UNIVERZITET U SARAJEVU Prirodno ± matemati ki fakultet Odsjek za geografiju Turizam i za tita ivotne sredine, II godina

Seminarski rad iz nastavnog predmeta: Demogeografija

Nacionalna i jezi ka struktura Evrope

MENTORI: Dr. Safet Nurkovi , redovni profesor Mr. Alma Pobri , vi i asistent

STUDENT: Vahidin enderovi

Sarajevo, april 2010.

SADR AJ

Predgovor ................................................................................................................ 3 Uvod ........................................................................................................................ 4 1. Historijski razvoj etni ko ± populacijskih zajednica ............................... 5 1.1. Jezik kao element grupisanja naroda ..................................................... 7

2. Nacionalna i jezi ka struktura Evrope ..................................................... 10 2.1. Indoevropska porodica naroda ......................................................... 13 Germanska grupa naroda ........................................................... Romanska grupa naroda ............................................................ Slavenska grupa naroda ............................................................ Keltska grupa naroda ................................................................. Balti ka grupa naroda ................................................................ Gr ka grupa naroda ................................................................... Indoarijska grupa naroda ........................................................... Albanska grupa naroda .............................................................. Jermenska grupa naroda ........................................................... 15 16 17 19 19 20 20 20 20

2.1.1. 2.1.2. 2.1.3. 2.1.4. 2.1.5. 2.1.6. 2.1.7. 2.1.8. 2.1.9. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5.

Uralska porodica naroda ................................................................. 21 Altajska porodica naroda ................................................................. 22 Afroazijska (Semitsko ± hamitska) porodica naroda ........................ 22 Porodica Baska ................................................................................ 23

Zaklju ak ................................................................................................................. 24 Literatura i izvori ..................................................................................................... 25

2

grafi ka i statisti ka metoda. Tema seminarskog rada vezana je za dio. U seminarskom radu kori tene su metode analize i sinteze. smjera Turizam i za tita ivotne sredine.PREDGOVOR Tema seminarskog rada je ÄNacionalna i jezi ka struktura Evrope³. koja se odnosi na strukture stanovni tva. Demogeografije. Teme seminarskih radova su iz oblasti nastavnog predmeta Demogeografija kao jednog od predmeta u etvrtom semestru na Odsjeku za geografiju. 3 . socijalno ± geografske discipline. te kartografska. Pored osnovnih. kori tene su i ostale metode relevantne za izradu ovog seminarskog rada.

prete no prema jezi kim osobinama. Svaki narod u pravilu osim jedinstvenog teritorija ima i svoj jezik. y y y y y U narednim stranicama seminarskog rada.UVOD Nacionalna i jezi ka struktura dobar su pokazetelj razlika i razli itosti u svijetu. detaljnije su poja njene i navedene grupe naroda iz navedenih pet porodica naroda koje ve stolje ima obitavaju na tlu Evrope. etni kih prava kao neotu ivih gra anskih prava. Altajsku. Oni se svrstavaju u pet porodica naroda: Indoevropsku. Uralsku. U savremenoj nacionalnoj strukturi Evrope se. Afroazijsku (semitsko ± hamitsku) i porodicu Baska. posebne kulturne crte i ba tinu i svijest o svojoj pripadnosti odre enoj rasnoj i etni koj skupini. uglavnom izdvaja 71 narod koji tu stolje ima ive. i ine njenu nacionalnu u jezi ku strukturu te doprinose arolikosti demogeografske slike na pomenutom kontinentu. Narodi su se razvili u pro losti na odre enom teritoriju koji smatraju svojim ari tem. uklju uju i i prava naroda tj. Nacionalni preporod evropskih naroda i formiranje modernih evropskih nacija je vezan za gra anske politi ke revolucije i za ostvarivanje ljudskih prava. 4 .

Historijski razvoj etni ko ± populacijskih zajednica Nacionalni i jezi ki sastav svojevrstan su pokazatelj arolikosti svijeta. kao to je poznato. Narodi su se razvili u pro losti na odre enom teritoriju koji smatraju svojim ari tem. imala je svoj jezik ili dijalekt. Te razlike proizilaze iz etni ko ± historijskih obilje ja stanovni tva i iz procesa koji su pro imali to stanovni tvo prostorno i vremenski. Zajednica jednog plemena. bila su plemena. (1. jezi kog i privrednog integriteta u jedan narod. (5) (www. Ali u mnogim krajevima ekumene. posebne kulturne crte i ba tinu i svijest o svojoj pripadnosti odre enoj rasnoj i etni koj skupini. gdje je plemensko ime nametnuto cijeloj zajednici i dr avi. kulturnog.com/travel/Maasai) Narodi su nastali ujedinjavanjem lokalnih plemena pod jednu vrhovnu vlast. Meru i Lenkai. (1. (1. Svaki narod u pravilu osim jedinstvenog teritorija ima i svoj jezik. plemenska se struktura o uvala do danas. To se dogodilo na primjer sa Poljacima. u Africi i Ju noj Americi. 131) Slika 1. Plemena su ujedinjavala ljude koji su sebe smatrali potomcima zajedni kog pretka i bili svjesni svojega krvnog srodstva. jezi koj. To je najpoznatije autohtono afri ko pleme koje ivi na planinama Kilimand aro. od kojih bi obi no najja a skupina nametnula ostalima svoje ime. (1. kulturnoj i vjerskoj teritorijalnoj jedinstvenoj populacijskoj masi. (6) Proces pojave narodnosti istovjetan je s pojavom i razvojem svijesti o pripadanju odre enoj ve oj. 131) Historijski najranije etni ko ± populacijske zajednice. 131) U daljnjem procesu dolazi do sjedinjavanja vi e plemena na temelju prostornog. Afri ko pleme Maasai Primjer: Maasai pleme je do dana njih dana sa uvalo plemensku strukturu. kasnije vi e njih. 131) 5 .newhorizontour. ive nomadskim na inom ivota i grade svoje kolibe od blata i gnojiva.1. Njezini lanovi imali su zajedni ka prezimena i opstojali su u povezanom prostoru.

Uz to se stvara i jedinstven knji evni jezik uz ljestvicu odgovaraju ih dijalekata korjenski jedinstvenih. (1. slo en i treba ga ista i jer pridonosi potpunijem razumijevanju op e populacijske i socijalnogeografske problematike. koja u du em periodu zajedni kog ivota na istoj teritoriji. 133) Kao rezultat neravnomjernog socijalno ± ekonomskog razvoja raznih zemalja svijeta. vjeru. To je pro eto i klasnim sukobima i razli itim interesima unutar iste nacije. nadplemensku. (3) 6 . 131) Nacije su savremene etni ke zajednice koje nastaju u okvirima modernih institucija gra anskog dru tva. koja se vremenom stapaju u iru etni ku skupinu. etni kih prava (kao neotu ivih gra anskih prava). 131) U mnogonacionalnim dr avama kapitalisti kog ure enja nacionalni se interesi zao travaju i sukobljavaju zbog svojevrsnog pritiska ve e nad manjim nacijama i narodima. (3) Jak utjecaj na formiranje i odgoj nacije proizilazi iz ja anja i organizovanosti dr ave ili odgovaraju ih upravno ± politi kih teritorijalnih autonomija u mnogonacionalnim dr avama. (1. Dva ili vi e naroda mogu se sjediniti u jednu naciju. javljaju se istovremeno narodi s visoko razvijenim dru tvom i materijalnom proizvodnjom i sa visoko razvijenom nacionalnim svije u i narodi sa zaostalim dru tvenim uvjetima s ranim oblicima nacionalne svijesti. (1. moral i umjetnost. obi aje. 134) Nacionalni preporod evropskih naroda i formiranje modernih evropskih nacija je vezan za gra anske politi ke revolucije i za ostvarivanje ljudskih prava. prema tome. uklju uju i i prava naroda tj. obaranjem feudalnog dru tva i njegovih dr avica i sjedinjavanjem njihovih teritorija u jedinstven dr avno ± ekonomski organizam. organizaciju i oblikuju zajedni ku narodnu kulturu koja obuhvata jezik.Narod je skupina ve eg broja plemena. (3) Nakon toga javlja se nacija kao vi i i slo eniji oblik narodnosti. (1. kao to su: suverene nacionalne dr ave razvijene na osnovu standardizovanog nacionalnog jezika i kulture. Nacije su etni ko ± politi ke pojave prostorno i vremenski povezane s pojavom industrijske revolucije i kapitalisti kog dru tva tj. Problem je. stvaraju zajedni ku dr avnu.

134) Velike su se promjene dogodile u tom pogledu u proteklih desetak stolje a. (1. Iznimka su neke etni ko ± jezi ke oaze koje upu uju na njihovu autohtonost ili alohtonost. engleski na Angloameriku. 134) Definisanje i grupiranje naroda prili no je te ko. Finci u Skandinaviji i dr. Ma ari u Panoniji. jezik nasle uje osobine iz vi e jezika. Turci u Maloj Aziji. (1.1. posebno nakon otkri a Novog svijeta potkraj 15 stolje a. Tako se panjolski jezik pro irio na itavu Latinsku Ameriku (osim u Brazilu gdje preovladava portugalski). od sasvim nedefinisanih i malobrojnih etni kih skupina do vi emilionskih naroda i velikih nacija. Takvi narodi obuhvataju 95% stanovni tva svijeta. Sve su te oaze geografski udaljene od svoje prvobitne etni ko ± geografske jezgre. 134) Proces formiranja jezi kih porodica tijesno je povezan sa irenjem ovje anstva na Zemlji.1. Takve su malajske oaze na Madagaskaru. jezi ki i neki drugi. 134) Jezi ka porodica je grupa jezika koji potje u od zajedni kog pretka zvanog protojezik te jezi ke porodice. Ju nu Afriku i druga podru ja na kojima su u 19. Od toga je oko dvjesta velikih naroda koji imaju po vi e od milion lanova. U slu aju kreolskih jezika. kod jezika se esto doga a mije anje nesrodnih jezika iji govornici dolaze u kontakt. (1. (1. Za razliku od biolo kih vrsta. kulturno ± ekonomski. posebno u krajevima stare kolonizacije. od kojih nastaju novi jezici. engleski i francuski jezik. Oni koji ne pripadaju nijednoj porodici (ili oni ija srodnost nije pouzdano utvr ena) nazivaju se izolovani jezici. Ve ina svjetskih jezika se uvr tava u jezi ke porodice. Obi no su jezi no sli ne skupine i geografski bliske. (6) Koncept jezi kih porodica se zasniva na pretpostavci da se jezici tokom vremena dijele na dijalekte. stolje u i dijelu 20. 134) Sli no vrijedi i za ostale jezike evropskih kolonijalisti kih sila. Naj e i su kriteriji historijsko ± etnografski. Jezi ki je jedan od najva nijih jer pokazuje genetsko srodstvo i olak ava grupisanje glavnih etni kih skupina. sjedinjuju ili pribli uju mnoge etni ki razli ite narode. Australiju. i drugih mije anih jezika. Novi Zeland. Jezik kao element grupisanja naroda Ra una se da danas ivi na Zemlji oko dvije hiljade narode. (1. Tako danas panjolski. jer nijedan kriterij ne mo e sasvim obuhvatiti svo stanovni tvo ekumene. stolje a prostirao britanski imperij. (6) 7 .

jpg) 8 . Jezi ke porodice se esto predstavljaju grafi ki u obliku stabla i grana. Mogu e je grane posmatrati i kao nove jezi ke porodice. gvinejskih. (1. (6) Glavnu jezi ku strukturu stanovni tva svijeta ine velike porodice: indoevropskih. Jezi ke porodice starog Starog svijeta i Australije (http://www.com/files/yeti/img/language-map-old-world.ro a ke grane. Recimo.Jezi ke porodice se dijele u manje jezi ko . bu manskih. khmerskih. australonezijskih. kinesko ± tibetskih. hotentotskih. mundskih. grupa slavenskih jezika mo e da se posmatra kao posebna jezi ka porodica. nilotskih. dravidskih. semitsko ± hamitskih. 135) Karta 1. malajsko ± polinezijskih. uralsko ± altajskih. ili kao grana indo-evropskih jezika. pa otuda potje e ovaj naziv.orangecoat. kavkaskih. bantu. eskimsko ± aleutskih i drugih jezika.

Pakistan) 454 panski 396 Ruski 268 Arapski 229 Bengali (Banglade . U devangari pismu zove se Hindu i to je slu beni jezik Indije. U narednoj tabeli prikazani su jezici koji imaju preko 40 miliona govornika u svijetu. Najve i broj govornika zasigurno imaju indo ± evropski jezici.Danas se u svijetu postoje tzv. Japan) 74 Tamilski (Indija. Indija) 106 Pand abi (Indija. Human Geography (1997) 9 . veliki jezici odnosno jezici kojeg govore milioni stanovnika svijeta. Jezici sa preko 40 miliona govornika u svijetu Jezik Govornici u mil. Mandarinski (Kina) 983 Engleski 501 Hindu (Indija.indone anski 166 Francuski 126 Japanski 125 Njema ki 118 Urdu* (Pakistan. Pakistan) 41 *Hindu i Urdu su isti jezici. Pakistan) 96 Telugu (Indija) 75 Korejski (Koreja. U arapskom pismu zove se Urdu i to je slu beni jezik Pakistana. ri Lanka) 73 Mara i (Indija) 72 Kantoneski (Kina) 71 Vijetnamski 68 Vu (Kina) 66 Javanski 64 Turski 62 Tagalog (Filipini) 55 Tai 52 Min (Kina) 51 Svahili (Isto na Afrika) 50 Ukrajinski 47 Kanada (Indija) 45 Poljski 42 Gujarati (Indija. Indija) 201 Portugalski 185 Malajsko . Tabela 1. Kina.

uglavnom izdvaja 71 narod koji tu stolje ima ive. narode cijelog svijeta nau nici svrstavaju u 28 porodica): (2. Nacionalna i jezi ka struktura Evrope U Evropi se.2. prete no prema jezi kim osobinama. Oni se svrstavaju u pet porodica naroda (ina e. 10) y y y y y Indoevropsku Uralsku Altajsku Afroazijsku (semitsko ± hamitsku) porodicu Baska 10 .

11 .

12 .

10) 13 .e. (6) Najve i broj naroda u Evropi. tj. pripada upravo indoevropskoj ± najmnogoljudnijoj porodici naroda na Zemlji iji pripadnici ine gotovo. doga aju se velike migracije irom svijeta. koje su prema britanskom povjesni aru Robertu Gravesu izazvale klimatske promjene. Amerike i Australije. (2. Indoevropska porodica naroda Indoevropljani . i ije se porijeklo tra i u hipoteti kim Proto .Ime narodima koji se slu e jezicima indoevropske jezi ke porodice. veliki dio Azije i mali dio Afrike.1. Ta na lokacija indoevropskih predaka u stru nim krugovima jo je pod debatom. njih 55 odnosno 87.Indoevropljanima koji su se slu ili proto indoeuropskim jezikom.3 % svih naroda ovog kontinenta. Spominje se me u ostalima. polovinu ovje anstva i naseljavaju najve i dio Evrope. (6) Dvije hiljade godina p.n. da su obitavali u podru ju Kirgistana i Uzbekistana.2.

S obzirom na tako veliki prostor koji naseljavaju. romanska. balti ka.com/lingo/images/map_indoeuropean. slavenska. To su germanska. (2. gr ka. Londona i drugih evropskih metropola. 10) Karta 2. Indoevropska porodica naroda na tlu Evrope (http://www. Nekim od indoevropskih jezika govore Jevreji. indoarijska. od kojih Evropu stolje ima nastanjuju narodi iz 9 grupa.gif) 14 . keltska. albanska i jermenska grupa naroda.plumsite. pripadnici indoevropske porodice se dijele na 11 grupa naroda. a nastanjuju uglavnom gradska podru ja poput Pariza.

verbix. vedskoj. Danska.1. (2. kao i Lihten tajnci ( ive u Lihten tajnu . Germanska grupa naroda Germani obuhvataju veliku. (2. jednu od provincija UK) i Gibraltarci (koji govore i panski jezik. jezi ki i plemenski srodnu grupu indoevropskih naroda. Alza ani i Lorenci (naseljeni u Alzasu i Loreni u Francuskoj).gif) 15 . na zapad do rijeke Rajne. 10) Ostalih devet germanskih naroda govore svojim pojedina nim jezikom a ive u Luksemburgu. (2. Islandu. lezvig-Hol tajn i Sjevernonjema ka nizina (izme u rijeke Vezera i Odre). Austrijanci ( ive u Austriji i ju nom Tirolu u Italiji). sjevernoj polovini Belgije (Flamanci). Germano ± vicarci ( ive prete no u sjevernoj i sredi njoj vicarskoj). Danskoj (Danci. (6) Od 18 germanskih naroda u Evropi njema kim jezikom (ili jednim od njegovih dijalekata kao prvim ili maternjim jezikom govore Nijemci (samonaziv Deutsch. Iz tog podru ja su se mnogobrojna plemena ve u prahistorijsko vrijeme postupno irila na istok do rijeke Visle. spu taju i se ak i do Dunava i Karpata.com/uploads/Languages/MapGermanicEurope. Rasprostranjenje germanske grupe naroda Engleskim jezikom (ili jednim od njegovih dijalekata) govore Englezi ( ive u istoimenoj provinciji UK). a nastanjuju dr avu po njima nazvanu). Nizozemskoj (Holan ani i Frizi). Norve koj.jednoj od minijaturnih dr ava Evrope). a na jug do Majne. 10) Karta 3. kotla ani ( ive u po njima nazvanoj provinciji UK).1. Alsterci (nastanjuju Alster ili Sjevernu Irsku tj. 10) (http://wiki. a ive u Gibraltaru).2. kao i Farerci koji ive na istoimenim otocima). ija je pradomovina bila ju na vedska.

2. Romanska grupa naroda Romanska grupa naroda je skupni naziv narodima indoevropske etno-lingvisti ke porodice nastanjenih (uz neke iznimke) u zapadnoj i jugozapadnoj Evropi.2. na otoku Korzika. Romanski narodi vuku porijeklo od romaniziranih domoroda kih naroda to su bili nastanjeni na nekada njem podru ju Rimskog carstva. te preuzeli latinski jezik. iz kojega su potekli i razvili se jezici savremenih romanskih naroda. kao i Korzikanci kojima je prvi ili maternji jezik i jedan djialekt italijanskog jezika. (2. Valonci ( ive u ju noj polovini Belgije). Franko ± vicarci ( ive u zapadnom dijelu vicarske). 11) Karta 4. (6) Od 17 romanskih naroda u Evropi francuskim jezikom (ili jednim od njegovih dijalekata) govore Francuzi (nastanjuju najve i dio Francuske). a ive u Francuskoj tj.1.com/uploads/Languages/MapRomanceLanguages. Italo ± vicarci ( ive u kantonu Ti ino na jugu vicarske) i Sanmarinci (nastanjuju San Marino). (2. Rasprostranjenje romanske grupe naroda (http://wiki. Monegaski (nastanjuju Kne evinu Monako).gif) 16 . 10) Italijanskim jezikom (ili jednim od njegovih dijalekata) govore Italijani (nastanjuju najve i dio dr ave po njima tako nazvane).verbix.

(6) Ju ni Slaveni su ogranak slavenske grane Indoevropljana.Katalonski jezik je maternji jezik Katalonaca (samonaziv Katalans. ali rasprostranjeni su i u Aziji sve do Tihog okeana. Slavenska grupa naroda Slaveni su najbrojnija etni ka i lingvisti ka skupina naroda u Evropi. Slova ka i Njema ka. koji ive u Galisiji a govore galjego jezik). a Retoromani ive u dijelovima sjeverne Italije (Friuli i Ladini) i jugoisti ne vicarske (Roman i u kantonu Graubinden. Makedonci i Bugari. (6) Slavenska grupa naroda se dijeli na tri podgrupe: isto ni. samonaziv Galegos. Ubrajaju se sljede i narodi: Slovenci. Bjeloruse. nego opisuje etni ko porijeklo. koji ive u paniji u Kataloniji i na Balearskim otocima zajedno sa pancima. ali uklju uju i podru ja sjeverno od Save u Panonskoj niziji u Vojvodini. u paniji ( panci. Ima ih oko 62 miliona i to su najvi e Poljaci. e ka. U Portugalu (Portugalci). Rusine (Rutene) i Ukrajince (Rusini se naj e e svrstavaju u podgupu Ukrajinaca). 11) est romanskih naroda govori est svojih pojedina nih jezika a ive u Italiji (Sardinski nastanjuju otok Sardiniju). Aromuni ili Cincari govore jedan dijalekt rumunskoh jezika i uglavnom ive u dijelovima isto ne Srbije. Crnogorci. Pojam "Slaven" je op iran i ne podrazumijeva pripadnost niti religiji niti naciji. (6) 17 . nastanjeni od alpskog podru ja ju no od Drave na jug do Gr ke i od jadranske obale na istoku do obala Crnog mora ju no od Dunava. a i u malom dijelu Francuske koji se sjevernije Änastavlja³ na Kataloniji) i Andoraca ( ive u istoimenoj pirinejskoj dr avici). Isto noslavenske kulture i jezici su me usobno vrlo sli ni.3.1. (2. zapadni i ju ni Slaveni. (2. Svi dana nji isto noslavenski narodi potje u od staroruske etnije Kijevske Rusi. Hrvati. esi i Slovaci. U Rumuniji (Rumuni). Isto ni Slaveni su zbirni naziv za Ruse. Govore slavenske jezike i uglavnom nastanjuju istok kontinenta. (6) Zapadni Slaveni su jedna od tri grana slavenskih naroda indoevropske jezi ke porodice nastanjeni u sredi njoj Evropi na podru jima dr ava Poljska. kao i Galisijci. Bo njaci. Srbi. 11) 2.

Ukrajini i Moldaviji. Bugari ( ive u Bugarskoj i govore istoimenim jezikom). govore bosanskim jezikom). govore istoimenim jezikom). Hrvati (uglavnom ive u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini.png/651px-Slavic_languages. nastanjuju jug isto nog dijela Njema ke tj. Bjelorusiji. Crnogorci ( ive u Crnoj Gori i govore crnogorskim jezikom).org/Slavic_languages. Latviji. ive u e koj i govore e kim jezikom). Slovaci ( ive u Slova koj i govore istoimenim jezikom). prostor u i oko gradova Kotbus i Baucen ili Budi in). maternji jezik je gornjolu i ki ± srodan e kom i donjolu i ki ± srodan poljskom. a za ovaj narod postoje i nazivi Lu i ki Srbi i Vendi. Srbi (uglavnom ive u Srbiji i Bosni i Hercegovini. Bo njaci (uglavnom ive u Bosni i Hercegovini. Poljaci ( ive u Poljskoj i govore istoimenim jezikom). Rasprostranjenje slavenske grupe naroda (http://upload. Bjelorusi ( ive u Bjelorusiji i govore bjeloruskim jezikom). Slovenci (nastanjuju Sloveniju i govore istoimenim jezikom). Ukrajinci ( ive u Ukrajini i govore istoimenim jezikom). (2. ukrajinskim jezikom). Rusi ( ive u evropskom dijelu ZND-a. 12) Karta 5.Evropu nastanjuje 14 slavenskih naroda. Lu i ani (samonaziv Serbski Lud i Sorbi. govore hrvatskim jezikom).png) 18 . esi (samonaziv e i. govore srpskim jezikom). Rusini ( ive u Ukrajini i Slova koj.wikimedia.

5. Jezi ki. (6) Karta 6. valijski (ili vel ki). Keltska grupa naroda Kelti skupni naziv za plemena i narode koji su ivjeli na sada njim podru jima Velike Britanije. 13) 2.com/w/images/2/20/Baltic_languages.1. Belgije.biocrawler.png) 19 . (2. (6) (http://www. Balti ke narode danas zastupaju tek dva pre ivjela naroda. Balti ka grupa naroda Balti ki narodi su skupina indoevropskih naroda nastanjenih uz isto nu obalu Balti kog mora i njegovog zale a na podru jima sve od donjeg toka Visle na jugu pa do Ri kog zaljeva na sjeveru. Ovo podru je danas pripada dr avama Poljskoj (sjeveroistok). Keltska grupa naroda Prvi ili maternji jezik kod etiri keltska naroda je irski (ili gejlik). Letoniji i Litvi. kako sebe nazivaju) i Letonci ili Latvijci koji sebe zovu Latvie i.4. gaelski i bretonski.Irske. oba dr avotvorna. Rusiji.1. to su: Litvanci (Lietuviai.2. a ti narodi ive u u Irskoj (Irci). Kelti ine posebnu granu indoevropske ± lingvisti ke porodice. Balti ka grupa naroda Karta 7. Francuske i vicarske. u Velikoj Britaniji (Valijci ili Vel ani u istoimenoj provinciji i Gaeli u dijelovima kotske i na Hebridskim otocima) kao i u Francuskoj (Bretonci na poluotoku Bretanja).

kojoj pripadaju osim kopnenog dijela. Indoarijska grupa naroda Iz Indoarijske grupe naroda u Evropi ive Romi (i to u manjim prostorima u nekoliko evropskih dr ava) i Indo ± Pakistanci ( ive npr. Albanska grupa naroda Albanci ine istoimenu grupu naroda (samonaziv kiptar. ive u Albaniji. koji imaju jedan specifi an govor novogr kog jezika. zapadnoj Makedoniji i sjevernoj Albaniji.7. u Londonu). Albanska grupa naroda Karta 8. (2. Krete i oto ja i oto i i u Egejskom moru.8. 2. Rasprostranjen je na Kosovu. drugi narod iz gr ke grupe. 13) Albanski jezik je lan indoevropske porodice jezika. i danas mu nije srodan nijedan drugi ivi jezik na svijetu. govore albanskim jezikom). (6) 20 .6. Gr ka grupa naroda Novogr kim jezikom govore Grci koji nastanjuju istoimenu dr avu. (6) 2. onda su jedini ivi narod koji jezi no jo pripada Tra ko ± ilirskoj grani Indoevropljana.8 miliona ljudi.2. a Karaka ani.1. Peloponeza. te u Turskoj i Italiji. (6) Gegijskim dijalektom. Toskijski govori oko 3 miliona ljudi u ju noj Albaniji. Ukoliko su Albanci stvarno ilirskog porijekla. (2. u zapadnoj Makedoniji i u dijelovima ju ne Italije. 12) Grci su jedini narod iz helenske grane Indoevropljana nastanjen na podru ju dana nje Gr ke. susjednoj Gr koj. ive u nekoliko manjih prostora na sjeveru i u sredi njem dijelu Gr ke kao i u dijelu jugozapadne Bugarske. na Kosovu.1.1. govori 2.

u Transilvaniji).8 milions pripadnika. Migracije su zapo ele prije oko 1500 godina u smjeru Evrope gdje su im najzapadniji pripadnici Finci i Estonci u podru ju Finskog zaljeva. (2. a mogu e porijeklo ovih naroda je sa njegove sibirske strane.png) Najbrojniji narodi iz fino ± ugarske grupe naroda su Ma ari sa 14. vedske i Norve ke).2. (2. esto svrstavane u Uralsko ± Altajsku nadporodicu. u Evropi ive: Karta 9.2. koji govore saamskim jezikom i ive u Laponiji tj. te Ma ari na jugu.mapsorama. na sjeveru Finske .com/maps/europe. Govorna podru ja Fino ± ugarske grupe naroda - - - Finci (Fini ili Soumalaiset ili Suomi. 13) (http://www. Ime porodice dolazi po gorju Ural.1. Naime. Estonci (govore estonski i ive u istoimenoj dr avi) i Saami (Lapi ili Lopi ili Lopari. (6) 21 . (6) Iz uralske porodice naroda na tlu Evrope se izdvaja fino ± ugarska grupa naroda. govore finski i nastanjuju istoimenu dr avu). U Evropi ive uglavnom u nekim dijelovima Francuske. Finci sa 5. Jermenska grupa naroda Jermeni (samonaziv Hai) govore jermenskim jezikom i ive u dr avi Jermeniji.7 miliona pripadnika te Estonci sa oko milion pripadnika.9. Ma ari (govore ma arski i ive u Ma arskoj i u dijelu Rumunije tj. a najvi e ih ima u Parizu. 13) 2. Uralska porodica naroda Uralski narodi je naziv za narode koji se slu e jezicima Uralske jezikne porodice.

2.4.gstatic. 13) Karta 10. Afroazijska (semitsko ± hamitska) porodica naroda U Evropi ive i dva pripadnika semitske grupe afroazijske porodice naroda. Predstavnici ove grupe naroda su: Turci koji govore turskim jezikom a nastanjuju evropski dio istoimene dr ave Tatari (samonaziv Tatar) govre tatarskim jezikom a ive u manjem prostoru na jugoistoku Rumunije i sjeveroistoku Bugarske.com/Dobrogea-cadrilater. Rasprostranjenje Tatara u Evropi (http://t2. Altajska porodica naroda Iz altajske porodice naroda na tlu Evrope izdvaja se turska grupa naroda.jednoj od minijaturnih dr ava u Evropi. 13) - 22 . a uglavnom ive u parizu i jo nekim francuskim gradovima. (2.png) 2. (2. Arapi koji govore pojedine dijalekte arapskog jezika. To su: Malte ani koji govore istoimenim jezikom u istoimenoj dr avi Malti .3.

com/2006/11/basque_country. To je jedini ne ± indoeuropski jezik u Zapadnoj Evropi. Antropolozi i nau nici drugih profila dr e ih po fizi koj konstituciji jedinstvenima u svijetu. a porijeklo jezika nije do kraja obja njeno. Porodica Baska Baski (samonaziv Euskaldunak) ine zasebnu porodicu naroda. Koreanci itd. Osnova baskijskog identiteta je jezik nazvan euskara. Rije je nastala od Äeuskara³ (jezik Baska. to jest 'basque . Porijeklo Baska je tajanstveno.jpg) Oko 2 miliona stanovnika ivi u paniji u autonomnoj pokrajini Baskiji. (6) 23 .5.govornik'. Japanci. 13) Karta 11. baskijski) i ± Ädun³ . Ima jo primjera me u narodima svijeta da samo jedan narod ini zasebnu porodicu ± npr. (2.wordpress. a oko 100 000 predstavnika u Francuskoj. Najve i baskijski grad je Bilbao (na jeziku Baska: Bilbo). (6) Baski sami sebe zovu Euskaldunak. u singularu Euskaldun. niko ne zna odakle su im preci. na teritoriju panije i Francuske. Govorno podru je porodice Baska (http://.2. Baski govore jezikom euskara a prete no nastanjuju zapadni dio Pirineja tj.onaj koji /govori jezik/ basque'.

3 % svih naroda ovog kontinenta. Ukoliko su Albanci stvarno ilirskog porijekla. prete no prema jezi kim osobinama. polovinu ovje anstva i naseljavaju najve i dio Evrope. albanski jezik je lan indoevropske porodice jezika. antropolozi i nau nici drugih profila dr e po fizi koj konstituciji jedinstvenima u svijetu. afroazijska odnosno semitsko ± hamitska porodica naroda te porodica Baska. Amerike i Od ostalih porodica naroda. 24 . narode cijelog svijeta nau nici svrstavaju u 28 porodica). Oni se svrstavaju u pet porodica naroda (ina e. pripada upravo indoevropskoj ± najmnogoljudnijoj porodici naroda na Zemlji Australije. altajska. Najve i broj naroda u Evropi. U Evropi se. veliki dio Azije i mali dio Afrike. njih 55 odnosno 87. uglavnom izdvaja 71 narod koji tu stolje ima ive. koji nastanjuju zapadne dijelove Pirineja. onda su jedini ivi narod koji jezi no jo pripada Tra ko ± ilirskoj grani Indoevropljana. i danas mu nije srodan nijedan drugi ivi jezik na svijetu. tj. pored indoevropske. Evropa predstavlja i specifikum u definisanju i grupisanju naroda svijeta. Porodicu Baska.ZAKLJU AK Nacionalna i jezi ka struktura Evrope svojevrstan je pokazatelj arolikosti ovog kontinenta. Ovaj kontinent naseljavaju autohtone porodice i grupe naroda i jezika koje nigdje drugdje ne ive. iji pripadnici ine gotovo. na tlu Evrope izdvajaju se i uralska. Naime.

www.: Demogeografija stanovni tva svijeta. 4. www. 1990. 3. kolska knjiga. br.org/jezi ke. Sarajevo. 1999.hr. Sarajevo 2008.naroda 25 . PMF. Friganovi . M. 5.: Dru tvena struktura i organizirano ljudsko djelovanje. Fellman. D . Ibrakovi . Zagreb ehaji J. Geografski list. 2000/2001.LITERATURA I IZVORI 1.wikipedia. 76. 2.porodice.: Nacionalna i jezi ka struktura stanovni tva Evrope (bez ZND).newhorizontour. Getis: Human Geography ± Landscapes of Human Activities.com/tribe-maasai 6. Geografsko dru tvo FBiH.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful