P. 1
Razmještaj stanovništva na Zemlji

Razmještaj stanovništva na Zemlji

|Views: 1,948|Likes:
Published by Elgoo5

More info:

Published by: Elgoo5 on Apr 07, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/19/2014

pdf

text

original

UVOD

Današnja istraživanja pokazuju nam da je brz porast stanovništva svijeta temeljni činilac mnogih privrednih i društvenih teškoća. Zato je važno što više istraživati i utjecati na razne načine, da se što bolje iskoriste naseljivi prostori na Zemljinoj površini. Ostvarenje boljeg života pravo je svakog ljudskog bića. Tema mog seminarskog rada je geografski razmještaj stanovništva na Zemlji. Izrada seminarskog rada je koncipirana u četiri poglavlja: faktori naseljenosti na Zemlji, kontinentalne i regionalne razlike, gustina naseljenosti i statistika. Pri obradi ovih poglavlja koristila sam dostupnu literaturu, kartografski materijal i statističke podatke, čijom sam analizom došla do određenih zaključaka, uz primjenu različitih geografskih metoda.

Kuvajtu. FAKTORI NERAVNOMJERNE NASELJENOSTI NA ZEMLJI Stanovništvo svijeta je neravnomerno razmješteno na Zemljinoj površini.socijalnih faktora (suživot više različitih etničkih.google. odnosno nerazvijenih regija). Osim prirodnih faktora.doc . nekada.političkih uticaja (neke zemlje su stabilnih političkih prilika i pogodne za život – Nemačka.ekonomskih faktora (ekonomski razvijeni prostori su oduvijek privlačni ljudima za razliku od zemalja u razvoju.yu/geografija/images/stories/opste/razmestaj_stanovnistva. na razmještaj stanovništva djeluje i čovjek i to preko: .com/world+population+maps 1 georgije. vojnom presijom – Afganistan).Himalaji). Faktori takve neravnomjerne gustine naseljenosti su prirodni i antropogeni.bg. ali ima i nacija koje više preferiraju izolovanost – skandinavske zemlje). kao i mogućnost da se odrede oni faktori koji najviše utiču na takvu neravnomjernost.prirodnih izvora (neke oblasti u svijetu obiluju prirodnim izvorima – nafta u Iraku.ac.1. odnosno pojave gotovo nenastanjenih oblasti na Zemlji. a neke su vrlo oskudne u tim izvorima – zemlje Sahela). . Analizom ovih faktora moguće je utvrditi uzroke prevelike koncentracije stanovništva na određenim područjima. . . . Kod prirodnih faktora najdominantniji su uticaji: . Oko 90% svjetske populacije živi na oko 10% kopna na Zemljinoj kugli.1 Karta 1 : Razmještaj svjetske populacije Izvor : http://images. dok su neke država pod stalnom političkom i.ekof. dok su neke oblasti vrlo surove klime – pustinje ili stalno zaleđene oblasti). rasnih i religijskih grupa ne smeta – SAD.klime (neke oblasti su pod uticajem povoljnih klimatskih tipova za život ljudi – zapadna Evropa sa atlantskom klimom. Gustina naseljenosti za cijelu Zemlju iznosi 43 st/km². a planinske oblasti su rijetko naseljene .reljefa (nizije su gusto naseljene – zapodnoevropska nizija.

2. km². delte.4 mil km² i zauzima 30% ukupnog prostora na zemlji.6 mil km² i to čini negdje oko 17 % ukupne površine Evrope. južna i jugoistočna periferija ovog kontinenta je veoma gusto naseljena naročito ravnice. Zapadna Evropa je najgušće naseljen dio Evrope 153 stanovnika na 1 km ². Gustina naseljenosti u ovom dijelu Evrope naglo opada. Ovo područje ima površinu od 1. a 12 gradova koji imaju više od 2miliona stanovnika. Apeninskim i Balkanskim poluotokom. U ostalim dijelovima naseljenost se kreće od 100 -160 na 1 km². za stanovništvo Evrope može se reći da većina živi u gradovima. Od svih Evropskih zemalja najveću naseljenost ima Holandija i Belgija. Ima površinu oko 44. Italije. društveni i dr. stanovnika i ovo područje Evrope je dosta neravmomjerno naseljeno npr. Zemlje istočne Evrope zajedno sa zapadnim dijelom Ruske Federacije zahvataju polovinu Ruskog kontinenta.Međutim. I za ovaj kontinent može se kazati da je gustina naseljenosti dosta neravnomjerna na što utiču mnogi faktori: prirodni. Razmještaj stanovništva je u skladu sa prirodnim osobinama Sjeverne Evrope. Ogromna većina stanovništva živi u južnim i primorskim krajevima. Zauzima površinu oko 1.3 mil. Stanovništvo istočne Evrope je neravnomjerno naseljeno. km² koja je gotovo jednaka površini Francuske. Smatra se da Ruska Federacija je najveća država na svijetu i prostire se na 2 kontinenta. Ostali dijelovi sjeverne Evrope su rijetko naseljeni zbog nepovoljnih prirodnih uslova. Njemačke. Najveću gustinu ima Moldavija 131 stanovnika na 1 km². Južna Evropa. kada se gleda razmještaj stanovništva Evrope onda je interesantno posmatrati sjevernu. U ovim dijelovima se nalaze gotovo svi važniji gradovi i gustina naseljenosti prelazi 50 stanovnika na 1 km² . Smatra se da većina stanovništva živi u gradovima. Također planinski predjeli su slabo naseljeni. Na ovom prostoru živi oko 24 miliona stanovnika. plodne poljoprivredne površine a najmanje planinska područja. Međutim. velikih rijeka pa se smatra da u nekim nizijskim gusto naseljenih prostora pa prelaze 1000 – 1500 stanovnika na 1km². zemlje bivšeg SSSR-a i Ruska Federacija.8 do 4 milijarde stanovnika. . Najgušće naseljeni prostori su primorski pojas posebno Mediteran. Njemačka je najgušće naseljeno područje 230 stanovnika na 1 km² dok Slovačka ima 82 stanovnika na 1 km². Međutim nasuprot tome. ekonomski. Bez Rusije imaju oko 1 mil. KONTINENTALNE I REGIONALNE RAZLIKE Evropa je kontinent sa pogodnim klimatskim uslovima koji su imali i imaju veliki uticaj na naseljenost i privredni razvoj.I u ovom djelu Evrope gradovi i industrijski regioni okupljaju oko ¾ ukupnog stanovništva ovog dijela Evrope. Smatra se da danas u Aziji živi preko 3. Također za ova područja može se reć id aimaju velike industrijsker egije i da zbog toga ova područja su gusto naseljena pa i prenaseljena. Azija ie najrasprostranjeniji kontinent na Zemlji. Sjeverna Evropa je slabo naseljen prostor. južnu i srednju Evropu i Rusku Federaciju. Gustina naseljenosti raste od sjevera prema jugu i prema zapadu.u Velikoj Britaniji. zapadnu. Smatra se da ¾ azijske povrsine su praktično prazne jer u njima živi 1 stanovnik na 1 km². U svim zapadno Evropskim zemljama najgušće su naseljeni industrijski regioni. U gradovima živi 160 mil. ali se moze reći da je stanovništvo dosta neravnomjerno raspoređeno. To je blizu 60 % ukupnog stanovništva na svijetu. npr. region južne Evrope čine sjeverni dijelovi Mediterana sa Pirinejskim. gdje se smatra da živi 8/10 stanovništva Evrope. a najmanju naseljenost ima Island. Geografskom području istočne Evrope pripadaju zemlje istočne Evrope. Na ovom prostoru živi oko 160 miliona stanovnika što čini ¼ ukupnog stanovništva Evrope. Smatra se d au Evropi ima više od 50 gradova koji imaju preko milion stanovnika. Velike Britanije.

Australija. ta su područja dosta interesantna za naseljavanje. Holandija. Smatra se da Sahara koja ima 9 miliona km². Smatra se da u Egiptu preko 95% ukupnog stanovništva živi u rejonu ili slivu rijeke Nil. Sarajevo. ... Prosječno naseljene države su Italija.km² Smatra se da je prosječna gustina naseljenost oko 53 stanovnika na 1 km². Danas izgradnjom željeznica. Smatra se da su na području rijeke Amazon istraživanja počela 1950. 243 322 21 676 2 397 406 4 065 2000. Švicarska. dok npr. Što se tiče tropskih prašuma koje se prostiru uz rijeke centralne i južne Afrike. Izrael. područja pa postaju dost aatraktivna za stvaranje naselja i za stvaranje života u ovim područjima. the 2005. dok su ispod prosjeka Kina. gdje je temperatura negdje prosječno oko 27° C i gdje je raznovrstan biljni i životinjski svijet.3 mil. Demogeografija. Francuska. Sličan slučaj je sa Kanadom gdje u dolini rijeke San Lorens živi više od 95% ukupnog stanovništva. Medutim i pored toga ta su područja do danas bila. u dolini rijeke Nil gustina naseljenosti je iznad 1000 stanovnika na 1 km². godine i da su se početkom 19. Bangladeš. Kaliforniju itd. 172 167 13 548 1 399 221 2 520 1975. stoljeća počela stvarati određena naselja. 1950 – 2030. Najmanje naseljene države su Rusija. Ako gledamo kontinentalno primorje onda se može kazati da je ono dosta naseljeno naročito kada gledamo sjeveroistok SAD-a. Smatra se da polovina stanovnika ove regije živi na uskom pojasu „plodnog polumjeseca“. 2 Tabela 1: Razmještaj stanovništva u svijetu po kontinentima u milionima. Prema broju stanovnika smatra se da su najnaseljenija područja današnje države Monako. 314 519 31 727 3 672 794 6 057 2030. Japan. zatim Južna Koreja. Indija. KONTINENTI SJEVERNA AMERIKA LATINSKA AMERIKA I KARIBI AUSTRALIJA I OKEANIJA EVROPA AZIJA AFRIKA SVIJET BROJ STANOVNIKA 1950. uglavnom ne naseljena.Jugozapadna Azija: Različiti prirodni uslovi ove regije su glavni razlozi da ima neujednačenu naseljenost. 2007. . Oaze koje se pojavljuju u pustinjskim krajevima sjeverne Afrike pokazuju da su se dosta povećala područja za naseljenost određenog broja stanovništva.. World Urbanization Prospects. Poljska. Španija. Na ovim prostorima živi oko 210 miliona stanovnika prosječna naseljenost iznosi oko 60 stanovnika na 1 km².. Od ukupne površine kopna gdje sjevernoj polulopti pripada 96.u Libiji skoro 95% stanovništva živi na obali sredozemnog mora. Pošto ovo područje ima pustinjske predjele pa ova područja nisu naseljiva. 396 723 42 670 4 950 1 489 8 270 Izvor: UN. Kanada. Na sjeveru afričkog kontinenta. Singapur. da na njoj živi oko 2 miliona stanovnika. puteva dolazi do urbanizacije ovih. Revision 2 Zolić H.

com/world+population+maps .Grafikon 1 : Učešće svjetske populacije Izvor : http://images.google.

Erie. Iznad 500 metara živi oko 25% stanovništva. zapadnoj Evropi i na sjeveroistoku SAD-a. Takvi su primjeri sjevernoamerička Velika jezera (Gornje.). pustinja u sjeverozapadnoj Australiji. Tanganjika. Očigledna je i razlika u gustoći naseljenosti Starog i Novog svijeta. iako taj dio ekumene zahvata 37% površine naseljenog kopna. nakon industrijske revolucije. Te tri velike regije zahvaćaju samo osminu površine naseljena kopna. Primjer su Sahara. To se vidi ne samo u kontinentalnim primorjima nego i u mnogim krajevima u njihovu zaleđu gdje se duž rijeka i oko jezera koncentriraju brojne i značajne naseobine populacije s odgovarajućim privrednim funkcijama.. a Ganges. Biserna rijeka i druge u Aziji. Hudson. Naseljenost Zemlje se ogleda i u nejednakom visinskom razmještaju čovječanstva.1 Geografski povoljna područja za naseljenost Zanimljiva je i razlika u gustoći naseljenosti između rubnih i unutrašnjih dijelova kontinenata. transameričke. Sena. Mauritanija u zapadnoj Africi i drugi suhi krajevi. Sjeverne i Južne Amerike. a one s povoljnim modifikatorima kao što su Island.) i autobuskih cesta. Kolumbiji. a u novom vijeku. Arabija... transaustralijske. Namib i Kalahari u jugozapadnoj Africi. .3 3 Friganović M. Zagreb. Latinskoj Americi i Australiji s Oceanijom samo 14%. jezera u Švicarskoj (Ženevsko. au Novom svijetu – Angloamerici. Ponegdje je navedeni diskontinuitet naseljenosti posljedica naglašenijeg zonalnog pružanja kontinentalne obale. Nil. kao što su Atakama u Andskom primorju. u jugoistočnoj i južnoj Aziji. andska jezera (Titicaca) i druga. Magrebu i drugdje. U starom i srednjem vijeku nicala su i razvijala se uporišta i naselja uz karavanske puteve. Lovrijenac Mississippi u Angloamerici.. osobito nakon izgradnje željeznica i cesta. usljed povoljnih prirodnih uvjeta za naseljenost i ljudsku aktivnost na primorju. Karakteristična je još i oazna naseljenost u pustinjskim krajevima sjeverne i sjeveroistočne Afrike i jugozapadne i centralne Azije. kao u Venezueli. donje porječje La Plate. Nubija. izuzev ekvatorijalnih itropskih područja. Ciriško. Africi i Evropi (63% naseljenog kopna) živi 86% čovječanstva. Spoj kopnene i vodene mase nedvojbeno je faktor naseljenosti i od bitnog je značenja u razmještaju čovječanstva. Veća je naglašenost meridionalnog pravca kontinentalnih obala od zonalnog uvjetovala je i jaču meridionalnu naseljenostnjihovih primorja. i Ontario). istočno afrička jezera (Viktorija. na oaznu naseljenost nalazimo i u hladnim oblastima sjeverne Azije. Dunav. obilato je iskoristio prilagodivši se životu i opstojanju u tim prostorima. Bodensko i dr. Laba. Hoangho. No.to pokazuje da reljef u cjelini. Od rijeka su takve u prvom redu Rajna. Arabijska pustinja u jugozapadnoj Aziji. Huron. Aziji.2. Temza. Jača naseljenost opaža se i duž transkontinentalnih prometnica. Ostale razmjerno značajne populacijske jezgre su Kalifornija. Školska knjiga. Sava i druhe u Evropi. Skandinavija i Britanski otoci. ovdje je značajan diskontinuitet naseljenosti posljedica nepovoljnih modifikatora prirodne sredine. Albertovo i Rudolfovo). Rona. La Plata u Južnoj Americi. Najveće populacijske jezgre na Zemlji se nalaze duž kontinentalnih primorja. evropski dio Rusije. Niger i Kongo u Africi. jugoistočna Afrika znatno su manje. Tako je čovjek izbjegavao predjele nepovoljnog prirodnog. srednje primorje Brazila. nepovoljno utiče na naseljenost stanovništva. . 1990. Procjenjuje se da oko 75% stanovništva živi na nadmorskoj visini ispod 500 metara. Demogeografija – stanovništvo svijeta. U Starom svijetu. Volga. Kontinentalna primorja u cjelini su dva puta naseljenija od unutrašnjosti kontinenata. Primjer su naseljavanje i ekonomsko iskorištavanje prostora kontinentalne unutrašnjosti Azije i Angloamerike. duž željezničkih pruga (transsibirske. Michigan. a u njima živi gotovo sedam desetina čovječanstva.

Na sjevernoj hemisferi živi devet desetina čovječanstva. do 60. R. Tako široka ljestvica upućuje na međuzavisnost prirodnih i društvenih elemenata i faktora. U promatranju gustine naseljenosti obično se razlikuju: Aritmetička (relativna) gustina pokazuje broj stanovnika na jedinici površine. bez Ruske Federacije.9% i 5%. Latinska Amerika je.. . GUSTINA NASELJENOSTI Gustina naseljenosti je relativan pojam i odnosi se na broj stanovnika na jedinici površine. stepeni obiju geografskih širina samo dvije desetine. 4 3. do 40. također.2. istovremeno. Radi se o izrazitoj zonalnosti razmještaja čovječanstva. a još veće su razlike ako uporedimo gustoću naseljenosti po pojedinim područjima unutar kontinenata. smatra se da je prosječna gustina naseljenost oko 53 stanovnika na 1 km². ona iznosila u Japanu oko 1 510. u pojasu od 0.8% i u Angloamerici na 0.2%. Razlike između gustoće naseljenosti Evrope i Azije na jednoj strani. u Švicarskoj oko 1 050. Zemlje Azije. Ovakav neravnomjeran rast uzrokuje i neravnomjeran raspored stanovništva na Zemlji.3 Zonalni i hemisferni razmještaj stanovništva Velike su razlikeu gustoći naseljenosti pojedinih pojasa Zemlje i između sjeverne i južne hemisfere. Planjax. Mongolija. Na južnoj polulopti ukupne površine 37 km² smatra se da živi oko 13% stanovnika. stepeni sjeverne i južne geografske širine živi oko šest desetina čovječanstva. a blizu svaki deseti stanovnik Zemlje živi na njezinoj južnoj polovici. čija se većina skoncentrisala u umjerenim pojasima Zemlje. Godišnji porast stanovništva u nerazvijenim zemljama je između 1.8%. Sjevernije i južnije od 60. stepeni geografske širine živi manje od 1% stanovništva svijeta. odnosno da je oko 21 stanovnik na 1 km². . imaju više od polovine ukupnog svjetskog stanovništva.a ostalih kontinenata na drugoj strani potvrđuju visok stepen kontinentalne populacijsko-geografske diferencijacije. Danas je najveći rast broja stanovnika prisutan u nerazvijenim zemljama Afrike. Rijetko i skoro je nenaseljena je Australija. 4 Nurković. oko 2. stepeni dvije i po desetine čovječanstva.km². gdje je stopa rasta oko 3% godišnje. Ekonomska geografija svijeta. u Velikoj Britaniji oko 700 i oko Danskoj oko 200. Razlike su najveće između Azije (105 st/km²) i Australije (3 st/km²).1%.3 mil. u Ruskoj Federaciji na 0. Fiziološka gustina broj stanovnika na jedinici za obradu pogodne površine – tako je krajem 2004. Tešanj. unutrašnjost Azije (Tibetska visoravan. ali je. Gustoća naseljenosti stanovništva u dolinama delti azijskih rijeka dostiže 600 do 1 200 st/km². Neravnoteža je očita. Pored zonalnog razmještaja karakterističan je i odnos naseljenosti sjeverne i južne hemisfere. 2006. gdje sjevernoj polulopti pripada 96. Evropi je rast stanovništva opao na 0. u Egiptu 910. skrećući pažnju na populacijske teškoće azijskog i potencijalne mogućnosti australskog prostora. Agrarna gustina broj agrarnih stanovnika na jedinici oraničnih površina. Poljoprivredna gustina broj poljoprivrednih stanovnika na jedinici poljoprivrednih površina. Promatranje populacijske karte svijeta pokazuje da se može govoriti o takvoj zonalnoj podjeli i diferencijaciji razmještaja čovječanstva. To potvrđuju i sljedeći podaci : U pojasu od 20. Od ukupne površine kopna. a od 40. u Latinskoj Americi i Južnoj Aziji. Nasuprot tome. slabo naseljena. do 20.

Holandija sa 392 st/km². Kada se posmatra po državama. Grafikon 2 : Svjetska populacija po regionima Izvor : http://images. Dijelovi Indije. Zbog toga su ti krajevi u uvjetima nedovoljne razvijenosti žarišta savremene populacijsko ekonomske problematike čovječanstva. jug i jugoistok Azije). Rijetko naseljeni prostori su oni s manje od 10 stanovnika na km². Značajno je da te razlike u naseljenosti nisu samo rezultat proizvodnih odnosa. ubjedljivo najveće gustine naseljenosti imaju tzv. Hindustanska nizija. Belgija 341 st/km². pokrivaju oko 7% kopna i na njima živi oko 50% čovječanstva. Neravnomjeran razmještaj stanovništva imaju Afrika i to u Sahari. Teškoće su naročito velike u južnoj i jugoistočnoj Aziji gdje su regionalne gustine naseljenosti vrlo velike i dosežu do 600 stanovnika na 1 km² (Bangladeš.).com/world+population+maps 3.Afganistan) takoreći nenaseljena. priatlantska nizija Evrope. kao i neke vrlo velike države (Indija sa 336 st/km²). a na njima živi 20% čovječanstva. Pakistana. Srednje naseljeni prostori su oni od 10 do 50 stanovnika na km². a na njima prebiva samo 12. delti Nila. nizija Kanto i dr. onda postaje još očitije kolike su teškoće što izlaze iz te neravnomjernosti. Indonezije i Filipina poučni su primjeri iz najnovijeg doba. Monako sa 23 600 st/km²). dolina Jangce. a prenaseljeni bi bili prostori s više od 100 stanovnika na km². Srednja Amerika.5% stanovništva. Malezije. nego su nastale pod uticajem historijskog.google. Najgušće naseljena područja u Evropi su industrijske zone.1 Prenaseljeni prostori Oko 75% stanovništva svijeta opstoji u uvjetima niske društveno-privredne razvijenosti. Gusto naseljeni od 51 do 100 stanovnika na km². Južna Koreja sa 480 st/km². pokrivaju 5% površine Zemlje. a na njima prebiva 14% stanovništva. Malabarsko primorje. Bangladeša. koje imaju veliki broj stanovnika. južna Kina. Sudanu. dok su u monsunskoj Aziji to najrazvijenija agrarna područja. često nepovoljan monsunski ritam. a malu teritoriju (npr. pokrivaju 21% kopna. potom slijede države znatno većih teritorija (Bangladeš sa 985 st/km². obala Brazila. pokrivaju 67% kopna. Čadu. Tonkin. u Nigeriji i planinski zapad u Sjevernoj Americi. Šri Lanke. Iako je riječ o vrlo plodnim i uglavnom intenzivno obrađenim krajevima. Java. . tajfuni i druge vremenske nedaće izazivaju neprekidnu opasnost i glad.patuljaste države. društvenog i tehnološkog razvoja. Japan sa 339 st/km²). Apsolutno najgušće naseljeni dijelovi svijeta su priobalja okeana i mora u umjerenom i suptropskom klimatskom pojasu (SAD.

Srednje naseljenih područja ima u unutrašnjosti kontinenata i u primorjima u nižim i višim geografskim širinama. gdje na dvadesetpetini površine živi gotovo četvrtina stanovništva. Od srednje naseljenih krajeva ekumene prostraniji su jedino rijetko naseljeni prostori. donekle u jugoistočnom dijelu brazilskog primorja i oko La Plate. djelomice. SSSR-u i u Australiji. Ostale kontinentske cjeline dosta zaostaju razmjernim udjelom površine i stanovništva gusto naseljenih područja. . Toga. Gušće naseljeni dijelovi SSSR-a su kavkavske republike (Gruzija. Izvan Evrope i jugoistočne Azije razmjerno značajnije koncentracije stanovništva s gustinom od 51 do 100 st/km². a više od tri puta od prenaseljenih.Karta 2 : Područja najgušće naseljenosti Izvor: UN. World Urbanization Prospects. postoje u sjeveroistočnom prostoru SAD-a.3 Srednje naseljeni prostori Relativno su slabije zastupljeni u Evropi. u SSSR-u. SSSR-a i Evrope može se smatrati da je gustina do sto stanovnikana na 1 km² ispod njihovih mogućnosti i da se teškoće zbog tolikog broja stanovnika na jedinici površine susreću zasada isključivo u nedovoljno razvijenim dijelovima svijeta. Revision 3. Benina (Dahomej). uzeta u globalnom mjerilu zaista je srednja. the 2005. Liberije. gustina naseljenosti od 10 do 50 st/km². Gane. Armenija i Azerbejdžan) i. Prostori srednje gustine naseljenosti četiri i po puta su prostraniji od onih s gustom naseljenošću. Budući da je prosječna naseljenost kopnenog dijela Zemlje 30 st/km² (bez polarnih krajeva 35 st/km²). u Africi i u Latinskoj Americi. Ugande. Ima ih i u tropima Burme i Kampućije.2 Gusto naseljeni prostori Oni su najzastupljeniji u Evropi i Aziji.. S obzirom na stepen privredne razvijenosti SAD-a. južnoj i istočnoj Aziji. Podmoskovlje i Crnomorsko primorje. Gornje Volte. pribaltičke republike (Litva). 3. i to u jugoistočnoj Aziji. Nigerije.

plantaže kaučukovca i dr. Zato dijelovi tih područja Afrike. Tadžikistana. Mahom su to najviši dijelovi visokih planinskih područja srednje Azije.4 Nenaseljeni prostori Toj kategoriji pripadaju uglavnom klimatski surovi. Azije i Latinske Amerike nisu naseljeni. teško podnošljiva klima vlažnih ekvatorijalnih prašuma. Kirgizije i u znatnom dijelu Ruske Federacije. . Prosječna gustina naseljenosti od samo 6 st/km² svjedoči da su gotovo dvije trećine kopna na Zemlji demografska pustoš (anekumena) i polupustoš (subekumena).5 4. Značajni su i u prašumama Latinske Amerike (Amazonija. na koje otpada najveći dio anekumene. Sjevernoj Americi (srednji sjeverozapad. Gvatemale. Libija. Najprostraniji su u sjevernoj. Uzbekistana. 1990. Samo neznatan dio ima osobine naseljenog prostora. . posebno ona u tropima. sjeverozapadne Angloamerike.Najčešći uzrok ovako malih gustina naseljenosti jeste uticaj prirodne sredine (klima. STATISTIKA 5 Friganović M.. Mongolija. Hondurasa. Naseljenost je u tim prostorima veoma raštrkana u povoljnijim lokalitetima. biljno-geografski ogoljeli i petrografski neplodni prostori. reljef). Paname. dok su znatno rjeđi primjeri gde je antropogeni faktor bio dominantan. Kostarike. planine Bolivije. naftna polja Aljaske. Značajan je faktor nenaseljenosti i sparna. Ima ih i u Australiji (Victoria). Arabija. sjevernog Sibira. Irske. ondje su u novije vrijeme sve karakterističnije naseobinske oaze koje je stvorio industrijski kapital za iskorištavanje rudišta i za gajenje konjunkturnih industrijskih kultura (rudnici bakra u visokim i surovim Andama. Aljaska i planinsko-pustinjski zapad SAD-a). Prostiru se od surovih subpolarnih do sparnih tropskih širina i na svim geografskim dužinama. Demogeografija – stanovništvo svijeta. razrijeđeni zrak i neplodnost glavni su uzroci nenaseljenosti tih područja Zemlje. u sjevernoj Africi (Sahara. Ekvadora. dijelovi Irana i Afganistana).Senegala. 3. urana u studenom kanadskom i američkom Arktiku. srednji jugozapad. aridni. srednji jugoistok. To su područja Arktika i Antarktika. sjeverne Evrope i krajnjeg juga Južne Amerike. i u Angloamerici (gotovo čitava Kanada. Africi i u Latinskoj Americi. Sibir. Gvineje. Kenije.3 Rijetko naseljeni prostori Karakteristični su za sve kontinente. osim jugoistočnog primorja i zapadne obale). baltičkih zemalja. Bjelorusije. Perua i Čilea). Mnoga srednje nastanjena područja. srednjoj i jugozapadnoj Aziji (Vanjska Kina. u Australiji (glavnina kontinenta. Uz krajnje raštrkane i međusobno odvojene manje ljudske skupine. Obale Slonovače. Turske. sjeveroistočnog Sibira. Norveška) i u Kanadi (Nova Škotska). potencijalno su veoma izdašna i bogata. u ekvatorijalnim nizinama Malezije i drugdje). pa valja pretpostaviti da će se tamošnje vrednote u bliskoj budućnosti iskorištavati brže i obilnije. Školska knjiga. Zagreb. osim jugoistočnog ruba. sjeverno pacifičko i južno atlantsko primorje SAD-a). Pampas. Finska. Irana i Afganistana. osim Evrope. 3. Hladnoća. Ima ih i u prohladnim subpolarnim krajevima Evrope (Švedska. Nubija).

145.58.800.342.044.60.048 7. Egipat .400 12.702. 3. Nigerija . Sjeverna Amerika – 16. Demografska Republika Kongo .82.4 stanovnika/km² .153. Etiopija .514.096 10. Tajland .544 2.493. godine) : 1.geography.320 6 ZAKLJUČAK 6 www.116.196. Iran .66.640 4.504 19.912 23.552 16. 2.824. godine): 1.840 15.955. (podaci iz 2008.82.680 13. Brazil .172.224 20.1 stanovnika/km² . Australija – 3.592 6.995.792 22.025 stanovnika/km² Gustina naseljenosti za sve kontinente osim Antarktika: (podaci iz 2000. Mexiko .96.713. Kina .65.546.312 9. Francuska .65. Lista 23 zemlje u svijetu sa najvećom populacijom. Bangladeš .1.512. Indonezia .com .81.892.1.71.296 21. Filipini .061.410 stanovnika/km² • najnižom gustinom stanovništva: Grenland 0.352 5.146.896 8. Japan .86. Vijetnam .520 17. Azija – 136.057.255.288.127.808 18. Južna Amerika – 25.904 3. SAD . Rusija .544. Njemačka . Afrika – 26.330. Evropa – 110 stanovnika/km² .1 stanovnika/km² .943.109. Pakistan .64.416 11. Italija .3 stanovnika/km² .875. 4.6 stanovnika/km² .147. Velika Britanija . Indija .303.Zemlja sa: • najvišom gustinom stanovništva: Monako 16.560 14.237. Turksa .369. i 6.140. 5.about.

Evropa je tek na 3. Procjenjuje se da u Aziji živi čak 61 %. Također je prisutna velika razlika unutar pojedinih kontinenata. godine i 2000. Zemlju u cjelini karakteriziraju demogeografski ekstremi. Također postoji velika razlika kada je u pitanju broj stanovnika između sjeverne i južne polulopte i smatra se da oko 90 % stanovnika živi na sjevernoj polulopti. Između ta dva ekstrema postoji široka ljestvica regionalne i lokalne gustoće naseljenosti. dok 10. Iz takvih neravnomjernosti izlaze brojne teškoće i problemi savremenog svijeta. godine broj stanovnika godišnje rastao za 1. U starom svijetu (Azija. Procjenjuje se da 80 % svjetskog stanovništva je smješteno u manje razvijenim područjima dok u visoko razvijenim živi oko 20%. Smatra se da je između 1995.Kao što je već istaknuto. i te su razlike jako velike. godine 2/3 svjetske populacije živjet će u gradovima koji zauzimaju negdje oko 2 % zemljine površine. koji uz sve ostalo iziskuje napore na ravnomijernijem i racionalnijem razmještaju stanovništva svijeta. mjestu. Na jednoj strani su rijetko naseljeni prostori. LITERATURA . Prema nekim procjenama do 2025. Europa) živi oko 86 % stanovnika dok u Novom svijetu živi oko 14 %. dok na južnoj živi svega 10 % stanovnika. jer samo na dvanaestini ekumene u nerazvijenoj jugoistočnoj Aziji živi polovica čovječanstva. Također se procjenjuje da više od polovine stanovnika živi u gradovima. Problem današnje naseljenti nije u velikom broju stanovnika već u velikim regionalnim razlikama i velikoj koncentraciji stanovnika na relativno malom prostoru. Danas demogeografi procjenjuju da će u 21 stoljeću broj stanovnika iznositi oko 7. Ali ravnomjerniji razmještaj stanovništva trebalo bi da prati i ravnomjernija raspodjela dobara i pravedniji ekonomski odnosi između razvijenijih i onih u razvoju.5 milijardi stanovnika.7 milijardi po drugoj varijanti. a po broju stanovnika dolazi Afrika. To se naročito odnosi na gusto naseljene krajeve i zemlje ekonomski nerazvijenijeg dijela čovječanstva.3% ili za 78 miliona.3 milijarde po jednoj varijanti. Ovdje je težište problema. a na drugoj razmjerno skučeni. danas se procjenjuje da na Zemlji živi negdje oko 6. gusto naseljeni i prenaseljeni krajevi. Afrika.

World Urbanization Prospects. Demogeografija – stanovništvo svijeta.. . Tešanj.. Planjax. Sarajevo.ac. Demogeografija.doc 5. UN.com/world+population+maps 6. 1990.. R. Zagreb. 4. Nurković.bg. Školska knjiga. the 2005. http://images.yu/geografija/images/stories/opste/razmestaj_stanovnistva. Friganović M.com .. Revision 7. 2006.google. 2007.1. .geography. www. . Zolić H.ekof. georgije.about. 3. Ekonomska geografija svijeta. 2.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->