka. Ispun u o njaku je izra en 6 mjeseci prije toga i bio smatran stvrdnutim. kad je ispun ra en na lateralnom sjekuti u.‡ Slika 20. staklenoionomer u o njaku je dehidrirao na povr ini nakon otprilike 10 minuta izlo enosti zraku. ‡ Slika 21. Gornji sredi nji ispun izra en je prije vi e od godinu dana i bio je pravilno za ti en.

.

‡ Slika 21. . Bilo je malo ostataka akrilata na gingivnom rubu to je dovelo do ograni enog podru ja upale gingivnog tkiva. Cervikalni ispun je izra en na gornjem lijevom prvom pretkutnjaku prije tjedan dana i za ti en debelim slojem akrilata za spajanje.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful