P. 1
Analiza o Ostvarivanju Ekonomske Politike Crne Gore Za Devet Mjeseci 2008

Analiza o Ostvarivanju Ekonomske Politike Crne Gore Za Devet Mjeseci 2008

|Views: 62|Likes:
Published by mersoig

More info:

Published by: mersoig on Apr 26, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/26/2011

pdf

text

original

CRNA GORA VLADA CRNE GORE

SEKRETARIJAT ZA RAZVOJ

ANALIZA O OSTVARIVANJU EKONOMSKE POLITIKE CRNE GORE ZA DEVET MJESECI 2008. GODINE

Podgorica, oktobar 2008. godine

Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine

SADRŢAJ
UVODNE NAPOMENE ..................................................................................................................3 1. KONCEPT EKONOMSKE POLITIKE ZA 2008.GODINU-OPŠTI OKVIR POLITIKA I CILJEVA ....................................................................................................4 2. MAKROEKONOMSKI INDIKATORI ZA 2008.GODINU-OSTVARENJE ZA PERIOD JANUAR-SEPTEMBAR ........................................................................................5 3. EVROPSKE INTEGRACIJE ......................................................................................................6 4. JAVNE FINANSIJE ...................................................................................................................8 5. STRUKTURNE REFORME...................................................................................................... 11 5.1. SEKTOR PRIVREDE ....................................................................................................... 11 5.1.1. Prestrukturiranje i privatizacija ................................................................................. 11 5.1.2. Razvoj preduzetništva i malih i srednjih preduzeća ................................................. 12 5.1.3. Mreţne industrije ..................................................................................................... 12 5.1.3.1. Energetika .................................................................................................. 14 5.1.3.2. Transport i telekomunikacije ....................................................................... 17 5.1.4. Uredjenje prostora .................................................................................................... 21 5.1.5. Zaštita i unapredjenje ţivotne sredine ...................................................................... 21 5.1.6. Regionalni razvoj ...................................................................................................... 24 5.1.7. Razvoj informacionog društva .................................................................................. 25 5.1.8. Statistika .................................................................................................................. 26 5.2. FINANSIJSKI SEKTOR ..................................................................................................... 27 5.2.1. Bankarski sektor ....................................................................................................... 27 5.2.2. Nebankarski sektor................................................................................................... 28 5.3. TRŢIŠTE RADA .................................................................................................................. 29 5.3.1. Zaposlenost i trţište rada ......................................................................................... 29 5.3.2. Socijalna politika....................................................................................................... 29 5.3.3. Politika zarada i penzija ............................................................................................ 31 5.4. INVESTICIJE ..................................................................................................................... 33 6. REALNI SEKTOR .................................................................................................................... 36 6.1. Preradjivaĉka industrija i rudarstvo .................................................................................... 36 6.2. Turizam ............................................................................................................................. 38 6.3. Poljoprivreda, šumarstvo i vodoprivreda ............................................................................ 40 6.4. Gradjevinarstvo i stambeno-komunalna djelatnost ............................................................ 41 6.5. Trgovina ............................................................................................................................ 44 7. DRUŠTVENE DJELATNOSTI ................................................................................................. 45

Sekretarijat za razvoj

2

Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine

UVODNE NAPOMENE

Analiza o ostvarivanju Ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008. godine je uradjena u skladu sa Programom rada Vlade Crne Gore za 2008. godinu. Analiza je uradjena u skladu s Metodologijom za izradu kvartalnih izvještaja o realizaciji ekonomske politike. Korišćeni su zvanični podaci Zavoda za statistiku – Monstata, Centralne banke Crne Gore, Komisije za hratije od vrijednosti i većih preduzeća. U izradi dokumenta obezbijedjena je saradnja i usaglašenost ocjena i informatičke osnove sa resornim ministarstvima i drugim organima državne uprave i institucijama.

Sekretarijat za razvoj

3

Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine

1. KONCEPT EKONOMSKE POLITIKE ZA 2008.GODINU-OPŠTI OKVIR

POLITIKA I CILJEVA
Strateška orijentacija ekonomske politike za 2008.godinu jeste pridruţivanje EU i evroatlanskim integracijama. U tom okviru, kljuĉni strateški razvojni prioriteti su:  Implementacija principa odrţivog razvoja, uz rast ekonomskih sloboda i jaĉanje uloge privatnog sektora;  Jaĉanje vladavine prava kao preduslova izgradnje modernih institucija parlamentarne demokratije i zaštite osnovnih ljudskih vrijednosti i prava i  Poboljšanje ţivotnog standarda ponudom kvalitetnijih javnih usluga, kroz efikasne i odrţive sisteme obrazovanja, zdravstva i socijalne zaštite. Ekonomska politika za 2008.godinu u osnovi se bazira na:     Ekonomskom i fiskalnom programu za Crnu Goru 2007-2010. godine koji pripremaju zemlje koje su zakljuĉile Sporazum o stabilizaciji i pridruţivanju a nemaju status kandidata, Nacionalnoj Strategiji odrţivog razvoja; Strategiji regionalnog razvoja Crne Gore ; Strategiji razvoja informacionog društva i posebnim sektorskim strategijama razvoja.

Generalni cilj ekonomske politike za 2008.godinu je jačanje konkurentnosti privrede i povećanje ţivotnog standarda. Pojedinačni ciljevi Ekonomske politike za 2008. godinu su sljedeći: 1. Dinamičan ekonomski rast 2. Početak izgradnje infrastrukturnih objekata u oblasti energetike, saobraćaja, vodosnabdijevanja, čvrstog otpada i otpadnih voda. 3. Razvoj sjevernog regiona 4. Promocija modela javno privatnih partnerstava 5. Unapredjenje institucionalnog okvira za razvoj biznisa Projektovani makro-ekonomski indikatori za 2008.godinu su:
1. BDP u tekućim cijenama, mil.€ 2. Rast realnog BDP-a, % 3. Inflacija 4. Rast zaposlenosti (osobe), % 5. Stopa nezaposlenosti , % 6. Bilans razmjene robe i usluga - u mil.€, tekuće cijene 7. Bilans razmjene robe i usluga, % BDP-a 8. Spoljni dug - u mil.€ 9. Spoljni dug, % BDP-a 10. FDI – net, u mil.€ 11. FDI – net, % BDP-a 2008. 1 2.528,73 7,0 4,0 3,7 10,8 -841,20 -33,27 504,00 19,97 793,79 31,39

1

MONSTAT je objavio konaĉne podatke o BDP-u za 2006.godinu, što je uslovilo reviziju procijenjenog BDP-a za 2007. i projektovanog za 2008.godinu.

Sekretarijat za razvoj

4

2% više u odnosu na isti period prošle godine. prema raspoloţivim podacima za devet mjeseci. pri ĉemu je najviši nivo inflacije imala Slovenija 5. Prema podacima Eurostata.2 mil. a izvoz u vrijednosti od 312. rasta cijena usluga i povećanja agregatne traţnje.2 134. karakteristiĉan je i za treći kvartal 2008.6 Izvor: Monstat Rast potrošaĉkih cijena u Crnoj Gori dominantno je pod uticajem globalnih trendova porasta cijena poljoprivrednih proizvoda i energenata. što je niţe u odnosu na godišnju inflaciju iz jula i avgusta 2008.957.8 09. Odrţava se trend porasta zaposlenosti.godine bilo je 168.godine.1 99. Inflacija mjerena indeksom potrošaĉkih cijena u septembru 2008.8 99.8 i 10.OSTVARENJE ZA PERIOD JANUAR-SEPTEMBAR Snaţan rast ekonomske aktivnosti. najniţe godišnje stope inflacije u septembru su zabiljeţene u Holandiji 2. Vlada Crne Gore je utvrdila odreĊene mjere iz oblasti fiskalne politike. što je za 5..5 8.7 09. Po podacima Zavoda za zapošljavanje Crne Gore u septembru 2008.8 109.godine na evidenciji je bilo 28.2008 12. podsticaje za programe subvencioniranja.godinu 7. a najviše u Letoniji 14.6% respektivno).2 116.2008 07.4%.7%.4 09.9 114.5%.€. a u periodu januar-avgust 2008.2 12. To ukazuje na stvaranje unaprijeĊenog ekonomskog ambijenta podsticajnog za preduzetništvo i investiranje. MeĊu zemljama Evropske Unije. praćen budţetskom stabilnošću i rastom poreskih prihoda. ocjenjuje se da je bruto domaći proizvod.2007 108. MeĊutim. rast aktivnosti u oblasti usluţnih djelatnosti sa porastom turistiĉkog prometa.1%.0 97.8 10.3 100. inflacija u Eurozoni je iznosila 3. OSNOVNI MAKROEKONOMSKI INDIKATORI ZA 2008.328. struktura nezaposelnih lica je nepovoljna.0 % realno više u odnosu na isti period prošle godine (projekcija za 2008.0 101.0%.€ manji za 27.645.4 109.7% i Bugarskoj 11.2007 110. kao i dugoroĉne politike koje su usmjerene na stimulisanje povećanja poljoprivredne proizivodnje i eliminisanje energetske zavisnosti.2%.8 101.2008 08.3 119. obima prometa u saobraćaju. u septembru je u uslovima izvjesnog smanjenja cijena energenata i poljoprivrednih proizvoda.3 mil.2007 106. U avgustu 2008. što ukazuje na to da mjere podrške preduzetništvu i novom biznisu daju rezultate.8 109.6%.godine u odnosu na decembar prošle godine iznosila je 6.godine pokazuju da je ostvaren obim robne razmjene s inostranstvom u vrijednosti od 1. Iz odnosa ostvarenog uvoza i izvoza ostvaren je deficit robne razmjene s inostranstvom u vrijednosti od 1. Pritom je ostvareni uvoz robe u vrijednosti od 1. uz visok nivo stranih direktnih investicija.2 118. a stopa nezaposlenosti je svedena na nivo od 10.€.4 116.8% i Njemaĉkoj 3.5 106. kao sintetiĉki pokazatelj privredne aktivnosti. što se vidi iz tabele: Sekretarijat za razvoj 5 .9 101.6 108. što je za 8. Raspoloţivi podaci za period januar-avgust 2008.7 08.GODINU .9 100.0 42.0 114. dostigao nivo od 2.9 mil.6 mil.4 101.0 6.2% manje u odnosu na isti mjesec prošle godine.2007 110.09.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine 2. Rast bruto domaćeg proizvoda u ovom periodu dominantno je opredijelio. broj nezaposlenih se i dalje smanjuje. a u odnosu na isti mjesec prošle godine (godišnja inflacija) 8.9 117. te korekcija cijena u oblasti energetike i telekomunikacija.0%).6 112.276 nezaposlenih lica.4%.2 100.5 117. ograniĉenja izvoza strateških poljoprivrednih proizvoda.€ viši za 15.8 01.2008 101.godine (10. Kretanje indeksa potrošačkih cijena Struktura % Indeks potrošačkih cijenaukupno Hrana i bezalkoholna pića Odjeća i obuća Stanovanje Prevoz Komunikacije 07.0%).8% viši u odnosu na uporedni period prošle godine.6 109.2008 09.332. koji je pogodio i razvijene i nerazvijene zemlje.2 mil.09.6% na godišnjem nivou (planirano 2. što je za 9. MeĊutim.1 134.2 129. Rast inflacije nije karakteristiĉan samo za Crnu Goru.2008 08. trgovini i radova u graĊevinarstvu. u odnosu na isti period prošle godine ostvaren je rast zaposlenosti od 6.€ koji je za 33.488 zaposlenih.2007 108.7 100.5 101.2008 01. U stabilnom i stimulativnom privrednom ambijentu. već je u uslovima finansijske krize postao globalni problem. došlo do odreĊenog smirivanja inflacije u Eurozoni. Istovremeno.6 100.7%. U cilju smanjivanja rizika od nepovoljnih eksternih uticaja na makro-ekonomska kretanja.

godine ostvaren je ukupan priliv stranih direktnih investicija u iznosu od 592.godine. godine.38 -995.godinu).€ neto priliva.27 I-VIII 2008 312.  U skladu sa Sporazumom o stabilizaciji i pridruţivanju. a smanjen udio ulaganja u nekretnine.godine kao i upotpunjeni Prilog godišnjem izvještaju EK o napretku Crne Gore u 2008.27 1. Znaĉajan korak u završnoj fazi pregovaraĉkog procesa je 6    Sekretarijat za razvoj . oblasti inovacija.€. energetici i regionalnom razvoju.20 105.7% u odnosu na procijenjeni BDP za 2008. što je inaĉe karakteristika za privrede u usponu. godine.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Trgovinski bilans . preteţno uĉestvuje oprema za realizaciju investicionih i drugih projekata ĉiji se multiplikativni efekti tek oĉekuju. koja opredjeljuje nivo deficita. socijalnoj saradnji. uz smanjenje uĉešća u bruto domaćem proizvodu (15.9 mil. godine (NPI) kao plan implementacije SSP.428.26 115. kao zajedniĉkih tijela Evropske komisije i Vlade Crne Gore. povećan je udio ulaganja u preduzeća i banke.€. Krajem septembra 2008.0 mil.332.34 1.72 Izvor: Monstat U strukturi uvozne komponente. Privremeni sporazum o trgovini i srodnim pitanjima između Evropske zajednice i Crne Gore poĉeo je da se primjenjuje od 1. kao i o saradnji u audio-vizuelnoj oblasti. na kojima je razmatran napredak Crne Gore u tim oblastima.98 INDEX 72.11 1. Ĉetiri privremena pododbora su odrţali sastanke na kojim je konstatovano da obje ugovorne strane uspješno i u potpunosti primjenjuju Privremeni sporazum. što ukazuje na nastavljanje trenda dobrog interesovanja potencijalnih investitora za ulaganja na ovom podruĉju.645. Odrţani su sastanci Unaprijeđenog stalnog dijaloga predstavnika Evropske komisije i Crne Gore o: pravdi. Vlada je u junu 2008. za devet mjeseci 2008.56 -1. razvoju ljudskih resursa i kulturnoj saradnji. Veće je interesovanje za ulaganja u manje razvijene regione Crne Gore.957.88 18. Prema podacima Centralne banke Crne Gore uperiodu januar-avgust 2008.84 62. kretanju radnika. Evidentno je da se odrţava i visoko uĉešće pojedinih stavki koje se odnose na uvoz trajnih dobara i robe široke potrošnje. 3. odnosno 381. slobodi i bezbjednosti. informatiĉkom društvu i mreţi elektronskih komunikacija. odvijaju se prema utvrĊenom planu. ţivotnoj sredini.22 133.g. opredijeljene su obavezama preuzetim potpisivanjem Sporazuma o stabilizaciji i pridruţivanju i Privremenog sporazuma o trgovini i srodnim pitanjima izmeĊu Evropske zajednice i Crne Gore. EVROPSKE INTEGRACIJE Aktivnosti u okviru procesa stabilizacije i pridruţivanja EU. U strukturi ukupnog priliva stranih direktnih investicija.0 mil. što je rezultat aktivne politike u ovoj oblasti i samog porasta bruto domaćeg proizvoda. januara 2008.godine spoljni dug je iznosio 453.22 1. kao i dinamikom zadataka predviĊenih Ekonomskom politikom za 2008.€ OPIS Izvoz Uvoz Obim razmjene (1+2) Trgovinski bilans Pokrivenost uvoza izvozom I-VIII 2007 432. usvojila Nacionalni program za integraciju Crne Gore u EU za period 2008-2012. u odnosu na kraj prošle i poĉetak ove godine.860. Pregovori o pristupanju Crne Gore Svjetskoj Trgovinskoj organizaciji (STO). Vlada je usvojila i Prvi Izvještaj o realizovanim aktivnostima iz NPI u oblasti normativnog i regulatornog okvira za period januar – jul 2008.u mil.84 30.godinu i Nacionalnim programom za integraciju. U Briselu je konstituisan Privremeni odbor za praćenje Privremenog sporazuma i osnovano pet privremenih pododbora. Usvojena je Strategija upravljanja dugom za period 2008-2010.

000 € za Crnu Goru. od strane Komisije. Usvojeni su finansijski prijedlozi o sprovoĊenju tri regionalna projekta iz oblasti smanjenja rizika od katastrofa. godinu.0mil. koji je rezultat zajedniĉkog rada SEI i partnerskih nevladinih organizacija. Institucije koje su korisnice ovih projekata pripremaju radne planove o aktivnostima u narednom periodu. spoljne odnose Unije. Rok za podnošenje IPA 2009 opisa projekata je decembar 2008. Crna Gora . UraĊen je Nacrt finalnog Izvještaja kojim je prezentiran visok stepen usaglašenosti spoljnotrgovinskog reţima Crne Gore sa sporazumima STO i potpisan je Sporazum sa Evropskom komisijom o pristupu trţištu roba i usluga.godine postale operativne. Vlada je usvojila Akcioni plan za realizaciju Komunikacione strategije za 2008. Potpisivanje Finansijskog sporazuma izmeĊu Zajednice Evropskih drţava i Vlade Crne Gore o realizaciji projekata u okviru IPA 2008 se oĉekuje u decembru 2008. Crna Gora uĉestvuje i u dva transnacionalna programa.Odluka o odobravanju projekata u okviru Programa IPA 2008 donešena je na IPA komitetu 29. zajedno sa zemljama iz okruţenja kao i sa zemljama ĉlanicama EU. godine za Višekorisničku IPA (Multibeneficiary IPA – MB IPA). a prvi pozivi za dostavljanje projekata za date programe će biti objavljeni krajem 2008. U toku rada na finalizovanju Predloga projekata za IPA 2008. kako bi zajedniĉke prekograniĉne strukture do kraja prve polovine 2008.Albanija su. zajedno sa korisnicima. U okviru realizacije projekata iz Programa IPA 2007 otpoĉele su aktivnosti vezane za implementaciju tri twining projekta: 1)Reforma pravosuĊa. formirana je indikativna lista od 12 predloţenih projekata ukupne vrijednosti 24. 2)Borba protiv organizovanog kriminala i korupcije i 3)UsklaĊivanje zakonodavstva.godine. povratka izbjeglica i javne uprave (ReSPA).Sekretarijat za evropske integracije je.godine. Pritom je od posebnog znaĉaja potpuna i taĉna implementacija Sporazuma o readmisiji i viznim olakšicama. Crna Gora – Bosna i Hercegovina.Projekti u okviru IPA 2007 programa su u fazi pripreme objavljivanja tendera za prikupljanje ponuda za realizaiju projekta i njihova implementacija će poĉeti poĉetkom 2009. javni red i bezbjednost. Potpisivanje finansijskog sporazuma za IPA Jadranski prekograniĉni program. kako bi nakon procesa konsultacija unutar EK bili odobreni na proljeće 2009.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine   potpisivanje Protokola o zakljuĉivanju bilateralnog sporazuma izmeĊu Narodne Republike Kine i Crne Gore o pristupanju STO. Evropska komisija kandiduje Crnu Goru za konaĉno ukidanje viza nakon što se ispune zahtjevi iz Mape puta Evropske unije za ukidanje viza zemljama regiona. Evropska Komisija je opredijelila iz regionalnih CARDS programa 2005 i 2006.7 mil. poĉetkom septembra.godina 620.        Sekretarijat za razvoj 7 . Crna Gora uĉestvuje u Jadranskom susjedskom programu saradnje.koji će biti proslijeĊeni Evropskoj komisiji na odobravanje i potpisivanje ugovora koji se oĉekuje u novembru 2008. godine. Intenzivirane su aktivnosti u oblasti implementacije Komunikacione strategije za informisanje javnosti o procesu evropskih integracija u Crnoj Gori. U narednom periodu se oĉekuje finalizacija opisa projekata uz podršku CDP projekta.I komponenta IPA 2009 programa. godine.€. dobili pozitivno mišljenje i zvaniĉno odobreni na IPA Komitetu u Briselu. reciprocitet i regionalnu usklaĊenost. bio zaduţen za revidiranje i tehniĉko unapreĊenje opisa projekata.Hrvatska i Crna Gora .€. godine. Na Vladi je usvojen finansijski sporazum za ova dva transnacionalna programa. Prijedlog projekata IPA 2008 koji obuhvata 13 projekata vrijednosti 28. podnijet je na usvajanje Evropskoj komisiji. godine. Programski dokumenti za prekograničnu saradnju sa susjednim drţavama Crna Gora Srbija. Za Programiranje sredstava raspoloţivih kroz IPA 2009 . septembra 2008. de facto je ozvaniĉilo poĉetak implementacije ovog programa. Otvoren je Dijalog o liberalizaciji viznog reţima između Evropske zajednice i Vlade Crne Gore. a glavne preporuke se odnose na ilegalne migracije. Evropska komisija je usvojila Višekorisniĉki višegodišnji indikativni planski dokument za period 2008 – 2010. godine. Potpisivanje finansijskih sporazuma ozvaniĉilo je poĉetak implementacije ovih programa.

Box 1 . UnapreĊenje transparetnosti i kontrole trošenja javnih resursa. Organizovane obuke sluţbenika za buduće aktivnosti na procesu evropskih integracija.  Program za razvoj kapaciteta . u periodu januar-septembar 2008.Evropske integracije Rezultati: Privremeni sporazum o trgovini i srodnim pitanjima između Evropske komisije i Crne Gore uspješno se primjenjuje od 1.CDP (Capacity Development Programme) u kontinuitetu usmjerava aktivnosti na podršku razvoju institucionalnih i administrativnih kapaciteta u Crnoj Gori za proces evropskih integracija.shodno politici uravnoteţenog budţeta. Dostavljeni predlozi za Programiranje sredstava raspoloţivih kroz IPA 2009. Za prelazak Crne Gore na decentralizovani implementacioni sistem (DIS). godine. Smanjenje uĉešća spoljnog duga u odnosu na procijenjeni BDP za 2008. neophodno je. U implementaciji je uvođenje Decentralizovanog implementacionog sistema (DIS). posebno graĊenju i jaĉanju struktura za implementaciju Sporazuma o stabilizaciji. Program razvoja kapaciteta relizuje Projekat prilagoĊavanja organizacionog modela rada i jaĉanje administrativnih kapaciteta Skupštine Crne Gore. januara 2008. Usvojen je Nacionalni program za integraciju Crne Gore u EU za period 2008-2012 (NPI).godine. Nastavak implementacije Kapitalnog budţeta i Programskog budţeta. kao najvaţnijeg instrumenta za voĊenje makroekonomske politike. pored stvaranja dodatnog prostora privredi za investiranje. Dinamiziranje priliva budţetskih sredstava kao i prihoda lokalne samouprave. Smanjenje fiskalnog opterećenja na ekonomiju i domaćinstva. predstavljaju kontinuitet dosadašnjih aktivnosti u ovoj oblasti i usmjerene su na stvaranje unaprijeĊenog ekonomskog ambijenta. IPA komitet je donio Odluku o odobravanju projekata u okviru Programa IPA 2008.  4. Na osnovu Okvirnog sporazuma. ima za cilj i uspostavljanje dugoroĉne kontrole nad drzavnim rashodima. realizovano je:        Integrisanje dosadašnjih vanbudţetskih fondova u sistem drţavnog Budţeta. U skladu sa projektovanim ciljevima. u oblasti javnih finansija. Vlada je donijela Odluku o imenovanju Nacionalnog IPA koordinatora (NIPAC) i Sluţbenika za akreditaciju (CAO). radi harmonizacije nacionalnog zakonodavstva sa Acquis communitaire-om.godinu. Uspostavljene strukture za implementaciju susjedskih programa prekograniĉne saradnje. Završen izbor zemalja za implementaciju Twinning projekta iz IPA 2007 programa. formiranje i odreĊenih struktura. obezbjeĊuje se veća konkurentnost ekonomije i dodatno privlaĉenje direktnih stranih investicija. ostvaruju ciljevi projektovani Ekonomskom politikom za 2008.godinu.bez ugroţavanja fiskalne odrţivosti Budţeta. Sekretarijat za razvoj 8 .Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine  U toku je uvođenje Decentralizovanog implementacionog sistema (DIS) sa indikativnim planskim okvirom. stimulativnog za preduzetništvo i investiranje. Postepenim smanjenjem poreskih opterećenja. Poĉetak implementacije Srednjoroĉnog okvira budţetske potrošnje. pored izgradnje kapaciteta za programiranje sredstava. omogućilo je stabilno funkcionisanje svih korisnika i uĉesnika javne potrošnje i redovno izmirenje obaveza prema meĊunarodnoj zajednici. Ministarstva inostranih poslova i Biroa za informacije Vlade Crne Gore. SprovoĊenje poreskih reformi. osnovana zajedniĉka koordinaciona tijela za praćenje primjene. JAVNE FINANSIJE Postignuti rezultati u periodu januar-septembar tekuće godine ukazuju da se. Realizovane mjere fiskalne politike. usvojen prvi izvještaj o implementaciji NPI ze period januar-jul 2008. a uslijedile su odluke o imenovanju Nacionalnog sluţbenika nadleţnog za ovjeravanje programa (NAO) i Nacionalnog sluţbenika nadleţnog za ovjeravanje (PAO). Funkcionisanje odrţivog sistema javnih finansija.

46 27.64 mil.63 0.25 3. pojedincima.55 4.22 7.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Pregled ostvarenih tekućih prihoda i izdataka Budţeta za period od 1.47 mil.75 226.52 1.92 160. naknade.02 2. dok su svi ostali izdaci imali oĉekivanu i uobiĉajenu dinamiku.51 0.70 13.04 0.07 1.88 1.69 2.86 56.55 0.55 3. kapitalni izdaci (iz Budţeta i Kapitalni budţet) iz kvartala u kvartal biljeţe znaĉajan rast.68 0.88 0.93 53. iznosili su 817.91 mil.€ i ostalih prihoda 52.53 10.91 92.20 1.79 1.54 6.66 411.58 39. primici otplate kredita i ostali prihodi).godine . što ukazuje na poboljšanje poreske discipline i suzbijanje sive ekonomije.17 77.91 4.28 83. Dugovanja poreskih obveznika svedena su na mjeseĉno neizmirene obaveze.84 231.06 1.66 mil.34 2.62 10.42 7.56 6.38 11.5% a svi ostali prihodi 9.14 1.18 23.14 2.37 8.25 283.57 222.57 0.24 mil.80 335.33 8.25 Tekući prihodi Budţeta (Budţet Crne Gore i drţavni fondovi) za devet mjeseci 2008.75 2.26 29.16 II kvartal 3 328.10 85. procijenjeno je na osnovu plana opština za 2008.9 mil.66 100.67 239.13 2.73 3.€ odnosi se na transfere za socijalnu zaštitu (226.33 3. U strukturi ostvarenih prihoda porezi uĉestvuju sa 66.22 15.03 12.15 312.24 50.68 6.96 3.€ i iz kvartala u kvartal biljeţi najviše stope rasta.29 11.14 0.40 38.80 Ukupno (2+3+4) 5 942.15 20.90 53.Ostvarenje Budţeta lokalnih samouprava u ovom periodu.70 18.77 5.61 7.88 mil.08 20.€.25 2.3% ili 615.91 92.12 7.€.45 0.97 1.53 15.51 28.79 2. pojedincima.84 mil.92 64.86 67.58 28.22 0.godine.4%.33 7.63 52.31 6.41 8. delikventnog duga koji je nastao u ranijim periodima.88 89.48 0.76 13.59 mil. od ĉega PDV 35.50 4.91 %u BDP-u 7 31.43 % učešća 6 100.93 0. U strukturi izdataka.41 32. naknada 93.67 mil.97 3.00 2. Od poĉetka godine naplaćeno je oko 77.10 2.72 10.01.60 1.€ tzv.00 50.80 3.08 6.68 2.€).20 5.84 4.86 69.76 11.00 0. transfere institucijama.01 0.6%.93 18. U strukturi izdataka Budţeta 75.32 5.00 66. Procijenjeni nivo javne potrošnje finansiran je prihodima od poreza u iznosu od 687. taksi 28.12 mil.26 36.07 0.03 13.37 28.53 2.godine.87 11.83 20.34 9. doprinosa 231. nevladinom i javnom sektoru Kapitalni izdaci Kapitalni budţet Crne Gore Pozajmice i krediti Otplata garancija Rezerve 2 254. do 30.55 1. doprinosi 24.€).72 15.40 2. Dominantan uticaj na visinu tekućih prihoda i dalje ima PDV koji je za devet mjeseci iznosio 335.03 2.00 0.46 0.64 0. bruto zarade (231.68 0.98 39.31 21.65 9.59 3.70 136.64 32.93 15.28 625.47 III kvartal 4 358.€.06 mil.70 0.74 0.2008.21 7.80 0.00 0. ostvarenja opštinskih budţeta u prethodnim godinama i ostvarenja u prvom polugoĊu 2008. NVO i javnom sektoru (92.00 114.93 20.67 0.93 35.63 mil.23 1.€.36 23.56 24.40 171.24 22.1% (takse.24 3.16 0.01 34.09 98.17 141.09.79 8.28 mil.97 1.56 3.€.30 1.46 0.98 12.0 mil.20 27.69 225.02 2.67 24.€ Ostvarenje januar-septembar 2008.godinu.69 0.€.92 11.18 2.88 6.50 3. godine procijenjena je na iznos od 941.08 107.01 74.31 231.godine iznosili su 942.46 5.14 144.1 86.64 4.31 27.69 1.94 6.04 7.82 77.40 27.€.47 13.u mil. Sekretarijat za razvoj 9 .40 14. Konsolidovana javna potrošnja u periodu januar-septembar 2008.86 10.67 0.72 5.20 817.39 0.80 7. OPIS I kvartal 1 Tekući prihodi Porezi  Porez na dohodak fiziĉkih lica  Porez na dobit pravnih lica  Porez na promet nepokretnosti  PDV  Akcize  Porez na medjunarodnu trgovinu  Ostali porezi Doprinosi  Doprinosi za PIO  Doprinosi za zdravstvo  Doprinos za osiguranje od nezaposlenosti  Ostali doprinosi Takse Naknade Ostali prihodi Primici od otplate kredita Izdaci Tekući izdaci  Bruto zarade  Ostala liĉna primanja  Rashodi za materijal i usluge  Tekuće odrţavanje  Kamate  Renta  Subvencije  Ostali izdaci Transferi za socijalnu zaštitu Transferi institucijama.€) i kapitalne izdatke (64.20 28.46 0.25 0.€).79 72.40 0.28 2. Konsolidovani izdaci Budţeta za devet mjeseci 2008.83 79.75 50.

o7 mil. raĉunarska oprema.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Tekući javni prihodi procijenjeni su u iznosu od 1099.godine.kojim se vrši usklaĊivanje postojećih propisa sa Acquis-om communitaire. u zavisnosti od sloţenosti. od ĉega unutrašnji dug iznosi 474. od ĉega porezi iznose 687. brašno.Unutrašnji dug će rasti i u narednom periodu usljed restitucije i preuzimanja obaveza preduzeća.38 mil.06 mil.258. Zakon o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje kojim se na jedinstven naĉin uredjuje sistem obezbjedjivanja sredstava za finansiranje obaveznog socijalnog osiguranja.€ ili 31.06 mil. naknade.godinu prema kojem se izvorni prihodi BuĊeta planiraju u iznosu od 1.septembar 2008. kao i odreĊene preporuke vezane za finansiranje projekata i davanje garancija.0%. Predloţenim Zakonom vrši se smanjenje stope poreza na dividende i udjele u dobiti (sa 15% na 9%).godinu. doprinosi 231.       Sekretarijat za razvoj 10 . meso. ostali prihodi (takse. uz obezbjedjenje fiskalne odrţivosti Budţeta:  Zakon o izmjenama i dopuna Zakona o PDV-u kojim je. U listu proizvoda koji se oporezuju po sniţenoj stopi PDV-a ukljuĉeni su hrana za odojĉad. Egalizacioni fond se formira iz prihoda od poreza na dohodak fiziĉkih lica u visini od 11% ukupno naplaćenih prihoda po tom osnovu i prihoda od poreza na promet nepokretnosti u visini od 20% ukupno naplaćenih prihoda po tom osnovu. TakoĊe. dok spoljni dug iznosi 453. Buţetima jedinica lokalne samouprave i Egalizacionom fondu u srazmjeri 30. nautiĉkog turizma i zaštite ţivotnog standarda gradjana.€ ili 16. Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o porezu na dohodak pravnih lica. znaĉaja i uslova rada. Prema izmijenjenim rješenjima.0%. prije svega zbog usvajanja Zakona o obeštećenju korisnika prava iz penzijskog i invalidskog osiguranja kojim je planirana isplata zaostalih penzija u ukupnom iznosu od oko 100 mil. što treba da doprinese povoljnijem ambijentu za inostrana ulaganja i razvoj trţišta kapitala.7 % procijenjenog BDP. servisne usluge u marinama.0% na 7.godine. Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o finansiranju lokalne samouprave kojim se uredjuju izvori sredstava i naĉin finansiranja poslova lokalne samouprave i obezbjedjuje visok stepen fiskalne decentralizacije na lokalnom nivou. a izmijenjen je i naĉin raspodjele prihoda po tom osnovu.0%.€.godinu.0%. kojom se definišu smjernice za upravljanje dugom i gotovinom. ostali prihodi i primici od otplate kredita) 180. za jedan broj proizvoda i usluga izvršeno smanjenje stope PDV-a sa 17.63 mil. U cilju boljeg upravljanja drţavnim dugom Usvojena je Strategija za upravljanje dugom za period 2008-2010 god.1 mil.godinu zbirna stopa doprinosa za PIO iznosi 21.jula i ljekova i medicinskih sredstava koje ne finansira Fond zdravstva do 31. predlaţe se mogućnost korišćenja poreske olakšice za ulaganja u stalna osnovna sredstva koja se koriste za proizvodnju energije iz obnovljivih izvora i energetsku efikasnost. odgovornosti. Ovim zakonom izvršeno je i smanjenje stope doprinosa koje treba da se realizuje postupno do 2010.€.0% i za osiguranje od nezaposlenosti 1. ovim izmjenama je omogućena primjena nulte stope kod isporuke hljeba do 31. u odnosu na sredstva planirana BuĊetom za 2008.6% procijenjenog BDP za 2008.maja 2008. Takodje.0%:20. i veći su za 130. Prihodi od ovog poreza pripadaju Budţetu Drţave.€ i evidentiranja obaveza prema komercijalnim bankama. Zakonom je promijenjen naĉin obezbeĊivanja sredstava Egalizacionog fonda i kriterijumi za njihovu raspodjelu.€ ili 15.0 mil.3% procijenjenog BDP. za zdravstveno osiguranje 12. Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o Budţetu Crne Gore za 2008. Dţavni dug Crne Gore na 30.€.godine iznosio je 928.€.€ .0% na 3.9 mil. Za 2008.u ovom periodu je otpoĉela implementacija više zakona i podzakonskih akata. Zakon o izmjenama i dopuna Zakona o porezu na promet nepokretnosti kojim je izvršeno povećane stope sa 2.0%. u cilju podsticaja razvoja informatiĉkog društva. Nastavlja se trend blagog smanjenja uĉešća spoljnog duga u procijenjenom bruto domaćem proizvodu dok uĉešće unutrašnjeg duga raste. svrstani u 38 platnih razreda što je uticalo na povećanje bruto zarada za oko 30.0%:50. Zakon o izmjenama i dopuna Zakona o drţavnim sluţbenicima i namještenicima koji su.53 mil.0%. kojima se unapredjuje poslovni ambijent.€. prije svega Ţeljeznice Crne Gore AD.shodno odredbama izmijenjenog Zakona o budţetu. Polazeći od postignutih rezultata i potrebe sprovoĊenja daljih reformi.

Na osnovu prethodno usvojenog programa restrukturiranja pokrene postupak privatizacije za: »Luku Bar« AD.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine     Zakon o potvrĊivanju Evropske povelje o lokalnoj samoupravi. Poboljšanje poreske discipline i suzbijanje sive ekonomije.stvara povoljniji ambijent za razvoj dobrovoljnog penzionog osiguranja i na sistemski naĉin ureĊuje plaćanje obaveznih doprinosa za penziono i invalidsko osiguranje za poljoprivrednike kojima je to osnovno zanimanje.Javne finansije Rezultati:  Dinamiĉan rast budţetskih prihoda. STRUKTURNE REFORME 5. Bar. N. a u tom okviru.G. 5. Stabilno voĊene javne finansije. takoĊe. Do sada je privatizovano više od 85% drţavnog kapitala. lica angaţovana u javnim radovima). «Montenegro airlines» DOO Podgorica. SEKTOR PRIVREDE 5. Uredba o olakšicama za plaćanje doprinosa za obavezno socijalno osiguranje poljoprivrednika. HTP 11 Sekretarijat za razvoj . Dokumenat ima za cilj oĉuvanje i unapreĊenje sistema lokalne samouprave i prihvatanje savremenih rješenja do kojih se u tom pogledu došlo u razvijenim demokratskim zemljama Evrope. Uredba o visini naknada. Primjena novih zakonskih propisa kojim se unapredjuje poslovni ambijent.1. »Ţeljeznicu Crne Gore“ AD Podgorica. potpiše i ratifikuje Evropsku povelju o lokalnoj samoupravi. naĉinu obraĉuna i plaćanja naknada zbog zagaĊivanja ţivotne sredine kojom je . Predloţenim rješenjima se. ukazuje na kvalitet i djelotvornost procesa. Prestrukturiranje i privatizacija Prestrukturiranje preduzeća ima za cilj ubrzanje njihove trţišne transformacije i osposobljavanje za sprovoĊenje privatizacije. Relativno veliki broj uspješno završenih privatizacija sa renomiranim stranim vlasnicima i investitorima i kvalitetnim programima razvoja. Crna Gora je prilikom pristupanja u ĉlanstvo Savjeta Evrope.1. te postupak privatizacije za: HTP „Budvanska rivijera“ AD Budva. izmeĊu ostalog . Aktuelni su procesi restrukturiranja većih sistema (Luka Bar. Nacrt Zakona o izmjenama i dopunama Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje.   Obnovi tender za Jadransko brodogradilište AD Bijela. uz odrţavanje trenda interesovanja stranih investitora za ulaganja kroz proces privatizacije.godinu utiĉe se na konkurentnost i efikasnost funkcionisanja društava i podsticanje stranih ulaganja i preduzetništva u svim oblastima.1. Realizacijom Plana privatizacije za 2008. preuzela obavezu da u roku od dvije godine. programi usluga poslovnog savjetovanja (BAS). tehnološki viškovi.I. godina. Montenegro-airlines). Uredba o poreskim olakšicama za zapošljavanje pojedinih kategorija nezaposlenih lica (invalidi. Elektroindustrija «Obod» AD Cetinje i Institut « Dr Simo Milošević»AD Igalo. lica starija od 50. Tekuće aktivnosti se odvijaju u okviru obaveza da se:  Nastavi sprovodjenje objavljenih tendera za sljedeća društva «Montepranzo-Bokaprodukt» AD Tivat. kao i domaća i pravna fiziĉka lica prilikom registracije motornih vozila na teritoriji Crne Gore. Ţeljeznica. U cilju daljeg sprovoĊenja poreskih reformi utvrĊen je: Prijedlog Zakona o izmjenama i dopunama Zakona o akcizama kojim je izvršeno usklaĊivanje sa relevantnim propisima Evropske Unije iz ove oblasti .definisana obaveza plaćanja eko naknade koju plaćaju domaća i strana pravna i fiziĉka lica prilikom ulaska na teritoriju Crne Gore.ĉija rješenja polaze od principa da osiguranik obaveznog penzionog i invalidskog osiguranja plaća doprinos samo po jednom osnovu. Smanjenje uĉešća spoljnog duga u procijenom bruto domaćem proizvodu. Pobjeda AD Podgorica. i podrška postprivatizacionom prestrukturiranju.   Box 2. Realizuju se programi jaĉanja upravljaĉkih funkcija u preduzeću (TAM).

Fond je tokom proteklog perioda finansirao projekte 2 opštine: Opština Plav sa 250. – 2010.01. kompleksa „Mediteran“ na Ţabljaku. Ulcinj.  Na osnovu donijetih odluka Savjeta za privatizaciju nastavi priprema tendera za sljedeća društva: »Duvanski kombinat» AD Podgorica. kontinuirano se sprovodi kroz postojećih i formiranje novih mikro.631.godinu. Programi restrukturiranja većih sistema (Luka Bar. godine.09. posredstvom i uz garancije poslovnih banaka.  Institucionalnu podršku za razvoj malih i srednjih preduzeća kroz unaprjedjenje kapaciteta regionalnih/lokalnih biznis centara. Box 3 – Prestrukturiranja i privatizacija  Rezultati: Realizuje se Plan privatizacije za 2008. Fond je tokom 2008.00€ i Opština Budva sa 602. i „Evropskom poveljom za mala i srednja preduzeća”. nastavljene su ranije zapoĉete i definisane nove aktivnosti u oblasti razvoja malih i srednjih preduzeća i preduzetništva koje se odnose na:  Stvaranje stabilnog i stimulativnog ambijenta za razvoj preduzetništva i malih i srednjih preduzeća . Ostrva Ada Bojana.00€.2. pripremu pilot projekata za razvoj klasterskog povezivanja. DOO « Montenegro bonus» Cetinje. Ţeljezara. vojnog odmarališta „Ostrvo cvijeća“Tivat. koja će pruţati integrisane usluge podrške poslovanju i inovacijama. Tokom 2008. 01. « Institut crne metalurgije» AD Nikšić.000. uz zadrţavanje većinskog drţavnog vlasništva.godine. na osnovu Odluke Vlade Crne Gore.2008.Operativni plan za realizaciju Programa »Eliminisanje barijera za razvoj preduzetništva u Crnoj Gori«.75 mil. kompleksa bivše kasarne „Orjenski bataljon“ u Kumboru.godine realizovao 5 ovakvih projekata u ukupnom finansijskom iznosu 1. «Zora» DOO Berane AD «Marina» Bar. Montenegro-airlines).724 €.   5. formiranje Evropskog centra za informacije i inovacije. Objavljeni su javni pozivi za izraţavanje interesovanja za dugoroĉni zakup: Velike plaţe. kao i društva „Luštica Development“ AD Podgorica. kroz stvaranje jedinstvene mreţe.30.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine „Ulcinjska rivijera“ AD Ulcinj. razvoj Zavod za zapošljavanje Crne Gore je Programom samozapošljavanja u periodu od. malih i srednjih preduzeća.Po osnovu Konkursa za finansiranje infrastrukturnih i ekoloških projekata lokalnih uprava otkupom emitovanih obveznica . . Sekretarijat za razvoj 12 .1.67 mil. U skladu sa osnovnim razvojnim dokumentima “Strategijom razvoja malih i srednjih preduzeća 2007. malih hidroelektrana kao dijela imovine »Elektroprivrede Crne Gore« AD Nikšić. «Barska plovidba» Bar.€. Razvoj preduzetništva i malih i srednjih preduzeća Politika jaĉanja privatnog sektora i razvoja preduzetništva. €. Fond za razvoj je posredstvom i uz garancije poslovnih banaka donio odluke o finansijskoj podršci za 56 preduzeća u ukupnom iznosu od 7. Ograničenja: Potreba donošenja sistemskih rješenja iz oblasti svojinsko-pravnih odnosa. Vojnog odmarališta „Bigovo“ u zalivu Trašte. vojno-turistiĉkog kompleksa „Valdanos“ Ulcinj. Obave potrebne aktivnosti na pripremi i realizaciji postupka dokapitalizacije Elektroprivrede Crne Gore AD Nikšić. odobrio 351 kredita (535 novih radnih mjesta) za koje su angaţovana sredstva u iznosu od 1.775. Projekat “Evropski informativni i inovativni centar Crna Gora” ima za cilj poboljšanje konkurentnosti crnogorskih MSP na domaćem i evropskom trţištu. Stalni Konkurs Fonda ukljuĉuje i kreditnu liniju kojom se finansiraju infrastrukturni i ekološki projekti javnih preduzeća i sektora malih i srednjih preduzeća. godine”. aktiviranje biznis inkubatora u Baru i Podgorici.

kao i za marketing/promotivne aktivnosti preduzeća). Finansiranje malih i srednjih preduzeća putem kreditnih linija Direkcije za razvoj MSP. izradu studija istraţivanja trţišta. Uvodjenje vauĉer sistema za kurseve obuke za MSP.995. unaprjedjenje odnosa sa javnošću. Realizacijom tih projekata otvoriće se 1427 novih radnih mjesta.2 % više u odnosu na 2007. izvoza).961€. što je 15. podršku kroz grant šeme za refundaciju troškova (podrška preduzećima za nastupe na sajmovima. Implementaciju sporazuma CEFTA 2006.godinu povećan je broj registrovanih malih i srednjih preduzeća i zaposelnih u njima. Zavoda za zapošljavanje. što je za11.ukupan broj aktivnih preduzeća i preduzetnika je 13. primila 285 projekata u ukupnoj virjednosti 17. TakoĊe.10. a preduzetnika 15. Program obuhvata dvije kreditne linije: »Podsticanje poĉetnika u biznisu – start up« i » Podsticanje preduzetništva«.  Unapredjenje biznis znanja kroz nastavak programa edukacije/treninga u oblasti poslovnih vještina (menadţmenta. U tom okviru.marketinga. promociju ţena u biznisu.10.  Promovisanje preduzetništva i malih i srednjih preduzeća kroz unaprjedjenje marketinških aktivnosti. Direkcija za razvoj malih i srednjih preduzeća u partnerstvu sa Projektom Business Innovation Programs (BIP) realizuje biznis program u dvije srednje škole u Crnoj Gori.2008 godine u okviru „Gran šema za refundaciju troškova“ odobrena su sredstva u iznosu os 15. Direkcija je u okviru CARDS projekta uĉestvovala u izradi Strategije cjeloţivotnog uĉenja o preduzetništvu. U saradnji sa Zavodom za zapošljavanje i Adizes Montenegro realizovan je pilot projekat „ Šansa mladim menadţerima“ .godinu” sa Izvještajem o realizaciji Programa “"Podsticanje konkurentnosti i izvoza". Ulazak u završnu fazu multilateralnih pregovora i usklaĊivanja trgovinskog reţima sa sporazumima STO. što je u skladu sa ciljevima Strategije razvoja MSP za period 2007. koji je pohadjalo 15 visokoobrazovanih mladih ljudi. U 2008.  Povećanje dostupnosti informacija o preduzećima kroz kontinuirano poboljšanje kapaciteta servisa namijenjenih preduzetnicima i MSP koji ţele da budu prisutni na evropskoj poslovnoj sceni.ukupan broj registrovanih preduzeća je 21. Sekretarijat za razvoj 13 . Fonda za razvoj. Do 20.internacionalizacije. u toku su aktivnosti na realizaciji odreĊenih kreditnih linija.godinu. Formiranje konsultantskog registra za MSP. do sada je realizovano 8 zahtjeva u iznosu od 9. .-2010: . U okviru projekta „ Smanjenje siromaštva“ koji se realizuje sa njemaĉkom organizacijom HELP.2008 godine.2% više u odnosu na 2007. promociju osnivanja novih preduzeća.482. kao i »Grant šeme za refundaciju troškova«.2% više u odnosu na 2007. sa evidencije Zavoda za zapošljavanje.524 .strateški i operativni plan». U saradnji sa GTZ-om u toku su aktivnosti na formiranju Trade information centra koji će preduzećima omogućiti direktan pristup bazama podataka o ino-trţištima ĉime će se podsticati djelatnosti izvoznih preduzeća. u odnosu na 2007.269 . Direkcija je u okviru projekata “Drţavne podrške i pomoći malim i srednjim preduzećima“ i “ Stimulisanje zapošljavanja sa akcentom na sjeverni region – Posao za Vas“. Završetak procesa pregovora za pristupanje Crne Gore STO. Izradu Strategije preduzetniĉkog uĉenja. Fond za razvoj i Zavod za zapošljavanje.430. . Do 20.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine  Jačanje konkurentnosti privrede i stimulisanje izvozne orijentacije kroz: nastavak realizacije “Strategije za podsticanje izvoza” i dokumenta «Podsticanje konkurentnosti i izvoza .ukupan broj zaposlenih u MSP je 94.613. Predvidjen je nastavak ovog projekta u Bijelom Polju.000€ za 6 preduzeća dok su 2 u proceduri.86€.godinu. što je za 12. uz podršku Kreditno garantnog fonda.  Usvojen je Program “Drţavne podrške i pomoći malim i srednjim preduzećima za 2008.godinu. usvojen je Program “ Stimulisanje zapošljavanja sa akcentom na sjeverni region – Posao za Vas“ koji sprovode Direkcija.

 5. Pripremljen je Akcioni plan za implementaciju Strategije razvoja energetike Crne Gore do 2025. kako bi se valorizovali raspoloţivi potencijali i po tom osnovu maksimizirali efekti i stvorile pretpostavke za nesmetan razvoj svih segmenata privrede i društva.1. Pripremljen je Program za razvoj energetske baze podataka. neophodna sredstva i dinamika njihove realizacije. ObezbijeĊena je znaĉajna meĊunarodna podrška . U 2008. Mreţne industrije 5.€) i KfW (3. Stimulisanje zapošljavanja sa akcentom na sjeverni region. Njemaĉka Vlada preko GTZ (1.€ sredstava. Utvrdjen Program “Drţavna podrška i pomoć malim i srednjim preduzećima u 2008.5 mil.godinu. Ograničenja:  Administrativne i druge barijere za razvoj preduzetništva na lokalnom nivou . što podrazumijeva i dalji razvoj mehanizama drţavnog uticaja u ovoj oblasti. definisani ciljevi i pravci razvoja energetskog sektora. U skladu sa Akcionim planom za realizaciju Strategije energetske efikasnosti za period 20082012.00 mil. Strategijom razvoja energetike do 2025. kroz Program”Posao za Vas”. Implementacija Operativnog plana za eliminisanje barijera razvoju preduzetništva za 2008.godini. U toku je izrada Zakona o energetskog efikasnosti. obzirom da je kvalitetna statistika u energetskom sektoru neophodan uslov za monitoring.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Box 4 – Razvoj preduzetništva malih i srednjih preduzeća Rezultati: Kontinuitet politike podrške jaĉanju privatnog sektora i razvoja preduzetništva.godine kojim su definisani konkretni programi i projekti. polazeći od raspoloţivih resursa i projektovanih potreba.godine utvrĊen je dvogodišnji Operativni plan za energetsku efikasnost (2008-2009.€) finansira projekte energetske efikasnosti u malim i srednjim preduzećima.US$ iz zajma Svjetske banke. kao i pripremne aktivnosti na izradi podzakonskih akata u oblasti energetske efikasnosti u sektoru zgrada.3. kao i praćenje progresa ostvarivanja strateških ciljeva u ovoj oblasti. a zapoĉet je trogodišnji Projekat za poboljšanje energetske efikasnosti u zgradama javnog sektora (obrazovne i zdravstvene ustanove) za koji su obezbijeĊena sredstva u iznosu od 10 mil. Cilj ovog projekta je promovisanje prioritetnih aktivnosti u oblasti energetske efikasnosti kroz realizaciju 17 konkretnih programa.Norverška Vlada finansira projekat energetski audit zgrada i obezbjeĊuje podršku za osnivanje Agencije za energetsku efikasnost. Znaĉajan segment Akcionog plana odnosi se na oblast energetske efikasnosti.godine) ĉija realizacija će poĉeti projektom ”Godina energetske efikasnosti”. Energetika Reforma energetskog sektora u Crnoj Gori odvija se u skladu sa Energetskom politikom Crne Gore kojom su. Problematika i savremeni zahtjevi energetske efikasnosti ukljuĉeni su u Zakon o ureĊenju prostora i izgradnji objekata i Zakon o koncesijama koji je u proceduri usvajanja. kako bi se obezbijedilo sigurno i pouzdano snabdijevanje energijom. uz promjenu Sekretarijat za razvoj 14 .0 mil. tako i za realizaciju i modernizaciju postojeće. za šta će biti obezbijeĊena sredstva i iz Budţeta Crne Gore za 2009. Optimalan model projektnog finansiranja je dokapitalizacija Elektroprivrede Crne Gore.1.1. utvrĊene su optimalne smjernice energetskog progresa u Crnoj Gori. analizu.godini”. Radilo se na poboljšanju postojeće regulative i legislative. prognozu i planiranje u oblasti energetike. Procjenjuje se da se na taj naĉin moţe obezbijediti oko 300. uz stvaranje otvorenog trţišta energije i ukljuĉivanje u regionalno i svjetsko trţište.godine za period od 2008 do 2012. posebno u pogledu oblikovanja i poboljšanja ukupnog ambijenta. Intenzivirane su aktivnosti na iznalaţenju modaliteta obezbjeĊenja sredstava za investicije u energetski sektor. u skladu sa principima odrţivog razvoja. kako za izgradnju nove energetske infrastrukture.3. nastavljene su aktivnosti na stvaranju uslova za snaţnije podsticanje energetske efikasnosti u Crnoj Gori.godinu.godine.

Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine vlasniĉke strukture EPCG tako što će se uĉešće drţave u akcijskom kapitalu smanjiti sa 70. Pripremljena je Studija izvodljivosti za izgradnju Termoelektrane na biomasu (drvo) u Beranama. odnosno proizvodnju elektriĉne energije. Po ovom modelu. broj i strukturu potrošaĉa. osim za domaćinstva. obnovljive izvore energije. pored vlasniĉke. Oĉekuje se da će tender biti objavljen do kraja ove godine. Formirano je pet društava sa ograniĉenom odgovornošću – Proizvodnja. Na osnovu uraĊenih izvještaja o mjerenjima potencijala vjetra (lokacije Krnovo. kao i druge objektivne uslove u Crnoj Gori. biomasu i dr. Podgorica). a prednost će imati već istraţeni vodotoci. U toku je realizacija Projekta izgradnje dalekovoda 400 kV PodgoricaTirana koji je indentifikovan kao projekat visokog prioriteta u regionalnom energetskom trţištu. gradiće se po modelu javnoprivatnog partnerstva. Budva.59% na 55. postojeće ugovore i dr. Do kraja ove godine se planira izdvajanje Prenosa u posebno akcionarsko društvo. stalni deficit elektriĉne energije. definisaće se mogućnosti za njegovu valorizaciju. kao ĉlanica Energetske zajednice Jugoistoĉne Evrope ima obavezu implementacije direktiva EU koje se odnose na interno trţište elektriĉne energije i prirodnog gasa. U skladu sa opštim nastojanjima da se smanji emisija gasova sa efektom staklene bašte i uticaj na klimatske promjene.o. podrazumijeva organizacionu transformaciju u energetskom kompleksu Termoelektrana Rudnik uglja. Inţenjiring za energetiko in ekologio Ljubljana. godine otvori trţište elektriĉne energije za sve kategorije potrošaĉa.01. Strateške poslove obavljaće EPCG . Drugi blok TE ”Pljevlja”. Ulcinj.). Bar. elektrane koje koriste ĉvrsti otpad. a strateški partner da obezbijedi sredstva za izgradnju drugog bloka TE ”Pljevlja”. intenzivno se radi na stvaranju uslova za realizaciju programa izgradnje obnovljivih izvora energije (male HE. Uradiće se Detaljni prostorni plan za prostor višenamjenskih akumulacija na rijeci Moraĉi. Potpisani su ugovori o koncesijama po kombinovanom DBOT aranţmanu za istraţivanje vodotoka i izgradnju malih hidroelektrana za osam vodotoka. Snabdijevanje i Elektrogradnja. Finansijski i pravni savjetnik za pripremu i realizaciju postupka dokapitalizacije EPCG AD Nikšić je kompanija UniCredit Markets & Invenstment Banking – Zagrebaĉka banka d. po BOT modelu projektnog finansiranja. godine.d. mogućnosti prenosnog sistema.00%. Priprema se prostorno-planska dokumentacija za vodotoke koji su bili i koji će biti na tenderima za izgradnju malih hidroelektrana. Prenos. Novi tender za dodjelu koncesija za izgradnju malih hidroelektrana biće raspisan za manji broj vodotoka po klasiĉnom BOT aranţmanu. Crna Gora.o.matiĉno društvo. Sekretarijat za razvoj 15 . Elektroprivreda Crne Gore bi u taj energetski objekat trebalo da uloţi postojeću infrastrukturu TE ”Pljevlja” i Rudnika uglja Pljevlja.2009. Da bi se omogućilo funkcionisanje internog trţišta elektriĉne energije preduzimaju se znaĉajne aktivnosti. Preduzeto je niz aktivnosti za realizaciju projekta izgradnje HE na Morači. planirano je da se 01. Model trţišta električne energije u Crnoj Gori utvrĊen je 2007. opremljenost mjerenjima. Tako bi se formirao jedinstveni kompleks koji bi integrisao postojeći i novoizgraĊeni blok TE i Rudnik uglja. vjetroelektrane. odnosno njihovo spajanje u zajedniĉku kompaniju u sastavu EPCG-Proizvodnja. sa Elektroprivredom kao akcionarskim društvom. Uzimajući u obzir karakteristike elektroenergetskog sistema. Rok za izradu projektne dokumentacije je sedam mjeseci. zaštitu ţivotne sredine. Pritom se pošlo od specifiĉnosti elektroenergetskog sistema Crne Gore koje se odnose na veliĉinu sistema. Realizuje se proces pravnog razdvajanja Elektroprivrede Crne Gore AD NIkšić. UtvrĊeno je da je postojeća dokumentacija za HE na Moraĉi dovoljna za potrebe tenderskog postupka za izbor koncesionara za izgradnju HE na Moraĉi. kao i izgradnja i obnavljanje regionalno vaţnih interkonekcija sa susjednim zemljama od posebnog je znaĉaja za razvoj energetskog sistema i medjusobno povezivanje u regionu. Razvoj energetske infrastrukture. Objavljeno je i Pismo za istraţivanje zainteresovanosti za izgradnju HE na Moraĉi. UnaprijeĊena je tenderska dokumentacija i tenderska procedura za izgradnju malih hidroelektrana. Idejni projekat i Studiju opravdanosti izgradnje Termoelektrane ”Pljevlja II” uradiće CEE d. kao prioritetni novi izvor elektriĉne energije. Distribucija. Ovaj model.

Plan Ostvarenje 618. do juna 2009.840 MWh.310. a Ţeljeznice Crne Gore za 15.101 361. Izvršavanje meĊunarodnih obaveza. Bruto proizvodnja električne energije.2008.7 136.neto: . Box 5 . Kombinat aluminijuma je za svoje potrebe uvezao 395.037.060.00 493. u istom periodu. iznosila je 2.859 1-9.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Nalazi Studije izvodljivosti podmorske interkonekcije izmeĊu elektroenergetskih sistema Italije i Crne Gore ukazuju da za ovaj projekat ne postoje ekonomske.0 150. U Crnoj Gori nijesu elektrificirana 53 seoska naselja. uz postepeno dostizanje trţišne cijene elektriĉne energije . dok je potrošnja ostalih potrošaĉa bila niţa. smanjenje unakrsnog subvencioniranja.9 1-9.3 113.440 MWh (hidro – 1.1%).godine donijeće se konĉna odluka u vezi izrade i realizacije glavnog projekta izgradnje ove interkonekcije. Sprovodi se Program subvencioniranja potrošaĉa elektriĉne energije u periodu od juna 2008. što je ĉinilo 30. termo – 1.MWh Elektrane HE »Perućica« TE »Pljevlja« HE »Piva« Distributivne HE Ukupno 1-9.2008.949. Veću potrošnju od planirane ostvarile su Ţeljezara (18.3%. Ministarstvo za ekonomski razvoj i Ministarstvo poljoprivrede. pl 85.1 118. Aktivnosti na boljoj valorizaciji obnovljivih izvora energije i povećanju energetske efikasnosti.022.000 13.2008.5 mil.2 111.316 417.781 12.1%. U toku je izgradnja objekata za elektrifikaciju osam naselja.7% njegove potrošnje u posmatranom periodu.600 MWh) i veća je od proizvodnje ostvarene u istom periodu prošle godine za 52.107 1. Stanje distributivne mreţe na sjeveru Crne Gore nije zadovoljavajuće i oteţava sigurno i kvalitetno napajanje svih potrošaĉa.000 526.os 112. Cilj uvoĊenja subvencija je iznalaţenje mogućnosti za uredno plaćanje obaveza za utrošenu elektriĉnu energiju od strane socijalno najugroţenijih slojeva stanovništva. Ograničenja: Visok deficit elektriĉne energije   Sekretarijat za razvoj 16 . Aktivnosti na ukljuĉivanju Crne Gore u regionalno energetsko trţište. a za 45 naselja sa 436 domaćinstava radovi nijesu zapoĉeli.godine. Nedostajuće koliĉine elektriĉne energije obezbjedjivane su iz uvoza.€.577 MWh elektriĉne energije.0% .558 825. šumarstva i vodoprivrede.1%) i distributivni potrošaĉi (4.556 MWh i bila je niţa od planirane za 3. godine i izgradnju novih izvora elektriĉne energije. Bilans proizvodnje električne energije .2007 . os 1-9. Kombinata aluminijuma za 14.000 1. tehniĉke i pravne prepreke.9 103.1 202. Krajem decembra 2008.000 916. a veća od potrošnje ostvarene u istom periodu prošle godine za 1.3 80. ostvarenje 469. Za potpunu elektrifikaciju seoskih područja potrebno je oko 2.Energetika Rezultati: Reforma energetskog sektora.877. os 1-9.295.2008.104 17.2007.736 1-9.870 452.5 Ukupna potrošnja električne energije.758 1.7%. Posebno je izraţen problem u zimskim turistiĉkim centrima Kolašin i Ţabljak u kojima zahtjevi za prikljuĉenje novih potrošaĉa prevazilaze mogućnosti postojeće mreţe. Stvaranje uslova za realizaciju Strategije razvoja energetike Crne Gore do 2025. sa EPCG i predstavnicima opština sagledaće mogućnosti za elektrifikaciju neelektrificiranih seoskih naselja. kao i omogućavanje normalnog poslovanja EPCG. iznosila je 3.7%. u periodu januar-septembar ove godine.

uveden je videonadzor i beţiĉni internet. tako da uspješno zadovoljava potrebe korisnika.637 kamiona i 971 trejler. Povezivanje Luke sa globalnim strateškim kontejnerskim alijansama u korelaciji je sa revitalizacijom crnogorskog pomorstva. nautiĉki muzej i oko 10.020 m/t. sve više se nameće potreba obnavljanja flote i uvoĊenja broda sa boljim tehniĉkim karakteristikama. koji bi ugrozio pozitivno poslovanje ove kompanije. 24. Iz Luke će se izdvojiti funkcije odrţavanja. a koji se odnose na: poboljšanje sigurnosti i bezbjednosti saobraćaja. 2. Veliki broj subjekata se interesuje za proces restrukturiranja Luke. Najveće interesovanje iskazuju kompanije iz Britanije.1. Transport i telekomunikacije U oblasti transporta i telekomunikacija preduzimane su aktivnosti koje su bile usmjerene na: efikasnije korišćenje kapaciteta. Skoro 39% putnika bili su turisti. usluţnih. poboljšanje konkurentnosti transportne privrede. Za devet mjeseci ove godine Jadransko Brodogradilište AD Bijela je ostvarilo vrijednost remonta u iznosu od 20 mil. terminal za generalne i rasute terete. Najvaţniji cilj kompanije je obnavljanje flote. obezbjeĊenje ambijenta za zdravu konkurenciju. informatike. dok je kod izvoznih i tranzitnih roba zabiljeţen pad prometa. rasuti tereti sa 34% i teĉni tereti sa 19%. Do sada je odraĊeno oko 350 ĉarter letova. Vjeruje se da novonastala kriza koja je prisutna na globalnom trţištu kapitala neće dovesti do pada remonta.3. Tokom prvih devet mjeeci 2008. povećan je broj sigurnih vezova.030 putnika. komunikacija. Kine i Kuvajta.€ do 2011.5 puta. posebno kontejnerskog terminala. integraciju u EU i povezivanje na transportnu evropsku mreţu. kao i obezbjeĊenja. a zatim tranzitnih 21%. Sa svojim geo-strateškim poloţajem Luka Bar se sve više prepoznaje kao strateški punkt za distribuciju kineskih roba na trţišta Evrope.081. luĉko-transportnih radnika. pomorskih poslova. podizanje kvaliteta saobraćajnih usluga. stimulacije efikasnijeg i jeftinijeg transporta i minimiziranje negativnog uticaja saobraćaja na oĉuvanje ţivotne sredine. AD Marina Bar je podigla nivo svoje ponude. Promet uvoznih roba je zadrţan na istom nivou.000 m2 luksuznih pratećih ugostiteljskih.€. stvaranje pretpostavki za otpoĉinjanje krupnih investicionih zahvata i ponudu novih servisa.019. Sa ulaganjima od 600 mil. Ove godine kompanija je odrţavala 11 redovnih i 20 ĉarter destinacija. Otvaranjem linija za Kompehagen i Berlin zaokruţiće se kompletna mapa najvaţnijih destinacija u Evropi. što je na prošlogodišnjem nivou. izvoznih 16%.458 putniĉkih automobila. Tokom prvih devet mjeseci ove godine Barska plovidba AD Bar je uspješno realizovala planirane aktivnosti. Broj prispjelih jahti je ostao na nivou iz uporednog prošlogodišnjeg perioda. U prvoj fazi restrukturiranja prodaće se djelovi poslovnog sistema koji nijesu u vezi sa luĉkim djelatnostima. smještajnih i rekreativnih kapaciteta. što je za 20% više nego u uporednom prošlogodišnjem periodu. Najveći promet ostvaren je kod uvoznih roba 49%. dok se 14% odnosi na robe u razvozu.godine u Luku Zelenika je prispjelo 20 brodova sa kojih je pretovareno 64. Ove godine su otvorene nove destinacije za London i Milano.000 putnika. Zbog konstantnog povećanja broja prevezenih putnika i vozila. Za šest mjeseci u Luci Bar ukupno je pretovareno 1. Radi se na poboljšanju tehnološke opremljenosti. U funkciju su stavljeni gatovi i ureĊen prostor suvih vezova. Donesene su Strategija razvoja saobraćaja i Strategija drţavnih puteva kojima su definisani ciljevi. U odnosu na uporedni prošlogodišnji period ostvareni finansijski pokazatelji su veći za 2. godine kompanija treba da preraste u najmoderniji marinski servis na Mediteranu.986 t. Za 20% je povećan broj ulazaka i boravka stranih i domaćih jahti. Sekretarijat za razvoj 17 . U strukturi pretovarenog tereta generalni tereti uĉestvuju sa 47%.2. Za nekoliko mjeseci Montenegroairlines će uvesti lou kost šemu. ubrzanje procesa restrukturiranja i privatizacije privrednih subjekata. Tokom devet mjeseci ove godine Montenegroairlines je prevezao oko 400. U periodu januar-avgust ove godine obavljeno je 177 putovanja i prevezeno 79. povećanje bezbjednosti i sigurnosti u saobraćaju.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine 5. Prema programu restrukturiranja Luku treba da ĉine kontejnerski. Uspostavljena je saradnja sa Lukom Šangaj i najvećom kineskom kompanijom za prevoz kontejnera. U sklopu izgradnje ”Porto Montenegra” u Tivtu će se graditi Marina sa 300 vezova. podizanje kvaliteta usluga.

1%. U okviru kompanije ”Nimont”.0%). Rast fiziĉkog obima saobraćaja pozitivno se odrazio na prihode od avijacijskih usluga (porasli su 9.346 aviona. Aerodromi Crne Gore redovno servisiraju finansijske obaveze. ”G-Transportom” iz Budimpešte. ”US Steel-om Serbia”. U istom periodu gradski saobraćaj biljeţi pad od -14. planirana je nabavka novih plovila. Realizuje se Projekat rekonstrukcije i modernizacije pruge Podgorica-Nikšić.0%. Aerodrom Tivat biljeţi pad prometa putnika od 1. tako da će ovaj projekat koštati oko 70 mil.3%.5%. Nakon faze razdvajanja infrastrukture od operativne djelatnosti. Izvode se radovi na rekonstrukciji putniĉkog terminala na aerodromu Podgorica. za koju je garantovala italijanska Vlada.€. sopstvenih sredstava koja će usmjeriti u razvojne projekte. Preko aerodroma Podgorica prometiralo je 4. a preko aerodroma Tivat 4. a obezbijedili su 10 mil.godine biljeţi rast od 17% (Aerodrom Podgorica 18%. jer je nakon štrajkova Makedonija bila prinuĊena da pronaĊe alternativna rješenja grĉkoj luci Solun. dva nova akcionarska društva će nastaviti proces restrukturiranja po svojim programima.042 aviona. U obnovu i revitalizaciju crnogorske trgovačke flote planirano je ulaganje 12 mil. Za izvršene radove je isplaćeno 60.0% dok aerodrom Podgorica biljeţi rast od 23. Od 10. dok je robni prevoz niţi za 7. a kod putniĉkog saobraćaja pad od -13. U eksploataciju je pušten savremeni IT sistem (DSC-sistem) za elektronsko ĉekiranje putnika i uparivanje putnika i prtljaga. Potpisani su ugovori o prevozu sa: Kombinatom aluminijuma u Podgorici. Operativne djelatnosti biće prepuštene privatnom sektoru.0% od ukupno planiranih sredstava. koja raspolaţe sa pet brodova. dok će se drţava i dalje starati o infrastrukturi. ”Panšpedom” iz Novog Sada i Ţeljezarom iz Nikšića. signalne i komunikacione sisteme.oktobra uvodi se maršrutni voz na relaciji Bar-Skolje. Zapoĉeo je sloţeni proces reformi u Ţeljeznici Crne Gore.€ U cilju podizanja nivoa servisa na crnogorskim aerodromima su realizovani projekti koji će unaprijediti kvalitet usluga i nivo bezbjednosti i sigurnosti. koji je nastao kao posljedica preusmjeravanja buĉnih vazduhoplova sa aerodroma Tivat. Tokom osmomjeseĉnog perioda u okviru drumskog saobraćaja kod robnog saobraćaja je zabiljeţen rast od 52. Tokom osmomjeseĉnog perioda kod putniĉkog ţeljezničkog saobraćaja zabiljeţen je rast od 18. koji prirodno gravitiraju Luci Bar. Instaliran je informaiconi sistem i monitori za prikazivanje informacija putnicima kao i novi navigacioni sistem (PAPI sistem) na tivatskom aerodromu.€. kao i teretna linija ka Budimpešti.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Promet aviona na nivou JP ”Aerodromi Crne Gore” u prvih devet mjeseci 2008. Sporazum o izradi Elaborata o isplativosti potpisan je sa projektantskom kućom. Gradovi Sjeveroistoĉne Bosne.0%. Sekretarijat za razvoj 18 .0%. a okonĉanje projekta se prolongira za kraj 2009. a aerodrom Tivat 15%). koja je razdvojena na dva nova akcionarska društva – Infrastrukturu i Prevoz. iskazuju interesovanje za izgradnju ţeljezniĉke pruge Ĉapljina-Nikšić.godine.€).$ dobijenih prodajom zgrade ”Jugooceanije” i sredstava obezbijedjenih prodajom 33% akcija crnogorskonorverške kompanije Normonte (u kupovinu dva broda uloţiće se 50 mil. Strateški partner za zajedniĉko ulaganje ili kupoprodaju kontrolnog partnera akcija AD Ţeljezniĉki prevoz Crne Gore biće izabran do kraja iduće godine. Ameriĉki konglomerat Dţeneral elektrik se interesuje za modernizaciju dijela pruge Luka Bar – granica sa Srbijom. Uspostavljen je kontejnerski ţeljezniĉki prevoz na relaciju Bar-Beograd.godine. Nabavljena je i brojna oprema za zemaljsko opsluţivanje aviona na aerodromima. Nakon izrade Fizibiliti studije otpoĉeće rekonstrukcija kompletne pruge Beograd-Bar. UtvrĊen je Prijedlog zakona o vazdušnom saobraćaju. ukljuĉujući investicije u elektronske. Zbog nepredvidjenih radova oĉekuje se prekoraĉenje u visini od 10 do 11 mil. kao i na Projektu proširenja pristanišne platforme i sistemu vertikalne signalizacije Zbog sve zahtjevnijih meĊunarodnih standarda i ubrzanog rasta potreba Crne Gore za pruţanjem usluga u avio saobraćaju pristupiće se reviziji Master plana razvoja aerodroma u Crnoj Gori do 2023.

€. S obzirom da je još uvijek u skupštinskoj proceduri Zakon o koncesijama. treće trake u Sutomoru. Za redovno investiciono odrţavanje i rekonstrukciju puteva u ovoj godini Budţetom je predvidjeno 14. Gusinju. Za putni pravac Risan-Nikšić-Ţabljak (dionica Dragaš Polje-Grahovo) i završetak tunela Ivice.O bila je usmjerena na tekuće i investiciono odrţavanje tunela ”Sozina” i njegovih prilaznih saobraćajnica.klizišta.14 miliona vozila (najviše je bilo putniĉkih vozila i to 5.jula 2005. donesen je Zakon o koncesijama za autoput Bar-Boljare. koje će uloţiti tokom ĉetiri godine. Autoput od Bara do Boljara povezivaće Primorje sa Sjeverom drţave. U toku je izrada ili priprema za izradu projekata eliminisanja uskih grla. Zastarjelost voznog parka i neadekvatne cijene u putniĉkom saobraćaju prouzrokuju 7 mil. biti objavljen tokom oktobra. eliminisanju uskih grla na magistralnim i regionalnim putevima. U sklopu realizacije projekta izgradnje autoputeva razmotren je tehniĉki memorandum. Sekretarijat za razvoj 19 . Daljim razvojem Luke Bar i crnogorskih ţeljeznica stvara se ambijent koji će doprinijeti da autoput postane dio modernog inter-modalnog koridora i faktor integracije Sjevernog dijela Crne Gore sa Centralnim i Juţnim regionom. Pored toga. U sklopu infrastrukture opšteg znaĉaja predviĊena su sredstva za nastavak radova na putnom pravcu Ostrog-Ţdrebaonik. Od 15. treće trake Savina u Herceg-Novom i bulevara kroz Beĉiće.€. Bijelom Polju. zakljuĉno sa julom mjesecom ove godine.8 mil. izgradnju. dok će tender za izbor investitora koji će biti otvoren tri mjeseca. kao i eliminisanju kritiĉnih taĉaka na pruzi Vrbica-Bar. Usvojen je Detaljni urbanistiĉki plan. mostova.7 mil. od ĉega je 9.8 mil.5 km (gradske saobraćajnice u Mojkovcu. Roţajama i na Cetinju). Nakon prethodno sprovedene procedure uslijediće prihvatanje generalnih projekata tih dionica. Prva tranša ovog kredita u visini od 7 mil. Pravo uĉešća na tender za realizaciju ovog projekta imaće samo one kompanije koje ispunjavaju uslove pretkvalifikacionog tendera. U toku je tenderska procedura za izgradnju treće trake na prelazu Lepetane i treće trake Kamenari. za odabir trase dvije dionice autoputa Bar-Boljari (Mateševo-Andrijevica i Virpazar-Smokovac). Usvojenim Programom javnih radova za ovu godinu opredijeljena su sredstava u iznosu od 12. Beranama.8 mil. sve do granice sa Srbijom i vezom sa Centralnom Evropom.28 miliona) i ostvaren je prihod od 21. odnosno povezivanje autoputa sa postojećom putnom mreţom i izvršena analiza njegovog uticaja na ţivotnu sredinu. dok je za rješavanje uskih grla na putevima iz kredita Evropske investicione banke za rekonstrukciju usmjereno oko 31.€. Izgradnja dionice od Podgorice do Mateševa će imati prioritet. dionici Mišići-Buljarica preko prevoja Kufin.€.godine. Završen je most Rakonje raĊen u sklopu realizacije Projekta izgradnje obilaznice oko Bijelog Polja. presvlaĉenju asfaltom magistralnih i regionalnih puteva. Iz Kapitalnog budţeta je finansirana izgradnja treće trake Kufin.€) .€ usmjereno za realizaciju 44 infrastrukturna projekta.€ gubitaka na godišnjem nivou. trećim trakama i zaobilaznicama oko gradova. Potpisan je ugovor o izradi Glavnog projekta prethodne studije opravdanosti izgradnje brze saobraćajnice duţ crnogorskog primorja od Debelog Brijega do Ulcinja (duge 110 km). generalni projekat i Studije izvodljivosti za autoput BarBoljare. sanaciji tunela. kao što su obilaznice: Tivat. kroz tunel je prošlo 6. Direkcija za saobraćaj je pratila realizaciju radova na: putnom pravcu Risan-Grahovo-Ţabljak.€. upravljanje i odrţavanje autoputa od Bara do Boljara. sredstvima EBRD se finansiraju radovi na putu od Mioske do Kolašina (8 mil. Ulcinju.€ namijenjena je sa Projekat antikorozivne zaštite mosta na Maloj rijeci. zbog ĉega je Vlada donijela odluku da uĉestvuje sa 100 mil. Osnovna aktivnost Monteput D. na kojima je zbog lošeg stanja pruge uvedena spora voţnja. finansiranje. kosina i zidova na magistralnim i regionalnim putevima. Usaglašena je projektna dokumentacija sa Prostornim planom. a imajući u vidu neophodnost utvrĊivanja uslova za dodjelu koncesija za izgradnju autoputa Bar-Boljare.8 mil. kada se otpoĉelo sa naplatom putarine.€. raspisana su dva tendera.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine U cilju preduzimanja hitnih sanacija na ţeljezniĉkoj infrastrukturi Evropska banka za obnovu i razvoj odobrila je kreditna sredstva u iznosu od 34 mil. Golubovci. kao i izgradnja dionice puta od ovog tunela do Ţabljaka. Nikšić.O. Na predkvalifikacioni tender za projekat izgradnje autoputa Bar-Boljare prijave je dostavilo 11 kompanija i konzorcijuma. Obzirom na stanje postojeće infrastrukture na Sjeveru Crne Gore poseban akcenat je na rekonstrukciji i izgradnji mreţe lokalnih puteva od oko 56. Projekat ukljuĉuje projektovanje.

U drugom kvartalu ove godine prihodi T-Com-a (jedinica za fiksnu telefoniju i internet) iznosili su 18. Broj ADSL korisnika (preko 21. Box 6 . Pad prihoda je uslovljen opadanjem odlaznog saobraćaja (zbog sve veće upotrebe mobilnih telefona) i niţim prihodima od interkonekcije. Nastavljena je trţišna ekspanzija.1 mil.2%. u kojoj se. SprovoĊenje regulatornog okvira za medijske sadrţaje ostaje u nadleţnosti Agencija za radio difuziju. Kotor. kao i projekat za most na Port Mileni u Ulcinju.8% u poreĊenju sa istim periodom prošle godine.D Podgorica. što je niţe za 16.1 mil. Nastavlja se sa utvrĊivanjem zajedniĉke transportne politike sa zemljama EU. M:telov na 23. dok je T:mobajl pao na 34.4 mil. UtvrĊen je Prijedlog zakona o elektronskim komunikacijama kojim je predloţeno formiranje jedinstvenog regulatornog okvira za sve elektronske komunikacione usluge i mreţe. što je za 4. U toku su pripreme za prelazak sa analognog na digitalno radio-difuzno emitovanje. tako da je zabiljeţen rast prihoda od interneta i usluga prenosa podataka. Sa konzorcijumom.000) utrostruĉen je u odnosu na drugi kvartal prošle godine. Uspješno se realizuje Ugovor o redovnom odrţavanju drţavnih puteva koji je sklopljen sa ”Crna Gora put” A. Regionalne-kontrolno-mjerne stanice na Crnom rtu kod Sutomora i Daljinski upravljane stanice na lokaciji Vijenac kod Pljevalja.2 mil. Realizacijom ovog projekta stvaraju se preduslovi da Crna Gora stupi u informatiĉku ekonomiju. fiksne telefonske mreţe i satelitskih sistema. stvaraju nove vrijednosti i dobra.€. Budva i Ulcinj. Poslovna dobit je u drugom kvartalu ove godine iznosila 5. usljed rasta konkurencije na trţištu.€. zaštitu interesa korisnika telekomunikacionih i poštanskih usluga. Uvodjenje novih usluga (filatelija. vršenje inspekcijskog nadzora i kontrole subjekata telekomunikacionog i poštanskog saobraćaja. što je za 25% manje nego u istom periodu. Berane.Transport i telekomunikacije Rezultati:  UtvrĊena Strategija razvoja saobraćaja i Strategija drţavnih puteva. špediterske usluge. rješavanje sporova izmeĊu operatera itd. ali je.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Bijelo Polje. Makedonijom i Italijom i Bosnom i Hercegovinom. U toku su pregovori o uspostavljanju saobraćajne zajednice Zapadnog Balkana. Povećanje tehniĉko. Broj korisnika Ekstra TV takoĊe biljeţi konstatan rast i uticao je na rast prihoda od usluga širokopojasnog pristupa Internetu.€. Poslovna dobit u drugom kvartalu ove godine iznosila je 6. na osnovu virtuelnih obiljeţja. Prihodi jedinice za mobilnu telefoniju T. Krajem marta svako treće domaćinstvo u Crnoj Gori je koristilo usluge kablovskih i beţiĉnih distributera televizijskih programa. bez obzira koju vrstu signala prenose.5% manje u odnosu na isti period prošle godine. Izvodili su se radovi na izgradnji objekata Glavnog kontrolno-mjernog centra na Dajbabskoj Gori kod Podgorice.34%. Zabiljeţen je porast broja korisnika od 18. potpisan je Ugovor o registraciji crnogorskog Internet domena ”me”. ĉime će se obezbijediti integracija zemalja ovog podruĉja u evropski transportni prostor. U okviru Pošta Crne Gore uspješno se realizuju planirani projekti. koji ĉine ameriĉka i britanska kompanija. što podrazumijeva da regulaciju elektronskih mreţa obavlja samo jedan regulatorni organ. ukljuĉujući i mreţe za prenos i difuziju signala radija i televizije. kurirska dostava) doprinosi povećanju prihoda i većoj uposlenosti kapaciteta i zaposlenih.€ i niţi su za 18. Trţišni udio Promontea je povećan na 42.553 dozvole za radio stanice i uraĊen Pravilnik o tarifama javnih telekomunikacionih servisa.8%. kontrolu i monitoring radio-frekvencijskog spektra. Radi se na donošenju podzakonskih akata koja će omogućiti operacionalizaciju rješenja predvidjenih Zakonom o poštanskim uslugama. došlo do sniţavanja tarifa i pada u meĊunarodnom saobraćaju.2%. Izdato je 15 novih licenci i 1.tehnološke osposobljenosti crnogorskih aerodroma.Mobile Crna Gora iznosili su 17. Radi se na liberalizaciji tranzitnog saobraćaja Crne Gore sa Hrvatskom. Kolašin. zaokruţuje se set rješenja koja definišu uslove za izdavanje i korišćenje dozvole za prenos i emitovanje radio-difuznih sistema posredstvom novih tehnoloških platformi. Aktivnosti Agencije za telekomunikacije i poštansku djelatnost bile su usmjerene na: izdavanje licenci i dozvola za radio stanice. Usvajanjem Pravilnika za prenos i emitovanje programa posredstvom kablovskih i beţiĉnih sistema. Sekretarijat za razvoj 20 .41%.

5.planske dokumentacije na nivou oština. Nedostatak kapaciteta za poslove zaštite i upravljanja prostorom na drţavnom i lokalnom nivou. socijalnog. Ograničenja:  Dotrajala putna i ţeljezniĉka infrastruktura .2008. a uraĊeni su nacrti studija lokacija ”Vranjina sa Lesendrom” i ”Donji Murići”. kao i druga pitanja od znaĉaja za ureĊenje prostora i izgradnju objekata. tehnološkog i ekološkog razvoja u okviru koncepta odrţivog razvoja. planova izgradnje infrastrukture i tehniĉkih sistema. prema smjernicama iz PPPPN NP ”Skadarsko jezero”.. kao opštim i nacionalnim dobrom.1. straškoj procjeni uticaja na ţivotnu sredinu i integrisanom spreĉavanju i kontroli zagaĊenja koja omogućava kvalitetniju ocjenu uticaja pojedinih projekata i planova na ţivotnu sredinu. Vlada je prihvatila Anex III ugovora o izradi Prostornog plana Crne Gore. pojedine faze realizacije Prostornog plana utvrĊuju se jednogodišnjim programima uredjenja prostora i izradom novih i aţuriranjem postojećih prostornih planova na svim nivoima uz primjenu naĉela i principa odrţivog razvoja. tretmana podruĉja posebne namjene i koncesionih podruĉja. Aktivnosti na izradi nove prostorno . Uvodjenje novih servisa u sistem elektronskih komunikacija. Radovi na remontu i elektrifikaciji pruge Podgorica-Nikšić.g. U 21 Sekretarijat za razvoj . koji je donijela Skupština Crne Gore u julu 2008.godine svi prostorni planovi moraju imati stratešku procjenu uticaja na ţivotnu sredinu. Izuzetan porast broja korisnika i saobraćaja u okviru mobilne telefonije. odnosa prema zaštiti prirode i kulturne baštine. Zaštita i unapredjenje ţivotne sredine   Politika zaštite ţivotne sredine ostvaruje se usklaĊivanjem društveno-ekonomskog. U skladu sa novim Zakonom o uredjenju prostora i izgradnji objekata.      5. unapredjenja. Usvojen je Zakon o ţivotnoj sredini i Zakon o zaštiti prirode. Evidentan je progres u harmonizaciji nacionalnog zakonodavstva sa zakonodavstvom EU. poĉetkom ove godine.4. UraĊeno je 14 nacrta studija lokacija u skladu sa opredjeljenjima PPRCG i PPPPN za Morsko dobro.1. Poĉela je primjena zakonskih rješenja o procjeni uticaja na ţivotnu sredinu. ureĊuje se sistem ureĊenja prostora Crne Gore. Prostorni planovi podruĉja posebne namjene (Morsko dobro i Nacionalni parkovi) realizuju se kroz izradu studija lokacija. Formirana nova inspekcija zaštite prostora. naĉin i uslovi izgradnje objekata. Ograničenja: Još uvijek prisutna devastacija prostora kao barijera zaštite.01. Box 7 . Donijete su odluke za izradu studija lokacija u okviru Prostornog plana posebne namjene za Morsko dobro s programskim zadacima za 17 lokaliteta i izabrani obraĊivaĉi. Zakonom o ureĊenju prostora i izgradnji objekata.kao razvojni limit.Uredjenje prostora Rezultati: Usvojen Zakon o ureĊenju prostora i izgradnji objekata sa rješenjima koja podstiĉu preduzetništvo i novo investiranje. kao i niz podzakonskih akata. razvoja djelatnosti.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Intenzivna aktivnost na realizaciji Projekta izgradnje autoputeva.godine. stvorena je opšta osnova dugoroĉne politike organizacije i uredjenja prostora sa opredjeljenjima u pogledu korišćenja zemljišta. Od 01. Eliminisanje uskih grla i crnih taĉaka na crnogorskim putevima. korišćenja i upravljanja prostorom. 5. Usvojen je Nacrt studije lokacije ”Ţabljak Crnojevića”. Uredjenje prostora  Usvajanjem Prostornog plana Crne Gore do 2020. Koordinirana akcija na spreĉavanju divlje gradnje i dalje devastacije prostora uz represivniju zakonsku regulativu.

U toku je III faza projekta „Uspostavljanje EMERALD mreţe u Crnoj Gori“ za usaglašavanje granica zaštićenih lokaliteta (Bernska konvencija). Realizacijom Projekta „Geografsko informacioni sistem (GIS) za ţivotnu sredinu u Crnoj Gori“ izvršeno je mapiranje jednog dijela granica nacionalnih parkova i predloţenih EMERALD podruĉja i stvorena odgovarajuća kartografska osnova za planiranje zaštite prirode. Vlada Crne Gore potpisala je Protokol o integralnom upravljanju priobalnim podruĉjem Sredozemlja (Konvencije o zaštiti morske sredine i priobalnog podruĉja Sredozemlja).godine. Uz podršku USAID uraĊena je Studija izvodljivosti za osnivanje Eko fonda u Crnoj Gori iz kojeg je planirano da se finansiraju projekti iz oblasti komunalnih djelatnosti i zaštite ţivotne sredine. Na osnovu praćenja parametara stanja vazduha. njihovih genetskih resursa. Realizuje se Program monitoringa ţivotne sredine za 2008. Prvi godišnji izvještaj o implementaciji Nacionalne strategije odrţivog razvoja Crne Gore pokazuje da se postiţu znaĉajni rezultati i pored problema nedovoljne koordinacije u izradi programskih politika i integracije faktora odrţivosti razvoja u sektorske politike.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine    izradi je Nacionalna politika zaštite ţivotne sredine. UvoĊenjem ekonomskih instrumenata u sistem zaštite ţivotne sredine (eko naknade za motorna vozila) doprinosi se njegovoj efikasnosti. primijenjuju se mjere i konkretne aktivnosti za postepeno smanjenje uzroka koji imaju negativan uticaj na kvalitet ţivotne sredine. zemljišta. Crna Gora je po prvi put uĉestvovala na Konferenciji zemalja ugovornica Konvencije o biodiverzitetu i obavezala se da će uspostaviti dva kopnena i tri morska parka. Sanacija i rekultivacija flotacijskog jalovišta Rudnika olova i cinka u Mojkovcu.0 miliona €. U toku su završne aktivnosti za osnivanje Agencije za ţivotnu sredinu koja će razvijati aktivnosti na sveobuhvatnoj zaštiti ţviotne sredine. rekonstrukciju i dogradnju kolektora za otpadne vode u zoni jalovišta i kontrolisano ispuštanje akumulisane vode iz jalovišta. radiološkog opterećenja stanovništva. uskladiti svoje propise sa EU i raditi na jaĉanju kapaciteta i institucija koje se bave ţivotnom sredinom. Pripremljen je novi Zakon o nacionalnim parkovima. Za zaštitu su predloţena 32 EMERALD podruĉja po kriterijumima koji su kompatibilni sa NATURA 2000. realizuje se više znaĉajnih projekata radi uspostavljanja nacionalnih mehanizama zaštite i odrţivog korišćenja biodiverziteta i implementacije medjunarodnih sporazuma iz ove oblasti. i u toku je javna rasprava. odnosno eko sistema. gdje će biti ukljuĉen i novi nacionalni park „Prokletije“.godinu kojim je predviĊeno praćenje negativnih uticaja na okolinu i poštovanje ekoloških standarda. U cilju utvrĊivanja jasnih nadleţnosti i koordinacije u implementaciji Strategije integralnog upravljanja obalnim podruĉjem utvrĊena je Studija izvodljivosti za realizaciju Programa integralnog upravljanja obalnim podruĉjem (CAMP) Crne Gore. Realizuju se mjere za uklanjanje ĉvrstog otpada duţ javnih puteva Crne Gore. Prezentovana je Studija za Nacionalni park „Crnogorske Prokletije. U izradi je Strategija za oĉuvanje biodiverziteta i Akcioni plan sa konkretnim projektnim aktivnostima usmjerenim na oĉuvanje pojedinih vrsta. Završena je pripremna faza projekta „Integralno upravljanje eko sistemom Skadarskog 22             Sekretarijat za razvoj .“ Pokrenute su inicijative za zaštitu podruĉja Komova kao regionalnog parka. stanja biodiverziteta i potprograma biomonitoringa na Skadarskom jezeru tokom 2007. Potpisan je Ugovor o II fazi sanacije Jalovišta Mojkovac za koju su procijenjena sredstva u iznosu od 4. Istovremeno. kao i podruĉja Tivatskih solila. Vlada je usvojila prijedlog za definisanje 15 podruĉja. odvija se u skladu sa planiranom dinamikom i u toku su završni radovi na realizaciji prve faze projekta koji se odnose na izgradnju uredjaja za preĉišćavanje otpadnih voda Mojkovca.

Ugroţavanje prostora u blizini nacionalnih parkova (Biogradska prašuma. Prioritet projekata sanacije i rekultivacije postojećih ugroţenih podruĉja i zagadivaĉa.  Nastavlja se realizacija II faze projekta austrijsko-crnogorskog partnerstva za razvoj Bjelasice i Komova. Skadarsko jezero.Zaštita ţivotne sredine Rezultati: Uskladjivanje zakonodavstva sa standardima Evropske unije i jaĉanje svijesti o znaĉaju upravljanja zaštitom ţivotne sredine. pod pokroviteljstvom OEBS-a i Vlade kraljevine Španije. potpisan je Ugovor o grantu Globalnog fonda za zaštitu ţivotne sredine s ciljem da se ojaĉa mehanizam prekograniĉne saradnje kroz zajedniĉke napore za poboljšanje odrţivog upravljanja Skadarskim jezerom. Ekonomski i razvojni programi i projekti uvaţavaju ekološku komponentu. Sredozmnom moru i pripadajućoj zoni Atlanskog okeana.€. kopno i more finansiraće medjunarodni nauĉni projekat «Integralni sistem upravljanja slivom Bojane i obalnom zonom Crne Gore» vrijedan 3. Bijelo Polje. Konvencije o procjeni uticaja na ţivotnu sredinu u prekograniĉnom kontekstu – ESPOO. Donijeta je Uredba o utvrĊivanju vrsta zagaĊujućih materija. UraĊen je Nacrt plana za implementaciju Stokholmske konvencije (NIP) o dugotrajnim organskim zagaĊujućim supstancama. Osnovano je Ovlašćeno nacionalno tijelo za odobravanje projekata iz programa „Mehanizam ĉistog razvoja“ (CDM) i potpisani ugovori za izradu studija opravdanosti za devet projekata iz tog programa. NP ”Durmitor” i dr. U implementaciji je Ncionalni program za eliminaciju supstaci koje oštećuju ozonski omotaĉ i Plan za konaĉnu eliminaciju hloroflorougljovodonika (CFC supstaci). graniĉnih vrijednosti i drugih standarda kvaliteta vazduha. Vlada je utvrdila predloge zakona o potvrĊivanju: Konvencije o oĉuvanju migratornih vrsta divljih ţivotinja (Bonska konvencija). Impelmentacija Nacionalne strategije odrţivog razvoja. Kancelarija Austrijsko-crnogorskog partnerstva preko Fonda za odrţivi i lokalni razvoj razvija inicijativu i preduzetništvo sa obavezom odrţivog razvoja i podsticaja turistiĉke valorizacije regiona Bjelasice i Komova. Sporazum o zaštiti kitova i delfina (Cetacea) u Crnom moru.          Sekretarijat za razvoj 23 . Ţeljezara u Nikšiću). Cilj projekta je podrška jaĉanju kapaciteta za upravljanje i ocjenjivanje kvaliteta vazduha na drţavnom i lokalnom nivou u skladu sa novim Zakonom o kvalitetu vazduha. Implementira se Beĉka konvencija o zaštiti ozonskog omotaĉa.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine jezera“ koji se realizuje sa Albanijom. Nivo zagadjenja vazduha u nekim opštinama (Termoelektrana u Pljevljima. Vlada Crne Gore će participirati u realizaciji ovog projekta. Javno preduzeće za nacionalne parkove Crne Gore je preduzelo mjere obezbjeĊenja i unapreĊenja odrţivog gazdovanja šumama i šumskim zemljištem na podruĉju nacionalnih parkova. Fabrika aluminijuma u Podgorici. Ograničenja: : Nedovoljna efikasnost u primjeni zakona i propisa iz oblasti zaštite ţivotne sredine. Cilj Projekta je dobijanje podataka za integralno modeliranje i upravljanje zonom našeg primorja i rijeke Bojane. Ubrzane regulatorne i institucionalne reforme u cilju definisanja efektne politike ţivotne sredine. NP „Biogradska gora“ i pet opština tog podruĉja (Andrijevica. Berane i Kolašin).2 mil. S tim u vezi. U toku je realizacija projekta „Implementacija sistema monitoringa kvaliteta vazduha u Crnoj Gori“. ). U toku je implementacija Kjoto protokola. U skladu sa Sporazumom o medjusobnoj saradnji na zaštiti crnogorskih šuma. Mojkovac. Konvencije o predjelima. Italijansko ministarstvo za ţivotnu sredinu. Box 8 . Donesen Zakon o ţivotnoj sredini i Zakon o zaštiti priprode. Uĉešće u projektima meĊunarodne saradnje i izvršavanje preuzetih obaveza iz sporazuma u vezi sa zaštitom ţivotne sredine.

komunalne. mada u tom pogledu ima prostora za mjere dodatne podrške preduzetniĉkoj inicijativi malih i srednjih preduzeća. u toku je izrada Strategije regionalnog razvoja Crne Gore i pripremne aktivnosti za izradu Zakona o regionalnom razvoju. kao dugogodišnji strukturni fenomen. I pored znaĉajnih napora usmjerenih na brţi razvoj manje razvijenog podruĉja. praćenjem procesa implementacije i analizom efekata na ukupan makroekonomski razvoj. U toku je realizacija projekta „Posao za Vas“. Aktivnošću postojećih i otvaranjem novih visokoškolskih ustanova (Mašinski fakultet u Pljevljima) u Sjevernom regionu. Box 9 . objekti za vodosnabdijevanje i snabdijevanje elektriĉnom energijom. Istovremeno. intenzivirane su aktivnosti na unapredjivanju institucionalnog okvira za njenu implementaciju i stvaranju preduslova za korišćenje sredstava predpristupnih fondova EU namijenjenih regionalnoj komponenti razvoja. Povoljan investicioni ambijent uslovio je znaĉajan porast interesovanja za ulaganja na nerazvijenom podruĉju. Cilj politike regionalnog razvoja je uskladjivanje prostorno-ekonomske i makroekonomske dimenzije razvoja. 5. Uticaj globalnih klimatskih promjena na našu sredinu. Sagledavaju se i modaliteti formiranja posebne organizacione jedinice koja će se baviti utvrdjivanjem politike. Sekretarijat za razvoj 24 . Od posebnog znaĉaja su dugoroĉne aktivnosti usmjerene na aktiviranje znaĉajnog humanog potencijala. zaostajanje Sjevernog u odnosu na ostale regione je evidentno. Regionalni razvoj Disproporcije u nivou razvijenosti regiona.6. Zato će se rješenja traţiti u okviru mogućnosti podsticanja i usmjeravnaja investicione aktivnosti. te aktivnosti na realizaciji projekata vodosnabdijevanja i tretmana ĉvrstog otpada i otpadnih voda. Realizacija kapitalnih infrastrukturnih projekata (autoput Bar-Boljare.godinu. u toku su radovi na popravci i rehabilitaciji regionalnih i lokalnih puteva. metodologija za utvrdjivanje stepena razvijenosti regiona i opština. pod povoljnijim uslovima od trţišnih . u nerazvijenom podruĉju. što je rezultiralo povećanjem broja zaposlenih u skoro svim opštinama Sjevernog regiona. U skladu sa Ekonomskom politikom za 2008. tehniĉke i dr. prije svega. aktivnosti na poboljšanju snabdijevanja elektriĉnom energijom. predmet su posebne paţnje. kojim će se definisati osnove politike. Donesen je i Program razvoja kulture za Sjever Crne Gore u cilju povećanja standarda i kvaliteta ţivota stanovništva tog podruĉja. ĉime će se obezbijediti bolja povezanost i potpunija razvojna valorizacija Sjevernog regiona. Direkcije za mala i srednja preduzeća i Zavoda za zapošljavanje i njihove saradnje sa poslovnim bankama. Tekuća investiciona aktivnost usmjerena je na rješavanje problema saobraćajne. Prioritet je izgradnja dionice puta Podgorica-Mateševo i puta RisanNikšić-Šavnik-Ţabljak. kao i posebne mjere podrške nerazvijenom podruĉju. Mjere za unapredjivanje institucionalnog okvira i sistema mjera dodatne podrške realizaciji politike regionalnog razvoja.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Nedostatak kapaciteta na lokalnom nivou za implementaciju i nedovoljna koordinacija izmedju organa centralne vlasti i lokalnih samouprava. infrastrukture. na temelju jaĉanja preduzetniĉke aktivnosti i potencijala humanog i prirodnog resursa. Osnovni cilj ovih projekata je podrška sektorskim projektima i programima. ralizacije projektnog razvojnog koncepta i modaliteta dodatne sistemske podrške politici regionalnog razvoja putem mjera sektorskog podsticaja. kao nastavak dugogodišnje kreditne aktivnosti Fonda za razvoj.1.Regionalni razvoj  Rezultati: Intenzivne aktivnosti na realizaciji kapitalnih infrastrukturnih projekata. hidroenergetski objekti. tretman ĉvrstog otpada i otpadnih voda) u znatnoj mjeri će doprinijeti aktiviranju razvoja manje razvijenog regiona i njegovoj integraciji u cjelinu privrednog prostora Crne Gore. stvara se kadrovska osnova sa modernim i specijalistiĉkim znanjima koja predstavlja oslonac budućeg razvoja ovog podruĉja. U tom cilju.

Zapoĉelo se sa sprovoĊenjem zajedniĉkog projekta T.U skladu sa aktivnošću Benchmarking-a. Širenje mreţe visokoškolskih ustanova u Sjevernom regionu i formiranje kadrovske osnove koja će ĉiniti osnovu razvoja regiona. Razvoj informacionog društva U proteklom periodu nastavljene su aktivnosti na razvoju Informacionog društva. ICT usluge graĊanima).Kompletno su obuĉeni ICT koordinatori za II fazu MEIS. . ICT podrška administrativnim poslovima. .Uvedena su 2 nova izborna informatiĉka predmeta u srednjim školama i završena obuka za nastavnike za drţanje istih.1. kao i na ispunjavanju obaveza u skladu sa potpisanom eSEE Agendom Plus. Realizovano je sljedeće: . Ograničenja: :  Nedovoljno i neracionalno korišćenje prirodnih resursa. antivirus zaštita. poljoprivrede. Nedostatak preduzetniĉke inicijative i nedovoljna stimulativnost preduzetniĉkog ambijenta. . starenjem stanovništva i slabljenjem stope prirodnog priraštaja. Ograničenja: Potrebna sredstva za praćenje dinamiĉnih promjena u sferi informatiĉkih i telekomunikacionih tehnologija. Aktivnosti na valorizaciji resursa ME. . 5.  Zakon o matiĉnim registrima.Za 10% je povećan broj škola koje imaju internet konekciju. .Donijeti su sljedeći zakoni:  Zakon o elektronskim komunikacijama.Nastavljen je rad na realizaciji projekta Centralni registar stanovništva Crne Gore.Predlog zakona o zaštiti podataka o liĉnosti je u fazi usvajanja od strane Vlade. kontinuirano se obradjuju podaci koji se ticu razvoja informacionog društva. a shodno obavezama na nivou regiona.Nastavljene su aktivnosti na izradi eGovernment projekata »Elektronske sjednice Komisije za ekonomsku politiku i finansije«.U saradnji sa Microsoftom i Projektom lave@edu za sve uĉenike srednjih škola i studente otvoreni su mail-nalozi i omogućeni mnogi drugi servisi koji doprinose saradnji i usavršavanju studenta i uĉenika.  Sekretarijat za razvoj 25 . Box 10 – Razvoj informacionog društva  Rezultati: Progres u razvoju informatiĉkog društva i informatiĉke kulture. »Elektronske sjednice Komisije za politiĉki sistem« i »Elektronske sjednice Vlade«. internet-www servis. Aktivnosti na realizaciji projekta e-Government. Program informacione bezbjednosti 2008-2011. .7.a . Razvoj telekomunikacione infrastrukture. šumarstva i drvoprerade. bezbijednost pristupa i zaštita podataka. Aktivnosti na realizaciji Projekta Centralni registar stanovništva. Nepovoljni demografski procesi sa trendom migracije stanovništva ka urbanim sredinama razvijenijih regiona.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Realizacija projekata u oblasti turizma. koju su vlade zemalja regiona usvojile za period 2007-2012. Nastavljene su aktivnosti na proširenju informacione mreţe drţavnih organa i unaprjeĊenju cjelokupnog informacionog sistema drţavnih organa (mail servis. kao i valorizacija potencijala vode za piće.Coma-a i Ministarstva prosvete i nauke po školama u cilju animiranja uĉenika za korišćenja raĉunatra i povećanja broja internet korisnika. .domena. .  Zakon o liĉnom imenu.

godine:            Statistiĉki Savjet Crne Gore je usmjeravao proces reforme statistiĉkog sistema.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine 5.godini . UnaprijeĊen je statistiĉki obuhvat i obrada pojava iz oblasti informatike. Od 1. podsticao koordinaciju izmeĊu proizvoĊaĉa statistike i primjenu novih metodoloških rješenja u obradi pojedinih pokazatelja. U toku su aktivnosti za utvrĊivanje NUTS normi koje su u funkciji statistiĉke regionalizacije Crne Gore. obuhvatnosti i uporedivosti podataka omogućava veći stepen pouzdanosti u procesu projektovanja i monitoringa makroekonomske politike i dobru osnovu za utvrĊivanje poslovne politike i razvojnih planova u sferi biznisa. U tom cilju. Metodološka neusklaĊenost u obradi kretanja iz oblasti ekonomskih odnosa sa inostranstvom. Aktivnost na projektima meĊunarodne saradnje doprinosi usavršavnaju statistiĉkog sistema. Tokom 2008. Metodologija obraĉuna BDP-a je usklaĊena sa medjunarodnom praksom i na toj osnovi uraĊena revidirana serija pokazatalja o BDP-u za period 2000-2007.godinu i aktivnosti na izradi Programa za 2009. Aktivnosti na utvrĊivanju NUTS standarda. Uspješna realizacija Programa statistiĉkih istraţivanja za 2008. U primjeni indeks potrošaĉkih cijena kao standardizovani pokazatelj inflacije.1.godine operativan je indeks potrošaĉkih cijena kao pokazatelj inflacije usklaĊen sa metodologijom koja je u primjeni u zemljama EU.januara 2008.8. Statistika Reforma statistiĉkog sistema usmjerena je na obezbjedjivanje kompatibilnosti sa statistiĉkim sistemima zemalja EU. Box 11 – Statistika Rezultati: Napredak u transformaciji statistiĉkog sistema i aktivna uloga statistiĉkog Savjeta Crne Gore u tom procesu. Priprema se novi model tzv. Napredak u pogledu realnosti. unapreĊivanjem organizacije sistema i tehniĉke opremljenosti statistiĉkih sluţbi i institucija i saradnjom u okviru odreĊenih meĊunarodnih projekata podrške i pomoći. Nedovoljna koordinacija izmeĊu pojedinih proizvoĊaĉa statistike.   Sekretarijat za razvoj 26 . sa Kalendarom objavljivanja podataka u 2009. što treba da omogući primjenu savremenih metodoloških rješenja u obradi pojedinih pokazatelja i uporedivost statistiĉkih iskaza u meĊunarodnim okvirima. Ograničenja: : Potrebno vrijeme za transformaciju i unapredjivanje statistiĉkog sistema. operativan Biznis registar preduzeća i mjeseĉno aţurirana Lista makroekonomskih indikatora. pokretao inicijative za njegovo unapreĊivanje. stvaraju se pretpostavke za dostizanje vaţećih standarda u ovoj oblasti. Usavršena i u mjeseĉnoj dinamici aţurirana Lista makroekonomskih indikatora raspoloţiva je na sajtu Sekretarijata za razvoj.godinu sa Kalendarom objavljivanja podataka u 2009.godini. Ĉine se napori da se unaprijedi nedovoljna koordinacija izmeĊu pojedinih proizvoĊaĉa statistike koja uslovljava odreĊene metodološke razlike u statistiĉkom iskazivanju pojedinih pojava i obezbijedi kadrovska osposobljenost institucija profilom specijalistiĉkih struka.godine. UtvrĊena su operativna rješenja za praćenje pojava iz oblasti zdravstva i preduzete mjere za metodološko ujednaĉavanje sistema praćenja kretanja iz oblasti ekonomskih odnosa sa inostranstvom. Operativan i aţuran je Biznis registar preduzeća koji pruţa osnovne informacije preduzetnicima i potencijalnim investitorima.godinu i priprema Program statistiĉkih istraţivanja za 2009. potrošaĉke korpe koji treba da realnije izrazi egzistencijalne potrebe ĉetvoroĉlane porodice . Uspješno se realizuje Program statistiĉkih istraţivanja za 2008.

€ i u odnosu na prethodni mjesec je povećana za 3.€ krajem avgusta a da je dug ovog sektora po osnovu uzetih kredita od banaka bio 1.€.€. što predstavlja rast od 1. Godišnji rast depozita stanovištva je iznosio 24.12 mlrd. krajem avgusta u blokadi su bile 8. a njihova blokada iznosi 22. došlo je do usporavanja kreditne aktivnosti i obustave odobravanja stambenih kredita.6%) niţa nego u prethodnom mjesecu.7%. Godišnji rast ukupnih depozita je iznosio 28. a po potrebi ih dokapitalizovati.5 mil. Zbog pribliţavanja kreditnim limitima za ovu godinu.€. Mjere Centralne banka za ograniĉavanje kreditne ekspanzije su dale pozitivne efekte.€. Prema podacima Centralne banke Crne Gore.1.€ i bila je za 1. Godišnji rast je iznosio 69%.2% u odnosu na prethodni mjesec. koja obuhvata sve troškove porasla je u avgustu za 0. Koncentracija duga je relativno velika.1%) u odnosu na predhodni mjesec.12 mlrd.9 mil. Likvidnost banaka je zadovoljavajuća.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine 5.68 mlrd.€.54% u avgustu. Rast depozita stanovništva u prvih osam mjeseci ove godine sporiji je nego u istom periodu prethodne godine i prosjeĉno mjeseĉno je iznosio 1.8 mil. Sekretarijat za razvoj 27 . Broj nelikvidnih firmi u odnosu na kraj jula smanjen je za 0.1%. U roĉnoj strukturi depozita stanovništva krajem avgusta na depozite po viĊenju odnosilo se 37. Prosjeĉna ponderisana efektivna kamatna stopa na odobrene kredite.€. kojim se garantuje isplata punog iznosa depozita fiziĉkim i pravnim licima i propisuje set mjera za oĉuvanje likvidnosti i solventnosti banaka.2 mil.82 mlrd.€.9% u odnosu na prethodni mjesec i 12. Štednja stanovništva je iznosila 1. Izvršena plaćanja banaka konstantno su bila znaĉajno niţa od raspoloţivih sredstava za plaćanje i prosjeĉno su iznosila 46.€ ili 21.5%.2.€.5 mil. odnosno (1. Globalni poremećaji na svjetskom finansijskom trţištu nijesu se prenijeli na trţište Crne Gore. a dug po osnovu pozajmljenih sredstava 1. neto dug privrede u avgustu je iznosio 969. što predstavlja kratkoroĉnu reakciju na opšte uslove u ovom sektoru.29%.2 mil. garantovati za meĊubankarske kredite.3 mil.1% i stanovništvu 36. S druge strane. U isto vrijeme prosjeĉno ponderisana nominalna kamatna stopa povećana je sa 8. a i zbog finansijske krize. Najviše kredita odobreno je sektoru privrede 60. Godišnji rast novĉane mase je iznosio 531. jer je stopa rasta odobrenih kredita za osam mjeseci iznosila 25.39 mil.7 mil.2%.2. Drţava će.9% i bila niţa za više od tri puta od rasta u istom periodu prošle godine (97. Veliki uticaj na popravljanje roĉne strukture depozita je imala i politika obavezne rezerve koja je preko diferenciranih stopa stimulisala oroĉavanje depozita.04 mlrd. Bankarski sektor Bankarski sistem karakteriše visok nivo likvidnosti i stabilnost poslovanja. što je za 1.€.€.34 mlrd.8 mil.€.6 mil.1% više u odnosu na prethodni mjesec ili 12.5%).96 mil. ali je Vlada Crne Gore u cilju zaštite bankarskog sektora od mogućih rizika utvrdila Prijedlog zakona o mjerama za zaštitu bankarskog sistema.€). neto štednja stanovništva je iznosila 90.€.3% a na oroĉene depozite 62.05 procentnih poena i iznosila je 9. Novčana masa (M21) je krajem avgusta iznosila 3.03 mlrd.5 mil.1% ili 90.2% u odnosu na decembar prethodne godine.€.6% u odnosu na ukupan dug. što je više u odnosu na prethodni mjesec (415.51% u julu na 8. tako da deset najvećih duţnika uĉestvuje sa ĉak 26.€.2 mil. depoziti privrede su krajem avgusta iznosili 712 mil. Ukupna sredstva za plaćanje iznosila su prosjeĉno 453. dok je ukupan iznos duga povećan za 0.€ (1.3%.€.€ ili 2.7 mil.€ i bio je niţi za 10. i bili su veći za 65. Ukupno odobreni krediti krajem avgusta iznosili su 2.940 firmi koje obavljaju neku privrednu djelatnost sa ukupnim dugom od 86.44%. Ukupni depoziti su krajem avgusta iznosili 2. prema ovom Zakonu. S obzirom da su depoziti stanovništva iznosili 1.16%. FINANSIJSKI SEKTOR 5. dok su smanjena u odnosu na isti mjesec prethodne godine kada su iznosila 528.2%. Na osnovu kretanja raspoloţivih sredstava i izvršenih plaćanja ostvaren je suficit u prosjeĉnom iznosu od 407. obezbijediće pozajmice bankama radi odrţavanja likvidnosti.

Box 13 – Nebankarski sektor Rezultati:  Sve veće interesovanje i ulazak stranih konmpanija na trţište osiguranja. išĉekivanja poslovnih odluka većih fondova o ulaganjima. Centralna banka usvojila Odluku o adekvatnosti kapitala banaka. Primarno trţište je. dok je trţišna kapitalizacija.7%. U funkciji je obavljanje kastodi poslova uz najavu uvodjenja novih berzanskih mehanizama.02 procentna poena i iznosile su 7.41%. Kretanja na trţištu kapitala tokom 2008. Trţište osiguranja karakteriše nizak nivo ţivotnog i veoma visok nivo obaveznog osiguranja.godine. Slabiji kreditni rejting zbog ekspanzivnog kreditnog rasta. medjutim. U posmatranom periodu 2008. kojim će se unaprijediti sistem vrednovanja kvaliteta banaka sa aspekta obezbeĊenja dovoljnog kapitala za pokriće eventualnih gubitaka. Box 12 .godine pokazuje silazni trend na domaćem berzanskom trţištu.89% i 8. kao nastavak trenda formiranog u drugoj polovini prošle godine pod snaţnim su uticajem promjena u realnom i finansijskom sektoru na trţištima kapitala u okruţenju. dok je nominalna porasla za 0.2. U 2008. Uskladjivanje infrastrukture trţišta kapitala sa medjunarodnim standardima.Bankarski sektor Rezultati: Uredno izmirivanje obaveza po kreditima. u skladu sa odgovarajućom zakonskom regulativom. U sektoru osiguranja preovlaĊuje privatno vlasništvo. Sekretarijat za razvoj 28 . Do kraja 2008. Analiza podataka za devet mjeseci 2008.32 mil. još uvijek nerazvijeno. Pored NLB Montenegrobanke. odnosno vrijednost preduzeća koja se kotiraju na berzi. I nominalna i efektivna kamatna stopa na kredite odobrene pravnim licima u avgustu su zabiljeţile rast u odnosu na prethodni mjesec od 0. poĉelo je sa radom osiguravajuće društvo »Delta Life« AD i »Delta osiguranje«.2. dok drţava posjeduje 41. dodatno su opredijelili uslove i faktore na koje trţište kapitala reaguje smanjenjem dinamike berzanskih indeksa. respektivno.1% veća od julske i iznosila je 10.85%.   5. Nebankarski sektor Zaokruţivanjem zakonske regulative sve više se razvija trţište osiguranja. Ograničenja: : Brţi rast kredita od depozita. ĉime se stvaraju uslovi za širenje oblika i mogućnosti poslovanja na trţištu kapitala.€.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Prosjeĉna efektivna kamatna stopa na kredite odobrene graĊanima u avgustu je bila 0. a berzanski indeksi su pali znatno ispod vrijednosti u poredjenju sa istim vremenskim periodom u prethodnoj godini ( Indeksi na berzama u regionu se nalaze na najniţim nivoima ove godine). dok je austrijska »Uniqa« koja je većinski vlasnik »Zepter osiguranja« osnovala nov društvo »Uniqa neţivotno osiguranje« . Istovremeno. dozvolu za obavljanje kastodi poslova dobila je i Hypo Alpe Adria banka.032 mlrd. Došlo je do izrazitog opadanja cijena hartija od vrijednosti.03 procenta poena i iznosila 9. išĉekivanja potencijalnih investitora u pogledu realizacije velikih infrastrukturnih projekata i okolnosti u vezi predstojećih privatizacija kompanija.14% akcija Lovćen osiguranja. zaštitom od neregularnih aktivnosti i poboljšanjem transparetnosti poslovanja domaćih kompanija (u pripremi su pravila o objavljivanju finansijskih izvještaja emitenata hartija od vrijednosti). Dominantno mjesto na trţištu osiguranja ima i dalje »Lovćen osiguranje«. iznosila 3. Popravlja se roĉna struktura u korist oroĉenih depozita. Usporena kreditna ekspanzija.04 i 0. ĉiji je većinski vlasnik »Triglav osiguranje«.godine ostvaren je promet od 137. i pored pozitivnih promjena.€. Kvalitet i intenzitet procesa trgovanja hartijama od vrijednosti podrţava se unaprijedjenom zaštitom prava povjerilaca u prometu. koje pokazuje veliki potencijal za uvoĊenje novih i poboljšanje postojećih oblika osiguranja.godine oĉekuje se potpuna privatizacija sektora osiguranja.

Zakon o zaštiti graĊana Crne Gore na radu u inostranstvu. Pripravnici se najviše zapošljavaju u drţavnoj upravi. povećan je za 6. godine. Usvojen je Program drţavne podrške i pomoći » Stimulisanje zapošljavanja u Crnoj Gori – s akcentom na sjeverni region i ugroţene kategorije stanovništva«.1.što je za 5. Usvojen je Zakon o radu kojim se omogućava veća fleksibilnost u oblasti zapošljavanja. kojim se obezbeĊuje povećanje novĉanih naknada za odreĊene kategorije nezaposlenih lica. Donesen je Zakon o evidenciji iz oblasti rada i zapošljavanja.000 polaznika (336 lica više u odnosu na isti period prethodne godine). elektrotehnike.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Ograničenja: :  Još uvijek nerazvijeno primarno trţište hartija od vrijednosti. Zakon o socijalnom savjetu. maturanti gimnazije i ekonomski tehniĉari. kao i Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o zapošljavanju.618 pripravnika. Od ukupnog broja nezaposlenih 63. Zaposlenost i trţište rada Aktivna politika zapošljavanja. što je manje nego u istom periodu prethodne godine za 3. U ovoj godini došlo je do znaĉajnog povećanja zaposlenosti na što je u odreĊenoj mjeri uticalo sezonsko zapošljavanje.863 lica. Najveće povećenje je realizovano u graĊevinarstvu.7%. TRŢIŠTE RADA 5.623 lica ili 30.2%. što je 3.178 ili 10. bilo je 28.6%.finansijskom posredovanju i saobraćaju. doktori medicine.Zakon o zapošljavanju i radu stranaca. obrazovanju i privrednim društvima.raĉunarstva i nastavnici pretškolskog obrazovanja. U septembru 2008.313 ili 57.8%.50. a od njih 59. Programom pripreme za zapošljavanje za 2008. Oglašeno je 54. ing.3. godine prijavilo se radi zaposljenja 18. omogućila je povećanje zaposlenosti i smanjivanje nezaposlenosti. u uslovima makroekonomske stabilnosti i ubrzanog privrednog razvoja. Zakon o profesionalnoj rehabilitaciji i zapošljavanju lica sa invaliditetom. Lica preko 40 godina starosti ima 16.3. a prosjeĉan broj zaposlenih u periodu januar-avgust ove u odnosu na isti period prošle godine. koja proistiĉe iz Programa novog zapošljavanja. Opredjeljeno je 1.7% se odnosi na Podgoricu. U cilju uspostavljanja dugoroĉnog odnosa u pogledu rješavanja problema zapošljavanja donesena je Nacionalna strategija zapošljavanja i razvoja ljudskih resursa za period 2007-2011.488. Berane i Bar. sa višom spremom ing.9%. Pljevlja. Vlada je utvrdila Prijedlog Zakona o nacionalnim struĉnim kvalifikacijama. zdravstvu. Zaposleno je i finansirano 73 pripravnika sa prosjekom ocjena iznad 8.5%. od kojih je 700 uĉesnika programa priprema za poznatog poslodavca i 4.244 ili 7. 5. godine zaposleno je 1. Realizacijom programa zapošljavanja pripravnika sa visokom spremom radni odnos je zasnovalo 643 pripravnika. godine iznosio je 168.290 slobodnih radnih mjesta. U periodu od januara do septembra ove godine realizovano je 263 programa obuke za 3.350. Novĉanu naknadu primilo je 8. Nikšić. Broj zaposlenih u avgustu 2008.5% više nego u istom periodu prethodne godine. skladištenju i vezama.6%. Na zaposlenje ĉeka duţe od tri godine 8. profesori knjiţevnosti i profesori stranih jezika.3% više nego u istom mjesecu prethodne godine.1%. Nezaposlena su 44 magistra i 3 doktora nauka . Najviše se traţe sa visokom spremom diplomirani pravnici.7% su ţene.1% u odnosu na isti mjesec prethodne godine. izbrisano je iz registra Zavoda za 9 mjeseci 21. Donesena je Uredba o poreskim olakšicama za zapošljavanje odreĊenih kategorija nezaposlenih lica. Za devet mjeseci 2008. Broj lica koji po prvi put traţe zaposlenje bio je niţi za 20. a sa srednjom spremom medicinske sestre. Bijelo Polje.300 za trţište rada.000 uĉesnika. Zaposleno je 87 lica sa višom i 37 sa srednjom struĉnom spremom.065. hotelima i restoranima.190 lica.). godinu predviĊeno je da se obuhvati 5. Stopa nezaposlenosti iznosila je 10.276 nezaposlenih lica (9. Usvojen je Granski kolektivni ugovor o izmjenama i dopunama Granskog kolektivnog ugovora za zdravstvenu i socijalnu djelatnost. od ĉega se na lica sa višim i visokim obrazovanjem odnosi 6. Zavod za zapošljavanje je uĉestvovao u refundiranju pripravniĉkih zarada za 840 lica. Zbog neispunjavanja uslova neophodnih da bi dobili/zadrţali status nezaposlene osobe.2% manje u odnosu na septembar 2007. godine sa Akcionim planom zapošljavanja za period 2008-2009. Uĉešće ţena u ukupnom broju nezaposlenih je 45.877 lica. Za devet mjeseci 2008. Nezaposlenih sa visokom struĉnom spremom je 2. ekonomisti.80€ Sekretarijat za razvoj 29 .

631.097 lica ili 78. Najveći broj odobrenih kredita je u opštinama Nikšić (68 kredita. višegodišnju neangaţovanost. – 30. smjernicom Integrisanih smjernica razvoja i zapošlavanja EU a ima za cilj unapreĊivanje razvoja preduzetništva i preduzetniĉkih sposobnosti. Nerezidentna lica su angaţovana 1.Realizovani su programi za struĉne radnike Zavoda za zapošljavanje koje je pohaĊalo 23 lica i 24 lica sa evidencije nezaposlenih.827€) i Bijelo Polje (36 kredita.138 starih lica.5%).Budvi (12. poljoprivredi 4.634 nerezidentna fiziĉka lica. što predstavlja 40.god. Edukacija nezaposlenih lica iz oblasti preduzetništva je u skladu sa 22. a izrazila su spremnost za rad sa teţe zapošljivim licima. Donesen je Zakon o profesionalnoj rehabilitaciji i zapošljavanju lica sa invaliditetom ĉiji je cilj stvaranje uslova za uspješnu profesionalnu rehabilitaciju. Baru(3.125).703(40.271. I dalje su prisutni problemi vezani za ponudu neadekvatno kvalifikovane radne snage.01. U 181 program za trţište rada ukljuĉeno je 2. nacionalnim i lokalnim radovima i sufinansiranjem prostora i opreme za zapošljavanje lica sa invaliditetom obuhvaćeno je 631 teţe zapošljivo lice. Podgorica ( 47 kredita.2008.618 €).765). Najveći broj nerezidenata je angaţovano u Podgorici (18. 161. Herceg Novom (4. Programima pripreme za zapošljavanje.489 (19. Od 01.724€ ĉime je omogućeno otvaranje 535 novih radnih mjesta. dok su 1. niske zarade. meĊu kojima je 2.75€. što je za 237 više u odnosu na isti period prethodne godine.2008. Programom sezonskog zapošljavanja planirano je da se zaposli 9000 nezaposlenih lica sa evidencije Zavoda za zapošljavanje ili 30% nezaposlenih. Na primorske opštine odnosi se 15. godine odobren 351 kredit u vrijednosti od 1. Bosne I Hercegovine ( 12. 315. a na osnovu 12. zdravstvu i dr.948 lica ili 67%. Najveći broj nerezidenata je angaţovan u graĊevinarstvu i zanatstvu 19. Zavod za zapošljavanje Crne Gore primjenjuje novu metodologiju realizacije Programa samozapošljavanja koja ukljuĉuje edukaciju preduzetnika u procesu samozapošljavanja. na odreĊeno vrijeme. Dobro pripremljene i realizovane aktivnosti na nivou Zavoda za zapošljavanje i biroa rada po podruĉjima omogućili su zapošljavanje 7.171 (8.270). oglašeno je 23. od poĉetka januara do 31. zanatstva i trgovine. slabu mobilnost.910 sezonskih radnih mjesta.09.5% više nego u prethodnoj godini. Makedonije ( 12.312) Usvojena je Strategija za integraciju osoba sa invaliditetom za period 2008-2016. Preduzimale su se aktivnosti da se sezonsko zapošljavanje ne odvija samo u turizmu i ugostiteljstvu već i u graĊevinarstvu.godine odrţano je 68 seminara Edukacije preduzetnika kojima je obuhvaćeno 808 nezaposlenih lica.306). Naroĉito treba istaći Program »Njega starih lica u Crnoj Gori«. 128. Od poĉetka godine do 30.9% od planiranog.560 (11. Za 2008. U toku devet mjeseci ove godine realizovano je 77 javnih radova u kojima je angaţovano 1. 271.4%).190 nezaposlenih lica.072 teţe zapošljiva lica. Intenzivirane su aktivnosti na osnivanju Centra za profesionalnu rehabilitaciju –Podgorica. U skladu sa Uredbom o radnom angaţovanju nerezidentnih fiziĉkih lica. Na evidenciji Zavoda nalaze se 13.5). jedno lice na neodreĊeno putem sufinansiranja prostora i opreme radnog mjesta I 93 lica za poznatog poslodavca. ugostiteljstvu i turizmu 9. Putem Programa samozapošljavanja je od 01.762.itd. Najviše odobrenih kredita je za projekte kojima se realizuju biznis ideje iz poljoprivrede.0% od ukupnog broja nezaposlenih.488 polaznika.989 lica polaznici programa sticanja posebnih znanja. Najviše ih je angaţovano iz Srbije ( 19. trgovini 5.918).497). trgovini.352€). Starosna struktura radno angaţovanih nerezidentnih lica je od 20 do 60 godina starosti.09. poljoprivredi.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine za prethodne namjene. Sekretarijat za razvoj 30 .906).586 lica sa invaliditetom (invalidi rada II i III kategorije i kategorisana lica).498 prethodno podnijetih zahtjeva od strane poslodavaca. godinu predviĊena je realizacija 53 javna rada u okviru kojih je planirano zapošljavanje 900 lica sa evidencije Zavoda za zapošljavanje. godine izdato je odobrenje za radno angaţovanje 48.6%) i dr. od kojih su 499 za programe obuke za zanimanja.901€) Berane (36 kredita.januara 2008. što je za 10. kao i oteţane uslove sezonskog rada.086. povećanje zaposlenosti lica sa invaliditetom i njihovo ravnopravno uĉešće na trţištu rada. Za poznatog poslodavca realizovano je 82 programa struĉnog osposobljavanja u kojima je ukljuĉeno 512 lica.2008. godine i Akcioni plan za njenu realizaciju. koja imaju visoko obrazovanje.09.728 dana i po tom osnovu uplaćena je administrativna taksa u iznosu od 4. Radni odnos je zasnovalo 290 lica i to u javnim radovima 196 lica. Kotoru (2. na osnovu kojeg je angaţovano 164 nezaposlena lica (gerontodomaćica) u pruţanju pomoći za 1.

dobne.UraĊen je Akcion plan za implementaciju Strategije. godine u oblasti privrednog sektora za 8290 zaposlenih u iznosu od 16. TakoĊe su isplaćeni doprinosi PIO (povezivanje staţa) 6. uvaţavajući teţak materijalni poloţaj bivših zaposlenih radnika za ĉijim je radom prestala potreba usljed steĉaja.846.324 zaposlena. Strategijom za suzbijanje siromaštva i socijalne iskljuĉenosti utvrĊen je osnovni cilj: smanjenje stope ekonomski ugroţenog stanovništva i osiguranje socijalne stabilnosti. Znaĉajno smanjen broj nezaposlenih.633. Donesena je Nacionalna Strategija zapošljavanja i ljudskih resursa za period od 2007-2011. adaptacija i rekonstrukcija obrazovnih objekata.455. utvrĊen je osnovni cilj: osposobljavanje i ukljuĉivanje osoba sa invaliditetom u sve oblasti društva na ravnopravnoj osnovi u skladu sa socijalnim modelom pristupa invalidnosti.50€. Po istom principu će biti nastavljene aktivnosti u drugim sredinama. Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o štrajku.2008.030 djece.12€. Isplaćene su jednokratne pomoći zaposlenim u preduzećima u iznosu od 73. a u oblasti javnog sektora za 34 zaposlena u iznosu 78. Strategija zaštite starih lica u Crnoj Gori je usmjerena ka rješenjima koja se odnose na poboljšanje njihovog socijalnog statusa.10. Ograničenja: Nedostatak specijalistiĉkih istraţivanja ekonomsko-socijalne. Usvojeni su strateški dokumenti sa akcionim planovima za njihovu realizaciju.800. regionalne i dr. Sekretarijat za razvoj 31 . Strategijom integracija osoba sa invaliditetom 2008-2016. a odnose se na 336 zaposlena lica. jaĉanje društvene kohezije i predupreĊivanje njihove marginalizacije. kao i obezbjeĊivanje besplatnih udţbenika i udţbenika po povlašćenim cijenama za djecu iz siromašnih porodica.722.31€.Trţište rada Rezultati: Usvojeni su: Zakon o radu. strukture stanovništva kao radnog ljudskog resursa. potpisali su Memorandum o naĉinu i dinamici isplate otpremnina licima za ĉijim radom je prestala potreba u periodu jul 2000.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Na osnovu Programa rješavanja tehno ekonomskih viškova izvršene su isplate za otpremnine zakljuĉno sa 23.Zakon o profesionalnoj rehabilitaciji i zapošljavanju lica sa invaliditetom.69€. Vrši se stalna dogradnja.god. Vlada Crne Gore i Savez sindikata Crne Gore.godine. Zakon o zapošljavanju i radu stranaca.033.00€.god.3. – decembar 2007. Posredstvom Centara za socijalni rad. Socijalna politika U oblasti socijalne i djeĉje zaštite sprovode se mjere i aktivnosti koje treba da doprinesu snaţenju socijalne sigurnosti graĊana.279.Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o zapošljavanju.   5. i Akcioni plan zapošljavanja za period 2008-2009. Trend rasta broja registrovanih zaposlenih lica. Od velikog znaĉaja za smanjenje socijalne iskljuĉenosti i siromaštva su aktivnosti na stvaranju uslova za integraciju djece sa razvojnim teškoćama..2. U skladu sa Akcionim planom realizovano je niz aktivnosti.641. Realizuju se aktivnosti na izradi lokalnog Plana i programa socijalne zaštite starih lica za opštinu Pljevlja na osnovu koga će se izraditi standardi za jedan oblik zaštite starih lica. Na osnovu mjera iz Strategije razvoja socijalne i djeĉje zaštite 2008-2012 izradjeni su lokalni planovi zaštite u opštinama Podgorica i Nerceg Novi i ĉeka se procedura njihovog usvajanja pred nadleţnim opštinskim organima. kao i graĊevinsko prilagoĊavanje objekata djeci sa razvojnim teškoćama. te je za ove namjene utrošeno 272. a odnose se na 8. kao i struĉno usavršavanje nastavnika za rad sa romskom djecom. godine Box 14 . likvidacije preduzeća ili neuspješne privatizacije.111. stupio je na snagu Zakon o socijalnom savjetu. Isplate za otpremnine u oba sektora iznose 16.19€. Sprovodi se kampanja u cilju promovisanja inkluzije marginalizovanih društvenih grupa u formalni obrazovni sistem. pravo na 90€ za kupovinu udţbenika odnosilo se na 3.700€. Ukupno isplaćena sredstva u ovom periodu za navedene namjene iznose 22.123.

215.628. iznose 17.04€ (na avgust 2008.). Prema podacima Zavoda za zbrinjavanje izbjeglica.852.47€ (od ĉega u septembru 289.780.Najveći otvoreni problem i dalje je kamp Konik u Podgorici gdje su smješteni Romi.907. Troškovi zdravstvene zaštite od 2000. intenziviranje saradnje sa lokalnim vlastima i unapreĊenje saradnje sa romskim nevladinim organizacijama. Broj raseljenih lica i u ovoj godini stagnira.250.163.915. Sekretarijat za razvoj 32 .U ovoj godini je završena izgradnja i useljeno je 58 stambenih jedinica (u Nikšiću.806.Preduzimaju se aktivnosti na realizaciji Akcionog plana za Dekadu Roma.god.93€ za 12.09.521.894. Liĉna i porodiĉna invalidnina isplaćena je za devet mjeseci u iznosu 3.426. još uvijek je problem.772 korisnika).752 porodica sa 39.00€ za 5.29€.250. i kreće se u procentima od 7% do preko 9% u odnosu na broj stanovnika u ovim opštinama. kapaciteta oko 40 mjesta.32€ (od ĉega u septembru 68. Kolektivno zbrinjavanje.god. iznaĊe optimalno rješenje za raseljena lica. Smanjenjem meĊunarodne pomoći realizacija odreĊenih rješenja predviĊenih Strategijom je oteţana.82€ za 2. Realizuju se dva programa pomoći socijalno najugroţenijim kategorijama graĊana za plaćanje troškova elektriĉne energije.319.97€.374 korisnika). Izgradnja Centra za azilante je kasnila zbog nedostatka sredstava.947.56€ (od ĉega u septembru 757. Zapoĉeće se postupak preispitivanja stanja raseljenih lica i preregistracija interno raseljenih lica sa Kosova koja borave u Crnoj Gori. Nacionalnog programa prevencije neprihvatljivog ponašanja mladih u Crnoj Gori i dr. Cilj projekta je: izrada baze podataka informacijama za centre za socijalni rad. djeĉji dodatak za 9 mjeseci ukupno 2.465.613 djece).839. iznose 6. od ĉega se na septembar 2008 godine odnosi 985. Budva i Herceg Novi).474.631. su izbjegla lica).50€ za 1.2008. Krajem novembra se ocekuje završetak 10 objekata za romsku populaciju u Pljevljima. Do kraja ove godine nadleţne sluţbe treba da utvrde program i akcioni plan rješavanja tog pitanja. raseljene i izbjegle i romsku populaciju. omogućavanje pristupa domicilnoj romskoj populaciji pravima iz Zakona o socijalnoj i djeĉijoj zaštiti.309 korisnika).00€ (u avgustu 2008. naknada za tudju njegu i pomoć za 9 mjeseci u ukupnom iznosu od 2. a izmirena je i obaveza za decembar prethodne godine. Na taj naĉin izvršene su redovne mjeseĉne isplate. Beranama i Andrijevici).941.624. god.249. Crna Gora sprovodi proces integracije uporedo sa procesom repartrijacije sa ciljem da u okvirima meĊunarodnih standarda i principa i ekonomskih mogućnosti Crne Gore.481. izbjeglih i raseljenih lica u Crnoj Gori je 24. (od ĉega je 16. do 30.212.427.696.38€ za 5.37€ (ukljuĉena procjena Fonda za zdravstveno osiguranje za deveti mjesec 2008 god.25€ za 3. 320. Još uvijek traju radovi i u Domu starih "Grabovac" na izgradnji depadansa. Realizuje se projekat »Smanjenje Socijalne ugroţenosti domicilne (RAE) populacije«.669. Pozitivno je da su isplate redovne po proteklim mjesecima ove godine. Tivat.350.775 korisnika). ObezbijeĊen je dio sredstava za nastavak radova na objektu. pruţanje i predlaganje mjera i aktivnosti u cilju poboljšanja standarda i ţivota domicilne romske populacije. U razliĉitim vrstama kolektivnog smještaja boravi oko 20% izbjeglih i raseljenih lica u odnosu na njihov ukupan broj.587 korisnika). odnosi se 319.00€ za 9.349.86€.Donesen je Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o boraĉkoj i invalidskoj zaštiti.93€ (za avgust isplaćeno je 430. Crna Gora je jedina zemlja u regionu koja je pri odreĊivanju profila siromaštva ukljuĉila. osim domicilnog stanovništva. zatim njemaĉka vlada i HELP. raseljenih a 8. što predstavlja blizu 4% u odnosu na ukupan broj stanovnika CG.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Materijalno obezbjedjenje porodice ove godine je isplaćeno je za 9 mjeseci u iznosu 9. od ĉega se na devet mjeseci ove godine odnosi 1. Materijalno obezbjedjenje boraca isplaćeno je za devet mjeseci ove godine u iznosu 2. Isplaćeno je na osnovu prava za liĉne invalidnine za 9 mjeseci u iznosu 637. naknada po osnovu porodiljskog odsustva za 9 mjeseci 5. Izbjegla i raseljena lica su najbrojnija u Andrijevici. Sredstva je obezbijedila EAR.111 ĉlanova.498 porodica sa18. Ukupno isplaćena sredstva po oba osnova u 2008. Beranama i primorskim opštinama (Bar. Raseljenim licima u Crnoj Gori se pruţa besplatna osnovna zdravstvena zaštita. i pored napora uloţenih u njegovo rješavanje.

1 99. Zakon o registrima prebivališta i boravišta i Zakon o zapošljavanju stranaca. 2008 januar februar mart januar-mart april Maj jun Januar-jun Jul Avgust Septembar Januar-sept.6 100. se odvija predviĊenim tempom i završetak radova je planiran za poĉetak 2009. Problemi vezani za smještaj izbjeglica.8 102.4 100. Otvoren dnevni centar za djecu sa posebnim potrebama u Bijelom Polju. Pregled kretanja zarada Zarade bez poreza i doprinosa Indeks nominalnih zarada bez poreza i doprinosa Indeks realnih zarada bez poreza i doprinosa Zarade 2007.6 101.kao i postizanje redovnih mjeseĉnih isplata za devet mjeseci 2008. Izgradnja stambenih jedinica za smještaj raseljenih lica i izbjeglica. za koje su sredstva obezbijedili donatori i Vlada Crne Gore. a naroĉito zarada bez poreza i doprinosa. januar-sept. UtvrĊen je program transformacije Centra za djecu i mlade ”Ljubović” koji je u neposrednoj funkciji sprovoĊenja Nacionalnog programa prevencije neprihvatljivog ponašanja djece i mladih u CG. Izgradnja paviljona u Risnu i objekta Doma za stare u Bijelom Polju. U toku su aktivnosti za otvaranje centra za djecu u Nikšiću.4 124.3 98.6 115.  5.8 Sekretarijat za razvoj 33 . za koje je finansijska sredstva obezbijedila lokalna samouprava i Vlada Crne Gore.2 103. Zakon o drţavljanstvu. naroĉito romske populacije.8 102. Izgradnja objekta za palijativnu njegu u kompleksu doma starih“Grabovac”-Risan.Socijalna politika Rezultati: Aktivnosti na realizaciji strategija iz ove oblasti.8 97.3 102. Ograničenja:  Znaĉajno smanjivanje humanitarne pomoći i podrške donatora.2 102.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Donesen je Zakon o kretanju slijepog lica uz pomoć psa vodiĉa. 497 483 564 584 578 576 588 602 623 590 610 625 630 601 338 328 386 399 395 393 402 411 425 403 416 426 429 410 117.Za dalji razvoj centara za djecu potrebno je utvrditi model organizacije i naĉin finansiranja. Otvoren je dnevni centar za djecu sa posebnim potrebama u Bijelom Polju.Zakon o matiĉnim registrima i Zakon o strancima.6 103. kojem je priznat status izbjeglice i kojem je odobrena dodatna zaštita. godine. Isplata svih zaostalih socijalnih davanja iz decembra 2007. Politika zarada i penzija U proteklom periodu ove godine ostvaren je znaĉajan nominalni i realni rast zarada.7 98.koji će dodatno doprinijeti rješavanju problema.2 114. Donesena je Uredba o novĉanoj pomoći za lice koje traţi azil.0 124.7 114. Box 15 .3. godine. Pri kraju je realizacija aktivnosti na izgradnji doma starih u Bijelom Polju.Herceg Novom i Pljevljima.0 101.9 102.2 103.3.4 99.8 101.7 125. kapaciteta 300 mjesta.

Izvorni primici Fonda PIO za januar–septembar 2008 godine su iznosili 203. u decembru 2007. U primjeni Zakon o obeštećenju korisnika prava iz penzijskog i invalidskog osiguranja i izvršene isplate po tom osnovu.decembar 2003. Vlada je inicirala promjenu metodologije izraĉunavanja korpe hrane i pića. godini smanjiti na 20. a najniţa za puni radni staţ 182. Stopa doprinosa za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje će se postepeno smanjivati. Prosjeĉna penzija je iznosila 216. U primjeni je Zakon o obeštećenju korisnika prava iz penzijskog i invalidskog osiguranja kojim su ureĊeni uslovi.107 (25.0% u odnosu na isti period prethodne godine.god.€.7mil. godine izvršene su dvije vanredne isplate penzije u visini neto primanja za novembar.7%.8%. koja su za rezultat imala povećanja penzija za 16. Korpa proizvoda po MONSTAT-u iznosila je 316. Limitirane penzije su iznosile 752.6mil. Takodje. godine u odnosu na isti period prošle godine su povećane za 14. invalidskih 25. Formiraće se nova struktura potrošaĉke korpe i definisati minimalni standardi potrošnje domaćinstva.4% a zarade bez poreza i doprinosa iznosile su 410 € i povećane su za 25.10. u ovom periodu pred Komisijom su okonĉana i dva postupka osnivanja akcionarskih društava za upravljanje penzionim fondovima.50€ u junu ove godine.057. Penzijska reforma zapoĉeta reformom sistema tekućeg finansiranja (I stub). godine su iznosili 55. iznosile su 601€ i povećane su za 24.  Sekretarijat za razvoj 34 .godine povećane nominalno za 26.Transferi iz budţeta Fondu PIO za period januar-septembar 2008.2%.d. оbavezno zdrаvstvеnо оsigurаnjе i zа оsigurаnjе od nеzаpоslеnоsti.d. u odnosu na prosjek 2007. dala dozvolu za rad Društvu za upravljanje penzionim fondom „Atlas penzija“ a.8%.50% u 2009.9€ i ostali primici 2.a realne zarade bez poreza i doprinosa za 14.2008. za ĉiju implementaciju su donešena sva podzakonska akta i stvoreni neophodni uslovi. tako da će sa 21% koliko je iznosila u 2008. realno 14. postupak i dinamika obeštećenja korisnika prava iz penzijskog invalidskog osiguranja Crne Gore za period jul 2002. Takodje. i to Društva za upravljanje penzionim fondom „NLB PENZIJA“ a. kao i realizacija programa za poboljšanje materijalnog poloţaja najugroţenijih penzionera putem obezbjedjenja zimnice pod povoljnijim uslovima. Ostvaren visok nominalni i realni rast zarada za devet mjeseci 2008. naĉin.. Minimalna cijena rada je iznosila 55 €.25%. Box 16 . nastavljena je u pravcu primjene III stuba penzijskog osiguranja odnosno Zakona o dobrovoljnim penzionim fondovima.9%. izvršena su i dva redovna uskladjivanja penzija. U septembru ove u odnosu na isti mjesec prethodne godine broj penzionera se povećao za 3. u toku 2008. a 20. Redovna isplata prava iz penzijskog i invalidskog osiguranja obezbjedjivaće se i u narednom periodu. a zarada bez poreza i doprinosa 429 €. Zakonom o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje utvrdjene su stope dоprinоsa zа obavezno pеnziјskо i invаlidskо оsigurаnjе.€.227 (29.d. a realno za 14. godine.0%). doprinosi 144. Na osnovu redovnog Zakonom utvrĊenog usklaĊivanja prava iz penzijsko invalidskog osiguranja penzije su od prvog jula bile povećane 9.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine U septembru prosjeĉna zarada u Crnoj Gori u junu iznosila je 630€. Broj penzionera koji su primili penzije za septembar 2008.Politika zarada i penzija Rezultati: U primjeni Zakon o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje. godine.1%). bio je 97. Nominalne zarade u periodu januar-septembar 2008.god. od ĉega je starosnih 43. Realne zarade za devet mjeseci 2008.87€. a dobijeni podaci će se mjeseĉno objavljivati.48€. Zakonom je predvidjeno i da se drugo vanredno uskladjivanje od 10% izvrši u decembru 2008. godine isplaćena je i treća šestina duga korisnicima prava iz penzijskog i invalidskog osiguranja. koje je osnovalo Dobrovoljni penzioni fond „Penzija plus“.7€. U skladu sa ovim Zakonom. godine. u skladu sa Zakonom o penzijskom i invalidskom osiguranju u januaru i julu mjesecu. godine.3%. Zarade su u septembru 2008. godine i martu 2008. . godine.3%. godini.2%. Komisija za hartije od vrijednosti je u toku 2008.34€. Podgorica i Društva za upravljanje penzionim fondom „MARKET INVEST“ a.723 (45.9%) i porodiĉnih 28. a zarade bez poreza i doprinosa za 26.

od ĉega se 588. Ukupan priliv stranih direktnih investicija u posmatranom periodu iznosio je 592 miliona eura.6 miliona eura na povlaĉenje sredstava investiranih u inostranstvu.1% manje u odnosu na isti period 2007. To ukazuje da pada relativno uĉešće ulaganja u nekretnine u odnosu na priliv po osnovu ulaganja u domaća preduzeća i banke i realizaciju putem interkompanijskog duga. što je za 38. Priliv stranih direktnih investicija. povećanje otvorenosti privrednog sistema i fleksibilnijeg prilagodjavanja svjetskim trendovima kretanja kapitala. INVESTICIJE U skladu sa ciljevima predvidjenim Ekonomskom politikom za 2008. To je rezultiralo nastavljanjem dobrog trenda interesovanja potencijalnih investitora za ulaganja u Crnu Goru. Sekretarijat za razvoj 35 .2% manje. Neto priliv stranih direktnih investicija (priliv minus odliv) u periodu januar . doprinose povećanju interesovanja za mogućnosti investiranja u Crnu Goru i njenom prepoznavanju kao stabilanog i atraktivnog investicionog podruĉja. od znaĉaja je što je usvojen Zakon o ureĊenju prostora i izgradnje objekata sa rješenjima koja će omogućiti snaţan podsticaj preduzetniĉkoj inicijativi i novim investicijama a tim i kvalitetnu valorizaciju prostora.4 miliona eura odnosilo na ulaganje nerezidenata u Crnu Goru. dok je u formi interkompanijskog duga realizovano 158.7% više u odnosu na isti period prošle godine.3 miliona € se odnosilo na ulaganja u formi vlasniĉkog kapitala. u oblasti investicija.avgust 2008. smanjivanje i uklanjanje administrativnih barijera u poslovanju. sprovoĊene su aktivnosti koje su usmjeravane na dalje poboljšanje ambijenta za ulaganje kroz unapredjivanje zakonske regulative. što korespondira s opredjeljenjima i mjerama iz Strategije za podsticanje stranih direktnih investicija. na raznim medjunarodnim skupovima i putem drugih pogodnih formi. godine iznosio je 381 milion eura. godine. U tom smislu.2% manje u odnosu na isti period 2007. a 3.3%) ili 14. Agencija Crne Gore za promociju investicija i resorna ministarstva.6%) se odnosilo na nekretnine. Naime. Jaĉanjem pravosudne funkcije i unapreĊivanjem rada lokalne uprave povećava se efikasnost u obezbjedjivanju zaštite svojinskih prava i ugovora i potpunija afirmacija principa nacionalnog tretmana stranaca. Od ukupnog priliva stranih direktnih investicija 228. dok je 158.4 miliona € (38.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Ograničenja:  Materijalni poloţaj penzionera 5. Ulaganje stranog kapitala u domaća preduzeća i banke iznosilo je 203 miliona € (34. Sprovodjenjem aktivnosti predvidjenih Strategijom za promociju investicija.godinu.1 milion eura realizovano u formi interkompanijskog duga.€ ili 26. godine. što je za 1.4.1 mil. krajem prošle i poĉetkom ove godine ulaganja u nekretnine ĉinila su preko 50% ukupnog priliva stranih direktnih investicija. u 000 eura 140 120 100 80 60 40 20 0 avgust februar oktobar februar novembar decembar septembar avgust jun januar januar jun jul april april maj mart mart maj jul 2007 2008 Izvor: CBCG U strukturi ukupnog priliva stranih direktnih investicija 430.

6% Izvor: CBCG U posmatranom periodu zabiljeţen je pad odliva stranih direktnih investicija.5 -10. Porast interersovanja za ulaganja u Sjevernom regionu. Box 17 – Investicije Rezultati:  Trend unapredjivanja stabilnosti i stimulativnosti sistemskog ambijenta za investiranje. 1-3.2007..proizv. Kretanje proizvodnje: .2007.5 Sekretarijat za razvoj 36 . 1-6.0 9.5 -19.9 16. Ograničenja:  Još uvijek nedovoljan udio greenfield investicija u ukupnim stranim direktnim investicijama.avgust 2008. Odliv po osnovu interkompanijskog duga i povlaĉenja udjela kapitala uloţenog u drugom domaćem preduzeću iznosio je 12.8 11.6 17. godine.3 8.6 -47. 139.3% ukupnog odliva). Visok nivo stranih direktnih investicija.5% manje nego istom periodu 2007.7% Preduzeća i banke 34.2008.8 miliona €.2008.0 -13.0 76.osnovnih metala 100. 6.3 2.hemik. 1-9. 1-9.Drvoprerada -Proizv.6 6.1.2007.preh.2007.3 45.Proizv.7 miliona eura. Industrija-ukupno Preradjivačka industrija .4 7. 09. proizvoda .0 -16. 1-3. Odliv po osnovu stranih direktnih investicija iznosio je 211 miliona eura.3% Nekretnine 38. U strukturi odliva. 1-6.7 -4.2 59.0 34.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Struktura priliva stranih direktnih investicija u periodu januar . u periodu januar-septembar ove u odnosu na isti period prošle godine.5% Interkompanijski dug 26.5 -15. Dobra promocija mogućnosti ulaganja rezultira odrţavanjem interesovanja potencijalnih investitora. niţa je za 7.1 -30. što je za 8.2008.8 138. godine Ostalo 0.7 100.2008.2 12.9 8. godine. 09.5 -45.3 -6.3 -3.9 -7.0 -4. REALNI SEKTOR 6.2 miliona eura za kupovinu nekretnina u inostranstvu ili 28.7 13. Investicije rezidenata Crne Gore u strane banke i preduzeća su iznosile 36.. i pića . 09.4% više u odnosu na isti period prethodne godine.2 6. Preradjivačka industrija i rudarstvo Proizvodnja u preradjivačkoj industriji.4 3.5 2. 08.2008.i hem.0 4.0 -12..3 4.Proizv..2008.1 3.6%.stope rasta Struktura u 2007.9 miliona € odnosilo se na nekretnine (66. Odliv stranih direktnih investicija po osnovu povlaĉenje udjela stranog kapitala u domaćim bankama i preduzećima iznosio je 21.6 24.6 miliona eura.2% manje u odnosu na isti period 2007. Rezidenti su u posmatranom periodu izdvojili 25.7 18. što je za 32.2 11.

kompanija MNSS prenijela je akcije na holandski MNSS B.8%. Ograničenja:  Pad proizvodnje u sektoru preraĊivaĉka industrija. definisana je obaveza novog vlasnika da ispoštuje sve elemente Ugovora o prodaji koji se odnose na investicioni i socijalni program.8% drţavnih akcija u ovoj kompaniji.180 radnika) i time stvoreni uslovi za uspješnu prodaju ove komapnije.8%. Preteţan dio proizvodnje ove oblasti odnosi se na Kombinat aluminijuma (oko 80.8% u preradjivaĉkoj industriji). Objavljen je novi tender za prodaju 51.8% preradjivaĉke industrije). u posmatranom periodu. imala je opredjeljujući uticaj na iskazani pad proizvodnje u sektoru preraĊivaĉka industrija. Zakljuĉena su dva ugovora za eksploataciju tehniĉko-gradjevinskog kamena i jedan ugovor za istraţivanje i eksploataciju crvenog boksita. Nastavljene su aktivnosti na obezbjedjivanju uslova za valorizaciju mineralnih sirovina. je veća za 29.593 tone i veća je od proizvodnje u uporednom periodu prošle godine za 62. Zabiljeţeno je povećanje proizvodnje proizvoda Ţeljezare u ovoj oblasti od 30.0%) koja je u posmatranom periodu ove u odnosu na isti period prošle godine niţa za 14. u skladu sa odgovarajućim socijalnim programom. Naime. Proizivodnja boksita. mrko-lignitskog uglja za jedno leţište. Zabiljeţen je rast proizvodnje u svim oblastima ovog sektora: vaĊenje kamenog uglja. vaĊenje ruda metala 3. zbog visokog uĉešća u strukturi (45.3% u najvećoj mjeri je uslovljen padom proizvodnje u farmaceutskoj industriji.9%. Donesen je Zakon o rudarstvu kojim je na novi naĉin ureĊena oblast planiranja korišćenja rudnog bogatstva.9%.294. Investicione aktivnosti na izmiještanju rijeke Ćehotine i nabavci nove rudarske opreme i mehanizacije odvijaju se u skladu sa utvrĊenom dinamikom. u posmatranom periodu.1% ukupne industrijske proizvodnje (87.7% u ukupnoj industrijskoj proizvodnji. Nepovoljna struktura preradjivaĉke industrije Sekretarijat za razvoj 37 .295 tone i veća je od proizvodnje ostvarene u istom periodu prošle godine za 3. iznosila je 515. Proizvodnja u sektoru vadjenje ruda i kamena. Intenzivno se prati uticaj svjetske finansijske krize na poslovanje privrednih subjekata u Crnoj Gori i.5%.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Proizvodnja je veća kod pet oblasti koje ĉine 9. Razmatraju se i moguća alternativna rješenja za rješavanje problema i odrţavanje proizvodnje u Kombinatu aluminijuma Podgorica. zaštitu ţivotne sredine i dr. a time i na iskazani indeks ukupne industrijske proizvodnje koja je u posmatranom periodu zabiljeţila rast od 3. Izvršena je promjena vlasništva u kompaniji Ţeljezara Nikšić. a 59. lignita i treseta 62. UreĊena oblast planiranja korišćenja rudnog bogatstva. Proizvodnja osnovnih metala. UtvrĊena je obaveza donošenja Drţavnog plana eksploatacije mineralnih sirovina koji se sastoji od opšteg plana i plana eksploatacije pojedinih mineralnih sirovina za period koji nije duţi od 10 godina. U toku je postupak za dodjelu koncesija za istraţivanje i eksploataciju tehniĉko-gradjevinskog kamena za više leţišta. olova i cinka za jedno leţište.3% ukupne industrijske proizvodnje (12. Box 18 – Preradjivačka industrija i rudarstvo  Rezultati: Rast proizvodnje u sektoru vaĊenje ruda i kamena.6%. Iskazani pad proizvodnje hemikalija i hemijskih proizvoda od 30. U Rudniku uglja Pljevlja nastavljeno je ostvarivanje dobrih rezultata i u proizvodnji uglja i u realizaciji okrivke. U kompaniji Elektroindustrija ”Obod”.4% i vaĊenje ostalih ruda i kamena 54. laporca za jedno leţište. Proizvodnja uglja u periodu januar-septembar ove godine iznosila je 1.2% preradjivaĉke industrije). Ugovorom o prenosu akcija. obezbijedjena su sredstva za isplatu otpremnina zaposlenim sa kojima je sporazumno raskinut radni odnos (1. razmatraju modaliteti za ublaţavanje eventualnih posljedica.4%.V.9%. a niţa kod 12 oblasti ili 67. s tim u vezi.

razvoj ljudskih resursa. na 1.4% više prometa vazduhoplova i 9. Turizam Aktivnosti u oblasti turizma usmjerene su na stvaranje prosperitetne turistiĉke privrede i obezbjeĊivanje prepoznatljivosti Crne Gore kao mediteranske destinacije s prioritetom na povećanje kvaliteta turistiĉke ponude u priobalnoj oblasti i valorizaciji turistiĉkih potencijala zaleĊa i planinske regije.9.000 3.000 6.godinu.000 600.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine 6. noćenja.000 800.6% prometa putnika).g.6 % u odnosu na ostvarena u 2007.000 200. što znaĉi da se planira ostvarenje od oko 8 mil.avg ust 2008 januar .200 direktno zaposlenih lica u ovoj djelatnosti.000.000. Pokazatelji turistiĉkog prometa ostvareni u periodu januar-avgust ove godine ukazuju na pozitivne trendove u pogledu ostvarenja ciljeva Ekonomske politike za 2008. U domaćoj radinosti u ovoj godini bilo je oko 60.3 mil. Prema raspoloţivim pokazateljima za osam mjeseci ove godine rast prometa biljeţe i Aerodromi Crne Gore (15.2. uz povećanje kvaliteta i standardizaciju turistiĉke ponude u okviru regionalnog trţišta.000 registrovanih kreveta. respektivno više u odnosu na uporedni period.000 100. promet vozila na graniĉnim prelazima veći je za oko 3%.avg ust 2007 januar . godinu planirano je: Prihod od turizma oko 540 mil. stvaranje povoljnog ambijenta za investicije uz poboljšanje infrastrukture.520.000 1.0% u odnosu na isti period 2007.0%. što je za 10. POSJETIOCI 900. što znaĉi da se predviĊa 16.avg ust 2008 -domaci -strani -domaci -strani Sekretarijat za razvoj 38 .000 2. što je za 10. Sve to ukazuje na multiplikativan efekat koji generiše dinamiĉna aktivnost u turistiĉkoj djelatnosti.000. godini.0 % više u odnosu na prihode ostvarene u 2007.000 NOCENJA broj posjetilaca 700.  Povećanje broja noćenja za 9.000 300.000 broj nocenja 4. broj plovila za 8. a prihodi tunela „Sozina” za oko 5%.000 0 januar . ali treba intenzivirati mjere da se legalizuje ponuda u toj sferi i na taj naĉin doĊe do većih efekata i realnijih pokazatelja o turistiĉkom prometu.  Ostvarena kretanja u turizmu za period januar – avgust 2008. ostvaren je prihod od oko 470 miliona €.godine Izvor:Monstat. godine.0%.6 %.000 400. što predstavlja rast od oko 7. Mjeseĉni statistiĉki pregled br. Za devet mjeseci ove godine.€. odnosno sa 1.000 0 januar .575 noćenja.055 turista dok je ostvareno 6. što je za 5.  Povećanje broja registrovanih turista za 18 %.000.  Povećanje broja zaposlenih u oblasti turizma za oko 8%. „Montenegroairlines” (rast prometa putnika za 19%). U periodu januar-avgust Crnu Goru je posjetilo 980. Ekonomskom politikom za 2008.000. godini.7% više nego prošle godine.avg ust 2007 5.000.000 500. odnosno 6.1 mil.2008.

.4%. klimatskih uslova.Sve to u skladu sa strateškim opredjeljenjem da se dostignu standardi visokokvalitetnih destinacija. u većim gradovima Srbije i Bosne i Hercegovine kao jednim od najznaĉajnijih emitivnih trţišta za Crnu Goru. Preduzete su brojne aktivnosti koje su Crnu Goru predstavile domaćem i inostranom gostu kao novu. potpisan je Memorandum o razumijevanju i Ugovor o sufinansiranju projekata “Ekonomska i analiza sektora trţišta turizma”. da se obezbijedi produţenje sezone. U 2008. Nakon pet godina od usvajanja Zakona o turizmu i Pravilnika o klasifikaciji. opreme i infrastrukture za turiste procjenjuje se da će iznositi oko 248. Beĉu. Prema Istraţivanju za 2008.godine.2018. U implementaciji je Uredba o visini naknada. odnosno da će stvarni rast iznositi 37. naĉinu obraĉuna i plaćanja naknada zbog zagaĊivanja ţivotne sredine.000 radnih mjesta ili 19. kulturno-istorijskog nasljeĊa treba pretoĉiti u turistiĉku ponudu i izbjeći opasnost zavisnosti od pojedinih emitivnih trţišta. aktuelna je potreba za rekategorizacijom svih hotela u Crnoj Gori.8 % ukupnih kapitalnih investicija.Sektor turizma i putovanja će. koja iznosi 4%.4 miliona € ili 32.Ekonomija generisana turizmom (direktni i indirektni uticaj) u 2008. . Donošenje Uredbe opredijeljeno je obavezama koje proizilaze iz sprovoĊenja multilateralnih sporazuma u oblasti zaštite ţivotne sredine i preporuka Svjetskog savjeta za turizam i putovanja (WTTC).godine”. zapaţeno je da je veliki broj hotela znaĉajno podigao nivo ponude kroz kongresne.Beogradu. Uĉešće ovog agregata u bruto društvenom proizvodu iznosiće 26.godinu se realizuju prema predviĊenoj dinamici. Moskvi. kao i uz podršku meĊunarodnih institucija. godine u obezbjeĊenje objekata.Tirolu. €. godini. godini promotivni spot Nacionalne turistiĉke organizacije „Experience Wild Beauty“ osvojio je prvu nagradu na festivalu Das Golden Stadttor u Berlinu. Izvršena je promocija turistiĉke ponude Crne Gore na sajmovima u Ohridu. što je iznad stope rasta previĊenog na svjetskom nivou za isti period. godini će ostvariti vrijednost od oko 678.000 radnih mjesta u turizmu kao privrednoj grani (direktno) ĉiniće oko 10% ukupne zaposlenosti 2008. rasti realnom godišnjom stopom od 5. Berlinu. Welness i druge sadrţaje. Sekretarijat za razvoj 39 . godine u kojima je Crna Gora svrstana meĊu vodeće destinacije u svijetu po prognozama rasta sektora putovanja i turizma. Crna Gora je postala strana ugovornica Barselonske konvencije i ĉetiri prateća Protokola o integralnom upravljanju priobalnim podruĉjem Sredozemlja i stekla punopravno ĉlanstvo u UNEP/MAP-u. kojima su ureĊeni minimalno tehniĉki uslovi i kategorizacija ugostiteljskih objekata u skladu sa meĊunarodnim standardima.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Planirane aktivnosti za 2008. U toku je javna rasprava povodom dokumenta „Politika i strategija razvoja turizma Crne Gore do 2020.sajam “IMEX 2008“ u Frankfurtu. . kvalitetnu i konkurentnu destinaciju na meĊunarodnom trţištu. Pragu.3 %. Ostvarene su znaĉajne meĊunarodne aktivnosti. da finansijski pokazatelji rastu brţe od fiziĉkih. u saradnji sa institucijama na nacionalnom i lokalnom nivou. Sa Njemaĉkim društvom za tehniĉku saradnju (GTZ). Crna Gora je u Budvi organizovala 17. MeĊunarodnu turistiĉku berzu (METUBES).Ukupna zaposlenost u ekonomiji generisanoj turizmom (direktno i indirektno) ĉiniće 31. Šangaju. Pritom resurs raznolikosti prirodnih ljepota.1 % zaposlenih u svim privrednim granama. . radi se uz podršku njemaĉke Vlade preko Razvojno-investicionog fonda – DEG i Njemaĉkog društva za tehniĉku saradnju GTZ.Kapitalne investicije tokom 2008. Briselu. u periodu od 2009. Svjetski savjet za turizam i putovanja (WTTC) objavio je preliminarne rezultate za 2008. .Ukupno oko 16. Revizija i dopuna Nacrta inoviranog Master plana razvoja turizma u Crnoj Gori do 2020. godinu oĉekivanja su da će: . Odrţane su prezentacije noviteta u turistiĉkoj ponudi Crne Gore za ljetnju turistiĉku sezonu 2008. Od znaĉaja je osnivanje Montenegro Convention Bureau-a (MCB) koji će biti glavni kontakt za MICE trţište i logistiĉka podrška projektima kongresnog turizma. godine. kao i ravnomjernija regionalna turistiĉka ponuda. Izvršenom kontrolom 40 hotela.7%.1 mil. godinu i prognoze do 2018. s ciljem da se prikupljena sredstva iskoriste za realizaciju operativnih mjera usmjerenih na ĉuvanje i unapreĊivanje prirodnih potencijala. “Podrška privatnom sektoru” i “Nautiĉki turizam”. sajam „Top Res“ u Parizu.

realizaciji vodosnabdijevanja i tretmana otpadnih voda i ĉvrstog otpada. Zakon o gentski modifikovanim organizmima. EU integracije (implementacija SSP.neregistrovani izdavaoci privatnog smještaja. a usvojeni su: Nacrt zakona o morskom ribarstvu i marikulturi.3. Porast inostranih i gostiju sa većom plateţnom moći. treću godinu.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Ministarstvo turizma i zaštite ţivotne sredine u saradnji sa Poreskom upravom. U Nacionalnom programu integracija detaljno je preciziran plan prioriteta i zadataka za usklaĊivanje propisa i jaĉanje agrarnih insitucija. uvoĊenju najsavremenije informacione tehnologije na svim nivoima. kao i ukupna investiciona podrška preko bankarskog sektora (grantovi do 30% visine investicija). Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o zaštiti biljnih sorti. koja ima za cilj promovisanje pojednostavljene procedure registracije smještaja od strane fiziĉkih lica. unapreĊenju saobraćajne mreţe. Usvojen Zakon o planinskim stazama Ograničenja: Problem saobraćajnih guţvi i nedostatak parking prostora u turistiĉkim mjestima. Zakon o sredstvima za zaštitu bilja.godine agrarna politika se bazirala na ostvarivanje osnovnih prioriteta primarne poljoprivrede i ukupnog agrarnog sektora.godine” baziranom na inoviranom Master planu. njihovo ureĊenje i odrţavanje. Siva ekonomija . godinu realizuje se predviĊenom dinamikom. Doneseni su sljedeći zakoni: Zakon o dobrobiti ţivotinja. kao I Nacionalni program proizvodnje hrane I razvoja ruralnih podruĉja 2009-2013 koji predstavljaju krovna dokumenta za razvoj agrarnog sektora. Poljoprivreda. Zakon o divljaĉi i lovstvu. nelicencirani prevoznici i organizatori izleta. Rast investicija u turizam. Sekretarijat za razvoj 40 . kao i druga pitanja od znaĉaja za korišćenje planinskih staza. zatim Nacrt zakona o poljoprivredi i ruralnom razvoju. uz nove poreske olakšice prilikom registracije. Povećanje kvaliteta ukupne turistiĉke ponude. izrada i implementacija NPI.   6. Korišćenju predpristupne pomoći za uvodjenje EU standarda. a prije svega na:       Dinamiziranju reformi kroz prilagoĊavanje zakonodavstva i agrarnih institucija. Usvojen je Zakon o planinskim stazama kojim se ureĊuju uslovi i naĉin utvrĊivanja mreţa planinskih staza. Javna rasprava o dokumentu „Politika i strategija razvoja turizma Crne Gore do 2020. organizuje kampanju „Registrujte smještaj“. Pripremu za korišćenje IPA podrške za ruralni razvoj. Znatno povećani Agrobudţet za 2008. premije za stoĉarstvo. otvaranju novih radnih mjesta. Privremeni SSP stupio je na snagu poĉetkom ove godine kada su poĉele da vaţe najvaţnije odredbe u trgovini poljoprivrednim proizvodima. jaĉanje administrativnih kapaciteta). klasifikacija i kategorizacija. Box 15 – Turizam Rezultati: Rast prihoda i fiziĉkog obima prometa. Završetak pregovora i uĉlanjenje u STO i Usmjeravanje meĊunarodne podrške za jaĉanje institucija u poljoprivredi. Predstoje aktivnosti na jaĉanju kadrovskih potencijala.naĉinu obraĉuna i plaćanja naknada zbog zagaĊivanja ţivotne sredine. podrška otkupu sezonskih poljoprivrednih proizvoda. šest Primorskih opština i opštinama Kolašin i Ţabljak. Tako je do kraja septembra realizovano preko 70% od ukupnih sredstava. šumarstvo i vodoprivreda U proteklom periodu 2008. U implementaciji je Uredba o visini naknada. Zakon o duvanu. Od posebnog znaĉaja za poljoprivredu je povoljna realizacija programa podrške mljekarskog sektora.

Realizacijom oko 95% sredstava Programa upotrebe sredstava o vodoprivredi (0.1%. U skupštinskoj proceduri je Predlog zakona o finansiranju i upravljanja vodama. Domaća operativa. šumarstvo i vodoprivreda Rezultati: Uskladjivanje zakona sa regulativom EU.8 mil. što ukazuje na visok intenzitet investicione aktivnosti. i ne moţe odgovoriti zahtjevima povećane traţnje i sve razvijenije konkurencije zemalja iz okruţenja. suoĉava se sa problemom deficitarnosti kadrova. U periodu januar-avgust 2008. Sanacija erodiranih površina u slivnim podruĉjima Tare i Lima. U toku su pripreme za izradu Strategije razvoja graĊevinarstva u Crnoj Gori do 2020. Sprovodi se opseţna aktivnost na suzbijanju bespravne gradnje i u tom cilju sprovodi se operativno i koordinirano djelovanje zajedniĉkih timova inspekcijskih sluţbi nadleţnih organa. Preko Projekta BOT koncesija za flaširanje vode za piće nastavljene su aktivnosti na izgradnji novih fabrika za valorizaciju izvorske vode.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Nastavljene su aktivnosti za stvaranje povoljnih uslova za razvoj šumarskog sektora. mjeren izvršenim efektivnim ĉasovima.965 m3 drvne mase ili 5.godine. veći za 20.godine posjeĉeno je 143. nedovoljne tehniĉke opremljenosti i dr.) . Sekretarijat za razvoj 41 . kojim su objedinjeni: Zakon o planiranju i ureĊenju prostora. posebno zanatskih struka. Nastavljena je implementacija Zakona o vodama ĉime se stvara sve povoljnija osnova za korišćenje i valorizaciju tog prirodnog resursa. Gradjevinarstvo i stambeno-komunalna djelatnost Aktivnost u oblasti gradjevinarstva uslovljena je intenzitetom investicionih ulaganja u izgradnju i rekonstrukciju infrastrukturnih i stambeno-poslovnih objekata i znaĉajnim interesovanjem stranih investitora za nove investicije. veća je za 59. Povoljne BOT koncesije za flaširanje vode. Ograničenja:  Nedovoljan razvoj i depopulacija izrazito ruralnih prostora. Novoformirana Inspekcija za zaštitu prostora s posebnom paţnjom vrši kontrolu gradnje u primorskim i sjevernim opštinama i sprovodi Zakon o ureĊenju prostora i izgradnji objekata. Zakon o graĊevinskom zemljištu.1%.4.8% u odnosu na isti period prethodne godine. prema zvaniĉnim podacima Monstata. U oblasti stanovanja nastavlja se realizacija projekata u skladu sa «Akcionim planom politike stanovanja u Crnoj Gori“. modernizacija i jaĉanje institucija. Zakon o izgradnji objekata i Zakon o urbanistiĉkoj i graĊevinskoj inspekciji sa rješenjima koja treba da obezbijede stabilnost uslova i jednostavnije procedure vezane za izgradnju objekata i budu podsticaj preduzetniĉkoj inicijativi. Usvojena je Nacionalna šumarstka politika kojom su definisani upravljanje i gazdovanje šumama i šumskim zemljištem u drţavnom vlasništvu i povezanost sa drvopreradom i brţim ruralnim razvojem. Box 20 . Realizuje se niz meĊunardnih projekata (Razvoj šumarstva u CG – FODEMO projekat. a ostalim graĊevinama za 63. novom investiranju i kvalitetnijoj valorizaciji prostora.4% manje u odnosu na isti period prethodne godine. Vrijednost novih ugovora na zgradama u ovom kvartalu veća je za 27. Realizacija projekata medjunarodne podrške.Poljoprivreda. Usvojen je Zakon o ureĊenju prostora i izgradnji objekata. dok je fiziĉki obim radova. Aktivnosti su usmjerene na stvaranje preduslova za dostizanje ciljeva definisanih ovim planom i obaveza preuzetih potpisivanjem Beĉke deklaracije. Vrijednost izvršenih graĊevnih radova u drugom kvartalu 2008.  6.€) bitno je poboljšano snabdijevanje vodom na ruralnom podruĉju.godine.2% u odnosu na isti kvartal prošle godine. jaĉanje kadrovskih potencijala i ekonomije u šumarstvu – FOPER projekat. Razvoj lovnog turizma i dr.

Potpisivanjem ugovora riješen je dugogodišnji problem koji otvara vrata daljoj saradnji. Završetak radova se oĉekuje krajem 2008 god. Pripremljena je tenderska dokumentacija za izbor izvoĊaĉa radova po sistemu „design-build“. Cetinju i Plavu. UraĊena je Studija izvodljivosti kojom je obuhvaćeno i rješavanje pitanja otpadnih voda iz Pivare. u pripremi su prijedlozi Zakona o stanovanju i Zakona o stambenim zadrugama. Završen je vodovod sa izvorišta Poklonci što će omogućiti uredno snabdijevanje Nikšića vodom i u sušnom periodu. Rraspisan je tender za izbor konsultanta za izradu studija izvodljivosti za ureĊaje za preĉišćavnje otpadnih voda u Ulcinju. U okviru njemaĉko-crnogorske finansijske saradnje. U Budvi je u septembru otvoreno postrojenje za proizvodnju pitke vode.godine. nijesu ostvareni oĉekivani rezultati.        Sekretarijat za razvoj 42 . Ukupna vrijednost radova za III fazu projekta iznosi 68 miliona €. U primjeni Zakona o etaţnoj svojini.godine) a sistem će biti u funkciji već u septembru 2009. Projekat je vrijedan 1. UraĊene su studije izvodljivosti za ureĊaje za preĉišćavanje otpadnih voda za opštine Bijelo Polje i Pljevlja. Vlada Crne Gore je obezbijedila sredstava za izradu fizibiliti studija i elaborata procjene uticaja na ţivotnu sredinu za ureĊaje za preĉišćavanje otpadnih voda za opštine primorskog regiona i opštinu Plav. kojom su obuhvaćeni sanacija i rehabilitacija vodovodnih i kanalizacionih sistema opština na Crnogorskom primorju (interventne mjere II) i aktivnosti predviĊene projektom „OdvoĊenje otpadnih voda na Crnogorskom primorju” (interventne mjere III). Nastavlja se realizacija projekata stanova solidarnosti u cilju suzbijanja migracije kadrova iz manje razvijenog dijela Crne Gore. Nastavljena je saradnja sa Evropskom investicionom bankom na realizaciji Projekta vode i kanalizacija u Crnoj Gori u okviru kojeg je opredijeljeno 57 miliona € za realizaciju prioritetnih projekata iz oblasti upravljanja otpadnim vodama u Crnoj Gori. realizuje projekat „Kanalizacija u opštini Kotor“ u iznosu od 1. i pored progresa u realizaciji zakonskih rješenja. U toku je revizija tenderske dokumentacije. Projekat je vrijedan 600 hiljada €. Intenziviraju se aktivnosti na realizaciji Master plana vodosnabdijevanja Crnogorskog primorja tako da će prva faza izgradnje ovog regionalnog vodovoda biti završena prije planiranog roka (do 1.€. izgradnju nove kanalizacione mreţe u opštinama Crnogorskog primorja (osim opštine Ulcinj) i izgradnju postrojenja za preĉišćavanje. Projekat finansira Evropska banka za obnovu i razvoj.juna 2009. U komunalnoj djelatnosti:   Realizuju se aktivnosti za dugoroĉno rješavanje pitanja vodosnabdijevanja. pri ĉemu kredit KfW banke u iznosu od 28 miliona € i grant u iznosu 6.4 mil. JP „Regionalni vodovod Crnogorsko primorje“ i Vlada Crne Gore (56% ukupne vrijednosti projekta). Faza III obuhvata sanaciju postojećih kanalizacionih mreţa. Svjetska banka. uz podršku austrijske vlade.05 miliona €. Prva tranša ovog kredita namijenjena je za izgradnju postrojenja za preĉišćavanje otpadnih voda u Nikšiću.5 miliona € za izgradnju kanalizacionog sistema u Tivtu. postrojenje za preĉišćavanje otpadnih voda na Jazu kod Budve. za konsultantske usluge. U opštini Kotor se. nastavlja se podrška KfW banke sektoru vodosnabdijevanja i upravljanja otpadnim vodama.2 miliona €. Otvorena je i dalje saradnja Vlade Crne Gore sa Bankom za razvoj Savjeta Evrope u cilju realizacije projekata „Stanovi solidarnosti“. Shodno obavezama iz Akcionog plana politike stanovanja a u cilju usklaĊivanja pravne normative sa evropskim standardima u ovoj oblasti. upravljanja otpadom i otpadnim vodama. Interventne mjere II se realizuju iz kredita KfW banke u ukupnom iznosu od 10 miliona € i donacije njemaĉke vlade u visini od 2.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Realizovani su projekti stambenih kredita za zaposlene u drţavnoj upravi. a sredstva je obezbijedila opština (70%) i Vlada Crne Gore. Potpisan je Ugovor opština Herceg-Novi i Konavle o transportu vode i odrţavnaju cjevovoda Plat-Debeli Brijeg.

godine. Vlada Crne Gore je obezbijedila sredstva za izradu studija izvodljivosti. koja će se raditi na teritoriji opštine Berane. Realizacija znaĉajnih projekata u komunalnoj oblasti i podrška meĊunarodnih finansijskih institucija. elaborata procjene uticaja na ţivotnu sredinu i glavnih projekata za izgradnju svih regionalnih sanitarnih deponija u Crnoj Gori. UtvrĊen je status jedinice za implementaciju projekata iz oblasti komunalnih djelatnosti „Project consulting“ Podgorica. Pljevlja). Osnivanje jedinice za implementaciju projekata iz oblasti komunalnih djelatnosti . Bijelom Polju (za opštine Bijelo Polje. U skladu sa Planom. Realizuju se projekti vodosnabdijevanja seoskih podruĉja po opštinama (Andrijevica. Nikšić.D. Uspostavljanje trţišnih mehanizama u oblasti stanovanja.O. donacija) meĊunarodnih organizacija i finansijskih institucija. Vlada je donijela Nacionalnu strategiju o upravljanju medicinskim otpadom s tim da se uradi Predlog hitnih mjera kojima bi se unaprijedilo postojeće stanje u oblasti upravljanja ovim otpadom i smanjili rizici od istog. koji će biti nastavljen i u narednoj godini. Mojkovac i Kolašin) i Pljevljima (za opštine Pljevlja i Ţabljak). UtvrĊene su lokacije za izgradnju svih regionalnih sanitarnih depopnija koje će se graditi tokom 2008. i 2009. »Projectconsulting« Podgorica. Usvojen Zakon o ureĊenju prostora i izgradnji objekata. Sa Svjetskom bankom dogovoren je nastavak projekta MESTAP (Projekat zaštite osjetljivih turistiĉkih zona) i korišćenje 3. zakona o organizovanju poslova vodosnadbijevanja i upravljanja otpadnim         UraĊen je Nacrt zakona o izmjenama i dopunama Zakona o upravljanju otpadom a u pripremi je više podzakonskih akata za njegovu implementaciju. Studije izvodljivosti su već uraĊene. Na osnovu Zakona o upravljanju otpadom donešen je Plan upravljanja otpadom u Crnoj Gori za period 2008 . Box 21 . izrada elaborata je u toku. Andrijevica.  Sekretarijat za razvoj 43 .000 t neselektiranog otpada godišje i linije za tretman vozila van upotrebe. Završen je tenderski postupak za odabir konsultanta za izradu elaborata procjene uticaja na ţivotnu sredinu za ove ĉetiri deponije. a u toku je izrada studije za deponiju u Nikšiću. Jedinica će pruţati logistiĉku podršku jedinicama lokalne samouprave u stvaranju pretpostavki za korišćenje sredstava (kredita.Gradjevinarstvo i stambeno-komunalna djelatnost Rezultati: Intenzivna graĊevinska aktivnost. UraĊen je Nacrt vodama. UraĊen Nacrt zakona o organizovanju poslova vodosnabdijevanja i upravljanja otpadnim vodama.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine     Dogovorene su aktivnosti za rješavanje pitanja vodosnabdijevanja Rijeke Crnojevaća i puštanja u funkciju postrojenja za preĉišćavanje otpadnih voda. oktobra.6 miliona € opredijeljenih za izgradju regionalne sanitarne deponije u Baru. U svim jedinicama lokalne samouprave realizovan je pilot projekat selektivnog sakupljanja otpada. Kotoru (za opštine Kotor. jedinice lokalne samouprave su poĉele izradu lokalnih planova upravljanja otpadom. Opština Podgorica je potpisala ugovor o izgradnji reciklaţnog centra kapaciteta 90. Plav i Roţaje.2012. Intenziviran rad inspekcijskih organa u oblasti graĊevinarstva. godine.O. UraĊena je Studija izvodljivosti za deponiju za opštine Berane. Iz kapitalnog budţeta finansirana je izrada studija izvodljivosti i elaborata procjene uticaja za deponije u Baru (za opštine Bar i Ulcinj). a tender za izradu glavnog projekta biće raspisan do 25. Novoformirana Inspekcija za zaštitu prostora preventivno kontroliše gradnju objekata na ĉitavoj teritoriji Crne Gore. Budva i Tivat).

Nedovoljni kapaciteti za realizaciju aktivnosti predviĊenih strateškim planskim dokumentima u oblasti stanovanja. napredak u oblasti zaštite potrošaĉa kao i zaokruţivanje zapoĉetih procesa transformacije trgovinskih preduzeća. što je realno za 18.godine ostvaren je promet od 610. Donešen je Nacionalni program zaštite potrošaĉa za period 2008-2010. uslovi i oblici vršenja trgovine i zaštita od nelojalne konkurencije u trgovini. Povećan priliv kapitala u oblast trgovine. Ograničenja: Nedostatak kvalitetnih kadrova – menadţera i potreba razvijanja marketinških funkcija. Usvojen je Zakon o unutrašnjoj trgovini.Zakon o geografskim oznakama porijekla proizvoda i utvrĊen prijedlog Zakona o patentima. u interesu zaštite potrošaĉa i jaĉanja organizacija za zaštitu potrošaĉa .U takvim uslovima.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine UraĊen Nacrt zakona o izmjenama i dopunama Zakona o upravljanju otpadom.  Zakon o opštoj bezbjednosti proizvoda. ĉime su definisani ciljevi i pravci za realizaciju politike konkurencije u skladu sa Zakonom o zaštiti konkurencije i zahtjevima koji proistiĉu iz procesa evropskih integracija u tom domenu.godine. kojim se ureĊuju zahtjevi koje moraju ispuniti proizvodi koji su na trţištu. naĉin informisanja i razmjene informacija o rizicima proizvoda. Zakon o opštoj bezbjednosti proizvoda.5% više u odnosu na isti period prošle godine. obezbijeĊena je bolja snabdjevenost trţišta i povećanje kvaliteta ponude robe po koliĉini i asortimanu.5.  Box 20 – Trgovina Rezultati: Razvoj politike konkurencije. donešen je Nacionalni program zaštite potrošača za period 2008 – 2010.  Sekretarijat za razvoj 44 . 6. UtvrĊena je Strategija razvoja politike konkurencije u Crnoj Gori.1 mil. Trgovina Razvoj konkurencije. UtvrĊena Strategija razvoja politike konkurencije u Crnoj Gori.€. Progres u suzbijanju sive ekonomije. obezbijedilo je unapreĊenje i osavremenjivanje trgovine. godine i Akcioni plan za njegovu implementaciju. Podrška izgradnji institucionalnih kapaciteta jedinica lokalne samouprave implementaciju usvojenih strateških planskih dokumenata. Ograničenja:  za efikasniju Slaba osposobljenost i konkurentnost domaće graĊevinske operative.godinu. TakoĊe. Dobra snabdjevenost trţišta. Nedovoljan kapacitet jedinica lokalne samouprave za primjenu Zakona o upravljanju otpadom. U trgovini na malo u periodu januar-avgust 2008. kojim se ureĊuje unutrašnja trgovina. Napredak u oblasti zaštite potrošaĉa. suzbijanje sive ekonomije. Nedovoljno odrţavanje stambenog fonda. što će omogućiti da se zaokruţi zakonodavni i institucionalni okvir zaštite potrošaĉa. U skladu sa ciljevima i aktivnostima definisanim Ekonomskom politikom za 2008.  UtvrĊen je prijedlog Zakona o patentima kojim se ureĊuje pravna zaštita pronalazaka.  Zakon o geografskim oznakama porijekla proizvoda. Nedostatak institucionalnih i kadrovskih kapaciteta u ovoj djelatnosti. Shodno obavezama iz Zakona o zaštiti potrošaĉa. Vlada je donijela Uredbu kojom su ureĊeni bliţi kriterijumi za vršenje pojedinih poslova utvrĊenih Nacionalnim programom zaštite potrošaĉa i naĉin i postupak pruţanja finansijske pomoći organizacijama potrošaĉa. usvojeni su:  Zakon o unutrašnjoj trgovini. kojim se ureĊuju naĉin sticanja i pravna zaštita oznaka geografskog porijekla. obaveze proizvoĊaĉa i distributera.

Muziĉkog centra Crne Gore i Centra savremene umjetnosti Crne Gore. umjetnika. Ministarstvo prosvete i nauke i Ministarstva zdravlja. kao podruĉno odjeljenje JU OŠ »Milan Vukotić« iz Golubovaca. otvorene su i dvije osnovne škole: osnovna škola u Budvi i Škola za osnovno muziĉko obrazovanje u Pljevljima. do kraja 2010. Za potrebe obezbeĊivanja besplatnih udţbenika ove školske godine (2008/09). pripremljena je i usvojena »Strategija inkluzivnog obrazovanja u Crnoj Gori«. U dijelu strateškog planiranja kulturnog razvoja Crne Gore. Kraljevskog pozorišta »Zetski dom«. Usvojeni su Zakon o kinematografiji. U oblasti visokog obrazovanja i naučno-istraţivačke djelatnosti. U oblasti učeničkog i studentskog standarda kroz redovne aktivnosti obezbijeĊene su dotacije i redovna isplata domovima uĉenika i studenata. usvojen je Program razvoja kulture na sjeveru Crne Gore.godine. izdvojena iz kredita Svjetske banke. redovno se servisiraju obaveze iz budţeta (sredstva za prevoz uĉenika i studenata i drugi troškovi) i realizuju aktivnosti na vraćanju i otpisivanju studentskih kredita.godina«. Kroz ovogodišnju akciju Ministarstvo je obezbijedilo 9.795. rada i socijalnog staranja su u svojim budţetima planirali sredstva za ove namjene. po navedenom osnovu. koji je bio na javnoj raspravi u struĉnoj i široj javnosti. Zakon o Matici crnogorskoj i Zakon o kulturi. Uĉenicima osnovnih škola i gimnazija dodjeljivani su kompleti besplatnih udţbenika podsredstvom školskih biblioteka. uruĉena su nastavna sredstva u iznosuod 33. Od ove školske godine. kao i nova vaspitna jedinica za predškolsko vaspitanje i obrazovanje u Baru. DRUŠTVENE DJELATNOSTI U vaspitno-obrazovnoj djelatnosti. TakoĊe usvojeno je 15 novih obrazovnih programa za srednje struĉne škole i izdato 12 novih udţbenika. ali i kroz saradnju Ministarstva prosvete i nauke i Ministarstva zdravlja. a Vlada Crne Gore je usvojila »Strategiju crnogorskog kvalifikacionog okvira za period 2008-2010. vrijedan 1. kao i za ostalih 36 škola. nevladinih organizacija i drugih subjekata koji se bave kulturom. sve osnovne škole u Crnoj Gori ukljuĉene su u reformski proces. Nastavljena je praksa podrške razvoju kulturno-umjetniĉkog stvaralaštva kroz sufinansiranje na osnovu javnog konkursa projekata autora.068 kompleta besplatnih udţbenika za osnovne škole i gimnazije. za ĉiju je kupovinu potrošeno 619.000 €. pripremljena je i usvojena »Strategija nauĉno-istraţivaĉke djelatnosti za period 2008-2012. djeca bez roditeljskog staranja i djeca palih boraca. U oblasti kulturno-umjetničkog stvaralaštva realizovani su planirani programi Crnogorskog narodnog pozorišta. dok je roditeljima ĉija djeca pohaĊaju srednje struĉne škole posredstvom nadleţnog Centra za socijalni rad isplaćin iznos od 90 € za potrebe nabavke udţbenika. Za sufinansiranje. realizuju se aktivnosti predviĊene Ekonomskom politikom koje su u funkciji dalje realizacije reforme obrazovanja. Za potrebe nastavka implementacije aktivnosti usmjerenih na unaprijeĊenje struĉnog obrazovanja i obuke potpisan je Ugovor o implementaciji projekta »UnaprijeĊenje zapošljavanja putem struĉnog obrazovanja i obuke«. odabrano je 174 programa i projekta. Sekretarijat za razvoj 45 .000 €. a za njihovu realizaciju izdvojeno je 646.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine 7. Pored toga.godine«. dok je za potrebe daljeg unapreĊenja ukupnog sistema usvojena »Strategija graĊanskog vaspitanja i graĊanskog obrazovanja u osnovnim i srednjim školama u Crnoj Gori (2007-2010)«. Podaci su prikupljeni na osnovu saradnje lokalnih centara za coijalni rad i škola. Ovom akcijom obuhvaćeni su uĉenici ĉiji su roditelji korisnici materijalnog obezbeĊenja porodice (MOP). a u toku je izrada Nacionalnog programa razvoja kinematografije.500.674. opštinskih ustanova kulture. Za šest osnovnih škola iz Podgorice koje su od ove školske godine otpoĉele sa primjenom reformskih rješenja. djeca sa posebnim potrebama u inkulzivnom programu.00 €. rada i socijalnog staranja. Otvoren je novi školski objekat u Vukovcima.80 €. Pripremljen je Prijedlog zakona o nacionalnim i struĉnim kvalifikacijama. U cilju unapreĊenja obrazovanja djece sa posebnim potrebama. djeca u posebnim ustanovama.

Dodatno je ugovoreno sufinansiranje izdavanja ĉasopisa za slijepa lica »Zvuĉna revija« i štampanih medija: na albanskom jeziku »Koha javore«. dok je sa osnivaĉem TV MBC zakljuĉen ugovor o finansiranju informativne emisije “Naslovna strana” na gestovnom govoru. Sporazum o kulturnoj i prosvjetnoj saradnji sa Ruskom Federacijom. a takoĊe izvršena su planirana arheološka istraţivanja u Risnu i na lokalitetu Crvena stijena kod Nikšića. U saradnji sa UNESCO-om otpoĉele su aktivnosti na izradi Menadţment plana Cetinja. kao i emitovanje radijskog programa na romskom jeziku na Radio Anteni M. Zakon o ratifikaciji Konvencije UNESCO-a o zaštiti i promociji raznolikosti kulturnih izraza. kojim se obezbjeĊuje veći stepen nezavisnosti u radu ovog regulatornog tijela. Grmoţur i Lesendro). U oblasti kulturne i prirodne baštine usvojeni su: Zakon o spomen-obiljeţjima. Sporazum o saradnji u oblasti kulture sa NR Kinom i Program kulturne saradnje sa Rumunijom. Zakon o ratifikaciji Konvencije UNESCO-a o zaštiti nematerijalne kulturne baštine i Zakon o ratifikaciji Konvencije o zaštiti podvodne kulturne baštine. Završena su arheološka istraţivanja i izvršena konzervacija arheološkog nalazišta »Vila Urbana« u Petrovcu. tj uz primjenu odgovarajućih tehnika dostupnih gluvim i licima oštećenog sluha. kojim se ispunjavaju standardi i harmonizuje oblast lijekova sa standardima zemalja EU i obezbjeĊuju uslovi za pristupanje Svjetskoj trgovinskoj organizaciji. Uz pomoć donacije Vlade Norveške završena je prva faza rekonstrukcije glavne zgrade Centralne narodne biblioteke »ĐurĊe Crnojević« na Cetinju. U oblasti medija realizovane su ugovorene obaveze o proizvodnji i emitovanju programskih sadrţaja javnog servisa RTCG od znaĉaja za razvoj nauke. zgrada bivšeg Francuskog poslanstva na Cetinju) od strane meĊunarodnih institucija i fondova. Pripremljeni su za zakljuĉivanje i potpisivanje: Sporazum o razvoju kulture sa BiH. Pravilnik o 46 . Vlada je donijela Odluku o izmjenama i dopunama Odluke o organizovanju Javne zdravstvene ustanove Kliniĉki centar Crne Gore kao i Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o lijekovima. što je u skladu sa zahtjevima i standardima EU. Podignuta su spomen-obiljeţja slavnim bitkama iz crnogorske prošlosti: Gahovac. kao i informisanja lica oštećenog sluha i vida. Bedemi Kotora. a u toku su radovi na sanaciji ograde oko Vlaške crkve i ograde oko bivšeg Austrijskog poslanstva na Cetinju. Zdravstvena politika je usmjerena na kreiranje i izgradnju nezavisnog i savremenog sistema koji će u potpunosti zadovoljiti potrebe graĊana za zdravstvenom zaštitom. Donijeti su: Pravilnik o sadrţaju mjera Sekretarijat za razvoj specifiĉne zdravstvene zaštite. odredbama ovog Zakona stvoremni su uslovi za osnivanje Agencije za lijekove i medicinska sredstva.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine Potpisani su sporazumi o saradnji u oblasti kulture sa Republikom Srbijom i Republikom Hrvatskom i Sporazum o zaštiti odreĊenih kulturnih dobara sa Sjedinjenim ameriĉkim drţavama. TakoĊe. Istovremeno. Pripremljen je Nacrt zakona o izmjenama i dopunama Zakona o javnim radio-difuznim servisima “Radio Crne Gore” i “Televizija Crne Gore”. U okviru meĊunarodnog projekta »Regionalni program za kulturnu i prirodnu baštinu Jugoistoĉne Evrope 2003-2009« realizovane su planirane aktivnosti na pripremi dokumentacije za promociju i kandidovanje za finansiranje obnove tri spomenika kulture (TvrĊava Kosmaĉ. U saradnji sa Savjetom Evope i Projektnom kancelarijom za razvoj lokalnih zajednica Skadarskog jezera organizovana je manifestacija »Dani evropske baštine«. U toku je izrada Nacrta zakona o kulturnim dobrima. Završena je sanacija Dvorca kralja Nikole. na hrvatskom jeziku »Hrvatski glasnik«. na bošnjaĉkom jeziku »Bošnjaĉke novine«. Fundina i TuĊemila. uz pomoć Vlade Slovenije opremljen je i pušten u funkciju biblioteĉki informacioni sistem – COBIS. transformacija postojeće Uprave za lijekove u organizacioni status Agencije. uraĊene su i prezentovane preliminarno-tehniĉke procjene za utvrĊenje na Skadarskom jezeru (Besac. a uz pomoć Vlade Japana CNB je opremljena za mikrofilmovanje i digitalizaciju stare biblioteĉke graĊe. obrazovanja i kulture i ostvarivanje informisanja na albanskom jeziku i jezicima pripadnika drugih nacionalnih i etniĉkih grupa.

stanja i smrti oboljelih od zaraznih bolesti. sprovode i implementira informacionu podršku u primarnoj zdravstvenoj zaštiti. umjesto sadašnje granice do 15 godina ţivota. Pravilnik o uslovima davanja u zakup prostora. Pravilnik o kriterijumima za zakljuĉivanje ugovora o pruţanju zdravstvenih usluga i naĉinu plaćanja zdravstvenih usluga na primarnom nivou. koji je putem soft-loan kredita. Pravilnik o kriterijumima za zakljuĉivanje ugovora sa davaocima stomatoloških usluga i naĉinu plaćanja zdravstvenih usluga iz oblasti prevencije i lijeĉenja bolesti usta i zuba. normativa i naĉina ostvarivanja primarne zdravstvene zaštite. opreme i drugih sredstava neophodnih za obavljanje stomatoloških djelatnosti.0 mil. Restrukturalne promjene u stomatološkoj djelatnosti uslijedile su nakon detaljnih analiza o stanju oralnog zdravlja graĊana Crne Gore. U oblasti sporta. Pravilnik o visini naknade i naĉinu plaćanja troškova u postupku izdavanja dozvola. a preko svojih reprezentativnih selekcija. Zakona o pravima pacijenata. odnosno beskamatnog kredita u iznosu od 6. Pravilnik o uslovima koje moraju da ispunjavaju apoteke u pogledu prostora. kao organ koji upravlja projektnim aktivnosti.€ za programe 39 Nacionalnih sportskih saveza i preko 1. iz budţeta je opredijeljeno preko 2. ukljuĉujući i usvojeni Zakon o ratifikaciji MeĊunarodne konvencije protiv dopinga u sportu. naruĉuje pouzećem ili sluţi za snadbijevanje posade i putnika u prevoznim sredstvima u medjunarodnom saobraćaju.€ za programe oko 250 sportskih organizacija-klubova. kojom paket usluga iz obaveznog zdravstvenog osiguranja obuhvata populaciju do 18. Pravilnik o prijavljivanju zaraznih bolesti. da do kraja 2008.godine. koja se realizuje uz pomoć kredita Svjetske banke.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine specijalizacijama.4 mil. Pravilnika o uslovima. ukljuĉujući i Olimpijske igre. Pravilnik o bliţim uslovima u pogledu standarda. Jedan od najznaĉajnijih projekata u ovom periodu je Projekat izgradnje i opremanja nove Klinike za onkologiju i radiologiju Kliniĉkog centra Crne Gore. principima i naĉinu klasifikovanja pakovanja i oznaĉavanja hemikalija i izrada Liste zabranjenih i strogo ograniĉenih hemikalija u EU i Pravilnika o metodama procjene i mjerenja buke u ţivotnoj sredini i uslovima koje moraju da ispunjavaju pravna lica koja obavljaju mjerenje buke. U prilog reformi je i predstojeća izmjena Zakona o zdravstvenom osiguranju. nastavljeno je sa obezbjeĊivanjem uslova za realizaciju programa od javnog interesa.obezbijedjen kod Erste Banke. a koji su definisani Nacionalnim programom sporta uz normativnu dogradnju sistema sporta u Crnoj Gori. Na osnovu toga. Donijet je i Pravilnik o bliţim uslovima. kombinovane hrane i ostale hrane koja se koristi tokom putovanja ili se unosi na teritoriju Crne Gore. donešena je Uredba o kriterijumima za utvrĊivanje visine premija i naknada za ostvarene sportske rezultate. Nacionalni sportski savezi i Crnogorski olimpijski komitet intezivno ostvaruju saradnju sa odgovarajućim meĊunarodnim sportskim organizacijama i institucijama. vrstama i koliĉinama hrane biljnog porijekla nakon primarne proizvodnje. Donijeta je Strategija za suzbijanje zloupotrebe droga i prevenciju narkomanije i Nacionalna strategija o upravljanju medicinskim otpadom. U okviru reforme primarne zdravstvene zaštite. koje se takmiĉe u zvaniĉnim meĊunarodnim sistemima takmiĉenja. za 50 perspektivnih sportista-olimpijskih nada. 25 vrhunskih sportista Crne Gore redovno prima mjeseĉnu naknadu u visini od jedne do dvije prosjeĉne zarade u drţavi. Donijet je Zakon o hitnoj medicinskoj pomoći koji ima za cilj unapreĊenje i ujednaĉavanje kvaliteta hitne medicinske pomoći i uspostavljanje novog sistema koji bi objedinio hitne sluţbe u svakoj opštini. TakoĊe. promovišu crnogorski sport i Crnu Goru kao drţavu. Zakona o zdravstvenoj inspekciji. Uredba o maksimalnim cijenama lijekova i medicinskih sredstava. mjeseĉno se opredjeljuju stipendije u visini od po 100 eura. €. Tu posebno treba Sekretarijat za razvoj 47 . bolniĉkih infekcija. Nakon usvojenih izmjena i dopuna Zakona o sportu. Pravilnik o dodjeli specijalizacija. ovlastio je Fond za zdravstveno osiguranje. U tom smislu. potrebnog kadra i medicinsko-tehniĉke opreme. predviĊeno je i osnivanje Zavoda za hitnu medicinsku pomoć. Austija. U toku je izrada Zakona o zbirkama podataka u oblasti zdravstva. kao i Pravilnik o bliţim uslovima i naĉinu sticanja statusa vrhunski sportista. preko izabranog tima doktora ili izabranog doktora. Na osnovu javnih konkursa. sertifikata i odobrenja za proizvodnju i promet lijekova.35 mil. Nadzorni komitet.

Donešen je Zakon o hitnoj medicinskoj pomoći. Donešena Uredba o kriterijumima za utvrĊivanje visine premija i naknada za ostvarene sportske rezultate. Usvojena Strategija nauĉno-istraţivaĉke djelatnosti.godine. Donešen Pravilnik o uslovima i naĉinu sticanja statusa vrhunskih sportista.sve osnovneškole u Crnoj Gori ukljuĉene su u reformski proces. Usvoena Strategija crnogorskog kvalifikacionogokvira za period 2008-2010. Ministarstvo kulture.  Sekretarijat za razvoj 48 .00 eura. Usvojena Strategija za suzbijanje zloupotrebe droga i prevenciju narkomanije. sporta i medija je u ovom periodu donijelo 126 Rješenja o upisu sportskih organizacija u Registar sportskih organizacija. Box 23 –Društvene djelatnosti Rezultati : Od ove školske godine. koje su osvojile zlatne medalje na Evropskim prvenstvima i ĉetvrto mjesto na Olimpijskim igrama u Pekingu. nagradila seniorsku i juniorsku vatrpolo selekciju novĉanim nagradama u ukupnom iznosima od 270. U sklopu „Projekta unapreĊenja sistema zdravstva u CG“ poĉela je registracija osiguranika u opštinama koje do sada nijesu bile obuhvaćene projektom. Zakon o Matici crnogorskoj i Zakon o kulturi Restrukturiranje sistema stomatološke djelatnosti.Analiza o ostvarivanju ekonomske politike Crne Gore za devet mjeseci 2008 godine istaći ostvarene sportske rezultate seniorske i juniorske vaterpolo reprezentacije Crne Gore. shodno Uredbi i Pravilniku.godine.000. Donijeta Strategija inkluzivnog obrazovanja i Strategija gradjanskog vaspitanja i gradjanskog obrazovanja u osnovnim i srednjim školama u Crnoj Gori 2007-2010. Usvojen Zakon o kinematografiji. Zato je Vlada.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->