UNIVERZITET U SARAJEVU Prirodno ± matemati ki fakultet Odsjek za geografiju Turizam i za tita ivotne sredine, II godina

Seminarski rad iz nastavnog predmeta: Demogeografija

Nacionalna i jezi ka struktura Evrope

MENTORI: Dr. Safet Nurkovi , redovni profesor Mr. Alma Pobri , vi i asistent

STUDENT: Vahidin enderovi

Sarajevo, april 2010.

SADR AJ

Predgovor ................................................................................................................ 3 Uvod ........................................................................................................................ 4 1. Historijski razvoj etni ko ± populacijskih zajednica ............................... 5 1.1. Jezik kao element grupisanja naroda ..................................................... 7

2. Nacionalna i jezi ka struktura Evrope ..................................................... 10 2.1. Indoevropska porodica naroda ......................................................... 13 Germanska grupa naroda ........................................................... Romanska grupa naroda ............................................................ Slavenska grupa naroda ............................................................ Keltska grupa naroda ................................................................. Balti ka grupa naroda ................................................................ Gr ka grupa naroda ................................................................... Indoarijska grupa naroda ........................................................... Albanska grupa naroda .............................................................. Jermenska grupa naroda ........................................................... 15 16 17 19 19 20 20 20 20

2.1.1. 2.1.2. 2.1.3. 2.1.4. 2.1.5. 2.1.6. 2.1.7. 2.1.8. 2.1.9. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5.

Uralska porodica naroda ................................................................. 21 Altajska porodica naroda ................................................................. 22 Afroazijska (Semitsko ± hamitska) porodica naroda ........................ 22 Porodica Baska ................................................................................ 23

Zaklju ak ................................................................................................................. 24 Literatura i izvori ..................................................................................................... 25

2

kori tene su i ostale metode relevantne za izradu ovog seminarskog rada. te kartografska.PREDGOVOR Tema seminarskog rada je ÄNacionalna i jezi ka struktura Evrope³. grafi ka i statisti ka metoda. socijalno ± geografske discipline. smjera Turizam i za tita ivotne sredine. 3 . Pored osnovnih. U seminarskom radu kori tene su metode analize i sinteze. Demogeografije. Teme seminarskih radova su iz oblasti nastavnog predmeta Demogeografija kao jednog od predmeta u etvrtom semestru na Odsjeku za geografiju. koja se odnosi na strukture stanovni tva. Tema seminarskog rada vezana je za dio.

y y y y y U narednim stranicama seminarskog rada. etni kih prava kao neotu ivih gra anskih prava. Narodi su se razvili u pro losti na odre enom teritoriju koji smatraju svojim ari tem. posebne kulturne crte i ba tinu i svijest o svojoj pripadnosti odre enoj rasnoj i etni koj skupini. Afroazijsku (semitsko ± hamitsku) i porodicu Baska. uklju uju i i prava naroda tj.UVOD Nacionalna i jezi ka struktura dobar su pokazetelj razlika i razli itosti u svijetu. i ine njenu nacionalnu u jezi ku strukturu te doprinose arolikosti demogeografske slike na pomenutom kontinentu. Nacionalni preporod evropskih naroda i formiranje modernih evropskih nacija je vezan za gra anske politi ke revolucije i za ostvarivanje ljudskih prava. detaljnije su poja njene i navedene grupe naroda iz navedenih pet porodica naroda koje ve stolje ima obitavaju na tlu Evrope. prete no prema jezi kim osobinama. 4 . uglavnom izdvaja 71 narod koji tu stolje ima ive. Svaki narod u pravilu osim jedinstvenog teritorija ima i svoj jezik. Uralsku. Altajsku. U savremenoj nacionalnoj strukturi Evrope se. Oni se svrstavaju u pet porodica naroda: Indoevropsku.

Meru i Lenkai. (1. 131) Historijski najranije etni ko ± populacijske zajednice. Zajednica jednog plemena. (1. Afri ko pleme Maasai Primjer: Maasai pleme je do dana njih dana sa uvalo plemensku strukturu. 131) Slika 1. (5) (www. kao to je poznato. To se dogodilo na primjer sa Poljacima. (6) Proces pojave narodnosti istovjetan je s pojavom i razvojem svijesti o pripadanju odre enoj ve oj. Njezini lanovi imali su zajedni ka prezimena i opstojali su u povezanom prostoru. (1. 131) 5 . kulturnog. Narodi su se razvili u pro losti na odre enom teritoriju koji smatraju svojim ari tem.com/travel/Maasai) Narodi su nastali ujedinjavanjem lokalnih plemena pod jednu vrhovnu vlast. od kojih bi obi no najja a skupina nametnula ostalima svoje ime. bila su plemena. jezi kog i privrednog integriteta u jedan narod.newhorizontour. imala je svoj jezik ili dijalekt. Plemena su ujedinjavala ljude koji su sebe smatrali potomcima zajedni kog pretka i bili svjesni svojega krvnog srodstva. To je najpoznatije autohtono afri ko pleme koje ivi na planinama Kilimand aro. Te razlike proizilaze iz etni ko ± historijskih obilje ja stanovni tva i iz procesa koji su pro imali to stanovni tvo prostorno i vremenski. Historijski razvoj etni ko ± populacijskih zajednica Nacionalni i jezi ki sastav svojevrstan su pokazatelj arolikosti svijeta. ive nomadskim na inom ivota i grade svoje kolibe od blata i gnojiva. posebne kulturne crte i ba tinu i svijest o svojoj pripadnosti odre enoj rasnoj i etni koj skupini.1. Svaki narod u pravilu osim jedinstvenog teritorija ima i svoj jezik. plemenska se struktura o uvala do danas. jezi koj. gdje je plemensko ime nametnuto cijeloj zajednici i dr avi. 131) U daljnjem procesu dolazi do sjedinjavanja vi e plemena na temelju prostornog. (1. u Africi i Ju noj Americi. kulturnoj i vjerskoj teritorijalnoj jedinstvenoj populacijskoj masi. Ali u mnogim krajevima ekumene. kasnije vi e njih.

javljaju se istovremeno narodi s visoko razvijenim dru tvom i materijalnom proizvodnjom i sa visoko razvijenom nacionalnim svije u i narodi sa zaostalim dru tvenim uvjetima s ranim oblicima nacionalne svijesti. 133) Kao rezultat neravnomjernog socijalno ± ekonomskog razvoja raznih zemalja svijeta. nadplemensku.Narod je skupina ve eg broja plemena. Nacije su etni ko ± politi ke pojave prostorno i vremenski povezane s pojavom industrijske revolucije i kapitalisti kog dru tva tj. To je pro eto i klasnim sukobima i razli itim interesima unutar iste nacije. kao to su: suverene nacionalne dr ave razvijene na osnovu standardizovanog nacionalnog jezika i kulture. etni kih prava (kao neotu ivih gra anskih prava). stvaraju zajedni ku dr avnu. obaranjem feudalnog dru tva i njegovih dr avica i sjedinjavanjem njihovih teritorija u jedinstven dr avno ± ekonomski organizam. 131) U mnogonacionalnim dr avama kapitalisti kog ure enja nacionalni se interesi zao travaju i sukobljavaju zbog svojevrsnog pritiska ve e nad manjim nacijama i narodima. (1. obi aje. (1. 134) Nacionalni preporod evropskih naroda i formiranje modernih evropskih nacija je vezan za gra anske politi ke revolucije i za ostvarivanje ljudskih prava. moral i umjetnost. koja se vremenom stapaju u iru etni ku skupinu. uklju uju i i prava naroda tj. prema tome. (3) Jak utjecaj na formiranje i odgoj nacije proizilazi iz ja anja i organizovanosti dr ave ili odgovaraju ih upravno ± politi kih teritorijalnih autonomija u mnogonacionalnim dr avama. organizaciju i oblikuju zajedni ku narodnu kulturu koja obuhvata jezik. 131) Nacije su savremene etni ke zajednice koje nastaju u okvirima modernih institucija gra anskog dru tva. (3) Nakon toga javlja se nacija kao vi i i slo eniji oblik narodnosti. Uz to se stvara i jedinstven knji evni jezik uz ljestvicu odgovaraju ih dijalekata korjenski jedinstvenih. (1. Problem je. (1. slo en i treba ga ista i jer pridonosi potpunijem razumijevanju op e populacijske i socijalnogeografske problematike. Dva ili vi e naroda mogu se sjediniti u jednu naciju. koja u du em periodu zajedni kog ivota na istoj teritoriji. vjeru. (3) 6 .

od kojih nastaju novi jezici. jezi ki i neki drugi. engleski na Angloameriku. kulturno ± ekonomski. sjedinjuju ili pribli uju mnoge etni ki razli ite narode. (6) 7 . (1. engleski i francuski jezik. 134) Jezi ka porodica je grupa jezika koji potje u od zajedni kog pretka zvanog protojezik te jezi ke porodice. jezik nasle uje osobine iz vi e jezika. 134) Velike su se promjene dogodile u tom pogledu u proteklih desetak stolje a. (1. Sve su te oaze geografski udaljene od svoje prvobitne etni ko ± geografske jezgre. Obi no su jezi no sli ne skupine i geografski bliske. posebno nakon otkri a Novog svijeta potkraj 15 stolje a. (6) Koncept jezi kih porodica se zasniva na pretpostavci da se jezici tokom vremena dijele na dijalekte. jer nijedan kriterij ne mo e sasvim obuhvatiti svo stanovni tvo ekumene. Iznimka su neke etni ko ± jezi ke oaze koje upu uju na njihovu autohtonost ili alohtonost. Takvi narodi obuhvataju 95% stanovni tva svijeta. Ve ina svjetskih jezika se uvr tava u jezi ke porodice. i drugih mije anih jezika. Naj e i su kriteriji historijsko ± etnografski. Ma ari u Panoniji. Australiju. Turci u Maloj Aziji. Jezik kao element grupisanja naroda Ra una se da danas ivi na Zemlji oko dvije hiljade narode. 134) Sli no vrijedi i za ostale jezike evropskih kolonijalisti kih sila. Tako se panjolski jezik pro irio na itavu Latinsku Ameriku (osim u Brazilu gdje preovladava portugalski). U slu aju kreolskih jezika. stolje u i dijelu 20. Finci u Skandinaviji i dr. 134) Definisanje i grupiranje naroda prili no je te ko. posebno u krajevima stare kolonizacije. Jezi ki je jedan od najva nijih jer pokazuje genetsko srodstvo i olak ava grupisanje glavnih etni kih skupina. Od toga je oko dvjesta velikih naroda koji imaju po vi e od milion lanova. Novi Zeland. Za razliku od biolo kih vrsta. (1. Ju nu Afriku i druga podru ja na kojima su u 19. Tako danas panjolski. (1. Takve su malajske oaze na Madagaskaru. 134) Proces formiranja jezi kih porodica tijesno je povezan sa irenjem ovje anstva na Zemlji. od sasvim nedefinisanih i malobrojnih etni kih skupina do vi emilionskih naroda i velikih nacija. kod jezika se esto doga a mije anje nesrodnih jezika iji govornici dolaze u kontakt.1. Oni koji ne pripadaju nijednoj porodici (ili oni ija srodnost nije pouzdano utvr ena) nazivaju se izolovani jezici. (1.1. stolje a prostirao britanski imperij.

com/files/yeti/img/language-map-old-world. Recimo. uralsko ± altajskih. khmerskih.orangecoat. kavkaskih. Jezi ke porodice starog Starog svijeta i Australije (http://www.Jezi ke porodice se dijele u manje jezi ko . malajsko ± polinezijskih. bantu. Mogu e je grane posmatrati i kao nove jezi ke porodice. ili kao grana indo-evropskih jezika. gvinejskih.jpg) 8 . (1. Jezi ke porodice se esto predstavljaju grafi ki u obliku stabla i grana. nilotskih. dravidskih. australonezijskih. kinesko ± tibetskih. grupa slavenskih jezika mo e da se posmatra kao posebna jezi ka porodica. semitsko ± hamitskih. hotentotskih. bu manskih. mundskih.ro a ke grane. pa otuda potje e ovaj naziv. (6) Glavnu jezi ku strukturu stanovni tva svijeta ine velike porodice: indoevropskih. eskimsko ± aleutskih i drugih jezika. 135) Karta 1.

Japan) 74 Tamilski (Indija. U devangari pismu zove se Hindu i to je slu beni jezik Indije. Pakistan) 41 *Hindu i Urdu su isti jezici. Pakistan) 96 Telugu (Indija) 75 Korejski (Koreja. U arapskom pismu zove se Urdu i to je slu beni jezik Pakistana.Danas se u svijetu postoje tzv. Tabela 1. Indija) 106 Pand abi (Indija. veliki jezici odnosno jezici kojeg govore milioni stanovnika svijeta. Mandarinski (Kina) 983 Engleski 501 Hindu (Indija. Kina. ri Lanka) 73 Mara i (Indija) 72 Kantoneski (Kina) 71 Vijetnamski 68 Vu (Kina) 66 Javanski 64 Turski 62 Tagalog (Filipini) 55 Tai 52 Min (Kina) 51 Svahili (Isto na Afrika) 50 Ukrajinski 47 Kanada (Indija) 45 Poljski 42 Gujarati (Indija. U narednoj tabeli prikazani su jezici koji imaju preko 40 miliona govornika u svijetu. Pakistan) 454 panski 396 Ruski 268 Arapski 229 Bengali (Banglade . Indija) 201 Portugalski 185 Malajsko . Human Geography (1997) 9 . Jezici sa preko 40 miliona govornika u svijetu Jezik Govornici u mil. Najve i broj govornika zasigurno imaju indo ± evropski jezici.indone anski 166 Francuski 126 Japanski 125 Njema ki 118 Urdu* (Pakistan.

uglavnom izdvaja 71 narod koji tu stolje ima ive. 10) y y y y y Indoevropsku Uralsku Altajsku Afroazijsku (semitsko ± hamitsku) porodicu Baska 10 .2. narode cijelog svijeta nau nici svrstavaju u 28 porodica): (2. prete no prema jezi kim osobinama. Nacionalna i jezi ka struktura Evrope U Evropi se. Oni se svrstavaju u pet porodica naroda (ina e.

11 .

12 .

1. tj. doga aju se velike migracije irom svijeta. polovinu ovje anstva i naseljavaju najve i dio Evrope.n. Amerike i Australije. njih 55 odnosno 87. koje su prema britanskom povjesni aru Robertu Gravesu izazvale klimatske promjene. da su obitavali u podru ju Kirgistana i Uzbekistana. veliki dio Azije i mali dio Afrike. Indoevropska porodica naroda Indoevropljani . (6) Najve i broj naroda u Evropi. i ije se porijeklo tra i u hipoteti kim Proto .Ime narodima koji se slu e jezicima indoevropske jezi ke porodice. (2. Spominje se me u ostalima. pripada upravo indoevropskoj ± najmnogoljudnijoj porodici naroda na Zemlji iji pripadnici ine gotovo.Indoevropljanima koji su se slu ili proto indoeuropskim jezikom. (6) Dvije hiljade godina p. 10) 13 . Ta na lokacija indoevropskih predaka u stru nim krugovima jo je pod debatom.3 % svih naroda ovog kontinenta.2.e.

To su germanska. pripadnici indoevropske porodice se dijele na 11 grupa naroda.com/lingo/images/map_indoeuropean. albanska i jermenska grupa naroda. Londona i drugih evropskih metropola.S obzirom na tako veliki prostor koji naseljavaju.plumsite. balti ka. indoarijska. gr ka. 10) Karta 2. Nekim od indoevropskih jezika govore Jevreji. (2. a nastanjuju uglavnom gradska podru ja poput Pariza. od kojih Evropu stolje ima nastanjuju narodi iz 9 grupa.gif) 14 . keltska. Indoevropska porodica naroda na tlu Evrope (http://www. slavenska. romanska.

verbix. a nastanjuju dr avu po njima nazvanu). sjevernoj polovini Belgije (Flamanci). Islandu. 10) Karta 3. Alsterci (nastanjuju Alster ili Sjevernu Irsku tj. Alza ani i Lorenci (naseljeni u Alzasu i Loreni u Francuskoj). Germanska grupa naroda Germani obuhvataju veliku. kotla ani ( ive u po njima nazvanoj provinciji UK). Norve koj.com/uploads/Languages/MapGermanicEurope. spu taju i se ak i do Dunava i Karpata. (2.2. vedskoj. na zapad do rijeke Rajne. 10) Ostalih devet germanskih naroda govore svojim pojedina nim jezikom a ive u Luksemburgu. Iz tog podru ja su se mnogobrojna plemena ve u prahistorijsko vrijeme postupno irila na istok do rijeke Visle. Germano ± vicarci ( ive prete no u sjevernoj i sredi njoj vicarskoj). Danska.gif) 15 . (2. Rasprostranjenje germanske grupe naroda Engleskim jezikom (ili jednim od njegovih dijalekata) govore Englezi ( ive u istoimenoj provinciji UK). jednu od provincija UK) i Gibraltarci (koji govore i panski jezik.1. Austrijanci ( ive u Austriji i ju nom Tirolu u Italiji). a ive u Gibraltaru). kao i Lihten tajnci ( ive u Lihten tajnu . 10) (http://wiki. (6) Od 18 germanskih naroda u Evropi njema kim jezikom (ili jednim od njegovih dijalekata kao prvim ili maternjim jezikom govore Nijemci (samonaziv Deutsch.1.jednoj od minijaturnih dr ava Evrope). a na jug do Majne. ija je pradomovina bila ju na vedska. lezvig-Hol tajn i Sjevernonjema ka nizina (izme u rijeke Vezera i Odre). (2. Danskoj (Danci. Nizozemskoj (Holan ani i Frizi). jezi ki i plemenski srodnu grupu indoevropskih naroda. kao i Farerci koji ive na istoimenim otocima).

verbix. kao i Korzikanci kojima je prvi ili maternji jezik i jedan djialekt italijanskog jezika. na otoku Korzika. Rasprostranjenje romanske grupe naroda (http://wiki. (2.2. te preuzeli latinski jezik.1. Italo ± vicarci ( ive u kantonu Ti ino na jugu vicarske) i Sanmarinci (nastanjuju San Marino). 10) Italijanskim jezikom (ili jednim od njegovih dijalekata) govore Italijani (nastanjuju najve i dio dr ave po njima tako nazvane). Romanska grupa naroda Romanska grupa naroda je skupni naziv narodima indoevropske etno-lingvisti ke porodice nastanjenih (uz neke iznimke) u zapadnoj i jugozapadnoj Evropi. (6) Od 17 romanskih naroda u Evropi francuskim jezikom (ili jednim od njegovih dijalekata) govore Francuzi (nastanjuju najve i dio Francuske). (2.gif) 16 . Romanski narodi vuku porijeklo od romaniziranih domoroda kih naroda to su bili nastanjeni na nekada njem podru ju Rimskog carstva. Franko ± vicarci ( ive u zapadnom dijelu vicarske). 11) Karta 4.com/uploads/Languages/MapRomanceLanguages. a ive u Francuskoj tj. Monegaski (nastanjuju Kne evinu Monako). iz kojega su potekli i razvili se jezici savremenih romanskih naroda.2. Valonci ( ive u ju noj polovini Belgije).

a i u malom dijelu Francuske koji se sjevernije Änastavlja³ na Kataloniji) i Andoraca ( ive u istoimenoj pirinejskoj dr avici). koji ive u paniji u Kataloniji i na Balearskim otocima zajedno sa pancima. Srbi. Isto noslavenske kulture i jezici su me usobno vrlo sli ni. nastanjeni od alpskog podru ja ju no od Drave na jug do Gr ke i od jadranske obale na istoku do obala Crnog mora ju no od Dunava.Katalonski jezik je maternji jezik Katalonaca (samonaziv Katalans.3. Ima ih oko 62 miliona i to su najvi e Poljaci. (2. U Rumuniji (Rumuni). ali uklju uju i podru ja sjeverno od Save u Panonskoj niziji u Vojvodini. u paniji ( panci. Isto ni Slaveni su zbirni naziv za Ruse. (6) Ju ni Slaveni su ogranak slavenske grane Indoevropljana. Hrvati. e ka. esi i Slovaci. zapadni i ju ni Slaveni. Govore slavenske jezike i uglavnom nastanjuju istok kontinenta. Crnogorci. (6) Slavenska grupa naroda se dijeli na tri podgrupe: isto ni. a Retoromani ive u dijelovima sjeverne Italije (Friuli i Ladini) i jugoisti ne vicarske (Roman i u kantonu Graubinden. Bjeloruse. Rusine (Rutene) i Ukrajince (Rusini se naj e e svrstavaju u podgupu Ukrajinaca).1. (2. Ubrajaju se sljede i narodi: Slovenci. U Portugalu (Portugalci). Slavenska grupa naroda Slaveni su najbrojnija etni ka i lingvisti ka skupina naroda u Evropi. (6) Zapadni Slaveni su jedna od tri grana slavenskih naroda indoevropske jezi ke porodice nastanjeni u sredi njoj Evropi na podru jima dr ava Poljska. 11) 2. nego opisuje etni ko porijeklo. Bo njaci. Svi dana nji isto noslavenski narodi potje u od staroruske etnije Kijevske Rusi. 11) est romanskih naroda govori est svojih pojedina nih jezika a ive u Italiji (Sardinski nastanjuju otok Sardiniju). ali rasprostranjeni su i u Aziji sve do Tihog okeana. Pojam "Slaven" je op iran i ne podrazumijeva pripadnost niti religiji niti naciji. koji ive u Galisiji a govore galjego jezik). kao i Galisijci. Aromuni ili Cincari govore jedan dijalekt rumunskoh jezika i uglavnom ive u dijelovima isto ne Srbije. Makedonci i Bugari. Slova ka i Njema ka. samonaziv Galegos. (6) 17 .

govore istoimenim jezikom). prostor u i oko gradova Kotbus i Baucen ili Budi in). Rusi ( ive u evropskom dijelu ZND-a. Bjelorusiji. Ukrajini i Moldaviji. govore bosanskim jezikom). Bo njaci (uglavnom ive u Bosni i Hercegovini. Crnogorci ( ive u Crnoj Gori i govore crnogorskim jezikom). Hrvati (uglavnom ive u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini. Latviji.Evropu nastanjuje 14 slavenskih naroda. Rasprostranjenje slavenske grupe naroda (http://upload. Bugari ( ive u Bugarskoj i govore istoimenim jezikom). a za ovaj narod postoje i nazivi Lu i ki Srbi i Vendi. Ukrajinci ( ive u Ukrajini i govore istoimenim jezikom).png) 18 . (2. 12) Karta 5. Lu i ani (samonaziv Serbski Lud i Sorbi. esi (samonaziv e i.png/651px-Slavic_languages. Slovaci ( ive u Slova koj i govore istoimenim jezikom). govore srpskim jezikom). Bjelorusi ( ive u Bjelorusiji i govore bjeloruskim jezikom). govore hrvatskim jezikom). Srbi (uglavnom ive u Srbiji i Bosni i Hercegovini. ukrajinskim jezikom). nastanjuju jug isto nog dijela Njema ke tj. Poljaci ( ive u Poljskoj i govore istoimenim jezikom). ive u e koj i govore e kim jezikom).wikimedia. Rusini ( ive u Ukrajini i Slova koj. Slovenci (nastanjuju Sloveniju i govore istoimenim jezikom).org/Slavic_languages. maternji jezik je gornjolu i ki ± srodan e kom i donjolu i ki ± srodan poljskom.

u Velikoj Britaniji (Valijci ili Vel ani u istoimenoj provinciji i Gaeli u dijelovima kotske i na Hebridskim otocima) kao i u Francuskoj (Bretonci na poluotoku Bretanja).png) 19 . Ovo podru je danas pripada dr avama Poljskoj (sjeveroistok). Jezi ki. to su: Litvanci (Lietuviai. Balti ka grupa naroda Balti ki narodi su skupina indoevropskih naroda nastanjenih uz isto nu obalu Balti kog mora i njegovog zale a na podru jima sve od donjeg toka Visle na jugu pa do Ri kog zaljeva na sjeveru.1. kako sebe nazivaju) i Letonci ili Latvijci koji sebe zovu Latvie i. 13) 2.com/w/images/2/20/Baltic_languages. Belgije.1. a ti narodi ive u u Irskoj (Irci).4.2. Keltska grupa naroda Prvi ili maternji jezik kod etiri keltska naroda je irski (ili gejlik). Balti ke narode danas zastupaju tek dva pre ivjela naroda. (6) Karta 6. gaelski i bretonski.biocrawler. oba dr avotvorna. (2. (6) (http://www. Keltska grupa naroda Kelti skupni naziv za plemena i narode koji su ivjeli na sada njim podru jima Velike Britanije. valijski (ili vel ki). Balti ka grupa naroda Karta 7. Francuske i vicarske. Letoniji i Litvi.5. Rusiji. Kelti ine posebnu granu indoevropske ± lingvisti ke porodice.Irske.

Albanska grupa naroda Karta 8. i danas mu nije srodan nijedan drugi ivi jezik na svijetu. govori 2. u zapadnoj Makedoniji i u dijelovima ju ne Italije. Gr ka grupa naroda Novogr kim jezikom govore Grci koji nastanjuju istoimenu dr avu.6. 13) Albanski jezik je lan indoevropske porodice jezika. (2. drugi narod iz gr ke grupe. kojoj pripadaju osim kopnenog dijela.1.1.1. Peloponeza. zapadnoj Makedoniji i sjevernoj Albaniji. (6) 2. onda su jedini ivi narod koji jezi no jo pripada Tra ko ± ilirskoj grani Indoevropljana.8. govore albanskim jezikom).8 miliona ljudi. a Karaka ani. susjednoj Gr koj. koji imaju jedan specifi an govor novogr kog jezika. 12) Grci su jedini narod iz helenske grane Indoevropljana nastanjen na podru ju dana nje Gr ke. Ukoliko su Albanci stvarno ilirskog porijekla. Rasprostranjen je na Kosovu.2. (6) 20 . te u Turskoj i Italiji.7. Albanska grupa naroda Albanci ine istoimenu grupu naroda (samonaziv kiptar. Toskijski govori oko 3 miliona ljudi u ju noj Albaniji. na Kosovu. u Londonu). (2. ive u nekoliko manjih prostora na sjeveru i u sredi njem dijelu Gr ke kao i u dijelu jugozapadne Bugarske. Krete i oto ja i oto i i u Egejskom moru. (6) Gegijskim dijalektom. ive u Albaniji. Indoarijska grupa naroda Iz Indoarijske grupe naroda u Evropi ive Romi (i to u manjim prostorima u nekoliko evropskih dr ava) i Indo ± Pakistanci ( ive npr. 2.

vedske i Norve ke). Ma ari (govore ma arski i ive u Ma arskoj i u dijelu Rumunije tj. u Transilvaniji).9. Finci sa 5. a najvi e ih ima u Parizu. na sjeveru Finske . koji govore saamskim jezikom i ive u Laponiji tj.png) Najbrojniji narodi iz fino ± ugarske grupe naroda su Ma ari sa 14. Uralska porodica naroda Uralski narodi je naziv za narode koji se slu e jezicima Uralske jezikne porodice. Naime. te Ma ari na jugu.1.7 miliona pripadnika te Estonci sa oko milion pripadnika. (2. Jermenska grupa naroda Jermeni (samonaziv Hai) govore jermenskim jezikom i ive u dr avi Jermeniji. (6) 21 . 13) 2. (6) Iz uralske porodice naroda na tlu Evrope se izdvaja fino ± ugarska grupa naroda.com/maps/europe. U Evropi ive uglavnom u nekim dijelovima Francuske.2. u Evropi ive: Karta 9. (2. a mogu e porijeklo ovih naroda je sa njegove sibirske strane. 13) (http://www. Estonci (govore estonski i ive u istoimenoj dr avi) i Saami (Lapi ili Lopi ili Lopari.8 milions pripadnika. govore finski i nastanjuju istoimenu dr avu).mapsorama. Ime porodice dolazi po gorju Ural.2. esto svrstavane u Uralsko ± Altajsku nadporodicu. Govorna podru ja Fino ± ugarske grupe naroda - - - Finci (Fini ili Soumalaiset ili Suomi. Migracije su zapo ele prije oko 1500 godina u smjeru Evrope gdje su im najzapadniji pripadnici Finci i Estonci u podru ju Finskog zaljeva.

(2. (2. Altajska porodica naroda Iz altajske porodice naroda na tlu Evrope izdvaja se turska grupa naroda. 13) - 22 . Predstavnici ove grupe naroda su: Turci koji govore turskim jezikom a nastanjuju evropski dio istoimene dr ave Tatari (samonaziv Tatar) govre tatarskim jezikom a ive u manjem prostoru na jugoistoku Rumunije i sjeveroistoku Bugarske. Arapi koji govore pojedine dijalekte arapskog jezika.gstatic. a uglavnom ive u parizu i jo nekim francuskim gradovima. 13) Karta 10.png) 2.2.3. Afroazijska (semitsko ± hamitska) porodica naroda U Evropi ive i dva pripadnika semitske grupe afroazijske porodice naroda. Rasprostranjenje Tatara u Evropi (http://t2.com/Dobrogea-cadrilater.4.jednoj od minijaturnih dr ava u Evropi. To su: Malte ani koji govore istoimenim jezikom u istoimenoj dr avi Malti .

To je jedini ne ± indoeuropski jezik u Zapadnoj Evropi.onaj koji /govori jezik/ basque'. Rije je nastala od Äeuskara³ (jezik Baska. (2. Porijeklo Baska je tajanstveno. u singularu Euskaldun. Koreanci itd. (6) 23 . Antropolozi i nau nici drugih profila dr e ih po fizi koj konstituciji jedinstvenima u svijetu. (6) Baski sami sebe zovu Euskaldunak. Ima jo primjera me u narodima svijeta da samo jedan narod ini zasebnu porodicu ± npr. Baski govore jezikom euskara a prete no nastanjuju zapadni dio Pirineja tj. Najve i baskijski grad je Bilbao (na jeziku Baska: Bilbo). Porodica Baska Baski (samonaziv Euskaldunak) ine zasebnu porodicu naroda.2. a oko 100 000 predstavnika u Francuskoj.com/2006/11/basque_country.wordpress. Japanci. baskijski) i ± Ädun³ . Govorno podru je porodice Baska (http://. niko ne zna odakle su im preci.jpg) Oko 2 miliona stanovnika ivi u paniji u autonomnoj pokrajini Baskiji. Osnova baskijskog identiteta je jezik nazvan euskara. to jest 'basque .5. a porijeklo jezika nije do kraja obja njeno. na teritoriju panije i Francuske. 13) Karta 11.govornik'.

albanski jezik je lan indoevropske porodice jezika. uglavnom izdvaja 71 narod koji tu stolje ima ive. onda su jedini ivi narod koji jezi no jo pripada Tra ko ± ilirskoj grani Indoevropljana. Amerike i Od ostalih porodica naroda. Ukoliko su Albanci stvarno ilirskog porijekla. tj.3 % svih naroda ovog kontinenta. pored indoevropske. i danas mu nije srodan nijedan drugi ivi jezik na svijetu. antropolozi i nau nici drugih profila dr e po fizi koj konstituciji jedinstvenima u svijetu. narode cijelog svijeta nau nici svrstavaju u 28 porodica). Ovaj kontinent naseljavaju autohtone porodice i grupe naroda i jezika koje nigdje drugdje ne ive. Najve i broj naroda u Evropi. Oni se svrstavaju u pet porodica naroda (ina e. koji nastanjuju zapadne dijelove Pirineja. njih 55 odnosno 87. altajska. na tlu Evrope izdvajaju se i uralska. afroazijska odnosno semitsko ± hamitska porodica naroda te porodica Baska. polovinu ovje anstva i naseljavaju najve i dio Evrope. Evropa predstavlja i specifikum u definisanju i grupisanju naroda svijeta. 24 . Naime.ZAKLJU AK Nacionalna i jezi ka struktura Evrope svojevrstan je pokazatelj arolikosti ovog kontinenta. pripada upravo indoevropskoj ± najmnogoljudnijoj porodici naroda na Zemlji Australije. prete no prema jezi kim osobinama. iji pripadnici ine gotovo. veliki dio Azije i mali dio Afrike. Porodicu Baska. U Evropi se.

Sarajevo 2008. www. Geografski list.porodice. 2000/2001.newhorizontour. Zagreb ehaji J. Geografsko dru tvo FBiH. Getis: Human Geography ± Landscapes of Human Activities.: Demogeografija stanovni tva svijeta. 76. www.naroda 25 . 3.org/jezi ke.hr. 2. Fellman. M. kolska knjiga. 1990. 5.com/tribe-maasai 6.wikipedia. br. D .: Dru tvena struktura i organizirano ljudsko djelovanje. Ibrakovi . 4. Sarajevo. 1999.LITERATURA I IZVORI 1. PMF. Friganovi .: Nacionalna i jezi ka struktura stanovni tva Evrope (bez ZND).

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful