JU UNIVERZITET U TUZLI EKONOMSKI FAKULTET DODIPLOMSKI STUDIJ

SEMINARSKI RAD IZ NASTAVNOG PREDMETA MAKROEKONOMIJA Tema: Ravnoteza stednje i investicija ( KLASICNI I KEJNZIJANSKI PRISTUP )

Predmetni professor : Dr. sc. Kadrija Hodžić, red.prof.

Kandidat : Lejla Tursunovic I-2377/09

Tuzla, Decembar, 2010.godina

SADRZAJ: UVOD.......................................................................................................................1 1. STEDNJA I INVESTICIJE..................................................................................4 1.1. Uloga i obim investicija................................................................................4 1.2. Stednja...........................................................................................................6 1.3. Opadanje stednje...........................................................................................7 2. RAVNOTEZA STEDNJE I INVESTICIJA........................................................8 2.1. METOD STEDNJA-INVESTICIJE.............................................................11 2.2. METOD POTROSNJA-INVESTICIJE........................................................12 2.3. PODVOJENOST STEDNJE I INVESTICIJA.............................................12 4. PARADOKS STEDNJE.....................................................................................13 5. OBIM INVESTICIJA U B i H ZA 2009. GODINU...........................................14 5.1. STRANE INVESTICIJE U BANKARSKI SEKTOR..................................15 6. DEPOZITI U B i H U 2009. GODINI................................................................16 ZAKLJUCAK.........................................................................................................19 LITERATURA........................................................................................................20

2

inače.koja u prvi plan ističe problematiku makroekonomskih agregata(prije svega problematiku zaposlenosti).proizilazi potreba za odredjenom velicinom investicija.uticaj na nacionalni dohodak. vrlo aktuelna problematika. John Maynard Keynes udario je temelje savremenoj makroekonomskoj analizi. 3 . U središtu savremene postkejnsijanske makroekonomske analize nacionalnog dohotka nalazi se razmatranje štednje i investicija.sto podrazumijeva izjednacavanje velicine stednje i investicija. Savremena makroekonomska analiza polazi od Keynes-ovih koncepcija: sklonost potrošnji i sklonost štednji. Ova.njihovu ulogu. jer se međusobnim djelovanjem štednje i investicija objašnjava nivo ukupnog nacionalnog dohotka i ukupna zaposlenosti.UVOD U ovom seminarskom radu cemo pokusati pribliziti pojmove stednja i investicije. često se interpretira na različite načine.te prikazati kako se ostvaruje njihova ravnoteza sto je i tema ovog seminarskog rada. Buduci da investicije uticu na rast nacionalnog dohotka.

com/doc/26033146/investicije-ekonomija-1 4 . Za vrijeme velike depresije ( krize ) vladala je masovna nezaposlenost gdje je pad zaposlenosti prouzrokovao drastičan pad fizičkog obima proizvodnje. opsteg porasta cijena. STEDNJA I INVESTICIJE 1.pa da bi zadrzala postojeca proizvodna moc i sposobnost potrebno je stalno vrsiti razmjenu dotrajalih tehnickih sredstava za rad. ___________________________________________ 1.Ona se odnosi na osiguranje novih sredstava za rad kojim se prosiruje materijalna osnova privredjivanja i uvecana proizvodna moc privrede.tj. nedovoljna zaposlenost faktora proizvodnje: sredstava za rad. Jedan od osnovnih problema savremenog kapitalističkog sistema jeste nezaposlenost . inflacija. Na osnovu ovoga mozemo zakljuciti da obim investicija uveliko utice na fluktuacije dohotka i zaposlenosti u privredi svake zemlje.1.zato sto od velicine investicija zavisi da li ce vladati : -stanje masovne nezaposlenosti ili -stanje inflacije. a investiranje mozemo shvatiti kao ispoljavanje tog procesa.tj. predmeta rada i radne snage. Ovaj dio investicione potrosnje kojim se proizvodna moc zadrzava.odnosno cime se obnavlja vrijednost materijalnih faktora proizvodnje nazivaju se obnovne investicije. Stanje nezaposlenosti i depresije javlja se u slučaju opadanja privredne aktivnosti u privredi jedne zemlje. Tokom procesa proizvodnje sredstva za radd se vremenom trose i sve su manje sposobna da proizvode. U zavisnosti od toga koliki je obim investiranje mozemo razlikovati investicije u uzem i sirem smislu.1. prosirujuce investicije.nezaposlenosti.inflacije. ULOGA I OBIM INVESTICIJA Pojam investicija ( lat. Investire ) podrazumijeva proces ulaganja. Prilikom analize ovih problema. Investicije imaju dvostruku ulogu: -Prva se odnosi na zadrzavanje osnovnih privrednih subjekata.Kejns kao najveci problem istice obim investicija.Nakon podmirenja ovih materijalnih troskova i tzv. Kejns smatra da su investicije pokretac razvoja i kicma kapitalistickog poretka. http://www.obnovnih investicija preostala velicina predstavlja ukupno raspoloziva sredstva koja se mogu usmjeriti ili u finalnu potrosnju ili u tzv.depresije.kako za obnavljanje tako i za prosirenje proizvodnje.dok investicije u sirem smislu obuhvataju sva izdvanja iz godisnje proizvodnje za ulaganja. Investicije u uzem smislu se odnose samo na uloganja u prosirenje proizvodnje. Pored nezaposlenosti kao velikog problema u savremenoj privredi imamo jos jedan vazan problem a to je opsti porast cijena. tj.scribd. -Druga uloga investicija se odnosi na uvecanje cjelokupne proizvodne moci osnovnih privrednih subjekata.

Ako su kamate i porezi veci. tj.sto podrazumijeva da ce do investiranja doci samo ako je ocekivana profitabilnost investicija visoka.Prije Kejnsa. tj. što je i dokazalo historijsko iskustvo. u dužem razdoblju. tj. nije u stanju da obezbijedi onaj obim investicija koji bi doveo do stanja pune zaposlenosti bez inflacije. Tradicionalne ekonomije ( klasicari ) su isticali prednost kapitalističke tržišne privrede.povećanje zaposlenosti . Uticaj investicija na dohodak preko zaposlenosti pokreće čitav mehanizam: porast investicija -povećanje tražnje investicionih dobara .. -Velicine troskova investiranja u kojima su najvazniji kamata i porez. automatizam njenog tržišnog mehanizma u kojem se pojedini faktori proizvodnje sami po sebi mobilišu i kombinuju.manje su sanse i poticaji za investiranje. neiskorištenosti kapaciteta. 5 . Ako je stanje privrede povoljno doci ce do vecih investiranja. hroničnu inflaciju. Trzisni sistem u kapitalizmu može dugo da ostane na niskom nivou investicija. Takođe je pokazano da je kapitalistički tržišni sistem.koja se odnose na stanje privrede. deflacije i zastoja u sistemu privređivanja neke zemlje.predstavnici tzv. faktora proizvodnje. -Ocekivanja. Investicije zavise od: -Velicine prihoda.Kejns i kejnsijanci su tvrdili da trziste nema nikakvu samoregulatornu funkciju te da bez pomoci drzave .porast tražnjepotrošnih dobara . sposoban usmjeriti privredu ka previsokim investicijama koje prouzrokuju opšti rast cijena.porast dohotka – povećanje tražnje potrošnih dobara. pri čemu se stvara takva struktura investicija i proizvodnje koja "odgovara potrebama potrošača". Ali buduci da su se takva razmisljanja pokazala neefikasnim tokom velike depresije.i obrnuto.tako da time dolazi do povećavanja nezaposlenosti i depresije.

Privatna štednja predstavlja novčani iznos koji pojedinci imaju na raspolaganju za štednju (koji ima ostaje od dohotka) nakon što plate porez i odvoje sredstva za potrošnju. Kriva sklonosti štednji proizlazi iz krive sklonosti potrošnji. Nacionalnu stednju sacinjavaju privatna stednja i javna stednja. Njeno vertikalno rastojanje od apscise pokazuje obim neto pozitivne stednje-kada je kriva stednje iznad apsice. STEDNJA Na nivou privrede štednja je jednaka dohotku umanjenom za potrošnju . Štednja države ili javna štednja predstavlja novčani iznos koji država ima na raspolaganju za štednju. S=I Nacionalna stednja je podijeljena na: privatnu stednju i javnu ( drzavnu ) stednju.odnosno obim neto negativne stednje-kada je kriva stednje ispod apscise.2.S(Y) Apsolutno i relativno štednja raste sa porastom nivoa dohotka.ono što se ne potroši to se uštedi: S = Y . Kriva štednje predstavlja odstojanje između linije 45 stepeni i krive sklonosti potrošnji. Nacionalna stednja ili stednja nacionalne ekonomije mora biti jednaka investicijama. štednja je funkcija dohotka: S = S (Y) Prema Kejnsu u ekonomiji potraznje stednja je dstimulator rasta. Funkcija štednje komplementarna je funkciji potrošnje.a u ekonomiji ponude pretpostavka rasta su akumulacija i stednja. a koji joj ostaje kada od poreznih prihoda odbije iznos za državnu potrošnj Funkcija stednje Funkcija štednje pokazuje odnos između razine štednje i realnog raspoloživog dohotka. 6 .1. tj. Ona se dobije spajanjem tacaka na apscisi koja predstavlja nacionalni dohodak sa odgovarajucim tackama stednje koja je predstavljena na ordinati. i obrnuto. Na dijagramu mozemo vidjeti da se sklonost potrošnji povećava sa povećanjem dohotka.

3. 3. kad opada rast ekonomije opada i štednja 4.com/faks/clan/predmet.asp?bt=MAKROEKONOMIJA Linija 45 stepeni.ali ponašanje štednje baš i nije. Razvojem ovih trzista razvili su se novi instrumenti davanja zajmova. a ovo znači i usporavanje rasta.medju kojima se spominje inflacija. pokazuje gdje je potrošnja izjednačena sa dohotkom. 7 . Štednja je tada jednaka nuli.. sustav socijalnog i zdravstvenog osiguranja – naime više nije potrebna štednja za crne dane. Naime od 80-ih godina u Americi je stopa štednje pala na 4% sa 6%. spori rast dohodaka. gdje je manja.Dijagram2:Sklonost štednji ŠTEDNJA 100 50 0 -50 NETO DRUŠTVENI PROIZVOD I II III IV V Izvor: http://www21. pa nema potrebe za štednjom. tržišta kapitala. a razlikujemo: NETO POZITIVNA ŠTEDNJA-ako se kriva sklonosti potrošnji nalazi ispod linije 45 stepeni NETO NEGATIVNA ŠTEDNJA-ako se kriva sklonosti potrošnji nalazi lijevo.brinkster.. OPADANJE ŠTEDNJE Poznato nam je da je ponašanje potrošnje vrlo stabilno vezano uz dohodak.iznad linije 45 stepeni. ostali izvori. Samim tim lako možemo uočiti kolika je štednja pojedinih grupa. bolest 2. 1. a gdje veća od dohotka. Neki mogući uzroci opadanja štednje su: 1. NEMA ŠTEDNJE-ako nema rastojanja između krive sklonosti potrošnji i linije 45 stepeni. starost. na ovaj način.

ali investicije i povećana potrošnja ne moraju nužno voditi povećanju dohotka i zaposlenosti.pa konacni uticaj povecanja kamatne stope ima direktan uticaj na stednju.org/wiki/Ekonomija 5.kao najveci problem kapitalistickog sistema. Uocio je da zaposlenost i visina dohotka zavise od nivoa ukupne potraznje ( potraznja za za potrošnim dobrima i potražnja za investicijama). padom zaposlenosti te povećanjem poticaja.2. Centralno mesto u Kejnsovoj teoriji opšte ravnoteže. RAVNOTEZA STEDNJE I INVESTICIJE Kejns je najvecio dio svoje paznje usmjerio na nezaposlenost.Zbog smanjenog dohotka se manje izdvaja za stednju.a ne od kamatne stope. ___________________________________ 4.ali to ne ostavlja dovoljno prostora za investicije. Kada investiciona traznja raste kamatna stopa se povecava te na taj nacin ona povecava i stednju a smanjuje potrosnju.umjesto da stimulise proizvodne.ali on smatra da se prirodna ravnoteža uspostavlja na nivou dohotka koji je nizi od pune zaposlenosti.zato sto visina investicione traznje zavisi od profitne stope.ciji obim odnosno nivo mora biti dovoljan da apsorbira visak ukupne proizvodnje nad potrosnjom.Kejns istice da kamatna stopa nije ta koja podstice stednju nego prvenstveno obim investicija. Pored problema nezaposlenosti kojim se bavio Kejns on je posvetio dosta paznje i inflaciji.wikipedia.pdf 8 .http://bs.ac.http://www. Njegove tvrdnje proizilaze iz toga sto pri punoj zaposlenosti i sklonosti potrosaca u bogatijim drustvima postoji veliki interes za stednju.smanjenje potrosnje i dohotka. Ali Kejns osporava tu tvrdnju. kojih u bogatijim društvima nema ili su vrlo niski – zato se prirodna ravnoteža ostvaruje samo siromašenjem tih društava.me/files/1270100629.klasicari smatrali da se prirodna ravnoteža uspostavlja pri stanju pune zaposlenosti i pune iskorištenosti proizvodnih kapaciteta. pripada investicijama.nego u skladu sa funkcijom potrosnje i funkijom stednjesklonost potrošnji opada. odnosno ostvarivanja pune zaposlenosti i maksimiranja dohotka.jer je uvidio da je inflacija jedan od velikih problema savremene ekonomije.ekonomija.jer smatra da se kamatna stopa ne moze odrediti na ovaj nacin.a promjene u investicijama uticu na nivo stednje. A da bi nivo tih investicija bila na zadovoljavajući. zato sto moramo uzeti u obzir funkcije potrošnje i štednje.Snizavanje dohotka je vece nego snizavanje obima investicija zato sto smanjenje investicija ima direktan uticaj na nezaposlenost.tj.dakle ona dovodi do nepravilne raspodjele bogatstva izmedju raslicitih slojeva drustva.Kejns je zakljucio da stednja ne odrudjuje investicije nego da od traznje za investicijama zavisi nivo ponude. dakle štednju. moraju postojati poticaji za investicije.Ali. Izjednacavanje te stednje je glavni pokazatelj koji ukazuje na uspostavljanje te ravnoteze. Inlacija stimulise razne spekulativne aktivnosti.odnosno drustveni dohodak.ona umjesto da favorizuje stednju i investicija usmjerena je na potrosnju. Dakle. To proizilazi iz cinjenice da pojedinci ne rasporedjuju svoj dohodak samo prema potrosnji i stednji.te da visina kamatne stope nije zavisna od odnosa investicija i stednje. a sklonost štednji sa porastom dohotka raste. Kejnsovi su prethodnici. Prema klasičnoj ekonomskoj teoriji kamatna stopa je odredjena presjekom krive traznje za novcem-investicijama i krivom novcane ponude-stednje.

ako je kamatna stopa manja planirane investicije su vece od stednje. Klasicari su smatrali da trziste ima samoregulatornu funkciju. Agregat traznje zavisi od mnogih faktora medju kojima su najvazniji: -sklonost ka potrosnji -granicna efikasnost kapitala -kamatna stopa.stednja je veca od investicija.a dohodak zbiru potrosnje i investicija.ac. Dakle. odnosno kako povecati investicije. Stednja=investicije=Porast kapitala=rast Prema klasicarima kamatna stopa se prilagodjava na bilo kom trzistu i na taj nacin ona osigurava ravnotezu stednje i investicija. Klasicni ekonomisti fokusiraju svoju analizu na pronalazak savjeta za ekonomsku politiku.stednje i dohotka.Ukoliko je kamatna stopa visoka ponuda novca. Granicna efikasnost kapitala i sklonost ka potrosnji posjeduju tendenciju opadanja dok kamatna stopa ima tendeciju rasta iznadd nivoa koji bi se očekivao na osnovu tražnje za novčanim kapitalom.Polazeci od osnovnih postavki ravnoteze u kojoj su investicije jednake stednji.sposobnosti vracanja u ravnotezu.tj.potrosnje.Dakle.http://www.Mozemo zakljuciti da Kejns polazi od postavke da ekonomska ravnoteza nije kontinuiran proces te da ekonomski sistem mozee postici ravnotezu i u uslovima visoke nezaposlenosti sto se razlikuje od klasicnog pristupa.iz cega proizilazi da je trajna nezaposlenost nemoguca.ekonomija.on smatra da je osnovni pokretac drustvenog rasta i zaposlenosti agregat traznje.kamatna stopa se mora prilagodjavati da bi dovela do ravnoteze stednje i investicija.tj.ravnoteza na robnom trzistu u zatvorenoj privredi se ostvaruje kada je stednja jedanaka investicijama: S=I Ovaj odnos je izveden iz osnovnog makroekonomskog modela raspodjele nacionalnog dohotka: Y=C+I Odnosno: I=Y–C=S ________________________________ 6.i obrnuto.sto znaci da privreda moze proizvoditi output pune zaposlenosti bez mijenjanja cijena i najamnina.sto cini sustinu ove teorije.pdf 9 .me/files/1270100629.Njegova teorija se zasniva na medjuovisnosti investicija.

crnarupa. tj.ravnoteza na robnom trzistu se moze prikazati prema sljedecoj formuli I (I) = Y – C (Y) Na osnovu ove formule mozemo odrediti visinu nacionalnog dohotka pri svakoj kamatnoj stopi ali uz uslov da su investicije jednake stednji.singidunum. dohodak će gravitirati ka ravnotežnoj tački E u kojoj se sijeku kriva štednje i kriva investicija.rs Ovaj grafikon nam pokazuje da ukoliko se autonomne investicije formiraju na nekom od dohotka nezavisnom nivou.rs 10 .Sa druge strane stednja se tretira kao rastuca funkcija nacionalnog dohotka.crnarupa.sa povecanjem kamatne stope opadaju investicije. _______________________ 7.te predstavlja razliku izmedju nacionalnog dohotka i potrosnje: Y = C + I (Y) Buduci da su investicije opadajuca funkcija kamatne stope.ac.www.singidunum. Y F yt I F E S S I Izvor: www. u kojoj je S = I.ac.

METOD STEDNJA-INVESTICIJE Ovaj metod je najznačajniji metod u određivanju ravnotežnog nivoa neto društvenog proizvoda. Uticaj štednje i investicija na obim ND-a i zaposlenost se prikazuje na sljedecem dijagramu: Dijagram 8:Određivanje ravnotežnog nivoa ND-a pomoću metoda štednja-investicije ŠTEDNJA + INVESTICIJE 100 50 0 -50 1 2 3 4 5 NETO DRUŠTVENI PROIZVOD Izvor: http://www21. dr Hamid Alibašić.2. Ovdje se ravnotežni nivo nacionalnog dohotka na drugi način određuje presjekom krive potrošnja plus investicije sa linijom 45º.2.Makroekonomija.asp?bt=MAKROEKONOMIJA Nivo ND-a određen je presjekom krive ukupne društvene štednje i linije investicija 2. __________________________ 8.1.Dr Miomir Jakšić.Hodzic. tj.brinkster. METOD POTROSNJA-INVESTICIJE Osim metoda štednja investicije.com/faks/clan/predmet. Kada je proizvodnja veca od potrosnje povecava se zaliha robe te na osnovu toga preduzeca bi morala otpustati radnike i smanjivati proizvodnju. Ovo predstavlja samo drugačiji oblik prvog metoda. za utvrđivanje ravnotežnog dohotka koristimo i metod potrošnja plus investicije. 11 . realnog nacionalnog dohotka. Rezultat drugog metoda je analogan rezultatu prvog metoda.K.Tuzla 2009 9.

Pod ovim pojmovima se prije svega misli na odnos izmedju stvarne i novcane akumulacije.ali ne iz razloga investiranja. Ravnoteza izmedju stednje i investicija moze biti uspostavljena iznad i ispod nivoa pune zaposlenosti.kada je stednja veca od investicija. _________________________________________ 10.a posljedice ovakvih ravnoteza su: -inflacioni jaz (kada su investicije vece od stednje) . PODVOJENOST STEDNJE I INVESTICIJA Podvojenost stednje i investicija jedan je od vaznih elemenata Kejnsijanske analize.osnosno pretvaraju je u investicije radi uvecanja profita. http://www.3.onda je potrosnja veca od agregatne ponude.Osnovi makroekonomske analize 2. U situaciji povoljnih investicionih prilika kapitalisticka preduzeca svoju stednju namjenjuju daljoj proizvodnji. Buduci da su investicije odredjene brojnim faktorima one predstavljaju najnepredvidljiviji dio agregatne traznje.cime dolazi do gomilanja zaliha preduzeca.com/doc/26033146/investicije-ekonomija-1 12 .i razmislja se o tome da li svaka stednja dovodi do investicija.scribd.pa time agregatna ponuda postaje veca od potrosnje. Stednju ne vrse samo preduzeca nego i mnogi drugi subjekti.domacinstva izdvajaju dohodak za stednju. -Deflacioni jaz.a povecava se i potraznja pa cijene pocinju da rastu.

/24 13 .te da ako drustvo stedi.zato sto porast stednje smanjuje potrosnju.doci ce do manje potrosnje.mnogi ekonomisti osporavaju ovu tvrdnju.. Osnovi makroekonomske analize 13. U dugom roku porast štednje smanjenjem dohotka smanjuje i samu štednju.com 12.dohodak i zaposlenost Paradoks stednje je nacelo ciji je utemeljitelj John M.a koje vodi ka smanjenju kamate na posudjeni novac.. Pored toga.www.Dr Miomir Jakšić.a pad cijena bi podstakao potrosnju. Ukoliko se poveca stednja bez povecanja obima investicija doci ce do paradoksa stednje .org/.iako su ovi pojmovi medjuovisni.http://dalje. Kejns smatra da je stednjnepozeljna u uslovima pune nezaposlenosti.koji polazi od tiga da pokusaj drustva da poveca svoju stednju moze dovesti i do smanjenja novca koji se stvarno stedi.odnosno moze dovesti i do kontraefekta. odnosno za svoje dobro oni stede.pad potrosnje vodi ka povecanju bankovnih sredstava.gomilanja zaliha. PARADOKS STEDNJE Povecanje stednje ne mora nuzno znaciti i povecanje obima investicija.a taj zajam bi povecao vrijednost potencijalnog ulaganja ljudi koji su posudili novac. dr Hamid Alibašić.sto se svodi na smanjenje zaposlenosti i dohotka. Paradoks štednje je za ekonomiju opasna pojava zbog toga sto kada pojedinci nesvjesni utiecaja svog kapitala na opstu ekonomsku sliku postupaju intuitivno. Time bi doslo do povecanja ponude takvih zajmova.4.oni smatraju da bi novac koji je ustedjen mogao posuditi. ___________________________ 11. Keynes.smanjena potraznja bi trebala dovesti do pada cijena.h3s. Dakle.izdavanju zajmova te daljoj potrosnji. Medjutim.dok za vrijeme ekspanzije stednja se obicno pretvara u investicije. Ali sto vise stede to je manja ukupna stednja u ekonomskom sistemu. Paradoks štednje se najcesce desava kada se privreda nalazi u recesiji.oni su vremensi radvojeni.zbog toga sto smatraju da ako ljud stede i na taj nacin se suzdrzavaju od potrosnje.

i ostale projekte koji bi trebali predstavljati osnovu za buduci rast.9 %. U toku 2007 godine bila je znacajna stavka stranih investicija koja je bila dominanta sto znaci da su uspjesno realizovani privatizovani sporazumi.ba/files/godisnji_izvjestaji/2009/GI_2009_bs.4 % sredstava. U sklopu finansijskih racuna najznacajnije su direktne investicije i ostale investicije.infrastrukturu. Dakle analizom ostalih investicija se moze zakljuciti da je najvece smanjenje aktive ostalih investicija rezultat smanjenja aktive komercijalnih banaka u 2009 godini Grafikon: Direktne strane investicije Izvor:http://cbbh.a ostale investicije cine 37. ______________________________ 14.4 % se odnosi na transfere usmjere na javne projekte.pdf Primjetan je manji priliv direktnih stranih investicija 2009 godine. OBIM INVESTICIJA U B i H ZA 2009.godine koji se prenio na 2009 godinu koji pokazuje da je aktiva ostalih investicija idalje u negativnom iskazu.u kojima su ukljucene investicije za zdravstvo. Pored ovih faktora veoma su znacajne investicije koje na kapitlnom i finansijskom racunu predstavljaju 38.http://cbbh. Analizom investicija se moze uociti da je nastavljen trend iz 2008.5.ba/files/godisnji_izvjestaji/2009/GI_2009_bs.ali ipak u manjoj vrijednosti nego prethodne godine.pdf 14 . GODINU Na kapitalnom racunu B i H od ukupnih priliva 52.u odnosu na 2008.

2 % ukupnih tokova direktnih stranih investicija.430. godine.1 miliona KM. godinu smanjio za 50. U narednom grafikonu imamo pregled tokova direktnih stranih investicija u banke.sto u odnosu na prethodnu godinu predstavlja smanjenje za 87. Zadrzane zarade su pozitivne ali predstavljaju samo 3.1 miliona KM.izuzev osiguranja i penzionih fondova. Vrijednost direktnih stranih investicija prema procjenama CBBiH jeste 699.ba/files/godisnji_izvjestaji/2009/GI_2009_bs.1% direktnih stranih investicija u prvih devet mjeseci 2009. Ove dvije djelatnosti predstavljaju 41. Vlasnicki udio je bio znacajan u 2009. U odnosu na 2008.godinu registrovano je smanjenje tokova direktnih stranih investicija u banke i to za 133 %. osim trgovine motornim vozilima i motociklima. Posmatrano po djelatnostima doslo je do znacajnog odliva stranih investicija na djelatnosti: Finansijsko posredovanje.pdf 15 .0 miliona KM.sto predstavlja porast za 109.3 miliona22 KM sto nam govori da se obim direktnih investicija u odnosu na 2008.1 puta vece nego na kraju 2008.jer predstavlja neto odliv direktnih stranih investicija od oko 143.1 %.dakle ucesce vrijednosnih papira je 2.zadrzane zarade i ostali kapital. STRANE INVESTICIJE U BANKARSKI SEKTOR Iznos direktnih stranih investicija u B i H banke je negativan.Ukoliko direktne investicije posmatramo prema BDP-u mozemo vidjeti da one predstavljaju 2. Izvor: http://cbbh.postoje jos neke djelatnosti u kojima je povecan priliv direktnih stranih investicija a to su djelatnosti proisvodnje ostalih proizvoda od nemetalnih minerala i trgovina na malo.ali u odnosu na prethodnu godinu registrovano je smanjenje za 72%. godine 5.pri cemu je ovaj odliv stranih investicija u banke najizrazeniji u pogledu kapitala u vrijednosti od 212.1.6%. godini i to sa oko 45% ucesca u tokove direktnih stranih investicija. Pored ovih. Zakljucujemo da ukupne tokove direktnih stranih ulaganja u banke sacinjavaju vlasnicki udjeli.U ovaj iznos ukljucen je i vrijednost zadrzanih zarada. Investicije u vrijednosne papire su porasle za 1.9 %.9% bruto drustvenog proizvoda sto je najnizi iznos u odnosu na ostale periode iz kojih imaju zabiljezeni podaci.

pdf Pod uticajem negativnog salda prodaje i kupovine KM.s tim sto je u 2009.a koja obuhvata orocene i stedne depozite u stranoj valuti. Sljedeca tabela prikazuje monetarne agregate kao % od BDP-a Izvor: http://cbbh.najveci rast ucesca u BDP-u .u 2009 godini je zabiljezen ubrzani proces monetizacije ekonomije i to zahvaljujuci cinjenici da je BDP u 2009 godini pao za oko 3. Usporavanje tog rasta nastavljeno je i u 2009 godini. Pad ove monetarna baze rezultat je smanjenja gotovine izvan monetarnh vlasti.5 % zabiljezen je kod komponente novacen mase u okviru kvazi novca.za 2.bilo da se odnosi na gotovinu izvan monetarne vlasti ili na gotovinu izvan banaka.2 %. 16 .osim dijela novcane mase koji se odnosi na gotovinu. Usporavanje kapitalnih priliva iz inostrastva i povlacenje depozita iz domacih komercijalnih banaka rezultirali su znatno sporijim rastom novcane mase u odnosu na prethodnu godinu.9 % vise u odnosu na prethodnu godinu.ba/files/godisnji_izvjestaji/2009/GI_2009_bs. Odnos M2 prema BDP-u u 2009 godini iznosio je 54. Dakle.posebno na njen finansijski sektor.9 miliona KM tako da su time ublazili pad konetarnih agregata. godini zabiljezila pad u iznosu od 55. Ali za razliku od prethodne godine kada je bila zaustavljena tendencija velikog rasta monetarnih agregata u odnosu na BDP.godini imao je veliki odraz na ekonomiju Bosne i Hercegovine. U vecini komponenti strukture novcane mase doslo je do blagog povecanja rasta tog odnosa.godini taj rast tekao sporije za 1.6 % u odnosu na prethodnu godinu.monetarna baza je u 2009.dok su depoziti banaka kod monetarne vlasti porasli za 230.2 miliona KM.6.3% sto je za oko 2. GODINI Uticaj finansijske krize u 2008. DEPOZITI U B i H U 2009.

dok treca komponenta novcane masedepoziti po vidjenu u stranoj valuti biljeze pad.2% dok su depoziti po vidjenju u stranoj valuti opali za 70. Ukupni depoziti bankarskog sektora na kraju 2009. Takodje i kod ostalih depozita je zabiljezen rast za 11.5 miliona KM ili 4.4 miliona KM. Depoziti kod banaka-sektorska struktura: Izvor: http://cbbh.3 miliona KM ili 3.8% i ovi depoziti su glavni regeneratori ukupnog rasta depozita.19 milijardi KM.2 miliona KM.Ostali depoziti po vidjenu koji imaju mali udio u monetarnim bazama su pali u iznosu od 1.po godisnjoj stopi od 12. za 2. sto nam govori da je ukupan depozit u odnosu na 2008 godinu porastao za 249.9 miliona KM.ali su pri tome oroceni i stedni depoziti u domacoj valuti porasli za 55.godine su iznosili 12.1%.tj.3%.te oni predstavljaju ne samo rast kvazi novca nego i novcane mase posmatrane u cjelini.pdf 17 . Ovo kretanje kvazi novca vraca povjerenje domace javnosti u bankarski sistem.ba/files/godisnji_izvjestaji/2009/GI_2009_bs. Kod depozita stanovnistva zabiljezen je rast u iznosu od 455.6 miliona KM. Dakle.7%.dvije komponente novcane mase obuhvacene kvazi novcem-oroceni i stedni depoziti u domacoj i stranoj valuti biljeze rast tokom godine. Na orocene i stedne depozite u stranoj valuti otpada najveci procenat kvazi novca 54.1% zabiljezili su oroceni i stedni depoziti u domacoj i stranoj valuti. Rast od 418.7%.odnosno rast po stopi od 8.

u dužem razdoblju. Prema neoklasičarima. Prilikom analize nacionalnog dohotka uzima se u razmatranje stednja i investicije. Oni smatraju da kapitalistički sistem. 18 . takođe. Ali. tj.ZAKLJUCAK Na osnovu ovog seminarskog rada mozemo zakljuciti da savremena makroekonomska analiza polazi od Keynes-ovih koncepcija: sklonost potrošnji i sklonost štednji. Historijsko iskustvo. hroničnu inflaciju. državna intervencija je bezuspješna i nepotrebna. je pokazalo da je kapitalistički tržišni sistem. bez pomoći države. Ravnotezni output je odredjen visinom dohotka pri kojem je stednja jednaka investicijama.zato sto se njihovim djelovanje objasnjava zaposlenost i ukupan nivo nacionalnog dohotka. sposoban usmjeriti privredu ka previsokim investicijama koje prouzrokuju opšti rast cijena. Državna potrošnja će povećati ukupne investicije i povećati kamatnu stopu i na kraju smanjiti (istisnuti) investicije privatnog sektora. Keynes i kejnsijanci ističu potpuno drugačiji stav prema kapitalistickom tržistu privrede. nije u stanju da obezbijedi onaj obim investicija koji bi doveo do stanja pune zaposlenosti bez inflacije.

Makroekonomija.pdf 6. http://cbbh.scribd. http://www.me/files/1270100629. http://bs.ac. Dr Miomir Jakšić.Tuzla 2009 8. http://www. www.wikipedia.scribd.asp?bt=MAKROEKONOMIJA 3.ekonomija.ac.com/doc/26033146/investicije-ekonomija-1 2. Hodzic.LITERATURA 1. dr Hamid Alibašić.brinkster.K. http://www.rs 19 .singidunum. http://www21.org/wiki/Ekonomija 5.com 4.ba/files/godisnji_izvjestaji/2009/GI_2009_bs.pdf 7.com/faks/clan/predmet.crnarupa. Osnovi makroekonomske analize 9.

20 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful