P. 1
Razmjestaj stanovnistva na Zemlji

Razmjestaj stanovnistva na Zemlji

|Views: 4,771|Likes:
Published by Elgoo5

More info:

Published by: Elgoo5 on Mar 09, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/06/2014

pdf

text

original

SADRŽAJ

Uvod Faktori naseljenosti na Zemlji Kontinentalne i regionalne razlike Geografski povoljna područja za naseljenost Zonalni i regionalni razmještaj stanovnika Gustina naseljenosti Prenaseljeni prostori Gusto naseljeni prostori Srednje naseljeni prostori Rijetko naseljeni prostori Nenaseljeni prostori Statistika Zaključak Literatura i izvori

1. 2. 2.1 2.3 3.. 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 4.

Tema mog seminarskog rada je geografski razmještaj stanovništva na Zemlji.UVOD Današnja istraživanja pokazuju nam da je brz porast stanovništva svijeta temeljni činilac mnogih privrednih i društvenih teškoća. da se što bolje iskoriste naseljivi prostori na Zemljinoj površini. čijom sam analizom došla do određenih zaključaka. Ostvarenje boljeg života pravo je svakog ljudskog bića. Izrada seminarskog rada je koncipirana u četiri poglavlja : faktori naseljenosti na Zemlji. Pri obradi ovih poglavlja koristila sam dostupnu literaturu. kontinentalne i regionalne razlike. . uz primjenu različitih geografskih metoda. gustina naseljenosti i statistika. kartografski materijal i statističke podatke. Zato je važno što više istraživati i utjecati na razne načine.

kao i mogućnost da se odrede oni faktori koji najviše utiču na takvu neravnomjernost. ali ima i nacija koje više preferiraju izolovanost – skandinavske zemlje). .Himalaji).ac. .ekonomskih faktora (ekonomski razvijeni prostori su oduvijek privlačni ljudima za razliku od zemalja u razvoju. FAKTORI NASELJENOSTI NA ZEMLJI Stanovništvo svijeta je neravnomerno razmješteno na Zemljinoj površini.klime (neke oblasti su pod uticajem povoljnih klimatskih tipova za život ljudi – zapadna Evropa sa atlantskom klimom. Kod prirodnih faktora najdominantniji su uticaji: .yu/geografija/images/stories/opste/razmestaj_stanovnistva. odnosno nerazvijenih regija). rasnih i religijskih grupa ne smeta – SAD.socijalnih faktora (suživot više različitih etničkih. Faktori takve neravnomjerne gustine naseljenosti su prirodni i antropogeni. a planinske oblasti su rijetko naseljene .političkih uticaja (neke zemlje su stabilnih političkih prilika i pogodne za život – Nemačka. Kuvajtu. Analizom ovih faktora moguće je utvrditi uzroke prevelike koncentracije stanovništva na određenim područjima. dok su neke oblasti vrlo surove klime – pustinje ili stalno zaleđene oblasti).com/world+population+maps 1 georgije.1 Karta 1 : Razmještaj svjetske populacije Izvor : http://images. dok su neke država pod stalnom političkom i.google. vojnom presijom – Afganistan).doc . Gustina naseljenosti za cijelu Zemlju iznosi 43 st/km². a neke su vrlo oskudne u tim izvorima – zemlje Sahela). na razmještaj stanovništva djeluje i čovjek i to preko: .prirodnih izvora (neke oblasti u svijetu obiluju prirodnim izvorima – nafta u Iraku. nekada.1.bg. Oko 90% svjetske populacije živi na oko 10% kopna na Zemljinoj kugli.ekof. odnosno pojave gotovo nenastanjenih oblasti na Zemlji. . Osim prirodnih faktora. .reljefa (nizije su gusto naseljene – zapodnoevropska nizija.

Na ovom prostoru živi oko 24 miliona stanovnika. Smatra se da većina stanovništva živi u gradovima. a najmanju naseljenost ima Island. Sjeverna Evropa je slabo naseljen prostor. Ogromna većina stanovništva živi u južnim i primorskim krajevima.4 mil km² i zauzima 30% ukupnog prostora na zemlji. Bez Rusije imaju oko 1 mil. Njemačke. km² koja je gotovo jednaka površini Francuske. Također za ova područja može se reć id aimaju velike industrijsker egije i da zbog toga ova područja su gusto naseljena pa i prenaseljena. delte. KONTINENTALNE I REGIONALNE RAZLIKE Evropa je kontinent sa pogodnim klimatskim uslovima koji su imali i imaju veliki uticaj na naseljenost i privredni razvoj.8 do 4 milijarde stanovnika. U svim zapadno Evropskim zemljama najgušće su naseljeni industrijski regioni. Zapadna Evropa je najgušće naseljen dio Evrope 153 stanovnika na 1 km ². a 12 gradova koji imaju više od 2miliona stanovnika. I za ovaj kontinent može se kazati da je gustina naseljenosti dosta neravnomjerna na što utiču mnogi faktori: prirodni. Međutim. Smatra se da Ruska Federacija je najveća država na svijetu i prostire se na 2 kontinenta. Najveću gustinu ima Moldavija 131 stanovnika na 1 km². Također planinski predjeli su slabo naseljeni. U ovim dijelovima se nalaze gotovo svi važniji gradovi i gustina naseljenosti prelazi 50 stanovnika na 1 km² . zemlje bivšeg SSSR-a i Ruska Federacija. Smatra se da danas u Aziji živi preko 3. Međutim nasuprot tome. Italije. gdje se smatra da živi 8/10 stanovništva Evrope.3 mil. Ovo područje ima površinu od 1. Zauzima površinu oko 1. Apeninskim i Balkanskim poluotokom. Razmještaj stanovništva je u skladu sa prirodnim osobinama Sjeverne Evrope.Međutim. To je blizu 60 % ukupnog stanovništva na svijetu. velikih rijeka pa se smatra da u nekim nizijskim gusto naseljenih prostora pa prelaze 1000 – 1500 stanovnika na 1km². društveni i dr. Stanovništvo istočne Evrope je neravnomjerno naseljeno. Geografskom području istočne Evrope pripadaju zemlje istočne Evrope. za stanovništvo Evrope može se reći da većina živi u gradovima. Smatra se da ¾ azijske povrsine su praktično prazne jer u njima živi 1 stanovnik na 1 km². plodne poljoprivredne površine a najmanje planinska područja.2. južna i jugoistočna periferija ovog kontinenta je veoma gusto naseljena naročito ravnice. Azija ie najrasprostranjeniji kontinent na Zemlji. Njemačka je najgušće naseljeno područje 230 stanovnika na 1 km² dok Slovačka ima 82 stanovnika na 1 km².6 mil km² i to čini negdje oko 17 % ukupne površine Evrope. Ostali dijelovi sjeverne Evrope su rijetko naseljeni zbog nepovoljnih prirodnih uslova. . Smatra se d au Evropi ima više od 50 gradova koji imaju preko milion stanovnika. Južna Evropa. npr. U ostalim dijelovima naseljenost se kreće od 100 -160 na 1 km². U gradovima živi 160 mil. ekonomski. Velike Britanije.I u ovom djelu Evrope gradovi i industrijski regioni okupljaju oko ¾ ukupnog stanovništva ovog dijela Evrope. Gustina naseljenosti u ovom dijelu Evrope naglo opada. Zemlje istočne Evrope zajedno sa zapadnim dijelom Ruske Federacije zahvataju polovinu Ruskog kontinenta. Najgušće naseljeni prostori su primorski pojas posebno Mediteran. Ima površinu oko 44. km². stanovnika i ovo područje Evrope je dosta neravmomjerno naseljeno npr. zapadnu. region južne Evrope čine sjeverni dijelovi Mediterana sa Pirinejskim. kada se gleda razmještaj stanovništva Evrope onda je interesantno posmatrati sjevernu. južnu i srednju Evropu i Rusku Federaciju. ali se moze reći da je stanovništvo dosta neravnomjerno raspoređeno.u Velikoj Britaniji. Od svih Evropskih zemalja najveću naseljenost ima Holandija i Belgija. Gustina naseljenosti raste od sjevera prema jugu i prema zapadu. Na ovom prostoru živi oko 160 miliona stanovnika što čini ¼ ukupnog stanovništva Evrope.

Od ukupne površine kopna gdje sjevernoj polulopti pripada 96.3 mil. Najmanje naseljene države su Rusija. Japan. Smatra se da Sahara koja ima 9 miliona km². u dolini rijeke Nil gustina naseljenosti je iznad 1000 stanovnika na 1 km². puteva dolazi do urbanizacije ovih. Prosječno naseljene države su Italija. Sarajevo. Smatra se da u Egiptu preko 95% ukupnog stanovništva živi u rejonu ili slivu rijeke Nil.. područja pa postaju dost aatraktivna za stvaranje naselja i za stvaranje života u ovim područjima. Kanada. 172 167 13 548 1 399 221 2 520 1975. Demogeografija. Poljska. . World Urbanization Prospects. 1950 – 2030. Švicarska. Revision 2 Zolić H. Smatra se da polovina stanovnika ove regije živi na uskom pojasu „plodnog polumjeseca“. Što se tiče tropskih prašuma koje se prostiru uz rijeke centralne i južne Afrike. Sličan slučaj je sa Kanadom gdje u dolini rijeke San Lorens živi više od 95% ukupnog stanovništva. KONTINENTI SJEVERNA AMERIKA LATINSKA AMERIKA I KARIBI AUSTRALIJA I OKEANIJA EVROPA AZIJA AFRIKA SVIJET BROJ STANOVNIKA 1950. Indija. zatim Južna Koreja. Singapur. Oaze koje se pojavljuju u pustinjskim krajevima sjeverne Afrike pokazuju da su se dosta povećala područja za naseljenost određenog broja stanovništva. 2007. dok su ispod prosjeka Kina. 314 519 31 727 3 672 794 6 057 2030. Ako gledamo kontinentalno primorje onda se može kazati da je ono dosta naseljeno naročito kada gledamo sjeveroistok SAD-a. ta su područja dosta interesantna za naseljavanje. Na sjeveru afričkog kontinenta. stoljeća počela stvarati određena naselja. Danas izgradnjom željeznica. dok npr.. 396 723 42 670 4 950 1 489 8 270 Izvor: UN. Izrael. godine i da su se početkom 19. 2 Tabela 1: Razmještaj stanovništva u svijetu po kontinentima u milionima.. Australija. Španija. 243 322 21 676 2 397 406 4 065 2000. Francuska. Bangladeš.. Prema broju stanovnika smatra se da su najnaseljenija područja današnje države Monako.Jugozapadna Azija: Različiti prirodni uslovi ove regije su glavni razlozi da ima neujednačenu naseljenost. Smatra se da su na području rijeke Amazon istraživanja počela 1950. . gdje je temperatura negdje prosječno oko 27° C i gdje je raznovrstan biljni i životinjski svijet. the 2005.km² Smatra se da je prosječna gustina naseljenost oko 53 stanovnika na 1 km². Medutim i pored toga ta su područja do danas bila. uglavnom ne naseljena. Holandija. Kaliforniju itd. Na ovim prostorima živi oko 210 miliona stanovnika prosječna naseljenost iznosi oko 60 stanovnika na 1 km².u Libiji skoro 95% stanovništva živi na obali sredozemnog mora. da na njoj živi oko 2 miliona stanovnika. Pošto ovo područje ima pustinjske predjele pa ova područja nisu naseljiva.

Grafikon 1 : Učešće svjetske populacije Izvor : http://images.google.com/world+population+maps .

Očigledna je i razlika u gustoći naseljenosti Starog i Novog svijeta. Nil. . Ponegdje je navedeni diskontinuitet naseljenosti posljedica naglašenijeg zonalnog pružanja kontinentalne obale. Zagreb. au Novom svijetu – Angloamerici. Takvi su primjeri sjevernoamerička Velika jezera (Gornje. Jača naseljenost opaža se i duž transkontinentalnih prometnica. jugoistočna Afrika znatno su manje. Tanganjika. Tako je čovjek izbjegavao predjele nepovoljnog prirodnog. ovdje je značajan diskontinuitet naseljenosti posljedica nepovoljnih modifikatora prirodne sredine. Naseljenost Zemlje se ogleda i u nejednakom visinskom razmještaju čovječanstva.). Hudson. Temza. Erie. U starom i srednjem vijeku nicala su i razvijala se uporišta i naselja uz karavanske puteve. Ciriško. Huron. Sjeverne i Južne Amerike. Školska knjiga. Iznad 500 metara živi oko 25% stanovništva. zapadnoj Evropi i na sjeveroistoku SAD-a. Niger i Kongo u Africi. Veća je naglašenost meridionalnog pravca kontinentalnih obala od zonalnog uvjetovala je i jaču meridionalnu naseljenostnjihovih primorja. nakon industrijske revolucije.. transaustralijske. Kolumbiji. iako taj dio ekumene zahvata 37% površine naseljenog kopna.) i autobuskih cesta. izuzev ekvatorijalnih itropskih područja. Laba..1 Geografski povoljna područja za naseljenost Zanimljiva je i razlika u gustoći naseljenosti između rubnih i unutrašnjih dijelova kontinenata. Spoj kopnene i vodene mase nedvojbeno je faktor naseljenosti i od bitnog je značenja u razmještaju čovječanstva.2. Hoangho... Lovrijenac Mississippi u Angloamerici. usljed povoljnih prirodnih uvjeta za naseljenost i ljudsku aktivnost na primorju.to pokazuje da reljef u cjelini. Demogeografija – stanovništvo svijeta. u jugoistočnoj i južnoj Aziji. Sena. obilato je iskoristio prilagodivši se životu i opstojanju u tim prostorima. Kontinentalna primorja u cjelini su dva puta naseljenija od unutrašnjosti kontinenata. To se vidi ne samo u kontinentalnim primorjima nego i u mnogim krajevima u njihovu zaleđu gdje se duž rijeka i oko jezera koncentriraju brojne i značajne naseobine populacije s odgovarajućim privrednim funkcijama. Africi i Evropi (63% naseljenog kopna) živi 86% čovječanstva. a u novom vijeku. Bodensko i dr. Ostale razmjerno značajne populacijske jezgre su Kalifornija. Dunav. a Ganges. nepovoljno utiče na naseljenost stanovništva. Namib i Kalahari u jugozapadnoj Africi. pustinja u sjeverozapadnoj Australiji. La Plata u Južnoj Americi. kao u Venezueli. Mauritanija u zapadnoj Africi i drugi suhi krajevi. 1990. Michigan. Biserna rijeka i druge u Aziji. . donje porječje La Plate. No. Najveće populacijske jezgre na Zemlji se nalaze duž kontinentalnih primorja. a u njima živi gotovo sedam desetina čovječanstva. Te tri velike regije zahvaćaju samo osminu površine naseljena kopna. Albertovo i Rudolfovo). Latinskoj Americi i Australiji s Oceanijom samo 14%. transameričke. i Ontario). Arabija. Primjer su Sahara. jezera u Švicarskoj (Ženevsko. srednje primorje Brazila. Sava i druhe u Evropi. osobito nakon izgradnje željeznica i cesta. Karakteristična je još i oazna naseljenost u pustinjskim krajevima sjeverne i sjeveroistočne Afrike i jugozapadne i centralne Azije. Arabijska pustinja u jugozapadnoj Aziji. evropski dio Rusije. na oaznu naseljenost nalazimo i u hladnim oblastima sjeverne Azije. Rona. Od rijeka su takve u prvom redu Rajna.3 2. andska jezera (Titicaca) i druga. Procjenjuje se da oko 75% stanovništva živi na nadmorskoj visini ispod 500 metara. Skandinavija i Britanski otoci. U Starom svijetu. Magrebu i drugdje. duž željezničkih pruga (transsibirske. Primjer su naseljavanje i ekonomsko iskorištavanje prostora kontinentalne unutrašnjosti Azije i Angloamerike. Volga. Aziji.3 Zonalni i hemisferni razmještaj stanovništva 3 Friganović M. istočno afrička jezera (Viktorija. kao što su Atakama u Andskom primorju. Nubija. a one s povoljnim modifikatorima kao što su Island.

istovremeno. Rijetko i skoro je nenaseljena je Australija.Velike su razlikeu gustoći naseljenosti pojedinih pojasa Zemlje i između sjeverne i južne hemisfere. delti Nila. slabo naseljena. stepeni geografske širine živi manje od 1% stanovništva svijeta. Gustoća naseljenosti stanovništva u dolinama delti azijskih rijeka dostiže 600 do 1 200 st/km². Zemlje Azije. Od ukupne površine kopna. u Ruskoj Federaciji na 0. U promatranju gustine naseljenosti obično se razlikuju: Aritmetička (relativna) gustina pokazuje broj stanovnika na jedinici površine. Evropi je rast stanovništva opao na 0. Agrarna gustina broj agrarnih stanovnika na jedinici oraničnih površina. odnosno da je oko 21 stanovnik na 1 km².. . ali je. Tešanj. Sudanu. Afganistan) takoreći nenaseljena.8% i u Angloamerici na 0. Mongolija. stepeni dvije i po desetine čovječanstva. Sjevernije i južnije od 60. R. a blizu svaki deseti stanovnik Zemlje živi na njezinoj južnoj polovici.a ostalih kontinenata na drugoj strani potvrđuju visok stepen kontinentalne populacijsko-geografske diferencijacije. GUSTINA NASELJENOSTI Gustina naseljenosti je relativan pojam i odnosi se na broj stanovnika na jedinici površine. u Švicarskoj oko 1 050. bez Ruske Federacije. ona iznosila u Japanu oko 1 510. smatra se da je prosječna gustina naseljenost oko 53 stanovnika na 1 km². do 20. Razlike između gustoće naseljenosti Evrope i Azije na jednoj strani. Neravnomjeran razmještaj stanovništva imaju Afrika i to u Sahari.2%. 2006. Ekonomska geografija svijeta. Neravnoteža je očita. Ovakav neravnomjeran rast uzrokuje i neravnomjeran raspored stanovništva na Zemlji. stepeni obiju geografskih širina samo dvije desetine. unutrašnjost Azije (Tibetska visoravan. imaju više od polovine ukupnog svjetskog stanovništva. Nasuprot tome. Latinska Amerika je. u Velikoj Britaniji oko 700 i oko Danskoj oko 200. do 60.8%. Značajno 4 Nurković. skrećući pažnju na populacijske teškoće azijskog i potencijalne mogućnosti australskog prostora. oko 2.3 mil. . Radi se o izrazitoj zonalnosti razmještaja čovječanstva. Tako široka ljestvica upućuje na međuzavisnost prirodnih i društvenih elemenata i faktora. gdje sjevernoj polulopti pripada 96.1%. Promatranje populacijske karte svijeta pokazuje da se može govoriti o takvoj zonalnoj podjeli i diferencijaciji razmještaja čovječanstva. čija se većina skoncentrisala u umjerenim pojasima Zemlje. također. Čadu. Fiziološka gustina broj stanovnika na jedinici za obradu pogodne površine – tako je krajem 2004.9% i 5%. 4 3. Razlike su najveće između Azije (105 st/km²) i Australije (3 st/km²). Na sjevernoj hemisferi živi devet desetina čovječanstva. Na južnoj polulopti ukupne površine 37 km² smatra se da živi oko 13% stanovnika. Poljoprivredna gustina broj poljoprivrednih stanovnika na jedinici poljoprivrednih površina.km². Planjax. u pojasu od 0. Danas je najveći rast broja stanovnika prisutan u nerazvijenim zemljama Afrike. do 40. u Nigeriji i planinski zapad u Sjevernoj Americi. Pored zonalnog razmještaja karakterističan je i odnos naseljenosti sjeverne i južne hemisfere. stepeni sjeverne i južne geografske širine živi oko šest desetina čovječanstva. gdje je stopa rasta oko 3% godišnje. a još veće su razlike ako uporedimo gustoću naseljenosti po pojedinim područjima unutar kontinenata. u Egiptu 910. To potvrđuju i sljedeći podaci : U pojasu od 20. u Latinskoj Americi i Južnoj Aziji. Godišnji porast stanovništva u nerazvijenim zemljama je između 1. a od 40.

Japan sa 339 st/km²). potom slijede države znatno većih teritorija (Bangladeš sa 985 st/km². često nepovoljan monsunski ritam. Južna Koreja sa 480 st/km². pokrivaju 5% površine Zemlje. Monako sa 23 600 st/km²). pokrivaju oko 7% kopna i na njima živi oko 50% čovječanstva. Hindustanska nizija. priatlantska nizija Evrope. Java. Malezije. Holandija sa 392 st/km². dolina Jangce. nego su nastale pod uticajem historijskog. a malu teritoriju (npr. a na njima prebiva 14% stanovništva. Šri Lanke. Zbog toga su ti krajevi u uvjetima nedovoljne razvijenosti žarišta savremene populacijsko ekonomske problematike čovječanstva. Kada se posmatra po državama.5% stanovništva.).patuljaste države. južna Kina. Belgija 341 st/km². Karta 2 : Područja najgušće naseljenosti . a na njima živi 20% čovječanstva.google. onda postaje još očitije kolike su teškoće što izlaze iz te neravnomjernosti. društvenog i tehnološkog razvoja.1 Prenaseljeni prostori Oko 75% stanovništva svijeta opstoji u uvjetima niske društveno-privredne razvijenosti. Teškoće su naročito velike u južnoj i jugoistočnoj Aziji gdje su regionalne gustine naseljenosti vrlo velike i dosežu do 600 stanovnika na 1 km² (Bangladeš.com/world+population+maps 3. pokrivaju 21% kopna. pokrivaju 67% kopna. Tonkin. dok su u monsunskoj Aziji to najrazvijenija agrarna područja. Pakistana. koje imaju veliki broj stanovnika. Dijelovi Indije. Bangladeša. Iako je riječ o vrlo plodnim i uglavnom intenzivno obrađenim krajevima. nizija Kanto i dr. obala Brazila. tajfuni i druge vremenske nedaće izazivaju neprekidnu opasnost i glad. Najgušće naseljena područja u Evropi su industrijske zone.je da te razlike u naseljenosti nisu samo rezultat proizvodnih odnosa. a na njima prebiva samo 12. Indonezije i Filipina poučni su primjeri iz najnovijeg doba. Srednje naseljeni prostori su oni od 10 do 50 stanovnika na km². Grafikon 2 : Svjetska populacija po regionima Izvor : http://images. Gusto naseljeni od 51 do 100 stanovnika na km². Rijetko naseljeni prostori su oni s manje od 10 stanovnika na km². a prenaseljeni bi bili prostori s više od 100 stanovnika na km². Malabarsko primorje. Apsolutno najgušće naseljeni dijelovi svijeta su priobalja okeana i mora u umjerenom i suptropskom klimatskom pojasu (SAD. jug i jugoistok Azije). kao i neke vrlo velike države (Indija sa 336 st/km²). ubjedljivo najveće gustine naseljenosti imaju tzv. Srednja Amerika.

u Africi i u Latinskoj Americi. World Urbanization Prospects. Toga. Ekvadora. Hondurasa. Od srednje naseljenih krajeva ekumene prostraniji su jedino rijetko naseljeni prostori. Paname. donekle u jugoistočnom dijelu brazilskog primorja i oko La Plate.3 Srednje naseljeni prostori Relativno su slabije zastupljeni u Evropi. 3. a više od tri puta od prenaseljenih. Gušće naseljeni dijelovi SSSR-a su kavkavske republike (Gruzija. SSSR-a i Evrope može se smatrati da je gustina do sto stanovnikana na 1 km² ispod njihovih mogućnosti i da se teškoće zbog tolikog broja stanovnika na jedinici površine susreću zasada isključivo u nedovoljno razvijenim dijelovima svijeta. Tadžikistana. Armenija i Azerbejdžan) i. postoje u sjeveroistočnom prostoru SAD-a. Budući da je prosječna naseljenost kopnenog dijela Zemlje 30 st/km² (bez polarnih krajeva 35 st/km²). Podmoskovlje i Crnomorsko primorje.Izvor: UN. Ima ih i u tropima Burme i Kampućije.. S obzirom na stepen privredne razvijenosti SAD-a. Irske. i to u jugoistočnoj Aziji. Bjelorusije. Kirgizije i u . Gane. pribaltičke republike (Litva). Srednje naseljenih područja ima u unutrašnjosti kontinenata i u primorjima u nižim i višim geografskim širinama. Obale Slonovače. Gvineje. Kenije. Ugande. gdje na dvadesetpetini površine živi gotovo četvrtina stanovništva. Senegala. južnoj i istočnoj Aziji. Liberije. Gornje Volte. Benina (Dahomej). Uzbekistana. Prostori srednje gustine naseljenosti četiri i po puta su prostraniji od onih s gustom naseljenošću. Izvan Evrope i jugoistočne Azije razmjerno značajnije koncentracije stanovništva s gustinom od 51 do 100 st/km². uzeta u globalnom mjerilu zaista je srednja. Revision 3. the 2005. djelomice. Nigerije. Kostarike. SSSR-u i u Australiji. u SSSR-u. baltičkih zemalja. Gvatemale. gustina naseljenosti od 10 do 50 st/km². Ostale kontinentske cjeline dosta zaostaju razmjernim udjelom površine i stanovništva gusto naseljenih područja.2 Gusto naseljeni prostori Oni su najzastupljeniji u Evropi i Aziji.

Prosječna gustina naseljenosti od samo 6 st/km² svjedoči da su gotovo dvije trećine kopna na Zemlji demografska pustoš (anekumena) i polupustoš (subekumena). sjeverne Evrope i krajnjeg juga Južne Amerike. 1990. Nubija). Mahom su to najviši dijelovi visokih planinskih područja srednje Azije. biljno-geografski ogoljeli i petrografski neplodni prostori. posebno ona u tropima. STATISTIKA 5 Friganović M. sjevernog Sibira. i u Angloamerici (gotovo čitava Kanada. Sjevernoj Americi (srednji sjeverozapad.. u ekvatorijalnim nizinama Malezije i drugdje). Azije i Latinske Amerike nisu naseljeni. srednji jugoistok. aridni. To su područja Arktika i Antarktika. . Sibir. osim jugoistočnog ruba.4 Nenaseljeni prostori Toj kategoriji pripadaju uglavnom klimatski surovi. Irana i Afganistana.5 4. dijelovi Irana i Afganistana). Finska. planine Bolivije. Zagreb. ondje su u novije vrijeme sve karakterističnije naseobinske oaze koje je stvorio industrijski kapital za iskorištavanje rudišta i za gajenje konjunkturnih industrijskih kultura (rudnici bakra u visokim i surovim Andama. Hladnoća. Ima ih i u Australiji (Victoria). Značajni su i u prašumama Latinske Amerike (Amazonija. plantaže kaučukovca i dr. Prostiru se od surovih subpolarnih do sparnih tropskih širina i na svim geografskim dužinama. sjeverozapadne Angloamerike. Libija. u sjevernoj Africi (Sahara. 3. Uz krajnje raštrkane i međusobno odvojene manje ljudske skupine. Značajan je faktor nenaseljenosti i sparna. Najprostraniji su u sjevernoj. dok su znatno rjeđi primjeri gde je antropogeni faktor bio dominantan.Najčešći uzrok ovako malih gustina naseljenosti jeste uticaj prirodne sredine (klima. Mongolija. srednjoj i jugozapadnoj Aziji (Vanjska Kina. . Mnoga srednje nastanjena područja. teško podnošljiva klima vlažnih ekvatorijalnih prašuma.3 Rijetko naseljeni prostori Karakteristični su za sve kontinente. razrijeđeni zrak i neplodnost glavni su uzroci nenaseljenosti tih područja Zemlje. Samo neznatan dio ima osobine naseljenog prostora. potencijalno su veoma izdašna i bogata. Turske. Pampas. Demogeografija – stanovništvo svijeta. na koje otpada najveći dio anekumene. osim jugoistočnog primorja i zapadne obale). 3. Ima ih i u prohladnim subpolarnim krajevima Evrope (Švedska. u Australiji (glavnina kontinenta. sjeveroistočnog Sibira. Arabija. Perua i Čilea). srednji jugozapad.znatnom dijelu Ruske Federacije. reljef). urana u studenom kanadskom i američkom Arktiku. Školska knjiga. Aljaska i planinsko-pustinjski zapad SAD-a). osim Evrope. pa valja pretpostaviti da će se tamošnje vrednote u bliskoj budućnosti iskorištavati brže i obilnije. Zato dijelovi tih područja Afrike. Africi i u Latinskoj Americi. Norveška) i u Kanadi (Nova Škotska). Naseljenost je u tim prostorima veoma raštrkana u povoljnijim lokalitetima. sjeverno pacifičko i južno atlantsko primorje SAD-a). naftna polja Aljaske.

172.237.127. Velika Britanija .320 6 ZAKLJUČAK 6 www.680 13.65.com .808 18.504 19. Australija – 3.4 stanovnika/km² .255.1.82. Etiopija .416 11.58.493.592 6. 5.6 stanovnika/km² .702.about.544. 2.892.109.912 23. Vijetnam . Demografska Republika Kongo .Zemlja sa: • najvišom gustinom stanovništva: Monako 16.369. Turksa .82.145.140. Indonezia .65.147.60.330. Sjeverna Amerika – 16. godine): 1.303.048 7.904 3.512. Japan . (podaci iz 2008. Nigerija .025 stanovnika/km² Gustina naseljenosti za sve kontinente osim Antarktika: (podaci iz 2000.66. Južna Amerika – 25. Njemačka . Mexiko .196. Indija .546. SAD .520 17. Italija .943. Egipat .896 8.146.1 stanovnika/km² .560 14.640 4. godine) : 1.312 9.044.792 22.514.995. 4.800. Filipini .410 stanovnika/km² • najnižom gustinom stanovništva: Grenland 0. Rusija .713.840 15.96.288.824.544 2.64.81.955.552 16. Bangladeš . Iran .224 20.86. i 6.3 stanovnika/km² . Lista 23 zemlje u svijetu sa najvećom populacijom.342.1 stanovnika/km² .352 5. Francuska .400 12.116.096 10. 3.296 21. Evropa – 110 stanovnika/km² .1.061. Tajland . Kina . Brazil . Afrika – 26.geography. Azija – 136.057.71.153. Pakistan .875.

U starom svijetu (Azija. Također je prisutna velika razlika unutar pojedinih kontinenata. Procjenjuje se da 80 % svjetskog stanovništva je smješteno u manje razvijenim područjima dok u visoko razvijenim živi oko 20%. Zemlju u cjelini karakteriziraju demogeografski ekstremi. godine i 2000. Iz takvih neravnomjernosti izlaze brojne teškoće i problemi savremenog svijeta. danas se procjenjuje da na Zemlji živi negdje oko 6. Afrika.5 milijardi stanovnika. LITERATURA . Danas demogeografi procjenjuju da će u 21 stoljeću broj stanovnika iznositi oko 7.3 milijarde po jednoj varijanti. Evropa je tek na 3. To se naročito odnosi na gusto naseljene krajeve i zemlje ekonomski nerazvijenijeg dijela čovječanstva.3% ili za 78 miliona. godine 2/3 svjetske populacije živjet će u gradovima koji zauzimaju negdje oko 2 % zemljine površine. Ovdje je težište problema. Europa) živi oko 86 % stanovnika dok u Novom svijetu živi oko 14 %. Prema nekim procjenama do 2025. Smatra se da je između 1995. mjestu. Ali ravnomjerniji razmještaj stanovništva trebalo bi da prati i ravnomjernija raspodjela dobara i pravedniji ekonomski odnosi između razvijenijih i onih u razvoju. koji uz sve ostalo iziskuje napore na ravnomijernijem i racionalnijem razmještaju stanovništva svijeta.Kao što je već istaknuto. Između ta dva ekstrema postoji široka ljestvica regionalne i lokalne gustoće naseljenosti. Također postoji velika razlika kada je u pitanju broj stanovnika između sjeverne i južne polulopte i smatra se da oko 90 % stanovnika živi na sjevernoj polulopti. Na jednoj strani su rijetko naseljeni prostori. dok na južnoj živi svega 10 % stanovnika. gusto naseljeni i prenaseljeni krajevi. Problem današnje naseljenti nije u velikom broju stanovnika već u velikim regionalnim razlikama i velikoj koncentraciji stanovnika na relativno malom prostoru. dok 10. Procjenjuje se da u Aziji živi čak 61 %. jer samo na dvanaestini ekumene u nerazvijenoj jugoistočnoj Aziji živi polovica čovječanstva. a po broju stanovnika dolazi Afrika. i te su razlike jako velike. godine broj stanovnika godišnje rastao za 1. a na drugoj razmjerno skučeni.7 milijardi po drugoj varijanti. Također se procjenjuje da više od polovine stanovnika živi u gradovima.

.1. Školska knjiga. 1990. www.geography. Demogeografija.yu/geografija/images/stories/opste/razmestaj_stanovnistva.google. Nurković. the 2005.com . 4.ac.about.. Zolić H.. . 2007. Planjax.doc 5. Demogeografija – stanovništvo svijeta. UN. Sarajevo. 2006. Tešanj.ekof. Friganović M.bg. Zagreb..com/world+population+maps 6. http://images. Ekonomska geografija svijeta. . 3. 2. World Urbanization Prospects. . georgije. Revision 7. R.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->