P. 1
POPULACIJA

POPULACIJA

|Views: 949|Likes:
Published by Svetlana Pavlovic

More info:

Published by: Svetlana Pavlovic on Feb 05, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/29/2013

pdf

text

original

POPULACIJA

POJAM POPULACIJE I NJENE OSNOVNE KARAKTERISTIKE

‡

‡

Populacija ± prostorno i vremenski integrisana grupa jedinki iste vrste, koja ima zajedni ki skup naslednih faktora (genofond), naseljava odre eni prostor, pripada istom ekosistemu u okviru kojeg su jedinke me usobno povezane odnosima razmno avanja Osnovna svojstva svake populacije su: 1. jedna, ista vrsta 2. prostorna ograni enost 3. reprodukcija jedinki Svaka populacija izlo ena dejstvu spolja njih i unutra njih faktora populacija.

‡

prostorni raspored lanova. 2. funkcionalne elemente: pona anje lanova. uzrasna struktura i zdravstveno stanje populacije. sposobnost produkcije potomaka i sposobnost pre ivljavanja.‡ Svaka populacija se odlikuje odgovaraju om strukturom i tu strukturu sa injavaju posebni elementi strukture populacije. ‡ Ovi elementi se dele na: 1. formalne elemente: gustina populacije. potencijal i tok rasta i njeno odr avanje DEMEKOLOGIJA . spoljni izgled. fiziolo ka sposobnost.

‡Gustina populacije se neprekidno menja i ima neravnomeran raspored (disperzija) u ivotnom stani tu ‡Disperzija populacije predstavlja kretanje jedinki u ili iz populacije ili areala aktivnosti populacije . zapremine) ‡Ekolo ka gustina . na jedinicu naseljene povr ine ili zapremine ivotnog prostora. odnosno biomasom.se izra ava po jedinici stvarno naseljenog prostora ‡Gustina populacije se mo e iskazati brojem jedinki ali i njihovom te inom.GUSTINA POPULACIJE ‡Gustina populacije je kvantitativna zastupljenost jedinki Gustina populacije predstavlja veli inu populacije u odnosu na jedinicu prostora ‡Op ta gustina .prose an broj jedinki jedne vrste svedene na jedinicu itavog prostora (povr ine.

Apsolutna gustina populacije ± mo emo ta no izbrojati ukupan broj jedinki u jednom prostoru Apsolutne metode: ‡Cenzus ± postupak prebrojavanja jedinki cele populacije bez obzira na uzrast ili stadijum razvoja .

njihovom pu tanju na slobodu i ponovnom sakupljanju (lov). .‡ Markiranje . Na osnovu odnosa ponovo ulovljenih markiranih i nemarkiranih jedinki mo e se izra unati gustina analizirane populacije.sastoji se u obele avanju ulovljenih jedinki.

.

Metod koji se veoma esto primenjuje u poljoprivredi .‡ Metoda kvadrata ± se sastoji u utvr ivanju broja jedinki na odre enoj jedinici naseljenog prostora (probne povr ine). Veli ina probnih kvadrata zavisi od gustine i disperzije populacije.

‡ Relativnom metodom se mogu odrediti relativna brojnost (abudanca) i indeks gustine populacije (skale i indeksi u u em smislu) .‡ Relativna gustina populacije ± kada mogu e ta no prebrojati jedinke koje ine tu populaciju. U tim situacijama se koriste neke relativne metode.

‡ Kretanje predstavlja reakciju na delovanje abioti kih i bioti kih faktora ‡ Prostorni raspored ± raspored jedinki iste populacije u ivotnom stani tu u datom trenutku vremena. ‡ Uslovljen je ivotnim potrebama i raspolo ivim prirodnim resursim .PROSTORNI RASPORED ‡ Sve ivotinjske organizme karakteri e lokomocija. odnosno promena mesta u prostoru.

predstavlja naj e i obrazac .Ravnomerni raspored Neravnomeran raspored po principu slu anosti Neravnomeran grupni raspored.

zaklonom i razmno avanjem. u okviru odre enog dela stani ta naziva se areal aktivnosti. zadovoljavanje ivotnih potreba za hranom. ‡ Aktivno branjeni deo stani ta ± teritorija.‡Kretanje jedniki je povezano sa ostvarenjem njihovih ivotnih potreba ‡Ispoljavanje ivotnih aktivnosti. ‡ Teritorijalnost je naro ito izra ena u periodu razmno avanja Spre ava pove anje populacije iznad kapaciteta datog prostora .

‡ Gustina populacije se reguli e kretanjem jedinki u vidu migracija ‡ Emigracije. ograni eno periodi no kretanje u oba smera i mo e se izvodite u okviru ili izvan biotopa ‡ Emigracije. imigracije ± u jednom pravcu ‡ Migracije ± periodi ni odlazak i povratak ‡ Migracije.kada jedinke jedne populacije nastanjuju lokalitet duge . periodi no kretanje samo u jednom smeru ‡ Imigracije.

Ra anje .natalitet Natalitet predstavlja uro eno svojstvo populacije da se uve ava ‡ Natalitet ± pozitivan faktor rastenja populacije ‡ Natalitet ± produkcija novih anova populacije koji se putem razmno avanja pridodaju ve postoje im ‡ Maksimalna mogu nost plodnosti jedne vrste koja se mo e ostvariti jedino pod optimalnim uslovima predstavlja njen potencijal razmno avanja ili reprodukcioni potencijal .

reproduktivni potencijal) je teorijska maksimalna produkcija novih jedinki u idealnim uslovima ‡ Ekolo ki (realizovani) natalitet (fertilitet). koji se ostvaruje pod konktetnim uslovima sredine.‡ Maksimalni (apsolutni. je stvarni broj ro enih jedinki . fiziolo ki) natalitet (fekunditet.

stopa nataliteta i u odnosu na broj lanova populacije. mesecu ili godini). ‡ Izra ava se brojem ro enih jedinki u jedinici vremena (danu. povremeno je jednaka nuli . izra ava se u procentima ili promilima ‡ Stopa nataliteta je uvek pozitivna.‡ Reprodukcija mo e imati razli itu brzinu.

ostvaruje se pod optimalnim uslovima ‡ Ekolo ka ili ostvarena smrtnost ± smrtnost nastala u realnim uslovima i zavisna je od itavog niza ekolo kih faktora.ukupan brog uginulih u odnosu na pol i starost jedinke ‡ Minimalna ili fiziolo ka smrtnost ± smrtnost nastala usled fiziolo ke starosti (jedinke umiru od starosti).Smrtnost .mortalitet ‡ Mortalitet ± negativan faktor brojnog rastenja populacije ‡ Broj uginulih lanova populacije izra en u jedinici vremena i u odnosu na ukupan broj lanova populacije ± stopa mortaliteta Op ta stopa mortaliteta ± ukupan broj uginulih bez obzira na starost i pol Specifi na stopa smrtnosti . .

struktura ‡ Proporcionalni udeo starosnih stupnjeva koji ulaze u sastav jedne populacije ‡ U strukturi populacije razlikuju se slede e grupe uzrasnih klasa: .Uzrasna ± starosna.Reproduktivna (polno zrele jedinke sve dok su sposobne za razmno avanje) .Prereproduktivna (jedinke u fazi razvoja od oplo enog jajeta do polno zrelog stadijuma) .Postreproduktivna (traje do smrti) .

Faktori koji uti u na promenu veli ine populacije Faktori pozitivnog rasta populacije Natalitet Imigracije Faktori negativnog rasta populacije Mortalitet Emigracije .

potencijal i odr avanje populacije ‡Rast populacije se manifestuje preko promene gustine i brojnih odnosa ‡Potencijal razmno avanja je osnovni faktor rasta populacije i ostvaruje se kroz stopu nataliteta ‡Potencijal razmno avanja ± maksimalna mogu a plodnost date vrste koja bi se mogla ostvariti pod optimalnim uslovima sredine. ‡Otpor sredine ± kombinovano dejstvo abioti kih i bioti kih faktora sredine .‡Rast.

‡ Potencijalna mo rasta populacije mo e se izraziti preko bioti kog potencijala. koji uklju uje potencijal razmno avanja i stope pre ivljavanja ‡ Bioti ki potencijal predstavlja kapacitet rasta populacije i ozna ava unutra nju brzinu populacionog rasta .

Uzrast na kojem po inje reprodukcija .‡ Bioti ki potencijal je kvantitativni izraz dinami ke snage vrste koja se suprotstavlja otporu sredine.Pre ivljavanja prereproduktivnog i reproduktivnog uzrasta . ‡ Bioti ki potencijal zavisi od: .Trajanje reproduktivnog perioda . ‡ Bioti ki potencijal obuhvata dve osnovne komponente:potencijal razmno avanja i potencijal pre ivljavanja.Broja mladih u leglu i broja legla u toku godine .

‡ Maksimalna stopa rasta jedne populacije mogu a je samo u eksperimentalnim uslovima Tok rasta populacije karakteri e nekoliko uzastopnih faza: ‡ Faza pozitivnog rasta ‡ Faza stacionarnog rasta ‡ Faza oscilacija i fluktuacija ‡ Faza negativnog rasta ‡ Faza i ezavanja .

a dejstvo ograni avaju ih faktora svedeno je na minimum. rast populacije je eksponencijalan i kriva ima oblik slova J .‡ Faza pozitivnog rasta .U neograni enoj sredini u kojoj vladaju optimalni uslovi.

.

kada je populacija dostigla maksimalni nivo ‡ Stanje ravnote e .‡ Stacionarna faza nastupa posle pozitivnog rasta gustine populacije u ograni enom prostoru.

‡ Kolebanja brojnosti populacije mogu se odvijati u pravilnim vremenskim razmacima kao periodi na kolebanja ± oscilacije‡ Ili mogu imati nepravilan tok u vidu neperiodi nih kolebanja ± fluktuacije- .

faktore nezavisne od gustine (klima) 2. faktore zavisne od gustine. odnosno brojnosti populacije .‡ Svi faktori koji imaju uticaja na pove anje ili smanjivanje brojnosti populacije. mogu se podeliti na: 1.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->