UNIVERZITET U SARAJEVU Prirodno ± matemati ki fakultet Odsjek za geografiju Turizam i za tita ivotne sredine, II godina

Seminarski rad iz nastavnog predmeta: Demogeografija

Nacionalna i jezi ka struktura Evrope

MENTORI: Dr. Safet Nurkovi , redovni profesor Mr. Alma Pobri , vi i asistent

STUDENT: Vahidin enderovi

Sarajevo, april 2010.

SADR AJ

Predgovor ................................................................................................................ 3 Uvod ........................................................................................................................ 4 1. Historijski razvoj etni ko ± populacijskih zajednica ............................... 5 1.1. Jezik kao element grupisanja naroda ..................................................... 7

2. Nacionalna i jezi ka struktura Evrope ..................................................... 10 2.1. Indoevropska porodica naroda ......................................................... 13 Germanska grupa naroda ........................................................... Romanska grupa naroda ............................................................ Slavenska grupa naroda ............................................................ Keltska grupa naroda ................................................................. Balti ka grupa naroda ................................................................ Gr ka grupa naroda ................................................................... Indoarijska grupa naroda ........................................................... Albanska grupa naroda .............................................................. Jermenska grupa naroda ........................................................... 15 16 17 19 19 20 20 20 20

2.1.1. 2.1.2. 2.1.3. 2.1.4. 2.1.5. 2.1.6. 2.1.7. 2.1.8. 2.1.9. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5.

Uralska porodica naroda ................................................................. 21 Altajska porodica naroda ................................................................. 22 Afroazijska (Semitsko ± hamitska) porodica naroda ........................ 22 Porodica Baska ................................................................................ 23

Zaklju ak ................................................................................................................. 24 Literatura i izvori ..................................................................................................... 25

2

3 . smjera Turizam i za tita ivotne sredine. U seminarskom radu kori tene su metode analize i sinteze. socijalno ± geografske discipline. te kartografska. kori tene su i ostale metode relevantne za izradu ovog seminarskog rada. koja se odnosi na strukture stanovni tva. grafi ka i statisti ka metoda.PREDGOVOR Tema seminarskog rada je ÄNacionalna i jezi ka struktura Evrope³. Pored osnovnih. Teme seminarskih radova su iz oblasti nastavnog predmeta Demogeografija kao jednog od predmeta u etvrtom semestru na Odsjeku za geografiju. Demogeografije. Tema seminarskog rada vezana je za dio.

Uralsku. 4 . Altajsku. Oni se svrstavaju u pet porodica naroda: Indoevropsku. detaljnije su poja njene i navedene grupe naroda iz navedenih pet porodica naroda koje ve stolje ima obitavaju na tlu Evrope. i ine njenu nacionalnu u jezi ku strukturu te doprinose arolikosti demogeografske slike na pomenutom kontinentu. etni kih prava kao neotu ivih gra anskih prava. uglavnom izdvaja 71 narod koji tu stolje ima ive. Afroazijsku (semitsko ± hamitsku) i porodicu Baska. y y y y y U narednim stranicama seminarskog rada. Narodi su se razvili u pro losti na odre enom teritoriju koji smatraju svojim ari tem. Nacionalni preporod evropskih naroda i formiranje modernih evropskih nacija je vezan za gra anske politi ke revolucije i za ostvarivanje ljudskih prava. posebne kulturne crte i ba tinu i svijest o svojoj pripadnosti odre enoj rasnoj i etni koj skupini. prete no prema jezi kim osobinama. Svaki narod u pravilu osim jedinstvenog teritorija ima i svoj jezik.UVOD Nacionalna i jezi ka struktura dobar su pokazetelj razlika i razli itosti u svijetu. U savremenoj nacionalnoj strukturi Evrope se. uklju uju i i prava naroda tj.

(1. To je najpoznatije autohtono afri ko pleme koje ivi na planinama Kilimand aro. Narodi su se razvili u pro losti na odre enom teritoriju koji smatraju svojim ari tem. kulturnoj i vjerskoj teritorijalnoj jedinstvenoj populacijskoj masi. kao to je poznato. u Africi i Ju noj Americi. ive nomadskim na inom ivota i grade svoje kolibe od blata i gnojiva. Meru i Lenkai. Plemena su ujedinjavala ljude koji su sebe smatrali potomcima zajedni kog pretka i bili svjesni svojega krvnog srodstva. kulturnog. Njezini lanovi imali su zajedni ka prezimena i opstojali su u povezanom prostoru. Te razlike proizilaze iz etni ko ± historijskih obilje ja stanovni tva i iz procesa koji su pro imali to stanovni tvo prostorno i vremenski. 131) 5 .1. 131) Historijski najranije etni ko ± populacijske zajednice. imala je svoj jezik ili dijalekt. Ali u mnogim krajevima ekumene.newhorizontour. 131) U daljnjem procesu dolazi do sjedinjavanja vi e plemena na temelju prostornog. plemenska se struktura o uvala do danas. (1. jezi koj. bila su plemena. Svaki narod u pravilu osim jedinstvenog teritorija ima i svoj jezik. (6) Proces pojave narodnosti istovjetan je s pojavom i razvojem svijesti o pripadanju odre enoj ve oj. jezi kog i privrednog integriteta u jedan narod. posebne kulturne crte i ba tinu i svijest o svojoj pripadnosti odre enoj rasnoj i etni koj skupini. gdje je plemensko ime nametnuto cijeloj zajednici i dr avi. Afri ko pleme Maasai Primjer: Maasai pleme je do dana njih dana sa uvalo plemensku strukturu. (1. (1.com/travel/Maasai) Narodi su nastali ujedinjavanjem lokalnih plemena pod jednu vrhovnu vlast. Historijski razvoj etni ko ± populacijskih zajednica Nacionalni i jezi ki sastav svojevrstan su pokazatelj arolikosti svijeta. 131) Slika 1. od kojih bi obi no najja a skupina nametnula ostalima svoje ime. kasnije vi e njih. To se dogodilo na primjer sa Poljacima. Zajednica jednog plemena. (5) (www.

nadplemensku. etni kih prava (kao neotu ivih gra anskih prava). kao to su: suverene nacionalne dr ave razvijene na osnovu standardizovanog nacionalnog jezika i kulture. obaranjem feudalnog dru tva i njegovih dr avica i sjedinjavanjem njihovih teritorija u jedinstven dr avno ± ekonomski organizam. prema tome. Nacije su etni ko ± politi ke pojave prostorno i vremenski povezane s pojavom industrijske revolucije i kapitalisti kog dru tva tj. (3) Nakon toga javlja se nacija kao vi i i slo eniji oblik narodnosti. To je pro eto i klasnim sukobima i razli itim interesima unutar iste nacije. uklju uju i i prava naroda tj. stvaraju zajedni ku dr avnu.Narod je skupina ve eg broja plemena. javljaju se istovremeno narodi s visoko razvijenim dru tvom i materijalnom proizvodnjom i sa visoko razvijenom nacionalnim svije u i narodi sa zaostalim dru tvenim uvjetima s ranim oblicima nacionalne svijesti. koja se vremenom stapaju u iru etni ku skupinu. Dva ili vi e naroda mogu se sjediniti u jednu naciju. (1. (1. 131) Nacije su savremene etni ke zajednice koje nastaju u okvirima modernih institucija gra anskog dru tva. vjeru. Problem je. slo en i treba ga ista i jer pridonosi potpunijem razumijevanju op e populacijske i socijalnogeografske problematike. 131) U mnogonacionalnim dr avama kapitalisti kog ure enja nacionalni se interesi zao travaju i sukobljavaju zbog svojevrsnog pritiska ve e nad manjim nacijama i narodima. koja u du em periodu zajedni kog ivota na istoj teritoriji. (3) Jak utjecaj na formiranje i odgoj nacije proizilazi iz ja anja i organizovanosti dr ave ili odgovaraju ih upravno ± politi kih teritorijalnih autonomija u mnogonacionalnim dr avama. obi aje. 133) Kao rezultat neravnomjernog socijalno ± ekonomskog razvoja raznih zemalja svijeta. (3) 6 . Uz to se stvara i jedinstven knji evni jezik uz ljestvicu odgovaraju ih dijalekata korjenski jedinstvenih. 134) Nacionalni preporod evropskih naroda i formiranje modernih evropskih nacija je vezan za gra anske politi ke revolucije i za ostvarivanje ljudskih prava. moral i umjetnost. organizaciju i oblikuju zajedni ku narodnu kulturu koja obuhvata jezik. (1. (1.

(1. Finci u Skandinaviji i dr. 134) Proces formiranja jezi kih porodica tijesno je povezan sa irenjem ovje anstva na Zemlji. jer nijedan kriterij ne mo e sasvim obuhvatiti svo stanovni tvo ekumene. Turci u Maloj Aziji. Tako se panjolski jezik pro irio na itavu Latinsku Ameriku (osim u Brazilu gdje preovladava portugalski). sjedinjuju ili pribli uju mnoge etni ki razli ite narode. engleski i francuski jezik. (6) Koncept jezi kih porodica se zasniva na pretpostavci da se jezici tokom vremena dijele na dijalekte. (1.1. Takve su malajske oaze na Madagaskaru. jezik nasle uje osobine iz vi e jezika. Oni koji ne pripadaju nijednoj porodici (ili oni ija srodnost nije pouzdano utvr ena) nazivaju se izolovani jezici. kod jezika se esto doga a mije anje nesrodnih jezika iji govornici dolaze u kontakt. Naj e i su kriteriji historijsko ± etnografski. 134) Jezi ka porodica je grupa jezika koji potje u od zajedni kog pretka zvanog protojezik te jezi ke porodice. 134) Sli no vrijedi i za ostale jezike evropskih kolonijalisti kih sila. Jezi ki je jedan od najva nijih jer pokazuje genetsko srodstvo i olak ava grupisanje glavnih etni kih skupina. Jezik kao element grupisanja naroda Ra una se da danas ivi na Zemlji oko dvije hiljade narode. (1. (1. posebno u krajevima stare kolonizacije. 134) Velike su se promjene dogodile u tom pogledu u proteklih desetak stolje a. (6) 7 . Iznimka su neke etni ko ± jezi ke oaze koje upu uju na njihovu autohtonost ili alohtonost. Za razliku od biolo kih vrsta. jezi ki i neki drugi. Ve ina svjetskih jezika se uvr tava u jezi ke porodice. Ju nu Afriku i druga podru ja na kojima su u 19. od sasvim nedefinisanih i malobrojnih etni kih skupina do vi emilionskih naroda i velikih nacija. Tako danas panjolski. Australiju. engleski na Angloameriku. U slu aju kreolskih jezika. Ma ari u Panoniji. od kojih nastaju novi jezici. (1.1. stolje a prostirao britanski imperij. Od toga je oko dvjesta velikih naroda koji imaju po vi e od milion lanova. stolje u i dijelu 20. kulturno ± ekonomski. i drugih mije anih jezika. posebno nakon otkri a Novog svijeta potkraj 15 stolje a. 134) Definisanje i grupiranje naroda prili no je te ko. Novi Zeland. Sve su te oaze geografski udaljene od svoje prvobitne etni ko ± geografske jezgre. Takvi narodi obuhvataju 95% stanovni tva svijeta. Obi no su jezi no sli ne skupine i geografski bliske.

bu manskih.orangecoat. grupa slavenskih jezika mo e da se posmatra kao posebna jezi ka porodica. uralsko ± altajskih. hotentotskih. eskimsko ± aleutskih i drugih jezika. australonezijskih. (6) Glavnu jezi ku strukturu stanovni tva svijeta ine velike porodice: indoevropskih. nilotskih. dravidskih. Recimo. Jezi ke porodice se esto predstavljaju grafi ki u obliku stabla i grana. pa otuda potje e ovaj naziv. ili kao grana indo-evropskih jezika. 135) Karta 1. Jezi ke porodice starog Starog svijeta i Australije (http://www. kinesko ± tibetskih. khmerskih. malajsko ± polinezijskih. Mogu e je grane posmatrati i kao nove jezi ke porodice.ro a ke grane.Jezi ke porodice se dijele u manje jezi ko .jpg) 8 . mundskih. kavkaskih. bantu. (1. semitsko ± hamitskih. gvinejskih.com/files/yeti/img/language-map-old-world.

U arapskom pismu zove se Urdu i to je slu beni jezik Pakistana. Pakistan) 96 Telugu (Indija) 75 Korejski (Koreja.Danas se u svijetu postoje tzv. U narednoj tabeli prikazani su jezici koji imaju preko 40 miliona govornika u svijetu. U devangari pismu zove se Hindu i to je slu beni jezik Indije. ri Lanka) 73 Mara i (Indija) 72 Kantoneski (Kina) 71 Vijetnamski 68 Vu (Kina) 66 Javanski 64 Turski 62 Tagalog (Filipini) 55 Tai 52 Min (Kina) 51 Svahili (Isto na Afrika) 50 Ukrajinski 47 Kanada (Indija) 45 Poljski 42 Gujarati (Indija. Pakistan) 454 panski 396 Ruski 268 Arapski 229 Bengali (Banglade . veliki jezici odnosno jezici kojeg govore milioni stanovnika svijeta. Pakistan) 41 *Hindu i Urdu su isti jezici. Indija) 201 Portugalski 185 Malajsko . Jezici sa preko 40 miliona govornika u svijetu Jezik Govornici u mil.indone anski 166 Francuski 126 Japanski 125 Njema ki 118 Urdu* (Pakistan. Kina. Japan) 74 Tamilski (Indija. Mandarinski (Kina) 983 Engleski 501 Hindu (Indija. Tabela 1. Indija) 106 Pand abi (Indija. Human Geography (1997) 9 . Najve i broj govornika zasigurno imaju indo ± evropski jezici.

prete no prema jezi kim osobinama.2. narode cijelog svijeta nau nici svrstavaju u 28 porodica): (2. Oni se svrstavaju u pet porodica naroda (ina e. Nacionalna i jezi ka struktura Evrope U Evropi se. 10) y y y y y Indoevropsku Uralsku Altajsku Afroazijsku (semitsko ± hamitsku) porodicu Baska 10 . uglavnom izdvaja 71 narod koji tu stolje ima ive.

11 .

12 .

(6) Dvije hiljade godina p. Ta na lokacija indoevropskih predaka u stru nim krugovima jo je pod debatom.Indoevropljanima koji su se slu ili proto indoeuropskim jezikom. polovinu ovje anstva i naseljavaju najve i dio Evrope. pripada upravo indoevropskoj ± najmnogoljudnijoj porodici naroda na Zemlji iji pripadnici ine gotovo. Indoevropska porodica naroda Indoevropljani . 10) 13 . tj.1. Amerike i Australije.3 % svih naroda ovog kontinenta.e. i ije se porijeklo tra i u hipoteti kim Proto . njih 55 odnosno 87.2.n. koje su prema britanskom povjesni aru Robertu Gravesu izazvale klimatske promjene. veliki dio Azije i mali dio Afrike. doga aju se velike migracije irom svijeta. da su obitavali u podru ju Kirgistana i Uzbekistana. Spominje se me u ostalima.Ime narodima koji se slu e jezicima indoevropske jezi ke porodice. (2. (6) Najve i broj naroda u Evropi.

balti ka. 10) Karta 2. Nekim od indoevropskih jezika govore Jevreji. Indoevropska porodica naroda na tlu Evrope (http://www. To su germanska. slavenska. od kojih Evropu stolje ima nastanjuju narodi iz 9 grupa. romanska. Londona i drugih evropskih metropola. keltska. a nastanjuju uglavnom gradska podru ja poput Pariza. pripadnici indoevropske porodice se dijele na 11 grupa naroda. albanska i jermenska grupa naroda. (2.gif) 14 .plumsite.S obzirom na tako veliki prostor koji naseljavaju. indoarijska.com/lingo/images/map_indoeuropean. gr ka.

a nastanjuju dr avu po njima nazvanu).2.gif) 15 . (2.jednoj od minijaturnih dr ava Evrope). a na jug do Majne. Alza ani i Lorenci (naseljeni u Alzasu i Loreni u Francuskoj). na zapad do rijeke Rajne.1. kotla ani ( ive u po njima nazvanoj provinciji UK). spu taju i se ak i do Dunava i Karpata. 10) Karta 3. Germano ± vicarci ( ive prete no u sjevernoj i sredi njoj vicarskoj). (6) Od 18 germanskih naroda u Evropi njema kim jezikom (ili jednim od njegovih dijalekata kao prvim ili maternjim jezikom govore Nijemci (samonaziv Deutsch. 10) (http://wiki. a ive u Gibraltaru). Alsterci (nastanjuju Alster ili Sjevernu Irsku tj.com/uploads/Languages/MapGermanicEurope. kao i Lihten tajnci ( ive u Lihten tajnu . Norve koj.1.verbix. jednu od provincija UK) i Gibraltarci (koji govore i panski jezik. Danska. jezi ki i plemenski srodnu grupu indoevropskih naroda. vedskoj. kao i Farerci koji ive na istoimenim otocima). 10) Ostalih devet germanskih naroda govore svojim pojedina nim jezikom a ive u Luksemburgu. Danskoj (Danci. (2. sjevernoj polovini Belgije (Flamanci). (2. Rasprostranjenje germanske grupe naroda Engleskim jezikom (ili jednim od njegovih dijalekata) govore Englezi ( ive u istoimenoj provinciji UK). Germanska grupa naroda Germani obuhvataju veliku. lezvig-Hol tajn i Sjevernonjema ka nizina (izme u rijeke Vezera i Odre). Austrijanci ( ive u Austriji i ju nom Tirolu u Italiji). Islandu. Iz tog podru ja su se mnogobrojna plemena ve u prahistorijsko vrijeme postupno irila na istok do rijeke Visle. ija je pradomovina bila ju na vedska. Nizozemskoj (Holan ani i Frizi).

Italo ± vicarci ( ive u kantonu Ti ino na jugu vicarske) i Sanmarinci (nastanjuju San Marino). Romanska grupa naroda Romanska grupa naroda je skupni naziv narodima indoevropske etno-lingvisti ke porodice nastanjenih (uz neke iznimke) u zapadnoj i jugozapadnoj Evropi. kao i Korzikanci kojima je prvi ili maternji jezik i jedan djialekt italijanskog jezika. na otoku Korzika.gif) 16 . Valonci ( ive u ju noj polovini Belgije). iz kojega su potekli i razvili se jezici savremenih romanskih naroda. Rasprostranjenje romanske grupe naroda (http://wiki. Romanski narodi vuku porijeklo od romaniziranih domoroda kih naroda to su bili nastanjeni na nekada njem podru ju Rimskog carstva.2. Franko ± vicarci ( ive u zapadnom dijelu vicarske).2. (2.com/uploads/Languages/MapRomanceLanguages. (6) Od 17 romanskih naroda u Evropi francuskim jezikom (ili jednim od njegovih dijalekata) govore Francuzi (nastanjuju najve i dio Francuske). a ive u Francuskoj tj. (2. te preuzeli latinski jezik.1. 10) Italijanskim jezikom (ili jednim od njegovih dijalekata) govore Italijani (nastanjuju najve i dio dr ave po njima tako nazvane).verbix. 11) Karta 4. Monegaski (nastanjuju Kne evinu Monako).

(2. e ka. koji ive u paniji u Kataloniji i na Balearskim otocima zajedno sa pancima. nastanjeni od alpskog podru ja ju no od Drave na jug do Gr ke i od jadranske obale na istoku do obala Crnog mora ju no od Dunava. Ubrajaju se sljede i narodi: Slovenci. (6) 17 . Isto noslavenske kulture i jezici su me usobno vrlo sli ni. samonaziv Galegos. Srbi. 11) 2.3. Ima ih oko 62 miliona i to su najvi e Poljaci. 11) est romanskih naroda govori est svojih pojedina nih jezika a ive u Italiji (Sardinski nastanjuju otok Sardiniju). nego opisuje etni ko porijeklo. Crnogorci. Makedonci i Bugari.Katalonski jezik je maternji jezik Katalonaca (samonaziv Katalans. a i u malom dijelu Francuske koji se sjevernije Änastavlja³ na Kataloniji) i Andoraca ( ive u istoimenoj pirinejskoj dr avici). zapadni i ju ni Slaveni. Svi dana nji isto noslavenski narodi potje u od staroruske etnije Kijevske Rusi. Slova ka i Njema ka. Rusine (Rutene) i Ukrajince (Rusini se naj e e svrstavaju u podgupu Ukrajinaca). Govore slavenske jezike i uglavnom nastanjuju istok kontinenta. U Rumuniji (Rumuni). esi i Slovaci. (6) Ju ni Slaveni su ogranak slavenske grane Indoevropljana. Isto ni Slaveni su zbirni naziv za Ruse. ali rasprostranjeni su i u Aziji sve do Tihog okeana. Hrvati. Slavenska grupa naroda Slaveni su najbrojnija etni ka i lingvisti ka skupina naroda u Evropi. kao i Galisijci. Pojam "Slaven" je op iran i ne podrazumijeva pripadnost niti religiji niti naciji. (6) Slavenska grupa naroda se dijeli na tri podgrupe: isto ni. koji ive u Galisiji a govore galjego jezik). u paniji ( panci. Bjeloruse. ali uklju uju i podru ja sjeverno od Save u Panonskoj niziji u Vojvodini. Aromuni ili Cincari govore jedan dijalekt rumunskoh jezika i uglavnom ive u dijelovima isto ne Srbije. (6) Zapadni Slaveni su jedna od tri grana slavenskih naroda indoevropske jezi ke porodice nastanjeni u sredi njoj Evropi na podru jima dr ava Poljska.1. (2. U Portugalu (Portugalci). a Retoromani ive u dijelovima sjeverne Italije (Friuli i Ladini) i jugoisti ne vicarske (Roman i u kantonu Graubinden. Bo njaci.

Evropu nastanjuje 14 slavenskih naroda. govore hrvatskim jezikom). Slovaci ( ive u Slova koj i govore istoimenim jezikom). esi (samonaziv e i. 12) Karta 5. prostor u i oko gradova Kotbus i Baucen ili Budi in). ive u e koj i govore e kim jezikom). govore bosanskim jezikom). Hrvati (uglavnom ive u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini. Lu i ani (samonaziv Serbski Lud i Sorbi. (2. Bjelorusiji. Ukrajinci ( ive u Ukrajini i govore istoimenim jezikom).org/Slavic_languages. Bugari ( ive u Bugarskoj i govore istoimenim jezikom).png) 18 . Rusi ( ive u evropskom dijelu ZND-a. Ukrajini i Moldaviji. Bo njaci (uglavnom ive u Bosni i Hercegovini.wikimedia. Rusini ( ive u Ukrajini i Slova koj.png/651px-Slavic_languages. ukrajinskim jezikom). Srbi (uglavnom ive u Srbiji i Bosni i Hercegovini. govore srpskim jezikom). govore istoimenim jezikom). Crnogorci ( ive u Crnoj Gori i govore crnogorskim jezikom). Slovenci (nastanjuju Sloveniju i govore istoimenim jezikom). maternji jezik je gornjolu i ki ± srodan e kom i donjolu i ki ± srodan poljskom. a za ovaj narod postoje i nazivi Lu i ki Srbi i Vendi. Latviji. Poljaci ( ive u Poljskoj i govore istoimenim jezikom). Rasprostranjenje slavenske grupe naroda (http://upload. Bjelorusi ( ive u Bjelorusiji i govore bjeloruskim jezikom). nastanjuju jug isto nog dijela Njema ke tj.

Belgije. Kelti ine posebnu granu indoevropske ± lingvisti ke porodice. (6) Karta 6. Balti ka grupa naroda Karta 7. 13) 2. (6) (http://www. u Velikoj Britaniji (Valijci ili Vel ani u istoimenoj provinciji i Gaeli u dijelovima kotske i na Hebridskim otocima) kao i u Francuskoj (Bretonci na poluotoku Bretanja).com/w/images/2/20/Baltic_languages.2. a ti narodi ive u u Irskoj (Irci). Ovo podru je danas pripada dr avama Poljskoj (sjeveroistok). Keltska grupa naroda Kelti skupni naziv za plemena i narode koji su ivjeli na sada njim podru jima Velike Britanije. valijski (ili vel ki). Balti ke narode danas zastupaju tek dva pre ivjela naroda.Irske. oba dr avotvorna. to su: Litvanci (Lietuviai. kako sebe nazivaju) i Letonci ili Latvijci koji sebe zovu Latvie i.1. Francuske i vicarske. Keltska grupa naroda Prvi ili maternji jezik kod etiri keltska naroda je irski (ili gejlik). (2.5.biocrawler. Letoniji i Litvi.png) 19 . Rusiji. Jezi ki. gaelski i bretonski.1.4. Balti ka grupa naroda Balti ki narodi su skupina indoevropskih naroda nastanjenih uz isto nu obalu Balti kog mora i njegovog zale a na podru jima sve od donjeg toka Visle na jugu pa do Ri kog zaljeva na sjeveru.

7. 13) Albanski jezik je lan indoevropske porodice jezika. Indoarijska grupa naroda Iz Indoarijske grupe naroda u Evropi ive Romi (i to u manjim prostorima u nekoliko evropskih dr ava) i Indo ± Pakistanci ( ive npr. ive u nekoliko manjih prostora na sjeveru i u sredi njem dijelu Gr ke kao i u dijelu jugozapadne Bugarske. a Karaka ani. Krete i oto ja i oto i i u Egejskom moru. ive u Albaniji.1. Albanska grupa naroda Albanci ine istoimenu grupu naroda (samonaziv kiptar. (2. govore albanskim jezikom). koji imaju jedan specifi an govor novogr kog jezika. u zapadnoj Makedoniji i u dijelovima ju ne Italije. onda su jedini ivi narod koji jezi no jo pripada Tra ko ± ilirskoj grani Indoevropljana. 2. kojoj pripadaju osim kopnenog dijela. u Londonu).2.6. (2. zapadnoj Makedoniji i sjevernoj Albaniji. (6) 20 . susjednoj Gr koj. Rasprostranjen je na Kosovu. te u Turskoj i Italiji. Gr ka grupa naroda Novogr kim jezikom govore Grci koji nastanjuju istoimenu dr avu.8 miliona ljudi. 12) Grci su jedini narod iz helenske grane Indoevropljana nastanjen na podru ju dana nje Gr ke. drugi narod iz gr ke grupe. Albanska grupa naroda Karta 8. na Kosovu. Toskijski govori oko 3 miliona ljudi u ju noj Albaniji.1.8. i danas mu nije srodan nijedan drugi ivi jezik na svijetu. Peloponeza. govori 2. Ukoliko su Albanci stvarno ilirskog porijekla.1. (6) 2. (6) Gegijskim dijalektom.

na sjeveru Finske . te Ma ari na jugu. vedske i Norve ke).2.8 milions pripadnika. u Evropi ive: Karta 9.1. U Evropi ive uglavnom u nekim dijelovima Francuske. Ma ari (govore ma arski i ive u Ma arskoj i u dijelu Rumunije tj. esto svrstavane u Uralsko ± Altajsku nadporodicu. 13) (http://www. govore finski i nastanjuju istoimenu dr avu). (2.9. Ime porodice dolazi po gorju Ural.png) Najbrojniji narodi iz fino ± ugarske grupe naroda su Ma ari sa 14.2. Migracije su zapo ele prije oko 1500 godina u smjeru Evrope gdje su im najzapadniji pripadnici Finci i Estonci u podru ju Finskog zaljeva. u Transilvaniji). a najvi e ih ima u Parizu. Naime. Uralska porodica naroda Uralski narodi je naziv za narode koji se slu e jezicima Uralske jezikne porodice. (6) 21 .mapsorama. (2.com/maps/europe. (6) Iz uralske porodice naroda na tlu Evrope se izdvaja fino ± ugarska grupa naroda. Finci sa 5.7 miliona pripadnika te Estonci sa oko milion pripadnika. koji govore saamskim jezikom i ive u Laponiji tj. Govorna podru ja Fino ± ugarske grupe naroda - - - Finci (Fini ili Soumalaiset ili Suomi. 13) 2. Estonci (govore estonski i ive u istoimenoj dr avi) i Saami (Lapi ili Lopi ili Lopari. a mogu e porijeklo ovih naroda je sa njegove sibirske strane. Jermenska grupa naroda Jermeni (samonaziv Hai) govore jermenskim jezikom i ive u dr avi Jermeniji.

Afroazijska (semitsko ± hamitska) porodica naroda U Evropi ive i dva pripadnika semitske grupe afroazijske porodice naroda. (2. Rasprostranjenje Tatara u Evropi (http://t2.png) 2.gstatic. Predstavnici ove grupe naroda su: Turci koji govore turskim jezikom a nastanjuju evropski dio istoimene dr ave Tatari (samonaziv Tatar) govre tatarskim jezikom a ive u manjem prostoru na jugoistoku Rumunije i sjeveroistoku Bugarske. a uglavnom ive u parizu i jo nekim francuskim gradovima. To su: Malte ani koji govore istoimenim jezikom u istoimenoj dr avi Malti . Arapi koji govore pojedine dijalekte arapskog jezika.2. 13) Karta 10.com/Dobrogea-cadrilater.4.3.jednoj od minijaturnih dr ava u Evropi. 13) - 22 . (2. Altajska porodica naroda Iz altajske porodice naroda na tlu Evrope izdvaja se turska grupa naroda.

Govorno podru je porodice Baska (http://. baskijski) i ± Ädun³ .com/2006/11/basque_country. Porijeklo Baska je tajanstveno. Antropolozi i nau nici drugih profila dr e ih po fizi koj konstituciji jedinstvenima u svijetu. Najve i baskijski grad je Bilbao (na jeziku Baska: Bilbo). Rije je nastala od Äeuskara³ (jezik Baska. Ima jo primjera me u narodima svijeta da samo jedan narod ini zasebnu porodicu ± npr. niko ne zna odakle su im preci. Osnova baskijskog identiteta je jezik nazvan euskara.5.onaj koji /govori jezik/ basque'.wordpress. (2. (6) 23 . Baski govore jezikom euskara a prete no nastanjuju zapadni dio Pirineja tj. u singularu Euskaldun. To je jedini ne ± indoeuropski jezik u Zapadnoj Evropi. Japanci. to jest 'basque . a porijeklo jezika nije do kraja obja njeno.2. (6) Baski sami sebe zovu Euskaldunak. Koreanci itd.jpg) Oko 2 miliona stanovnika ivi u paniji u autonomnoj pokrajini Baskiji. a oko 100 000 predstavnika u Francuskoj. 13) Karta 11. na teritoriju panije i Francuske. Porodica Baska Baski (samonaziv Euskaldunak) ine zasebnu porodicu naroda.govornik'.

3 % svih naroda ovog kontinenta. polovinu ovje anstva i naseljavaju najve i dio Evrope. pored indoevropske. altajska.ZAKLJU AK Nacionalna i jezi ka struktura Evrope svojevrstan je pokazatelj arolikosti ovog kontinenta. veliki dio Azije i mali dio Afrike. albanski jezik je lan indoevropske porodice jezika. onda su jedini ivi narod koji jezi no jo pripada Tra ko ± ilirskoj grani Indoevropljana. Porodicu Baska. Najve i broj naroda u Evropi. narode cijelog svijeta nau nici svrstavaju u 28 porodica). koji nastanjuju zapadne dijelove Pirineja. afroazijska odnosno semitsko ± hamitska porodica naroda te porodica Baska. uglavnom izdvaja 71 narod koji tu stolje ima ive. U Evropi se. tj. iji pripadnici ine gotovo. Oni se svrstavaju u pet porodica naroda (ina e. Evropa predstavlja i specifikum u definisanju i grupisanju naroda svijeta. Ovaj kontinent naseljavaju autohtone porodice i grupe naroda i jezika koje nigdje drugdje ne ive. na tlu Evrope izdvajaju se i uralska. pripada upravo indoevropskoj ± najmnogoljudnijoj porodici naroda na Zemlji Australije. prete no prema jezi kim osobinama. 24 . i danas mu nije srodan nijedan drugi ivi jezik na svijetu. Ukoliko su Albanci stvarno ilirskog porijekla. Naime. antropolozi i nau nici drugih profila dr e po fizi koj konstituciji jedinstvenima u svijetu. Amerike i Od ostalih porodica naroda. njih 55 odnosno 87.

Geografsko dru tvo FBiH.porodice. br.com/tribe-maasai 6. 5. 76. 1990.org/jezi ke. M. Fellman. Sarajevo.hr. Ibrakovi .newhorizontour.naroda 25 .: Nacionalna i jezi ka struktura stanovni tva Evrope (bez ZND). D . 2000/2001.wikipedia.: Demogeografija stanovni tva svijeta. 4. 2. kolska knjiga.: Dru tvena struktura i organizirano ljudsko djelovanje. Sarajevo 2008. www. Friganovi . 1999. www. PMF. Zagreb ehaji J. Geografski list.LITERATURA I IZVORI 1. Getis: Human Geography ± Landscapes of Human Activities. 3.