P. 1
Berzanski_indexi

Berzanski_indexi

|Views: 386|Likes:
Published by Dusko Mitic

More info:

Published by: Dusko Mitic on Apr 12, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/20/2013

pdf

text

original

Napredni finansijski menadžment

Tema : Tržišni (berzanski) indeksi
Uradili : Edin Hodžić Duško Mitić Vedad Hindija Alija Pandur Adin Trgo

Prof. Dr. Adnan Rovčanin

Pojam i značaj berzanskih indeksa :
• Berzanski indeksi postali nezamjenjivo sredstvo za iskazivanje kretanja tržišne vrijednosti pojedinih VP. • Pod berzanskim indeksom podrazumjeva se pokazatelj kretanja berzanskih cijena VP. • U makroekonomskoj sferi značajan pokazatelj stanja privrede i odnosa na tržištu. • U mikroekonomskoj sferi značajan kriterij za donošenje odluke o ulaganju u određene VP.

• Da bi indeks bio autoritativan mora zadovoljavati sljedeće kriterije : - da sadrži elemente koji potpuno i ravnomjerno odražavaju sve bitne elemente konkretnog tržišta - da bude transparentan i sadrži jasne, precizne i tačne podatke. • Osnovna funkcija je izvještajno – prognostička, te treba da budu objektivni indikatori kretanja VP na berzi.

Vrste berzanskih indeksa :
• U zavisnosti da li ih objavljuju nadležni organi berze ili ne razlikuju se : - Službeni berzanski indeksi - Privatni berzanski indeksi • Službene indekse objavljuju službeni organi berze. • Neslužbene indekse objavljuju učesnici na berzi, brokerske firme (Salomon Brothers, Merill Lynch, J.P. Morgan itd.)

Indeksi kojima se može trgovati • Indeksi kojima se ne može trgovati su klasični indeksi koji služe za orijentaciju i odlučivanje. predmet su poslovnih transakcija u raznim varijantama fjučers i opcijskih ugovora. • Indeksi kojima se može trgovati nisu brojni. .Indeksi kojima se ne može trgovati .• U zavisnosti da li mogu biti predmet berzanske trgovine razlikuju se : .

• • U zavisnosti od načina računanja razlikuju se : Cjenovni ponderisani ili neponderisani indeksi Vrijednosno ponderisani indeksi Cjenovni indeks je determinisan jedino cjenom dionice. • Računa se zbrajanjem tekućih cijena dionica koje ulaze u indeks i djeljenjem te sume sa brojem dionica ili djeliocem (divizorom) kojim se vrši prilagođavanje ili korekcija. • Najpoznatiji indeks ove grupe je Down Jones Indusrtial Average (DJIA) .

. • Vrijednost indeksa zavisi od cijene kao i broja vrijednosnih papira. • Zatim se računa sadašnja tržišna vrijednost.• Vrijednosno ponderisani indeksi se računaju kao odnos sadašnje tržišne vrijednosti i vrijednosti iz baznog perioda. vr. te se upoređuje sa baznom i određuje promjena indeksa. =broj dionica x tekuća tržišna cijena) i dodjeljuje joj se indeksna vrijednost 100. • Bazna vrijednost se generiše izvođenjem početne ukupne tržišne vrijednosti svih dionica (trž.

. NASDAQ itd. • Indeski ove grupe se mnogo brojniji a najpoznatiji su S&P 500.• Kod vrijednosno ponderisanih indeksa kompanije sa većim brojem dionica i većom cijenom značajnije utiču na promjene vrijednosti indeksa od manjih kompanija.

the DOW • Indeks kreirao Charles Dow 1896 godine • U početku obuhvatao 12 akcija • Danas indeks čine 30 “blue chip” kompanija iz SAD-a • Najstariji indeks u SAD koji i danas postoji .Dow Jones Industrial Average • DJIA. DOW30.

cjenovno ponderisan indeks • U početku DJIA izračunavan kao prosti prosjek akcija koje su se nalazile u indeksnoj korpi • Danas se DJIA izračunava tako što se prosječna cijena 30 akcija dijeli sa određenim brojem. koji se naziva djelilac ili divizor .Dow Jones Industrial Average • DJIA .

Kompanije koje ulaze u sastav indeksa .

SPX • Indeks kreirala firma Standard i Poor’s • Uveden 1957 godine • Dio širih indeksa S&P 1500 i S&P Glodal 1200 • “Zvijezda vodilja” američke ekonomije .S&P 500 • GSPC.

S&P 500 • Komponente S&P 500 bira odbor • Uključuje nekoliko kompanija koje imaju sjedište izvan SAD-a • U prošlosti vrijednosno ponderisan index • Danas indeks uravnotežen preko likvidnosti .

Sastav indeksa S&P 500 .

godine . godine Nasljednjik Indexa BZ-Index koji datira još od 1950.DAX • • • • Index za Njemačko tržište kapitala Index frankfurtske berze Uveden 1. jula 1988. godine • Sadrži 30 Blue Chip korporacija • Najveća vrijednost 2008.

Kretanje DAX – 2010. godina .

Kretanje DAX – 5 godina .

godine Sadži 100 Blue Chip korporacija .FTSE • • • • Financial Times Stock Exchange FTSE 100 Index najpoznatiji FTSE 100 je predstavljen 1984.

Kretanje FTSE – 2010. godina .

Kretanje FTSE – 5 godina .

FTSE. DOW Jones .Komparacija DAX.

u prosjeku izmjenjuje više dionica po danu nego druge američke berze.300 kompanija. s početkom u 2002. -Kad je počela s radom 8. vanberzanskog trgovanja. sa otprilike 3. god. bila je prva svjetska elektronska berza dionica. februara 1971. -NASDAQ je najveća elektronska berza u Sjedinjenim Američkim Državama. Vlasnik i operator je The Nasdaq Stock Market. . a još uvijek se uobičajeno naziva OTC-om. Glavni direktor je Robert Greifeld. ali i nasljednik over-thecounter (OTC) sistema trgovanja. tj. čije se dionice prodaju na vlastitoj berzi pod znakom NDAQ.NASDAQ -NASDAQ je Američka elektronska berza dionica sa sjedištem u New Yorku.

s naglaskom na NASDAQ-dioničkim društvima i zatvaranja s izjavom da je NASDAQ "tržište dionica za sljedećih stotinu godina. NASDAQ je postao više od berze zbog trgovanja i opseznog izvještavanja. a svoju najveću razinu je dosegnuo 10. a do početka 21. . spajanjem sa American Stock Exchange formirao NASDAQ-Amex Market Group. NASDAQ index je po prvi put zatvorio dan iznad 1000$. jula.52$. se pridruzio Londonskoj berzi u obliku prve interkontinentalne povezanosti tržišta vrijednosnih papira. 1995. stoljeća ona je postala najveća elektronska berza (u smislu dolar vrijednost i udio volumena) u Sjedinjenim Državama . a ujedno je bio i prva berza u Sjedinjenim Američkim Državama za oglašavanje za širu javnost.132.-Tokom godina. g." -1992. marta 2000. -1998. U jednoj godini index je pao ispod polovine i još uvijek je ispod polovine svoje najveće vrijednosti.17. kada se popeo na 5.

.

jer je pravi reprezent azijskog trzišta vrijednosnih papira. Riječ je o cjenovno ponderisanom indeksu koji obuhvata 225 japanskih blue chip (tržišni lideri u svom sektoru) kompanija. -Indeks Nikkei 225 je ponderirani prosjek 225 najvećih japanskih poduzeća uvrštenih u kotaciju burze u Tokiu. Na ovoj berzi učestvuju kako velike kompanije i banke tako i sitni dioničari. Na njoj se trguje pretežno domaćim hartijama od vrijednosti. i zasniva se na prosječnom kotiranju dionica oko 225 preduzeća.TSE je osnovana 1878. god. Nikkei Index Tokijske berze se najviše posmatra od svih azijskih indeksa. . Najznačajniji indeks akcija je NIKKEI 225 čija je polazna osnova 1949.NIKKEI -Tokijska berza . god. -Nikkei 225 Stock Average ili jednostavno Nikkei je vodeći i najznačajniji indeks na japanskom finansijskom tržištu.

indeks i dobio ime. -Nikkei nastavlja sa umerenim slabljenjem ali je tim tempom u ponedeljak stigao do najniže vrednosti u 2010 . Nikkei uključuje 225 dionica Tokyo Stock Exchange čime predstavlja stanje na japanskom tržištu.god. -Uzrokovano finansijskom krizom. sa padom prosječne vrijednosti akcija indeksa Nikkei 225 od 42 %. TSE je doživjela najgoru godinu ikada (2008).-Izračunava se vrsi dnevno od 1971. a revizija jednom godišnje i to od strane Nihon Keizai Shimbun novina po čijem je skraćenom nazivu. Nikkei.

.

• Slovene Blue Chip Index – uključuje samo najlikvidnije dionice na LJSE • Investment Funds Index. usmjeren prvenstveno na dionice najvećih i najlikvidnijih kompanija.Indeksi na Ljubljanskoj berzi • Slovene Stock Exchange Index – mjeri stanje cjelokupnog slovenačkog tržišta vrijednosnih papira. • Bond Index .

BERZANSKI INDEKSI U BIH • Indeksi na SASE – Bosnian Investment Fund Index (BIFX) – SASX-10 • Indeksi na BLSE – Berzanski indeks Republike Srpske (BIRS) – Indeks investicionih fondova Republike Srpske (FIRS) – Indeks preduzeća Elektroprivrede RS-a (ERS10) .

t ⋅ qi . R ⋅ qi . R ⋅1000 ⋅ C t i .BIFX – Bosnian Investment Fund Index • Prati kretanje kurseva investicionih fondova listiranih na SASE • Ponderisan tržišnom kapitalizacijom dionica • Formula prema kojoj se računa: BIFX = ∑p ∑p i= 1 i= 1 n n i .0 .

d. Sarajevo d.Bosfin 7.d. Sarajevo 9.d.Herbos 10.d.Prevent-Invest .d.5522% 2. Tuzla Učešće u indeksu 25. Sarajevo Fond d.Mi-Group 3.Fortuna 11.Eurofond-1 6.d.7386% 6.Crobih 8.5584% 10.1500% 5. Sarajevo 5. Mostar Fond d. Mostar d.Prof-Plus 4.d. Bihać d.Bonus d. Sarajevo Fond d.3986% 10.d.4143% 6.Struktura BIFX-a prema učešću u indeksu Red broj 1.Naprijed d.d.d. Sarajevo d.8676% 4.d.6301% 11.7043% 3.7521% 7.Big Emitent d.2338% 7. Sarajevo d.

Sarajevo JP ''Elektroprivreda HZHB'' d. 8.SASX-10 • Prati kretanje kurseva dionica emitenata na slobodnom tržištu SASE • Čine ga: 1.d. JP ''Elektroprivreda'' d. Sarajevo ''Fabrika duhana Sarajevo'' d. Sarajevo ''Bosnalijek'' d. 3. Sarajevo ''BH-Telecom'' d. Sarajevo . 9.d.d. Sarajevo ''Energopetrol'' d.d.d. Mostar ''Energoinvest'' d. 10. 6.d.d. Sarajevo ''Hidrogradnja'' d. 7.d. Sarajevo ''ABS-Banka'' d.d. Sarajevo ''Sarajevo-osiguranje'' d. 2.d. 4. 5.

BIRS – Berzanski indeks Republike Srpske • Cjenovni. težinski indeks (ponderisan tržišnom kapitalizacijom) • Opšti i posebni uslovi za uvrštavanje dionica u sastav BIRS-a • Formula za računanje: BIRS = ∑p ∑p i =1 i =1 n n i . R ⋅ qi . R ⋅1000 ⋅ C t i .0 .t ⋅ qi .

R i Te Ugljevik 6. ZTC Banja Vrućica 23.Struktura BIRS-a 1. Banjalučka pivara Banja Luka 18. Hidroelektrane na Vrbasu M. Elektroprivreda Pale 17. Vitaminka Banja Luka 19. Hidroelektrane na Drini Višegrad 4.Grad 9. Hidroelektrane na Trebišnjici 3. Birač Zvornik 12. NLB Razvojna banka B. Nova banka Bijeljina 13. Elektro Doboj 15. Jelšingrad livnica čelika Banja Luka 24. Željeznice RS Doboj 16. Telekom Srpske Banja Luka 2. Rafinerija nafte Bosanski Brod 7. Tržnica Banja Luka 20. Rafinerija ulja Modriča 10. Elektro-Bijeljina 14. Luka 11. Elektrokrajina Banja Luka 8.Metal Gradiška . Kosig Dunav Osiguranje Banja Luka 25. R i Te Gacko 5. Boksit Milići 22. Elektrohercegovina Trebinje 21.

Privrednik 10. Aktiva Invest Fond 5. cjenovni indeks • Čine ga: 1. Zepter Fond . VB Fond 11. Invest 7. BLB ProfitBalkan Investment 2. Kristal Invest 8. Bors Invest Fond 3. Jahorina Kon.FIRS – Indeks investicionih fondova Republike Srpske • Težinski. Invest Nova Fond 6. VIB Fond 12. Polara Invest Fond 9. Euroinvestment Fond 4.

Hidroelektrane na Vrbasu AD M. R i Te Ugljevik AD Ugljevik . Hitroelektrane na Trebišnjici AD Trebinje 9. R i Te Gacko AD Gacko 10. Hidroelektrane na Drini AD Višegrad 7. Elektro Doboj AD Doboj 6. Grad 8. Elektrodistribucija AD Pale 2. Elektrohercegovina AD Trebinje 4. Elektrokrajina AD Banja Luka 3.ERS10 – Indeks preduzeća Elektroprivrede RS-a • Čini ga 10 preduzeća Elektroprivrede Republike Srpske koja se bave proizvodnjom i distribucijom električne energije: 1. Elektro-Bijeljina AD Bijeljina 5.

BIFX • BIRS vs.Kretanje indeksa na SASE i BLSE • FIRS vs. SASX-10 .

00 2.avg.00 6.07 17.07 20.000.mar. – august 2007.jun.avg.06 8.000.07 1.00 3.07 30.06 6.00 2.07 7.000.00 5.00 4.06 26.jun.dec.sep.avg.000.06 31.jul.06 28.jul.) BIRS SASX-10 .mar.06 3.07 8.000.maj.feb.jan.00 0.06 26.06 27.avg.apr.okt.jun.07 Period Kretanje BIRS-a i SASX-10 (mart 2006.Vrijednost 1.07 15.07 10.000.00 7.maj.apr.nov.06 6.000.07 25.06 30.06 3.

06 11.00 11.okt.00 2.maj.00 4.sep.05 13.06 3.000.00 12.000.06 8.05 8.000.07 BIFX FIRS .06 24.feb.07 20.jul.jun.maj.07 22.06 Kretanje FIRS-a i BIFX-a (januar 2005.sep.00 0.07 30.jan.06 19.05 18.feb.05 24.dec.05 5. – august 2007.06 31.) Period 31.000.apr.mar.00 8.00 14.05 25.Vrijednost 10.maj.05 24.000.000.jul.okt.000.00 6.dec.07 8.mar.jul.

. • Bazni period – 27.INDEX BIH TRŽIŠTA – BIHnex-15 • Obuhvata 15 kompanija sa SASE i BLSE • Cjenovni indeks. ponderisan prema tržišnoj kapitalizaciji • Osnovni kriterij za ulazak u sastav indeksa – promet na berzi • Sekundarni kriteriji – broj transakcija i broj dionica kojima se trgovalo u prvoj polovini 2007. juli 2005.

d.483.765.026.163.Energoinvest d.Energopetrol d.46 21.355.720.661.Big d. B.255.Rafinerija nafte d.61 .Fabrika duhana Sarajevo d.Rafinerija ulja d.34 37.392.750.151.06 14.d.d. Sarajevo 8.d.Telekom Srpske d.444 41.09 13.00 56.PIF Kristal Invest fond d.302.900. Sarajevo 3.966.950.468.BH-Telecom d.510. Sarajevo 2.053.557.Birač d.d.64 60. Luka 13.PIF Zepter fond d.d. Gacko 14.d.021.61 33.484.937.Hidrogradnja d. Sarajevo 9.107.d. Bosanski Brod 7.05 25.22 41.d.55 44.558.255.042. Zvornik Emitent Promet 68.R i Te Gacko d.d.d.d.39 31. Banja Luka 10.00 21. Sarajevo 12.32 26.d.179.Bosnalijek d.Elektroprivreda d.311. Banja Luka 11. Sarajevo 5.Struktura BIHnex-15 Red broj 1.d.175.385. Sarajevo 6. Modriča 15.d. Sarajevo 4.

R ⋅1000 i .0 • Prilagođavanje broja dionica .• Formula za računanje: BIHnex −15 = ∑p ∑p i= 1 i= 1 15 15 i .t ⋅ qi . R ⋅ qi .

8 .2 00 7 24 .8 .00 2.2 00 7 18 . 20 07 5.2 00 7 29 .000.9 .00 2.00 2.8 .2 00 7 .00 3. 9. juli – 14.950.900.00 3.9 .650.2 00 7 16 .00 3.00 2. 20 07 6. 7.) Datum 3.8 . 2 10 .8 .7 .2 00 7 21 .2 00 7 13 .850. 20 07 00 7 Kretanje BIHnex-15 (02.00 2.2 00 7 23 . 8.800. septembar 2007.00 3.700.Vrjednost 2. 9 . 7.7 .750.7 .050.7 .7 .150.2 00 7 31 .2 00 7 3.2 00 7 13 .00 2. 8.2 00 7 26 .7 .600.00 2.2 00 7 11 .2 00 7 14 . 2 00 7 8.00 2.100.

26 .00 Kretanje SASX-10. 20 07 6.7 .000.9 .9 .7 .7 . 20 07 .8 .00 5. 13 .2 00 7. 0.00 2. 8. 20 07 11 .000. 18 .8 .2 00 7.000.2 00 7.00 3.000.8 .8 .000.8 .) Datum .2 00 7.2 00 7.2 00 7. 24 . 7 .2 00 7. 3. 13 .2 00 7.Vrijednost 1. 8.2 00 7.2 00 7 BIRS SASX-10 BIHnex-15 . 10 . 29 . 16 . BIRS-a i BIHnex-15 (02.2 00 7. 9.000. 23 .7 . 31 . juli – 14. septembar 2007. 7 5.7 .00 2.00 4. 20 07 . 3.2 00 7.7 . 21 . 9.2 00 7 14 .00 6.2 00 7.2 00 7. 8.

07 . 00 7. 07 6.8 21 .00 07 .2 0 . 7. 7. 20 2. 8.00 FIRS Vrijednost 6. FIRS-a i BIHnex-15 (02.000.) 12.2 0 00 7. 2 7. 2 8. juli – 14.Kretanje BIFX-a.8 24 .2 0 . 8 15 .7 3. 07 . 30 . 2 00 7 07 . 20 . 6.00 10.00 2.000.2 0 . Datum 31 .000.2 0 . 27 .2 0 . 9.00 8. septembar 2007. 00 7.00 BIFX BIHnex-15 4. 7.000.000. 07 .7 18 . 20 12 . . 2 9.000. 8 9. 07 . 07 . 07 .00 0. 2 12 . 00 7.

Značaj BIHnex-15 • Jedinstveni indeks BiH tržišta • Najveći značaj sa stanovišta investitora .

ZAKLJUČAK • Indeksi – veoma važni pokazatelji stanja na tržištima širom svijeta • Značajan kriterij za donošenje odluka od ulaganju u određene vrijednosne papire. • Specifična situacija u BiH – tržište kapitala još uvijek na početnom nivou • Kretanje indeksa na BiH berzama – ima isti trend • Neracionalno i nepotrebno imati 2 berze na ovako malom tržištu .

Hvala na pažnji !!! .

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->