SADRŽAJ

Uvod Faktori naseljenosti na Zemlji Kontinentalne i regionalne razlike Geografski povoljna područja za naseljenost Zonalni i regionalni razmještaj stanovnika Gustina naseljenosti Prenaseljeni prostori Gusto naseljeni prostori Srednje naseljeni prostori Rijetko naseljeni prostori Nenaseljeni prostori Statistika Zaključak Literatura i izvori

1. 2. 2.1 2.3 3.. 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 4.

Tema mog seminarskog rada je geografski razmještaj stanovništva na Zemlji. kontinentalne i regionalne razlike. Izrada seminarskog rada je koncipirana u četiri poglavlja : faktori naseljenosti na Zemlji. uz primjenu različitih geografskih metoda. Zato je važno što više istraživati i utjecati na razne načine. da se što bolje iskoriste naseljivi prostori na Zemljinoj površini. . gustina naseljenosti i statistika. kartografski materijal i statističke podatke.UVOD Današnja istraživanja pokazuju nam da je brz porast stanovništva svijeta temeljni činilac mnogih privrednih i društvenih teškoća. čijom sam analizom došla do određenih zaključaka. Ostvarenje boljeg života pravo je svakog ljudskog bića. Pri obradi ovih poglavlja koristila sam dostupnu literaturu.

com/world+population+maps 1 georgije. na razmještaj stanovništva djeluje i čovjek i to preko: .reljefa (nizije su gusto naseljene – zapodnoevropska nizija.ekonomskih faktora (ekonomski razvijeni prostori su oduvijek privlačni ljudima za razliku od zemalja u razvoju.doc . Oko 90% svjetske populacije živi na oko 10% kopna na Zemljinoj kugli.ekof.ac. FAKTORI NASELJENOSTI NA ZEMLJI Stanovništvo svijeta je neravnomerno razmješteno na Zemljinoj površini. Analizom ovih faktora moguće je utvrditi uzroke prevelike koncentracije stanovništva na određenim područjima.1 Karta 1 : Razmještaj svjetske populacije Izvor : http://images. a neke su vrlo oskudne u tim izvorima – zemlje Sahela). nekada.socijalnih faktora (suživot više različitih etničkih.bg. Kod prirodnih faktora najdominantniji su uticaji: . vojnom presijom – Afganistan). dok su neke država pod stalnom političkom i. . ali ima i nacija koje više preferiraju izolovanost – skandinavske zemlje). .političkih uticaja (neke zemlje su stabilnih političkih prilika i pogodne za život – Nemačka. Faktori takve neravnomjerne gustine naseljenosti su prirodni i antropogeni.yu/geografija/images/stories/opste/razmestaj_stanovnistva.1. rasnih i religijskih grupa ne smeta – SAD. odnosno pojave gotovo nenastanjenih oblasti na Zemlji. odnosno nerazvijenih regija). Osim prirodnih faktora. dok su neke oblasti vrlo surove klime – pustinje ili stalno zaleđene oblasti). kao i mogućnost da se odrede oni faktori koji najviše utiču na takvu neravnomjernost.klime (neke oblasti su pod uticajem povoljnih klimatskih tipova za život ljudi – zapadna Evropa sa atlantskom klimom.prirodnih izvora (neke oblasti u svijetu obiluju prirodnim izvorima – nafta u Iraku. .google. a planinske oblasti su rijetko naseljene . Gustina naseljenosti za cijelu Zemlju iznosi 43 st/km². Kuvajtu.Himalaji). .

a najmanju naseljenost ima Island. društveni i dr. km².u Velikoj Britaniji. Gustina naseljenosti u ovom dijelu Evrope naglo opada. km² koja je gotovo jednaka površini Francuske.8 do 4 milijarde stanovnika. Sjeverna Evropa je slabo naseljen prostor.4 mil km² i zauzima 30% ukupnog prostora na zemlji. Stanovništvo istočne Evrope je neravnomjerno naseljeno. Međutim nasuprot tome. zapadnu. Zemlje istočne Evrope zajedno sa zapadnim dijelom Ruske Federacije zahvataju polovinu Ruskog kontinenta. Razmještaj stanovništva je u skladu sa prirodnim osobinama Sjeverne Evrope. Južna Evropa. ali se moze reći da je stanovništvo dosta neravnomjerno raspoređeno. Ogromna većina stanovništva živi u južnim i primorskim krajevima. južnu i srednju Evropu i Rusku Federaciju. U ostalim dijelovima naseljenost se kreće od 100 -160 na 1 km². npr. Smatra se da danas u Aziji živi preko 3. Smatra se d au Evropi ima više od 50 gradova koji imaju preko milion stanovnika. a 12 gradova koji imaju više od 2miliona stanovnika. . Azija ie najrasprostranjeniji kontinent na Zemlji. Bez Rusije imaju oko 1 mil. za stanovništvo Evrope može se reći da većina živi u gradovima. Smatra se da Ruska Federacija je najveća država na svijetu i prostire se na 2 kontinenta. zemlje bivšeg SSSR-a i Ruska Federacija. Smatra se da ¾ azijske povrsine su praktično prazne jer u njima živi 1 stanovnik na 1 km². Na ovom prostoru živi oko 160 miliona stanovnika što čini ¼ ukupnog stanovništva Evrope. Gustina naseljenosti raste od sjevera prema jugu i prema zapadu. gdje se smatra da živi 8/10 stanovništva Evrope. Ostali dijelovi sjeverne Evrope su rijetko naseljeni zbog nepovoljnih prirodnih uslova.6 mil km² i to čini negdje oko 17 % ukupne površine Evrope. Od svih Evropskih zemalja najveću naseljenost ima Holandija i Belgija. KONTINENTALNE I REGIONALNE RAZLIKE Evropa je kontinent sa pogodnim klimatskim uslovima koji su imali i imaju veliki uticaj na naseljenost i privredni razvoj. Smatra se da većina stanovništva živi u gradovima. Također za ova područja može se reć id aimaju velike industrijsker egije i da zbog toga ova područja su gusto naseljena pa i prenaseljena. velikih rijeka pa se smatra da u nekim nizijskim gusto naseljenih prostora pa prelaze 1000 – 1500 stanovnika na 1km². Zapadna Evropa je najgušće naseljen dio Evrope 153 stanovnika na 1 km ². Italije. delte. Ima površinu oko 44. Geografskom području istočne Evrope pripadaju zemlje istočne Evrope.Međutim. Ovo područje ima površinu od 1. Međutim.3 mil. Velike Britanije. Također planinski predjeli su slabo naseljeni.I u ovom djelu Evrope gradovi i industrijski regioni okupljaju oko ¾ ukupnog stanovništva ovog dijela Evrope. region južne Evrope čine sjeverni dijelovi Mediterana sa Pirinejskim. ekonomski. Apeninskim i Balkanskim poluotokom. U svim zapadno Evropskim zemljama najgušće su naseljeni industrijski regioni. Njemačke. To je blizu 60 % ukupnog stanovništva na svijetu. južna i jugoistočna periferija ovog kontinenta je veoma gusto naseljena naročito ravnice.2. U ovim dijelovima se nalaze gotovo svi važniji gradovi i gustina naseljenosti prelazi 50 stanovnika na 1 km² . Na ovom prostoru živi oko 24 miliona stanovnika. Najgušće naseljeni prostori su primorski pojas posebno Mediteran. Najveću gustinu ima Moldavija 131 stanovnika na 1 km². plodne poljoprivredne površine a najmanje planinska područja. Zauzima površinu oko 1. Njemačka je najgušće naseljeno područje 230 stanovnika na 1 km² dok Slovačka ima 82 stanovnika na 1 km². U gradovima živi 160 mil. I za ovaj kontinent može se kazati da je gustina naseljenosti dosta neravnomjerna na što utiču mnogi faktori: prirodni. kada se gleda razmještaj stanovništva Evrope onda je interesantno posmatrati sjevernu. stanovnika i ovo područje Evrope je dosta neravmomjerno naseljeno npr.

Jugozapadna Azija: Različiti prirodni uslovi ove regije su glavni razlozi da ima neujednačenu naseljenost. Demogeografija. Što se tiče tropskih prašuma koje se prostiru uz rijeke centralne i južne Afrike. Prosječno naseljene države su Italija. Kanada. World Urbanization Prospects. puteva dolazi do urbanizacije ovih.. godine i da su se početkom 19. Japan. .u Libiji skoro 95% stanovništva živi na obali sredozemnog mora. Švicarska. Kaliforniju itd. Španija.. stoljeća počela stvarati određena naselja. u dolini rijeke Nil gustina naseljenosti je iznad 1000 stanovnika na 1 km². Revision 2 Zolić H. Izrael. 1950 – 2030. Holandija. Najmanje naseljene države su Rusija. Bangladeš.. Sarajevo. 2 Tabela 1: Razmještaj stanovništva u svijetu po kontinentima u milionima. Francuska.km² Smatra se da je prosječna gustina naseljenost oko 53 stanovnika na 1 km². 314 519 31 727 3 672 794 6 057 2030. . 243 322 21 676 2 397 406 4 065 2000. Na sjeveru afričkog kontinenta. uglavnom ne naseljena. Smatra se da polovina stanovnika ove regije živi na uskom pojasu „plodnog polumjeseca“. Singapur. područja pa postaju dost aatraktivna za stvaranje naselja i za stvaranje života u ovim područjima.3 mil. Indija. Australija. Smatra se da u Egiptu preko 95% ukupnog stanovništva živi u rejonu ili slivu rijeke Nil. the 2005. da na njoj živi oko 2 miliona stanovnika. Medutim i pored toga ta su područja do danas bila. 172 167 13 548 1 399 221 2 520 1975. Danas izgradnjom željeznica. Oaze koje se pojavljuju u pustinjskim krajevima sjeverne Afrike pokazuju da su se dosta povećala područja za naseljenost određenog broja stanovništva. Ako gledamo kontinentalno primorje onda se može kazati da je ono dosta naseljeno naročito kada gledamo sjeveroistok SAD-a. 396 723 42 670 4 950 1 489 8 270 Izvor: UN. KONTINENTI SJEVERNA AMERIKA LATINSKA AMERIKA I KARIBI AUSTRALIJA I OKEANIJA EVROPA AZIJA AFRIKA SVIJET BROJ STANOVNIKA 1950. Smatra se da Sahara koja ima 9 miliona km². dok npr. Pošto ovo područje ima pustinjske predjele pa ova područja nisu naseljiva. Poljska. Na ovim prostorima živi oko 210 miliona stanovnika prosječna naseljenost iznosi oko 60 stanovnika na 1 km². dok su ispod prosjeka Kina. gdje je temperatura negdje prosječno oko 27° C i gdje je raznovrstan biljni i životinjski svijet. Smatra se da su na području rijeke Amazon istraživanja počela 1950. zatim Južna Koreja. 2007. Prema broju stanovnika smatra se da su najnaseljenija područja današnje države Monako. Sličan slučaj je sa Kanadom gdje u dolini rijeke San Lorens živi više od 95% ukupnog stanovništva. Od ukupne površine kopna gdje sjevernoj polulopti pripada 96. ta su područja dosta interesantna za naseljavanje..

Grafikon 1 : Učešće svjetske populacije Izvor : http://images.google.com/world+population+maps .

Lovrijenac Mississippi u Angloamerici. Naseljenost Zemlje se ogleda i u nejednakom visinskom razmještaju čovječanstva.to pokazuje da reljef u cjelini. Rona. Ponegdje je navedeni diskontinuitet naseljenosti posljedica naglašenijeg zonalnog pružanja kontinentalne obale. Volga. a one s povoljnim modifikatorima kao što su Island. na oaznu naseljenost nalazimo i u hladnim oblastima sjeverne Azije. nakon industrijske revolucije.) i autobuskih cesta. duž željezničkih pruga (transsibirske. Nil. nepovoljno utiče na naseljenost stanovništva. U starom i srednjem vijeku nicala su i razvijala se uporišta i naselja uz karavanske puteve. Albertovo i Rudolfovo). Arabijska pustinja u jugozapadnoj Aziji. andska jezera (Titicaca) i druga. ovdje je značajan diskontinuitet naseljenosti posljedica nepovoljnih modifikatora prirodne sredine. iako taj dio ekumene zahvata 37% površine naseljenog kopna. Sjeverne i Južne Amerike. Huron. Te tri velike regije zahvaćaju samo osminu površine naseljena kopna. i Ontario). kao u Venezueli. Temza. To se vidi ne samo u kontinentalnim primorjima nego i u mnogim krajevima u njihovu zaleđu gdje se duž rijeka i oko jezera koncentriraju brojne i značajne naseobine populacije s odgovarajućim privrednim funkcijama..). Dunav. osobito nakon izgradnje željeznica i cesta. Zagreb. izuzev ekvatorijalnih itropskih područja. Hoangho.. transaustralijske. Arabija. Očigledna je i razlika u gustoći naseljenosti Starog i Novog svijeta. Ostale razmjerno značajne populacijske jezgre su Kalifornija. Sena. Kontinentalna primorja u cjelini su dva puta naseljenija od unutrašnjosti kontinenata. Jača naseljenost opaža se i duž transkontinentalnih prometnica.. a u novom vijeku. Primjer su Sahara. Niger i Kongo u Africi. au Novom svijetu – Angloamerici. usljed povoljnih prirodnih uvjeta za naseljenost i ljudsku aktivnost na primorju. Takvi su primjeri sjevernoamerička Velika jezera (Gornje. pustinja u sjeverozapadnoj Australiji. jugoistočna Afrika znatno su manje. Najveće populacijske jezgre na Zemlji se nalaze duž kontinentalnih primorja. Ciriško. Sava i druhe u Evropi. Procjenjuje se da oko 75% stanovništva živi na nadmorskoj visini ispod 500 metara. a u njima živi gotovo sedam desetina čovječanstva.. Kolumbiji. . Nubija. Primjer su naseljavanje i ekonomsko iskorištavanje prostora kontinentalne unutrašnjosti Azije i Angloamerike.3 Zonalni i hemisferni razmještaj stanovništva 3 Friganović M. Iznad 500 metara živi oko 25% stanovništva. Od rijeka su takve u prvom redu Rajna. kao što su Atakama u Andskom primorju. Biserna rijeka i druge u Aziji. istočno afrička jezera (Viktorija. Latinskoj Americi i Australiji s Oceanijom samo 14%.3 2. a Ganges. donje porječje La Plate. Hudson. Bodensko i dr. Africi i Evropi (63% naseljenog kopna) živi 86% čovječanstva. srednje primorje Brazila. Skandinavija i Britanski otoci. Tanganjika. transameričke. Erie. Tako je čovjek izbjegavao predjele nepovoljnog prirodnog. Michigan. Magrebu i drugdje. La Plata u Južnoj Americi. jezera u Švicarskoj (Ženevsko. obilato je iskoristio prilagodivši se životu i opstojanju u tim prostorima. Mauritanija u zapadnoj Africi i drugi suhi krajevi. Aziji. zapadnoj Evropi i na sjeveroistoku SAD-a.2. Karakteristična je još i oazna naseljenost u pustinjskim krajevima sjeverne i sjeveroistočne Afrike i jugozapadne i centralne Azije. 1990. U Starom svijetu. Laba. u jugoistočnoj i južnoj Aziji. Veća je naglašenost meridionalnog pravca kontinentalnih obala od zonalnog uvjetovala je i jaču meridionalnu naseljenostnjihovih primorja. Namib i Kalahari u jugozapadnoj Africi.1 Geografski povoljna područja za naseljenost Zanimljiva je i razlika u gustoći naseljenosti između rubnih i unutrašnjih dijelova kontinenata. Školska knjiga. evropski dio Rusije. Spoj kopnene i vodene mase nedvojbeno je faktor naseljenosti i od bitnog je značenja u razmještaju čovječanstva. Demogeografija – stanovništvo svijeta. No. .

istovremeno. . u Nigeriji i planinski zapad u Sjevernoj Americi. gdje je stopa rasta oko 3% godišnje. Čadu. skrećući pažnju na populacijske teškoće azijskog i potencijalne mogućnosti australskog prostora. unutrašnjost Azije (Tibetska visoravan. u Latinskoj Americi i Južnoj Aziji. Nasuprot tome. R. 4 3. Tešanj. U promatranju gustine naseljenosti obično se razlikuju: Aritmetička (relativna) gustina pokazuje broj stanovnika na jedinici površine.8% i u Angloamerici na 0. do 20. Na sjevernoj hemisferi živi devet desetina čovječanstva. u pojasu od 0. bez Ruske Federacije.a ostalih kontinenata na drugoj strani potvrđuju visok stepen kontinentalne populacijsko-geografske diferencijacije.2%. Promatranje populacijske karte svijeta pokazuje da se može govoriti o takvoj zonalnoj podjeli i diferencijaciji razmještaja čovječanstva. Rijetko i skoro je nenaseljena je Australija. gdje sjevernoj polulopti pripada 96. u Ruskoj Federaciji na 0. imaju više od polovine ukupnog svjetskog stanovništva. do 40. u Velikoj Britaniji oko 700 i oko Danskoj oko 200. To potvrđuju i sljedeći podaci : U pojasu od 20. odnosno da je oko 21 stanovnik na 1 km². stepeni geografske širine živi manje od 1% stanovništva svijeta. Razlike su najveće između Azije (105 st/km²) i Australije (3 st/km²). Radi se o izrazitoj zonalnosti razmještaja čovječanstva. stepeni dvije i po desetine čovječanstva. Od ukupne površine kopna. Sjevernije i južnije od 60. Gustoća naseljenosti stanovništva u dolinama delti azijskih rijeka dostiže 600 do 1 200 st/km². Tako široka ljestvica upućuje na međuzavisnost prirodnih i društvenih elemenata i faktora. Na južnoj polulopti ukupne površine 37 km² smatra se da živi oko 13% stanovnika. Ekonomska geografija svijeta. a još veće su razlike ako uporedimo gustoću naseljenosti po pojedinim područjima unutar kontinenata. također. Afganistan) takoreći nenaseljena. slabo naseljena.. Danas je najveći rast broja stanovnika prisutan u nerazvijenim zemljama Afrike. Sudanu. Pored zonalnog razmještaja karakterističan je i odnos naseljenosti sjeverne i južne hemisfere. stepeni obiju geografskih širina samo dvije desetine. čija se većina skoncentrisala u umjerenim pojasima Zemlje. oko 2. Mongolija. Značajno 4 Nurković. delti Nila. Planjax.1%. Latinska Amerika je. 2006.Velike su razlikeu gustoći naseljenosti pojedinih pojasa Zemlje i između sjeverne i južne hemisfere. Razlike između gustoće naseljenosti Evrope i Azije na jednoj strani. Poljoprivredna gustina broj poljoprivrednih stanovnika na jedinici poljoprivrednih površina. u Egiptu 910. Godišnji porast stanovništva u nerazvijenim zemljama je između 1.km². Ovakav neravnomjeran rast uzrokuje i neravnomjeran raspored stanovništva na Zemlji. smatra se da je prosječna gustina naseljenost oko 53 stanovnika na 1 km². a od 40. GUSTINA NASELJENOSTI Gustina naseljenosti je relativan pojam i odnosi se na broj stanovnika na jedinici površine. Fiziološka gustina broj stanovnika na jedinici za obradu pogodne površine – tako je krajem 2004.3 mil. Evropi je rast stanovništva opao na 0. Neravnomjeran razmještaj stanovništva imaju Afrika i to u Sahari. Zemlje Azije. stepeni sjeverne i južne geografske širine živi oko šest desetina čovječanstva.8%.9% i 5%. do 60. Agrarna gustina broj agrarnih stanovnika na jedinici oraničnih površina. ali je. Neravnoteža je očita. ona iznosila u Japanu oko 1 510. . a blizu svaki deseti stanovnik Zemlje živi na njezinoj južnoj polovici. u Švicarskoj oko 1 050.

često nepovoljan monsunski ritam. Pakistana. društvenog i tehnološkog razvoja. Tonkin. onda postaje još očitije kolike su teškoće što izlaze iz te neravnomjernosti. Gusto naseljeni od 51 do 100 stanovnika na km². ubjedljivo najveće gustine naseljenosti imaju tzv. Šri Lanke. Grafikon 2 : Svjetska populacija po regionima Izvor : http://images. a na njima prebiva 14% stanovništva. Java. dolina Jangce. Bangladeša. Južna Koreja sa 480 st/km². Belgija 341 st/km². priatlantska nizija Evrope. Hindustanska nizija. jug i jugoistok Azije). nizija Kanto i dr. Malabarsko primorje. Najgušće naseljena područja u Evropi su industrijske zone. Kada se posmatra po državama. Rijetko naseljeni prostori su oni s manje od 10 stanovnika na km². pokrivaju oko 7% kopna i na njima živi oko 50% čovječanstva. nego su nastale pod uticajem historijskog. pokrivaju 5% površine Zemlje. Karta 2 : Područja najgušće naseljenosti . tajfuni i druge vremenske nedaće izazivaju neprekidnu opasnost i glad.com/world+population+maps 3. Iako je riječ o vrlo plodnim i uglavnom intenzivno obrađenim krajevima. koje imaju veliki broj stanovnika. pokrivaju 21% kopna. Holandija sa 392 st/km². Malezije. kao i neke vrlo velike države (Indija sa 336 st/km²). Zbog toga su ti krajevi u uvjetima nedovoljne razvijenosti žarišta savremene populacijsko ekonomske problematike čovječanstva.5% stanovništva. pokrivaju 67% kopna. a na njima živi 20% čovječanstva. Dijelovi Indije. a prenaseljeni bi bili prostori s više od 100 stanovnika na km². a na njima prebiva samo 12. južna Kina. Srednje naseljeni prostori su oni od 10 do 50 stanovnika na km². Japan sa 339 st/km²).1 Prenaseljeni prostori Oko 75% stanovništva svijeta opstoji u uvjetima niske društveno-privredne razvijenosti.je da te razlike u naseljenosti nisu samo rezultat proizvodnih odnosa. Apsolutno najgušće naseljeni dijelovi svijeta su priobalja okeana i mora u umjerenom i suptropskom klimatskom pojasu (SAD. dok su u monsunskoj Aziji to najrazvijenija agrarna područja. Indonezije i Filipina poučni su primjeri iz najnovijeg doba.google. potom slijede države znatno većih teritorija (Bangladeš sa 985 st/km². obala Brazila. Teškoće su naročito velike u južnoj i jugoistočnoj Aziji gdje su regionalne gustine naseljenosti vrlo velike i dosežu do 600 stanovnika na 1 km² (Bangladeš. Srednja Amerika.).patuljaste države. Monako sa 23 600 st/km²). a malu teritoriju (npr.

. Ekvadora. Uzbekistana. SSSR-a i Evrope može se smatrati da je gustina do sto stanovnikana na 1 km² ispod njihovih mogućnosti i da se teškoće zbog tolikog broja stanovnika na jedinici površine susreću zasada isključivo u nedovoljno razvijenim dijelovima svijeta. Podmoskovlje i Crnomorsko primorje. Gane. Gornje Volte. južnoj i istočnoj Aziji. the 2005. u Africi i u Latinskoj Americi. S obzirom na stepen privredne razvijenosti SAD-a. Kirgizije i u . Gušće naseljeni dijelovi SSSR-a su kavkavske republike (Gruzija. SSSR-u i u Australiji. Od srednje naseljenih krajeva ekumene prostraniji su jedino rijetko naseljeni prostori. Ugande. Gvineje.Izvor: UN. Gvatemale. Obale Slonovače. Hondurasa. gdje na dvadesetpetini površine živi gotovo četvrtina stanovništva. uzeta u globalnom mjerilu zaista je srednja. baltičkih zemalja. Armenija i Azerbejdžan) i. Tadžikistana. 3. Prostori srednje gustine naseljenosti četiri i po puta su prostraniji od onih s gustom naseljenošću. Ostale kontinentske cjeline dosta zaostaju razmjernim udjelom površine i stanovništva gusto naseljenih područja. Nigerije. djelomice. Kostarike. Senegala.3 Srednje naseljeni prostori Relativno su slabije zastupljeni u Evropi. a više od tri puta od prenaseljenih. Toga. Izvan Evrope i jugoistočne Azije razmjerno značajnije koncentracije stanovništva s gustinom od 51 do 100 st/km². i to u jugoistočnoj Aziji. Budući da je prosječna naseljenost kopnenog dijela Zemlje 30 st/km² (bez polarnih krajeva 35 st/km²). postoje u sjeveroistočnom prostoru SAD-a. Benina (Dahomej). Revision 3. Paname. Irske. pribaltičke republike (Litva). Liberije. donekle u jugoistočnom dijelu brazilskog primorja i oko La Plate. Kenije. u SSSR-u. Ima ih i u tropima Burme i Kampućije. gustina naseljenosti od 10 do 50 st/km². Bjelorusije.2 Gusto naseljeni prostori Oni su najzastupljeniji u Evropi i Aziji. Srednje naseljenih područja ima u unutrašnjosti kontinenata i u primorjima u nižim i višim geografskim širinama. World Urbanization Prospects.

Prostiru se od surovih subpolarnih do sparnih tropskih širina i na svim geografskim dužinama. Sibir. osim jugoistočnog ruba.znatnom dijelu Ruske Federacije. sjevernog Sibira. Pampas. . Prosječna gustina naseljenosti od samo 6 st/km² svjedoči da su gotovo dvije trećine kopna na Zemlji demografska pustoš (anekumena) i polupustoš (subekumena). Arabija. srednji jugoistok. Zagreb. i u Angloamerici (gotovo čitava Kanada. posebno ona u tropima. plantaže kaučukovca i dr. teško podnošljiva klima vlažnih ekvatorijalnih prašuma. Africi i u Latinskoj Americi. u ekvatorijalnim nizinama Malezije i drugdje). sjeveroistočnog Sibira. pa valja pretpostaviti da će se tamošnje vrednote u bliskoj budućnosti iskorištavati brže i obilnije. u sjevernoj Africi (Sahara. Norveška) i u Kanadi (Nova Škotska). STATISTIKA 5 Friganović M. potencijalno su veoma izdašna i bogata. biljno-geografski ogoljeli i petrografski neplodni prostori. Samo neznatan dio ima osobine naseljenog prostora. 3. Irana i Afganistana. Azije i Latinske Amerike nisu naseljeni. srednji jugozapad.Najčešći uzrok ovako malih gustina naseljenosti jeste uticaj prirodne sredine (klima. Aljaska i planinsko-pustinjski zapad SAD-a). Mahom su to najviši dijelovi visokih planinskih područja srednje Azije. naftna polja Aljaske. aridni. Libija. dok su znatno rjeđi primjeri gde je antropogeni faktor bio dominantan. 3. Naseljenost je u tim prostorima veoma raštrkana u povoljnijim lokalitetima. Demogeografija – stanovništvo svijeta. osim Evrope. sjeverno pacifičko i južno atlantsko primorje SAD-a). osim jugoistočnog primorja i zapadne obale). sjeverozapadne Angloamerike. Značajni su i u prašumama Latinske Amerike (Amazonija. srednjoj i jugozapadnoj Aziji (Vanjska Kina. urana u studenom kanadskom i američkom Arktiku. Uz krajnje raštrkane i međusobno odvojene manje ljudske skupine. 1990. dijelovi Irana i Afganistana). Mnoga srednje nastanjena područja. na koje otpada najveći dio anekumene.. To su područja Arktika i Antarktika. Sjevernoj Americi (srednji sjeverozapad. Finska. u Australiji (glavnina kontinenta. Zato dijelovi tih područja Afrike. Najprostraniji su u sjevernoj. Nubija). Ima ih i u Australiji (Victoria). Hladnoća. razrijeđeni zrak i neplodnost glavni su uzroci nenaseljenosti tih područja Zemlje.5 4. Ima ih i u prohladnim subpolarnim krajevima Evrope (Švedska. . ondje su u novije vrijeme sve karakterističnije naseobinske oaze koje je stvorio industrijski kapital za iskorištavanje rudišta i za gajenje konjunkturnih industrijskih kultura (rudnici bakra u visokim i surovim Andama.4 Nenaseljeni prostori Toj kategoriji pripadaju uglavnom klimatski surovi. planine Bolivije.3 Rijetko naseljeni prostori Karakteristični su za sve kontinente. Školska knjiga. Turske. Mongolija. sjeverne Evrope i krajnjeg juga Južne Amerike. Perua i Čilea). reljef). Značajan je faktor nenaseljenosti i sparna.

127. Velika Britanija . Njemačka . (podaci iz 2008. Japan .416 11.048 7.224 20. Australija – 3.400 12.342.1 stanovnika/km² .Zemlja sa: • najvišom gustinom stanovništva: Monako 16.544 2.1.82.680 13.153.303. Iran .6 stanovnika/km² . Etiopija .1 stanovnika/km² .86.520 17.702. Brazil .4 stanovnika/km² .com . godine): 1.943.1. Indija .792 22.146.369.904 3. Lista 23 zemlje u svijetu sa najvećom populacijom. 3.552 16. Južna Amerika – 25.288. Afrika – 26. Evropa – 110 stanovnika/km² . Francuska . Bangladeš .60.025 stanovnika/km² Gustina naseljenosti za sve kontinente osim Antarktika: (podaci iz 2000.196.140.65. 4.116.840 15.109.057.514.713.58. 5.237.352 5.255. Italija . Indonezia .147.71.64. Turksa .66. Demografska Republika Kongo .81. Kina . godine) : 1.875.640 4. Nigerija . Rusija .800.995. Tajland .172.955. Sjeverna Amerika – 16.096 10.808 18.410 stanovnika/km² • najnižom gustinom stanovništva: Grenland 0. 2.824.3 stanovnika/km² .512.geography.912 23. Vijetnam . Mexiko .320 6 ZAKLJUČAK 6 www. i 6. Azija – 136.312 9.65.145.892.044. Egipat .493.061.about.96.296 21.82.330. Pakistan .560 14. Filipini .592 6. SAD .896 8.544.546.504 19.

koji uz sve ostalo iziskuje napore na ravnomijernijem i racionalnijem razmještaju stanovništva svijeta. Iz takvih neravnomjernosti izlaze brojne teškoće i problemi savremenog svijeta. Procjenjuje se da u Aziji živi čak 61 %. Danas demogeografi procjenjuju da će u 21 stoljeću broj stanovnika iznositi oko 7.3 milijarde po jednoj varijanti.3% ili za 78 miliona. Također se procjenjuje da više od polovine stanovnika živi u gradovima. Između ta dva ekstrema postoji široka ljestvica regionalne i lokalne gustoće naseljenosti. Zemlju u cjelini karakteriziraju demogeografski ekstremi. dok na južnoj živi svega 10 % stanovnika. To se naročito odnosi na gusto naseljene krajeve i zemlje ekonomski nerazvijenijeg dijela čovječanstva.Kao što je već istaknuto. a na drugoj razmjerno skučeni.5 milijardi stanovnika. Prema nekim procjenama do 2025. Smatra se da je između 1995. Afrika. Problem današnje naseljenti nije u velikom broju stanovnika već u velikim regionalnim razlikama i velikoj koncentraciji stanovnika na relativno malom prostoru. a po broju stanovnika dolazi Afrika. LITERATURA . danas se procjenjuje da na Zemlji živi negdje oko 6. dok 10. Ali ravnomjerniji razmještaj stanovništva trebalo bi da prati i ravnomjernija raspodjela dobara i pravedniji ekonomski odnosi između razvijenijih i onih u razvoju. Europa) živi oko 86 % stanovnika dok u Novom svijetu živi oko 14 %. godine 2/3 svjetske populacije živjet će u gradovima koji zauzimaju negdje oko 2 % zemljine površine. i te su razlike jako velike. U starom svijetu (Azija. Evropa je tek na 3. gusto naseljeni i prenaseljeni krajevi.7 milijardi po drugoj varijanti. jer samo na dvanaestini ekumene u nerazvijenoj jugoistočnoj Aziji živi polovica čovječanstva. Ovdje je težište problema. Procjenjuje se da 80 % svjetskog stanovništva je smješteno u manje razvijenim područjima dok u visoko razvijenim živi oko 20%. Također je prisutna velika razlika unutar pojedinih kontinenata. godine broj stanovnika godišnje rastao za 1. Na jednoj strani su rijetko naseljeni prostori. godine i 2000. Također postoji velika razlika kada je u pitanju broj stanovnika između sjeverne i južne polulopte i smatra se da oko 90 % stanovnika živi na sjevernoj polulopti. mjestu.

.. 3.com .geography. Ekonomska geografija svijeta. Tešanj. georgije.about. Nurković. 2. 2006.google. http://images.1. .yu/geografija/images/stories/opste/razmestaj_stanovnistva.doc 5. UN. Friganović M. Demogeografija – stanovništvo svijeta..ac. Planjax.. the 2005.bg. Zagreb. Školska knjiga. . 2007.com/world+population+maps 6. 1990. . Zolić H. World Urbanization Prospects. Revision 7. R. Sarajevo. 4. www.ekof. Demogeografija.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful