UNIVERZITET U SARAJEVU Prirodno ± matemati ki fakultet Odsjek za geografiju Turizam i za tita ivotne sredine, II godina

Seminarski rad iz nastavnog predmeta: Demogeografija

Nacionalna i jezi ka struktura Evrope

MENTORI: Dr. Safet Nurkovi , redovni profesor Mr. Alma Pobri , vi i asistent

STUDENT: Vahidin enderovi

Sarajevo, april 2010.

SADR AJ

Predgovor ................................................................................................................ 3 Uvod ........................................................................................................................ 4 1. Historijski razvoj etni ko ± populacijskih zajednica ............................... 5 1.1. Jezik kao element grupisanja naroda ..................................................... 7

2. Nacionalna i jezi ka struktura Evrope ..................................................... 10 2.1. Indoevropska porodica naroda ......................................................... 13 Germanska grupa naroda ........................................................... Romanska grupa naroda ............................................................ Slavenska grupa naroda ............................................................ Keltska grupa naroda ................................................................. Balti ka grupa naroda ................................................................ Gr ka grupa naroda ................................................................... Indoarijska grupa naroda ........................................................... Albanska grupa naroda .............................................................. Jermenska grupa naroda ........................................................... 15 16 17 19 19 20 20 20 20

2.1.1. 2.1.2. 2.1.3. 2.1.4. 2.1.5. 2.1.6. 2.1.7. 2.1.8. 2.1.9. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5.

Uralska porodica naroda ................................................................. 21 Altajska porodica naroda ................................................................. 22 Afroazijska (Semitsko ± hamitska) porodica naroda ........................ 22 Porodica Baska ................................................................................ 23

Zaklju ak ................................................................................................................. 24 Literatura i izvori ..................................................................................................... 25

2

Demogeografije. te kartografska. kori tene su i ostale metode relevantne za izradu ovog seminarskog rada.PREDGOVOR Tema seminarskog rada je ÄNacionalna i jezi ka struktura Evrope³. socijalno ± geografske discipline. Tema seminarskog rada vezana je za dio. grafi ka i statisti ka metoda. U seminarskom radu kori tene su metode analize i sinteze. koja se odnosi na strukture stanovni tva. Teme seminarskih radova su iz oblasti nastavnog predmeta Demogeografija kao jednog od predmeta u etvrtom semestru na Odsjeku za geografiju. smjera Turizam i za tita ivotne sredine. 3 . Pored osnovnih.

posebne kulturne crte i ba tinu i svijest o svojoj pripadnosti odre enoj rasnoj i etni koj skupini. 4 . etni kih prava kao neotu ivih gra anskih prava. uklju uju i i prava naroda tj. Uralsku. Oni se svrstavaju u pet porodica naroda: Indoevropsku. i ine njenu nacionalnu u jezi ku strukturu te doprinose arolikosti demogeografske slike na pomenutom kontinentu. y y y y y U narednim stranicama seminarskog rada. Afroazijsku (semitsko ± hamitsku) i porodicu Baska. Altajsku. prete no prema jezi kim osobinama. Narodi su se razvili u pro losti na odre enom teritoriju koji smatraju svojim ari tem. U savremenoj nacionalnoj strukturi Evrope se. Svaki narod u pravilu osim jedinstvenog teritorija ima i svoj jezik.UVOD Nacionalna i jezi ka struktura dobar su pokazetelj razlika i razli itosti u svijetu. Nacionalni preporod evropskih naroda i formiranje modernih evropskih nacija je vezan za gra anske politi ke revolucije i za ostvarivanje ljudskih prava. detaljnije su poja njene i navedene grupe naroda iz navedenih pet porodica naroda koje ve stolje ima obitavaju na tlu Evrope. uglavnom izdvaja 71 narod koji tu stolje ima ive.

(1. 131) Historijski najranije etni ko ± populacijske zajednice.1. Historijski razvoj etni ko ± populacijskih zajednica Nacionalni i jezi ki sastav svojevrstan su pokazatelj arolikosti svijeta. kulturnoj i vjerskoj teritorijalnoj jedinstvenoj populacijskoj masi. Afri ko pleme Maasai Primjer: Maasai pleme je do dana njih dana sa uvalo plemensku strukturu. posebne kulturne crte i ba tinu i svijest o svojoj pripadnosti odre enoj rasnoj i etni koj skupini.com/travel/Maasai) Narodi su nastali ujedinjavanjem lokalnih plemena pod jednu vrhovnu vlast. jezi kog i privrednog integriteta u jedan narod. Njezini lanovi imali su zajedni ka prezimena i opstojali su u povezanom prostoru. 131) U daljnjem procesu dolazi do sjedinjavanja vi e plemena na temelju prostornog. jezi koj. imala je svoj jezik ili dijalekt. Narodi su se razvili u pro losti na odre enom teritoriju koji smatraju svojim ari tem. (5) (www. To se dogodilo na primjer sa Poljacima. 131) Slika 1. Svaki narod u pravilu osim jedinstvenog teritorija ima i svoj jezik. (1. 131) 5 . kasnije vi e njih.newhorizontour. ive nomadskim na inom ivota i grade svoje kolibe od blata i gnojiva. (6) Proces pojave narodnosti istovjetan je s pojavom i razvojem svijesti o pripadanju odre enoj ve oj. Ali u mnogim krajevima ekumene. Meru i Lenkai. (1. kao to je poznato. u Africi i Ju noj Americi. To je najpoznatije autohtono afri ko pleme koje ivi na planinama Kilimand aro. Plemena su ujedinjavala ljude koji su sebe smatrali potomcima zajedni kog pretka i bili svjesni svojega krvnog srodstva. od kojih bi obi no najja a skupina nametnula ostalima svoje ime. kulturnog. Zajednica jednog plemena. bila su plemena. plemenska se struktura o uvala do danas. gdje je plemensko ime nametnuto cijeloj zajednici i dr avi. (1. Te razlike proizilaze iz etni ko ± historijskih obilje ja stanovni tva i iz procesa koji su pro imali to stanovni tvo prostorno i vremenski.

uklju uju i i prava naroda tj. Nacije su etni ko ± politi ke pojave prostorno i vremenski povezane s pojavom industrijske revolucije i kapitalisti kog dru tva tj. stvaraju zajedni ku dr avnu. (1.Narod je skupina ve eg broja plemena. (3) Jak utjecaj na formiranje i odgoj nacije proizilazi iz ja anja i organizovanosti dr ave ili odgovaraju ih upravno ± politi kih teritorijalnih autonomija u mnogonacionalnim dr avama. moral i umjetnost. Dva ili vi e naroda mogu se sjediniti u jednu naciju. 133) Kao rezultat neravnomjernog socijalno ± ekonomskog razvoja raznih zemalja svijeta. (3) 6 . vjeru. (1. (1. 134) Nacionalni preporod evropskih naroda i formiranje modernih evropskih nacija je vezan za gra anske politi ke revolucije i za ostvarivanje ljudskih prava. etni kih prava (kao neotu ivih gra anskih prava). obi aje. organizaciju i oblikuju zajedni ku narodnu kulturu koja obuhvata jezik. (3) Nakon toga javlja se nacija kao vi i i slo eniji oblik narodnosti. (1. 131) U mnogonacionalnim dr avama kapitalisti kog ure enja nacionalni se interesi zao travaju i sukobljavaju zbog svojevrsnog pritiska ve e nad manjim nacijama i narodima. nadplemensku. koja u du em periodu zajedni kog ivota na istoj teritoriji. obaranjem feudalnog dru tva i njegovih dr avica i sjedinjavanjem njihovih teritorija u jedinstven dr avno ± ekonomski organizam. koja se vremenom stapaju u iru etni ku skupinu. javljaju se istovremeno narodi s visoko razvijenim dru tvom i materijalnom proizvodnjom i sa visoko razvijenom nacionalnim svije u i narodi sa zaostalim dru tvenim uvjetima s ranim oblicima nacionalne svijesti. Uz to se stvara i jedinstven knji evni jezik uz ljestvicu odgovaraju ih dijalekata korjenski jedinstvenih. 131) Nacije su savremene etni ke zajednice koje nastaju u okvirima modernih institucija gra anskog dru tva. Problem je. To je pro eto i klasnim sukobima i razli itim interesima unutar iste nacije. slo en i treba ga ista i jer pridonosi potpunijem razumijevanju op e populacijske i socijalnogeografske problematike. prema tome. kao to su: suverene nacionalne dr ave razvijene na osnovu standardizovanog nacionalnog jezika i kulture.

134) Definisanje i grupiranje naroda prili no je te ko. jezi ki i neki drugi. od sasvim nedefinisanih i malobrojnih etni kih skupina do vi emilionskih naroda i velikih nacija. engleski na Angloameriku. Jezik kao element grupisanja naroda Ra una se da danas ivi na Zemlji oko dvije hiljade narode. jer nijedan kriterij ne mo e sasvim obuhvatiti svo stanovni tvo ekumene. jezik nasle uje osobine iz vi e jezika. posebno nakon otkri a Novog svijeta potkraj 15 stolje a. (1. Australiju. (1. (1. Tako se panjolski jezik pro irio na itavu Latinsku Ameriku (osim u Brazilu gdje preovladava portugalski). Ju nu Afriku i druga podru ja na kojima su u 19. Od toga je oko dvjesta velikih naroda koji imaju po vi e od milion lanova. Takve su malajske oaze na Madagaskaru. Jezi ki je jedan od najva nijih jer pokazuje genetsko srodstvo i olak ava grupisanje glavnih etni kih skupina. kulturno ± ekonomski. Ma ari u Panoniji.1. Iznimka su neke etni ko ± jezi ke oaze koje upu uju na njihovu autohtonost ili alohtonost. Oni koji ne pripadaju nijednoj porodici (ili oni ija srodnost nije pouzdano utvr ena) nazivaju se izolovani jezici. 134) Proces formiranja jezi kih porodica tijesno je povezan sa irenjem ovje anstva na Zemlji. kod jezika se esto doga a mije anje nesrodnih jezika iji govornici dolaze u kontakt. Za razliku od biolo kih vrsta. 134) Velike su se promjene dogodile u tom pogledu u proteklih desetak stolje a. od kojih nastaju novi jezici. Finci u Skandinaviji i dr. 134) Jezi ka porodica je grupa jezika koji potje u od zajedni kog pretka zvanog protojezik te jezi ke porodice. stolje u i dijelu 20. stolje a prostirao britanski imperij. (1. Ve ina svjetskih jezika se uvr tava u jezi ke porodice. Naj e i su kriteriji historijsko ± etnografski. Tako danas panjolski. (6) Koncept jezi kih porodica se zasniva na pretpostavci da se jezici tokom vremena dijele na dijalekte. Obi no su jezi no sli ne skupine i geografski bliske. engleski i francuski jezik. i drugih mije anih jezika. (1. (6) 7 .1. U slu aju kreolskih jezika. Takvi narodi obuhvataju 95% stanovni tva svijeta. posebno u krajevima stare kolonizacije. Turci u Maloj Aziji. sjedinjuju ili pribli uju mnoge etni ki razli ite narode. Novi Zeland. 134) Sli no vrijedi i za ostale jezike evropskih kolonijalisti kih sila. Sve su te oaze geografski udaljene od svoje prvobitne etni ko ± geografske jezgre.

ro a ke grane.orangecoat. ili kao grana indo-evropskih jezika. grupa slavenskih jezika mo e da se posmatra kao posebna jezi ka porodica. Jezi ke porodice se esto predstavljaju grafi ki u obliku stabla i grana. Mogu e je grane posmatrati i kao nove jezi ke porodice. gvinejskih. Jezi ke porodice starog Starog svijeta i Australije (http://www. nilotskih. (1. pa otuda potje e ovaj naziv. semitsko ± hamitskih. australonezijskih. khmerskih. hotentotskih. bantu.com/files/yeti/img/language-map-old-world.jpg) 8 . uralsko ± altajskih. (6) Glavnu jezi ku strukturu stanovni tva svijeta ine velike porodice: indoevropskih. bu manskih. kinesko ± tibetskih. malajsko ± polinezijskih. kavkaskih.Jezi ke porodice se dijele u manje jezi ko . Recimo. 135) Karta 1. mundskih. eskimsko ± aleutskih i drugih jezika. dravidskih.

Tabela 1. U narednoj tabeli prikazani su jezici koji imaju preko 40 miliona govornika u svijetu. U arapskom pismu zove se Urdu i to je slu beni jezik Pakistana. ri Lanka) 73 Mara i (Indija) 72 Kantoneski (Kina) 71 Vijetnamski 68 Vu (Kina) 66 Javanski 64 Turski 62 Tagalog (Filipini) 55 Tai 52 Min (Kina) 51 Svahili (Isto na Afrika) 50 Ukrajinski 47 Kanada (Indija) 45 Poljski 42 Gujarati (Indija.indone anski 166 Francuski 126 Japanski 125 Njema ki 118 Urdu* (Pakistan. Pakistan) 96 Telugu (Indija) 75 Korejski (Koreja. Indija) 106 Pand abi (Indija. Mandarinski (Kina) 983 Engleski 501 Hindu (Indija. veliki jezici odnosno jezici kojeg govore milioni stanovnika svijeta. Pakistan) 41 *Hindu i Urdu su isti jezici. Indija) 201 Portugalski 185 Malajsko . Kina. U devangari pismu zove se Hindu i to je slu beni jezik Indije. Najve i broj govornika zasigurno imaju indo ± evropski jezici.Danas se u svijetu postoje tzv. Human Geography (1997) 9 . Jezici sa preko 40 miliona govornika u svijetu Jezik Govornici u mil. Japan) 74 Tamilski (Indija. Pakistan) 454 panski 396 Ruski 268 Arapski 229 Bengali (Banglade .

10) y y y y y Indoevropsku Uralsku Altajsku Afroazijsku (semitsko ± hamitsku) porodicu Baska 10 . narode cijelog svijeta nau nici svrstavaju u 28 porodica): (2. prete no prema jezi kim osobinama.2. Oni se svrstavaju u pet porodica naroda (ina e. uglavnom izdvaja 71 narod koji tu stolje ima ive. Nacionalna i jezi ka struktura Evrope U Evropi se.

11 .

12 .

doga aju se velike migracije irom svijeta.2. Amerike i Australije. tj.e. da su obitavali u podru ju Kirgistana i Uzbekistana. koje su prema britanskom povjesni aru Robertu Gravesu izazvale klimatske promjene. njih 55 odnosno 87.Ime narodima koji se slu e jezicima indoevropske jezi ke porodice. i ije se porijeklo tra i u hipoteti kim Proto . (6) Najve i broj naroda u Evropi. polovinu ovje anstva i naseljavaju najve i dio Evrope. (2.Indoevropljanima koji su se slu ili proto indoeuropskim jezikom. Spominje se me u ostalima.1. Ta na lokacija indoevropskih predaka u stru nim krugovima jo je pod debatom.3 % svih naroda ovog kontinenta. Indoevropska porodica naroda Indoevropljani . (6) Dvije hiljade godina p.n. pripada upravo indoevropskoj ± najmnogoljudnijoj porodici naroda na Zemlji iji pripadnici ine gotovo. 10) 13 . veliki dio Azije i mali dio Afrike.

(2.com/lingo/images/map_indoeuropean.plumsite. balti ka. od kojih Evropu stolje ima nastanjuju narodi iz 9 grupa. Londona i drugih evropskih metropola. a nastanjuju uglavnom gradska podru ja poput Pariza.gif) 14 . To su germanska. gr ka. albanska i jermenska grupa naroda. indoarijska. romanska. Nekim od indoevropskih jezika govore Jevreji. keltska. 10) Karta 2. Indoevropska porodica naroda na tlu Evrope (http://www. slavenska.S obzirom na tako veliki prostor koji naseljavaju. pripadnici indoevropske porodice se dijele na 11 grupa naroda.

verbix. Germano ± vicarci ( ive prete no u sjevernoj i sredi njoj vicarskoj). ija je pradomovina bila ju na vedska. Nizozemskoj (Holan ani i Frizi). a na jug do Majne. na zapad do rijeke Rajne. a ive u Gibraltaru). Alza ani i Lorenci (naseljeni u Alzasu i Loreni u Francuskoj). (2. vedskoj. Danska. Austrijanci ( ive u Austriji i ju nom Tirolu u Italiji).com/uploads/Languages/MapGermanicEurope.1. Norve koj. Rasprostranjenje germanske grupe naroda Engleskim jezikom (ili jednim od njegovih dijalekata) govore Englezi ( ive u istoimenoj provinciji UK). sjevernoj polovini Belgije (Flamanci). kotla ani ( ive u po njima nazvanoj provinciji UK).gif) 15 . jezi ki i plemenski srodnu grupu indoevropskih naroda. lezvig-Hol tajn i Sjevernonjema ka nizina (izme u rijeke Vezera i Odre).2. kao i Lihten tajnci ( ive u Lihten tajnu . Iz tog podru ja su se mnogobrojna plemena ve u prahistorijsko vrijeme postupno irila na istok do rijeke Visle. 10) Karta 3. Islandu. (2. (2. Alsterci (nastanjuju Alster ili Sjevernu Irsku tj. kao i Farerci koji ive na istoimenim otocima). Danskoj (Danci. jednu od provincija UK) i Gibraltarci (koji govore i panski jezik.1. a nastanjuju dr avu po njima nazvanu). (6) Od 18 germanskih naroda u Evropi njema kim jezikom (ili jednim od njegovih dijalekata kao prvim ili maternjim jezikom govore Nijemci (samonaziv Deutsch. spu taju i se ak i do Dunava i Karpata. Germanska grupa naroda Germani obuhvataju veliku. 10) (http://wiki. 10) Ostalih devet germanskih naroda govore svojim pojedina nim jezikom a ive u Luksemburgu.jednoj od minijaturnih dr ava Evrope).

11) Karta 4. Franko ± vicarci ( ive u zapadnom dijelu vicarske). Monegaski (nastanjuju Kne evinu Monako). iz kojega su potekli i razvili se jezici savremenih romanskih naroda. (6) Od 17 romanskih naroda u Evropi francuskim jezikom (ili jednim od njegovih dijalekata) govore Francuzi (nastanjuju najve i dio Francuske).gif) 16 . a ive u Francuskoj tj. 10) Italijanskim jezikom (ili jednim od njegovih dijalekata) govore Italijani (nastanjuju najve i dio dr ave po njima tako nazvane). Italo ± vicarci ( ive u kantonu Ti ino na jugu vicarske) i Sanmarinci (nastanjuju San Marino). (2. te preuzeli latinski jezik. (2.2.com/uploads/Languages/MapRomanceLanguages.1. Valonci ( ive u ju noj polovini Belgije).2.verbix. Romanski narodi vuku porijeklo od romaniziranih domoroda kih naroda to su bili nastanjeni na nekada njem podru ju Rimskog carstva. na otoku Korzika. kao i Korzikanci kojima je prvi ili maternji jezik i jedan djialekt italijanskog jezika. Romanska grupa naroda Romanska grupa naroda je skupni naziv narodima indoevropske etno-lingvisti ke porodice nastanjenih (uz neke iznimke) u zapadnoj i jugozapadnoj Evropi. Rasprostranjenje romanske grupe naroda (http://wiki.

U Portugalu (Portugalci). Bjeloruse. (6) 17 . Govore slavenske jezike i uglavnom nastanjuju istok kontinenta. Ima ih oko 62 miliona i to su najvi e Poljaci. Aromuni ili Cincari govore jedan dijalekt rumunskoh jezika i uglavnom ive u dijelovima isto ne Srbije. U Rumuniji (Rumuni). Slavenska grupa naroda Slaveni su najbrojnija etni ka i lingvisti ka skupina naroda u Evropi. koji ive u Galisiji a govore galjego jezik). nastanjeni od alpskog podru ja ju no od Drave na jug do Gr ke i od jadranske obale na istoku do obala Crnog mora ju no od Dunava. e ka. Pojam "Slaven" je op iran i ne podrazumijeva pripadnost niti religiji niti naciji. Hrvati. Isto noslavenske kulture i jezici su me usobno vrlo sli ni. Srbi. Rusine (Rutene) i Ukrajince (Rusini se naj e e svrstavaju u podgupu Ukrajinaca). Ubrajaju se sljede i narodi: Slovenci. a Retoromani ive u dijelovima sjeverne Italije (Friuli i Ladini) i jugoisti ne vicarske (Roman i u kantonu Graubinden. kao i Galisijci. Svi dana nji isto noslavenski narodi potje u od staroruske etnije Kijevske Rusi. (6) Ju ni Slaveni su ogranak slavenske grane Indoevropljana. (2.Katalonski jezik je maternji jezik Katalonaca (samonaziv Katalans. (2.3. 11) 2. esi i Slovaci. Makedonci i Bugari. nego opisuje etni ko porijeklo. Isto ni Slaveni su zbirni naziv za Ruse. Slova ka i Njema ka.1. zapadni i ju ni Slaveni. ali uklju uju i podru ja sjeverno od Save u Panonskoj niziji u Vojvodini. koji ive u paniji u Kataloniji i na Balearskim otocima zajedno sa pancima. samonaziv Galegos. (6) Zapadni Slaveni su jedna od tri grana slavenskih naroda indoevropske jezi ke porodice nastanjeni u sredi njoj Evropi na podru jima dr ava Poljska. Bo njaci. Crnogorci. a i u malom dijelu Francuske koji se sjevernije Änastavlja³ na Kataloniji) i Andoraca ( ive u istoimenoj pirinejskoj dr avici). ali rasprostranjeni su i u Aziji sve do Tihog okeana. u paniji ( panci. (6) Slavenska grupa naroda se dijeli na tri podgrupe: isto ni. 11) est romanskih naroda govori est svojih pojedina nih jezika a ive u Italiji (Sardinski nastanjuju otok Sardiniju).

Srbi (uglavnom ive u Srbiji i Bosni i Hercegovini. Bo njaci (uglavnom ive u Bosni i Hercegovini. esi (samonaziv e i. Slovaci ( ive u Slova koj i govore istoimenim jezikom).wikimedia. Hrvati (uglavnom ive u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini.png) 18 . prostor u i oko gradova Kotbus i Baucen ili Budi in). Bjelorusi ( ive u Bjelorusiji i govore bjeloruskim jezikom).org/Slavic_languages. a za ovaj narod postoje i nazivi Lu i ki Srbi i Vendi.png/651px-Slavic_languages. Latviji. (2. Ukrajini i Moldaviji. Bugari ( ive u Bugarskoj i govore istoimenim jezikom). govore istoimenim jezikom). Rusini ( ive u Ukrajini i Slova koj. Rasprostranjenje slavenske grupe naroda (http://upload. govore bosanskim jezikom). Lu i ani (samonaziv Serbski Lud i Sorbi. Poljaci ( ive u Poljskoj i govore istoimenim jezikom).Evropu nastanjuje 14 slavenskih naroda. ive u e koj i govore e kim jezikom). ukrajinskim jezikom). Ukrajinci ( ive u Ukrajini i govore istoimenim jezikom). maternji jezik je gornjolu i ki ± srodan e kom i donjolu i ki ± srodan poljskom. Crnogorci ( ive u Crnoj Gori i govore crnogorskim jezikom). Slovenci (nastanjuju Sloveniju i govore istoimenim jezikom). govore hrvatskim jezikom). Bjelorusiji. Rusi ( ive u evropskom dijelu ZND-a. govore srpskim jezikom). nastanjuju jug isto nog dijela Njema ke tj. 12) Karta 5.

Balti ke narode danas zastupaju tek dva pre ivjela naroda. oba dr avotvorna. 13) 2. Keltska grupa naroda Prvi ili maternji jezik kod etiri keltska naroda je irski (ili gejlik). (6) Karta 6. Keltska grupa naroda Kelti skupni naziv za plemena i narode koji su ivjeli na sada njim podru jima Velike Britanije.4. Letoniji i Litvi. a ti narodi ive u u Irskoj (Irci).1.biocrawler.1.png) 19 . u Velikoj Britaniji (Valijci ili Vel ani u istoimenoj provinciji i Gaeli u dijelovima kotske i na Hebridskim otocima) kao i u Francuskoj (Bretonci na poluotoku Bretanja). Rusiji. Balti ka grupa naroda Balti ki narodi su skupina indoevropskih naroda nastanjenih uz isto nu obalu Balti kog mora i njegovog zale a na podru jima sve od donjeg toka Visle na jugu pa do Ri kog zaljeva na sjeveru. Jezi ki. (2. Kelti ine posebnu granu indoevropske ± lingvisti ke porodice.Irske.5. to su: Litvanci (Lietuviai. Balti ka grupa naroda Karta 7. Belgije.com/w/images/2/20/Baltic_languages. gaelski i bretonski.2. kako sebe nazivaju) i Letonci ili Latvijci koji sebe zovu Latvie i. Francuske i vicarske. Ovo podru je danas pripada dr avama Poljskoj (sjeveroistok). (6) (http://www. valijski (ili vel ki).

kojoj pripadaju osim kopnenog dijela.1.8 miliona ljudi. Albanska grupa naroda Albanci ine istoimenu grupu naroda (samonaziv kiptar. na Kosovu. te u Turskoj i Italiji.6.2. Toskijski govori oko 3 miliona ljudi u ju noj Albaniji. govori 2.8. i danas mu nije srodan nijedan drugi ivi jezik na svijetu. Rasprostranjen je na Kosovu. Ukoliko su Albanci stvarno ilirskog porijekla. (6) Gegijskim dijalektom. 13) Albanski jezik je lan indoevropske porodice jezika. onda su jedini ivi narod koji jezi no jo pripada Tra ko ± ilirskoj grani Indoevropljana. Peloponeza.1. Gr ka grupa naroda Novogr kim jezikom govore Grci koji nastanjuju istoimenu dr avu.7. Indoarijska grupa naroda Iz Indoarijske grupe naroda u Evropi ive Romi (i to u manjim prostorima u nekoliko evropskih dr ava) i Indo ± Pakistanci ( ive npr. ive u Albaniji. (2. susjednoj Gr koj. u zapadnoj Makedoniji i u dijelovima ju ne Italije. ive u nekoliko manjih prostora na sjeveru i u sredi njem dijelu Gr ke kao i u dijelu jugozapadne Bugarske. govore albanskim jezikom). zapadnoj Makedoniji i sjevernoj Albaniji. drugi narod iz gr ke grupe. 2. Albanska grupa naroda Karta 8. (6) 2. Krete i oto ja i oto i i u Egejskom moru.1. (6) 20 . koji imaju jedan specifi an govor novogr kog jezika. a Karaka ani. u Londonu). 12) Grci su jedini narod iz helenske grane Indoevropljana nastanjen na podru ju dana nje Gr ke. (2.

koji govore saamskim jezikom i ive u Laponiji tj.8 milions pripadnika. Naime. u Transilvaniji). Finci sa 5. Migracije su zapo ele prije oko 1500 godina u smjeru Evrope gdje su im najzapadniji pripadnici Finci i Estonci u podru ju Finskog zaljeva. te Ma ari na jugu. (2.2. govore finski i nastanjuju istoimenu dr avu). u Evropi ive: Karta 9. Govorna podru ja Fino ± ugarske grupe naroda - - - Finci (Fini ili Soumalaiset ili Suomi. (2. vedske i Norve ke).7 miliona pripadnika te Estonci sa oko milion pripadnika.2. 13) 2. Jermenska grupa naroda Jermeni (samonaziv Hai) govore jermenskim jezikom i ive u dr avi Jermeniji. Ma ari (govore ma arski i ive u Ma arskoj i u dijelu Rumunije tj. esto svrstavane u Uralsko ± Altajsku nadporodicu. (6) 21 . Ime porodice dolazi po gorju Ural. 13) (http://www. na sjeveru Finske .com/maps/europe.mapsorama. Uralska porodica naroda Uralski narodi je naziv za narode koji se slu e jezicima Uralske jezikne porodice.png) Najbrojniji narodi iz fino ± ugarske grupe naroda su Ma ari sa 14. a mogu e porijeklo ovih naroda je sa njegove sibirske strane. Estonci (govore estonski i ive u istoimenoj dr avi) i Saami (Lapi ili Lopi ili Lopari. a najvi e ih ima u Parizu.1. (6) Iz uralske porodice naroda na tlu Evrope se izdvaja fino ± ugarska grupa naroda.9. U Evropi ive uglavnom u nekim dijelovima Francuske.

com/Dobrogea-cadrilater. Afroazijska (semitsko ± hamitska) porodica naroda U Evropi ive i dva pripadnika semitske grupe afroazijske porodice naroda. Rasprostranjenje Tatara u Evropi (http://t2. Predstavnici ove grupe naroda su: Turci koji govore turskim jezikom a nastanjuju evropski dio istoimene dr ave Tatari (samonaziv Tatar) govre tatarskim jezikom a ive u manjem prostoru na jugoistoku Rumunije i sjeveroistoku Bugarske. (2. (2.3. 13) Karta 10. 13) - 22 . a uglavnom ive u parizu i jo nekim francuskim gradovima.png) 2.4. To su: Malte ani koji govore istoimenim jezikom u istoimenoj dr avi Malti . Altajska porodica naroda Iz altajske porodice naroda na tlu Evrope izdvaja se turska grupa naroda.jednoj od minijaturnih dr ava u Evropi. Arapi koji govore pojedine dijalekte arapskog jezika.2.gstatic.

u singularu Euskaldun. Koreanci itd. Govorno podru je porodice Baska (http://. (6) Baski sami sebe zovu Euskaldunak. a oko 100 000 predstavnika u Francuskoj. a porijeklo jezika nije do kraja obja njeno. Rije je nastala od Äeuskara³ (jezik Baska.2. Najve i baskijski grad je Bilbao (na jeziku Baska: Bilbo). Japanci. Porijeklo Baska je tajanstveno. baskijski) i ± Ädun³ . to jest 'basque .com/2006/11/basque_country. 13) Karta 11. (2. Ima jo primjera me u narodima svijeta da samo jedan narod ini zasebnu porodicu ± npr. na teritoriju panije i Francuske. (6) 23 .jpg) Oko 2 miliona stanovnika ivi u paniji u autonomnoj pokrajini Baskiji.govornik'.onaj koji /govori jezik/ basque'. Antropolozi i nau nici drugih profila dr e ih po fizi koj konstituciji jedinstvenima u svijetu. Osnova baskijskog identiteta je jezik nazvan euskara. niko ne zna odakle su im preci. Baski govore jezikom euskara a prete no nastanjuju zapadni dio Pirineja tj.wordpress. To je jedini ne ± indoeuropski jezik u Zapadnoj Evropi.5. Porodica Baska Baski (samonaziv Euskaldunak) ine zasebnu porodicu naroda.

Ukoliko su Albanci stvarno ilirskog porijekla. narode cijelog svijeta nau nici svrstavaju u 28 porodica). Naime. njih 55 odnosno 87. altajska. U Evropi se.ZAKLJU AK Nacionalna i jezi ka struktura Evrope svojevrstan je pokazatelj arolikosti ovog kontinenta. pripada upravo indoevropskoj ± najmnogoljudnijoj porodici naroda na Zemlji Australije. Najve i broj naroda u Evropi. Amerike i Od ostalih porodica naroda. albanski jezik je lan indoevropske porodice jezika. onda su jedini ivi narod koji jezi no jo pripada Tra ko ± ilirskoj grani Indoevropljana. Evropa predstavlja i specifikum u definisanju i grupisanju naroda svijeta. Oni se svrstavaju u pet porodica naroda (ina e. na tlu Evrope izdvajaju se i uralska. prete no prema jezi kim osobinama. afroazijska odnosno semitsko ± hamitska porodica naroda te porodica Baska. polovinu ovje anstva i naseljavaju najve i dio Evrope. Porodicu Baska. tj. pored indoevropske. i danas mu nije srodan nijedan drugi ivi jezik na svijetu. veliki dio Azije i mali dio Afrike. antropolozi i nau nici drugih profila dr e po fizi koj konstituciji jedinstvenima u svijetu. iji pripadnici ine gotovo. koji nastanjuju zapadne dijelove Pirineja. 24 . Ovaj kontinent naseljavaju autohtone porodice i grupe naroda i jezika koje nigdje drugdje ne ive.3 % svih naroda ovog kontinenta. uglavnom izdvaja 71 narod koji tu stolje ima ive.

hr. 1990. 4.: Nacionalna i jezi ka struktura stanovni tva Evrope (bez ZND). Fellman. 76. D . 2.naroda 25 . Sarajevo. M.: Dru tvena struktura i organizirano ljudsko djelovanje. Sarajevo 2008.porodice.: Demogeografija stanovni tva svijeta.org/jezi ke.newhorizontour. 5. 1999. PMF. www. br. 3. Friganovi .com/tribe-maasai 6. www. Zagreb ehaji J.wikipedia. kolska knjiga. Ibrakovi .LITERATURA I IZVORI 1. Geografsko dru tvo FBiH. 2000/2001. Getis: Human Geography ± Landscapes of Human Activities. Geografski list.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful