AKRILATI

‡ Akrilati to su esteri akrilatne kiseline po hemijskom sastavu.U Stomatologiji se najcesce koriste polimerizovani akrilati pa se ono nazivaju poliakrilati,i oni su esteri akrilatne kiseline.U St1omatologiji se najcesce koriste esteri poliakrilatne kiseline od kojih je najznacajniji metilmet akrilat.

SASTAV
‡ U STOMATOLOGIJU AKRILATI SE NALAZE U PRAH STANJU KAO POLIMERI I TECNOST STANJU KAO MOMOMER....NAJCESCE DOLAZE U KOMPLETIMA.....RAZLIKUJEMO HLADNO POLIMERIZRAJUCE IU TOPLO POLOLIMERIZIRAJUCE AKRILATE...HLADNO POLOMERIZIRAJUCI SE JOS NAZIVAJU JOS AUTO AKRILATI JER SE MOGU CAK POLIMERIZOVTI I NA SOBNOJ TEMPERATURI......

‡ ‡ ‡ ‡ ‡

SASTAV Prah: metil metakrilatpolimer Te nost: metil metakrliat monomer OSOBINE AKRILAT-R je pink boje . Kvalitet odgovara zahtevima standarda ISO 1567, klasa 1, tip II. Lako se priprema i veoma je pogodan za rad. Reparatura uradena AKRILATOM R po boji se ne razlikuje od akrilata proteze. Lako se obraduje i polira do visokog sjaja, Zahvaljuju i tome, mesto reparature se ne uo ava, jer je boja stabilna i ravnomerno rasporedena u masi. PR1MENA AKRILAT-R se koristi za reparature polomljenih i naprslih akrilatnih proteza, indirektno ili direktno podlaganje proteza, dodavanje zuba ili kukica u protezi i za jo mnoge druge potrebe u stomatolo koj ambulant! ili zubotehnickoj laboratory i. NA IN UPOTREBE Posle pa ljivog odstranjivanj preostalog voska . gipsani model treba premazati sa alginatnim izolacionim sredstvom (kao Sto je na ISOLANTE). Prah i te nost treba tako odmeriti da se dobije zapreminski odnos 2,5:1. Vreme me anja je 30 sekundi. Vreme za rad je 5 minuta. Preporu ujemo da se pripremljena sme a ve e u posudi sa pritiskom AT 2-2,5 barautrajanjuod 10 minuta. Vodu treba ugrejati do 50C Vremenske konstante ra unaju se od prvog kontakta praha i te nosti pri doziranju na temperaturi od 22C. NAPOMENA Te nost je lako zapaljiva. Nadra uje o i, sistem za disanje i ko u. U dodiru sa ko om moze izazvati preosetljivost. uvati posude na mestu sa dobrom ventilacijom. uvati odvojeno od izvora paljenja. Ne izlivati u kanalizaciju. Preduzeti mere protiv pojave stati kog elektriciteta. uvati na temperaturi do 25C.

‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡

ULAGANJE I POLIMERIZACIJA POTPUNIH PROTEZA
‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Nakon klinickog dijela izrade potpune proteze i ispitivanja probnih baza sa zubima i okluzijskih odnosa u ustima pacijenta, prelazi se na tehnicki dio izrade potpunih proteza ± slijedi ulaganje u kivetu i polimerizacija. Prije procesa kivetiranja reci ce se ne to o polimerima, skupini kojoj pripadaju gradivni materijali za potpune i djelomicne proteze. Polimeri su visokomolekularni spojevi koji se sastoje od ponavljajucih jedinica (monomera) koji se procesom polimerizacije kovalentnim vezama povezuju u dug lanac. Ponavljajuca jedinica, odnosno monomer, izvorno je tekuceg stanja, medutim prilikom procesa polimerizacije i njihovog lancanog povezivanja dolazi do povecanog viskoziteta mase koji rezultira stvaranjem novonastalog krutog stanja. Najce ce se kao takav materijal upotrebljava akrilna umjetna masa koja je kao polimer sastavljena od metilmetakrilata. Upotreba tog materijala iroko je rasprostranjena zbog njegovog gotovo potpunog prijelaza u polimer, dobrog adhezivnog svojstva s metalom i porculanom, netopivosti u usnoj upljini, dobre termicke provodljivosti, neznatne apsorpcije vode, prirodnog izgleda, translucencije i biokompatibilnosti. U protetici se upotrebljavaju za: izradu baza proteza, repature proteza, izradu akrilatnih zubi, nagriznih ploca, individualnih lica, zagriznih ablona, faseta krunica i mostova, pojedinacnih akrilatih krunica i ostalog. Procese polimerizacije mo emo svrstati u kemijske, aditivne i kondenzacijske. U stomatologiji su najzastupljenije aditivna i kondenzacijska. Buduci da se aditivnom polimerizacijom polimeriziraju akrilati reci cemo ne to vi e o njoj. Ona ima lancani karakter, provodi se uz djelovanje topline, UV zracenja ili djelovanjem odredenih kemijskih spojeva. Vrlo va no svojstvo ove polimerizacije je da se odvija bez nusprodukata. Faze aditivne polimerizacije odvijaju se kao faza inicijacije u kojoj imamo pocetak lancane polimerizacije i sastoji se od toplinskog raspada molekula. Zatim slijedi druga faza, faza propagacije u kojoj se odvija medusobno spajanje molekula monomera u aditivni lanac makromolekula. U ovoj fazi dolazi do oslobadanja topline. Posljednja je faza terminacije u kojoj dobivamo stabilnu makromolekulu odnosno polimernu strukturu i to kopulacijom, disproporcioniranjem ili pak prijenosom lancane reakcije. Kondenzacijska polimerizacija je u odnosu na aditivnu, ona u kojoj nastaje nusprodukt, npr. amonijak, voda«

Cijena im je najpovoljnija u odnosu na sve ostale krunice i mostove. Kada te krunice slu e kao krajnja upori ta mosne konstrukcije nazivamo ih krunicama nosa ima.KRUNICE NA ZLATO-PLATINSKOJ FOLIJI POTPUNE KERAMI KE KRUNICE Akrilatne krunice Osnovna namjena im je privremeno nadomjestiti izgubljenu krunu zuba. ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ . Vrste krunica i mostova Prema vrsti materijala od kojih se izra uju krunice odnosno mostove mo emo podijeliti na: AKRILATNE POTPUNE METALNE KRUNICE FASETIRANE AKRILATNIM ILI KOMPOZITNIM MATERIJALOM METAL-KERAMI KE GALVANO KRUNICE . Kada se izrade u laboratoriju slu e kao dugotrajniji provizoriji i mogu u ustima ostati do otprilike 2 godine. Mehani ka svojstva najlo ija su od svih krunica.kao provizoriji za vrijeme izrade kona nog fiksnog protetskog rada. Estetski funkcija im je vrlo dobra no s vremenom mogu promijeniti boju i izgubiti povr inski sjaj. Mogu se izraditi i u laboratoriju ali i u ordinaciji . ako nadomje tamo jedan pretkutnjak i jedan kutanjak. a umetnute zube u bezubom prostoru nazivamo me u lanovima. Npr.‡ Krunice (navlake) protetski su nadomjesci kojima se zbog opse ne destrukcije preostalo zubno tkivo ili nadogradnja na neki na in presvla i bilo kombinacijom metala i keramike ili nekim drugim stomatolo kim materijalima. Osnovno je pravilo da broj i vrsta nosa a moraju odgovarati ili biti ve i od broja i vrste zuba koji se nadomje taju. zubi nosa i moraju biti najmanje jedan kutanjak i jedan pretkutnjak.

ruka. kada je u ustima preostao makar jedan zub. Istra ivanja tako e pokazuju da je kod mla ih pacijenata e a bezubost u jednoj vilici dok je najve i broj pacijenata lije enih sa dvije totalne proteze. Totalne zubne proteze nadokna uju pacijentu anatomski i funkcionalni nedostatak vi e nego bilo koja druga proteza (oko. Prema nekim istra ivanjima. totalnim protezama pacijent dobija osje aj potpune nadokna enosti izgubljenih tkiva i funkcija Pacijentu se dakle omogu ava ivot zdrave i sretne osobe. Lije enjem totalnim protezama preventivno se djeluje i na op te zdravstveno stanje. Ovim sredstvom nadokna uju se svi izgubljeni zubi i djelovi alveolarnog nastavka ime se omogu ava obnova naru enih funkcija. Pojednostavljeno re eno. nos. oko tre ini stomatoprotetskih pacijenata potrebno je lije enje jednom ili dvema totalnim protezama. noga). Totalne zubne proteze vrsta su zubnih nadoknada kojim se lije e bezubi pacijenti. ‡ . uho.‡ ‡ ‡ Za razliku od krezubosti. bezunost je stanje kada u ustima nedostaju svi zubi. u starosnoj dobi iznad esdeset godina ivota.

.

. Iako postoje raznovrsne podjele. . Ovakva vrsta mostova ima prednost u tome to se brusi samo jedan zub. mostovi se prema obliku i na inu vezivanja za zube nosa e (bru ene zube) mogu podijeliti u tri grupe: . Prednost mu je u teda zubne supstance (nema bru enja zuba) dok mu je mana slaba stabilnost odnosno neotpornost na pritisak. Nedostatak ovakovom tipu mosta je to to se pri izradi moraju brusiti barem dva zuba. dentalni mostovi povezuju prekinute zubne nizove u jednu cjelinu.Merelined mostovi koji se karakteri u time to se zub koji nedostaje ne povezuje preko krunica za zube nosa e (kao kod klasi nih mostova) ve se lijepe (kompozitom) za zadnje strane prirodnih zuba (ili krunica koje se ve nalaze na njima). apendix mostovi koji imaju oslonac samo na jednom zubu. Kao to im i samo ime ka e. .MO STOVI ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ U slu ajevima kada nedostaje jedan ili vi e zuba u vilici.klasi ni mostovi (slika desno) koji imaju dva zuba nisa a tj. njihove strane moraju biti me usobno paralelne. Priprema zuba za prihvatanje mosta je veoma sli no pripremi zuba za prihvatanje pojedina ne krunice. ‡ ‡ ‡ . dok su sa druge strane bez oslonca. Ovim se omogu ava da se konstrukcija mosta postavi na svoje mjesto (slika lijevo). Velika mana mu je lo a stabilnost koja mo e dovesti do gubitka i zuba koji nosi itavu konstrukciju. Ovakva vrsta mostova se naj e e izra uje i ima najve u stabilnost.krilni ili tzv. . Me utim. oslanjaju se makar na dva zuba (a mo e i na vi e). lo uticaj na zube koji ga nose kao i velika prijem tivost za plak. oni su indikovani samo u malom procentu slu ajeva i to uglavnom u frontu. Razlika je u tome to izbru eni zubi tj. re enje za takvu situaciju predstavljaju upravo mostovi.

.

a odmah potom lanci aluminij poliakrilata. Kiselina zahva a samo povr inu svake estice. Za zavr no stvrdnjavanje materijala vidjeti sljede u sliku. Prvo se oblikuju lanci kalcij poliakrilata. koji ostaju slobodni i nisu dio matrice. . otpu taju i ione kalcija i aluminija kao i ione fluorida.‡ Slika 1. Teoretski dijagram reakcije kiseline i baze izme u staklenog praha i polialkenske kiseline.

.

U ovom stadiju vi e lanaca kalcija i aluminija su u odre enom stupnju stvrdnuti. Potrebno je neko vrijeme da se staklenoionomer potpuno i vrsto stvrdne. . Tako er postoji kru i silikatnog kidrogela koji okru uje svaku staklenu esticu i smatra se da e to pove ati otpornost na reakciju kiseline. Opa eno je da se ti lanci mogu polomiti i ponovno oblikovati tijekom ivotnog vijeka nadoknade zubnog tkiva.‡ Slika 2.

. no ne i jasno odvojiti. odstranjivanje vi ka iona kalcija znatno e ubrzati stvrdnjavanje no smanjiti translucenciju.‡ od prvobitnih konvencionalnih samostvrdnjavaju ih (kemijski stvrdnjavaju ih) cemenata rekacija stvrdnjavanja kiseline i baze poti e se nano enjem polialkenske kiseline na povr inu staklenih estica. no mora se zape atiti protiv promjena u ravnote i vode ako se eli posti i dobar estetski rezultat (Slike 7 i 8). S druge strane. a krajni rezultat je stvrdnuti materijal koji je sklon ranom primanju ili gubitku vode . U procesu stvrdnjavanja su etiri istodobna stadija koji se mogu odrediti. Materijal se mo e napraviti visoko estetskim ako se njime pravilno rukuje.

.

.

I samostvrdnjavaju eg staklenoionomera i odgovaraju e za ti eni prilikom postavljanja sredstvom za spajanje akrilata i cakline vrlo niske viskoznosti koje se aktivira svjetlom. . Ispuni su izra eni pobolj anim tipom II.‡ Slika 8. Za vrijeme snimanja fotografije bili su 2 godine u ustima.

no postoji odre eni nedostatak vode i time inhibicija reakcije kiseline i baze. 12. Svaki proizvo a dodaje daljnje komponente u cilju za tite prvobitne reakcije kiseline i baze izme u ionomernog stakla i polialkenske kiseline bez inhibicije. Ti hibridni materijali imaju dva razli ita mehanizma polimerizacije: prvobitna reakcija stvrdnjavanja kiseline i baze staklenoionomera i vinilna polimerizacija akrilatnih skupina koja se mo e aktivirati prisustvom fotoinicijatora kao to je kamforkvinon. Prosje no je manje od 20% HEMA u teku em dijelu materijala tako da mije anjem u omjeru od 3:1 ili ve em bit e blizu 5-7% HEMA u stvrdnutom cementu. Pokazalo se i da postoji zna ajna razlika u fizi kim svojstvima dva stadija i da je dio rada koji je aktiviran svjetlo znatno bolji . Dubina stvrdnjavanja je va na i preporu a se nano enje u slojevima. Hidroksietil metakrilat (HEMA) je dodani akrilat koji pru a vinilnu reakciju. 15).‡ ‡ Akrilatom poja ani svjetlosnopolimeriziraju i materijali Kod akrilatom poja anih staklenoionomera ravnote a vode se stabilizirala dodavanjem male koli ine akrilata u formulu. S vremenom e preostali akrilat koji nije zahva en aktiviranjem svjetla pro i daljnju reakciju kemijskog stvrdnjavanja ( reakcija stvrdnjavanja u tami») sli nu onoj koja je bila prisutna kod prvobitnih kemijski stvrdnutih kompozitnih akrilata (Slike 11. Neki proizvo a i dodaju dodatnu komponentu u obliku katalizatorskog sustava redukcije/oksidacije koji se sastoji od mikro-kapsuliranog natrij persulfata i askorbinske kiseline. Taj tako zvani redox» katalizator omogu uje nastavak polimerizacije u odsutnosti aktivacije svjetla time osiguravaju i kompletnu aktivaciju preostalog HEMA. Razvoj adhezije kroz sloj izmjene iona je od velike va nosti i omogu it e ga i ovaj materijal Prvobitna reakcija kiseline i baze e se nastaviti bez prekida i akrilatna komponenta nakon aktiviranja svjetla pru it e efekt ki obrana. . 14. Bilo koji dio rada koji nije aktiviran svjetlom svejedno e se polimerizirati. visoko je hidrofilan i mo e dovesti do daljnjeg primanja vode s vremenom . To zna i da se i sam staklenoionomer ne e stvrdnuti u o ekivanoj mjeri i mo e biti ostataka HEMA koji nisu reagirali u ni im razinama rada koje su najbli e pulpi. To na i da e se novo stvrdnuti cement za tititi od ranog gubitka slabo vezane vode kao i od daljnjeg primanja vode otapanjem lanaca kalcij poliakrilata. 13. Me utim.

.

.‡ Slika 11. Ispunit e se akrilatom poja anim staklenoionomerom. Velike erozivne lezije na bukalnoj strani gornjeg desnog o njaka i prvog pretkutnjaka.

.

Lezije su blago istrljane plovu cem i vodom na gumenoj kapici. opran i blago osu en. . nane ena je kap trikloracetatne kiseline za zaustavljanje krvarenja. Budu i da je gingivno tkivo bilo lagano abradirano tijekom trljanja. Kavitet je zatim kondicioniran 10%-tnom poliakrilnom kiselinom 10-15 sekundi. oprane i blago osu ene.‡ Slika 12.

.

Prije mije anja cementa valja odabrati odgovaraju u translucentnu matricu i provjeriti prianjanje. Prilagoditi po potrebi .‡ Slika 13.

.

. Ispun se zatim mo e odmah oblikoati i polirati finim dijamantnim svrdom uz mlaz zraka/vode. zatim odmah aktivirati svjetlom najmanje 20 sekundi. nanijeti trcaljkom i postaviti matricu. Aktivirati svjetlom 20 sekundi kroz matricu. Zamije ati cement (koji je po mogu nosti u kapsulama). Odstraniti matricu.‡ Slika 14.

osobito u ustima koja nisu ista i dobro odr avana .‡ postoji nekoliko glavnih kritika akrilatom poja anih staklenoionomera. Klini ka va nost tih razlika nije velika budu i da one zna e da se akrilatom poja ani materijali ne trebaju nu no smatrati pobolj anjem sustava samostvrdnjavanja. Akrilatom poja ani materijali tako er su pokazali mogu nost promjene boje s vremenom. . To zna i da mo e zasigurno postojati stupanj rizika njihove uporabe za neke pacijente u obliku alergijske reakcije. Dok su u po etku bili ja i od prvobitnih konvencionalnih staklenoionomera. sad postoji nekoliko konvencionalnih materijala s boljim svojstvima. HEMA je vrlo hidrofilan te e stvrdnuti materijal primiti vodu to dovodi do ekspanzije i smanjenog otpora na tro enje i eroziju. Photacfil i Vitremer i trebaju se koristiti samo u slu aju potrebe za visokokvalitetnom estetikom. Tri materijala u ovoj kategoriji uklju uju Fuji II LC. Monomeri su toski ni i HEMA nije izuzetak. U odre enoj mjeri kritika je upu ena filozofiji staklenoionomera budu i da sadr e monomer.

.

Ispuni sz zape a eni akrilatom niske viskoznosti kako bi se eliminirale poroznost povr ine i hrapavost uslijed oblikovanja. Ispun odmah nakon po etnog oblikovanja prije otpu tanja pacijenta.‡ Slika 15. .

Tako er e biti mala koli ina katalizatora dodana. Imaju ve u vrsto u pod savijanjem i vrsto u spoja te mogu biti osobito dobri za lijepljenje ortodontske bravice i cementiranje prstena. Materijali koji sada postoje na tr i tu imaju relativno niska fizi ka svojstva u usporedbi sa zadanim zadacima koje trebaju izvr iti. Neki proizvodi tako er sadr e polikarboksilnu kiselinu pobolj anu metakrilatnim skupinama. tartarsku kiselinu. .‡ Varijacije akrilatom poja anih materijala uklju uju one koji su potpuno samostvrdnjavaju i ili one koji su podlo ni kombinaciji svjetla/topline i samostvrdnjavanja. Za te materijale komponenta pra ka e op enito imati vrlo sitnu veli inu estica iako e fino a variati sukladno namijenjenoj funkciji. ija je svrha potaknuti reakciju samostvrdnjavanja akrilatne komponente. no postoji vjerojatnost primjene istog na ela s vr im materijalima kao to su dentalni restorativni materijali u budu nosti. Teku ina e sadr avati uobi ajenu polikarboksilnu kiselinu. kao i malu koli inu monomera koji se mo e me usobno vezati. vodu i HEMA. Ve ina njih su materijali za cementiranje ili podlaganje i va ni su tamo gdje nije mogu e pouzdano svjetlom zapo eti reakciju stvrdnjavanja.

.

. ne za stabilizaciju ravnote e vode. Cervikalne erozivne lezije ispunjene su akrilatom poja anim staklenoionomerima.‡ Slika 7. ve za odstranjivanje povr inske poroznosti i hrapavosti nastale uslijed oblikovanja. Prikazani su ispuni odmah nakon postavljanja i po etnog oblikovanja prije otpu tanja pacijenta. Povr ina je zape a ena nisko viskoznim akrilatom.

.

Valja uzeti u obzir da je do lo do lagane promjene boje koja se mo e povezati s primanjem vode u prvim mjesecima nakon postavljanja. . Ispuni jednu godinu nakon postavljanja.‡ Slika 8.

.

Akrilat se zatim aktivira svjetlom. Valja uzeti u obzir da obi no ima vi ka akrilata na gingivnom rubu koji mo e visjeti. treba ga odstaniti o trim no em prije otpu tanja pacijenta. .‡ Slika 17.

.

‡ Slika 18. . Vidljiv je relativni nedostatak translucencije.I samostvrdnjavaju eg staklenoionomera i za tita nisko viskoznim akrilatnim sredstvom za spajanje. Cervikalni ispun na gornjem lijevom o njaku fotografiran odmah po postavljanju s tipom II.

.

‡ Slika 19. jedan tjedan od postavljanja. Isti ispun nakon poliranja. Zna ajno je pobolj anje boje i translucencije nakon stvrdnjavanja staklenoionomera. .

.

Cervikalni ispun je izra en na gornjem . to pokazuje da ak nakon 6 mjeseci nije bio potpuno stvrdnut. staklenoionomer u o njaku je dehidrirao na povr ini nakon otprilike 10 minuta izlo enosti zraku. Cervikalni ispuni kod gornjeg lijevog sredi njeg lateralnog sjekuti a i o njaka. ‡ Slika 21. Me utim. kad je ispun ra en na lateralnom sjekuti u. Gornji sredi nji ispun izra en je prije vi e od godinu dana i bio je pravilno za ti en.‡ Slika 20. Ispun u o njaku je izra en 6 mjeseci prije toga i bio smatran stvrdnutim.

.

‡ Slika 21. . Cervikalni ispun je izra en na gornjem lijevom prvom pretkutnjaku prije tjedan dana i za ti en debelim slojem akrilata za spajanje. Bilo je malo ostataka akrilata na gingivnom rubu to je dovelo do ograni enog podru ja upale gingivnog tkiva.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful