SADRŽAJ

Uvod Faktori naseljenosti na Zemlji Kontinentalne i regionalne razlike Geografski povoljna područja za naseljenost Zonalni i regionalni razmještaj stanovnika Gustina naseljenosti Prenaseljeni prostori Gusto naseljeni prostori Srednje naseljeni prostori Rijetko naseljeni prostori Nenaseljeni prostori Statistika Zaključak Literatura i izvori

1. 2. 2.1 2.3 3.. 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 4.

kartografski materijal i statističke podatke. Zato je važno što više istraživati i utjecati na razne načine. . uz primjenu različitih geografskih metoda. kontinentalne i regionalne razlike. Tema mog seminarskog rada je geografski razmještaj stanovništva na Zemlji.UVOD Današnja istraživanja pokazuju nam da je brz porast stanovništva svijeta temeljni činilac mnogih privrednih i društvenih teškoća. Izrada seminarskog rada je koncipirana u četiri poglavlja : faktori naseljenosti na Zemlji. Ostvarenje boljeg života pravo je svakog ljudskog bića. čijom sam analizom došla do određenih zaključaka. gustina naseljenosti i statistika. da se što bolje iskoriste naseljivi prostori na Zemljinoj površini. Pri obradi ovih poglavlja koristila sam dostupnu literaturu.

političkih uticaja (neke zemlje su stabilnih političkih prilika i pogodne za život – Nemačka.Himalaji). dok su neke država pod stalnom političkom i.ac. . odnosno nerazvijenih regija).com/world+population+maps 1 georgije. Analizom ovih faktora moguće je utvrditi uzroke prevelike koncentracije stanovništva na određenim područjima.klime (neke oblasti su pod uticajem povoljnih klimatskih tipova za život ljudi – zapadna Evropa sa atlantskom klimom.bg.1. a planinske oblasti su rijetko naseljene .reljefa (nizije su gusto naseljene – zapodnoevropska nizija. vojnom presijom – Afganistan).ekonomskih faktora (ekonomski razvijeni prostori su oduvijek privlačni ljudima za razliku od zemalja u razvoju.1 Karta 1 : Razmještaj svjetske populacije Izvor : http://images.google. Faktori takve neravnomjerne gustine naseljenosti su prirodni i antropogeni. na razmještaj stanovništva djeluje i čovjek i to preko: . Gustina naseljenosti za cijelu Zemlju iznosi 43 st/km². . Kod prirodnih faktora najdominantniji su uticaji: .doc .ekof. a neke su vrlo oskudne u tim izvorima – zemlje Sahela). dok su neke oblasti vrlo surove klime – pustinje ili stalno zaleđene oblasti). Kuvajtu. rasnih i religijskih grupa ne smeta – SAD. nekada. Oko 90% svjetske populacije živi na oko 10% kopna na Zemljinoj kugli. Osim prirodnih faktora. ali ima i nacija koje više preferiraju izolovanost – skandinavske zemlje). kao i mogućnost da se odrede oni faktori koji najviše utiču na takvu neravnomjernost.prirodnih izvora (neke oblasti u svijetu obiluju prirodnim izvorima – nafta u Iraku. . FAKTORI NASELJENOSTI NA ZEMLJI Stanovništvo svijeta je neravnomerno razmješteno na Zemljinoj površini. .socijalnih faktora (suživot više različitih etničkih.yu/geografija/images/stories/opste/razmestaj_stanovnistva. odnosno pojave gotovo nenastanjenih oblasti na Zemlji.

Gustina naseljenosti raste od sjevera prema jugu i prema zapadu. Zauzima površinu oko 1. Ovo područje ima površinu od 1. Ogromna većina stanovništva živi u južnim i primorskim krajevima. Zapadna Evropa je najgušće naseljen dio Evrope 153 stanovnika na 1 km ². km² koja je gotovo jednaka površini Francuske. Smatra se d au Evropi ima više od 50 gradova koji imaju preko milion stanovnika. Od svih Evropskih zemalja najveću naseljenost ima Holandija i Belgija. južna i jugoistočna periferija ovog kontinenta je veoma gusto naseljena naročito ravnice. U ostalim dijelovima naseljenost se kreće od 100 -160 na 1 km². Međutim. Ima površinu oko 44. ali se moze reći da je stanovništvo dosta neravnomjerno raspoređeno. gdje se smatra da živi 8/10 stanovništva Evrope. Također planinski predjeli su slabo naseljeni.4 mil km² i zauzima 30% ukupnog prostora na zemlji. Smatra se da većina stanovništva živi u gradovima. Južna Evropa. plodne poljoprivredne površine a najmanje planinska područja. To je blizu 60 % ukupnog stanovništva na svijetu.I u ovom djelu Evrope gradovi i industrijski regioni okupljaju oko ¾ ukupnog stanovništva ovog dijela Evrope. društveni i dr. zemlje bivšeg SSSR-a i Ruska Federacija. a najmanju naseljenost ima Island. ekonomski. zapadnu. kada se gleda razmještaj stanovništva Evrope onda je interesantno posmatrati sjevernu. Na ovom prostoru živi oko 24 miliona stanovnika. Smatra se da ¾ azijske povrsine su praktično prazne jer u njima živi 1 stanovnik na 1 km². Smatra se da Ruska Federacija je najveća država na svijetu i prostire se na 2 kontinenta. U gradovima živi 160 mil. Italije. a 12 gradova koji imaju više od 2miliona stanovnika. Najgušće naseljeni prostori su primorski pojas posebno Mediteran. Njemačke.u Velikoj Britaniji. Razmještaj stanovništva je u skladu sa prirodnim osobinama Sjeverne Evrope. Međutim nasuprot tome. Također za ova područja može se reć id aimaju velike industrijsker egije i da zbog toga ova područja su gusto naseljena pa i prenaseljena. km². I za ovaj kontinent može se kazati da je gustina naseljenosti dosta neravnomjerna na što utiču mnogi faktori: prirodni.Međutim. Bez Rusije imaju oko 1 mil. . Zemlje istočne Evrope zajedno sa zapadnim dijelom Ruske Federacije zahvataju polovinu Ruskog kontinenta. Stanovništvo istočne Evrope je neravnomjerno naseljeno. Smatra se da danas u Aziji živi preko 3. U ovim dijelovima se nalaze gotovo svi važniji gradovi i gustina naseljenosti prelazi 50 stanovnika na 1 km² .8 do 4 milijarde stanovnika. Sjeverna Evropa je slabo naseljen prostor.3 mil. Na ovom prostoru živi oko 160 miliona stanovnika što čini ¼ ukupnog stanovništva Evrope. za stanovništvo Evrope može se reći da većina živi u gradovima. Apeninskim i Balkanskim poluotokom. Najveću gustinu ima Moldavija 131 stanovnika na 1 km².2. velikih rijeka pa se smatra da u nekim nizijskim gusto naseljenih prostora pa prelaze 1000 – 1500 stanovnika na 1km². južnu i srednju Evropu i Rusku Federaciju. Velike Britanije. Azija ie najrasprostranjeniji kontinent na Zemlji. Gustina naseljenosti u ovom dijelu Evrope naglo opada.6 mil km² i to čini negdje oko 17 % ukupne površine Evrope. Njemačka je najgušće naseljeno područje 230 stanovnika na 1 km² dok Slovačka ima 82 stanovnika na 1 km². KONTINENTALNE I REGIONALNE RAZLIKE Evropa je kontinent sa pogodnim klimatskim uslovima koji su imali i imaju veliki uticaj na naseljenost i privredni razvoj. region južne Evrope čine sjeverni dijelovi Mediterana sa Pirinejskim. U svim zapadno Evropskim zemljama najgušće su naseljeni industrijski regioni. Ostali dijelovi sjeverne Evrope su rijetko naseljeni zbog nepovoljnih prirodnih uslova. delte. npr. Geografskom području istočne Evrope pripadaju zemlje istočne Evrope. stanovnika i ovo područje Evrope je dosta neravmomjerno naseljeno npr.

396 723 42 670 4 950 1 489 8 270 Izvor: UN. Poljska. Smatra se da su na području rijeke Amazon istraživanja počela 1950. puteva dolazi do urbanizacije ovih. World Urbanization Prospects. Smatra se da u Egiptu preko 95% ukupnog stanovništva živi u rejonu ili slivu rijeke Nil.. u dolini rijeke Nil gustina naseljenosti je iznad 1000 stanovnika na 1 km². dok npr. Sličan slučaj je sa Kanadom gdje u dolini rijeke San Lorens živi više od 95% ukupnog stanovništva. Na ovim prostorima živi oko 210 miliona stanovnika prosječna naseljenost iznosi oko 60 stanovnika na 1 km². Demogeografija. KONTINENTI SJEVERNA AMERIKA LATINSKA AMERIKA I KARIBI AUSTRALIJA I OKEANIJA EVROPA AZIJA AFRIKA SVIJET BROJ STANOVNIKA 1950. Kaliforniju itd. Prema broju stanovnika smatra se da su najnaseljenija područja današnje države Monako. Od ukupne površine kopna gdje sjevernoj polulopti pripada 96. Izrael. Kanada. uglavnom ne naseljena.u Libiji skoro 95% stanovništva živi na obali sredozemnog mora. Na sjeveru afričkog kontinenta. Australija. dok su ispod prosjeka Kina. gdje je temperatura negdje prosječno oko 27° C i gdje je raznovrstan biljni i životinjski svijet. 1950 – 2030. Smatra se da polovina stanovnika ove regije živi na uskom pojasu „plodnog polumjeseca“. Najmanje naseljene države su Rusija. 2007. Medutim i pored toga ta su područja do danas bila.. Prosječno naseljene države su Italija. . Indija. ta su područja dosta interesantna za naseljavanje. 2 Tabela 1: Razmještaj stanovništva u svijetu po kontinentima u milionima.. Singapur. Ako gledamo kontinentalno primorje onda se može kazati da je ono dosta naseljeno naročito kada gledamo sjeveroistok SAD-a. . stoljeća počela stvarati određena naselja. Oaze koje se pojavljuju u pustinjskim krajevima sjeverne Afrike pokazuju da su se dosta povećala područja za naseljenost određenog broja stanovništva. 243 322 21 676 2 397 406 4 065 2000. Sarajevo. Pošto ovo područje ima pustinjske predjele pa ova područja nisu naseljiva. 172 167 13 548 1 399 221 2 520 1975. Francuska. da na njoj živi oko 2 miliona stanovnika. Što se tiče tropskih prašuma koje se prostiru uz rijeke centralne i južne Afrike. Danas izgradnjom željeznica. the 2005. Smatra se da Sahara koja ima 9 miliona km². područja pa postaju dost aatraktivna za stvaranje naselja i za stvaranje života u ovim područjima. Revision 2 Zolić H. Španija. godine i da su se početkom 19. Švicarska.Jugozapadna Azija: Različiti prirodni uslovi ove regije su glavni razlozi da ima neujednačenu naseljenost. Japan. Bangladeš.3 mil. 314 519 31 727 3 672 794 6 057 2030..km² Smatra se da je prosječna gustina naseljenost oko 53 stanovnika na 1 km². Holandija. zatim Južna Koreja.

com/world+population+maps .google.Grafikon 1 : Učešće svjetske populacije Izvor : http://images.

Temza. Latinskoj Americi i Australiji s Oceanijom samo 14%. Ponegdje je navedeni diskontinuitet naseljenosti posljedica naglašenijeg zonalnog pružanja kontinentalne obale. Te tri velike regije zahvaćaju samo osminu površine naseljena kopna. Kontinentalna primorja u cjelini su dva puta naseljenija od unutrašnjosti kontinenata. Volga. u jugoistočnoj i južnoj Aziji. Niger i Kongo u Africi.3 Zonalni i hemisferni razmještaj stanovništva 3 Friganović M. Tako je čovjek izbjegavao predjele nepovoljnog prirodnog. Magrebu i drugdje.) i autobuskih cesta. a one s povoljnim modifikatorima kao što su Island. jezera u Švicarskoj (Ženevsko. Spoj kopnene i vodene mase nedvojbeno je faktor naseljenosti i od bitnog je značenja u razmještaju čovječanstva. iako taj dio ekumene zahvata 37% površine naseljenog kopna. Karakteristična je još i oazna naseljenost u pustinjskim krajevima sjeverne i sjeveroistočne Afrike i jugozapadne i centralne Azije. srednje primorje Brazila. i Ontario). Sava i druhe u Evropi. Takvi su primjeri sjevernoamerička Velika jezera (Gornje. Ostale razmjerno značajne populacijske jezgre su Kalifornija.. izuzev ekvatorijalnih itropskih područja. Laba. La Plata u Južnoj Americi. duž željezničkih pruga (transsibirske. . Veća je naglašenost meridionalnog pravca kontinentalnih obala od zonalnog uvjetovala je i jaču meridionalnu naseljenostnjihovih primorja. No. obilato je iskoristio prilagodivši se životu i opstojanju u tim prostorima. a u novom vijeku. au Novom svijetu – Angloamerici. jugoistočna Afrika znatno su manje. Nubija. . Rona. U starom i srednjem vijeku nicala su i razvijala se uporišta i naselja uz karavanske puteve. evropski dio Rusije. nakon industrijske revolucije. Hudson. Demogeografija – stanovništvo svijeta. a Ganges. usljed povoljnih prirodnih uvjeta za naseljenost i ljudsku aktivnost na primorju. Očigledna je i razlika u gustoći naseljenosti Starog i Novog svijeta. Aziji. U Starom svijetu. Lovrijenac Mississippi u Angloamerici. Tanganjika.). Namib i Kalahari u jugozapadnoj Africi.1 Geografski povoljna područja za naseljenost Zanimljiva je i razlika u gustoći naseljenosti između rubnih i unutrašnjih dijelova kontinenata. Od rijeka su takve u prvom redu Rajna. Školska knjiga. Nil.. Najveće populacijske jezgre na Zemlji se nalaze duž kontinentalnih primorja.to pokazuje da reljef u cjelini. transaustralijske.. transameričke. nepovoljno utiče na naseljenost stanovništva. zapadnoj Evropi i na sjeveroistoku SAD-a. osobito nakon izgradnje željeznica i cesta. Procjenjuje se da oko 75% stanovništva živi na nadmorskoj visini ispod 500 metara. a u njima živi gotovo sedam desetina čovječanstva. Michigan. Dunav. na oaznu naseljenost nalazimo i u hladnim oblastima sjeverne Azije. Arabija. Arabijska pustinja u jugozapadnoj Aziji. Africi i Evropi (63% naseljenog kopna) živi 86% čovječanstva. Ciriško. Bodensko i dr. kao što su Atakama u Andskom primorju..2. To se vidi ne samo u kontinentalnim primorjima nego i u mnogim krajevima u njihovu zaleđu gdje se duž rijeka i oko jezera koncentriraju brojne i značajne naseobine populacije s odgovarajućim privrednim funkcijama. donje porječje La Plate. Skandinavija i Britanski otoci. kao u Venezueli. Mauritanija u zapadnoj Africi i drugi suhi krajevi. Albertovo i Rudolfovo). Iznad 500 metara živi oko 25% stanovništva. Jača naseljenost opaža se i duž transkontinentalnih prometnica. Sjeverne i Južne Amerike. Naseljenost Zemlje se ogleda i u nejednakom visinskom razmještaju čovječanstva. Kolumbiji.3 2. Hoangho. pustinja u sjeverozapadnoj Australiji. Primjer su naseljavanje i ekonomsko iskorištavanje prostora kontinentalne unutrašnjosti Azije i Angloamerike. Primjer su Sahara. istočno afrička jezera (Viktorija. Huron. ovdje je značajan diskontinuitet naseljenosti posljedica nepovoljnih modifikatora prirodne sredine. 1990. Biserna rijeka i druge u Aziji. Sena. Erie. andska jezera (Titicaca) i druga. Zagreb.

a još veće su razlike ako uporedimo gustoću naseljenosti po pojedinim područjima unutar kontinenata. Ovakav neravnomjeran rast uzrokuje i neravnomjeran raspored stanovništva na Zemlji. stepeni dvije i po desetine čovječanstva. delti Nila. . 4 3. Afganistan) takoreći nenaseljena. Radi se o izrazitoj zonalnosti razmještaja čovječanstva. bez Ruske Federacije. u Egiptu 910. također. Čadu. stepeni obiju geografskih širina samo dvije desetine.9% i 5%. ona iznosila u Japanu oko 1 510. Na južnoj polulopti ukupne površine 37 km² smatra se da živi oko 13% stanovnika. Latinska Amerika je. skrećući pažnju na populacijske teškoće azijskog i potencijalne mogućnosti australskog prostora.1%. Razlike između gustoće naseljenosti Evrope i Azije na jednoj strani.km². Od ukupne površine kopna. odnosno da je oko 21 stanovnik na 1 km².8% i u Angloamerici na 0. Neravnomjeran razmještaj stanovništva imaju Afrika i to u Sahari. u Švicarskoj oko 1 050. slabo naseljena. u Ruskoj Federaciji na 0. a blizu svaki deseti stanovnik Zemlje živi na njezinoj južnoj polovici.8%. Rijetko i skoro je nenaseljena je Australija. u pojasu od 0. Tešanj. stepeni geografske širine živi manje od 1% stanovništva svijeta. Evropi je rast stanovništva opao na 0. istovremeno. Planjax. u Velikoj Britaniji oko 700 i oko Danskoj oko 200. Neravnoteža je očita. čija se većina skoncentrisala u umjerenim pojasima Zemlje. . do 60. Sudanu. To potvrđuju i sljedeći podaci : U pojasu od 20. Godišnji porast stanovništva u nerazvijenim zemljama je između 1. 2006. R. gdje sjevernoj polulopti pripada 96. Fiziološka gustina broj stanovnika na jedinici za obradu pogodne površine – tako je krajem 2004. a od 40. Značajno 4 Nurković. Agrarna gustina broj agrarnih stanovnika na jedinici oraničnih površina. gdje je stopa rasta oko 3% godišnje. U promatranju gustine naseljenosti obično se razlikuju: Aritmetička (relativna) gustina pokazuje broj stanovnika na jedinici površine. Tako široka ljestvica upućuje na međuzavisnost prirodnih i društvenih elemenata i faktora. imaju više od polovine ukupnog svjetskog stanovništva. Pored zonalnog razmještaja karakterističan je i odnos naseljenosti sjeverne i južne hemisfere. do 20.2%. Mongolija. unutrašnjost Azije (Tibetska visoravan. GUSTINA NASELJENOSTI Gustina naseljenosti je relativan pojam i odnosi se na broj stanovnika na jedinici površine. ali je.. Gustoća naseljenosti stanovništva u dolinama delti azijskih rijeka dostiže 600 do 1 200 st/km². oko 2. Nasuprot tome. u Nigeriji i planinski zapad u Sjevernoj Americi. stepeni sjeverne i južne geografske širine živi oko šest desetina čovječanstva. Zemlje Azije. u Latinskoj Americi i Južnoj Aziji.a ostalih kontinenata na drugoj strani potvrđuju visok stepen kontinentalne populacijsko-geografske diferencijacije. smatra se da je prosječna gustina naseljenost oko 53 stanovnika na 1 km².Velike su razlikeu gustoći naseljenosti pojedinih pojasa Zemlje i između sjeverne i južne hemisfere. Sjevernije i južnije od 60. Danas je najveći rast broja stanovnika prisutan u nerazvijenim zemljama Afrike. Promatranje populacijske karte svijeta pokazuje da se može govoriti o takvoj zonalnoj podjeli i diferencijaciji razmještaja čovječanstva. do 40. Ekonomska geografija svijeta. Na sjevernoj hemisferi živi devet desetina čovječanstva. Poljoprivredna gustina broj poljoprivrednih stanovnika na jedinici poljoprivrednih površina.3 mil. Razlike su najveće između Azije (105 st/km²) i Australije (3 st/km²).

Japan sa 339 st/km²). onda postaje još očitije kolike su teškoće što izlaze iz te neravnomjernosti. Monako sa 23 600 st/km²).google. Rijetko naseljeni prostori su oni s manje od 10 stanovnika na km². pokrivaju 5% površine Zemlje. koje imaju veliki broj stanovnika. Teškoće su naročito velike u južnoj i jugoistočnoj Aziji gdje su regionalne gustine naseljenosti vrlo velike i dosežu do 600 stanovnika na 1 km² (Bangladeš.). Kada se posmatra po državama. a prenaseljeni bi bili prostori s više od 100 stanovnika na km². nizija Kanto i dr. dok su u monsunskoj Aziji to najrazvijenija agrarna područja. pokrivaju 21% kopna. a na njima živi 20% čovječanstva. Karta 2 : Područja najgušće naseljenosti . potom slijede države znatno većih teritorija (Bangladeš sa 985 st/km². priatlantska nizija Evrope. a na njima prebiva 14% stanovništva. pokrivaju 67% kopna. Tonkin. a malu teritoriju (npr. Holandija sa 392 st/km².je da te razlike u naseljenosti nisu samo rezultat proizvodnih odnosa. Šri Lanke. Hindustanska nizija. obala Brazila. ubjedljivo najveće gustine naseljenosti imaju tzv. južna Kina. Apsolutno najgušće naseljeni dijelovi svijeta su priobalja okeana i mora u umjerenom i suptropskom klimatskom pojasu (SAD. Južna Koreja sa 480 st/km². Malezije. jug i jugoistok Azije). Srednja Amerika. Grafikon 2 : Svjetska populacija po regionima Izvor : http://images. Java.1 Prenaseljeni prostori Oko 75% stanovništva svijeta opstoji u uvjetima niske društveno-privredne razvijenosti. nego su nastale pod uticajem historijskog. Belgija 341 st/km². pokrivaju oko 7% kopna i na njima živi oko 50% čovječanstva. tajfuni i druge vremenske nedaće izazivaju neprekidnu opasnost i glad. Gusto naseljeni od 51 do 100 stanovnika na km². društvenog i tehnološkog razvoja. Najgušće naseljena područja u Evropi su industrijske zone. Srednje naseljeni prostori su oni od 10 do 50 stanovnika na km². Dijelovi Indije. često nepovoljan monsunski ritam. Malabarsko primorje.5% stanovništva. dolina Jangce. kao i neke vrlo velike države (Indija sa 336 st/km²). Zbog toga su ti krajevi u uvjetima nedovoljne razvijenosti žarišta savremene populacijsko ekonomske problematike čovječanstva. Pakistana. a na njima prebiva samo 12. Iako je riječ o vrlo plodnim i uglavnom intenzivno obrađenim krajevima. Bangladeša. Indonezije i Filipina poučni su primjeri iz najnovijeg doba.com/world+population+maps 3.patuljaste države.

Gvineje. baltičkih zemalja. uzeta u globalnom mjerilu zaista je srednja. Kirgizije i u . Benina (Dahomej). Budući da je prosječna naseljenost kopnenog dijela Zemlje 30 st/km² (bez polarnih krajeva 35 st/km²). postoje u sjeveroistočnom prostoru SAD-a. u Africi i u Latinskoj Americi. gdje na dvadesetpetini površine živi gotovo četvrtina stanovništva. južnoj i istočnoj Aziji.. S obzirom na stepen privredne razvijenosti SAD-a. Ekvadora. Revision 3. Paname. donekle u jugoistočnom dijelu brazilskog primorja i oko La Plate.Izvor: UN. Prostori srednje gustine naseljenosti četiri i po puta su prostraniji od onih s gustom naseljenošću. Ostale kontinentske cjeline dosta zaostaju razmjernim udjelom površine i stanovništva gusto naseljenih područja. Kenije. Senegala. pribaltičke republike (Litva). Ima ih i u tropima Burme i Kampućije. Izvan Evrope i jugoistočne Azije razmjerno značajnije koncentracije stanovništva s gustinom od 51 do 100 st/km². i to u jugoistočnoj Aziji. Hondurasa. Armenija i Azerbejdžan) i. Ugande. Toga. Podmoskovlje i Crnomorsko primorje. Liberije.3 Srednje naseljeni prostori Relativno su slabije zastupljeni u Evropi. SSSR-u i u Australiji. Kostarike. a više od tri puta od prenaseljenih. Gušće naseljeni dijelovi SSSR-a su kavkavske republike (Gruzija. Od srednje naseljenih krajeva ekumene prostraniji su jedino rijetko naseljeni prostori. Srednje naseljenih područja ima u unutrašnjosti kontinenata i u primorjima u nižim i višim geografskim širinama. Gvatemale. World Urbanization Prospects. u SSSR-u. gustina naseljenosti od 10 do 50 st/km². Irske. Obale Slonovače. Uzbekistana. Tadžikistana. Gane. djelomice. SSSR-a i Evrope može se smatrati da je gustina do sto stanovnikana na 1 km² ispod njihovih mogućnosti i da se teškoće zbog tolikog broja stanovnika na jedinici površine susreću zasada isključivo u nedovoljno razvijenim dijelovima svijeta.2 Gusto naseljeni prostori Oni su najzastupljeniji u Evropi i Aziji. Gornje Volte. 3. the 2005. Nigerije. Bjelorusije.

Prosječna gustina naseljenosti od samo 6 st/km² svjedoči da su gotovo dvije trećine kopna na Zemlji demografska pustoš (anekumena) i polupustoš (subekumena). sjeverozapadne Angloamerike. biljno-geografski ogoljeli i petrografski neplodni prostori. Značajan je faktor nenaseljenosti i sparna. dijelovi Irana i Afganistana). Samo neznatan dio ima osobine naseljenog prostora. Ima ih i u prohladnim subpolarnim krajevima Evrope (Švedska. Nubija). Sibir. sjevernog Sibira. Turske. potencijalno su veoma izdašna i bogata. planine Bolivije. razrijeđeni zrak i neplodnost glavni su uzroci nenaseljenosti tih područja Zemlje. posebno ona u tropima. Zagreb. srednjoj i jugozapadnoj Aziji (Vanjska Kina. u ekvatorijalnim nizinama Malezije i drugdje).znatnom dijelu Ruske Federacije. Irana i Afganistana.5 4. srednji jugozapad. Africi i u Latinskoj Americi. osim jugoistočnog ruba. . teško podnošljiva klima vlažnih ekvatorijalnih prašuma. Školska knjiga. Hladnoća. na koje otpada najveći dio anekumene. Aljaska i planinsko-pustinjski zapad SAD-a). To su područja Arktika i Antarktika. osim jugoistočnog primorja i zapadne obale). Demogeografija – stanovništvo svijeta.3 Rijetko naseljeni prostori Karakteristični su za sve kontinente. 3. Naseljenost je u tim prostorima veoma raštrkana u povoljnijim lokalitetima. Mnoga srednje nastanjena područja. sjeveroistočnog Sibira. Najprostraniji su u sjevernoj. Arabija. Azije i Latinske Amerike nisu naseljeni. Prostiru se od surovih subpolarnih do sparnih tropskih širina i na svim geografskim dužinama. Finska. i u Angloamerici (gotovo čitava Kanada. urana u studenom kanadskom i američkom Arktiku. osim Evrope. Mongolija. Norveška) i u Kanadi (Nova Škotska). plantaže kaučukovca i dr. naftna polja Aljaske.. ondje su u novije vrijeme sve karakterističnije naseobinske oaze koje je stvorio industrijski kapital za iskorištavanje rudišta i za gajenje konjunkturnih industrijskih kultura (rudnici bakra u visokim i surovim Andama. Uz krajnje raštrkane i međusobno odvojene manje ljudske skupine. u Australiji (glavnina kontinenta.Najčešći uzrok ovako malih gustina naseljenosti jeste uticaj prirodne sredine (klima. aridni. pa valja pretpostaviti da će se tamošnje vrednote u bliskoj budućnosti iskorištavati brže i obilnije. reljef). u sjevernoj Africi (Sahara. 1990. Ima ih i u Australiji (Victoria). Pampas. Zato dijelovi tih područja Afrike.4 Nenaseljeni prostori Toj kategoriji pripadaju uglavnom klimatski surovi. Sjevernoj Americi (srednji sjeverozapad. STATISTIKA 5 Friganović M. sjeverne Evrope i krajnjeg juga Južne Amerike. Mahom su to najviši dijelovi visokih planinskih područja srednje Azije. Perua i Čilea). sjeverno pacifičko i južno atlantsko primorje SAD-a). Značajni su i u prašumama Latinske Amerike (Amazonija. Libija. srednji jugoistok. . dok su znatno rjeđi primjeri gde je antropogeni faktor bio dominantan. 3.

320 6 ZAKLJUČAK 6 www.196.1. Francuska .65.330.342. Etiopija .493. Turksa .140.057.410 stanovnika/km² • najnižom gustinom stanovništva: Grenland 0. Velika Britanija .64.1.296 21.82.546.044.792 22.912 23.800. Filipini . Njemačka . Kina .352 5.400 12. Iran .145.288.4 stanovnika/km² .504 19.58.255. 4.896 8. SAD .116. Južna Amerika – 25.Zemlja sa: • najvišom gustinom stanovništva: Monako 16. i 6.808 18. 5.303. Afrika – 26.840 15. Demografska Republika Kongo .416 11. Pakistan .025 stanovnika/km² Gustina naseljenosti za sve kontinente osim Antarktika: (podaci iz 2000. godine): 1.60.147.96.6 stanovnika/km² . Nigerija .995. Indonezia . Lista 23 zemlje u svijetu sa najvećom populacijom. Indija .1 stanovnika/km² .224 20.3 stanovnika/km² . Sjeverna Amerika – 16.640 4.109.061.096 10.680 13.713.904 3. Tajland . Brazil . 2.153.824.geography. Mexiko .65.943.312 9. Vijetnam .81. Azija – 136.875.552 16.544.146. Australija – 3.172.592 6.82.955.1 stanovnika/km² . Japan . Rusija .048 7.544 2.892.560 14. godine) : 1. Bangladeš .520 17.about.66.86. (podaci iz 2008.702.71. 3. Evropa – 110 stanovnika/km² . Italija .237.127.com .512.514. Egipat .369.

7 milijardi po drugoj varijanti. godine 2/3 svjetske populacije živjet će u gradovima koji zauzimaju negdje oko 2 % zemljine površine. Problem današnje naseljenti nije u velikom broju stanovnika već u velikim regionalnim razlikama i velikoj koncentraciji stanovnika na relativno malom prostoru. a na drugoj razmjerno skučeni.3 milijarde po jednoj varijanti.Kao što je već istaknuto. dok na južnoj živi svega 10 % stanovnika. Danas demogeografi procjenjuju da će u 21 stoljeću broj stanovnika iznositi oko 7. Procjenjuje se da u Aziji živi čak 61 %. Na jednoj strani su rijetko naseljeni prostori. danas se procjenjuje da na Zemlji živi negdje oko 6. Također je prisutna velika razlika unutar pojedinih kontinenata. U starom svijetu (Azija. Europa) živi oko 86 % stanovnika dok u Novom svijetu živi oko 14 %. koji uz sve ostalo iziskuje napore na ravnomijernijem i racionalnijem razmještaju stanovništva svijeta. godine i 2000. Evropa je tek na 3. a po broju stanovnika dolazi Afrika. Također se procjenjuje da više od polovine stanovnika živi u gradovima.5 milijardi stanovnika. Afrika. Procjenjuje se da 80 % svjetskog stanovništva je smješteno u manje razvijenim područjima dok u visoko razvijenim živi oko 20%. To se naročito odnosi na gusto naseljene krajeve i zemlje ekonomski nerazvijenijeg dijela čovječanstva. Iz takvih neravnomjernosti izlaze brojne teškoće i problemi savremenog svijeta.3% ili za 78 miliona. Također postoji velika razlika kada je u pitanju broj stanovnika između sjeverne i južne polulopte i smatra se da oko 90 % stanovnika živi na sjevernoj polulopti. Smatra se da je između 1995. gusto naseljeni i prenaseljeni krajevi. Ali ravnomjerniji razmještaj stanovništva trebalo bi da prati i ravnomjernija raspodjela dobara i pravedniji ekonomski odnosi između razvijenijih i onih u razvoju. Između ta dva ekstrema postoji široka ljestvica regionalne i lokalne gustoće naseljenosti. Prema nekim procjenama do 2025. Ovdje je težište problema. LITERATURA . dok 10. godine broj stanovnika godišnje rastao za 1. mjestu. Zemlju u cjelini karakteriziraju demogeografski ekstremi. i te su razlike jako velike. jer samo na dvanaestini ekumene u nerazvijenoj jugoistočnoj Aziji živi polovica čovječanstva.

Tešanj.google. Friganović M. Zagreb. Revision 7.com .bg.. Demogeografija – stanovništvo svijeta... Demogeografija.ac.com/world+population+maps 6. .about. www. UN. .geography. 4. georgije. . Planjax. 2006. 1990.1. 2.yu/geografija/images/stories/opste/razmestaj_stanovnistva. the 2005. Ekonomska geografija svijeta.ekof. Nurković.doc 5. Školska knjiga. http://images. World Urbanization Prospects. R. 3. 2007. Sarajevo. Zolić H..

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful