P. 1
Armija BiH - Operacija Uragan 95 - Oslobadjanje Vozuce i Ozrena

Armija BiH - Operacija Uragan 95 - Oslobadjanje Vozuce i Ozrena

|Views: 4,828|Likes:
Published by plbih

More info:

Published by: plbih on Mar 28, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/05/2015

pdf

text

original

At'hiv@Cmi Vuk

BOSNA I HERCEGOVINA FEDERACIJA BiH VOJSKA FEDERACIJE BiH KOMANDA 2~KORPUSA

OPERATIVNO TAKTICKA ANALIZA "OSLOBADANJE VOZUCE I OZRENA" . ("URAGAN-95")

Tuzla, decembar 1999.godine

1.- Vojna (vejno-politieka) situacija u Z/O 2. korpusa i sire u vrijeme

izvodenja bId;

Tokom cijelog rata agresor nije uspio ostvariti svoje ciljeve: stvaranja tzv. "Velike Srbije", potpun genocid nad nesrpskim stanovnistvom BiR i okupirati kompletnu teritoriju BiR a samim tim ni podrucje Tuzlanskog kantona, to jest zJo 2.k A R BiR. Uporno je, na sve nacine, nastojao, spojiti svoje snage sa Ozrena dolinom r.Spreca i Krivaja sa snagama na Romaniji i Majevici i spojiti istocne i zapadne okupirane krajeve. Neprekidno je; izvodio ofanzivna dejstva, namjeravao prosiriti svoj posavski koridor i neprekidno, sa Majevice i Ozrena, artiljerijski dejstvovao po Tuzli i okolnim mjestima.

Ozrensko bojiste i "vozucki dzep" od pocetka rata predstavljaju objekte od operativnog znacaja za tok rata u podrueju srednje i sjeveroistocne Bosne.

Ozren je bio "tvrd orah" za jedinice nase Armije koje su "drzale" ovaj dio ratista jer "bez Ozrena nema ni Republike srpske", a psihopata i ratni zlocinac Radovan Karadzic nekoliko puta je izjavio kako se "u Vozucoj brane i Beograd i Moskva".

Pod svojom kontrolom drzanjem puta Banovici - Vozuca - Zavidovici, u duzini od osam kilometra, agresor je prakticno odvajao tuzlanski i zenicki bazen, te dva najbrojnika armijska korpusa - Drugi i Treci i time onemogucavao strategijsku inicijativu u centralnoj Bosni i drzao pozicije za eventualnu uspostavu rezervnog koridora dolinom Krivaje preko Olova.

U poluokruZenju zlo 2.k jedinu otvorenost, prema ostalim dijelovima slobodne teritorije BiH, imala je preko Kladnja iIi Ribnice - Careve Cuprije - Varesa ka Zenici i dalje.

"Vozucki dzep" je bio zlo 4.01br a na dan pocetka operacije angazovano je oko 2.500 vojnika iz sastava TG Ozren (4 brigade). Osim 4.01br bile su angazovane jedinice iz sastava l.Kk ito: l.Srbacke lpbr (ojacana pc); 14.lpbr (bataljon); l.okb (tenkovski vod); 2.BL lbr (l pc); MUP Doboj (2 pc) i Radnickog

bataljona Doboj (ojacana pc).

Prednji kraj agresora se protezao pravcima sjeveroistok-jugozapad, ukljucno s.Lozna, uz put s.Lozna-Mrahorovici, ispred sela Borik i Brezik, stazom ispred tt.603 i dalje uz put prema s.Siktari, jugoistocno od tt.610 prema sIr Vukovine i s.Turakovici, a zatim juzno prema rijeci Krivaji, k.281, gdje prelazi na lijevu obalu r.Krivaje prema s.Prisjeka, u zahvatu puta prema tt.617, tt.872, k.796 i dalje prema objektu Lokve tt.994 u zlo 3.k A R BiH.

Borbeni poredak agresora bio je u 1 b/e, a na pojedinim dijelovima imao je djelimicno uredenu drugu liniju, ali neposjednutu, izuzev oruda za neposredno i posredno dejstvo, tako da nije imao organizovanu odbranu po dubini izuzev sto je imao interventne jedinice jacine cete,

Arhiv(~;Crni Vuk

Arhiv''jjJCrni Vuk

-2-

Odbranu je organizovao na principu otpomih tacaka na dominantnim objektima i prevojima, a meduprostore pokrivao rovovima sa drugim stepenom uredenosti.

Narasle,naoruZane i dobro osposobljene borbeno-prekaljene snage A R BiR posljednih godina ne izvode .samo odbrambena nego oslobodilacka dejstva. Na nivou 2.korpusa i u svakoj diviziji formirana je po jedna oslobodilacka brigada (210; 211; 222; 242 i 251.) a u sastavu posadnih brigada po j edan bataljon iii ceta za izvidacko-diverzantsko-oslobodilacka dejstva. Pored izvodenja oslobodilackih dejstava, u svojim i zk: 2.k ucestvovale su i u oslobodilackim dejstvima sirom teritorije BiH (Sarajevo, pl.Treskavica i Cememo, Vares, Maglaj i slicno).

Preformacijom A R BiH, neposredno pred oslobadanje Ozrena, iz sastava 2.korpusa izdvojene su jedinice 28.divizije i stavljene na direktnu vezu sa GS A RBiH.

Oko 45 dana, na frontu dugom oko 100 km, nase snage nisu mogle izvrsiti uspjesnu deblokadu Sarajeva. U operaciji deblokade Sarajeva, pored ostalih, angazovane su snage 210., 211. i 222. oslobodilacke brigade iz 2.korpusa.

Tezisno angazovanje komande i jedinica 2.k, u julu-avgustu 1995.godine, je proboj fronta i stvaranje koridora za plansko prihvatanje i visednovno neutralisanje agresorski snaga, na prostoru s.Mededa - Snagovo, pri proboju iz okruzenja snaga - jedinica i stanovnistva iz enklave Srebrenica koju je svijet sramno predao 16 jula 1995.godine. Svi prispjeli pojedinci jedinica su organizaciono-formacijski smjesteni-ustrojeni, ornogucilo im se spajanje i pronalazenje clanova porodica im i normalizovao im se rad-zivot,

Prispjelo stanovnistvo, iakona brzinu, nepotpuno i nedovoljno obezbjedeno od strane UNPROFOR-a i stranih humanitamih organizacija, je prihvaceno i od opstinsko-kantonalnih organa, smjesteno u zajednicke prihvatne kapacitete. Prispjeli pripadnici jedinica i stanovnistvo Srebrenice, pored prezivljenih stravicnih trenutaka i bolom za izgubljenim, kao i stanovnistvo tuzlanskog kantona je uzasnuto sramno predatim enklavarna Srebrenice i Zepe i sto je Svijet dozvolio agresoru da takva zlodjela uradi.

Posto agresor nije ispunio obaveze-odluke Kontakt grupe, 0 uklanjanju sveg teskog naoruzanja na udaljenosti od 20 km od Sarajeva i druge uvjete podizanja "opsade" a nakon drugog masakra na sarajevskoj trznici Svijet je bio prisiljen da se opredjeli: izbrisati Bosancima embargo na uvoz oruzja iii bombardovati da bi se sprijecilo ukidanjeembarga. NATO avijacija, sredinom avgusta, dejstvom po objektima agresora, nanosi odlucujuci vojno-politieki udarac projektu "Velike Srbije",

Arhhr,~Crni Vuk

\ '.

-3-

Medu oko 300 pogodenih i najvecim dijelom u potpunosti unistenih agresorskih objekata-ciljeva spadaju: radarsko-operativni i upravljacki centri na; Han Pijesku, Sokocu, Palama, Jahorini; skladista municije i naoruZanjau Vogosci, Hadzicima, Lukavici, Jahorini, Pale; vise agresorskih artiljerijskih, raketnih, oklopnih i drugih polozaja; TV releji i relejna cvorista na; Jahorini, Majevici, Palama, Kraljici i drugo.

Radi laksih pregovora, politicko-pregovarackim putem rjesavanja rata u BiH i smanjenja inferiomosti agresora, preokreta rata i povecanja morala boraca-jedinica, pored ostalog, neophodan je bio politicko strategijski uspjeh jedinica A BiH.

Postrojbe HVO u zapadnoj Bosni, u proteklih nekoliko dana postigli su znacajne pobjede oslobadajuci oko 1.500 km2 teritorije izmedu Drvara, Sipova i r.Vrbas sa nekoliko strateskih visova, sto je znatno pomoglo jedinicama 5.k da nastave sa sirenjem svoje slobodne teritorije. Jedinice 7. korpusa pripremaju i izvode bId za oslobadanja sireg prostora Donjeg Vakufa.

-,

,

2.- Vrijeme i mjesto izvodenja bid;

Borbena dejstva "Uragan 95" otpocela u 06,00 sati 10.09.199S.god. a zaustavlaenje uslovljeno prekidom-obustavom dejstava radi predstojeci odluka Dejtonskog sporazuma u 00,01 sati 12.10.1995.godine (Naredenje GS ARBiH br 111478-1 od 11.10.1995.god).

Dejstva su izvedena duz Ozrena, od objekata Papratanj - Bradinj preko s.Vozuca - Kablovac - s.Seona - Plavetno brdo - s.Brijesnica - s.Tumare do s.Porjecina - V. i M.Kikovi.

3.- Oblik bid;

U skladu sa: komandom koja je planirala i rukovodila izvodenjem bid, snagama koje su ucestvovale, velicinom obuhvacenog bId i postignutim ciljem, bid "Uragan 95" su izvedene kao operacija.

4.- Izvodenje bid je naredio;

Generalstab Armije Republike Bosne i Hercegovine.

5.- Bid je planirala, pripremala i izvela;

Grupa najstrucnijih, najiskusnijih i najkompetentnijih starjesina Komande 2.korpusa Annije Republike Bosne i Hercegovine sa potcinjenim komandama i jedinicama svih nivoa.

A r hiv@C r ni Vuk I

-4-

6.- Nosilac bId, ojacanja, podrska, sadejstvo;

Komanda 2.korpusa A R BiH uz medusobna sadejstva sa komandom 1 jedinicama 3.korpusa A R BiH

Po naredenju GS A R BiH komandi 2.k je predpotcinjena, 1 desetak dana ucestvovala u bid "Uragan-95", 120.br - "Crni labudovi".

N a novooslobodenom prostoru Ozrena, u cilju pretresa terena i uspostave kontrole teritorije, angazovane su, po cetama, zdruzene jedinice CSB· Tuzla.

7.- Tok i trajanje bid;

Raspored, pravci i zadaci jedinica konkretnosu precizirani u zapovjesti i semi odluke komandanta 2.k (prilog br. 2) po kojoj su glavne snage napadale sa 1/0 na

pravcima:

- 21.d KoV, sa svojim oslobodilackim jedinicama ojacana sa 2 tenka iz 2.ob·i pridodatim art.orudima, sa osnovice-l/o: Dugo brdo - tt443 , pravcem: s.Podostrici - s.Mrahorovici - Husica brdo, sa zadatkom: razbitisnage agresora na p/k odbrane mu i osloboditi objekte: k.433 i Voznik, au slijedecem zadatku, siri rejon s.Kelempeci i Seona, gdje organizovati odbranu i uporno drzati dostignute l/o, a dijelom snaga sprijeciti intervenciju agresora iz pravca Kvrga.

- 22.d Ko V, sa svojim oslobodilackim jedinicama, pridodata 2 tenka iz 2.okb i art. orudima, sa osnovice-l/o: tt.443-Papratnica - k.470 (Pistala), pravcem: Solila - Papratnica - Greben - Brezik, sa zadatkom: razbiti snage agresora na p/k odbrane i osloboditi objekte: Borik, Greben i tt.435,a u slijedecem zadatku:

Brezik i Ratkovina gdje se utvrditi i biti u gotovosti za produzetak napada i spajanje sa snagama 3.k u rejonu Pejanovica,

- Pomocne snage, 25.d KoV sa svojim oslobodilackim snagama ojacana sa

2 tenka iz 2.okb i pridodatim art.orudima, sa 1/0: iskljucno k.470 - Gradic - Glavica (tt.610), pravcem: Tripica vis - s.Zobici -Klupe - Kablovac (tt.726), sa zadatkom: razbiti 110 i snage agresora 'na objektu Klupe (tt.603 i 615), a zatim osloboditi objekte Kablovac (tt.762) i Zecevo brdo, gdje uspostaviti 1/0 i stvoriti uslove za daljnje oslobadanje prostora i spajanje sa snagama 3.korpusa.

- U ulozi rezerve 2.k: 24.d Ko V i ceta "Balte" razmjesteni u rejonima Banovic Selo i s.Trestenica, sa spremnoscu za uvodenje i eksploataciju uspjeha 1 b/e.

- Artiljerijsku podrsku vrsila KAG-2 obrazovana od: vod H-122, vod H-155, odjelienje H-I05 i LRV 107 mm.

VPo voda H-122 i voda H-155 mm u rejonu s.Brezje VPo odjeljenja haubica 105 mm u rejonu Vijenac VPo LRV 107 mm u rejonu Raicevac (tt.387)

Arhiv@Cmi Vuk

- 5 -

Organizovani napad jedinica 2. i 3.korpusa, uz jaku art. pripremu i podrsku, otpoceo je 10.09.1995.god. u 06,00 sati,

Neprijatelj je u prvim trenucima napada pruzio snazan otpor ali su jedinice 21.d, oko 8 sati, izvrsile proboj na pravacu Dugo brdo i do 09,30 sati oslobodile s.Mrahorovici, s.Klempici i s.Delici a do 11,00 sati s.Seona, s.Ikanovici i s.Aljkovici, dok su jedinice 22.d, oko 12,20 sati, oslobodile Husica brdo i Greben. Jedinice 25.d, nakon 4-5 uzastopnih napada, oko 13,00 sati, probile su 110 agresora i oslobodile Klupe a zatim Zecevo brdo, dok je u 18,00 sati jedinica "Crni labudovi" oslobodila tt.726 (Kablovac).

U redovima 3 neprijateljske brigade doslo je do potpunog rasula, dezorganizacije, zavladala je opsta panika i izvlacenje-bjezanje nasumice.

Sve nase jedinice su oslobodile vise od dobivenih zadataka, spojile se sa jedinicama 3.k .A R BiR i oko 18.00 sati 10.09. 1 999.god. uspostavile novu liniju: Modra stijena - Mramor - Visic, na kojoj je izvrseno manje pregrupisavanje i dati zadaci za daljnje oslobadanje prostora Ozrena.

I

Nastavljajuci oslobodilacka dejstva po dobivenim zadacima i pravcima (21.d

pravcem: Radiste - Janjila - Kremen; 22.d pravcem: k.508 - s.Ravne - s.Srednja-Kvrga i 25.d pravcem: Mramor - Kljucna kosa - Plavetno brdo) do 18,00 sati 1 1.09. 1 999.god., oslobodeni su: s.Brda, Janjila, Kamen, Plavetno brdo, Kvrga, s.Ravne, s.Srednja Njiva, sto je prikazano i na radnoj karti prilog br. 3.

Kako su jedinice 1 b/e oslobadale teritoriju tako su ih posade jedinica 22.d pratile, uspostavljale i utvrdivale novodostignute linije. Istovremeno sa napadima prema Kvrgi, Plavetnom brdu i Kravljem grebu nase jedinice su vrsile demonstrativna dejstva na pravcima: Turija - Celari - Rosulje i Rakani - Potocani (SIr Milino selo) - D.Orahovica - D.Brijesnica sa zadatkom: da izvrse probijanje neprijateljske odbrane i posjednu sir skole u Milinom selu.

Aktiviranje novog pravca, agresoru je dodatno otezalo odbrambene aktivnosti u zk» 2.01br koja se na sjevemom dijelu, ispred novodostignutog p/k nasih snaga, branila sa dva bataljona na istocnom i jednim bataljonom na zapadnom dijelu Ozrenskog bojista i koja je, gubljenjem SIr Vozuce, ugrozena sa juga, radi nepostojanja organizovane linije odbrane. Posijedanjem takticki znacajnih objekata, manjim interventnim snagama, neprijatelj je pokusao zaustaviti brzi prodor n/s i formirati odbranu na liniji; Bocinja- Tumarsko brdo-Donja Brijesnica-Milino selo.'

Gubitak Vozuce i istovremeno napredovanje snaga A R BiH u zlo 5. korpusa, kao i HVO jos vise su dekoncentrisali neprijatelja, tako danije uspio konsolidovati odbranu u reonu Tumarskog brda pa jedinice AR BiH u narednim danima nastavljaju napredovanje.

-6-

oa jediniea: "Crni vukovi" i 11243 iz 28.d, IDC i PDC "Balte" iz 2.k i jediniea <::;SB Tuzla formiran je zdruzeni odred za ciscenje i pretres oslobodene teritorije koji jepoceo sa radom 12.09.1995.godine.

Od; voda tenkova 2.ob, voda OTM-60 sa vozilima na kojima su P AM-ovi i PAT-ovi iz 21. i 25.djedne cete 223.bbr i pionirskog voda iz 2.ifiZb formiranje goneci odred koji jeodmah 17.septembra postigao odlicne rezultate na praveu:

Rosulje - Krusik - Milino selo - G. Stupari.

U toku 12. i 13. septembra oslobodeni suo D.Brijesniea, Tubici, G.Brijesniea, Kravlji greb a 16.septembra izbilo se na liniju: s. Turija - Grebici - Mrka ploca= - Zborista - Kik.

Uz znatan uspjeh goneceg odreda i eksploataeiju mu od ostalih jediniea '6slobodena su nova podrueja i 17. septembra posjednuta nova linija: zaseok Hodzici sjevemo od s.Devetak :'Pot06ani - Janicici » Vubar - Tumare a 18. septembra, zaseok Relje (s.Krtova) - Kamenita glava - Ravno brdo - Vrela-

- Breziei.

U eilju odsijeeanja snaga agresora i lakseg oslobadanja preostalog dijela Ozrena,

. na dostignutoj liniji odstale su posadne snage a sa oslobodilackim snagama 21.; 22. i 25.d pripremana su i pokusana20.-23.09.1995.god., oslobodilacka dejstva preko rijeke Sprece ka Kuzanima, B~P.Selu, Kraljiei i odmaralistu Ozrena, ali zbog masovnog agresorskog miniranja-zaprecavanja priobalnih dijelova rijeke Sprece nije se uspjelo prijeci preko iste.

Dana 27.09. 1995.god.komandi 21.divizije pretpocinjene su: po dvije cete iz 21. i 2S.divizije; 9.Mbr i snage za podrsku a ostale jedinice su upucene na odmor do 30. septembra. Jedinice na 110 su: utvrdivale se; uspostavile zicni sistem veza; uvezivale sadejstvo sa jedinicama 3.k; vrsile izvidanje i pripremale se za predstojeca oslobodilacka dejstva. Od 30. septembra do 03.10.1995.god. sve divizije su vrsile pripreme za izvodenje narednih oslobodilackih dejstava po dobijenim zadacima: 21.divizija sa 1/0 Bjeljevina-Mladici u blizem zadatku osloboditi Losinu kosu, Debelu Kosu i mali Ozren, a zatim nastaviti ka Paljanska Kosa, Bomata Kosa i Ozren kamen;22.divizija sa 1/0 r.Spreca - ukljucno V.Kikovac osloboditi Bezimeni Vis a u sadejstvu sa 21.divizijom Losinu Kosu i Ozren kamen - k.866; 25.divizija sa 110 V.Kikovae - iskljucno k.461 u blizem zadatku osloboditi M.Kikovae, Jelovu Gorieu i Lucajevac,

Nakon prikupljanja i prebacivanja snag a sa drugih ratista, agresor je uspio konsolidovati i utvrditi svoju odbranu tako da u naprijed navedenim i planiranim dejstvima nase snage nisu uspjele nego se ostalo na dostignutoj Iiniji. Od tada pa do prekida bId agresor je u vise jacih napada pokusao vratiti pojedine dijelove oslobodene teritorije ali nije uspio te tad utvrdena linija do danas je ostala kao linija razdvajanja dva entiteta.

Arhiv(£i'}Crni Vuk

• Arhiv@Crlli Vuk

-7-

8.- Najznacajniji momenti u pripremi, planiranju i izvodenju bId;

Dobra pretpostavka za oslobadanje Vozuce bila je ranije oslobadanje takticki znacajnih objekata Vijenac (tt.619), Skresci, Trepala i sIr Svinjasnica-Podsjelovo, eime je neprijatelj izgubio dubinu odbrane na pravcu: Podsjelovo-Borovci- Seona, kao i dio puta G.Brijesnica-Podsjelovo-Borovci-Seona, zbog cega je bio prinuden koristiti sumski put Kvrga (tt.648)-Ravna Rudina. To je uticalo na otezan manevar jedinica iz dubine planine Ozren, pozadinsko obezbjedenje, a posebno na otezano sanitetsko obezbjedenje.

NATO avijacija, u sklopu svoje operacije avio udara po cetnickim objektima radi neispunjenja pregovarackih obaveza, pored ostalih do temelja je unistila TV relej na Majevici, relejni cvor na Kraljici i time im ucutkate radio i PIT veze Vozuca - Banja Luka i prekinuto emitovanje Radio Ozrena. .

U pripremi bId "Uragan-95", nekoliko puta planski, uglavnom na zahtjev 3.korpusa, je odgadan napad nasih snaga. Bilo je uvodenja jedinica a zatim izvlacenja iz borbenog poretka, sto je dodatno zbunilo neprijatelja, tako da su, oko dvije sedmice, bili u dilemi-napetosti 0 pripremama dejstva nasih snaga iako su diraktnom prikacenosti na telefonsku zicu-vezu, jedinica 3.korpusa, pratili dio nasih aktivnosti.

Planskim vracenjem jedinica, obavjestajnim radio saobracajem, laznim vezama i RU radivsi kao da se dejstvuje i emitujuci dejstvo jedinica na tom pravcu i PEB, obmanjivan je neprijatelj. Iz sastava umjetnicke cete 2.k formirana je pokretna raglasna stanica koja je neprekidno planskim programskim sadrzajem vrsila propagandno-psiholosku djelatnost prema jedinicama i civilnom stanovnistvu agresora u rejonu bId.

U vremenu od 03. do ·19. septembra 1995. godine, u sklopupripremnih aktivnosti za bId "Uragan-95", a u cilju vezivanja i takticko-operativnog maskiranja-obmanjivanja operacije, istovremeno su svakodnevno, na suprotnom dijelu-

-pravcu u odnosu na bId "Uragan-95", u svim zlo 21.,22. i 25. divizije, izvodene

diverzantske akcije i vatreni udari.

Ova dejstva kao i izvlacenje jedinica su obmanuli agresora i UNPROFOR pa su smatrali da se glavna dejstva izvode na istocnom ratistu, 8tO dokazuje daje postignuto iznenadenje u: vremenu otpoeinjanja nap ada, angazovanju snaga -

- tezistu napada gis, odnosno pIs.

Strucne i moraIne pripreme vojnika i starjesina, na svim nivoima jedinica, su bile potpune, detaljne i sveobuhvatne sa izrazitom motivacijom svih ucesnika,

Sa koncentrisanim jacim snagama, (5-6 brigada u napadu i 3 u I/o) na uskom prostoru neposredno komanduju komandanti divizija i komandant 2.k sa najkompetentnijim elanovima staba.

Arhiv@Crni Vuk

- 8 -

Pored sanitetskog obezbjedenja jedinica 2.korpusa uvezana i funkcionisala evakuacija, zbrinjavanja povrijedenih u medicinskom centru Tuzla i Banovici.

Artiljerija 2. i 3. k je odlicno dejstvovala po ciljevima agresora tako da nismo imali nijednog slucaja dejstva iste po nasim snagama niti u blizini nasih snaga.

Sve vrste veza u pripremi i za vrijeme operacije su odlicno funkcionisale-bez nezeljenih prekida u jedinicama 2.k i sa 3.korpusom, kao i sa pretpostavljenom komandom.

Rukovodsrvo TPK je .organizovanom akcijom prikupilo Imilion DM za stimulaciju boraca i jedinica po donesenom cjenovniku 0 zarobljenim MTS.

Razdvajanje snaga 2. i 3.korpusa i usmjeravanje na pravce napada dolinom rijeka Bosna i Sprees negativno se odrazilo na daljnji uspjeh nasih snaga i oslobadanje novih teritorija.

9.- Kvalitet priprema i planova;

Da su pripreme i planovi, po svim oblastima i aktivnostima, hili temeljiti, kvalitetni i pravovremeni pokazuje uspjesan efekat bId i postignuti rezultati. Napominjemo da su planiranje i razradu bId radili najstrucnije i najiskusnije starjesine Komande 2.k i potcinjenih jedinica i vrlo brzo, zavisno od realizacije predhodnog dejstva, vrsili pregrupisavanja.

Pravovremeno je uradena, pripremljena-zavrsena (17.08.1995.god.), sva pocetna borbena dokumentacija, detaljno-konkretno razradeni-precizirani planovi aktivnosti i rada za realizaciju operacije "Uragan-95" (prilog br. 1).

U pocetnom planiranju nije se racunalo na ovakve uspjehe pa nisu odredene snage za ciscenje, pretres i obezbjedenje oslobodene teritorije kao i angazovanje-organizovanje civilne vlasti.

U pripremnom periodu a i u toku borbenih dejstava, po svim elementima, (vremenu, prostoru i jedinicama od odjeljenja do korpusa) ostvarena je koordinacija, saradnja i sadejstvo komandi i jedinica 2. i 3.k A R BiB.

Pravovremeno dobro ostvarenja saradnja i pruzena pomoc od strane Pakistanskog bataljona-UNPROFOR-a, u cijoj se zlo izvodila bId, je znatno pomogao u postignutim uspjesima nasih jedinica a narocito dejstvu artiljerije.

10.- Uticaj pretpostavljene komande na pripremu, planiranje i izvodenje bId;

Obezbjedenjem municije i MTS, kao i istovremeno izvodenje oslobodilackih dejstava na drugim ratistima u BiB (Bihac, Mostar, Sarajevo i sl.)

~~~~">~~~~"--~------:---IMI!"""-"'-------- ~

Arhiv@)Crni Vuk

- 9-

11.- Opremljenost i osposobljenost jedinica za izvodenje bid (borbeno

iskustvo, LoOb •. );

Da su bid logisticki bila odlicno obezbjedena najbolje potvrduje pregled izuzetih MTS i pIg iz skladista 2.k (prilog br. 4) gdje nisu prikazana sredstva utrosena iz izvora snabdjvanja potcinjenih jedinica i ratni plijen koji je odmah stavljen u upotrebu pa nije ni evidentiran. Primjera radi za bId "Uragan-95", od 27. avgusta do 14.10.1995.god. iz skladista 2.k izuzeto je i utroseno, pored ostalog: 2.818.308 metaka 7,62; 16.183 mine za MB 60, 82 i 120 mm; 127.348 litara nafte i drugo.

Svi borci i starjesine su prekaljeni i dobro osposobljeni za izvodenje oslobodilackih i odbrambenih dejstava jer gotovo cetiri godine ratovalo se u vrlo teskim i razlicitim bId. Sve oslobodilaeke brigade (210., 211., 222., 242. i 251.) pored izvodenja bId u zonama svojih divizija i 2.korpusa ucestvovale su 1 postizale odlicne rezultate na drugim ratistima BiH.

Pored osposobljenosti i iskustva veliku ulogu je odigrala neustrasivost i hrabrost nasih boraca i starjesina 8tO je u prvim danima bId maksimalno iznenadilo nepriajtelja, nanijelo mu znatne gubitke, stvorilo nesigurnost i paniku radi snaznosti-siline naseg dejstva i izgubljenih utvrdenih polozaja i oruda pa ih dovelo u rasulo i "bezglavo" bjegstvo.

12 ... Uslovi u kojima je izvedeno bid (borbeni, meteoroloski .•. );

Istovremeno je, u oslobodilackim dejstvima, ucestvovalo oko 5.100 borbenog i oko 800 neborbenog dijela jedinica bez posadnihsnaga koje su drzale 1/0 pa sa njimaje ukupno oko 7.900 pripadnikajedinica 2.k.

Po pitanju naoruzanja-borbenih sredstava i taktickog polozaja neravnomjemi smo bili prema neprijatleju. Od pocetka rata zaposjeli su i maksimalno se utvrdili na pogodnim konfiguracijskim objektima - otpomim tackama, Da su koristili mnogobrojno naoruzanje i municiju najbolji je pokazatelj ratni plijen nasih jedinica. Poredenja radi: zaplijenjeno je 9 topova 76 mm (ZIS i B-1) a nase jedinice u bid su do tada imale ukupno 8 oruda, zaplijenjeno oko 4.000 metaka 20 mm a nasim jedinicama, iz skladista 2.k za operaciju"Uragan 95", ukupno dato 3.693 metka 20 mmjer vise nije bilo i slicno,

Posto je jesenjski period vremensko-meteorolosko stanje je bilo raznovrsno tako da su se bid izvodila po lijepom, maglovitom i kisnom vremenu sto je cesto puta

, stvaralo i dodatne probleme jer se nije imalo kad susiti niti je bilo za presvuci pokislu-mokru i blatnjavu odjecu i obucu boraca. Pored kise i pokislosti dodatne probleme je stvarala i nekoliko dana hladnoca pa su se jedinice morale cesce smjenjivati sto je uslovljavalo dodatne obaveze i probleme.

Arhiv@C.·ni Vul.:

- 10-

..

13.- Efekti - rezultati izvedenog bId (oslobodeno teritori]e, odbranjeni polozaji, ratni plijen, gubici nasih i neprijateljskih snaga);

J edinice 2.k ukupno oslobodile oko 250 km2 teritorije R BiH.

Oslobadanjem asvaltnog puta Zavidovici - Vozuca - Banovici, regija Tuzle i Zenice su putem blize jedna drugoj za oko 150 km a fizicki su se spojile snage 2-og i 3-eg korpusa nase Armije i time smanjile liniju dodira sa neprijateljem za oko 25-30 kilometara. Kakva je to usteda u angaZovanju snaga nije potrebno posebno isticati, 224. i 225.brigade (od po 5 bataljona) ostale su bez I/o, pogotovu kad se zna da se te snage mogu koristiti na drugim ratistima nase zemlje.

"Ukinut je embargo" kroz ratni plijen prikazanu prilogu broj 5, koji je izvanredan a bio bi jos veci da agresor pri bjezanju nije unistio 5-6 svojih skladista municije i drugih MTS (Vozuca, Mrka Stijena, Tumare, Krtova).

Iz pregleda se vidi da je, pored ostalog, zarobljeno 354 AP-P AP 7,62 mm; 57 PM M53; 8 PAT 20/1;,4 PAT 20/3; 16 MB 82; 6 MB 120; 9 topova76 mm (ZIS i B-1); 13 BsT; 2 topa 122 mm; tenk T-55; 2 samohotke 57/2; haubica 122 mm; 123.532 metka 7,62 mm; 70.000 metaka 7,9 rom; 3.693 metka 20 mm, 791 mina za MB 60, 82 i 120 rom; 24 metka 122 rom; po 4 TAM-a 110 i 150 i po jedan TAM 130, 5.000 i 80 T-33; po dvije lade NIVE, lade karavan, kombija i traktora; 7 poljskih kuhinja i jedna poljska pekara; 8 RUP-12; 19 RUP~33; 4 RuP-2B i drugo.

U pregledima ratnog plijena nisu prikazana sredstva koja su sa sobom odnijeli pripadnici; 28.divizije, 9.Mobr, 120.br, CSB i civili.

Pocetkom djelovanja Dejtonskog sporazuma, neprijatelj je od Komande 2.k A R BiH preko Crvenog krsta, pored 163 ziva zarobljenika u 2.k i 30 u Olovu, poimenicno trazio 563 lica poginula iii nestala pri b/d "Dragan 95" sto znaci da su imali gubitke oko 750 Iica.

U operaciji "Uragan-95" ukupno je: poginulo 104, teze ranjeno 218 i lakse ranjen0456 pripadnika nasih jedinica. Detaljnije, po jedinicama-divizijama vidi se u sljedecoj tabeli.

21.div. 22.div. 25.div. Cmi lab. PJ Svega
Poginuli 7 64 26 1 6 104
Teze ranjeni 25 125 50 5 13 218
Lakse ranjeni 46 278 103 18 21 456 Napominjemo da se, oko trecina ranjenih, nakon kraceg oporavka, vratilo-ukljueilo u bid jedinice.

Arhiv@Crni Vuk

. i

- 11 -

Unisteni niti, od neprijateljskog dejstva, ostecenih b/s nismo imali a kvarovi nastali u toku upotrebe otklanjani su odmah iii u kratkom roku te nisu uti cali na bId.

14.- Uticaj efekta bId na dalji tok rata u zlo 2. korpusa i sire;

U organizacijskom smislu ovaj uspjeh, pored ostalog, je dokazao da i pored oskudice u naoruzanju i municiji, zbog nametnutog embarga, 2.korpus uspjesno izvodi vrlo slozena bId, a sa zarobljenim oruzjem-sredstvima jos efikasnije.

Politicko strategijski uspjeh i oslobadanje Vozuce - Ozrena, sa uspjesima na ostalim ratistima, ima veliki strate ski znacaj ne sarno na centralnu Bosnu, vee za cijelu BiH. Unistena-smanjena je inferiornost agresora, stvoreni, pored ostalog, povoljni uslovi nase drzave za daljnje pregovore i prisiljeni "Srbi" na prihvatanje plana Kontakt grupe, 8tO su do tada stalno odbijali a zatim i potpisivanje Dejtonskog sporazuma.

Ustanovljavanje vojnih pozicija s prekidom vatre je prelomna tacka za americku mirovnu inicijativu i bitno je za pregovarackifinis,

Svaka stopa zemlje vazna je u teritorijalnim i politickim pregovarackim nagodbarna.

U Parizu, pri susretu sa Sirakom, predsjednik Izetbegovic je izjavio:

"U uslovima nametnutog nam rata, sa katastrofalnim posljedicama, nametnuti mir uopste nije lose rjesenje ".

15.- Jedinice i pojedinci koji suse posebno istakli;

Iako je bilm lica i jedinica koji su postigli vece iii manje uspjehe ali posto je snaga u armiji a ne u pojedincima i 8tO se sinhronizovano zajednicki radilo i ovoliko uspjelo, ovom prilikom, nebismo imenovali nikoga da eventualnim nenavodenjem ne povrijedimo nekog.

16.- Znacajni elementi moralnog stanja jedinice koji su imali posebnog

pozitivnog-negativnog uticaja na rezultate analiziranog bId:

Htio to neko priznati iIi ne, i u II svjetskom ratu, na planini Ozren, .cetnici su ostali neporazeni ali istorijskog dana - lO.septembra 1995.godine, bas na ovim prostorima, slomljena je kicma "Republike srpske" i "Velike Srbije".

General Delic Rasim je naglasio: " ... ovi uspjesi nase armije rezultat su dodatnog naboja naSih boraca zbog pada «nezasticenih» zona Srebrenice i Zepe. Oslobodeni su kvalitativni prostori na koje se mogu naseliti sve izbjeglice a primakli smo se Doboju i sa druge strane ",

Arhiv@Crlli Vuk

- 12-

Bez obzira na patriotsku opredjeljenost jedinica za osloboadanje cjelokupne teritorije BiH, u ovim bid znacajnog uticaja je imala volja veceg broja boraca-jedinica da oslobadaju svoje iii domove-naselja svojih saboraca u kojima su prije rata zivjeli i da se tako sto prije u njih vrate iIi nasele protjerano stanovnistvo Srebrenice.

Otvorena mogucnost ratnog plijena koji se nalazio na Ozrenu, 810 se pri realizaciji bid i potvrdilo (tenkovi, oruda, topovi, puske i municija) su znatno motivisali borce-jedinice.

17.- Drugi elementi i cinioci koji su imali pozitivnog-negativnog uticaja

na tok i rezultate analiziranog hid;

Zbog nedostatka borbene tehnike-sredstava i uslova, prvi put u 2.k, za vrijeme rata formiran je goneci odred koji je jos vise natjerao agresora u bijeg, podigao hrabrost i oslobodilacki moral pripadnika nasih jedinica i za kraci vremenski period oslobodili znatnu teritoriju.

Moral boraca i jedinica znatno je povecandolaskom Predsjednika gospodina Izetbagovica u rejon tek oslobodene Vozuce.

Nepripremljenost jedinica za visednevna bid kao i brz premor istih, jer nisu navikle da se u bid napreduje, neprekidno krece i oslobada nova teritorija u toku jednog dana, se odrazila na veci uspjeh.

Veci broj razbijenih i razbjezanih cetnika-grupa ostao u pozadini tj. na oslobodenom prostoru koji su, trazeci spas, stvorili dodatne probleme sto je uslovilo formiranje jedinica za pretres i obezbjedenje oslobodenog prostora jer nisu odredene pocetnimplaniranjem, Najveci gubitci su nastali pri ciscenju terena od dejstva zaostalih cetnika i MES-a.

Sporo pomjeranje posadnih snaga na novo dostignute linije je dodatno angazovalo-opterecivalo oslobodilacke snage da drze linije dok ih ne posjednu posadne snage.

Brzina izvodenja bid i oslobadanja veceg dijela prostora je ostavljala malo vremena za cjelovito-nacelno pripremanje narednih bid pa su, u toku noci, za vrijeme pregrupisavanja iii odmora-smjene jedinica, komanda korpusa i divizije radile potpunu borbenu dokumentaciju za borbeno dejstvo narednog-narednih dana.

Blizeg ni dubljeg izvidanja, na novim pravcima, nije uvijek bilo a ponekad nije moglo ni biti radi kratkoce vremena izvodenja predhodnog i narednog bid.

Arhiv@Cmi Vuk

-13-

18.- Prilozi uz OTA-u;

1. - Plan aktivnosti-rada realizacija operacije "Uragan-95" (I, II i naredenje promjene termina).

2. - Zapovijest Komandanta 2.k .

3. - Seme odluke i tok dejstva (Radna karta).

4. - Pregled izuzetih-izdatih, utrosenih sredstava.

5. - Spisak ratnog plijena.

19.- Pozitivna-negativna iskustva do kojih se doslo OTA hId;

A.·hiv(if!,Crlli Vuk

- 14-

Starjesine 2.Korpusa koji su ucestvovali u izradi Operativno-takticke analize operacije "Uragan- 95":

- General major Sead Delic

Brigadir Refik Lendo

- Major Seval Kurspahic

Puk.penzion. Muharem Efendic

, , ;".

',,"

'; .. '

_":.~' ", :'''. J"., ',.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->