Sadržaj Uvod 1.Obveznice 1.1. Municipalne obveznice 1.1.1. Banja Luka 1.1.2.Laktaši 1.1.3. Bijeljina 1.1.4.Gradiška 2. Unutrašnji dug 2.1.

Izmirenje stare devizne štednje 2.2. Izmirenje ratne materijalne i nematerijalne štete 3. Trgovanje na Banjalučkoj berzi Zaključak Literatura 3 4 5 6 9 11 11 13 14 20 22 23 24

Uvod
2

na razvijenim finansijskim tržištima postoji veliki broj hartija od vrijednosti koje spadaju u kategoriju instrumenata duga. Takođe, uočava se kako se za njih koristi veći broj pojmova, kao što su: zapisi, certifikati, note, deben- ture, bondovi, itd. Između pojedinih termina postoje dosta jasna razgraničenja. Međutim, u jugoslovenskoj praksi i stručnoj literaturi tokom 90-ih godina XX vijeka nije postojala precizna pojmovna izdiferenciranost. Uglavnom su se koristili pojam zapis i obveznica kao zbirni za većinu finansijskih instrumenata duga. Obveznice ćemo koristiti u smislu dugoročnih hartija od vrijednosti instrumenata duga. Slično kao i kratkoročni instrumenti tržišta novca i ove hartije odražavaju kreditne, to jest dužničko- povjerilačke odnose. Obveznice se definišu na različite načine. Na primjer, mogu se sresti definicije po kojima predstavljaju "certifikate koji pokazuju da korisnik kredita raspolaže određenim sredstvima".

1. OBVEZNICE

3

a to znači da je u roku za isplatu obveznice uplaćeno najmanje 90 % od ukupnog novčanog iznosa koji je označen u objavi za upis obveznice. dele se na: • Kratkoročne • Srednjoročne • Dugoročne Prema subjektu koji ih izdaje obveznice se dele na: • Obveznice koje izdaje javni sektor • Obveznice koje izdaje privatni sektor Sa stanovišta osiguranja potraživanja. Prema načinu njihove amortzizacije klasifikuju se na: • obveznice sa jednokratnim dospećem • obveznice sa višekratnim (serijskim) dospećem. Obveznice predstavljaju veoma značajan oblik prikupljanja slobodnih novčanih sredstava u savremenim privrednim odnosima u cilju finansiranja proširene reprodukcije. Obveznice prema trajanju kreditnog odnosa. stalna prodaja obveznica i slobodna prodaja obveznica. dele se na: • obveznice po isteku roka i • obveznice pre isteka roka. Pošto izdavanje obveznica zahteva visok stepen stručnosti i dobro organizovanu tehniku emisije. 1. bankarske organizacije najčešće izdaju obveznice u tuđe ime i za tuđ račun. "hartije od vrijednosti koje omogućavaju emitentima da prikupe sredstva za finansiranje svojih potreba na kreditnoj osnovi. Pomoću njih lokalne vlasti prikupljaju neophodna sredstva za realizaciju određenih projekata ili za pokrivanje tekućeg budžetskog 3 . a koje investitorima (vlasnicima) obezbjeđuju isplatu kamate i glavnice po unaprijed utvrđenom redoslijedu. na: • obveznice sa finansijskom kamatom • dohodovne obveznice i • participirajuće obveznice. obveznice se klasifikuju na: • neosigurane i • osiguranje obveznice. Obveznice mogu da budu sa fiksnom ili promenljivom kamatom. u određenom periodu vremena". Postoje tri načina emisije obveznica : upisivanje obveznica ili supskripcija. U našem pravu insistira se na tome da izdavnje obveznica mora biti uspešno. Prema vremenu otkupa. opština i drugih lokalnih zajednica. Prema načinu učestvovanja u dobitku preduzeća. odnosno gradova.1 Municipalne obveznice Municipalne obveznice su dužničke hartije od vrednosti emitovane od strane lokalnih vlasti. U praksi se smatra da su kamatna plaćanja sigurna ako su kod industrijskih preduzeća tri puta pokrivena profitom a kod preduzeća elektroprivrede dva puta.Obveznica predstavlja hartiju od vrednosti kojom se izdavalac obavezuje da će donosiocu isplatiti određenog dana iznos naznačen u obveznici sa kamatom ili drugačije ako je tako predviđeno1.

2nd edition. Opština Bijeljina emitovala je obveznice vrijedne 11 miliona KM.rekao je Kecman. Options.7 miliona maraka.deficita.U narednom periodu Banjalučka berza pokušaće da u saradnji s Investiciono-razvojnom bankom RS i poslovnim bankama obezbijedi podržavaoce likvidnost obveznica.000 KM. Opština Šamac 4. Branko Kecman. 1 3 . vlast pozajmljuje novac od kupaca municipalnih obveznica i obećava im povraćaj glavnice i pripadajuće kamate u određenom vremenskom periodu. Municipalne obveznice kao način finansiranja projekata lokalne samouprave prepoznaje sve više opština u Srpskoj. agenta navedenih emisija. te izmirenje prenesenih obaveza. građani na direktan način pomažu izgradnju infrastrukturnih projekata. 2001. ˝Stock. .5 miliona KM. što je sigurno zanimljivo za građane koji razmišljaju o dugoročnoj štednji.500. Grad Banja Luka emitovao je obveznice u vrijednosti od sedam miliona maraka. Trenutno su još tri opštine iskazale interes za emitovanje obveznica. NY Institute of Finance.295.000 KM obveznica. .75 odsto.1 BANJALUKA . Upisana je ukupna emisija obveznica u iznosu od 4. a dugoročno će se pokazati da je to kvalitetniji način za obezbjeđenje finansijskih sredstava u odnosu na bankarske kredite . Stuart R. To bi im omogućilo da ostvaruju kamatu koja je jednaka ili čak veća nego kamata na oročenu štednju. Izdavanjem obveznica. veale. Futures ˝. Navedena sredstva biće usmjerena za finansiranje kapitalnih investicija. te Opština Brod koja je emitovala obveznice vrijedne četiri miliona maraka. New York. Ukupna vrijednost do sada emitovanih obveznica u osam opština jeste 44.000 obveznica ukupne vrijednost 2. S druge strane. Nakon toga. direktor brokerske kuće "Advantis broker". što bi značilo da svi kupci obveznica u primarnoj emisiji mogu u svakom trenutku da prodaju te obveznice. kupujući obveznice opština u kojima žive.000 KM. i mogu postati zamajac ravnomernog regionalnog razvoja2. a među svježijim primjerima jesu Opština Istočni Stari Grad koja je upisala 515.Osiguravajuća društva sve više ulažu u obveznice.Na Banjalučkoj berzi prije nekoliko dana uspješno je završena prva javna ponuda obveznica Opštine Kotor Varoš. Opština Laktaši prva je lokalna zajednica u RS koja je emitovala obveznice i to u iznosu od deset miliona maraka. Ove dužničke hartije obezbeđuju lokalnim samoupravama veći izbor pri traženju sredstava za realizaciju projekata unutar lokalnih samouprava. Na Banjalučkoj berzi kažu da kamata na opštinske obveznice iznosi između šest odsto i 6. ali i banke i građani. kaže da je najvažnije da su emisije uspjele ali da i neke druge opštine pokazuju interes za ovakav način prikupljanja novca za infrastrukturne projekte. Bonds. a Opština Gradiška emitovala je 27.

1 milion Opštine Laktaši. od čega je 1. pomoćnik direktora Banjalučke berze.57 KM.200 KM. IRB RS je kupila 4.3333 KM KM Obveznice i ostale dužničke HOV CONT +10%/-10% 29.kaže Darko Lakić. Najveći investitori u municipalnih obveznici u RS jeste Investiciono-razvojna banka RS. 3. Grad Banja Luka Posljednji datum trgovanja: Prosječna cijena: Posljednja cijena: Količina: Promet: Apsolutna promjena: Relativna promjena: Najbolja kupovina/prodaja: Kupovina/prodaja količina: Otvarajuća cijena: Zatvarajuća cijena: Najviša cijena: Najniža cijena: Najviša cijena u toku 52 sedmice: Najniža cijena u toku 52 sedmice: Broj obveznica: Nominalna vrijednost: Preostali dio nominalne vrijednosti: 0. saopšteno je iz IRB RS.d.2011 % Studija slučaja: municipalne obveznice grada Banja Luka Emitent: Grad Banja Luka 2 .474. kao emitent. 915. 8.300. 2.2011 18. 312.00 KM 33.66 KM isplaćeno na ime otplate glavnice.91 KM isplaćeno na ime kamate.4 miliona obveznica Grada Banja Luka. kaže da kupovionom obveznica pokazuju da nastavljaju dosljedno sprovoditi politiku investiranja u razvoj lokalnih sredina u kojima je i prikupljena premija od osiguranja.166. 1. Veselin Petković.6 miliona municipalnih obveznica Opštine Bijeljina. te Grave osiguranje a. Banja Luka Grad Banja Luka. direktor Grave osiguranja. Banja Luka koje je do sada u tržište kapitala RS uložilo više od deset miliona KM. februara isplatio treći kupon Prve javne emisije obveznica Grada Banja Luka.1.7. dok je 134.166. 7.2008 18.1 milion obveznica Opština Kotor Varoš i Šamac.7. koja je u periodu od 1. godine do danas kupila obveznice ukupne vrijednosti 33.000 100.00 KM Tržišna kapitalizacija: % Tržišni segment: % Način trgovanja: %/% Dozvoljeno fluktuiranje / u toku dana: % Datum listinga: Datum delistiranja: % Datum isteka: % Prinos do dospijeća: % % % % 70. čime su dokazali da podržavaju razvoj tržišta i lokalnih zajednica. Ukupna vrijednost trećeg kupona je 1.800 Opštine Istočni Stari Grad.000 obveznica Opštine Gradiška. IRB RS upisala je 5.666.a po potrebi mogu ih prodavati i tako doći do novca . januara 2007.833.1. je u skladu sa planom isplate kupona (kamate i glavnice).7.6 miliona obvezniva Opštine Brod.

u 6 jednakih delova 100.Namena: Veličina emisije: Denominacija (nominala) Kamatna stopa: Datum emisije: Datum dospeća: Način isplate kamate: neotplaćeni deo glavnice Način otplate glavnice: Cena emisije: ponude (višestruke cene).2011. Vlada Republike Srpske Komisija za hartije od vrijednosti Republike Zakon o zaduživanju. međusobno su ravnopravne i jednakog su ranga sa svim drugim.d. utvđuje po metodi kontinuirane javne Centralni registar hartija od vrijednosti Republike Advantis broker a.2008. 18.875% na Polugodišnje.07. Polugodišnje po kamatnoj stopi od 2. sadašnjim i budućim neosiguranim obavezama Grada Banja Luka. Obveznice ove emisije su slobodno prenosive dužničke hartije od vrednosti. Banja Luka / / Ministarstvo Finansija. dugu i garancijama Zakon o tržištu hartija od vrednosti Pravni status obveznica: Obaveze emitenta iz obveznica predstavljaju neosigurane. Nijedan vlasnik obveznice nema pravo da traži prevremeno dospeće. odnosno isplate glavnice i kamate. direktne i bezuslovne obaveze Grada Banja Luka.07.000 KM. 100 KM 5. Način uknjižbe: Srpske Agenti emisije: Pokrovitelji emisije: Pokrovitelj uključenja: Odobrenje emisije: Odobrenje prospekta: Srpske Zakon koji reguliše emisiju: Finansiranje izgradnje mosta preko reke Vrbas 7.000. izvršavaće se iz redovnih prihoda Grada do dospeća. 3 .75% 18. osim obaveza koje imaju prvenstvo na osnovu zakonskih i podzakonskih propisa.00%. Obaveze Emitenta po osnovu emisije Obveznica.

Obračun i poravnanje u sekundarnoj trgovini obveznica vršiće Centralni registar hartija od vrijednosti Republike Srpske a. 06. Ovlašćeni berzanski posrednik transferiše iznos novčanih sredstava na račun depozitne banke. Obveznice se prodaju na Banjalučkoj berzi. Kašnjenje sa isplatom. Cena će se izražavati u procentima od nominalne vrednosti Obveznice. kao Emitent. Cena Obveznica zasnivaće se na tzv. | 12:46 4 . može u bilo koje vreme otkupiti obveznice javnom ponudom (prevremeni otkup) po bilo kojoj ceni. Upis i uplata obveznica traju 90 dana Uslov za uspešnu emisiju: Emisija obveznica Grada Banja Luka javnom ponudom smatra se uspešnom ako je od 90 dana predviđenom za upis i uplatu obveznica upisano i uplaćeno minimalno 60% od ukupnog broja obveznica ponuđenih u prospektu.1.2. Upis se vrši na način da potencijalni kupac uplati novac na račun ovlašćenog berzanskog posrednika putem kojeg želi da izda nalog za upis Obveznica i da izda nalog za upis u toku radnog vremena berzanskog posrednika. U slučaju kašnjenja isplate kupona iz Obveznice. 2008. Početak upisa i uplate obveznica je 15 dana od od datuma upućivanja javnog poziva za početak upisa i uplate. Način distribucije: Upis se vrši kod ovlašćenih berzanskih posrednika na tržištu hartija od vrednosti Republike Srpske. Banja Luka. Sredstvo plaćanja obveznica prve emisije je novac. konvertibilne marke (KM). Laktaši Obveznice Opštine Laktaši danas stižu na Banjalučku berzu 30. Otkup javnom ponudom će biti dostupan pod jednakim uslovima svim vlasnicima obveznica. Uplata se vrši na račun kod depozitne banke NLB Razvojna Banka broj 562-09980651591-96. «čistoj ceni».d. listirane su na službenom berzanskom tržištu Banjlučke berze. što znači da ne obuhvata stečenu kamatu. Prevremena isplata glavnice: Grad Banja Luka. emitent će platiti zakonsku zateznu kamatu od zadnjeg dana isplate kupona (petnaest dana od dana dospeća) do dana stvarne isplate. Nijedan vlasnik Obveznica nije dužan da prihvati ponudu Emitenta niti je dužan da proda bilo koji broj obveznica kojima raspolaže 1.Sekundarna trgovina: Da.

11.00% %/% Način trgovanja: / Dozvoljeno fluktuiranje % u toku dana: Datum listinga: % Datum delistiranja: % Datum isteka: 100.51% Preostali dio nominalne vrijednosti: 0.2014 18. Ministarstvo finansija RS donijelo Odluku o davanju saglasnost opštini Laktašina na zaduženje po osnovu emisije obveznica  09.000 100. kada je prva emisija proglašena uspješnom.com 2 .11.2007.2008 18.2007. opština Laktaši upisana u Registar emitenata kod KHOV RS  30.3. uz kamatu od 5.2472 KM 7.2010 Broj obveznica: 100.00 KM 70. Član Odbora za emisiju obveznica Skupštine opštine Laktaši Dragan Kelečević kazao je da su oni sve obaveze završili u četvrtak i predali kompletnu dokumentaciju Banjalučkoj berzi.12. 6.51% Prinos do dospijeća: 100. juna. Izlazak na berzu prvobitno je najavljivan za 10. Opština Laktaši3 Posljednji datum trgovanja: Prosječna cijena: Posljednja cijena: Količina: Promet: Apsolutna promjena: Relativna promjena: Najbolja kupovina/prodaja: Kupovina/prodaja količina: Otvarajuća cijena: Zatvarajuća cijena: Najviša cijena: Najniža cijena: Najviša cijena u toku 52 sedmice: Najniža cijena u toku 52 sedmice: 11. Opština Laktaši emitirala je 100.6.6.11.53% Hronologija prve emisije laktaških obveznica  31. Podnesen zahtjev za odobrenje Prospekta KHOV RS 2 Dnevne novine Fokus.  31.blberza.547 KM Obveznice i ostale dužničke HOV CONT +10%/-10% 26.75 posto.00 KM Tržišna kapitalizacija: 0.2014 5.6. a potom su uslijedili upis u Centralni registar i završavanje obaveza Opštine Laktaši prema investitorima. izjavio je za "Dnevni avaz" direktor Banjalučke berze Milan Božić32. a Kelečević kašnjenje objašnjava tehničkim i administrativnim razlozima.000 obveznica po nominalnoj cijeni od 100 maraka. juni.060.10.51% 100.00% Tržišni segment: 0.51% Nominalna vrijednost: 100.2007.2007. Iz Komisije za hartiju od vrijednosti RS podsjećaju da je registracija obveznica Laktaša u ukupnom iznosu od deset miliona KM završena i upisana u Registar emitenata 6. Skupština opštine donijela Odluku o zaduženju opštine Laktaši emisijom obveznica u svrhu izgradnje sportske dvorane u Laktašima  09. a već od danas vlasnici će ih moći prodavati ukoliko bude zainteresiranih za njihovu kupovinu. 30.2007. Bit će naplative nakon pet godina. Skupština opštine donijela Odluku o prvoj emisij obveznica opštine Laktaši javnom ponudom.Obveznice Opštine Laktaši uvrštene su u petak na službeno berzansko tržište Banjalučke berze. 2008 3 www.

 22.  Kompleks sportske dvorane obuhvata: .  U nominalnom iznosu od 10. što znači da će se glavnica i kamata isplaćivati dva puta godišnje u jednakim iznosima.02. Bijeljina Uvrštavanje obveznica Opštine Bijeljina na službeno berzansko tržište 02. 7.2008. godine kontinuiranom metodom trgovanja.1.ba BANJALUKA. trgovačkim i drugim sadržajima Osnovni uslovi prve emisije laktaških obveznica  Ukupan broj emitovanih obveznica prve emisije je 100. sadašnjim i budućim neosiguranim obavezama opštine Laktaši.000.4 svlačionice . na ime. KHOV RS donijela Rješenja o odobrenju prospekta za obveznica opštine Laktaši javnom ponudom  05.  Obaveze Emitenta iz Obveznica predstavljaju neosigurane.segment obveznice i ostali dužnički instrumenti.000 2 . Na sjednici Komisije za kotaciju Banjalučke berze koja je održana danas odlučeno je da se obveznice Opštine Bijeljina (oznaka: BNIF-O-A) uvrštavaju na službeno berzansko tržište . Upis i uplata obveznica (maksimalno 90 dana)  Podnošenje Izvještaja o upisu i uplati obveznica KHOV RS  Upis emisije kod CRHOV RS Šta se finansira prikupljenim novčanim sredstvima od prve emisije obveznica? prvu emisiju  Novčanim sredstvima prikupljenim prvom emisijom obveznica javnom ponudom finansiraće se izgradnja sportske dvorane u Laktašima. uz fiksnu godišnju kamatnu stopu od 5.02-20.000 obveznica. .05. Objavljivanje Javnog poziva za upis i uplatu Obveznica  21. međusobno su ravnopravne i jednakog su ranga sa svim drugim. sa dospjećem 2014.00 KM. Opština Bijeljina emitovala je prvu javnu emisiju obveznica u iznosu od 11.  Obveznice će biti anuitetne. Obaveze Emitenta po osnovu emisije Obveznica.svlačionice za službena lica i ambulantu . prenosivih.2008.2. Izvor: Capital. godine (6 godina od dana registracije emisije kod Centralnog registra hartija od vrijednosti Republike Srpske).12.000. direktne i bezuslovne obaveze opštine Laktaši.01.Dec. u denominaciji od 100 KM.centralnu salu u kojoj je moguće organizovati takmičenja iz svih dvoranskih sportova. 20:10. izvršiće se iz redovnih prihoda budžeta Opštine do dospjeća 1.poslovne prostore sa ugostiteljskim.pomoćnu salu za treninge . Obveznicama Opštine Bijeljina počinje se trgovati u ponedeljak. Nominalna vrijednost jedne obveznice iznosi 100 KM.75 %. osim obaveza koje imaju prvenstvo na osnovu propisa.2008.000. u nematerijalizovanom obliku. odnosno isplate glavnice i kamate. Opština će prodavati obveznice po nominalnoj vrednosti.2009. Obveznice se emituju na period od 6 godina.kancelarije za upravu dvorane i sportskih klubova .2009.

Kamatna stopa na godišnjem nivou je određena u fiksnom iznosu od 6.00 KM 92.2019 6.KM. Opština Gradiška emitovala je prvu javnu emisiju obveznica u iznosu od 2.3.75% 18.000 100.49% Nominalna vrijednost: 100.3. Opština Bijeljina Posljednji datum trgovanja: Prosječna cijena: Posljednja cijena: Količina: Promet: Apsolutna promjena: Relativna promjena: Najbolja kupovina/prodaja: Kupovina/prodaja količina: Otvarajuća cijena: Zatvarajuća cijena: Najviša cijena: Najniža cijena: Najviša cijena u toku 52 sedmice: 1.3. Obveznicama Opštine Gradiška počinje se trgovati u ponedeljak.00 KM Tržišna kapitalizacija: 0. 16.00% Tržišni segment: 0. Emituje se 27. Emituje se 110. godine kontinuiranom metodom trgovanja.45% Prinos do dospijeća: 110.00% Tržišni segment: 0.2009 20. godine odlučeno je da se obveznice Opštine Gradiška (oznaka: GRDS-O-A) uvrštavaju na službeno berzansko tržište – segment obveznice i ostali dužnički instrumenti.2015 2 .609 KM Obveznice i ostale dužničke HOV CONT +10%/-10% 7.034.2010 Broj obveznica: 100.75% sa rokom dospijeća od 10 godina. Gradiška Uvrštavanje obveznica Opštine Gradiška na službeno berzansko tržište Na sjednici Komisije za kotaciju Banjalučke berze koja je održana 13.2019 25.2009.45% Nominalna vrijednost: 100.00 KM 75.000 100.45% Preostali dio nominalne vrijednosti: 0.244.923 KM Obveznice i ostale dužničke HOV CONT +10%/-10% 13. Isplata glavnice i kamate će se vršiti dva puta godišnje.1.00% sa rokom dospijeća od 6 godina.11. Kamatna stopa na godišnjem nivou je određena u fiksnom iznosu od 6.03.7156 KM 10.03.00 KM 2. Prospekt je dostupan na internet stranici Banjalučke berze4.2010 Broj obveznica: 100.2009.3.2.11. Opština Gradiška Posljednji datum trgovanja: Prosječna cijena: Posljednja cijena: Količina: Promet: Apsolutna promjena: Relativna promjena: Najbolja kupovina/prodaja: Kupovina/prodaja količina: Otvarajuća cijena: Zatvarajuća cijena: Najviša cijena: 4 Capital.700.00% %/% Način trgovanja: / Dozvoljeno fluktuiranje % u toku dana: Datum listinga: % Datum delistiranja: 27.12.000 KM.ba 17.2009 27.000 obveznica po nominalnoj vrijednosti od 100 KM.00 KM Tržišna kapitalizacija: 0.00% %/% Način trgovanja: / Dozvoljeno fluktuiranje % u toku dana: Datum listinga: % Datum delistiranja: % Datum isteka: 100.49% Preostali dio nominalne vrijednosti: 0.000 obveznica po nominalnoj vrijednosti od 100 KM.

11. Prijem stranaka predviđen je utorkom i srijedom od 12. Ministartvo obavještava sva zainteresovana fizička i pravna lica da informacije o unutrašnjem dugu.2015 5. godine izvršila tri emisiji u ukupnom iznosu od oko 149. Trg Republike Srpske broj 1. Da podsjetimo. do 19. godine 2 . kontinuirano radi na rješavanju pitanja izmirenja obaveza po osnovu unutrašnjeg duga.07/059. godine do 31.49% Prinos do dospijeća: 100.2 miliona KM. U julu 2009. moći da dobiju informacije svakim radnim danom od 9. godine izvršila prvu emisiju obveznice po osnovu izmirenja duga za staru deviznu štednju u iznosu od 209. godine Broj: 06. Republika Srpska je 28. kao i obaveze Ministartva finansija da blagovremeno obavijesti građane o provedenim aktivnostima i pruži informacije o pojedičanim predmetima zainteresovanim licima. u prostorijama Ministarstva finansija Republike Srpske.2009. u skladu sa Zakonom o unutrašnjem dugu i Zakonom o izmirenju obaveza po osnovu računa stare devizne štednje. odnosno materijalnoj i nematerijalnoj šteti nastaloj u periodu ratnih dejstava od 20.3. mogu dobiti putem telefona ili neposrednim kontaktom.7 miliona KM. februara 2008.00 časova na brojeve telefona: +387 51 339 127 +387 51 339 127 i +387 51 339 129 +387 51 339 129 . Ministartvo finansija. godine i obavezama po osnovu stare devizne štednje.816/09 Informacije o izmirenju obaveza po osnovu unutrašnjeg duga Vlada Republike Srpske. decembra 2002. maja 1992. kancelarije broj 20 i 21. 15. zgrada Administrativnog centra Vlade Republike Srpske.00 časova. Vlada Republike Srpske je u protekle dvije godine po odlukama o emisiji obveznica Republike Srpske za izmirenje obaveza po osnovu materijalne i nematerijalne štete nastale u periodu ratnih dejstava od 20. putem emisije obveznica. maja 1992.83% 2.49% 3. sprat. Zbog velikog interesovanja građana. juna 1996.00 do 11. opštim obavezama nastalim u periodu od 20. Unutrašnji dug REPUBLIKA SRPSKA MINISTARSTVO FINANSIJA Datum: 25. juna 1996 godine. godine do 19. Građani će putem telefona. juna 1996.00 do 14.Najniža cijena: Najviša cijena u toku 52 sedmice: Najniža cijena u toku 52 sedmice: % Datum isteka: 100.

9 miliona KM i izvršila dvije emisija obveznica prema dobavljačima budžetskih korisnika u ukupnom iznosu od 2.00 Emisija 3 po prosječnoj cijeni 81. godine po bilo kojem drugom osnovu. a umanjena za direktne isplate banke nakon tog datuma. decembra 1991. godine.6 miliona KM. Republika Srpska je emitovala obveznice po izvršnim sudskim odlukama u ukupnom iznosu od 2.1. (1) Ovim zakonom uređuju se uslovi i način izmirenja obaveza Republike Srpske po osnovu računa stare devizne štednje deponovane u domaćim bankama na teritoriji Republike Srpske.3 miliona KM. SEKRETAR Slavoljub Stojanović 2. decembra 1991. (1) Iznos obaveza po osnovu računa stare devizne štednje koji se izmiruju emisijom obveznica utvrđuje se u skladu sa ovim zakonom i Uredbom o postupku verifikovanja potraživanja i gotovinskih isplata po osnovu računa stare devizne 3 . Takođe.Vlada je donijela Odluku o drugoj emisiji obveznica Republike Srpske za izmirenje obaveza po osnovu verifikovanih računa stare devizne štednje koja je izvršena 28.00 ZAKON O USLOVIMA I NAČINU IZMIRENjA OBAVEZA PO OSNOVU RAČUNA STARE DEVIZNE ŠTEDNjE EMISIJOM OBVEZNICA U REPUBLICI SRPSKOJ I OSNOVNE ODREDBE Član 1. STARA DEVIZNA ŠTEDNJA Na Banjalučkoj berzi se trenutno trguje sa tri emisuje obvreznica stare devizne štednje i to: Emisija 1 po prosječnoj cijeni 91. (2) U smislu ovog zakona pod računima stare devizne štednje podrazumijevaju se devizna sredstva kod banaka na teritoriji Republike Srpske sa stanjem na dan 31. avgusta 2009. za prenesena i iskorišćena sredstva sa jedinstvenog privatizacionog računa u Republici Srpskoj i za eventualne isplate poslije 31. godine u iznosu od 6.51 Emisija 2 po prosječnoj cijeni 85. Član 2. uključujući kamatu obračunatu do tog datuma.

broj: 28/06. pa do stupanja na snagu Zakona o izmirenju obaveza po osnovu računa stare devizne štednje (''Službeni glasnik BiH''. 3 . (2) Sredstva za izmirenje obaveza po osnovu stare devizne štednje obezbjeđuje Republika Srpska. 124/06. II PRAVILA VERIFIKACIJE Član 5. potražilac dobija potvrdu o verifikaciji koja identifikuje potražioca i verifikuje iznos računa stare devizne štednje. (u daljem tekstu: Uredba). ovog zakona ne obuhvataju račune stare devizne štednje u filijalama Ljubljanske banke. vrši provjera iznosa računa stare devizne štednje svakog potražioca i registruju sva potraživanja po osnovu računa stare devizne štednje. (3) Potvrda iz stava 2.5 %. odnosno Bosne i Hercegovine. ovog zakona nakon 1.štednje u Republici Srpskoj. Računi stare devizne štednje definisani članom 1. 76/06 i 72/07). 62/07 i 105/07). a ne redefinišu i ne raskidaju postojeća prava. 17/07. svi računi pojedinačno se verifikuju i iznosi zbrajaju radi utvrđivanja ukupnog iznosa potraživanja. (1) Verifikacija predstavlja neophodan postupak kojim se identifikuju lica koja potražuju sredstva na računima stare devizne štednje (u daljem tekstu: potražilac). godine se stornira i od istog datuma. b) identitet vlasnika i v) naziv banke i broj bankarskog tekućeg računa na koji će biti izvršena gotovinska isplata i isplate po osnovu emitovanih obveznica. u skladu sa odredbama Zakona o izmirenju obaveza po osnovu računa stare devizne štednje Član 7. ovog zakona i verifikovani iznos. Član 3. broj: 102/06. vrši se novi obračun kamata po godišnjoj stopi od 0. (2) Nakon završetka verifikacije. čime se potvrđuju. Obračunata i neisplaćena kamata prema ugovorima iz člana 1. ovog člana predstavlja osnovu za izmirenje potraživanja po osnovu računa stare devizne štednje i izdaje se u obliku formulara koje propisuje Ministar finansija Republike Srpske i sadrži: a) svaki pojedinačni račun iz člana 1. januara 1992. Svaki pojedinačni potražilac dobija samo jednu potvrdu o verifikaciji. Član 4. (4) Ako potražilac raspolaže sa više računa u jednoj ili više banaka na teritoriji Republike Srpske. Obaveze po osnovu računa stare devizne štednje koje nisu verifikovane mogu se dokazivati i ostvarivati samo u sudskom postupku. Član 6. (''Službeni glasnik Republike Srpske ''. Invest banke i drugih stranih banaka na teritoriji Republike Srpske.

(4) Obveznice će biti uvrštene na službeno berzansko tržište Banjalučke berze A. bez odbitaka troškova i naknada Centralnog registra hartija od vrijednosti A. III EMISIJA OBVEZNICA Član 8. otkupiti obveznice po bilo kojoj cijeni na tržištu ili na drugi način. Član 9. Banja Luka ( u daljem tekstu: Banjalučka berza). (1) Obaveze po osnovu računa stare devizne štednje koje nisu izvršene isplatom u gotovini u skladu sa odredbama Zakona o izmirenju obaveza po osnovu računa stare devizne štednje i Uredbom. (2) Emisija obveznica može se izvršiti kroz više sukcesivnih emisija obveznica sa različitim datumima emisije. 4) rok dospijeća: 5 godina od dana emisije. u bilo koje vrijeme. (3) Obveznice su neograničeno prenosive hartije od vrijednosti emitovane u nematerijalizovanom obliku – elektronskom zapisu. na ime.5% godišnje. 3 . u skladu sa odlukom Vlade Republike Srpske (u daljem tekstu: Vlada). tj. 3) nominalna vrijednost emisije: vrijednost obaveza po osnovu računa stare devizne štednje koje nisu izvršene isplatom u gotovini. utvrđena u skladu sa ovim zakonom i Uredbom. pod uslovom da. međusobno su ravnopravne i najmanje su u istom rangu sa svim drugim sadašnjim i budućim obavezama za čije izvršenje sredstva obezbjeđuje Republika Srpska. u slučaju kupovine javnom ponudom. (2) Republika Srpska može. (3) Vlasnik obveznice nema pravo tražiti prijevremeno dospijeće obveznica. (2) Isplata dospjele glavnice i obračunate kamate vrši se prenosom sredstava na račun vlasnika obveznice istekom 7 dana od dana dospijeća glavnice odnosno dospijeća kamate.Verifikacija izvršena do dana stupanja na snagu ovog zakona prihvata se kao valjana. (3) Centralni registar obavlja poslove platnog agenta u skladu sa zaključenim ugovorom. (1) Obveznice predstavljaju direktnu i bezuslovnu obavezu Republike Srpske. emitovane u seriji na osnovu kojih vlasnici obveznica imaju pravo na naplatu glavnice i kamate u skladu sa ovim zakonom i odlukom o emisiji. a u skladu sa odredbama Zakona o izmirenju obaveza po osnovu računa stare devizne štednje i Uredbom. Banja Luka (u daljem tekstu: Centralni registar). (1) Obveznice se emituju pod sljedećim uslovima: 1) vrsta obveznice: dugoročna obveznica sa kamatnim prinosom (kuponom). 2) denominacija: 1 konvertibilna marka. 5) kamatna stopa: fiksna. Član 10. takva ponuda bude jednako dostupna svim vlasnicima obveznica. izvršavaju se emisijom obveznica stare devizne štednje (u daljem tekstu: obveznice).D.D. proglasiti bilo koju obveznicu dospjelom i plativom prije njenog dospijeća. 2. a pod istim uslovima emisije utvrđenim ovim zakonom.

j) podatke o licu ovlašćenom za sprovođenje odluke o emisiji i 10)druge elemente bitne za sprovođenje ovog zakona. 2) datum donošenja odluke o emisiji.Član 11. 3) vrstu emisije. ime jednog roditelja. lice ovlašćeno za sprovođenje odluke o emisiji dostavlja odluku o emisiji i izvještaj o obavezama po osnovu računa stare devizne štednje koje se izvršavaju emisijom obveznica. 7) prava i ograničenja prava sadržanih u obveznici. informatičke i finansijske usluge A. (3) Sastavni dio odluke o emisiji je i otplatni plan kojim se utvrđuju rokovi otplate glavnice i kamate. 8) podatke o uvrštenju obveznica na službeno berzansko tržište Banjalučke berze 9) način obračuna i utvrđivanja kamate o rokovima dospijeća. (2) Uz zahtjev za registraciju obveznica. visinu kamate. prezime i jedinstveni matični broj (ili drugi identifikacioni broj za nerezidenta) lica koje će postati vlasnik obveznice. način i rokove za isplatu glavnice i kamate. kao i ukupnu vrijednost emisije. đ) dospijeće. (2) Odluka o emisiji obveznica obavezno sadrži: 1) opšte podatke o emitentu. (3) Izvještaj iz stava 2.D. nominalnu vrijednost obveznica. (1) Lice ovlašćeno za sprovođenje odluke o emisiji dužno je da u roku od osam dana od dana donošenja odluke o emisiji podnese Centralnom registru zahtjev za registraciju (upis) obveznica. Postupak emisije obveznica obuhvata: 1) donošenje odluke o emisiji 2) upis obveznica na račune kod Centralnog registra. ovog člana izrađuje se na osnovu pojedinačnih i zbirnih izvještaja o izvršenom verifikovanju potraživanja. 5) broj. (4) Odluka o emisiji objavljuje se u Službenom glasniku Republike Srpske i najmanje jednom dnevnom listu dostupnom na cijeloj teritoriji Bosne i Hercegovine. oznaku vrste i klase obveznica. 2) broj obveznica i ukupnu vrijednost obveznica koje će pripasti svakom vlasniku obveznica. Član 12. Član 13. 6) ukupan broj i vrijednost do sada emitovanih obveznica iste klase. Banja Luka (u daljem tekstu: APIF) i dostavlja Ministarstvu finansija u skladu sa Uredbom. kojeg izrađuje Agencija za posredničke. 3) broj bankarskog tekućeg računa vlasnika obveznice preko kojeg se primaju uplate na ime kamate i glavnice i naziv banke kod koje je račun otvoren i 2 . 4) redni broj emisije. a koje su verifikovane u skladu sa odredbama Zakona o izmirenju obaveza po osnovu računa stare devizne štednje i Uredbom. (1) Odluku o emisiji obveznica donosi Vlada. a sadrži: 1) ime.

registrovati emisiju. decembar 2007.1900 /07 PREDSJEDNIK Datum: 12. (1) Centralni registar je dužan. 2010. (5) Pravo vlasništva nad obveznicama i pravo raspolaganja stiče se danom upisa obveznica u Centralni registar. IV PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE Član 16. (6) Republika Srpska se ne upisuje u registar emitenata kod Komisije za hartije od vrijednosti Republike Srpske. (4) Na trgovanje obveznicama na sekundarnom tržištu primjenjuju se propisi kojima se uređuje tržište hartija od vrijednosti. Član 14. KM 04. (4) Za tačnost podataka u pojedinačnim i zbirnim izvještajima o izvršenom verifikovanju potraživanja iz stava 3. godine. kao i izdavati izvještaje. 03.1900 /07 2 .4) adresa prebivališta vlasnika obveznice i drugi podaci u skladu sa aktima Centralnog registra. Član 15. (2) Centralni registar je dužan da obavijesti Banjalučku berzu o registraciji obveznica. (3) Na osnovu izvještaja Centralnog registra. stav 2 ovog zakona. izvode i potvrde o stanju i promjenama na računima vlasnika obveznica. a najkasnije do 1.6 mil. | 11:46 5 “Službeni glasnik Republike Srpske”.Broj: 01.5 Član 17. Odluku o emisiji obveznica Vlada donosi u roku od 60 dana od dana poslednjeg gotovinskog izmirenja obaveza po osnovu računa stare devizne štednje.Broj: 01. Troškove Centralnog registra po osnovu otvaranja računa vlasnika obveznica. godine NARODNE SKUPŠTINE Mr Igor Radojičić RS: Obveznicama stare devizne štednje isplaćeno 23. na osnovu zaprimljenih odluke o emisiji i zahtjeva za registraciju obveznica sa izvještajem iz člana 13. izvršiti registraciju i čuvati podatke o sticanju vlasništva i pravima iz obveznica. ovog člana odgovara APIF. obveznice emitovane u skladu sa ovim zakonom uvrštavaju se na službeno tržište Banjalučke berze. marta 2008. otvoriti i voditi račune vlasnika obveznica. u skladu sa propisima koji uređuju tržište hartija od vrijednosti i aktima Centralnog registra. izvršenoj u skladu sa ovim zakonom snosi Republika Srpska. Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u “Službenom glasniku Republike Srpske”. registracije emisije i izdavanja vlasniku obveznice prvog izvoda o vlasništvu nad obveznicama u emisiji obveznica.

00 KM 1.560 52.50% Broj obveznica: Nominalna vrijednost: Preostali dio nominalne vrijednosti: Tržišna kapitalizacija: Tržišni segment: Način trgovanja: Dozvoljeno fluktuiranje u toku dana: Datum listinga: Datum delistiranja: Datum isteka: Prinos do dospijeća: 81. 6kaže direktor Banjalučke berze. od čega je 662. "Radi se o isplati po osnovu dvije emisije obveznica i to četvrtog anuiteta prve emisije obveznica.00% 81. navode u Ministarstvu finansija RS. februara 2008. godine.50 % 5. emitovanih 28.2015 30.10% 82. Svakom vlasniku obveznica isplaćeno je deset odsto iznosa glavnice od iznosa koji je emitovan u obveznicama i pripadajući dio kamate. Milan Božić. dok za drugu emisiju iznosi oko 86 odsto preostale vrijednosti. s obzirom da investitori već imaju povjerenje u emitovane obveznice".2010 25. Obezbijeđena sredstva i redovna isplata najbolji su dokaz da su obveznice Republike Srpske sigurne kao i da sve buduće aktivnosti po osnovu izmirenja duga po osnovu stare devizne štednje imaju planirani kontinuitet.blberza.10% 65.141 maraka glavnica.11.00 KM 65.7378% 80. Prvi anuitet druge emisije obveznica iznosi 744.926. Isplata vlasnicima obveznica stare devizne štednje jeste dobar znak i za tržište kapitala u RS. i prvog anuiteta druge emisije obveznica.034 KM Obveznice i ostale dužničke HOV CONT +10%/-10% 14.343 81.909 maraka. 21 milion maraka odnosi se na glavnicu.9. slažu se na Banjalučkoj berzi. Po osnovu isplate četvrtog anuiteta prve emisije bankama je doznačeno 22. Republika Srpska .2010 80.30% 80.367 1.8 miliona maraka. RS do sada je emitovala dvije emisije obveznica za izmirenje računa stare devizne štednje.6 miliona maraka. godine.22% 2 .Ministarstvo finansija RS isplatilo je nove anuitete vlasnicima obveznica stare devizne štednje.stara devizna štednja 3 Posljednji datum trgovanja: Prosječna cijena: Posljednja cijena: Količina: Promet: Apsolutna promjena: Relativna promjena: Najbolja kupovina/prodaja: Kupovina/prodaja količina: Otvarajuća cijena: Zatvarajuća cijena: Najviša cijena: Najniža cijena: Najviša cijena u toku 52 sedmice: 6 www.000 / 15.2015 12.94 KM 0. "Vrlo je važno da se dugovi po osnovu izdatih obveznica isplaćuju na vrijeme. ističu u Ministarstvu finansija RS.00% 80. Od tog iznosa.9. a preostali dio kamate".2378% 0. jer se tako omogućava da se i naknadno izdate obveznice uspješno plasiraju na tržište. Njima se trguje na Banjalučkoj berzi i trenutna cijena obveznica stare devizne štednje iz prve emisije kreće se oko 89 odsto.980. augusta 2009.10. a preostali dio predstavlja sredstva na ime kamate.50 % / 81.com 25. za šta je obezbijeđeno 23.721. emitovanih 28.

Izmjenama ovog zakona predviđeno je da se isplata duga po osnovu ratne materijalne i nematrijalne štete izvrši emisijom obveznica s rokom dospjeća od 15. 2 .00 Poslanici Narodne skupštine Republike srpske usvojili su u utorak uvečer po hitnom postupku Zakon o izmjenama Zakona o utvrđivanju i načinu izmirenja unutrašnjeg duga RS-a koji se odnosi na isplatu ratne štete.00 izmirenje ratne štete 2 po prosječnoj cjeni 36. Definirano je i da se prva emisija obveznica izvrši najkasnije do 30.1. RATNA MATERIJALNA I NEMATERIJALNA ŠTETA Na Banjalučkoj berzi se trenutno trguje sa 4 emisije obveznica ratne štete i to: izmirenje ratne štete 1 po prosječnoj cjeni 38. juna ove godine.00 izmirenje ratne štete 4 po prosječnoj cjeni 37.00 izmirenje ratne štete 3 po prosječnoj cjeni 37.01% 1. a ne kako je ranije bilo predviđeno 35 godina.Najniža cijena u toku 52 sedmice: 80.

2008 26. Konačna vrijednost svake emisije obveznica utvrđivat će se nakon završetka postupka verifikacije. Republika Srpska .99% 36.00% 38.izmirenje ratne štete 4 Posljednji datum trgovanja: Prosječna cijena: Posljednja cijena: Količina: Promet: Apsolutna promjena: 25. počevši od devete godine prije krajnjeg datuma dospijeća.00% 70.6.11.346 7.314.490.99% 19.izmirenje ratne štete 1 Posljednji datum trgovanja: Prosječna cijena: Posljednja cijena: Količina: Promet: Apsolutna promjena: Relativna promjena: Najbolja kupovina/prodaja: Kupovina/prodaja količina: Otvarajuća cijena: Zatvarajuća cijena: Najviša cijena: Najniža cijena: Najviša cijena u toku 52 sedmice: Najniža cijena u toku 52 sedmice: 25.764. sa godišnjom kamatom od 1.00 KM 15.00 % 950 / 2.00 KM 0.Isplata bi se vršila u 10 jednakih rata. u skladu s ovim zakonom.11.15 % / 38.156.00% 0.2010 36.000 26. Navedeno je i kako su osnovni razlozi donošenja izmjena Zakona o utvrđivanju i načinu izmirenja unutrašnjeg duga RS-a odluke Ustavnog suda BiH u nekoliko predmeta u kojima je izričito naloženo skraćenje predviđenog roka dospijeća obveznica po osnovu materijalne i nematerijalne štete nastale u periodu ratnih djelovanja.6.772 1.58% Republika Srpska .994 KM Obveznice i ostale .996.613 KM Obveznice i ostale dužničke HOV CONT +10%/-10% 30.2023 16.00% 42.2010 38.00 KM 1.00 KM 13.432 38.2023 27.50% 24.00% 38.00% 37.00 KM 1.20% Broj obveznica: Nominalna vrijednost: Preostali dio nominalne vrijednosti: Tržišna kapitalizacija: Tržišni segment: Način trgovanja: Dozvoljeno fluktuiranje u toku dana: Datum listinga: Datum delistiranja: Datum isteka: Prinos do dospijeća: 40.5 posto i s pravom prijevremenog otkupa.00% 38.01% Broj obveznica: Nominalna vrijednost: Preostali dio nominalne vrijednosti: Tržišna kapitalizacija: Tržišni segment: 2 35.600.09 KM -0.199 1.6.

75% 17.6.89 % / 36.21% 2.99 % 40. Trgovanje na Banjalučkoj berzi Oznaka HOV Naziv HOV promjena najbolji najbolji [%] kupovni prodajni Prinos zadnji dan trgovanja BLMI-O-AGrad Banja Luka BNIF-O-AOpština Bijeljina 0.Relativna promjena: Najbolja kupovina/prodaja: Kupovina/prodaja količina: Otvarajuća cijena: Zatvarajuća cijena: Najviša cijena: Najniža cijena: Najviša cijena u toku 52 sedmice: Najniža cijena u toku 52 sedmice: -0.19% Način trgovanja: Dozvoljeno fluktuiranje u toku dana: Datum listinga: Datum delistiranja: Datum isteka: Prinos do dospijeća: dužničke HOV CONT +10%/-10% 23.143 36.99% 36.2010 100.d.2010 12.2024 15.2024 15.00 CERP-O-BCer a. Prnjavor 6.45 100.99% 36.03% 35.000 / 5.45 o prosječna cijena posljednja cijena 2 .89% 26.99% 37.3.6.6.

stara devizna štednja 325.00 o o 0.00 36.00 39.00 37.opšte obaveze 0.00 36.izmirenje ratne štete 2 25.2010 0.2010 91.00 38.10 81.2010 100.99 15.00 136.73% RSDS-O-CRepublika Srpska .57% RSRS-O-CRepublika Srpska .11.00 47.51 100.00 100.49 o RSOD-O-ARepublika Srpska .izmirenje ratne štete 1 25.11.10.00 17.60 10.50 16.83% ISKP-O-AOpština Istočni Stari Grad LKSD-O-AOpština Laktaši 0.86% OSRM-O-AOpština Srbac RSDS-O-ARepublika Srpska .3.00 91.10 36.00 11.2010 100.11.51 85.2010 0.00 100.2010 85.stara devizna štednja 221.00 12.00 ̂ 0.00 39.00 16.2010 80.00 81.00 33.00 14.11.00 38.00 41.00 o 11.2010 ̂0.36 87.38% RSRS-O-DRepublika Srpska .izmirenje ratne štete 4 24.00 34.15% 4.o Banja Luka 0.00 81.obaveze dobavljačima 212.49 100.20 38. Nova Topola GRDS-O-AOpština Gradiška 0.11.d.3.11.stara devizna štednja 124.50 12.11.51 o 18.2010 0.2010 0.2009 91.30 36.2010 0.00 6.31% RSDS-O-BRepublika Srpska .2010 100.16% 23.00 o Zaključak 4 .1.50 16.51 92.11.51 o 0.2010 5.00 OBDI-O-AOpština Brod OKVI-O-AOpština Kotor Varoš OLKI-O-AOpština Lopare 0.00 47.00 41.11.00 37.00 100.00 5.izmirenje ratne štete 3 25.00 8.53% 100.GOVF-O-AFarmland a.22% RSIO-O-ARepublika Srpska .58% RSRS-O-BRepublika Srpska .o.00 47.21% SMFO-O-AOpština Šamac SNPO-O-AMKD Sinergija plus d.00 37.62 o o o o v 23.38% RSRS-O-ARepublika Srpska .03 37.obaveze dobavljačima 116.00 37.11.00 37.22% RSOD-O-BRepublika Srpska .00 85.

Sve u svemu obveznice kod nas tek zaživljavaju i ukoliko se nastavi ovim tempom trgovanje obveznicama će biti jedan od sigurnijih nacina za investiranje. 5 . dobar nacin da se uz malen rizik dođe do zarade. U zadnje vrijeme sve više lokalnih zajednica se odlučuje na emisije municipalnih obveznica kako bi mogle efikasno da rade pojedine investicione projekte.Obveznice. Kod nas u Republici Srpskoj se najviše trguje sa obveznicama stare devizne štednje i ratne materijalne i nematerijalne štete kojima se mogu plaćati neke ne izmirene obaveze pa su iz tog razloga I pogodne za trgovanje.

Finansijska tržišta instrumenti i institucije. NY Institute of Finance. 2. 3. Novinski clanci 2 . veale. 2001.. ˝Stock. 2010. New York. Banja Luka. Zukić J. Internet sajtovi 4. Stuart R.Literatura 1. Futures ˝. Bonds. Visoka škola za primjenjene i pravne nauke ˝PROMETEJ˝. 2nd edition. Options.

New York. Banja Luka. 2nd edition. Zuki J. Stuart R. Visoka kola za primjenjene i pravne nauke PROMETEJ . NY Institute of Finance. Finansijska tr i ta instrumenti i institucije. Bonds.Literatura 1. Stock.. 2. Internet sajtovi 4. 2001. Novinski clanci 25 . 3. 2010. Options. Futures . veale.