SADRŽAJ

Uvod Faktori naseljenosti na Zemlji Kontinentalne i regionalne razlike Geografski povoljna područja za naseljenost Zonalni i regionalni razmještaj stanovnika Gustina naseljenosti Prenaseljeni prostori Gusto naseljeni prostori Srednje naseljeni prostori Rijetko naseljeni prostori Nenaseljeni prostori Statistika Zaključak Literatura i izvori

1. 2. 2.1 2.3 3.. 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 4.

Pri obradi ovih poglavlja koristila sam dostupnu literaturu. da se što bolje iskoriste naseljivi prostori na Zemljinoj površini.UVOD Današnja istraživanja pokazuju nam da je brz porast stanovništva svijeta temeljni činilac mnogih privrednih i društvenih teškoća. čijom sam analizom došla do određenih zaključaka. Ostvarenje boljeg života pravo je svakog ljudskog bića. gustina naseljenosti i statistika. kartografski materijal i statističke podatke. Zato je važno što više istraživati i utjecati na razne načine. uz primjenu različitih geografskih metoda. Tema mog seminarskog rada je geografski razmještaj stanovništva na Zemlji. . kontinentalne i regionalne razlike. Izrada seminarskog rada je koncipirana u četiri poglavlja : faktori naseljenosti na Zemlji.

ali ima i nacija koje više preferiraju izolovanost – skandinavske zemlje). a neke su vrlo oskudne u tim izvorima – zemlje Sahela). odnosno nerazvijenih regija). .1.socijalnih faktora (suživot više različitih etničkih.političkih uticaja (neke zemlje su stabilnih političkih prilika i pogodne za život – Nemačka. kao i mogućnost da se odrede oni faktori koji najviše utiču na takvu neravnomjernost. .ekonomskih faktora (ekonomski razvijeni prostori su oduvijek privlačni ljudima za razliku od zemalja u razvoju. Oko 90% svjetske populacije živi na oko 10% kopna na Zemljinoj kugli.doc . Analizom ovih faktora moguće je utvrditi uzroke prevelike koncentracije stanovništva na određenim područjima. dok su neke oblasti vrlo surove klime – pustinje ili stalno zaleđene oblasti).bg. . Kuvajtu.prirodnih izvora (neke oblasti u svijetu obiluju prirodnim izvorima – nafta u Iraku. nekada. . odnosno pojave gotovo nenastanjenih oblasti na Zemlji. Faktori takve neravnomjerne gustine naseljenosti su prirodni i antropogeni. Kod prirodnih faktora najdominantniji su uticaji: . FAKTORI NASELJENOSTI NA ZEMLJI Stanovništvo svijeta je neravnomerno razmješteno na Zemljinoj površini.Himalaji). vojnom presijom – Afganistan).google.klime (neke oblasti su pod uticajem povoljnih klimatskih tipova za život ljudi – zapadna Evropa sa atlantskom klimom.yu/geografija/images/stories/opste/razmestaj_stanovnistva.ekof. dok su neke država pod stalnom političkom i.com/world+population+maps 1 georgije. a planinske oblasti su rijetko naseljene . Gustina naseljenosti za cijelu Zemlju iznosi 43 st/km².ac.1 Karta 1 : Razmještaj svjetske populacije Izvor : http://images.reljefa (nizije su gusto naseljene – zapodnoevropska nizija. rasnih i religijskih grupa ne smeta – SAD. na razmještaj stanovništva djeluje i čovjek i to preko: . Osim prirodnih faktora.

ekonomski. južna i jugoistočna periferija ovog kontinenta je veoma gusto naseljena naročito ravnice.8 do 4 milijarde stanovnika. zemlje bivšeg SSSR-a i Ruska Federacija. km² koja je gotovo jednaka površini Francuske. U svim zapadno Evropskim zemljama najgušće su naseljeni industrijski regioni. Međutim. društveni i dr. Također za ova područja može se reć id aimaju velike industrijsker egije i da zbog toga ova područja su gusto naseljena pa i prenaseljena. plodne poljoprivredne površine a najmanje planinska područja. Smatra se da ¾ azijske povrsine su praktično prazne jer u njima živi 1 stanovnik na 1 km². To je blizu 60 % ukupnog stanovništva na svijetu. U ovim dijelovima se nalaze gotovo svi važniji gradovi i gustina naseljenosti prelazi 50 stanovnika na 1 km² . Zauzima površinu oko 1. Njemačke. gdje se smatra da živi 8/10 stanovništva Evrope. KONTINENTALNE I REGIONALNE RAZLIKE Evropa je kontinent sa pogodnim klimatskim uslovima koji su imali i imaju veliki uticaj na naseljenost i privredni razvoj. npr. . a najmanju naseljenost ima Island. Bez Rusije imaju oko 1 mil. Najveću gustinu ima Moldavija 131 stanovnika na 1 km². Smatra se da Ruska Federacija je najveća država na svijetu i prostire se na 2 kontinenta.3 mil. km². Na ovom prostoru živi oko 160 miliona stanovnika što čini ¼ ukupnog stanovništva Evrope. Njemačka je najgušće naseljeno područje 230 stanovnika na 1 km² dok Slovačka ima 82 stanovnika na 1 km². Stanovništvo istočne Evrope je neravnomjerno naseljeno. Velike Britanije.6 mil km² i to čini negdje oko 17 % ukupne površine Evrope. region južne Evrope čine sjeverni dijelovi Mediterana sa Pirinejskim. Najgušće naseljeni prostori su primorski pojas posebno Mediteran. Italije. za stanovništvo Evrope može se reći da većina živi u gradovima. a 12 gradova koji imaju više od 2miliona stanovnika. Zapadna Evropa je najgušće naseljen dio Evrope 153 stanovnika na 1 km ². stanovnika i ovo područje Evrope je dosta neravmomjerno naseljeno npr.u Velikoj Britaniji. Međutim nasuprot tome. kada se gleda razmještaj stanovništva Evrope onda je interesantno posmatrati sjevernu. Također planinski predjeli su slabo naseljeni. ali se moze reći da je stanovništvo dosta neravnomjerno raspoređeno. zapadnu. Smatra se da većina stanovništva živi u gradovima. Razmještaj stanovništva je u skladu sa prirodnim osobinama Sjeverne Evrope. Geografskom području istočne Evrope pripadaju zemlje istočne Evrope. U gradovima živi 160 mil. Zemlje istočne Evrope zajedno sa zapadnim dijelom Ruske Federacije zahvataju polovinu Ruskog kontinenta. Apeninskim i Balkanskim poluotokom. Smatra se da danas u Aziji živi preko 3. Od svih Evropskih zemalja najveću naseljenost ima Holandija i Belgija. velikih rijeka pa se smatra da u nekim nizijskim gusto naseljenih prostora pa prelaze 1000 – 1500 stanovnika na 1km². Sjeverna Evropa je slabo naseljen prostor. I za ovaj kontinent može se kazati da je gustina naseljenosti dosta neravnomjerna na što utiču mnogi faktori: prirodni. Gustina naseljenosti raste od sjevera prema jugu i prema zapadu.I u ovom djelu Evrope gradovi i industrijski regioni okupljaju oko ¾ ukupnog stanovništva ovog dijela Evrope.2. U ostalim dijelovima naseljenost se kreće od 100 -160 na 1 km². Ostali dijelovi sjeverne Evrope su rijetko naseljeni zbog nepovoljnih prirodnih uslova. južnu i srednju Evropu i Rusku Federaciju.Međutim. Ovo područje ima površinu od 1. Na ovom prostoru živi oko 24 miliona stanovnika. Gustina naseljenosti u ovom dijelu Evrope naglo opada.4 mil km² i zauzima 30% ukupnog prostora na zemlji. delte. Smatra se d au Evropi ima više od 50 gradova koji imaju preko milion stanovnika. Ima površinu oko 44. Južna Evropa. Ogromna većina stanovništva živi u južnim i primorskim krajevima. Azija ie najrasprostranjeniji kontinent na Zemlji.

gdje je temperatura negdje prosječno oko 27° C i gdje je raznovrstan biljni i životinjski svijet. da na njoj živi oko 2 miliona stanovnika. 2 Tabela 1: Razmještaj stanovništva u svijetu po kontinentima u milionima. Kanada. Smatra se da su na području rijeke Amazon istraživanja počela 1950. Sličan slučaj je sa Kanadom gdje u dolini rijeke San Lorens živi više od 95% ukupnog stanovništva. 2007. .. 396 723 42 670 4 950 1 489 8 270 Izvor: UN. Smatra se da polovina stanovnika ove regije živi na uskom pojasu „plodnog polumjeseca“. World Urbanization Prospects. područja pa postaju dost aatraktivna za stvaranje naselja i za stvaranje života u ovim područjima. Revision 2 Zolić H. Singapur. Izrael.. Švicarska. ta su područja dosta interesantna za naseljavanje. u dolini rijeke Nil gustina naseljenosti je iznad 1000 stanovnika na 1 km². Na ovim prostorima živi oko 210 miliona stanovnika prosječna naseljenost iznosi oko 60 stanovnika na 1 km². zatim Južna Koreja. dok su ispod prosjeka Kina. Medutim i pored toga ta su područja do danas bila. dok npr. Holandija. Japan. Bangladeš. Poljska.km² Smatra se da je prosječna gustina naseljenost oko 53 stanovnika na 1 km². Ako gledamo kontinentalno primorje onda se može kazati da je ono dosta naseljeno naročito kada gledamo sjeveroistok SAD-a. 1950 – 2030.. Prosječno naseljene države su Italija. Smatra se da Sahara koja ima 9 miliona km².Jugozapadna Azija: Različiti prirodni uslovi ove regije su glavni razlozi da ima neujednačenu naseljenost. Španija. Demogeografija. Od ukupne površine kopna gdje sjevernoj polulopti pripada 96. Danas izgradnjom željeznica. 172 167 13 548 1 399 221 2 520 1975. Sarajevo. puteva dolazi do urbanizacije ovih. Smatra se da u Egiptu preko 95% ukupnog stanovništva živi u rejonu ili slivu rijeke Nil. KONTINENTI SJEVERNA AMERIKA LATINSKA AMERIKA I KARIBI AUSTRALIJA I OKEANIJA EVROPA AZIJA AFRIKA SVIJET BROJ STANOVNIKA 1950. uglavnom ne naseljena. . 243 322 21 676 2 397 406 4 065 2000. Pošto ovo područje ima pustinjske predjele pa ova područja nisu naseljiva.3 mil.. Francuska. Kaliforniju itd. Australija. the 2005. Oaze koje se pojavljuju u pustinjskim krajevima sjeverne Afrike pokazuju da su se dosta povećala područja za naseljenost određenog broja stanovništva. stoljeća počela stvarati određena naselja. 314 519 31 727 3 672 794 6 057 2030. Prema broju stanovnika smatra se da su najnaseljenija područja današnje države Monako. Što se tiče tropskih prašuma koje se prostiru uz rijeke centralne i južne Afrike. Indija. godine i da su se početkom 19.u Libiji skoro 95% stanovništva živi na obali sredozemnog mora. Na sjeveru afričkog kontinenta. Najmanje naseljene države su Rusija.

Grafikon 1 : Učešće svjetske populacije Izvor : http://images.com/world+population+maps .google.

na oaznu naseljenost nalazimo i u hladnim oblastima sjeverne Azije. Spoj kopnene i vodene mase nedvojbeno je faktor naseljenosti i od bitnog je značenja u razmještaju čovječanstva. nepovoljno utiče na naseljenost stanovništva.3 2. Michigan. iako taj dio ekumene zahvata 37% površine naseljenog kopna. jugoistočna Afrika znatno su manje. U starom i srednjem vijeku nicala su i razvijala se uporišta i naselja uz karavanske puteve. Kolumbiji. Namib i Kalahari u jugozapadnoj Africi. Očigledna je i razlika u gustoći naseljenosti Starog i Novog svijeta. Školska knjiga. kao što su Atakama u Andskom primorju. pustinja u sjeverozapadnoj Australiji. transameričke. Sjeverne i Južne Amerike. zapadnoj Evropi i na sjeveroistoku SAD-a. Primjer su Sahara. Aziji. istočno afrička jezera (Viktorija. Karakteristična je još i oazna naseljenost u pustinjskim krajevima sjeverne i sjeveroistočne Afrike i jugozapadne i centralne Azije. Primjer su naseljavanje i ekonomsko iskorištavanje prostora kontinentalne unutrašnjosti Azije i Angloamerike. srednje primorje Brazila. No. Te tri velike regije zahvaćaju samo osminu površine naseljena kopna.1 Geografski povoljna područja za naseljenost Zanimljiva je i razlika u gustoći naseljenosti između rubnih i unutrašnjih dijelova kontinenata. osobito nakon izgradnje željeznica i cesta. i Ontario).). Od rijeka su takve u prvom redu Rajna.. Dunav. Laba.. Biserna rijeka i druge u Aziji. La Plata u Južnoj Americi. Latinskoj Americi i Australiji s Oceanijom samo 14%.to pokazuje da reljef u cjelini. Jača naseljenost opaža se i duž transkontinentalnih prometnica. Bodensko i dr.3 Zonalni i hemisferni razmještaj stanovništva 3 Friganović M. Naseljenost Zemlje se ogleda i u nejednakom visinskom razmještaju čovječanstva. Temza. 1990. . evropski dio Rusije. jezera u Švicarskoj (Ženevsko. . Nubija. Kontinentalna primorja u cjelini su dva puta naseljenija od unutrašnjosti kontinenata. u jugoistočnoj i južnoj Aziji. Ponegdje je navedeni diskontinuitet naseljenosti posljedica naglašenijeg zonalnog pružanja kontinentalne obale. Albertovo i Rudolfovo). Arabija. Veća je naglašenost meridionalnog pravca kontinentalnih obala od zonalnog uvjetovala je i jaču meridionalnu naseljenostnjihovih primorja. a u njima živi gotovo sedam desetina čovječanstva. Rona. Tako je čovjek izbjegavao predjele nepovoljnog prirodnog. transaustralijske. donje porječje La Plate. Africi i Evropi (63% naseljenog kopna) živi 86% čovječanstva. nakon industrijske revolucije. Skandinavija i Britanski otoci. usljed povoljnih prirodnih uvjeta za naseljenost i ljudsku aktivnost na primorju. Erie. Sava i druhe u Evropi. Najveće populacijske jezgre na Zemlji se nalaze duž kontinentalnih primorja. ovdje je značajan diskontinuitet naseljenosti posljedica nepovoljnih modifikatora prirodne sredine. Huron. Volga. Sena. Nil. Mauritanija u zapadnoj Africi i drugi suhi krajevi. Hoangho. Niger i Kongo u Africi. a one s povoljnim modifikatorima kao što su Island. kao u Venezueli. izuzev ekvatorijalnih itropskih područja. duž željezničkih pruga (transsibirske. obilato je iskoristio prilagodivši se životu i opstojanju u tim prostorima. Takvi su primjeri sjevernoamerička Velika jezera (Gornje. Lovrijenac Mississippi u Angloamerici. Ostale razmjerno značajne populacijske jezgre su Kalifornija. Demogeografija – stanovništvo svijeta.. Zagreb. andska jezera (Titicaca) i druga. Procjenjuje se da oko 75% stanovništva živi na nadmorskoj visini ispod 500 metara. Arabijska pustinja u jugozapadnoj Aziji. Iznad 500 metara živi oko 25% stanovništva. Hudson.) i autobuskih cesta. au Novom svijetu – Angloamerici. U Starom svijetu. Tanganjika. Magrebu i drugdje. Ciriško. a Ganges.2. a u novom vijeku. To se vidi ne samo u kontinentalnim primorjima nego i u mnogim krajevima u njihovu zaleđu gdje se duž rijeka i oko jezera koncentriraju brojne i značajne naseobine populacije s odgovarajućim privrednim funkcijama..

Ovakav neravnomjeran rast uzrokuje i neravnomjeran raspored stanovništva na Zemlji. odnosno da je oko 21 stanovnik na 1 km². Fiziološka gustina broj stanovnika na jedinici za obradu pogodne površine – tako je krajem 2004. . Pored zonalnog razmještaja karakterističan je i odnos naseljenosti sjeverne i južne hemisfere. čija se većina skoncentrisala u umjerenim pojasima Zemlje. u Egiptu 910. u Nigeriji i planinski zapad u Sjevernoj Americi. gdje je stopa rasta oko 3% godišnje. unutrašnjost Azije (Tibetska visoravan. do 60. Rijetko i skoro je nenaseljena je Australija. a od 40. smatra se da je prosječna gustina naseljenost oko 53 stanovnika na 1 km². Planjax. Razlike između gustoće naseljenosti Evrope i Azije na jednoj strani. u Velikoj Britaniji oko 700 i oko Danskoj oko 200. Evropi je rast stanovništva opao na 0. oko 2. 2006. To potvrđuju i sljedeći podaci : U pojasu od 20. Agrarna gustina broj agrarnih stanovnika na jedinici oraničnih površina. GUSTINA NASELJENOSTI Gustina naseljenosti je relativan pojam i odnosi se na broj stanovnika na jedinici površine. slabo naseljena. Poljoprivredna gustina broj poljoprivrednih stanovnika na jedinici poljoprivrednih površina.km². Neravnomjeran razmještaj stanovništva imaju Afrika i to u Sahari. U promatranju gustine naseljenosti obično se razlikuju: Aritmetička (relativna) gustina pokazuje broj stanovnika na jedinici površine. također. R. do 40. u Ruskoj Federaciji na 0. stepeni geografske širine živi manje od 1% stanovništva svijeta.8%. bez Ruske Federacije.Velike su razlikeu gustoći naseljenosti pojedinih pojasa Zemlje i između sjeverne i južne hemisfere. ona iznosila u Japanu oko 1 510. do 20. Promatranje populacijske karte svijeta pokazuje da se može govoriti o takvoj zonalnoj podjeli i diferencijaciji razmještaja čovječanstva. imaju više od polovine ukupnog svjetskog stanovništva. Ekonomska geografija svijeta. a još veće su razlike ako uporedimo gustoću naseljenosti po pojedinim područjima unutar kontinenata.2%.1%.. Na južnoj polulopti ukupne površine 37 km² smatra se da živi oko 13% stanovnika. istovremeno. Radi se o izrazitoj zonalnosti razmještaja čovječanstva. stepeni obiju geografskih širina samo dvije desetine. 4 3. Neravnoteža je očita. stepeni dvije i po desetine čovječanstva. Od ukupne površine kopna. Tako široka ljestvica upućuje na međuzavisnost prirodnih i društvenih elemenata i faktora. stepeni sjeverne i južne geografske širine živi oko šest desetina čovječanstva. a blizu svaki deseti stanovnik Zemlje živi na njezinoj južnoj polovici. Zemlje Azije. . Sudanu. Nasuprot tome. skrećući pažnju na populacijske teškoće azijskog i potencijalne mogućnosti australskog prostora.3 mil.9% i 5%. Danas je najveći rast broja stanovnika prisutan u nerazvijenim zemljama Afrike. Značajno 4 Nurković. u Latinskoj Americi i Južnoj Aziji. Čadu. Sjevernije i južnije od 60. gdje sjevernoj polulopti pripada 96. Latinska Amerika je. Tešanj. Gustoća naseljenosti stanovništva u dolinama delti azijskih rijeka dostiže 600 do 1 200 st/km².a ostalih kontinenata na drugoj strani potvrđuju visok stepen kontinentalne populacijsko-geografske diferencijacije. Razlike su najveće između Azije (105 st/km²) i Australije (3 st/km²). delti Nila. u pojasu od 0. Godišnji porast stanovništva u nerazvijenim zemljama je između 1. Mongolija. Na sjevernoj hemisferi živi devet desetina čovječanstva. ali je. Afganistan) takoreći nenaseljena.8% i u Angloamerici na 0. u Švicarskoj oko 1 050.

Kada se posmatra po državama. pokrivaju 67% kopna. Šri Lanke. priatlantska nizija Evrope.1 Prenaseljeni prostori Oko 75% stanovništva svijeta opstoji u uvjetima niske društveno-privredne razvijenosti. Južna Koreja sa 480 st/km². a na njima prebiva 14% stanovništva. Gusto naseljeni od 51 do 100 stanovnika na km². tajfuni i druge vremenske nedaće izazivaju neprekidnu opasnost i glad. nego su nastale pod uticajem historijskog. Holandija sa 392 st/km². Malabarsko primorje.5% stanovništva. Srednje naseljeni prostori su oni od 10 do 50 stanovnika na km². Dijelovi Indije. Malezije. a prenaseljeni bi bili prostori s više od 100 stanovnika na km². nizija Kanto i dr. Rijetko naseljeni prostori su oni s manje od 10 stanovnika na km². dok su u monsunskoj Aziji to najrazvijenija agrarna područja. obala Brazila. dolina Jangce. pokrivaju 21% kopna. često nepovoljan monsunski ritam. Monako sa 23 600 st/km²). Grafikon 2 : Svjetska populacija po regionima Izvor : http://images. Zbog toga su ti krajevi u uvjetima nedovoljne razvijenosti žarišta savremene populacijsko ekonomske problematike čovječanstva. kao i neke vrlo velike države (Indija sa 336 st/km²). potom slijede države znatno većih teritorija (Bangladeš sa 985 st/km². Bangladeša. Apsolutno najgušće naseljeni dijelovi svijeta su priobalja okeana i mora u umjerenom i suptropskom klimatskom pojasu (SAD. pokrivaju 5% površine Zemlje.com/world+population+maps 3. ubjedljivo najveće gustine naseljenosti imaju tzv. Belgija 341 st/km². Tonkin. Najgušće naseljena područja u Evropi su industrijske zone. pokrivaju oko 7% kopna i na njima živi oko 50% čovječanstva. južna Kina. Indonezije i Filipina poučni su primjeri iz najnovijeg doba. onda postaje još očitije kolike su teškoće što izlaze iz te neravnomjernosti. jug i jugoistok Azije). a na njima živi 20% čovječanstva.je da te razlike u naseljenosti nisu samo rezultat proizvodnih odnosa. Java.patuljaste države. Pakistana. Srednja Amerika. Hindustanska nizija. a malu teritoriju (npr. koje imaju veliki broj stanovnika. Teškoće su naročito velike u južnoj i jugoistočnoj Aziji gdje su regionalne gustine naseljenosti vrlo velike i dosežu do 600 stanovnika na 1 km² (Bangladeš.google. društvenog i tehnološkog razvoja. Karta 2 : Područja najgušće naseljenosti . a na njima prebiva samo 12.). Japan sa 339 st/km²). Iako je riječ o vrlo plodnim i uglavnom intenzivno obrađenim krajevima.

Nigerije. Liberije. u Africi i u Latinskoj Americi. Paname. Obale Slonovače. Tadžikistana.. Izvan Evrope i jugoistočne Azije razmjerno značajnije koncentracije stanovništva s gustinom od 51 do 100 st/km². the 2005.2 Gusto naseljeni prostori Oni su najzastupljeniji u Evropi i Aziji. Gane. Hondurasa. Budući da je prosječna naseljenost kopnenog dijela Zemlje 30 st/km² (bez polarnih krajeva 35 st/km²). Kenije. gdje na dvadesetpetini površine živi gotovo četvrtina stanovništva. uzeta u globalnom mjerilu zaista je srednja. baltičkih zemalja. Armenija i Azerbejdžan) i. djelomice. donekle u jugoistočnom dijelu brazilskog primorja i oko La Plate. Toga. Ima ih i u tropima Burme i Kampućije. Bjelorusije. Uzbekistana. Ostale kontinentske cjeline dosta zaostaju razmjernim udjelom površine i stanovništva gusto naseljenih područja. Gvatemale. Gvineje. 3. S obzirom na stepen privredne razvijenosti SAD-a. Ugande. Irske. Revision 3.3 Srednje naseljeni prostori Relativno su slabije zastupljeni u Evropi. u SSSR-u. i to u jugoistočnoj Aziji. SSSR-a i Evrope može se smatrati da je gustina do sto stanovnikana na 1 km² ispod njihovih mogućnosti i da se teškoće zbog tolikog broja stanovnika na jedinici površine susreću zasada isključivo u nedovoljno razvijenim dijelovima svijeta. Srednje naseljenih područja ima u unutrašnjosti kontinenata i u primorjima u nižim i višim geografskim širinama. Podmoskovlje i Crnomorsko primorje. gustina naseljenosti od 10 do 50 st/km². SSSR-u i u Australiji. Benina (Dahomej). Senegala. južnoj i istočnoj Aziji. Od srednje naseljenih krajeva ekumene prostraniji su jedino rijetko naseljeni prostori.Izvor: UN. Prostori srednje gustine naseljenosti četiri i po puta su prostraniji od onih s gustom naseljenošću. a više od tri puta od prenaseljenih. pribaltičke republike (Litva). Gušće naseljeni dijelovi SSSR-a su kavkavske republike (Gruzija. Gornje Volte. World Urbanization Prospects. Kirgizije i u . Kostarike. postoje u sjeveroistočnom prostoru SAD-a. Ekvadora.

u Australiji (glavnina kontinenta. u sjevernoj Africi (Sahara. planine Bolivije. dijelovi Irana i Afganistana).Najčešći uzrok ovako malih gustina naseljenosti jeste uticaj prirodne sredine (klima. na koje otpada najveći dio anekumene. Samo neznatan dio ima osobine naseljenog prostora. Finska. Značajni su i u prašumama Latinske Amerike (Amazonija. Značajan je faktor nenaseljenosti i sparna. i u Angloamerici (gotovo čitava Kanada. Uz krajnje raštrkane i međusobno odvojene manje ljudske skupine. potencijalno su veoma izdašna i bogata. Sjevernoj Americi (srednji sjeverozapad. STATISTIKA 5 Friganović M. Irana i Afganistana. Pampas. teško podnošljiva klima vlažnih ekvatorijalnih prašuma. osim Evrope. biljno-geografski ogoljeli i petrografski neplodni prostori. sjeverno pacifičko i južno atlantsko primorje SAD-a). 3. Najprostraniji su u sjevernoj. . Arabija. Mnoga srednje nastanjena područja.4 Nenaseljeni prostori Toj kategoriji pripadaju uglavnom klimatski surovi. Norveška) i u Kanadi (Nova Škotska). Turske. Ima ih i u prohladnim subpolarnim krajevima Evrope (Švedska. reljef). plantaže kaučukovca i dr. Africi i u Latinskoj Americi. Ima ih i u Australiji (Victoria). aridni. Zato dijelovi tih područja Afrike. Prostiru se od surovih subpolarnih do sparnih tropskih širina i na svim geografskim dužinama. sjevernog Sibira. u ekvatorijalnim nizinama Malezije i drugdje).5 4. osim jugoistočnog ruba. sjeverne Evrope i krajnjeg juga Južne Amerike. Prosječna gustina naseljenosti od samo 6 st/km² svjedoči da su gotovo dvije trećine kopna na Zemlji demografska pustoš (anekumena) i polupustoš (subekumena).. srednji jugoistok. Demogeografija – stanovništvo svijeta. naftna polja Aljaske. srednji jugozapad. Libija. posebno ona u tropima.znatnom dijelu Ruske Federacije. Sibir. urana u studenom kanadskom i američkom Arktiku.3 Rijetko naseljeni prostori Karakteristični su za sve kontinente. Nubija). Školska knjiga. razrijeđeni zrak i neplodnost glavni su uzroci nenaseljenosti tih područja Zemlje. osim jugoistočnog primorja i zapadne obale). Azije i Latinske Amerike nisu naseljeni. ondje su u novije vrijeme sve karakterističnije naseobinske oaze koje je stvorio industrijski kapital za iskorištavanje rudišta i za gajenje konjunkturnih industrijskih kultura (rudnici bakra u visokim i surovim Andama. . Perua i Čilea). Mongolija. Hladnoća. Aljaska i planinsko-pustinjski zapad SAD-a). dok su znatno rjeđi primjeri gde je antropogeni faktor bio dominantan. 1990. Zagreb. srednjoj i jugozapadnoj Aziji (Vanjska Kina. Naseljenost je u tim prostorima veoma raštrkana u povoljnijim lokalitetima. Mahom su to najviši dijelovi visokih planinskih područja srednje Azije. To su područja Arktika i Antarktika. sjeveroistočnog Sibira. 3. pa valja pretpostaviti da će se tamošnje vrednote u bliskoj budućnosti iskorištavati brže i obilnije. sjeverozapadne Angloamerike.

153.896 8.60. 2.713.288.044.493. Australija – 3.65.116. Japan .58.342.546. Etiopija .352 5.892. Njemačka .303. godine): 1. Iran . (podaci iz 2008.520 17.904 3.81.65.Zemlja sa: • najvišom gustinom stanovništva: Monako 16. Evropa – 110 stanovnika/km² .025 stanovnika/km² Gustina naseljenosti za sve kontinente osim Antarktika: (podaci iz 2000. 5. Egipat .96.544.82. Brazil .1. Mexiko .3 stanovnika/km² . 3. godine) : 1. Italija .680 13.955.800. Sjeverna Amerika – 16.140.255.096 10.824.1 stanovnika/km² .061.410 stanovnika/km² • najnižom gustinom stanovništva: Grenland 0.840 15.224 20.808 18.71.320 6 ZAKLJUČAK 6 www. Afrika – 26.about. Južna Amerika – 25. Francuska .172.146.512. Azija – 136.504 19. Vijetnam .86. i 6. Indija .145. Turksa .995. Nigerija . Rusija .296 21.6 stanovnika/km² . Kina .544 2.048 7.592 6.875.792 22.400 12.237. 4.com .912 23.312 9.64.943.66. Filipini .702.552 16.369.416 11. Demografska Republika Kongo .057.330.82. Velika Britanija .127.560 14.196.147.1. Pakistan .514. Indonezia .1 stanovnika/km² . SAD . Tajland .4 stanovnika/km² . Lista 23 zemlje u svijetu sa najvećom populacijom.geography.109.640 4. Bangladeš .

Također se procjenjuje da više od polovine stanovnika živi u gradovima. U starom svijetu (Azija. Procjenjuje se da u Aziji živi čak 61 %.3% ili za 78 miliona. Smatra se da je između 1995. dok na južnoj živi svega 10 % stanovnika. Procjenjuje se da 80 % svjetskog stanovništva je smješteno u manje razvijenim područjima dok u visoko razvijenim živi oko 20%. godine i 2000. Problem današnje naseljenti nije u velikom broju stanovnika već u velikim regionalnim razlikama i velikoj koncentraciji stanovnika na relativno malom prostoru. Također postoji velika razlika kada je u pitanju broj stanovnika između sjeverne i južne polulopte i smatra se da oko 90 % stanovnika živi na sjevernoj polulopti. i te su razlike jako velike. godine broj stanovnika godišnje rastao za 1. gusto naseljeni i prenaseljeni krajevi. Europa) živi oko 86 % stanovnika dok u Novom svijetu živi oko 14 %. Također je prisutna velika razlika unutar pojedinih kontinenata. Evropa je tek na 3. mjestu. Afrika. Ovdje je težište problema. godine 2/3 svjetske populacije živjet će u gradovima koji zauzimaju negdje oko 2 % zemljine površine. Na jednoj strani su rijetko naseljeni prostori. jer samo na dvanaestini ekumene u nerazvijenoj jugoistočnoj Aziji živi polovica čovječanstva. a po broju stanovnika dolazi Afrika. Zemlju u cjelini karakteriziraju demogeografski ekstremi. Iz takvih neravnomjernosti izlaze brojne teškoće i problemi savremenog svijeta. Danas demogeografi procjenjuju da će u 21 stoljeću broj stanovnika iznositi oko 7. Prema nekim procjenama do 2025. danas se procjenjuje da na Zemlji živi negdje oko 6.5 milijardi stanovnika. LITERATURA . Između ta dva ekstrema postoji široka ljestvica regionalne i lokalne gustoće naseljenosti.3 milijarde po jednoj varijanti. dok 10. To se naročito odnosi na gusto naseljene krajeve i zemlje ekonomski nerazvijenijeg dijela čovječanstva.Kao što je već istaknuto.7 milijardi po drugoj varijanti. a na drugoj razmjerno skučeni. koji uz sve ostalo iziskuje napore na ravnomijernijem i racionalnijem razmještaju stanovništva svijeta. Ali ravnomjerniji razmještaj stanovništva trebalo bi da prati i ravnomjernija raspodjela dobara i pravedniji ekonomski odnosi između razvijenijih i onih u razvoju.

http://images. .bg. R. Nurković. Planjax. Zagreb. Revision 7. . Friganović M.com/world+population+maps 6. www. georgije. 2. Demogeografija.yu/geografija/images/stories/opste/razmestaj_stanovnistva. Demogeografija – stanovništvo svijeta. the 2005.google. World Urbanization Prospects. Zolić H. 3..ac. UN.doc 5.about. 4. Tešanj. 1990. Ekonomska geografija svijeta.1.geography. Školska knjiga.com . .. 2007. Sarajevo.ekof. 2006...

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful