Sadržaj Uvod 1.Obveznice 1.1. Municipalne obveznice 1.1.1. Banja Luka 1.1.2.Laktaši 1.1.3. Bijeljina 1.1.4.Gradiška 2. Unutrašnji dug 2.1.

Izmirenje stare devizne štednje 2.2. Izmirenje ratne materijalne i nematerijalne štete 3. Trgovanje na Banjalučkoj berzi Zaključak Literatura 3 4 5 6 9 11 11 13 14 20 22 23 24

Uvod
2

na razvijenim finansijskim tržištima postoji veliki broj hartija od vrijednosti koje spadaju u kategoriju instrumenata duga. Takođe, uočava se kako se za njih koristi veći broj pojmova, kao što su: zapisi, certifikati, note, deben- ture, bondovi, itd. Između pojedinih termina postoje dosta jasna razgraničenja. Međutim, u jugoslovenskoj praksi i stručnoj literaturi tokom 90-ih godina XX vijeka nije postojala precizna pojmovna izdiferenciranost. Uglavnom su se koristili pojam zapis i obveznica kao zbirni za većinu finansijskih instrumenata duga. Obveznice ćemo koristiti u smislu dugoročnih hartija od vrijednosti instrumenata duga. Slično kao i kratkoročni instrumenti tržišta novca i ove hartije odražavaju kreditne, to jest dužničko- povjerilačke odnose. Obveznice se definišu na različite načine. Na primjer, mogu se sresti definicije po kojima predstavljaju "certifikate koji pokazuju da korisnik kredita raspolaže određenim sredstvima".

1. OBVEZNICE

3

U praksi se smatra da su kamatna plaćanja sigurna ako su kod industrijskih preduzeća tri puta pokrivena profitom a kod preduzeća elektroprivrede dva puta. u određenom periodu vremena". Prema vremenu otkupa. "hartije od vrijednosti koje omogućavaju emitentima da prikupe sredstva za finansiranje svojih potreba na kreditnoj osnovi. Obveznice mogu da budu sa fiksnom ili promenljivom kamatom. Pošto izdavanje obveznica zahteva visok stepen stručnosti i dobro organizovanu tehniku emisije. odnosno gradova. obveznice se klasifikuju na: • neosigurane i • osiguranje obveznice. 1.Obveznica predstavlja hartiju od vrednosti kojom se izdavalac obavezuje da će donosiocu isplatiti određenog dana iznos naznačen u obveznici sa kamatom ili drugačije ako je tako predviđeno1. stalna prodaja obveznica i slobodna prodaja obveznica. Prema načinu njihove amortzizacije klasifikuju se na: • obveznice sa jednokratnim dospećem • obveznice sa višekratnim (serijskim) dospećem. bankarske organizacije najčešće izdaju obveznice u tuđe ime i za tuđ račun. Prema načinu učestvovanja u dobitku preduzeća. na: • obveznice sa finansijskom kamatom • dohodovne obveznice i • participirajuće obveznice. opština i drugih lokalnih zajednica. U našem pravu insistira se na tome da izdavnje obveznica mora biti uspešno. Obveznice predstavljaju veoma značajan oblik prikupljanja slobodnih novčanih sredstava u savremenim privrednim odnosima u cilju finansiranja proširene reprodukcije. dele se na: • obveznice po isteku roka i • obveznice pre isteka roka. Postoje tri načina emisije obveznica : upisivanje obveznica ili supskripcija. dele se na: • Kratkoročne • Srednjoročne • Dugoročne Prema subjektu koji ih izdaje obveznice se dele na: • Obveznice koje izdaje javni sektor • Obveznice koje izdaje privatni sektor Sa stanovišta osiguranja potraživanja. Obveznice prema trajanju kreditnog odnosa. a to znači da je u roku za isplatu obveznice uplaćeno najmanje 90 % od ukupnog novčanog iznosa koji je označen u objavi za upis obveznice.1 Municipalne obveznice Municipalne obveznice su dužničke hartije od vrednosti emitovane od strane lokalnih vlasti. a koje investitorima (vlasnicima) obezbjeđuju isplatu kamate i glavnice po unaprijed utvrđenom redoslijedu. Pomoću njih lokalne vlasti prikupljaju neophodna sredstva za realizaciju određenih projekata ili za pokrivanje tekućeg budžetskog 3 .

direktor brokerske kuće "Advantis broker". Ukupna vrijednost do sada emitovanih obveznica u osam opština jeste 44.75 odsto.000 KM. Branko Kecman. kupujući obveznice opština u kojima žive. 1 3 . Ove dužničke hartije obezbeđuju lokalnim samoupravama veći izbor pri traženju sredstava za realizaciju projekata unutar lokalnih samouprava.Na Banjalučkoj berzi prije nekoliko dana uspješno je završena prva javna ponuda obveznica Opštine Kotor Varoš. . kaže da je najvažnije da su emisije uspjele ali da i neke druge opštine pokazuju interes za ovakav način prikupljanja novca za infrastrukturne projekte. te Opština Brod koja je emitovala obveznice vrijedne četiri miliona maraka. . a Opština Gradiška emitovala je 27.000 KM obveznica. Bonds. Stuart R. Izdavanjem obveznica. 2nd edition. Futures ˝.000 KM. Opština Šamac 4. ˝Stock. Grad Banja Luka emitovao je obveznice u vrijednosti od sedam miliona maraka. Nakon toga. što je sigurno zanimljivo za građane koji razmišljaju o dugoročnoj štednji.U narednom periodu Banjalučka berza pokušaće da u saradnji s Investiciono-razvojnom bankom RS i poslovnim bankama obezbijedi podržavaoce likvidnost obveznica. veale. što bi značilo da svi kupci obveznica u primarnoj emisiji mogu u svakom trenutku da prodaju te obveznice.1 BANJALUKA . Na Banjalučkoj berzi kažu da kamata na opštinske obveznice iznosi između šest odsto i 6.rekao je Kecman. Navedena sredstva biće usmjerena za finansiranje kapitalnih investicija. New York. Trenutno su još tri opštine iskazale interes za emitovanje obveznica.Osiguravajuća društva sve više ulažu u obveznice. a među svježijim primjerima jesu Opština Istočni Stari Grad koja je upisala 515. To bi im omogućilo da ostvaruju kamatu koja je jednaka ili čak veća nego kamata na oročenu štednju. i mogu postati zamajac ravnomernog regionalnog razvoja2. građani na direktan način pomažu izgradnju infrastrukturnih projekata.295.7 miliona maraka. Options. 2001. vlast pozajmljuje novac od kupaca municipalnih obveznica i obećava im povraćaj glavnice i pripadajuće kamate u određenom vremenskom periodu.5 miliona KM. Municipalne obveznice kao način finansiranja projekata lokalne samouprave prepoznaje sve više opština u Srpskoj. S druge strane.000 obveznica ukupne vrijednost 2. agenta navedenih emisija. ali i banke i građani. Opština Bijeljina emitovala je obveznice vrijedne 11 miliona KM. te izmirenje prenesenih obaveza. Opština Laktaši prva je lokalna zajednica u RS koja je emitovala obveznice i to u iznosu od deset miliona maraka. NY Institute of Finance. Upisana je ukupna emisija obveznica u iznosu od 4.deficita.500. a dugoročno će se pokazati da je to kvalitetniji način za obezbjeđenje finansijskih sredstava u odnosu na bankarske kredite .

66 KM isplaćeno na ime otplate glavnice. januara 2007. dok je 134. Veselin Petković.200 KM.6 miliona obvezniva Opštine Brod. pomoćnik direktora Banjalučke berze.00 KM Tržišna kapitalizacija: % Tržišni segment: % Način trgovanja: %/% Dozvoljeno fluktuiranje / u toku dana: % Datum listinga: Datum delistiranja: % Datum isteka: % Prinos do dospijeća: % % % % 70. direktor Grave osiguranja.7. IRB RS je kupila 4. godine do danas kupila obveznice ukupne vrijednosti 33. je u skladu sa planom isplate kupona (kamate i glavnice). saopšteno je iz IRB RS. čime su dokazali da podržavaju razvoj tržišta i lokalnih zajednica. te Grave osiguranje a.666. 7.1 milion Opštine Laktaši. 312. Banja Luka koje je do sada u tržište kapitala RS uložilo više od deset miliona KM. koja je u periodu od 1.1. 8.a po potrebi mogu ih prodavati i tako doći do novca .3333 KM KM Obveznice i ostale dužničke HOV CONT +10%/-10% 29. 2. 3.000 100. kao emitent.800 Opštine Istočni Stari Grad. Grad Banja Luka Posljednji datum trgovanja: Prosječna cijena: Posljednja cijena: Količina: Promet: Apsolutna promjena: Relativna promjena: Najbolja kupovina/prodaja: Kupovina/prodaja količina: Otvarajuća cijena: Zatvarajuća cijena: Najviša cijena: Najniža cijena: Najviša cijena u toku 52 sedmice: Najniža cijena u toku 52 sedmice: Broj obveznica: Nominalna vrijednost: Preostali dio nominalne vrijednosti: 0.000 obveznica Opštine Gradiška.1. od čega je 1. Ukupna vrijednost trećeg kupona je 1. Banja Luka Grad Banja Luka.166.7. 915.833.57 KM.2008 18. 1.166.474.7. IRB RS upisala je 5. Najveći investitori u municipalnih obveznici u RS jeste Investiciono-razvojna banka RS. februara isplatio treći kupon Prve javne emisije obveznica Grada Banja Luka.d.6 miliona municipalnih obveznica Opštine Bijeljina.1 milion obveznica Opština Kotor Varoš i Šamac.2011 18.91 KM isplaćeno na ime kamate.4 miliona obveznica Grada Banja Luka.2011 % Studija slučaja: municipalne obveznice grada Banja Luka Emitent: Grad Banja Luka 2 .300.kaže Darko Lakić. kaže da kupovionom obveznica pokazuju da nastavljaju dosljedno sprovoditi politiku investiranja u razvoj lokalnih sredina u kojima je i prikupljena premija od osiguranja.00 KM 33.

100 KM 5.75% 18.875% na Polugodišnje. sadašnjim i budućim neosiguranim obavezama Grada Banja Luka.000. 18. međusobno su ravnopravne i jednakog su ranga sa svim drugim.07. Nijedan vlasnik obveznice nema pravo da traži prevremeno dospeće. izvršavaće se iz redovnih prihoda Grada do dospeća. Banja Luka / / Ministarstvo Finansija.07. Obaveze Emitenta po osnovu emisije Obveznica. Vlada Republike Srpske Komisija za hartije od vrijednosti Republike Zakon o zaduživanju.Namena: Veličina emisije: Denominacija (nominala) Kamatna stopa: Datum emisije: Datum dospeća: Način isplate kamate: neotplaćeni deo glavnice Način otplate glavnice: Cena emisije: ponude (višestruke cene).2008. utvđuje po metodi kontinuirane javne Centralni registar hartija od vrijednosti Republike Advantis broker a.00%.2011. osim obaveza koje imaju prvenstvo na osnovu zakonskih i podzakonskih propisa. Način uknjižbe: Srpske Agenti emisije: Pokrovitelji emisije: Pokrovitelj uključenja: Odobrenje emisije: Odobrenje prospekta: Srpske Zakon koji reguliše emisiju: Finansiranje izgradnje mosta preko reke Vrbas 7. Polugodišnje po kamatnoj stopi od 2.d. dugu i garancijama Zakon o tržištu hartija od vrednosti Pravni status obveznica: Obaveze emitenta iz obveznica predstavljaju neosigurane. direktne i bezuslovne obaveze Grada Banja Luka. odnosno isplate glavnice i kamate.000 KM. u 6 jednakih delova 100. Obveznice ove emisije su slobodno prenosive dužničke hartije od vrednosti. 3 .

| 12:46 4 . Cena će se izražavati u procentima od nominalne vrednosti Obveznice. Nijedan vlasnik Obveznica nije dužan da prihvati ponudu Emitenta niti je dužan da proda bilo koji broj obveznica kojima raspolaže 1. Kašnjenje sa isplatom.Sekundarna trgovina: Da. Prevremena isplata glavnice: Grad Banja Luka. može u bilo koje vreme otkupiti obveznice javnom ponudom (prevremeni otkup) po bilo kojoj ceni. Ovlašćeni berzanski posrednik transferiše iznos novčanih sredstava na račun depozitne banke. Otkup javnom ponudom će biti dostupan pod jednakim uslovima svim vlasnicima obveznica. Sredstvo plaćanja obveznica prve emisije je novac.1. Laktaši Obveznice Opštine Laktaši danas stižu na Banjalučku berzu 30. emitent će platiti zakonsku zateznu kamatu od zadnjeg dana isplate kupona (petnaest dana od dana dospeća) do dana stvarne isplate. konvertibilne marke (KM). što znači da ne obuhvata stečenu kamatu. U slučaju kašnjenja isplate kupona iz Obveznice. Početak upisa i uplate obveznica je 15 dana od od datuma upućivanja javnog poziva za početak upisa i uplate. Banja Luka.2. 06.d. kao Emitent. Cena Obveznica zasnivaće se na tzv. 2008. listirane su na službenom berzanskom tržištu Banjlučke berze. Upis se vrši na način da potencijalni kupac uplati novac na račun ovlašćenog berzanskog posrednika putem kojeg želi da izda nalog za upis Obveznica i da izda nalog za upis u toku radnog vremena berzanskog posrednika. Način distribucije: Upis se vrši kod ovlašćenih berzanskih posrednika na tržištu hartija od vrednosti Republike Srpske. Obveznice se prodaju na Banjalučkoj berzi. Uplata se vrši na račun kod depozitne banke NLB Razvojna Banka broj 562-09980651591-96. «čistoj ceni».Obračun i poravnanje u sekundarnoj trgovini obveznica vršiće Centralni registar hartija od vrijednosti Republike Srpske a. Upis i uplata obveznica traju 90 dana Uslov za uspešnu emisiju: Emisija obveznica Grada Banja Luka javnom ponudom smatra se uspešnom ako je od 90 dana predviđenom za upis i uplatu obveznica upisano i uplaćeno minimalno 60% od ukupnog broja obveznica ponuđenih u prospektu.

547 KM Obveznice i ostale dužničke HOV CONT +10%/-10% 26.2007. a već od danas vlasnici će ih moći prodavati ukoliko bude zainteresiranih za njihovu kupovinu.51% Prinos do dospijeća: 100.11. Bit će naplative nakon pet godina.000 100. Iz Komisije za hartiju od vrijednosti RS podsjećaju da je registracija obveznica Laktaša u ukupnom iznosu od deset miliona KM završena i upisana u Registar emitenata 6.com 2 .11.2472 KM 7.53% Hronologija prve emisije laktaških obveznica  31.10.51% Nominalna vrijednost: 100.2007.00 KM 70. Opština Laktaši3 Posljednji datum trgovanja: Prosječna cijena: Posljednja cijena: Količina: Promet: Apsolutna promjena: Relativna promjena: Najbolja kupovina/prodaja: Kupovina/prodaja količina: Otvarajuća cijena: Zatvarajuća cijena: Najviša cijena: Najniža cijena: Najviša cijena u toku 52 sedmice: Najniža cijena u toku 52 sedmice: 11. Skupština opštine donijela Odluku o prvoj emisij obveznica opštine Laktaši javnom ponudom. 30.000 obveznica po nominalnoj cijeni od 100 maraka.3. Ministarstvo finansija RS donijelo Odluku o davanju saglasnost opštini Laktašina na zaduženje po osnovu emisije obveznica  09. Skupština opštine donijela Odluku o zaduženju opštine Laktaši emisijom obveznica u svrhu izgradnje sportske dvorane u Laktašima  09. Opština Laktaši emitirala je 100.Obveznice Opštine Laktaši uvrštene su u petak na službeno berzansko tržište Banjalučke berze. 6.75 posto.2014 5.2007.6.51% Preostali dio nominalne vrijednosti: 0. uz kamatu od 5. 2008 3 www. izjavio je za "Dnevni avaz" direktor Banjalučke berze Milan Božić32. a potom su uslijedili upis u Centralni registar i završavanje obaveza Opštine Laktaši prema investitorima. juna.blberza. opština Laktaši upisana u Registar emitenata kod KHOV RS  30.2007.2014 18. Izlazak na berzu prvobitno je najavljivan za 10.2010 Broj obveznica: 100.2007.00% %/% Način trgovanja: / Dozvoljeno fluktuiranje % u toku dana: Datum listinga: % Datum delistiranja: % Datum isteka: 100.060. kada je prva emisija proglašena uspješnom.11.12. a Kelečević kašnjenje objašnjava tehničkim i administrativnim razlozima.2008 18.  31.6.6. Podnesen zahtjev za odobrenje Prospekta KHOV RS 2 Dnevne novine Fokus.00 KM Tržišna kapitalizacija: 0.51% 100.00% Tržišni segment: 0. juni. Član Odbora za emisiju obveznica Skupštine opštine Laktaši Dragan Kelečević kazao je da su oni sve obaveze završili u četvrtak i predali kompletnu dokumentaciju Banjalučkoj berzi.

02.00 KM. u nematerijalizovanom obliku.poslovne prostore sa ugostiteljskim.  Kompleks sportske dvorane obuhvata: . godine kontinuiranom metodom trgovanja.4 svlačionice . Obveznicama Opštine Bijeljina počinje se trgovati u ponedeljak. Bijeljina Uvrštavanje obveznica Opštine Bijeljina na službeno berzansko tržište 02. Nominalna vrijednost jedne obveznice iznosi 100 KM. Obaveze Emitenta po osnovu emisije Obveznica. direktne i bezuslovne obaveze opštine Laktaši.02-20. međusobno su ravnopravne i jednakog su ranga sa svim drugim. 7.  Obaveze Emitenta iz Obveznica predstavljaju neosigurane.000.000. u denominaciji od 100 KM. osim obaveza koje imaju prvenstvo na osnovu propisa. na ime.ba BANJALUKA. 20:10. što znači da će se glavnica i kamata isplaćivati dva puta godišnje u jednakim iznosima. KHOV RS donijela Rješenja o odobrenju prospekta za obveznica opštine Laktaši javnom ponudom  05. Na sjednici Komisije za kotaciju Banjalučke berze koja je održana danas odlučeno je da se obveznice Opštine Bijeljina (oznaka: BNIF-O-A) uvrštavaju na službeno berzansko tržište .05.2008.75 %.2.12. uz fiksnu godišnju kamatnu stopu od 5.2008. Upis i uplata obveznica (maksimalno 90 dana)  Podnošenje Izvještaja o upisu i uplati obveznica KHOV RS  Upis emisije kod CRHOV RS Šta se finansira prikupljenim novčanim sredstvima od prve emisije obveznica? prvu emisiju  Novčanim sredstvima prikupljenim prvom emisijom obveznica javnom ponudom finansiraće se izgradnja sportske dvorane u Laktašima. Opština će prodavati obveznice po nominalnoj vrednosti. sa dospjećem 2014.  Obveznice će biti anuitetne. Objavljivanje Javnog poziva za upis i uplatu Obveznica  21. sadašnjim i budućim neosiguranim obavezama opštine Laktaši.svlačionice za službena lica i ambulantu .pomoćnu salu za treninge .2008.centralnu salu u kojoj je moguće organizovati takmičenja iz svih dvoranskih sportova. godine (6 godina od dana registracije emisije kod Centralnog registra hartija od vrijednosti Republike Srpske).segment obveznice i ostali dužnički instrumenti.2009. Opština Bijeljina emitovala je prvu javnu emisiju obveznica u iznosu od 11. . Izvor: Capital.000 2 . izvršiće se iz redovnih prihoda budžeta Opštine do dospjeća 1. prenosivih. trgovačkim i drugim sadržajima Osnovni uslovi prve emisije laktaških obveznica  Ukupan broj emitovanih obveznica prve emisije je 100.1. Obveznice se emituju na period od 6 godina.000 obveznica.2009.  U nominalnom iznosu od 10.Dec. 22.000.kancelarije za upravu dvorane i sportskih klubova . odnosno isplate glavnice i kamate.01.

Prospekt je dostupan na internet stranici Banjalučke berze4. Obveznicama Opštine Gradiška počinje se trgovati u ponedeljak.000 100.2019 6.2.00 KM Tržišna kapitalizacija: 0.00% %/% Način trgovanja: / Dozvoljeno fluktuiranje % u toku dana: Datum listinga: % Datum delistiranja: % Datum isteka: 100.12.00 KM 2.00% Tržišni segment: 0.45% Prinos do dospijeća: 110.7156 KM 10.3.3. Emituje se 27. Gradiška Uvrštavanje obveznica Opštine Gradiška na službeno berzansko tržište Na sjednici Komisije za kotaciju Banjalučke berze koja je održana 13. Kamatna stopa na godišnjem nivou je određena u fiksnom iznosu od 6. godine odlučeno je da se obveznice Opštine Gradiška (oznaka: GRDS-O-A) uvrštavaju na službeno berzansko tržište – segment obveznice i ostali dužnički instrumenti. Opština Bijeljina Posljednji datum trgovanja: Prosječna cijena: Posljednja cijena: Količina: Promet: Apsolutna promjena: Relativna promjena: Najbolja kupovina/prodaja: Kupovina/prodaja količina: Otvarajuća cijena: Zatvarajuća cijena: Najviša cijena: Najniža cijena: Najviša cijena u toku 52 sedmice: 1.3.03.75% sa rokom dospijeća od 10 godina.00 KM 92.1.2009. Emituje se 110. Opština Gradiška emitovala je prvu javnu emisiju obveznica u iznosu od 2.2009 20.75% 18.000 100.2010 Broj obveznica: 100.ba 17.923 KM Obveznice i ostale dužničke HOV CONT +10%/-10% 13.244. godine kontinuiranom metodom trgovanja.034.45% Nominalna vrijednost: 100.2015 2 .11. 16.00% %/% Način trgovanja: / Dozvoljeno fluktuiranje % u toku dana: Datum listinga: % Datum delistiranja: 27.2009 27. Kamatna stopa na godišnjem nivou je određena u fiksnom iznosu od 6.49% Preostali dio nominalne vrijednosti: 0.00 KM Tržišna kapitalizacija: 0.03.00% Tržišni segment: 0.609 KM Obveznice i ostale dužničke HOV CONT +10%/-10% 7.000 obveznica po nominalnoj vrijednosti od 100 KM.700. Opština Gradiška Posljednji datum trgovanja: Prosječna cijena: Posljednja cijena: Količina: Promet: Apsolutna promjena: Relativna promjena: Najbolja kupovina/prodaja: Kupovina/prodaja količina: Otvarajuća cijena: Zatvarajuća cijena: Najviša cijena: 4 Capital.49% Nominalna vrijednost: 100.2010 Broj obveznica: 100.KM.2009.2019 25.3.00% sa rokom dospijeća od 6 godina.11.000 obveznica po nominalnoj vrijednosti od 100 KM.00 KM 75.45% Preostali dio nominalne vrijednosti: 0.000 KM. Isplata glavnice i kamate će se vršiti dva puta godišnje.

opštim obavezama nastalim u periodu od 20.3. godine izvršila tri emisiji u ukupnom iznosu od oko 149.00 do 11. kao i obaveze Ministartva finansija da blagovremeno obavijesti građane o provedenim aktivnostima i pruži informacije o pojedičanim predmetima zainteresovanim licima. godine 2 . Ministartvo obavještava sva zainteresovana fizička i pravna lica da informacije o unutrašnjem dugu.2015 5. Republika Srpska je 28.07/059.2009. godine i obavezama po osnovu stare devizne štednje. juna 1996. 15. Prijem stranaka predviđen je utorkom i srijedom od 12. godine izvršila prvu emisiju obveznice po osnovu izmirenja duga za staru deviznu štednju u iznosu od 209.2 miliona KM.Najniža cijena: Najviša cijena u toku 52 sedmice: Najniža cijena u toku 52 sedmice: % Datum isteka: 100. godine Broj: 06.49% 3. maja 1992. godine do 31. sprat.83% 2. moći da dobiju informacije svakim radnim danom od 9. Zbog velikog interesovanja građana. putem emisije obveznica.00 do 14. Vlada Republike Srpske je u protekle dvije godine po odlukama o emisiji obveznica Republike Srpske za izmirenje obaveza po osnovu materijalne i nematerijalne štete nastale u periodu ratnih dejstava od 20. maja 1992. U julu 2009. zgrada Administrativnog centra Vlade Republike Srpske. godine do 19.7 miliona KM. Građani će putem telefona. februara 2008. u skladu sa Zakonom o unutrašnjem dugu i Zakonom o izmirenju obaveza po osnovu računa stare devizne štednje. juna 1996 godine. odnosno materijalnoj i nematerijalnoj šteti nastaloj u periodu ratnih dejstava od 20. kancelarije broj 20 i 21.11.00 časova na brojeve telefona: +387 51 339 127 +387 51 339 127 i +387 51 339 129 +387 51 339 129 .00 časova. Ministartvo finansija. u prostorijama Ministarstva finansija Republike Srpske. do 19. Unutrašnji dug REPUBLIKA SRPSKA MINISTARSTVO FINANSIJA Datum: 25. Da podsjetimo. mogu dobiti putem telefona ili neposrednim kontaktom.49% Prinos do dospijeća: 100.816/09 Informacije o izmirenju obaveza po osnovu unutrašnjeg duga Vlada Republike Srpske. juna 1996. Trg Republike Srpske broj 1. decembra 2002. kontinuirano radi na rješavanju pitanja izmirenja obaveza po osnovu unutrašnjeg duga.

Vlada je donijela Odluku o drugoj emisiji obveznica Republike Srpske za izmirenje obaveza po osnovu verifikovanih računa stare devizne štednje koja je izvršena 28.51 Emisija 2 po prosječnoj cijeni 85. Republika Srpska je emitovala obveznice po izvršnim sudskim odlukama u ukupnom iznosu od 2. (1) Iznos obaveza po osnovu računa stare devizne štednje koji se izmiruju emisijom obveznica utvrđuje se u skladu sa ovim zakonom i Uredbom o postupku verifikovanja potraživanja i gotovinskih isplata po osnovu računa stare devizne 3 . a umanjena za direktne isplate banke nakon tog datuma. avgusta 2009. (1) Ovim zakonom uređuju se uslovi i način izmirenja obaveza Republike Srpske po osnovu računa stare devizne štednje deponovane u domaćim bankama na teritoriji Republike Srpske. Član 2. godine u iznosu od 6. godine. Takođe. uključujući kamatu obračunatu do tog datuma.00 ZAKON O USLOVIMA I NAČINU IZMIRENjA OBAVEZA PO OSNOVU RAČUNA STARE DEVIZNE ŠTEDNjE EMISIJOM OBVEZNICA U REPUBLICI SRPSKOJ I OSNOVNE ODREDBE Član 1.3 miliona KM.9 miliona KM i izvršila dvije emisija obveznica prema dobavljačima budžetskih korisnika u ukupnom iznosu od 2.00 Emisija 3 po prosječnoj cijeni 81. (2) U smislu ovog zakona pod računima stare devizne štednje podrazumijevaju se devizna sredstva kod banaka na teritoriji Republike Srpske sa stanjem na dan 31. STARA DEVIZNA ŠTEDNJA Na Banjalučkoj berzi se trenutno trguje sa tri emisuje obvreznica stare devizne štednje i to: Emisija 1 po prosječnoj cijeni 91. SEKRETAR Slavoljub Stojanović 2. decembra 1991. godine po bilo kojem drugom osnovu. decembra 1991. za prenesena i iskorišćena sredstva sa jedinstvenog privatizacionog računa u Republici Srpskoj i za eventualne isplate poslije 31.6 miliona KM.1.

ovog zakona i verifikovani iznos. potražilac dobija potvrdu o verifikaciji koja identifikuje potražioca i verifikuje iznos računa stare devizne štednje. odnosno Bosne i Hercegovine. vrši provjera iznosa računa stare devizne štednje svakog potražioca i registruju sva potraživanja po osnovu računa stare devizne štednje. 3 . (1) Verifikacija predstavlja neophodan postupak kojim se identifikuju lica koja potražuju sredstva na računima stare devizne štednje (u daljem tekstu: potražilac). (4) Ako potražilac raspolaže sa više računa u jednoj ili više banaka na teritoriji Republike Srpske. b) identitet vlasnika i v) naziv banke i broj bankarskog tekućeg računa na koji će biti izvršena gotovinska isplata i isplate po osnovu emitovanih obveznica. (3) Potvrda iz stava 2. januara 1992. a ne redefinišu i ne raskidaju postojeća prava. čime se potvrđuju.štednje u Republici Srpskoj. ovog zakona ne obuhvataju račune stare devizne štednje u filijalama Ljubljanske banke. (2) Sredstva za izmirenje obaveza po osnovu stare devizne štednje obezbjeđuje Republika Srpska. 62/07 i 105/07). 124/06. Član 6. vrši se novi obračun kamata po godišnjoj stopi od 0. Član 3. godine se stornira i od istog datuma. (u daljem tekstu: Uredba). Obaveze po osnovu računa stare devizne štednje koje nisu verifikovane mogu se dokazivati i ostvarivati samo u sudskom postupku.5 %. Član 4. 76/06 i 72/07). svi računi pojedinačno se verifikuju i iznosi zbrajaju radi utvrđivanja ukupnog iznosa potraživanja. Računi stare devizne štednje definisani članom 1. (2) Nakon završetka verifikacije. broj: 28/06. pa do stupanja na snagu Zakona o izmirenju obaveza po osnovu računa stare devizne štednje (''Službeni glasnik BiH''. Svaki pojedinačni potražilac dobija samo jednu potvrdu o verifikaciji. (''Službeni glasnik Republike Srpske ''. Invest banke i drugih stranih banaka na teritoriji Republike Srpske. broj: 102/06. ovog zakona nakon 1. ovog člana predstavlja osnovu za izmirenje potraživanja po osnovu računa stare devizne štednje i izdaje se u obliku formulara koje propisuje Ministar finansija Republike Srpske i sadrži: a) svaki pojedinačni račun iz člana 1. Obračunata i neisplaćena kamata prema ugovorima iz člana 1. 17/07. u skladu sa odredbama Zakona o izmirenju obaveza po osnovu računa stare devizne štednje Član 7. II PRAVILA VERIFIKACIJE Član 5.

a pod istim uslovima emisije utvrđenim ovim zakonom. Član 10. na ime. (2) Isplata dospjele glavnice i obračunate kamate vrši se prenosom sredstava na račun vlasnika obveznice istekom 7 dana od dana dospijeća glavnice odnosno dospijeća kamate.D. a u skladu sa odredbama Zakona o izmirenju obaveza po osnovu računa stare devizne štednje i Uredbom. 3) nominalna vrijednost emisije: vrijednost obaveza po osnovu računa stare devizne štednje koje nisu izvršene isplatom u gotovini. u slučaju kupovine javnom ponudom. (3) Obveznice su neograničeno prenosive hartije od vrijednosti emitovane u nematerijalizovanom obliku – elektronskom zapisu. (1) Obveznice se emituju pod sljedećim uslovima: 1) vrsta obveznice: dugoročna obveznica sa kamatnim prinosom (kuponom). 2) denominacija: 1 konvertibilna marka.Verifikacija izvršena do dana stupanja na snagu ovog zakona prihvata se kao valjana. (3) Centralni registar obavlja poslove platnog agenta u skladu sa zaključenim ugovorom. Član 9. pod uslovom da. izvršavaju se emisijom obveznica stare devizne štednje (u daljem tekstu: obveznice). međusobno su ravnopravne i najmanje su u istom rangu sa svim drugim sadašnjim i budućim obavezama za čije izvršenje sredstva obezbjeđuje Republika Srpska. otkupiti obveznice po bilo kojoj cijeni na tržištu ili na drugi način. (1) Obaveze po osnovu računa stare devizne štednje koje nisu izvršene isplatom u gotovini u skladu sa odredbama Zakona o izmirenju obaveza po osnovu računa stare devizne štednje i Uredbom. utvrđena u skladu sa ovim zakonom i Uredbom. Banja Luka ( u daljem tekstu: Banjalučka berza). u skladu sa odlukom Vlade Republike Srpske (u daljem tekstu: Vlada). 2. Banja Luka (u daljem tekstu: Centralni registar). (1) Obveznice predstavljaju direktnu i bezuslovnu obavezu Republike Srpske. 5) kamatna stopa: fiksna. proglasiti bilo koju obveznicu dospjelom i plativom prije njenog dospijeća. (3) Vlasnik obveznice nema pravo tražiti prijevremeno dospijeće obveznica. (4) Obveznice će biti uvrštene na službeno berzansko tržište Banjalučke berze A. takva ponuda bude jednako dostupna svim vlasnicima obveznica.5% godišnje. tj. 4) rok dospijeća: 5 godina od dana emisije. (2) Republika Srpska može. emitovane u seriji na osnovu kojih vlasnici obveznica imaju pravo na naplatu glavnice i kamate u skladu sa ovim zakonom i odlukom o emisiji. u bilo koje vrijeme. bez odbitaka troškova i naknada Centralnog registra hartija od vrijednosti A. III EMISIJA OBVEZNICA Član 8. 3 . (2) Emisija obveznica može se izvršiti kroz više sukcesivnih emisija obveznica sa različitim datumima emisije.D.

ime jednog roditelja. j) podatke o licu ovlašćenom za sprovođenje odluke o emisiji i 10)druge elemente bitne za sprovođenje ovog zakona. 5) broj. oznaku vrste i klase obveznica. Član 13. način i rokove za isplatu glavnice i kamate. prezime i jedinstveni matični broj (ili drugi identifikacioni broj za nerezidenta) lica koje će postati vlasnik obveznice. ovog člana izrađuje se na osnovu pojedinačnih i zbirnih izvještaja o izvršenom verifikovanju potraživanja. 3) broj bankarskog tekućeg računa vlasnika obveznice preko kojeg se primaju uplate na ime kamate i glavnice i naziv banke kod koje je račun otvoren i 2 . 4) redni broj emisije. đ) dospijeće.Član 11. kojeg izrađuje Agencija za posredničke. (3) Sastavni dio odluke o emisiji je i otplatni plan kojim se utvrđuju rokovi otplate glavnice i kamate. visinu kamate. lice ovlašćeno za sprovođenje odluke o emisiji dostavlja odluku o emisiji i izvještaj o obavezama po osnovu računa stare devizne štednje koje se izvršavaju emisijom obveznica. 2) broj obveznica i ukupnu vrijednost obveznica koje će pripasti svakom vlasniku obveznica. (1) Odluku o emisiji obveznica donosi Vlada. Banja Luka (u daljem tekstu: APIF) i dostavlja Ministarstvu finansija u skladu sa Uredbom. (2) Odluka o emisiji obveznica obavezno sadrži: 1) opšte podatke o emitentu. 3) vrstu emisije. (3) Izvještaj iz stava 2. nominalnu vrijednost obveznica. 8) podatke o uvrštenju obveznica na službeno berzansko tržište Banjalučke berze 9) način obračuna i utvrđivanja kamate o rokovima dospijeća. Postupak emisije obveznica obuhvata: 1) donošenje odluke o emisiji 2) upis obveznica na račune kod Centralnog registra. 2) datum donošenja odluke o emisiji. (1) Lice ovlašćeno za sprovođenje odluke o emisiji dužno je da u roku od osam dana od dana donošenja odluke o emisiji podnese Centralnom registru zahtjev za registraciju (upis) obveznica. a koje su verifikovane u skladu sa odredbama Zakona o izmirenju obaveza po osnovu računa stare devizne štednje i Uredbom. Član 12. informatičke i finansijske usluge A. kao i ukupnu vrijednost emisije. a sadrži: 1) ime. (4) Odluka o emisiji objavljuje se u Službenom glasniku Republike Srpske i najmanje jednom dnevnom listu dostupnom na cijeloj teritoriji Bosne i Hercegovine.D. 7) prava i ograničenja prava sadržanih u obveznici. (2) Uz zahtjev za registraciju obveznica. 6) ukupan broj i vrijednost do sada emitovanih obveznica iste klase.

kao i izdavati izvještaje. (5) Pravo vlasništva nad obveznicama i pravo raspolaganja stiče se danom upisa obveznica u Centralni registar.1900 /07 PREDSJEDNIK Datum: 12. ovog člana odgovara APIF. 03.Broj: 01. Odluku o emisiji obveznica Vlada donosi u roku od 60 dana od dana poslednjeg gotovinskog izmirenja obaveza po osnovu računa stare devizne štednje. u skladu sa propisima koji uređuju tržište hartija od vrijednosti i aktima Centralnog registra. godine. (2) Centralni registar je dužan da obavijesti Banjalučku berzu o registraciji obveznica. Član 15. izvode i potvrde o stanju i promjenama na računima vlasnika obveznica. Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srpske”. marta 2008.6 mil. (1) Centralni registar je dužan. izvršenoj u skladu sa ovim zakonom snosi Republika Srpska. Član 14. (3) Na osnovu izvještaja Centralnog registra.4) adresa prebivališta vlasnika obveznice i drugi podaci u skladu sa aktima Centralnog registra. | 11:46 5 “Službeni glasnik Republike Srpske”. izvršiti registraciju i čuvati podatke o sticanju vlasništva i pravima iz obveznica. decembar 2007. na osnovu zaprimljenih odluke o emisiji i zahtjeva za registraciju obveznica sa izvještajem iz člana 13. (4) Na trgovanje obveznicama na sekundarnom tržištu primjenjuju se propisi kojima se uređuje tržište hartija od vrijednosti. otvoriti i voditi račune vlasnika obveznica. 2010. IV PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE Član 16. registrovati emisiju. KM 04. registracije emisije i izdavanja vlasniku obveznice prvog izvoda o vlasništvu nad obveznicama u emisiji obveznica. godine NARODNE SKUPŠTINE Mr Igor Radojičić RS: Obveznicama stare devizne štednje isplaćeno 23.1900 /07 2 . (4) Za tačnost podataka u pojedinačnim i zbirnim izvještajima o izvršenom verifikovanju potraživanja iz stava 3. Troškove Centralnog registra po osnovu otvaranja računa vlasnika obveznica.Broj: 01. (6) Republika Srpska se ne upisuje u registar emitenata kod Komisije za hartije od vrijednosti Republike Srpske. obveznice emitovane u skladu sa ovim zakonom uvrštavaju se na službeno tržište Banjalučke berze. a najkasnije do 1. stav 2 ovog zakona.5 Član 17.

Od tog iznosa. Milan Božić.50 % 5.343 81. Njima se trguje na Banjalučkoj berzi i trenutna cijena obveznica stare devizne štednje iz prve emisije kreće se oko 89 odsto.2015 12. Svakom vlasniku obveznica isplaćeno je deset odsto iznosa glavnice od iznosa koji je emitovan u obveznicama i pripadajući dio kamate. emitovanih 28. Republika Srpska .Ministarstvo finansija RS isplatilo je nove anuitete vlasnicima obveznica stare devizne štednje. dok za drugu emisiju iznosi oko 86 odsto preostale vrijednosti. i prvog anuiteta druge emisije obveznica.30% 80.00% 81.2378% 0. godine.909 maraka.stara devizna štednja 3 Posljednji datum trgovanja: Prosječna cijena: Posljednja cijena: Količina: Promet: Apsolutna promjena: Relativna promjena: Najbolja kupovina/prodaja: Kupovina/prodaja količina: Otvarajuća cijena: Zatvarajuća cijena: Najviša cijena: Najniža cijena: Najviša cijena u toku 52 sedmice: 6 www.141 maraka glavnica. 6kaže direktor Banjalučke berze. RS do sada je emitovala dvije emisije obveznica za izmirenje računa stare devizne štednje.721.2015 30.034 KM Obveznice i ostale dužničke HOV CONT +10%/-10% 14.00 KM 65. od čega je 662.9.980.50 % / 81. "Radi se o isplati po osnovu dvije emisije obveznica i to četvrtog anuiteta prve emisije obveznica.560 52.2010 25.com 25. emitovanih 28. Isplata vlasnicima obveznica stare devizne štednje jeste dobar znak i za tržište kapitala u RS.7378% 80. 21 milion maraka odnosi se na glavnicu. a preostali dio kamate".926.00% 80.8 miliona maraka. godine.6 miliona maraka.94 KM 0.000 / 15. Po osnovu isplate četvrtog anuiteta prve emisije bankama je doznačeno 22. Obezbijeđena sredstva i redovna isplata najbolji su dokaz da su obveznice Republike Srpske sigurne kao i da sve buduće aktivnosti po osnovu izmirenja duga po osnovu stare devizne štednje imaju planirani kontinuitet. augusta 2009.50% Broj obveznica: Nominalna vrijednost: Preostali dio nominalne vrijednosti: Tržišna kapitalizacija: Tržišni segment: Način trgovanja: Dozvoljeno fluktuiranje u toku dana: Datum listinga: Datum delistiranja: Datum isteka: Prinos do dospijeća: 81.blberza. slažu se na Banjalučkoj berzi.2010 80.367 1.10% 82.9. Prvi anuitet druge emisije obveznica iznosi 744. ističu u Ministarstvu finansija RS. jer se tako omogućava da se i naknadno izdate obveznice uspješno plasiraju na tržište.10. a preostali dio predstavlja sredstva na ime kamate. navode u Ministarstvu finansija RS. s obzirom da investitori već imaju povjerenje u emitovane obveznice". februara 2008.11. za šta je obezbijeđeno 23.10% 65.22% 2 . "Vrlo je važno da se dugovi po osnovu izdatih obveznica isplaćuju na vrijeme.00 KM 1.

a ne kako je ranije bilo predviđeno 35 godina. Definirano je i da se prva emisija obveznica izvrši najkasnije do 30.01% 1.00 izmirenje ratne štete 2 po prosječnoj cjeni 36.00 izmirenje ratne štete 4 po prosječnoj cjeni 37. 2 .00 izmirenje ratne štete 3 po prosječnoj cjeni 37.1. RATNA MATERIJALNA I NEMATERIJALNA ŠTETA Na Banjalučkoj berzi se trenutno trguje sa 4 emisije obveznica ratne štete i to: izmirenje ratne štete 1 po prosječnoj cjeni 38. juna ove godine. Izmjenama ovog zakona predviđeno je da se isplata duga po osnovu ratne materijalne i nematrijalne štete izvrši emisijom obveznica s rokom dospjeća od 15.Najniža cijena u toku 52 sedmice: 80.00 Poslanici Narodne skupštine Republike srpske usvojili su u utorak uvečer po hitnom postupku Zakon o izmjenama Zakona o utvrđivanju i načinu izmirenja unutrašnjeg duga RS-a koji se odnosi na isplatu ratne štete.

99% 19.00 % 950 / 2.00% 38.00% 38.20% Broj obveznica: Nominalna vrijednost: Preostali dio nominalne vrijednosti: Tržišna kapitalizacija: Tržišni segment: Način trgovanja: Dozvoljeno fluktuiranje u toku dana: Datum listinga: Datum delistiranja: Datum isteka: Prinos do dospijeća: 40. sa godišnjom kamatom od 1.772 1.2008 26.2023 27.00 KM 1. počevši od devete godine prije krajnjeg datuma dospijeća.346 7.00% 38.00 KM 13.11.01% Broj obveznica: Nominalna vrijednost: Preostali dio nominalne vrijednosti: Tržišna kapitalizacija: Tržišni segment: 2 35.432 38. Republika Srpska . u skladu s ovim zakonom.613 KM Obveznice i ostale dužničke HOV CONT +10%/-10% 30.izmirenje ratne štete 1 Posljednji datum trgovanja: Prosječna cijena: Posljednja cijena: Količina: Promet: Apsolutna promjena: Relativna promjena: Najbolja kupovina/prodaja: Kupovina/prodaja količina: Otvarajuća cijena: Zatvarajuća cijena: Najviša cijena: Najniža cijena: Najviša cijena u toku 52 sedmice: Najniža cijena u toku 52 sedmice: 25.09 KM -0.00 KM 15.2023 16.199 1.99% 36.00 KM 1. Navedeno je i kako su osnovni razlozi donošenja izmjena Zakona o utvrđivanju i načinu izmirenja unutrašnjeg duga RS-a odluke Ustavnog suda BiH u nekoliko predmeta u kojima je izričito naloženo skraćenje predviđenog roka dospijeća obveznica po osnovu materijalne i nematerijalne štete nastale u periodu ratnih djelovanja.00 KM 0.50% 24.00% 37.Isplata bi se vršila u 10 jednakih rata.5 posto i s pravom prijevremenog otkupa.6.600.764.15 % / 38.11.izmirenje ratne štete 4 Posljednji datum trgovanja: Prosječna cijena: Posljednja cijena: Količina: Promet: Apsolutna promjena: 25.00% 70.000 26.314.6.996.00% 42.2010 36.2010 38.58% Republika Srpska .6.994 KM Obveznice i ostale .156.00% 0. Konačna vrijednost svake emisije obveznica utvrđivat će se nakon završetka postupka verifikacije.490.

2024 15.00 CERP-O-BCer a.2024 15.19% Način trgovanja: Dozvoljeno fluktuiranje u toku dana: Datum listinga: Datum delistiranja: Datum isteka: Prinos do dospijeća: dužničke HOV CONT +10%/-10% 23.143 36.03% 35.99 % 40.45 o prosječna cijena posljednja cijena 2 .99% 37.89 % / 36.6.d.99% 36.2010 12. Trgovanje na Banjalučkoj berzi Oznaka HOV Naziv HOV promjena najbolji najbolji [%] kupovni prodajni Prinos zadnji dan trgovanja BLMI-O-AGrad Banja Luka BNIF-O-AOpština Bijeljina 0.6.89% 26.6.000 / 5. Prnjavor 6.45 100.3.75% 17.21% 2.Relativna promjena: Najbolja kupovina/prodaja: Kupovina/prodaja količina: Otvarajuća cijena: Zatvarajuća cijena: Najviša cijena: Najniža cijena: Najviša cijena u toku 52 sedmice: Najniža cijena u toku 52 sedmice: -0.2010 100.99% 36.

50 12.50 16.00 34.99 15.00 o o 0.2010 100.16% 23.53% 100.obaveze dobavljačima 212.00 91.2010 0.00 6.00 37.51 100.50 16.00 12.2010 85.30 36.11.00 8.36 87.1.GOVF-O-AFarmland a.49 100.00 ̂ 0.00 38.11.00 136.20 38.00 36.00 85.11.10.2010 5.22% RSOD-O-BRepublika Srpska .11.2010 ̂0.obaveze dobavljačima 116.00 37.00 47.38% RSRS-O-ARepublika Srpska .00 81.2009 91.stara devizna štednja 124.03 37.00 47.2010 0.62 o o o o v 23.15% 4.00 o Zaključak 4 .83% ISKP-O-AOpština Istočni Stari Grad LKSD-O-AOpština Laktaši 0.izmirenje ratne štete 4 24.00 100.o Banja Luka 0.60 10.00 37.izmirenje ratne štete 1 25.73% RSDS-O-CRepublika Srpska .51 o 0.00 5.10 36.00 17.11.11.2010 100.00 38.00 39. Nova Topola GRDS-O-AOpština Gradiška 0.00 37.izmirenje ratne štete 3 25.2010 0.00 100.stara devizna štednja 221.2010 0.3.2010 80.00 81.51 85.00 33.11.izmirenje ratne štete 2 25.31% RSDS-O-BRepublika Srpska .10 81.o.11.21% SMFO-O-AOpština Šamac SNPO-O-AMKD Sinergija plus d.00 o 11.00 41.11.00 11.d.38% RSRS-O-DRepublika Srpska .stara devizna štednja 325.57% RSRS-O-CRepublika Srpska .00 37.11.51 o 18.2010 0.2010 91.00 39.86% OSRM-O-AOpština Srbac RSDS-O-ARepublika Srpska .00 14.51 92.00 47.49 o RSOD-O-ARepublika Srpska .00 41.2010 100.00 36.3.22% RSIO-O-ARepublika Srpska .opšte obaveze 0.00 OBDI-O-AOpština Brod OKVI-O-AOpština Kotor Varoš OLKI-O-AOpština Lopare 0.00 100.00 16.58% RSRS-O-BRepublika Srpska .

Obveznice. dobar nacin da se uz malen rizik dođe do zarade. 5 . Kod nas u Republici Srpskoj se najviše trguje sa obveznicama stare devizne štednje i ratne materijalne i nematerijalne štete kojima se mogu plaćati neke ne izmirene obaveze pa su iz tog razloga I pogodne za trgovanje. U zadnje vrijeme sve više lokalnih zajednica se odlučuje na emisije municipalnih obveznica kako bi mogle efikasno da rade pojedine investicione projekte. Sve u svemu obveznice kod nas tek zaživljavaju i ukoliko se nastavi ovim tempom trgovanje obveznicama će biti jedan od sigurnijih nacina za investiranje.

2. Stuart R. 2010. 3. NY Institute of Finance. Futures ˝.Literatura 1. 2001. Novinski clanci 2 .. veale. ˝Stock. Banja Luka. New York. 2nd edition. Options. Internet sajtovi 4. Finansijska tržišta instrumenti i institucije. Visoka škola za primjenjene i pravne nauke ˝PROMETEJ˝. Zukić J. Bonds.

2. 2001. Options. 3. 2010. Stuart R. Zuki J. Internet sajtovi 4. 2nd edition. Finansijska tr i ta instrumenti i institucije. Futures . New York.Literatura 1. NY Institute of Finance. Visoka kola za primjenjene i pravne nauke PROMETEJ . Banja Luka. Stock. veale. Bonds. Novinski clanci 25 ..

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful