SADRŽAJ

Uvod Faktori naseljenosti na Zemlji Kontinentalne i regionalne razlike Geografski povoljna područja za naseljenost Zonalni i regionalni razmještaj stanovnika Gustina naseljenosti Prenaseljeni prostori Gusto naseljeni prostori Srednje naseljeni prostori Rijetko naseljeni prostori Nenaseljeni prostori Statistika Zaključak Literatura i izvori

1. 2. 2.1 2.3 3.. 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 4.

čijom sam analizom došla do određenih zaključaka. gustina naseljenosti i statistika. Ostvarenje boljeg života pravo je svakog ljudskog bića. kartografski materijal i statističke podatke. Zato je važno što više istraživati i utjecati na razne načine. Tema mog seminarskog rada je geografski razmještaj stanovništva na Zemlji. uz primjenu različitih geografskih metoda. da se što bolje iskoriste naseljivi prostori na Zemljinoj površini. . kontinentalne i regionalne razlike. Pri obradi ovih poglavlja koristila sam dostupnu literaturu.UVOD Današnja istraživanja pokazuju nam da je brz porast stanovništva svijeta temeljni činilac mnogih privrednih i društvenih teškoća. Izrada seminarskog rada je koncipirana u četiri poglavlja : faktori naseljenosti na Zemlji.

odnosno nerazvijenih regija). rasnih i religijskih grupa ne smeta – SAD. FAKTORI NASELJENOSTI NA ZEMLJI Stanovništvo svijeta je neravnomerno razmješteno na Zemljinoj površini. vojnom presijom – Afganistan). ali ima i nacija koje više preferiraju izolovanost – skandinavske zemlje). . dok su neke država pod stalnom političkom i. .ekof.političkih uticaja (neke zemlje su stabilnih političkih prilika i pogodne za život – Nemačka.ac.ekonomskih faktora (ekonomski razvijeni prostori su oduvijek privlačni ljudima za razliku od zemalja u razvoju.reljefa (nizije su gusto naseljene – zapodnoevropska nizija.1. Gustina naseljenosti za cijelu Zemlju iznosi 43 st/km².yu/geografija/images/stories/opste/razmestaj_stanovnistva. Faktori takve neravnomjerne gustine naseljenosti su prirodni i antropogeni.com/world+population+maps 1 georgije. . dok su neke oblasti vrlo surove klime – pustinje ili stalno zaleđene oblasti).klime (neke oblasti su pod uticajem povoljnih klimatskih tipova za život ljudi – zapadna Evropa sa atlantskom klimom. Oko 90% svjetske populacije živi na oko 10% kopna na Zemljinoj kugli. a neke su vrlo oskudne u tim izvorima – zemlje Sahela).1 Karta 1 : Razmještaj svjetske populacije Izvor : http://images.google. nekada. na razmještaj stanovništva djeluje i čovjek i to preko: . Kuvajtu.bg.doc . . Osim prirodnih faktora. odnosno pojave gotovo nenastanjenih oblasti na Zemlji. a planinske oblasti su rijetko naseljene . Analizom ovih faktora moguće je utvrditi uzroke prevelike koncentracije stanovništva na određenim područjima.socijalnih faktora (suživot više različitih etničkih.Himalaji).prirodnih izvora (neke oblasti u svijetu obiluju prirodnim izvorima – nafta u Iraku. Kod prirodnih faktora najdominantniji su uticaji: . kao i mogućnost da se odrede oni faktori koji najviše utiču na takvu neravnomjernost.

Razmještaj stanovništva je u skladu sa prirodnim osobinama Sjeverne Evrope. Zapadna Evropa je najgušće naseljen dio Evrope 153 stanovnika na 1 km ². km² koja je gotovo jednaka površini Francuske. Geografskom području istočne Evrope pripadaju zemlje istočne Evrope. KONTINENTALNE I REGIONALNE RAZLIKE Evropa je kontinent sa pogodnim klimatskim uslovima koji su imali i imaju veliki uticaj na naseljenost i privredni razvoj. Sjeverna Evropa je slabo naseljen prostor. Apeninskim i Balkanskim poluotokom. južna i jugoistočna periferija ovog kontinenta je veoma gusto naseljena naročito ravnice. Stanovništvo istočne Evrope je neravnomjerno naseljeno. Smatra se da većina stanovništva živi u gradovima. Također planinski predjeli su slabo naseljeni. U ovim dijelovima se nalaze gotovo svi važniji gradovi i gustina naseljenosti prelazi 50 stanovnika na 1 km² . Bez Rusije imaju oko 1 mil. Njemačka je najgušće naseljeno područje 230 stanovnika na 1 km² dok Slovačka ima 82 stanovnika na 1 km². ekonomski. Smatra se da ¾ azijske povrsine su praktično prazne jer u njima živi 1 stanovnik na 1 km².Međutim. Ovo područje ima površinu od 1. zemlje bivšeg SSSR-a i Ruska Federacija. Smatra se da Ruska Federacija je najveća država na svijetu i prostire se na 2 kontinenta. U gradovima živi 160 mil. Međutim nasuprot tome.u Velikoj Britaniji. velikih rijeka pa se smatra da u nekim nizijskim gusto naseljenih prostora pa prelaze 1000 – 1500 stanovnika na 1km². južnu i srednju Evropu i Rusku Federaciju. Međutim. a najmanju naseljenost ima Island.6 mil km² i to čini negdje oko 17 % ukupne površine Evrope. npr. Najgušće naseljeni prostori su primorski pojas posebno Mediteran. region južne Evrope čine sjeverni dijelovi Mediterana sa Pirinejskim. Zemlje istočne Evrope zajedno sa zapadnim dijelom Ruske Federacije zahvataju polovinu Ruskog kontinenta.4 mil km² i zauzima 30% ukupnog prostora na zemlji. društveni i dr. gdje se smatra da živi 8/10 stanovništva Evrope. Najveću gustinu ima Moldavija 131 stanovnika na 1 km². Ostali dijelovi sjeverne Evrope su rijetko naseljeni zbog nepovoljnih prirodnih uslova.2. a 12 gradova koji imaju više od 2miliona stanovnika. Smatra se d au Evropi ima više od 50 gradova koji imaju preko milion stanovnika.I u ovom djelu Evrope gradovi i industrijski regioni okupljaju oko ¾ ukupnog stanovništva ovog dijela Evrope.8 do 4 milijarde stanovnika. U svim zapadno Evropskim zemljama najgušće su naseljeni industrijski regioni. delte. kada se gleda razmještaj stanovništva Evrope onda je interesantno posmatrati sjevernu. ali se moze reći da je stanovništvo dosta neravnomjerno raspoređeno. . Također za ova područja može se reć id aimaju velike industrijsker egije i da zbog toga ova područja su gusto naseljena pa i prenaseljena. Italije. U ostalim dijelovima naseljenost se kreće od 100 -160 na 1 km². Južna Evropa. plodne poljoprivredne površine a najmanje planinska područja. stanovnika i ovo područje Evrope je dosta neravmomjerno naseljeno npr. Na ovom prostoru živi oko 160 miliona stanovnika što čini ¼ ukupnog stanovništva Evrope. Ima površinu oko 44. zapadnu. Velike Britanije. I za ovaj kontinent može se kazati da je gustina naseljenosti dosta neravnomjerna na što utiču mnogi faktori: prirodni. za stanovništvo Evrope može se reći da većina živi u gradovima. Ogromna većina stanovništva živi u južnim i primorskim krajevima. Gustina naseljenosti raste od sjevera prema jugu i prema zapadu. Na ovom prostoru živi oko 24 miliona stanovnika. Zauzima površinu oko 1. To je blizu 60 % ukupnog stanovništva na svijetu. Njemačke.3 mil. Od svih Evropskih zemalja najveću naseljenost ima Holandija i Belgija. Azija ie najrasprostranjeniji kontinent na Zemlji. km². Gustina naseljenosti u ovom dijelu Evrope naglo opada. Smatra se da danas u Aziji živi preko 3.

godine i da su se početkom 19. 243 322 21 676 2 397 406 4 065 2000. Kanada.u Libiji skoro 95% stanovništva živi na obali sredozemnog mora. Što se tiče tropskih prašuma koje se prostiru uz rijeke centralne i južne Afrike. Holandija. zatim Južna Koreja. Na sjeveru afričkog kontinenta. Izrael. ta su područja dosta interesantna za naseljavanje. Poljska. the 2005. Smatra se da u Egiptu preko 95% ukupnog stanovništva živi u rejonu ili slivu rijeke Nil. uglavnom ne naseljena.3 mil. . dok npr. Španija. Medutim i pored toga ta su područja do danas bila. 2 Tabela 1: Razmještaj stanovništva u svijetu po kontinentima u milionima. Smatra se da polovina stanovnika ove regije živi na uskom pojasu „plodnog polumjeseca“. Bangladeš. 1950 – 2030. puteva dolazi do urbanizacije ovih. da na njoj živi oko 2 miliona stanovnika.. Singapur. Prosječno naseljene države su Italija. Ako gledamo kontinentalno primorje onda se može kazati da je ono dosta naseljeno naročito kada gledamo sjeveroistok SAD-a. KONTINENTI SJEVERNA AMERIKA LATINSKA AMERIKA I KARIBI AUSTRALIJA I OKEANIJA EVROPA AZIJA AFRIKA SVIJET BROJ STANOVNIKA 1950. Sličan slučaj je sa Kanadom gdje u dolini rijeke San Lorens živi više od 95% ukupnog stanovništva. Japan. World Urbanization Prospects. 314 519 31 727 3 672 794 6 057 2030. 172 167 13 548 1 399 221 2 520 1975. Francuska. Kaliforniju itd. Pošto ovo područje ima pustinjske predjele pa ova područja nisu naseljiva. Najmanje naseljene države su Rusija. Danas izgradnjom željeznica. Od ukupne površine kopna gdje sjevernoj polulopti pripada 96. Demogeografija. gdje je temperatura negdje prosječno oko 27° C i gdje je raznovrstan biljni i životinjski svijet. Na ovim prostorima živi oko 210 miliona stanovnika prosječna naseljenost iznosi oko 60 stanovnika na 1 km². . dok su ispod prosjeka Kina. Revision 2 Zolić H. 2007.km² Smatra se da je prosječna gustina naseljenost oko 53 stanovnika na 1 km². područja pa postaju dost aatraktivna za stvaranje naselja i za stvaranje života u ovim područjima.. u dolini rijeke Nil gustina naseljenosti je iznad 1000 stanovnika na 1 km². Australija. Sarajevo... 396 723 42 670 4 950 1 489 8 270 Izvor: UN. Prema broju stanovnika smatra se da su najnaseljenija područja današnje države Monako. stoljeća počela stvarati određena naselja. Oaze koje se pojavljuju u pustinjskim krajevima sjeverne Afrike pokazuju da su se dosta povećala područja za naseljenost određenog broja stanovništva. Indija. Smatra se da Sahara koja ima 9 miliona km². Švicarska. Smatra se da su na području rijeke Amazon istraživanja počela 1950.Jugozapadna Azija: Različiti prirodni uslovi ove regije su glavni razlozi da ima neujednačenu naseljenost.

google.Grafikon 1 : Učešće svjetske populacije Izvor : http://images.com/world+population+maps .

srednje primorje Brazila. No. Magrebu i drugdje. Procjenjuje se da oko 75% stanovništva živi na nadmorskoj visini ispod 500 metara. pustinja u sjeverozapadnoj Australiji. u jugoistočnoj i južnoj Aziji.) i autobuskih cesta. La Plata u Južnoj Americi. Niger i Kongo u Africi. Rona.3 2. Sena. Nubija. Nil. Sjeverne i Južne Amerike. Albertovo i Rudolfovo). .). Volga. Michigan. Hoangho.. a u njima živi gotovo sedam desetina čovječanstva. Ostale razmjerno značajne populacijske jezgre su Kalifornija. kao u Venezueli. 1990. Aziji. duž željezničkih pruga (transsibirske. Zagreb. Kolumbiji.. jezera u Švicarskoj (Ženevsko. Spoj kopnene i vodene mase nedvojbeno je faktor naseljenosti i od bitnog je značenja u razmještaju čovječanstva. a u novom vijeku. Demogeografija – stanovništvo svijeta. Tako je čovjek izbjegavao predjele nepovoljnog prirodnog. Jača naseljenost opaža se i duž transkontinentalnih prometnica. Od rijeka su takve u prvom redu Rajna. transaustralijske. Arabijska pustinja u jugozapadnoj Aziji. Karakteristična je još i oazna naseljenost u pustinjskim krajevima sjeverne i sjeveroistočne Afrike i jugozapadne i centralne Azije. Africi i Evropi (63% naseljenog kopna) živi 86% čovječanstva.to pokazuje da reljef u cjelini. Sava i druhe u Evropi. jugoistočna Afrika znatno su manje. Lovrijenac Mississippi u Angloamerici. Temza. Takvi su primjeri sjevernoamerička Velika jezera (Gornje. Očigledna je i razlika u gustoći naseljenosti Starog i Novog svijeta. Te tri velike regije zahvaćaju samo osminu površine naseljena kopna. andska jezera (Titicaca) i druga. obilato je iskoristio prilagodivši se životu i opstojanju u tim prostorima. transameričke. Najveće populacijske jezgre na Zemlji se nalaze duž kontinentalnih primorja. Laba. . usljed povoljnih prirodnih uvjeta za naseljenost i ljudsku aktivnost na primorju. Naseljenost Zemlje se ogleda i u nejednakom visinskom razmještaju čovječanstva. donje porječje La Plate. Hudson. evropski dio Rusije. U Starom svijetu. Erie. Mauritanija u zapadnoj Africi i drugi suhi krajevi. izuzev ekvatorijalnih itropskih područja. na oaznu naseljenost nalazimo i u hladnim oblastima sjeverne Azije. Bodensko i dr. i Ontario). iako taj dio ekumene zahvata 37% površine naseljenog kopna. Veća je naglašenost meridionalnog pravca kontinentalnih obala od zonalnog uvjetovala je i jaču meridionalnu naseljenostnjihovih primorja. Dunav. osobito nakon izgradnje željeznica i cesta. Ponegdje je navedeni diskontinuitet naseljenosti posljedica naglašenijeg zonalnog pružanja kontinentalne obale. Biserna rijeka i druge u Aziji. nepovoljno utiče na naseljenost stanovništva. Tanganjika. zapadnoj Evropi i na sjeveroistoku SAD-a.3 Zonalni i hemisferni razmještaj stanovništva 3 Friganović M. istočno afrička jezera (Viktorija. Iznad 500 metara živi oko 25% stanovništva. kao što su Atakama u Andskom primorju. ovdje je značajan diskontinuitet naseljenosti posljedica nepovoljnih modifikatora prirodne sredine. To se vidi ne samo u kontinentalnim primorjima nego i u mnogim krajevima u njihovu zaleđu gdje se duž rijeka i oko jezera koncentriraju brojne i značajne naseobine populacije s odgovarajućim privrednim funkcijama. Skandinavija i Britanski otoci. nakon industrijske revolucije. Primjer su Sahara... U starom i srednjem vijeku nicala su i razvijala se uporišta i naselja uz karavanske puteve. a one s povoljnim modifikatorima kao što su Island. Primjer su naseljavanje i ekonomsko iskorištavanje prostora kontinentalne unutrašnjosti Azije i Angloamerike. Arabija. au Novom svijetu – Angloamerici.1 Geografski povoljna područja za naseljenost Zanimljiva je i razlika u gustoći naseljenosti između rubnih i unutrašnjih dijelova kontinenata.2. Namib i Kalahari u jugozapadnoj Africi. Ciriško. a Ganges. Latinskoj Americi i Australiji s Oceanijom samo 14%. Školska knjiga. Huron. Kontinentalna primorja u cjelini su dva puta naseljenija od unutrašnjosti kontinenata.

km². Zemlje Azije. a blizu svaki deseti stanovnik Zemlje živi na njezinoj južnoj polovici. delti Nila. Nasuprot tome. unutrašnjost Azije (Tibetska visoravan. Na sjevernoj hemisferi živi devet desetina čovječanstva. a još veće su razlike ako uporedimo gustoću naseljenosti po pojedinim područjima unutar kontinenata. Razlike između gustoće naseljenosti Evrope i Azije na jednoj strani. . Poljoprivredna gustina broj poljoprivrednih stanovnika na jedinici poljoprivrednih površina. u Švicarskoj oko 1 050. gdje sjevernoj polulopti pripada 96. do 20. Razlike su najveće između Azije (105 st/km²) i Australije (3 st/km²). Mongolija. ona iznosila u Japanu oko 1 510.1%. Planjax. Latinska Amerika je. odnosno da je oko 21 stanovnik na 1 km².a ostalih kontinenata na drugoj strani potvrđuju visok stepen kontinentalne populacijsko-geografske diferencijacije. . Tešanj.8% i u Angloamerici na 0. Neravnomjeran razmještaj stanovništva imaju Afrika i to u Sahari.. u pojasu od 0.8%. u Nigeriji i planinski zapad u Sjevernoj Americi. stepeni dvije i po desetine čovječanstva. 4 3. smatra se da je prosječna gustina naseljenost oko 53 stanovnika na 1 km². skrećući pažnju na populacijske teškoće azijskog i potencijalne mogućnosti australskog prostora. u Velikoj Britaniji oko 700 i oko Danskoj oko 200. To potvrđuju i sljedeći podaci : U pojasu od 20. Agrarna gustina broj agrarnih stanovnika na jedinici oraničnih površina. Rijetko i skoro je nenaseljena je Australija. Od ukupne površine kopna. stepeni obiju geografskih širina samo dvije desetine. Na južnoj polulopti ukupne površine 37 km² smatra se da živi oko 13% stanovnika. čija se većina skoncentrisala u umjerenim pojasima Zemlje. stepeni sjeverne i južne geografske širine živi oko šest desetina čovječanstva. stepeni geografske širine živi manje od 1% stanovništva svijeta. Ekonomska geografija svijeta. GUSTINA NASELJENOSTI Gustina naseljenosti je relativan pojam i odnosi se na broj stanovnika na jedinici površine. istovremeno. Čadu. Promatranje populacijske karte svijeta pokazuje da se može govoriti o takvoj zonalnoj podjeli i diferencijaciji razmještaja čovječanstva. do 60. R. Pored zonalnog razmještaja karakterističan je i odnos naseljenosti sjeverne i južne hemisfere. Značajno 4 Nurković. Gustoća naseljenosti stanovništva u dolinama delti azijskih rijeka dostiže 600 do 1 200 st/km². ali je. Danas je najveći rast broja stanovnika prisutan u nerazvijenim zemljama Afrike. Neravnoteža je očita. također.3 mil. imaju više od polovine ukupnog svjetskog stanovništva. Afganistan) takoreći nenaseljena. 2006. a od 40. oko 2. Tako široka ljestvica upućuje na međuzavisnost prirodnih i društvenih elemenata i faktora. u Latinskoj Americi i Južnoj Aziji. Sjevernije i južnije od 60. u Ruskoj Federaciji na 0. Evropi je rast stanovništva opao na 0. Radi se o izrazitoj zonalnosti razmještaja čovječanstva. Ovakav neravnomjeran rast uzrokuje i neravnomjeran raspored stanovništva na Zemlji. slabo naseljena. Godišnji porast stanovništva u nerazvijenim zemljama je između 1. Fiziološka gustina broj stanovnika na jedinici za obradu pogodne površine – tako je krajem 2004.Velike su razlikeu gustoći naseljenosti pojedinih pojasa Zemlje i između sjeverne i južne hemisfere. u Egiptu 910. gdje je stopa rasta oko 3% godišnje. U promatranju gustine naseljenosti obično se razlikuju: Aritmetička (relativna) gustina pokazuje broj stanovnika na jedinici površine. do 40.2%. Sudanu.9% i 5%. bez Ruske Federacije.

Malezije. Kada se posmatra po državama. Dijelovi Indije.). Bangladeša. priatlantska nizija Evrope. kao i neke vrlo velike države (Indija sa 336 st/km²). južna Kina. Monako sa 23 600 st/km²).5% stanovništva. Malabarsko primorje. Grafikon 2 : Svjetska populacija po regionima Izvor : http://images.patuljaste države. Holandija sa 392 st/km². Iako je riječ o vrlo plodnim i uglavnom intenzivno obrađenim krajevima. koje imaju veliki broj stanovnika.1 Prenaseljeni prostori Oko 75% stanovništva svijeta opstoji u uvjetima niske društveno-privredne razvijenosti. Srednja Amerika. pokrivaju 67% kopna. Šri Lanke. a na njima živi 20% čovječanstva. tajfuni i druge vremenske nedaće izazivaju neprekidnu opasnost i glad. nego su nastale pod uticajem historijskog. onda postaje još očitije kolike su teškoće što izlaze iz te neravnomjernosti. obala Brazila. često nepovoljan monsunski ritam. jug i jugoistok Azije).google.com/world+population+maps 3. Teškoće su naročito velike u južnoj i jugoistočnoj Aziji gdje su regionalne gustine naseljenosti vrlo velike i dosežu do 600 stanovnika na 1 km² (Bangladeš. Južna Koreja sa 480 st/km². a malu teritoriju (npr. Japan sa 339 st/km²). a na njima prebiva 14% stanovništva. Hindustanska nizija. Java. pokrivaju 5% površine Zemlje. Zbog toga su ti krajevi u uvjetima nedovoljne razvijenosti žarišta savremene populacijsko ekonomske problematike čovječanstva. Belgija 341 st/km². a prenaseljeni bi bili prostori s više od 100 stanovnika na km². Najgušće naseljena područja u Evropi su industrijske zone. Karta 2 : Područja najgušće naseljenosti . društvenog i tehnološkog razvoja. Tonkin. Rijetko naseljeni prostori su oni s manje od 10 stanovnika na km². a na njima prebiva samo 12. nizija Kanto i dr.je da te razlike u naseljenosti nisu samo rezultat proizvodnih odnosa. pokrivaju 21% kopna. Indonezije i Filipina poučni su primjeri iz najnovijeg doba. Apsolutno najgušće naseljeni dijelovi svijeta su priobalja okeana i mora u umjerenom i suptropskom klimatskom pojasu (SAD. Pakistana. dok su u monsunskoj Aziji to najrazvijenija agrarna područja. Gusto naseljeni od 51 do 100 stanovnika na km². potom slijede države znatno većih teritorija (Bangladeš sa 985 st/km². Srednje naseljeni prostori su oni od 10 do 50 stanovnika na km². pokrivaju oko 7% kopna i na njima živi oko 50% čovječanstva. ubjedljivo najveće gustine naseljenosti imaju tzv. dolina Jangce.

Tadžikistana. gustina naseljenosti od 10 do 50 st/km². Nigerije. Senegala. Ostale kontinentske cjeline dosta zaostaju razmjernim udjelom površine i stanovništva gusto naseljenih područja. i to u jugoistočnoj Aziji. Srednje naseljenih područja ima u unutrašnjosti kontinenata i u primorjima u nižim i višim geografskim širinama. Gvineje. 3. Gane.Izvor: UN. Benina (Dahomej). donekle u jugoistočnom dijelu brazilskog primorja i oko La Plate. Kirgizije i u . Liberije. Uzbekistana. Podmoskovlje i Crnomorsko primorje. u SSSR-u. pribaltičke republike (Litva). SSSR-u i u Australiji. postoje u sjeveroistočnom prostoru SAD-a.3 Srednje naseljeni prostori Relativno su slabije zastupljeni u Evropi. Gušće naseljeni dijelovi SSSR-a su kavkavske republike (Gruzija. Irske. Revision 3.2 Gusto naseljeni prostori Oni su najzastupljeniji u Evropi i Aziji. uzeta u globalnom mjerilu zaista je srednja. djelomice. World Urbanization Prospects. Toga. S obzirom na stepen privredne razvijenosti SAD-a.. Od srednje naseljenih krajeva ekumene prostraniji su jedino rijetko naseljeni prostori. Hondurasa. južnoj i istočnoj Aziji. a više od tri puta od prenaseljenih. Obale Slonovače. SSSR-a i Evrope može se smatrati da je gustina do sto stanovnikana na 1 km² ispod njihovih mogućnosti i da se teškoće zbog tolikog broja stanovnika na jedinici površine susreću zasada isključivo u nedovoljno razvijenim dijelovima svijeta. Ugande. gdje na dvadesetpetini površine živi gotovo četvrtina stanovništva. Ima ih i u tropima Burme i Kampućije. Gornje Volte. u Africi i u Latinskoj Americi. Bjelorusije. Paname. Ekvadora. baltičkih zemalja. Gvatemale. Budući da je prosječna naseljenost kopnenog dijela Zemlje 30 st/km² (bez polarnih krajeva 35 st/km²). Kenije. the 2005. Prostori srednje gustine naseljenosti četiri i po puta su prostraniji od onih s gustom naseljenošću. Kostarike. Armenija i Azerbejdžan) i. Izvan Evrope i jugoistočne Azije razmjerno značajnije koncentracije stanovništva s gustinom od 51 do 100 st/km².

3. i u Angloamerici (gotovo čitava Kanada.znatnom dijelu Ruske Federacije.3 Rijetko naseljeni prostori Karakteristični su za sve kontinente. Demogeografija – stanovništvo svijeta. urana u studenom kanadskom i američkom Arktiku. Arabija. sjevernog Sibira. Značajni su i u prašumama Latinske Amerike (Amazonija. Ima ih i u prohladnim subpolarnim krajevima Evrope (Švedska.. Naseljenost je u tim prostorima veoma raštrkana u povoljnijim lokalitetima. Prosječna gustina naseljenosti od samo 6 st/km² svjedoči da su gotovo dvije trećine kopna na Zemlji demografska pustoš (anekumena) i polupustoš (subekumena). STATISTIKA 5 Friganović M. Uz krajnje raštrkane i međusobno odvojene manje ljudske skupine. sjeverno pacifičko i južno atlantsko primorje SAD-a). pa valja pretpostaviti da će se tamošnje vrednote u bliskoj budućnosti iskorištavati brže i obilnije. Sibir. To su područja Arktika i Antarktika. Značajan je faktor nenaseljenosti i sparna. u ekvatorijalnim nizinama Malezije i drugdje). plantaže kaučukovca i dr. . Azije i Latinske Amerike nisu naseljeni. Najprostraniji su u sjevernoj. Prostiru se od surovih subpolarnih do sparnih tropskih širina i na svim geografskim dužinama. Finska. planine Bolivije. Školska knjiga.4 Nenaseljeni prostori Toj kategoriji pripadaju uglavnom klimatski surovi. Samo neznatan dio ima osobine naseljenog prostora. sjeverozapadne Angloamerike. Mnoga srednje nastanjena područja. srednji jugozapad. potencijalno su veoma izdašna i bogata. sjeverne Evrope i krajnjeg juga Južne Amerike. naftna polja Aljaske. teško podnošljiva klima vlažnih ekvatorijalnih prašuma.Najčešći uzrok ovako malih gustina naseljenosti jeste uticaj prirodne sredine (klima. Zato dijelovi tih područja Afrike. Perua i Čilea). dok su znatno rjeđi primjeri gde je antropogeni faktor bio dominantan. Irana i Afganistana. na koje otpada najveći dio anekumene. Libija. reljef). posebno ona u tropima. osim jugoistočnog primorja i zapadne obale). Norveška) i u Kanadi (Nova Škotska). u sjevernoj Africi (Sahara. Ima ih i u Australiji (Victoria). Mahom su to najviši dijelovi visokih planinskih područja srednje Azije. Pampas. 3. Turske. razrijeđeni zrak i neplodnost glavni su uzroci nenaseljenosti tih područja Zemlje. Zagreb. srednjoj i jugozapadnoj Aziji (Vanjska Kina. osim Evrope. Africi i u Latinskoj Americi. dijelovi Irana i Afganistana). osim jugoistočnog ruba.5 4. . Hladnoća. Aljaska i planinsko-pustinjski zapad SAD-a). ondje su u novije vrijeme sve karakterističnije naseobinske oaze koje je stvorio industrijski kapital za iskorištavanje rudišta i za gajenje konjunkturnih industrijskih kultura (rudnici bakra u visokim i surovim Andama. 1990. u Australiji (glavnina kontinenta. sjeveroistočnog Sibira. Mongolija. Nubija). srednji jugoistok. Sjevernoj Americi (srednji sjeverozapad. biljno-geografski ogoljeli i petrografski neplodni prostori. aridni.

352 5. Velika Britanija .127.3 stanovnika/km² . Egipat . Japan . 2. Afrika – 26. Tajland .82.81.237.904 3.504 19.312 9. Indonezia .544.400 12. Nigerija .196.955.66.146.824.320 6 ZAKLJUČAK 6 www.1.680 13.410 stanovnika/km² • najnižom gustinom stanovništva: Grenland 0. Vijetnam .342. Sjeverna Amerika – 16.1.840 15.153.303. Južna Amerika – 25. SAD .172.048 7.544 2.147.369. Kina . Francuska . Italija .1 stanovnika/km² .145. Lista 23 zemlje u svijetu sa najvećom populacijom.560 14.061.109.60. Bangladeš .86.552 16.514. Indija .912 23.800.65.82. Azija – 136. i 6.Zemlja sa: • najvišom gustinom stanovništva: Monako 16. 5. 4.520 17.geography.224 20.1 stanovnika/km² .546. Filipini .943.592 6. (podaci iz 2008.416 11.330. Etiopija .288.116.702. Australija – 3.892.255.512.044.296 21.808 18.com .about.792 22.025 stanovnika/km² Gustina naseljenosti za sve kontinente osim Antarktika: (podaci iz 2000. Iran . Brazil .65.096 10.995.96. Rusija .493. Turksa .640 4.64. godine) : 1. godine): 1.4 stanovnika/km² . Pakistan .58.875.713.140.896 8. Evropa – 110 stanovnika/km² .71. Mexiko . Demografska Republika Kongo .057. 3. Njemačka .6 stanovnika/km² .

dok na južnoj živi svega 10 % stanovnika. LITERATURA . Također se procjenjuje da više od polovine stanovnika živi u gradovima. Procjenjuje se da 80 % svjetskog stanovništva je smješteno u manje razvijenim područjima dok u visoko razvijenim živi oko 20%. Na jednoj strani su rijetko naseljeni prostori.5 milijardi stanovnika. Zemlju u cjelini karakteriziraju demogeografski ekstremi. To se naročito odnosi na gusto naseljene krajeve i zemlje ekonomski nerazvijenijeg dijela čovječanstva. U starom svijetu (Azija. jer samo na dvanaestini ekumene u nerazvijenoj jugoistočnoj Aziji živi polovica čovječanstva. Afrika. Prema nekim procjenama do 2025. Također postoji velika razlika kada je u pitanju broj stanovnika između sjeverne i južne polulopte i smatra se da oko 90 % stanovnika živi na sjevernoj polulopti. godine i 2000.Kao što je već istaknuto.3 milijarde po jednoj varijanti. mjestu. Problem današnje naseljenti nije u velikom broju stanovnika već u velikim regionalnim razlikama i velikoj koncentraciji stanovnika na relativno malom prostoru. godine broj stanovnika godišnje rastao za 1. a po broju stanovnika dolazi Afrika. Danas demogeografi procjenjuju da će u 21 stoljeću broj stanovnika iznositi oko 7. Ali ravnomjerniji razmještaj stanovništva trebalo bi da prati i ravnomjernija raspodjela dobara i pravedniji ekonomski odnosi između razvijenijih i onih u razvoju.3% ili za 78 miliona. Ovdje je težište problema. Evropa je tek na 3. i te su razlike jako velike. Procjenjuje se da u Aziji živi čak 61 %. godine 2/3 svjetske populacije živjet će u gradovima koji zauzimaju negdje oko 2 % zemljine površine. a na drugoj razmjerno skučeni. Iz takvih neravnomjernosti izlaze brojne teškoće i problemi savremenog svijeta. koji uz sve ostalo iziskuje napore na ravnomijernijem i racionalnijem razmještaju stanovništva svijeta. dok 10. Između ta dva ekstrema postoji široka ljestvica regionalne i lokalne gustoće naseljenosti. Također je prisutna velika razlika unutar pojedinih kontinenata. Europa) živi oko 86 % stanovnika dok u Novom svijetu živi oko 14 %. gusto naseljeni i prenaseljeni krajevi. Smatra se da je između 1995.7 milijardi po drugoj varijanti. danas se procjenjuje da na Zemlji živi negdje oko 6.

4. Demogeografija. Planjax. 2..bg. World Urbanization Prospects.doc 5.about. georgije.com/world+population+maps 6.yu/geografija/images/stories/opste/razmestaj_stanovnistva. Tešanj. 2006.geography.. 1990.ekof. Zolić H.ac. Friganović M. .. UN. Revision 7. Demogeografija – stanovništvo svijeta.google. 3.com . . R. http://images. 2007. Nurković. the 2005. Sarajevo. Ekonomska geografija svijeta. . Školska knjiga. www.1. Zagreb..

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful