SEMINARSKI RAD

PREDSTAVLJANJE PODATAKA U RAČUNARU

PREDMET: Arhitektura računara i mreže MENTOR: ASISTENT: STUDENT:

novembar, 2010

Svaka tačkica (pixel) slike koja je na ekranu..... podatke (uopšte uzevši) je moguće podijeliti na dvije grupe: • • numeričke (brojčane) podatke.... odnosno predstavljaju neke brojne vrednosti "iz života".............. tamo stoji u vidu brojeva.... Numerički (brojčani) podaci su podaci u računaru koji simbolišu neke veličine ili odnose..... postoje računari koji rade u drugim brojnim sistemima..SADRŽAJ SADRŽAJ...... mada ne mora da bude tako.......... i nenumeričke (ostale) podatke........... Sa druge strane.............. svaki podatak koji računar ima u sebi predstavljen je brojem... U našim računarima to su brojevi iz binarnog brojnog sistema.....2 UVOD Sve što postoji od podataka u računaru. Dakle............. • • • Svako slovo teksta koji je otkucan............ Nenumerički podaci su podaci u računaru koji sadrže neku informaciju koja se u spoljnom svetu (van računara) ne može predstaviti brojevima........ Svaki ton pjesme koja je snimljena........... Primjera ima mnogo više nego primjera za numeričke podatke: ..

Prilikom sračunavanja brojne vrijednosti zapisa koristi se pravilo da. Prilikom sračunavanja brojne vrijednosti ovog zapisa.• • • • • • • običan tekst. 3 . predstavljenih na način blizak računaru. slovo M uvijek nosi vrijednost 1000. formatirani tekst (npr. ukoliko je manja cifra lijevo od veće. onda se ona od te veće oduzima. namjesto njih dvije u zbir ulazi rezultat tog oduzimanja. magistrala. jednačina ili formula. Sračunavanjem zapisa dobijamo vrijednost 1935. Ona se nalazi na tri različite pozicije i u zbir uvijek ulazi kao 10. Svaki podatak nenumeričkog tipa prevodi se u niz brojeva. optičkim itd). Primjer za nepozicioni brojni sistem su rimski brojevi. Možda se nebitnost pozicije cifre najjasnije vidi kod cifre X. slika. video zapis. slovo X uvijek vrijednost 10 a slovo V uvijek i svuda vrijednost 5. 1. memorija itd).1 Nepozicioni brojni sistemi Simbol koji označava broj (cifra) ima istu vrijednost nezavisno od toga gdje se nalazi u zapisu broja. tabela sa imenima učenika). Sve transformacije se dalje vrše nad tim brojevima.0 BROJNI SISTEMI 1. Neophodno je podatke u računaru predstaviti na način koji je njemu (računaru) "razumljiv". program (izvorni kôd ili prevedeni-izvršni program) itd. dakle nezavisno od pozicije na kojoj se nalazi. odnosno po formatu prilagođen načinu na koji su projektovani njegovi dijelovi (procesor.1 Podjela brojnih sistema Osnovna podjeela brojnih sistema: • • Nepozicioni brojni sistemi Pozocioni brojni sistemi 1. Jedini izuzetak je kada je manja cifra lijevo od veće. Vrijednost zapisa broja računa se tako što se cifre saberu. audio zapis. slovo C uvijek označava vrijednost 100. ona se od veće oduzima. Sve vrijednosti cifara se potom saberu.1. Primjer nepozicionog brojnog sistema Uzmimo zapis broja MCMXXXV. a podaci se takođe u tom formatu skladiraju na masovnim memorijskim medijima (magnetnim.

x-1 ..7. binarni. 1.1.2 Pozicioni brojni sistemi • • Simbol koji označava broj (cifra) ima različitu vrednost u zavisnosti na kojoj se poziciji nalazi u zapisu broja. 4126438 itd).6. x1 x0 .2.5. Primer za pozicioni brojni sistem je dekadni (naš) brojni sistem. Heksadecimalni i oktalni brojni sistemi su takođe pozicioni brojni sistemi.8.4. On spada u "pozicione" brojne sisteme.. Neka brojna vrijednost X se u pozicionom BS sa osnovom N piše u obliku niza cifara iz skupa cifara: xn xn-1 . Binarni sistem takođe spada u pozicione sisteme i od dekadnog se razlikuje jedino u tome što poznaje samo dvije različite cifre: 0 i 1... nego i od pozicije koju ta cifra zauzima u zapisu broja (cifra 2 ne nosi istu vrijednost u brojevima 12. On ima 10 različitih simbola za brojeve (cifara): 0.3. heksadekadni itd. 3278.1. 21.2 Pozicioni brojni sistemi Uočimo dva osnovna parametra jednog pozicionog brojnog sistema: • • skup svih različitih cifara tog sistema osnovu brojnog sistema (u oznaci N). pošto brojna vrijednost koju određena cifra predstavlja ne zavisi samo od cifre. x-(m-1) x-m Brojna vrijednost zapisa broja dobija se kao zbir brojnih vrijednosti pojedinačnih cifara (zavisnost između pozicije cifre i njene vrijednosti određuje osnova brojnog sistema): Na ovaj način brojeve možemo da prikažemo u različitim brojnim sistemima na sljedeće načine: • U dekadnom brojnom sistemu osnova je 10 pa se brojevi prikazuju na način: 4 .9.1. Primjer pozicionog brojnog sistema U svakodnevnom životu koristimo dekadni brojni sistem.

U nerednoj tabeli su dati zapisi određenih brojeva u dekadnom i binarnom brojnom sistemu. te da su postupci prevođenja između ova tri brojna sistema gotovo trivijalni. takođe bliska unutrašnjosti računara: heksadecimalni brojni sistem (osnova: 16) i oktalni brojni sistem (osnova: 8). Pokazaće se da su ova dva brojna sistema srodna binarnom. akcenat će biti stavljen upravo na prevođenje brojeva između ova dva brojna sistema. biće obrađena još dva BS. Zapis broja u binarnom brojnom sistemu najjednostavnije je pokazati na primeru.3 Prevođenje brojeva između različitih brojnih sistema S obzirom na to da je za poznavanje funkcija računara najbitnije poznavanje binarnog brojnog sistema. Dekadni brojni sistem 0 1 2 3 4 5 Binarni brojni sistem 000 001 010 011 100 101 5 . a da se u svakodnevnom životu koristi dekadni BS.• U binarnom brojnom sistemu osnova je 2 pa se brojevi prikazuju na način: • U oktalnom brojnom sistemu osnova je 8 pa se brojevi prikazuju na način: • U heksadecimalnom brojnom sistemu osnova je 16 pa se brojevi prikazuju na način: 1. Osim binarnog.

6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 110 111 1000 1001 1010 1011 1100 1101 1110 1111 Postoji dva moguća smijera prevođenja: • • dekadni → binarni i binarni → dekadni. već samo cjelobrojnim binarnim brojevima.3. Dekadna brojna vrijednost cjelobrojnog binarnog broja nalazi se po sljedećoj formuli: Primjer: jedan sedmocifren binarni broj: X=1101001 Pozicija binarne cifre: Njena težina (pri računanju 7 6 6 5 5 4 4 3 3 2 2 1 1 0 6 .1 Binarni u dekadni Dekadna vrijednost binarnog broja dobija se po formuli: Za početak se nećemo baviti razlomljenim dijelom binarnog broja. 1.

Dakle: binarni broj 1101001.brojne vrijednosti zapisa broja): Sama binarna cifra Sa čim se množi? .101 ima dekadnu vrijednost 1055. Primer: Trocifreni binarni broj 101 Pozicija binarne cifre: Njena težina (pri računanju brojne vrednosti zapisa broja): Sama binarna cifra Sa čim se množi? . razlomljeni dio dopiše do cijelog dijela broja.5 0.625 1.5 + 0.a to je jednako: Šta ulazi u sumu: Ukupna suma: 0.a to je jednako: Šta ulazi u sumu: Ukupna suma: 1 26 64 64 1 25 32 32 0 24 16 0 1 23 8 8 0 22 4 0 0 21 2 0 1 20 1 1 64 + 32 + 8 + 1 = 105 Zaključak: zna se koja binarna cifra nosi koliku vrijednost (ako je njena težina p.25 0 -3 -3 1 2-3 0.125 0.2 Dekadni u binarni 7 -1 -1 1 2-1 0. zatim. Na sličan način prevodi se i razlomljeni dio binarnog broja.125 . jednostavno. tako što se. Uzmu se u obzir samo jedinice.125 = 0.. i saberu im se pripadajuće vrijednosti.3..5 -2 -2 0 2-2 0. onda ona nosi vrijednost 2p).625 Cjelokupan broj dobija se ...

ost. Upisujemo je na poziciju najmanje težine. osim što se sada: • • umesto dijeljenja.375·2=0.0 0. pojavila se jedinica u cijelobrojnom dijelu. 1) Rezultat: Dekadni broj 44 preveli smo u binarni broj 101100 Postupak prevođenja razlomljenog dijela je sličan prevođenju cijelog broja. i onda dodavala na sumu).5·2=1.84375 u binarni broj. 0. 22:2 = 11 ostatak: 0 11:2 = 5 ostatak: 1 5:2 = 2 ostatak: 1 2:2 = 1 ostatak: 0 1:2 = 0 ostatak: 1 Postupak se završava kada se u dijeljenju dođe do nule (1:2=0.6875 0. pri množenju dvojkom.Ova transformacija biće pokazana na konkretnom primjeru (na način na koji se u praksi najčešće izvodi). Logično je da se suprotna transformacija zasniva na .6875 Prilikom množenja dvojkom. Konverzija iz binarnog u dekadni zasnivala se na množenju (binarna cifra se množila stepenom osnove. ovdje se gleda da li se.6875·2=1. pišemo samo razlomljeni dio a to je 0.84375·2=1. vrši množenje ciljnom osnovom (dakle množenje sa 2). I u ovom slučaju prevodimo nezavisno cio dio broja i njegov razlomljeni dio a zatim prevedeni razlomljeni dio dopisujemo do prevedenog cijelog dijela broja. Primjer: Prevedimo broj 44 iz dekadnog u binarni brojni sistem 44:2 = 22 ostatak: 0 Ostatak 0 biće cifra najmanje težine binarnog broja. Primjer: Prevodimo dekadni broj 0. a na mestu gde je dekadni broj. i ako se pojavila .375 0. i umesto da se gleda ostatak pri dijeljenju.dijeljenju.75 0.ona se upisuje u dobijeni binarni broj.75·2=1. To je prva cifra prevedenog binarnog broja iza decimalnog zareza. Nakon upisivanja jedinice u dobijeni binarni broj.5 0. nadalje se množi samo razlomljni dio broja.0 8 . pojavila jedinica ispred zareza (u celom dijelu broja).

4·2=0. Primjer binarni u heksadecimalni i obrnuto Binarni broj 10111111010011 treba da prevedemo u heksadecimalni.4 .8 .zbog 24).1 0. Dobijeni prevedeni binarni broj je sada: 0.8 .0 0.prva binarna cifra je 0 0.4·2=0.2 . ovde nije u pitanju pravo kodiranje. dakle u najopštijem slučaju. jeste slučaj periodičnog broja.0 . nadalje se ponavlja sekveca 0110 Ukoliko dođe do periodičnosti.3.1 0.potrebe za daljim prevođenjem više nema.8·2=1. 1. Ali u ovom slučaju . Prevođenje brojeva između različitih brojnih sistema (sa 3 binarne cifre za oktalni a 4 za heksadecimalni).4 u binarni brojni sistem: 0. naravno.3 Binarni u heksadecimalni i oktalni Ova priča važi za prevođenje između brojnih sistema sa osnovama N i Nk.zbog osnove 23. i to kodiranje prema kodnoj tablici. već klasično prevođenje iz jednog brojnog sistema u drugi. 9 .Prevođenje prekidamo kada dekani broj postane 0.11011 NAPOMENA Poseban slučaj koji se može javiti prilikom konverzije razlomljenog dekadnog broja u binarni.2·2=0. Primjer: Prevedimo dekadni broj 0.6 .to prevođenje se vrši po istim pravilima kao neko kodiranje.6·2=1.84375 je preveden u binarni broj 101100. Ovo možemo posmatrati na sljedeći način: svaka heksadekadna cifra je u binarnom brojnom sistemu kodirana jednom grupom od 4 binarne cifre.11011 Ukupan rezultat: Dekadni broj 44. U ovakvim slučajevima postoji direktno preslikavanje između cifre oktalnog odnosno heksadecimalnog brojnog sistema i odgovarajuće grupe binarnih cifara ( 3 kod oktalnog . Osnova oktalnog brojnog sistema je 8 odnosno 23 a osnova heksadecimalnog brojnog sistema je 16 odnosno 24. odnosno svaka oktalna cifra je u binarnom brojnom sistemu kodirana jednom grupom od 3 binarne cifre! Naravno. prevođenje se prekida i zadržava se jedna periodična grupa koja se može ponoviti proizvoljan broj puta (zavisno od potrebne tačnosti) . odnosno 4 kod heksadecimalnog .

Na taj način zadati heksadecimalni broj se prevodi u binarni broj 011001011110. Ako ipak jedan bit odvojimo za znak. Primjer (sa celim brojevima): ako je računar 32-bitan. Dobijamo 001111100010101 pa korišćenjem kodne tabele ovo prevodimo u oktalni broj 17425. Svaku heksadecimalnu cifru. Po potrebi dodajemo vodeće 0 koje ne utiču na vrijednost broja. za predstavljanje samog broja (njegove apsolutne vrijednosti). 10 . a prema pozitivnim brojevima od 0 (smatra se pozitivnim) do 231-1=2147483647.0 PREDSTAVLJANJE NUMERIČKIH PODATAKA Numerički podaci mogu biti neoznačeni i označeni. odnosno broj 10111011 nakon odbacivanja vodećih 0. ostaje nam 31 bit za predstavljanje apsolutne vrijednosti. Od mjesta najmanje težine prema mjestu najveće težine posmatramo grupe po 3 cifre. 2. Osnovna razlika. Obrnuto .treba da prevedemo heksadecimalni broj 65E u binarni broj. leži u tome što se. tako da opseg prema negativnim brojevima ide od -1 do -231=2147483648. odnosno. na raspolaganju stoji jedan bit manje. neoznačen cio broj se predstavlja sa 32 bita. Svaku oktalnu cifru. u smislu predstavljanja u računaru. nakon odbacivanja vodećih 0 u broj 11001011110.treba da prevedemo oktalni broj 473 u binarni broj. Samim tim. Dobijamo 0010111111010011 pa korišćenjem kodne tabele ovo prevodimo u heksadecimalni broj 2FD3. A posljedica toga je smanjenje opsega brojeva koji se mogu na taj način predstaviti. mijenjamo grupom od 4 binarne cifre.Od mjesta najmanje težine prema mjestu najveće težine posmatramo grupe po 4 cifara. što znači da je moguće predstaviti cijele brojeve od 0 do 232-1=4294967295. Primjer binarni u oktalni i obrnuto Binarni broj 1111100010101 treba da prevedemo u oktalni. mijenjamo grupom od 3 binarne cifre. Po potrebi dodajemo vodeće 0 koje ne utiču na vrednost broja. kod označenih brojeva. prema kodnoj tabeli. Obrnuto . jedan bit odvaja za znak. prema kodnoj tabeli. Na taj način zadati oktalni broj se prevodi u binarni broj 010111011.

i brojeve sa pokretnim zarezom (float). Reč "float" znači plutati. Razlomljeni brojevi se dalje dijele na: • • brojeve sa fiksnim zarezom (fixed). 11 . Dele se na one sa: • • jednostrukom tačnošću (float). pozicije za binarne brojeve.Osim na označene i neoznačene. U pitanju su (u računaru). naravno. za memorisanje binarnog broji na raspolaganju je 31 bit (plava polja na slici). tako da u našem jeziku postoji i izraz "brojevi u plivajućem zarezu". gde je "plivajući" sinonim za "pokretni".0 PREDSTAVLJANJE CJELOBROJNIH PODATAKA Od 32 bita u memorijskoj lokaciji. i dvostrukom tašnošću (double). U engleskom jeziku ona se koristi za ovaj tip podataka. dok je 1 bit rezervisan za predstavljanje znaka (žuto polje na slici). Brojevi u fiksnom zarezu su oni brojevi kod kojih se unapred zna broj pozicija za razlomljeni deo. 3. Brojevi u pokretnom zarezu se tako predstavljaju da je moguće imati više ili manje pozicija za razlomljeni deo. kod kojih je ostavljeno više bitova za razlomljeni deo. numerički podaci se dijele na cijelobrojne (integer) i razlomljene. zavisno od potrebe.

31 30 29 28 27 26 25 24 23 22 21 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 000000000 0 Broj pozicija za cijeli i razlomljeni dio broja varira i zavisi od konkretne izvedbe računara ili konkretnih riješenja u jeziku u kome se programira. zapravo. n za cijeli dio broja (crvena boja u primjeru) i 1 za znak. koje imamo na raspolaganju.31 30 29 28 27 26 25 24 23 22 21 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 000000000 0 Binarni broj se predstavlja u potpunom komplementu. U našem primjeru je m=21 i n=10. Maksimalni opseg brojeva koji mogu da se memorišu je od -231 do 231-1. 4. 12 . Primjer 1: Predstavljanje cijelog pozitivnog binarnog broja 1011010011001: 31 30 29 28 27 26 25 24 23 22 21 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 1 1 0 1 0 0 1 1 0 0 1 Ostala mesta se popunjuju vodećim 0 (nule plave boje). mjesto najmanje težine broja je obilježeno sa 0 a najveće sa 30.0 PREDSTAVLJANJE BROJEVA U FIKSNOM ZAREZU Kod predstavljanje brojeva u fiksnom zarezu od 32 bita. plave boje). U prvoj vrsti se. Prema tome. 31 30 29 28 27 26 25 24 23 22 21 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0 1 0 0 1 0 1 1 0 0 1 1 1 Ostala mesta se popunjuju vodećim 1 (komplement binarne cifre 1. Primer 2: Predstavljanje cijelog negativnog binarnog broja -1011010011001: Prvo treba ovaj binarni broj prevesti u oblik potpunog komplementa. m pozicija se koristi za razlomljeni dio (plava boja u primjeru). nalaze obilježeni stepeni broja 2 (osnove binarnog brojnog sistema). Nepotpuni komplement broja je 10100101100110 a potpuni onda 10100101100111 i njega prikazujemo u memoriji računara.

ostala mesta se popunjavaju sa 0 (plava boja). ostala mjesta se popunjavaju sa 1 (plava boja).Mjesto najmanje težine za cijeli dio broja je pozicija 21 a mjesto najveće težine za razlomljeni dio broja je pozicija 20.vrednost broja.101101011 Ovaj broj sada upisujemo u 32-bitnu memorijsku lokaciju: 31 30 29 28 27 26 25 24 23 22 21 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 1 1 1 1 0 1 0 0 1 0 1 1 0 1 1 0 1 0 1 1 1 1 111111111 1 Nakon upisivanja zadatog binarnog broja.010010101 i to radimo na sledeći način: 31 30 29 28 27 26 25 24 23 22 21 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 0 0 0 0 1 0 1 1 0 1 0 0 1 0 0 1 0 1 0 1 0 0 000000000 0 Nakon upisivanja zadatog binarnog broja. 5. Ovo je uopštena definicija i važi za sve brojne sisteme.osnova brojnog sistema i e . Nepotpuni komplement datog binarnog broja je: 10100101. Primer 1: Treba predstaviti pozitivni binarni broj 1011010. binarni brojevi u pokretnom zarezu predstavljaju u obliku: 13 . Broj se predstavlja u eksponencijalnom obliku: R=m·be gde je: R . dakle. Primer 2: Treba predstaviti negativni binarni broj -1011010.010010101 i to radimo na sljedeći način: Broj prvo zapisujemo u oblikup potpunog komplementa. b .101101010 1 10100101.101101010 a potpuni komplement je: 10100101.eksponent.mantisa. m .0 PREDSTAVLJANJE BROJE U POKRETNOM ZAREZU Ovo je najuniverzalniji način predstavljanja brojeva. U slučaju binarnog brojnog sistema osnova brojnog sistema je 2 pa se.

i jedinica. eksponenta i znaka binarnog broja upisuju na odgovarajuća mjesta u memorijskoj lokaciji računara.1bbbbbbb gde je b {0. Naravno. a ono što piše u samom zapisu broja (u memorijskoj lokaciji) to su ostale cifre. a ono što je iza zareza .bbbbbb gde je b {0. podrazumeva se jedinica. Tom prilikom se preračunava vrijednost mantise (u starom ili novom obliku) i odgovarajući eksponent. PRIMJER Pozitivni binarni broj 1011010.R=m·2e U 32-bitnoj memorijskoj lokaciji u računaru brojevi se u pokretnom zarezu prikazuju na način: 31 30 29 28 27 26 25 24 23 22 21 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0000 0000 00 U bitovim od 0 do 20 (plava polja) upisuje se mantisa. Kod ovog oblika mantise. Stari oblik mantise Stari oblik mantise izgleda: m=0.1} . 14 .skup binarnih cifara. Ovo znači da se podrazumijeva nula. pa se zatim vrijednosti mantise.010010101 treba da u pokretnom zarezu upišemo u 32-bitnu memorijsku lokaciju računara. Da bi se jedan binarni broj zapamtio u memoriji računara u obliku pokretnog zareza potrebno je da se prvo dovede u eksponencijalni oblik. obeležene sa bbbbb. ako je broj negativan prethodno se provodi u oblik potpunog komplementa. Postoje dva oblika mantise: • • Stari oblik mantise i Novi (normalizovani) oblik mantise.to je ono što zapravo stoji u memorijskoj lokaciji (obilježeno sa bbbbb). u bitovima od 21 do 30 (crvena polja) upisuje se eksponent i 1 bit je rezervisan za znak broja.skup binarnih cifara.1} . Novi oblik mantise Novi (normalizovani) oblik mantise izgleda: m=1.

0 PREDSTAVLJANJE SLIKE U RAČUNARU Slika na ekranu sastoji se od tačaka.1011010010010101 a vrijednost eksponenta 7. podrazumijeva. u memoriju računara na mjestu predviđenom za mantisu se upisuju ostale binarne cifre (obeležena plavom bojom).Prvo ovaj broj prevodimo u eksponencijalni oblik. 15 . 1024x768 tačaka) koje svijetle u određenim bojama i formiraju sliku. prethodno preveden u binarni brojni sistem. 7. Pošto se kod starog oblika mantise 0. Ostala polja se popunjuju sa 0 (crna boja). Na mjestu za upisivenje eksponenta upisuje se broj 7. Na mjestu za znak broja upisuje se 0.1 podrazumijeva.011010010010101·26. naravno. ona zapravo predstavlja matricu tačaka (npr. U ovom slučaju vrijednost mantise je 0. pa i nenumerički. U ovom slučaju vrijednost mantise je 1. naravno. u računaru se svi podaci. U okviru ove teme prikazaćemo kako se predstavljaju: • • slike i slova (tekst). 31 30 29 28 27 26 25 24 23 22 21 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 1 0 0 1 1 0 1 0 0 1 0 0 1 0101 0000 00 6. Na mjestu za upisivenje eksponenta upisuje se broj 6. Memorijska lokacija sada izgleda: 31 30 29 28 27 26 25 24 23 22 21 20 19 18 17 16 15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 1 1 0 1 1 0 1 0 0 1 0 0 1 0101 0000 00 Novi (normalizovani) oblik mantise: Ako koristimo novi oblik mantise taj broj sada izgleda: 1. odnosno upisuje se binarni broj 111. Pošto se kod novog oblika mantise 1. u memoriju računara na mjestu predviđenom za mantisu se upisuju ostale binarne cifre (obeležena plavom bojom). odnosno upisuje se binarni broj 110.1011010010010101·27.011010010010101 a vrijednost eksponenta 6. predstavljaju brojevima.0 PREDSTAVLJANJE NUMERIČKIH PODATAKA Kako je ranije rečeno. prethodno preveden u binarni brojni sistem. Na mjestu za znak broja upisuje se 0. Ostala polja se popunjuju sa 0 (crna boja). Stari oblik mantise: Ako koristimo stari oblik mantise taj broj sada izgleda: 0.

kontrolne itd) znake. zelenu (Green) i plavu (Blue). fonetski prevedena. Jedan pojedinačni znak ima uobičajen naziv "character" (ta reč je kao takva. Dokazano je da se kombinacijom ove tri osnovne boje može dobiti bilo koja boja. To je ukupno 786432·3=2359296 brojeva. Svaki od ta tri dijela daje pikselu jednu boju: crvenu (Red). Intenzitet osvetljaja boje svake komponente je predstavljen nekim brojem. animacije. Svi znaci slovne azbuke računara se dele na: • • • brojeve.Jedna tačka naziva se pixel (izraz je usvojen i u srpskom jeziku). Niz tih brojeva je zapravo način na koji se slika predstavlja u memoriji računara! Bilo kakva transformacija nad slikom (promena kolorita slike.0 PREDSTAVLJANJE TEKSTA U RAČUNARU Svaki računar ima svoju slovnu azbuku. Jedan piksel dobija određenu boju tako što svaki od njegova tri dela učestvuje sa svojom bojom u određenom intenzitetu (osvetljaju). slova i specijalne (upravljačke. Svaki pojedinačni piksel sastoji se od 3 dijela. Ovakav pristup formiranju boja kod piksela naziva se RGB pristup (RedGreenBlue). ili osvetljenja. Svaki od piksela ima po 3 komponente. usvojena i kod nas . ali brojevima). koja se sastoji iz znakova. se u računaru izvodi zapravo kao niz nekih matematičkih operacija nad svim brojevima koji čine unutrašnju predstavu te slike u računaru. Na sličan način se predstavljaju i zvuci. itd (sve na svoj način. 16 . ili jasnoće. itd) koju radimo u nekom programu za manipulaciju slikama."karakter"). 8. Intenzitet boje svake od 3 komponente jednog piksela se označava brojem iz intervala od 0 do 255! Neka slika bude veličine 1024x768 piksela. To je ukupno 786432 piksela.

Line Feed. itd). ASCII kod ima 256 znakova od kojih je svaki predstavljen binarnim brojem od 0 do 255. Ovi kodovi služe i kao jezik za komunikaciju između različitih delova računarskog sistema (na primer za komunikaciju sa štampačem. Tekst. Ovaj kod je 7-bitan (slova su dužine 7 binarnih cifara). I jedan i drugi se predstavljaju kodnom tablicom. Puno ASCII znakova ima upravljačko značenje (npr: LF . Ovaj kod je 8-bitan.Kako se u memoriji računara upisuju binarni brojevi. ZKALJUČAK U svom standardnom obavljanju poslova digitalni računari: • • • • prihvataju ulazne podatke. U računaru postoji kodna tabela u kojoj je za svaki karakter upisan odgovarajući binarni kod (broj). oni moraju na neki način biti predstavljeni u računarskom sistemu. i u ovom slučaju se neki tekst memoriše kao niz binarnih brojeva. Da bi računar radio sa podacima. većinu znakova interpunkcije. 17 . ASCII (čita se "aski") je skraćeno od: American Standard Code for Information Interchange. znak štampaču da preskoči jednu liniju). se dakle u memoriji računara pamti kao niz binarnih brojeva odgovarajućih svakom karakteru teksta. vrše njihovu obradu prema programskim instrukcijama. i EBCDIC. Dva najpoznatija standardna binarna koda su: • • ASCII. memorišu podatke za buduću upotrebu i generiše izlaz prikazujući rezultate obrade. odnosno niz karaktera. brojeve. EBCDIC (čita se "ebsidik") je skraćeno od: Extended Binary Coded Decimal Interchange Code). ASCII skup sadrži sva slova. neke matematičke simbole i druge brojeve. po 1 za svaki karakter teksta.

ROM. Za svaki tip podatka koji se unosi u računar potrebno je.org/wiki/Ra%C4%8Dunar . disketa i slično. Arhitektura računarskih sistema i mreža. .wikipedia. Travnik.comlu. metoda za predstavljanje boje. da se pored podatka memorišu i druge informacije koje dodatno opisuju značenje podatka. Originalni podaci. u čisto tekstualnom podatku može biti potrebno da pored svih karaktera bude opisan i kraj svakog paragrafa ili kraj teksta.Na računarima ranijih generacija bilo je potrebno predstaviti samo karaktere. tako da se mogu vršiti procesi obrade i memorisanja.pdf . Dr.http://focainformatika.pdf 18 .Doc. mogu se memorisati za kasniju upotrebu ili se premeštati sa računara na računar preko mreže ili medija kao što su CD. broj boja kojima može biti prikazana svaka tačka. Siniša M.martinjovanovic.http://bs. a daljim tehnološkim unapređenjima javlja se potreba za predstavljanjem multimedijalnih sadržaja kao što su grafika i zvuk. Kada se podaci jednom unesu u računar. broj tačaka po horizontali i vertikali. kao što su tip grafičke datoteke. Sc. Za predstavljanje slike ili zvuka potrebno je daleko više informacija. Takve informacije se nazivaju metapodaci. Mr. 2010. Na primer. bilo da se radi o znakovima. brojevima. Hadžib S.com/web_documents/predstavljanjepodataka. zvuku ili slično se moraju inicijalno uneti u računar i pretvoriti u odgovarajuću formu koja je razumljiva računaru. LITERATURA .com/uur/UUR-I-kol-2004-Dodatak1- PredstavljanjeBrojeva-2008-12-18.http://www. slikama.

19 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful