Page 1

Slobodno kretanje ljudi unutar Evropske Unije
Learning Object Description: Ova nastavna tema daje pregled principa i uslova za slobodu kretanja ljudi u prostoru Evropske unije. Naime, bi#e razmatrane sljede#e pod-teme: sloboda kretanja radnika, sloboda pružanja usluga, sloboda nastanjivanja i opšta sloboda kretanja. Nakon toga, bi#e tako#e objašnjena i izvedena sloboda kretanja za #lanove porodice izvan EU. Prije nego završite ovu nastavnu temu, možete uraditi test da provjerite svoje znanje. Na kraju, u dokumentu, koji je priložen uz ovu nastavnu temu, dat je rezime uslova i ograni#enja vezanih za ulazak i boravak gra#ana Unije i #lanova njihovih porodica. Napomena: Autorska prava koja se odnose na fotografije korištene u ovoj nastavnoj temi pripadaju Evropskim zajednicama. Learning Object Objectives: Po završetku ove nastavne teme bi#ete upoznati sa glavnim uslovima za slobodno kretanje ljudi u Evropskoj uniji i mo#i #ete objasniti ko uživa izvedenu slobodu kretanja.

Gra#anima EU data je sloboda kretanja na teritoriji država #lanica. Oni imaju pravo ulaska i boravka u bilo kojoj državi #lanici, bez posebnih formalnosti.Odobreno kao primarno pravo po Ugovoru o Evropskoj zajednici(TEC), ovo pravo je neposredno primjenljivo. Ova privilegija obi#ajnog prava ne važi u zemlji porijekla-domovini ve# nakon prelaska granice i ulaska u državu EU. Sloboda kretanja, u skladu sa EU zakonodavstvom, se odobrava, npr. državljaninu Španije u Italiji, ali ne i u Španiji. Državljaninu Italije je dato isto pravo u Španiji, ali ne i u Italiji. Sloboda kretanja u domovini obi#no je zagarantovana nacionalnim zakonodavstvom.

Nakon toga, možete prou#iti razli#ite vrste slobode kretanja u Evropskoj uniji, kao što su: • Sloboda kretanja radnika

PfP ADL- WG, 2006

generated from a PfPLMS 0.2 learning object

Mora se praviti razlika izme#u lica koje pruža usluge i primaoca usluga. Oni su bili angažovani od strane rumunskog vinogradara na period od #etiri sedmice da pomognu u berbi grož#a. Hint: Primjer: Grani#na oblast u Rumuniji (kliknite na sijalicu da otvorite) Details of the hint: Prilikom provjere grani#ne zone u blizini Bugarske.Takve usluge su: industrijske. 2006 generated from a PfPLMS 0. Državljanima Bugarske nije potrebna viza ili rumunska dozvola za boravak ili radna dozvola..WG. Oni ne podliježu nikakvim restrikcijama koje ne važe za njihove kolege iz Rumunije. #lan 49 Sloboda pružanja usluga je u interesu lica koja povremeno pru&#x17E.] zabranjeno je ograni#avati slobodu pružanja usluga unutar Zajednice kada se radi o državljanima iz država #lanica koji su nastanjeni u državi Zajednice koja nije država osobe kojoj su usluge namijenjene. Ovakva sloboda zna#i ukidanje bilo kog vida diskriminacije zasnovanog na nacionalnosti.Page 2 • • • Sloboda pružanja usluga Sloboda nastanjivanja Opšta sloboda kretanja Sloboda kretanja radnika Sloboda kretanja radnika je zagarantovana u Zajednici. bez nastanjivanja. uz finansijsku nadoknadu ili drugi vid kompenzacije. #lan 39 Sloboda kretanja radnika prvenstveno se odnosi na pravo na boravak u državi zaposlenja i na prihvatanje odgovaraju#eg zaposlenja.. tehni#ke i poslovi samozapošljavanja. Hint: Primjer: Onaj ko pruža usluge PfP ADL. TEC. TEC.ne usluge na teritoriji Evropske unije. Pravo na boravak im je dato na osnovu EU zakonodavstva. izme#u radnika država #lanica u pogledu zaposlenja. Zaposlenik-radnik je definisan kao lice koje radi odre#eni vremenski period za drugo lice. Trojica radnika su bili državljani Bugarske koji su posjedovali važe#e bugarske pasoše. Sloboda pružanja usluga [.aju ili primaju preko-grani&#x10D. naknade za rad i drugih uslova za rad i zapošljavanje.2 learning object . grani#na patrola je uo#ila grupu radnika u jednom vinogradu. trgovinske.

ekspozitura i filijala od strane državljana bilo koje države #lanice.Ova zabrana tako#e se odnosi na ograni#avanje osnivanja agencija. Sloboda nastanjivanja [.2 learning object . Izvedena sloboda kretanja za #lanove porodice PfP ADL. prisustvovali kulturnom doga#aju ili fudbalskoj utakmici. bez posebnih razloga. ili osobe koje putuju kao turisti. Hint: Primjer: Proizvodnja automobila u Slova#koj Details of the hint: Italijanski proizvo#a# automobila FIAT kupuje prostor u Slova#koj.. prema tome. Ove slobode tako#e uklju#uju i pravo na ulazak i boravak u Rumuniji. i boravi tamo tokom zimskog perioda. graditelj iz Francuske pobijedi na Evropskom tenderu i sa svojom kompanijom gradi dio autoputa u Njema#koj. rumunski službenik kontroliše gra#anina Danske. TEC. Na primjer. posebno kompanijama i firmama. Na ulaznom grani#nom kontrolnom punktu aerodruma u Bukureštu. Posebno. i osiguranje koje garantuje da ne#e tražiti socijalnu pomo# u drugoj državi #lanici. TEC. što ne postoji namjera da ovaj boravak bude kombinovan sa zaposlenjem. popravke i održavanje. išli u kupovinu. #lan 43 Sloboda nastanjivanja gra#anima EU daje pravo da pokre#u i obavljaju poslove kao samo-zaposlene osobe u skladu sa propisima drugih država #lanica i da osnivaju i upravljaju preduze#ima. Ova situacija pada pod pravo slobode pružanja usluga. Tamo gradi fabriku i sa radnicima iz Italije proizvodi djelove za krajnju proizvodnju u Torinu.WG. ali uz ograni#enja i uslove koje postavlja sam Ugovor. Hint: Primjer: Onaj ko prima usluge Details of the hint: Primjeri onih koji primaju usluge uklju#uju osobe koje putuju u drugu državu #lanicu EU da bi posjetili doktora. #lan 18 U ovom slu#aju. prevoz ljudi (taxi). sipali gorivo u svoj auto. na period od šest mjeseci. Danac je bio u Srbiji službeno i sada želi da posjeti Karpate nedjelju dana. Kao gra#anin EU. nastanjenih na teritoriji bilo koje od država #lanica. u smislu samo-opredjeljenja i preduzetni#kog rizika. Danac ima pravo da primi usluge. Opšta sloboda kretanja Svaki gra#anin Unije ima pravo da se slobodno kre#e i boravi na teritoriji država #lanica. Hint: Primjer: Britanac boravi u Španiji Details of the hint: Bogati britanski par u penziji posjeduje malu ku#u na jugu Španije. kao turista. i u ovom slu#aju nije neophodna nikakva posebna dozvola za boravak ili rad. 2006 generated from a PfPLMS 0. Preduslov je.] Zabranjeno je ograni#avanje slobode nastanjivanja državljanima države #lanice na teritoriji druge države #lanice. "kretanje" podrazumijeva gra#anina EU koji ima prebivalište ili boravak u drugoj državi #lanici. Samozapošljavanje se može razlikovati od rada zaposlenika-radnika.Page 3 Details of the hint: Preko-grani#ni gra#evinski radovi.. prodaja ili isporuka roba. da gra#anin EU ima dovoljno finansijskih sredstava za njegov/njen boravak.

tako#e imaju pravo na slobodu kretanja. direktni potomci koji su mla#i od 21 godinu ili su potomci supružnika ili partnera. izdržavani direktni ro#aci po li#noj liniji i oni od strane supružnika ili partnera. koji je tako#e iz njenog prvog braka. registrovani partner. Odaberite ta#an odgovor(e). Hint: Primjer: Ma#arsko-Hrvatska porodica Details of the hint: Ma#ar putuje sa svojom suprugom Hrvaticom kao turista na Crno more. Test Provjerite svoje znanje tako što #ete odgovoriti na nekoliko pitanja da bi ste završili nastavnu temu. gra#anin EU treba da ima pravo da zahtijeva slobodu kretanja i da iskoristi to pravo. putuje zajedno sa bra#nim parom. ukoliko zakonodavstvo države #lanice -doma#ina tretira registrovanu vezu kao ekvivalent braku. Question: 1. To zna#i da on treba da putuje iz svoje domovine u drugu državu #lanicu EU ili da se tamo nastani. koji nijesu iz države #lanice EU (stranci). ve# izvedeno.WG. u Bugarsku.Page 4 #lanovi porodice gra#ana EU. Ko od navedenih uživa pravo na slobodu kretanja prema EU zakonodavstvu? Option : Gra#anin Francuske u Francuskoj Option : Gra#anin Francuske u Poljskoj Option : Gra#anin Poljske u Francuskoj PfP ADL. koja još uvijek studira i od svog o#uha prima izdržavanje. kao što je gore definisano. #lanovi porodice -korisnici u ovom kontekstu su: • • • • supružnik. Svo #etvoro uživaju pravo slobode kretanja. #lanovi porodice mogu jedino zahtijevati pravo slobode kretanja (izvedeno) ukoliko putuju zajedno sa gra#aninom Unije.2 learning object . Dva dana kasnije njima se pridružuje 19-godišnji sin supruge Hrvatice. stara 23 godine. 2006 generated from a PfPLMS 0. #erka njegove supruge Hrvatice iz prvog braka. Prvije svega. Njihovo pravo na slobodu kretanja nije izvorno pravo. ili ga prate sa namjerom da ga/je posjete.

Gra#anin Unije mora biti u mogu#nosti da plati za svoj boravak u drugoj državi #lanici. Ta#no. (correct match is 1) 2. ta#ne ili neta#ne? 1. Option : Oni uživaju izvornu slobodu kretanja. Gra#anin Unije mora imati osiguranje da bi se izbjeglo potraživanje u drugoj državi #lanici. Option : Oni mogu putovati sami kada prate gra#anina Unije Option : Oni mogu putovati sami u bilo koje vrijeme bez EU gra#anina Question: 6. Neta#no. Sloboda pružanja usluga je za osobe koje privremeno pružaju ili primaju preko-grani#ne usluge u EU. Gra#anin Portugala putuje u Španiju bez posebnog odobrenja ili ovlaš#enja.WG. Odaberite ta#an odgovor. Slede#e konstatacije odnose se na na #lanove porodica gra#ana EU koji nijesu iz država #lanica EU (stranci). Odaberite ta#an odgovor(e). (correct match is 1) 3. (correct match is 1) 2. Neta#no. Option : Oni mogu putovati zajedno sa gra#aninom Unije. koje se odnose na opšte slobode. Koji oblik slobode kretanja on/ona uživa? Option : Sloboda nastanjivanja Option : Sloboda kretanja radnika Option : Sloboda pružanja usluga Question: 4. Koje konstatacije su ta#ne? Option : Oni imaju izvedeno pravo slobode kretanja. Turisti su primaoci usluga. 2.2 learning object . Koji #lanovi porodice-stranci mogu uživati izvedeno pravo slobode kretanja? Option : 30-godina star pastorak koji sam zara#uje novac Option : 12-godina stara pastorka Option : Roditelji supružnika Option : Zet PfP ADL. (correct match is 2) List of all matchables: 1. Odaberite ta#no poklapanje. 2. Odaberite ta#no poklapanje. Da li su sljede#e konstatacije ta#ne ili neta#ne? 1. Da li su sljede#e konstatacije.Page 5 Question: 2. iznajmi stan i zaposli se u tamošnjoj fabrici. Odaberite ta#an odgovor(e). Prevodilac koji putuje iz Austrije u Sloveniju da sipa gorivo u auto je neko ko pruža usluge. 2006 generated from a PfPLMS 0. Nema uslova za opštu slobodu kretanja ukoliko je lice gra#anin Unije. Ta#no. Question: 5. (correct match is 2) 3. Question: 3. (correct match is 1) List of all matchables: 1.

Potrebno je ispuniti odre#ene uslove ili u suprotnom postoje ograni&#x10D. u obzir treba uzeti i presude Evropskog suda pravde i posebne propise za neke države u vezi sa proširenjem EU u 2004. Pogledajte ovaj dokument od #etiri stranice. 2006 generated from a PfPLMS 0. PfP ADL. i 2007. godini . da bi ste saznali više detalja.Page 6 Dodatno #itanje External Document: Pravo na slobodu kretanja ne primjenjuje se bezuslovno.2 learning object . U vezi sa pravima slobode kretanja.enja.WG.