JU UNIVERZITET U TUZLI EKONOMSKI FAKULTET DODIPLOMSKI STUDIJ

SEMINARSKI RAD IZ NASTAVNOG PREDMETA MAKROEKONOMIJA Tema: Ravnoteza stednje i investicija ( KLASICNI I KEJNZIJANSKI PRISTUP )

Predmetni professor : Dr. sc. Kadrija Hodžić, red.prof.

Kandidat : Lejla Tursunovic I-2377/09

Tuzla, Decembar, 2010.godina

SADRZAJ: UVOD.......................................................................................................................1 1. STEDNJA I INVESTICIJE..................................................................................4 1.1. Uloga i obim investicija................................................................................4 1.2. Stednja...........................................................................................................6 1.3. Opadanje stednje...........................................................................................7 2. RAVNOTEZA STEDNJE I INVESTICIJA........................................................8 2.1. METOD STEDNJA-INVESTICIJE.............................................................11 2.2. METOD POTROSNJA-INVESTICIJE........................................................12 2.3. PODVOJENOST STEDNJE I INVESTICIJA.............................................12 4. PARADOKS STEDNJE.....................................................................................13 5. OBIM INVESTICIJA U B i H ZA 2009. GODINU...........................................14 5.1. STRANE INVESTICIJE U BANKARSKI SEKTOR..................................15 6. DEPOZITI U B i H U 2009. GODINI................................................................16 ZAKLJUCAK.........................................................................................................19 LITERATURA........................................................................................................20

2

Buduci da investicije uticu na rast nacionalnog dohotka. jer se međusobnim djelovanjem štednje i investicija objašnjava nivo ukupnog nacionalnog dohotka i ukupna zaposlenosti. John Maynard Keynes udario je temelje savremenoj makroekonomskoj analizi.proizilazi potreba za odredjenom velicinom investicija.te prikazati kako se ostvaruje njihova ravnoteza sto je i tema ovog seminarskog rada.njihovu ulogu.uticaj na nacionalni dohodak.koja u prvi plan ističe problematiku makroekonomskih agregata(prije svega problematiku zaposlenosti).sto podrazumijeva izjednacavanje velicine stednje i investicija. inače. često se interpretira na različite načine.UVOD U ovom seminarskom radu cemo pokusati pribliziti pojmove stednja i investicije. vrlo aktuelna problematika. Ova. Savremena makroekonomska analiza polazi od Keynes-ovih koncepcija: sklonost potrošnji i sklonost štednji. 3 . U središtu savremene postkejnsijanske makroekonomske analize nacionalnog dohotka nalazi se razmatranje štednje i investicija.

predmeta rada i radne snage. Investire ) podrazumijeva proces ulaganja. Ovaj dio investicione potrosnje kojim se proizvodna moc zadrzava. ___________________________________________ 1. a investiranje mozemo shvatiti kao ispoljavanje tog procesa. ULOGA I OBIM INVESTICIJA Pojam investicija ( lat.1.pa da bi zadrzala postojeca proizvodna moc i sposobnost potrebno je stalno vrsiti razmjenu dotrajalih tehnickih sredstava za rad. Tokom procesa proizvodnje sredstva za radd se vremenom trose i sve su manje sposobna da proizvode.zato sto od velicine investicija zavisi da li ce vladati : -stanje masovne nezaposlenosti ili -stanje inflacije. http://www. prosirujuce investicije.com/doc/26033146/investicije-ekonomija-1 4 . U zavisnosti od toga koliki je obim investiranje mozemo razlikovati investicije u uzem i sirem smislu. inflacija.obnovnih investicija preostala velicina predstavlja ukupno raspoloziva sredstva koja se mogu usmjeriti ili u finalnu potrosnju ili u tzv.Nakon podmirenja ovih materijalnih troskova i tzv. tj. STEDNJA I INVESTICIJE 1. opsteg porasta cijena.tj.Ona se odnosi na osiguranje novih sredstava za rad kojim se prosiruje materijalna osnova privredjivanja i uvecana proizvodna moc privrede. Stanje nezaposlenosti i depresije javlja se u slučaju opadanja privredne aktivnosti u privredi jedne zemlje. Pored nezaposlenosti kao velikog problema u savremenoj privredi imamo jos jedan vazan problem a to je opsti porast cijena.nezaposlenosti.dok investicije u sirem smislu obuhvataju sva izdvanja iz godisnje proizvodnje za ulaganja.odnosno cime se obnavlja vrijednost materijalnih faktora proizvodnje nazivaju se obnovne investicije. Investicije imaju dvostruku ulogu: -Prva se odnosi na zadrzavanje osnovnih privrednih subjekata. Na osnovu ovoga mozemo zakljuciti da obim investicija uveliko utice na fluktuacije dohotka i zaposlenosti u privredi svake zemlje. Investicije u uzem smislu se odnose samo na uloganja u prosirenje proizvodnje. Jedan od osnovnih problema savremenog kapitalističkog sistema jeste nezaposlenost . Kejns smatra da su investicije pokretac razvoja i kicma kapitalistickog poretka.inflacije.Kejns kao najveci problem istice obim investicija.tj. Za vrijeme velike depresije ( krize ) vladala je masovna nezaposlenost gdje je pad zaposlenosti prouzrokovao drastičan pad fizičkog obima proizvodnje. -Druga uloga investicija se odnosi na uvecanje cjelokupne proizvodne moci osnovnih privrednih subjekata. Prilikom analize ovih problema.depresije.scribd.kako za obnavljanje tako i za prosirenje proizvodnje. nedovoljna zaposlenost faktora proizvodnje: sredstava za rad.1.

tako da time dolazi do povećavanja nezaposlenosti i depresije. sposoban usmjeriti privredu ka previsokim investicijama koje prouzrokuju opšti rast cijena. tj.porast dohotka – povećanje tražnje potrošnih dobara. pri čemu se stvara takva struktura investicija i proizvodnje koja "odgovara potrebama potrošača".sto podrazumijeva da ce do investiranja doci samo ako je ocekivana profitabilnost investicija visoka. Takođe je pokazano da je kapitalistički tržišni sistem.. što je i dokazalo historijsko iskustvo.manje su sanse i poticaji za investiranje.i obrnuto. -Ocekivanja.predstavnici tzv. neiskorištenosti kapaciteta. Uticaj investicija na dohodak preko zaposlenosti pokreće čitav mehanizam: porast investicija -povećanje tražnje investicionih dobara . Investicije zavise od: -Velicine prihoda.povećanje zaposlenosti . -Velicine troskova investiranja u kojima su najvazniji kamata i porez.porast tražnjepotrošnih dobara . Trzisni sistem u kapitalizmu može dugo da ostane na niskom nivou investicija. Tradicionalne ekonomije ( klasicari ) su isticali prednost kapitalističke tržišne privrede. Ako su kamate i porezi veci.Prije Kejnsa. nije u stanju da obezbijedi onaj obim investicija koji bi doveo do stanja pune zaposlenosti bez inflacije. tj. 5 .Kejns i kejnsijanci su tvrdili da trziste nema nikakvu samoregulatornu funkciju te da bez pomoci drzave . deflacije i zastoja u sistemu privređivanja neke zemlje. automatizam njenog tržišnog mehanizma u kojem se pojedini faktori proizvodnje sami po sebi mobilišu i kombinuju. faktora proizvodnje. hroničnu inflaciju.koja se odnose na stanje privrede. tj. Ali buduci da su se takva razmisljanja pokazala neefikasnim tokom velike depresije. u dužem razdoblju. Ako je stanje privrede povoljno doci ce do vecih investiranja.

Privatna štednja predstavlja novčani iznos koji pojedinci imaju na raspolaganju za štednju (koji ima ostaje od dohotka) nakon što plate porez i odvoje sredstva za potrošnju. Nacionalnu stednju sacinjavaju privatna stednja i javna stednja. Kriva štednje predstavlja odstojanje između linije 45 stepeni i krive sklonosti potrošnji. S=I Nacionalna stednja je podijeljena na: privatnu stednju i javnu ( drzavnu ) stednju. Funkcija štednje komplementarna je funkciji potrošnje. tj.odnosno obim neto negativne stednje-kada je kriva stednje ispod apscise. a koji joj ostaje kada od poreznih prihoda odbije iznos za državnu potrošnj Funkcija stednje Funkcija štednje pokazuje odnos između razine štednje i realnog raspoloživog dohotka.1.a u ekonomiji ponude pretpostavka rasta su akumulacija i stednja. štednja je funkcija dohotka: S = S (Y) Prema Kejnsu u ekonomiji potraznje stednja je dstimulator rasta. Na dijagramu mozemo vidjeti da se sklonost potrošnji povećava sa povećanjem dohotka. Štednja države ili javna štednja predstavlja novčani iznos koji država ima na raspolaganju za štednju. 6 . Ona se dobije spajanjem tacaka na apscisi koja predstavlja nacionalni dohodak sa odgovarajucim tackama stednje koja je predstavljena na ordinati.ono što se ne potroši to se uštedi: S = Y . Nacionalna stednja ili stednja nacionalne ekonomije mora biti jednaka investicijama.S(Y) Apsolutno i relativno štednja raste sa porastom nivoa dohotka. Njeno vertikalno rastojanje od apscise pokazuje obim neto pozitivne stednje-kada je kriva stednje iznad apsice.2. i obrnuto. Kriva sklonosti štednji proizlazi iz krive sklonosti potrošnji. STEDNJA Na nivou privrede štednja je jednaka dohotku umanjenom za potrošnju .

3. na ovaj način.asp?bt=MAKROEKONOMIJA Linija 45 stepeni. 7 . Samim tim lako možemo uočiti kolika je štednja pojedinih grupa.com/faks/clan/predmet.iznad linije 45 stepeni. a razlikujemo: NETO POZITIVNA ŠTEDNJA-ako se kriva sklonosti potrošnji nalazi ispod linije 45 stepeni NETO NEGATIVNA ŠTEDNJA-ako se kriva sklonosti potrošnji nalazi lijevo. Naime od 80-ih godina u Americi je stopa štednje pala na 4% sa 6%. bolest 2. spori rast dohodaka. Neki mogući uzroci opadanja štednje su: 1. 1.3.Dijagram2:Sklonost štednji ŠTEDNJA 100 50 0 -50 NETO DRUŠTVENI PROIZVOD I II III IV V Izvor: http://www21. gdje je manja.brinkster. ostali izvori. NEMA ŠTEDNJE-ako nema rastojanja između krive sklonosti potrošnji i linije 45 stepeni. pa nema potrebe za štednjom. tržišta kapitala.. Razvojem ovih trzista razvili su se novi instrumenti davanja zajmova. kad opada rast ekonomije opada i štednja 4.. sustav socijalnog i zdravstvenog osiguranja – naime više nije potrebna štednja za crne dane. OPADANJE ŠTEDNJE Poznato nam je da je ponašanje potrošnje vrlo stabilno vezano uz dohodak. a gdje veća od dohotka. a ovo znači i usporavanje rasta. pokazuje gdje je potrošnja izjednačena sa dohotkom.medju kojima se spominje inflacija. starost. Štednja je tada jednaka nuli.ali ponašanje štednje baš i nije.

RAVNOTEZA STEDNJE I INVESTICIJE Kejns je najvecio dio svoje paznje usmjerio na nezaposlenost. padom zaposlenosti te povećanjem poticaja.ciji obim odnosno nivo mora biti dovoljan da apsorbira visak ukupne proizvodnje nad potrosnjom. pripada investicijama.ali to ne ostavlja dovoljno prostora za investicije.tj. dakle štednju. A da bi nivo tih investicija bila na zadovoljavajući.Kejns je zakljucio da stednja ne odrudjuje investicije nego da od traznje za investicijama zavisi nivo ponude.ac. a sklonost štednji sa porastom dohotka raste.klasicari smatrali da se prirodna ravnoteža uspostavlja pri stanju pune zaposlenosti i pune iskorištenosti proizvodnih kapaciteta. Pored problema nezaposlenosti kojim se bavio Kejns on je posvetio dosta paznje i inflaciji.pdf 8 .jer je uvidio da je inflacija jedan od velikih problema savremene ekonomije.jer smatra da se kamatna stopa ne moze odrediti na ovaj nacin. Prema klasičnoj ekonomskoj teoriji kamatna stopa je odredjena presjekom krive traznje za novcem-investicijama i krivom novcane ponude-stednje.nego u skladu sa funkcijom potrosnje i funkijom stednjesklonost potrošnji opada.zato sto visina investicione traznje zavisi od profitne stope. Kada investiciona traznja raste kamatna stopa se povecava te na taj nacin ona povecava i stednju a smanjuje potrosnju.odnosno drustveni dohodak. Inlacija stimulise razne spekulativne aktivnosti.smanjenje potrosnje i dohotka. zato sto moramo uzeti u obzir funkcije potrošnje i štednje. To proizilazi iz cinjenice da pojedinci ne rasporedjuju svoj dohodak samo prema potrosnji i stednji.wikipedia.a promjene u investicijama uticu na nivo stednje.http://www.2. Njegove tvrdnje proizilaze iz toga sto pri punoj zaposlenosti i sklonosti potrosaca u bogatijim drustvima postoji veliki interes za stednju.dakle ona dovodi do nepravilne raspodjele bogatstva izmedju raslicitih slojeva drustva. Uocio je da zaposlenost i visina dohotka zavise od nivoa ukupne potraznje ( potraznja za za potrošnim dobrima i potražnja za investicijama).umjesto da stimulise proizvodne.Kejns istice da kamatna stopa nije ta koja podstice stednju nego prvenstveno obim investicija.ali on smatra da se prirodna ravnoteža uspostavlja na nivou dohotka koji je nizi od pune zaposlenosti.Ali.kao najveci problem kapitalistickog sistema.Snizavanje dohotka je vece nego snizavanje obima investicija zato sto smanjenje investicija ima direktan uticaj na nezaposlenost. ali investicije i povećana potrošnja ne moraju nužno voditi povećanju dohotka i zaposlenosti.pa konacni uticaj povecanja kamatne stope ima direktan uticaj na stednju.a ne od kamatne stope. Ali Kejns osporava tu tvrdnju.Zbog smanjenog dohotka se manje izdvaja za stednju. odnosno ostvarivanja pune zaposlenosti i maksimiranja dohotka.me/files/1270100629. Kejnsovi su prethodnici.te da visina kamatne stope nije zavisna od odnosa investicija i stednje.org/wiki/Ekonomija 5. kojih u bogatijim društvima nema ili su vrlo niski – zato se prirodna ravnoteža ostvaruje samo siromašenjem tih društava.http://bs. ___________________________________ 4. Izjednacavanje te stednje je glavni pokazatelj koji ukazuje na uspostavljanje te ravnoteze. Centralno mesto u Kejnsovoj teoriji opšte ravnoteže. moraju postojati poticaji za investicije. Dakle.ekonomija.ona umjesto da favorizuje stednju i investicija usmjerena je na potrosnju.

ravnoteza na robnom trzistu u zatvorenoj privredi se ostvaruje kada je stednja jedanaka investicijama: S=I Ovaj odnos je izveden iz osnovnog makroekonomskog modela raspodjele nacionalnog dohotka: Y=C+I Odnosno: I=Y–C=S ________________________________ 6.stednje i dohotka.tj.ekonomija. Agregat traznje zavisi od mnogih faktora medju kojima su najvazniji: -sklonost ka potrosnji -granicna efikasnost kapitala -kamatna stopa.Mozemo zakljuciti da Kejns polazi od postavke da ekonomska ravnoteza nije kontinuiran proces te da ekonomski sistem mozee postici ravnotezu i u uslovima visoke nezaposlenosti sto se razlikuje od klasicnog pristupa.Ukoliko je kamatna stopa visoka ponuda novca.ako je kamatna stopa manja planirane investicije su vece od stednje.tj.iz cega proizilazi da je trajna nezaposlenost nemoguca.stednja je veca od investicija. Klasicni ekonomisti fokusiraju svoju analizu na pronalazak savjeta za ekonomsku politiku.a dohodak zbiru potrosnje i investicija.pdf 9 . odnosno kako povecati investicije.me/files/1270100629.i obrnuto. Klasicari su smatrali da trziste ima samoregulatornu funkciju.kamatna stopa se mora prilagodjavati da bi dovela do ravnoteze stednje i investicija. Dakle.sposobnosti vracanja u ravnotezu.ac.Njegova teorija se zasniva na medjuovisnosti investicija.Dakle.Polazeci od osnovnih postavki ravnoteze u kojoj su investicije jednake stednji.on smatra da je osnovni pokretac drustvenog rasta i zaposlenosti agregat traznje. Granicna efikasnost kapitala i sklonost ka potrosnji posjeduju tendenciju opadanja dok kamatna stopa ima tendeciju rasta iznadd nivoa koji bi se očekivao na osnovu tražnje za novčanim kapitalom.sto cini sustinu ove teorije. Stednja=investicije=Porast kapitala=rast Prema klasicarima kamatna stopa se prilagodjava na bilo kom trzistu i na taj nacin ona osigurava ravnotezu stednje i investicija.potrosnje.sto znaci da privreda moze proizvoditi output pune zaposlenosti bez mijenjanja cijena i najamnina.http://www.

ravnoteza na robnom trzistu se moze prikazati prema sljedecoj formuli I (I) = Y – C (Y) Na osnovu ove formule mozemo odrediti visinu nacionalnog dohotka pri svakoj kamatnoj stopi ali uz uslov da su investicije jednake stednji.rs Ovaj grafikon nam pokazuje da ukoliko se autonomne investicije formiraju na nekom od dohotka nezavisnom nivou.crnarupa.Sa druge strane stednja se tretira kao rastuca funkcija nacionalnog dohotka.sa povecanjem kamatne stope opadaju investicije. _______________________ 7.te predstavlja razliku izmedju nacionalnog dohotka i potrosnje: Y = C + I (Y) Buduci da su investicije opadajuca funkcija kamatne stope.rs 10 . dohodak će gravitirati ka ravnotežnoj tački E u kojoj se sijeku kriva štednje i kriva investicija.crnarupa. Y F yt I F E S S I Izvor: www.ac.www.singidunum.singidunum.ac. tj. u kojoj je S = I.

Ovdje se ravnotežni nivo nacionalnog dohotka na drugi način određuje presjekom krive potrošnja plus investicije sa linijom 45º.brinkster. __________________________ 8.K. tj.Makroekonomija. Ovo predstavlja samo drugačiji oblik prvog metoda. 11 . Uticaj štednje i investicija na obim ND-a i zaposlenost se prikazuje na sljedecem dijagramu: Dijagram 8:Određivanje ravnotežnog nivoa ND-a pomoću metoda štednja-investicije ŠTEDNJA + INVESTICIJE 100 50 0 -50 1 2 3 4 5 NETO DRUŠTVENI PROIZVOD Izvor: http://www21. dr Hamid Alibašić.asp?bt=MAKROEKONOMIJA Nivo ND-a određen je presjekom krive ukupne društvene štednje i linije investicija 2. za utvrđivanje ravnotežnog dohotka koristimo i metod potrošnja plus investicije. Kada je proizvodnja veca od potrosnje povecava se zaliha robe te na osnovu toga preduzeca bi morala otpustati radnike i smanjivati proizvodnju. METOD STEDNJA-INVESTICIJE Ovaj metod je najznačajniji metod u određivanju ravnotežnog nivoa neto društvenog proizvoda.Dr Miomir Jakšić.Hodzic. Rezultat drugog metoda je analogan rezultatu prvog metoda.Tuzla 2009 9.com/faks/clan/predmet. METOD POTROSNJA-INVESTICIJE Osim metoda štednja investicije.1.2.2. realnog nacionalnog dohotka.

onda je potrosnja veca od agregatne ponude. http://www.Osnovi makroekonomske analize 2. _________________________________________ 10. Buduci da su investicije odredjene brojnim faktorima one predstavljaju najnepredvidljiviji dio agregatne traznje.ali ne iz razloga investiranja. U situaciji povoljnih investicionih prilika kapitalisticka preduzeca svoju stednju namjenjuju daljoj proizvodnji.domacinstva izdvajaju dohodak za stednju.cime dolazi do gomilanja zaliha preduzeca. Pod ovim pojmovima se prije svega misli na odnos izmedju stvarne i novcane akumulacije.kada je stednja veca od investicija.com/doc/26033146/investicije-ekonomija-1 12 . Stednju ne vrse samo preduzeca nego i mnogi drugi subjekti.pa time agregatna ponuda postaje veca od potrosnje.3. PODVOJENOST STEDNJE I INVESTICIJA Podvojenost stednje i investicija jedan je od vaznih elemenata Kejnsijanske analize.a povecava se i potraznja pa cijene pocinju da rastu.osnosno pretvaraju je u investicije radi uvecanja profita. Ravnoteza izmedju stednje i investicija moze biti uspostavljena iznad i ispod nivoa pune zaposlenosti.i razmislja se o tome da li svaka stednja dovodi do investicija. -Deflacioni jaz.scribd.a posljedice ovakvih ravnoteza su: -inflacioni jaz (kada su investicije vece od stednje) .

org/. Time bi doslo do povecanja ponude takvih zajmova..zato sto porast stednje smanjuje potrosnju.oni smatraju da bi novac koji je ustedjen mogao posuditi. dr Hamid Alibašić.www.a koje vodi ka smanjenju kamate na posudjeni novac.pad potrosnje vodi ka povecanju bankovnih sredstava.iako su ovi pojmovi medjuovisni. Kejns smatra da je stednjnepozeljna u uslovima pune nezaposlenosti.koji polazi od tiga da pokusaj drustva da poveca svoju stednju moze dovesti i do smanjenja novca koji se stvarno stedi./24 13 .a taj zajam bi povecao vrijednost potencijalnog ulaganja ljudi koji su posudili novac..dohodak i zaposlenost Paradoks stednje je nacelo ciji je utemeljitelj John M. Paradoks štednje je za ekonomiju opasna pojava zbog toga sto kada pojedinci nesvjesni utiecaja svog kapitala na opstu ekonomsku sliku postupaju intuitivno. Pored toga.Dr Miomir Jakšić. U dugom roku porast štednje smanjenjem dohotka smanjuje i samu štednju.sto se svodi na smanjenje zaposlenosti i dohotka. Keynes. PARADOKS STEDNJE Povecanje stednje ne mora nuzno znaciti i povecanje obima investicija.izdavanju zajmova te daljoj potrosnji.mnogi ekonomisti osporavaju ovu tvrdnju.a pad cijena bi podstakao potrosnju.gomilanja zaliha. Ali sto vise stede to je manja ukupna stednja u ekonomskom sistemu.http://dalje.doci ce do manje potrosnje. Osnovi makroekonomske analize 13. Paradoks štednje se najcesce desava kada se privreda nalazi u recesiji. Medjutim. odnosno za svoje dobro oni stede.4.com 12.dok za vrijeme ekspanzije stednja se obicno pretvara u investicije. ___________________________ 11.te da ako drustvo stedi.h3s.smanjena potraznja bi trebala dovesti do pada cijena.zbog toga sto smatraju da ako ljud stede i na taj nacin se suzdrzavaju od potrosnje. Dakle.oni su vremensi radvojeni.odnosno moze dovesti i do kontraefekta. Ukoliko se poveca stednja bez povecanja obima investicija doci ce do paradoksa stednje .

GODINU Na kapitalnom racunu B i H od ukupnih priliva 52.infrastrukturu.5.a ostale investicije cine 37. Pored ovih faktora veoma su znacajne investicije koje na kapitlnom i finansijskom racunu predstavljaju 38. U toku 2007 godine bila je znacajna stavka stranih investicija koja je bila dominanta sto znaci da su uspjesno realizovani privatizovani sporazumi. Dakle analizom ostalih investicija se moze zakljuciti da je najvece smanjenje aktive ostalih investicija rezultat smanjenja aktive komercijalnih banaka u 2009 godini Grafikon: Direktne strane investicije Izvor:http://cbbh.ali ipak u manjoj vrijednosti nego prethodne godine.u kojima su ukljucene investicije za zdravstvo.pdf Primjetan je manji priliv direktnih stranih investicija 2009 godine.i ostale projekte koji bi trebali predstavljati osnovu za buduci rast. OBIM INVESTICIJA U B i H ZA 2009.http://cbbh.ba/files/godisnji_izvjestaji/2009/GI_2009_bs.u odnosu na 2008.4 % sredstava.4 % se odnosi na transfere usmjere na javne projekte.pdf 14 . U sklopu finansijskih racuna najznacajnije su direktne investicije i ostale investicije. ______________________________ 14. Analizom investicija se moze uociti da je nastavljen trend iz 2008.godine koji se prenio na 2009 godinu koji pokazuje da je aktiva ostalih investicija idalje u negativnom iskazu.ba/files/godisnji_izvjestaji/2009/GI_2009_bs.9 %.

godinu registrovano je smanjenje tokova direktnih stranih investicija u banke i to za 133 %. godinu smanjio za 50. Vrijednost direktnih stranih investicija prema procjenama CBBiH jeste 699.2 % ukupnih tokova direktnih stranih investicija. Pored ovih. osim trgovine motornim vozilima i motociklima. godine.Ukoliko direktne investicije posmatramo prema BDP-u mozemo vidjeti da one predstavljaju 2.430.zadrzane zarade i ostali kapital.postoje jos neke djelatnosti u kojima je povecan priliv direktnih stranih investicija a to su djelatnosti proisvodnje ostalih proizvoda od nemetalnih minerala i trgovina na malo.ali u odnosu na prethodnu godinu registrovano je smanjenje za 72%. Zadrzane zarade su pozitivne ali predstavljaju samo 3.1% direktnih stranih investicija u prvih devet mjeseci 2009.9% bruto drustvenog proizvoda sto je najnizi iznos u odnosu na ostale periode iz kojih imaju zabiljezeni podaci.0 miliona KM. Investicije u vrijednosne papire su porasle za 1. U narednom grafikonu imamo pregled tokova direktnih stranih investicija u banke.6%.ba/files/godisnji_izvjestaji/2009/GI_2009_bs.1 puta vece nego na kraju 2008.sto predstavlja porast za 109.1. Vlasnicki udio je bio znacajan u 2009.dakle ucesce vrijednosnih papira je 2. Posmatrano po djelatnostima doslo je do znacajnog odliva stranih investicija na djelatnosti: Finansijsko posredovanje.1 miliona KM. Izvor: http://cbbh.U ovaj iznos ukljucen je i vrijednost zadrzanih zarada.3 miliona22 KM sto nam govori da se obim direktnih investicija u odnosu na 2008. STRANE INVESTICIJE U BANKARSKI SEKTOR Iznos direktnih stranih investicija u B i H banke je negativan.izuzev osiguranja i penzionih fondova.pdf 15 . godini i to sa oko 45% ucesca u tokove direktnih stranih investicija. godine 5.1 miliona KM. Ove dvije djelatnosti predstavljaju 41. Zakljucujemo da ukupne tokove direktnih stranih ulaganja u banke sacinjavaju vlasnicki udjeli.sto u odnosu na prethodnu godinu predstavlja smanjenje za 87.9 %. U odnosu na 2008.1 %.pri cemu je ovaj odliv stranih investicija u banke najizrazeniji u pogledu kapitala u vrijednosti od 212.jer predstavlja neto odliv direktnih stranih investicija od oko 143.

Usporavanje kapitalnih priliva iz inostrastva i povlacenje depozita iz domacih komercijalnih banaka rezultirali su znatno sporijim rastom novcane mase u odnosu na prethodnu godinu. godini zabiljezila pad u iznosu od 55.najveci rast ucesca u BDP-u .3% sto je za oko 2. Pad ove monetarna baze rezultat je smanjenja gotovine izvan monetarnh vlasti.2 %.2 miliona KM.osim dijela novcane mase koji se odnosi na gotovinu.bilo da se odnosi na gotovinu izvan monetarne vlasti ili na gotovinu izvan banaka.godini imao je veliki odraz na ekonomiju Bosne i Hercegovine.9 % vise u odnosu na prethodnu godinu.godini taj rast tekao sporije za 1.6.6 % u odnosu na prethodnu godinu.monetarna baza je u 2009. GODINI Uticaj finansijske krize u 2008. Usporavanje tog rasta nastavljeno je i u 2009 godini. Ali za razliku od prethodne godine kada je bila zaustavljena tendencija velikog rasta monetarnih agregata u odnosu na BDP.a koja obuhvata orocene i stedne depozite u stranoj valuti.pdf Pod uticajem negativnog salda prodaje i kupovine KM.s tim sto je u 2009. U vecini komponenti strukture novcane mase doslo je do blagog povecanja rasta tog odnosa. Dakle. Sljedeca tabela prikazuje monetarne agregate kao % od BDP-a Izvor: http://cbbh.za 2.u 2009 godini je zabiljezen ubrzani proces monetizacije ekonomije i to zahvaljujuci cinjenici da je BDP u 2009 godini pao za oko 3. DEPOZITI U B i H U 2009.9 miliona KM tako da su time ublazili pad konetarnih agregata. 16 .posebno na njen finansijski sektor.5 % zabiljezen je kod komponente novacen mase u okviru kvazi novca.dok su depoziti banaka kod monetarne vlasti porasli za 230.ba/files/godisnji_izvjestaji/2009/GI_2009_bs. Odnos M2 prema BDP-u u 2009 godini iznosio je 54.

3%.9 miliona KM. Depoziti kod banaka-sektorska struktura: Izvor: http://cbbh. sto nam govori da je ukupan depozit u odnosu na 2008 godinu porastao za 249.pdf 17 .19 milijardi KM. Ovo kretanje kvazi novca vraca povjerenje domace javnosti u bankarski sistem.te oni predstavljaju ne samo rast kvazi novca nego i novcane mase posmatrane u cjelini.2% dok su depoziti po vidjenju u stranoj valuti opali za 70.1%.po godisnjoj stopi od 12. Na orocene i stedne depozite u stranoj valuti otpada najveci procenat kvazi novca 54.ali su pri tome oroceni i stedni depoziti u domacoj valuti porasli za 55.7%.6 miliona KM.Ostali depoziti po vidjenu koji imaju mali udio u monetarnim bazama su pali u iznosu od 1.3 miliona KM ili 3. za 2. Rast od 418.4 miliona KM. Dakle.8% i ovi depoziti su glavni regeneratori ukupnog rasta depozita.7%.ba/files/godisnji_izvjestaji/2009/GI_2009_bs. Takodje i kod ostalih depozita je zabiljezen rast za 11. Ukupni depoziti bankarskog sektora na kraju 2009.1% zabiljezili su oroceni i stedni depoziti u domacoj i stranoj valuti.godine su iznosili 12.5 miliona KM ili 4.dok treca komponenta novcane masedepoziti po vidjenu u stranoj valuti biljeze pad. Kod depozita stanovnistva zabiljezen je rast u iznosu od 455.odnosno rast po stopi od 8.2 miliona KM.dvije komponente novcane mase obuhvacene kvazi novcem-oroceni i stedni depoziti u domacoj i stranoj valuti biljeze rast tokom godine.tj.

sposoban usmjeriti privredu ka previsokim investicijama koje prouzrokuju opšti rast cijena. Historijsko iskustvo. bez pomoći države. Keynes i kejnsijanci ističu potpuno drugačiji stav prema kapitalistickom tržistu privrede.zato sto se njihovim djelovanje objasnjava zaposlenost i ukupan nivo nacionalnog dohotka. takođe. državna intervencija je bezuspješna i nepotrebna. je pokazalo da je kapitalistički tržišni sistem. Oni smatraju da kapitalistički sistem. Državna potrošnja će povećati ukupne investicije i povećati kamatnu stopu i na kraju smanjiti (istisnuti) investicije privatnog sektora. 18 . Prema neoklasičarima. nije u stanju da obezbijedi onaj obim investicija koji bi doveo do stanja pune zaposlenosti bez inflacije. tj. Ravnotezni output je odredjen visinom dohotka pri kojem je stednja jednaka investicijama. Prilikom analize nacionalnog dohotka uzima se u razmatranje stednja i investicije.ZAKLJUCAK Na osnovu ovog seminarskog rada mozemo zakljuciti da savremena makroekonomska analiza polazi od Keynes-ovih koncepcija: sklonost potrošnji i sklonost štednji. Ali. u dužem razdoblju. hroničnu inflaciju.

Osnovi makroekonomske analize 9.wikipedia.singidunum. http://cbbh.pdf 7.scribd. http://www.me/files/1270100629.com 4.com/faks/clan/predmet. www.scribd. http://www.com/doc/26033146/investicije-ekonomija-1 2.rs 19 .asp?bt=MAKROEKONOMIJA 3.ac.K.pdf 6. dr Hamid Alibašić. http://www.org/wiki/Ekonomija 5.ac. Hodzic.Tuzla 2009 8.brinkster.Makroekonomija.ekonomija. Dr Miomir Jakšić.ba/files/godisnji_izvjestaji/2009/GI_2009_bs. http://www21.crnarupa. http://bs.LITERATURA 1.

20 .