I

" I
FASI G A10IM

BOGOSLAVOV VENE
--r _ , I
' t'"{S Ie
,/
ZBIRKA
RESENIH ZADATAKA IZ ALGEBRE
za II rnzred gimnazije
1971 .
,. SAVREMENA ADMINISTRACIJA-
BEOGRAD

Recenzent:
dr RAJKO RALEVIC
IZDANJE:
. SAVREMENA ADMINISTRACIJA.
preduzece
Beograd, Knez MIhailova 6IV
telefoni: 624-096 1 622-369
fab 479
Glavni i odgovornl urednik:
MILUTIN SRDIC
Urednik:
DORDE MILJKOVIC
Tehnick>i urednik:
VUKASIN OGNJENOVIC
Stam "\n> . SRBIJA., Beograd, Mije Kovaeevica 5.
PREDGOVOR
Ova zbirka namenjena je ucenic1ma II razreda gimnazije pri-
rodnomatelT)atickog smera, mada moze koristiti i ucenicima IT
razreda smera, kao ucenicima II razreda ostalih
skola drugog stupnja.
Na pocetku svake glave date su u vidu uvoda skoro sve
nij e definicije, o2nake i teoreme ·bez dokaza. Zadaci su sredeni, kako
po srodnosti, tako i po tezini, tj. ad lakSih, j edno!;tavnijih ka tezim,
kako bi se uceni!kll omogucilo p05tupno ulaZenje u tehniku
reSavanja zadataka. Veliki <broj zadataka je uraden tako kako bi ·se
olaksalo koriScenj-e zhi.rke, dok su skoro za sve zadatke date po-
stavke, uputstva i rezu1tati.
Zbirka za II razred gimnazije .pTedstavlja nastavak moje zbir-
ke za I razred, te su svi simboli i oznake da te na pocetku iprve knj ige,
zadrZani i u ovoj zbirC"i.
Recenzentu ove zbkke dr Rajku Ralevicu zahvaljujem na paz-
ljivom citanju i redigovanju rukopisa. Takode zahvaljlljem Dra-
ganu Bozovicu, studentu Gradevinskog fakulteta u Beogradu koji je
izradio svp. crteZe.
I, najzad, zahvaljujem svojoj 5upruzi NadeZdi Bogoslavov, koja
mi je pomaga·la na sredivanju i .pripremi Tukopisa.
VENE BOGOSLAVOV
m

SADRZAJ
1. Pojam iracionalnog broja
Racionallsanje imenioca
2. Komplek.sni brojevi -
3. Kvadratne funkcije
I GLAVA
II GLAVA
III GLAVA
IV GLAVA
4. Kvadratna s j ednom nepoznatom
5. Znak kvadratnog trlnoma - - - - -
VGLAVA
Strana
J
J
14
20
Z9
57
s jednom nepoznatom koj e se svode na kvadrate 62
6. Bikvadratne jednaWle 62
7. Blnomne - 65
8. Iraclonalne jednaWle 66
VI GLAVA
9. Eksponencljalne tunkclje i - - - -
10. Logaritml. Logaritamske runkclje, jednafine 1 ldentiteti
71
74
v

RESENJA
I GLAVA
1. Pojam iracionalnog broja
Racionalisanje .imenioca
II GLAVA
Strana
89
89
2. Kompleksni brojevi -
---------- 109
III GLAVA
3. Kvadratna funkcija - _ _ _ _ _ _ , _ _ _
IV GLAVA
4. Kvadratna s jednom nepoznatom
5. Znak kvadratnog trinoma - - -
V GLAVA
Jedna&e s jednom nepoznatom koje se svode na kvadratne
jednaNne - - -
6. Bikvadratne
7. Binomne jednal!ine -
8. Iracionalne
VI GLAVA
9. Eksponenoijalne funkcije I jednaHne - - - -
10. Logaritmi, Logarltamske funkclje, i identiteti
Literatura
VI
115
136
166
170
170
173
176
183
195
214
lZ DREVNE ISTORIJE ALGEBRE
Isel!ak iz Ahmesovog papintsa. Ova stara knjiga ruva se sada
u Britanskom muzeju u Londonu.
U 17. veku pre na§e ere egipatskl ave§tenlk AllJnfs je naplsao porn:-
nuti papirus, po ugledu na nekl joA starlji rukopis, u kome je
ugla vnom sva datada§nj a znanja iz geometrtje 1 algebre. Pap\nJ.s sadrti
osamdeset zadataxa iz al gebr e, svaki sa sopstvenlm re!enjem. MDDCi od
lih zadataka au bill .Odredi broj •. 0v1Ik0 je Ilaalo jedan Abm.ov zada-
tak. . Gomlla, njene dye treCine, jedna polovina I tri sidmlne, sabrane
zajedno daju 33. Odrediti gomIlu •. Nekl 9\1 bill OOigJedno 9IIIIlO za zaba-
vu kao na primer . lms 7 kuca u svakoj kul:i >rna po 7 moc..ka, svaka
ubije 7 svakl mI§ pojede po 7 klasova pAenice. Svakl klas
p§enice ce dati 7 hekata zrna. Koliko je !Ita spaseno? Veelna zadataka
ie vezana za svakodnevnl !ivot (za bleb, plvo, hranjenje stoke, ltd.).
VII

ZADACI

I. G L A V A
I. POJAM lRACIONALNOG BROJA
Racionalisanje imenioca.
Obrasci:
1.
2.
L.! !!.. +...!
an. an = an "
!.
an P.. - .!
_ = an n
.J..
an
1 m nI
3. (a-;;) = an
I
I m I
4. (a-;;-) =a
m
", odnosno
lit I "n n "
5. (abc)-;;=a-;;- b-;;- c-;;-,odnosnoVabc=Va·..,fb·Vc;
1 1 1 1 nnn"
iIi a-;;- b-;;- c-;;- = (a' b· c)-;;-, odnosno Va . Vb· Vc = v'abc.
6.
(
a)-'. a ~ 1 (;; Va
b n = b ~ ' odnosno V b = ..:ib ;
. Va ira
odnosno ..:ib = Vb'
I •
- ( )-
.. an a"
ill 2. = b '
b
n
.. fUJ np n
7. y;jio = Vamp , odnosno .y amp = y;jio .
3

1. Dokazati da je v3 iracionalan broj.
2. Dokazati da je broj Vs iracionalan.
3. Dokazati da je broj vT + Vi7 iracionalan.
4. Dokazati da t'2 nije kvadrami iracionalitet*)
5. Dokazati da je n + Vn iracionalan broj, ako n nije kvadrat nekog
cclog broja.
6 Dk
·da·a+b··aI b'ak' Ob O'
• 0 azatl Je -- 1l1ICIOn an rO), 0 .Je a >, > 1
a-b
a
2
+ b2 = 6ab.
Racionalisati imenioce:
v'1O+2Vs
7. v'5 + v'W'
Sv'2-4Vs
8. 2V2-Vs'
10.
13.
14.
4 + 7
v'S - v3 -2Vs-'S=-+-3-v3-;=3'
2 + 3
3+v'7 V7-2
5
2V2+X
15. v'
. 2-x
xv'2=x
v'2 +"
4-v'IT .
2xZ
v'4 xS'
a+2+v'a
2
4 a+2-v'a
2
4
9. v'Q,3 + v'Q,2 .
vo;9 +V0;6
S 2
12. ---
3-Vs
1..18,) + -'----;===
a+2-;-v'a
2
4 a+2+v'a
2
4'
4
2-v3
7 . : c . . _ ~
'.I
2
+
v3
v3-V2 + 2+v3
v3+V2 2-v'3
.) Kvadratni iraciona1itet jc izraz oblika p + qv'T.
, 18.
1 -.- 1Iv'3' 24
~
xS x ,,8+ - -
x ~ V fX8 sv'3-s v3 .
Racionalisati imenioce:
2
IS
23. . ~ .
v'5- v' 3 + vS
or 3 + v' S- V2'
?,4. Neka Sll a, b, m tri pozitivna broja, i da je a > b. Uporedi brojeve
A =Va+m-Va
B =v'b + m-v'b
1 ) 1 ( 1 )-1
(1 + 2+v'3 - + 1+ 2-v'3
I
26. Pokazati da je R = [(A + A -I) - (B + B-I)f 2 racionalan broj za
/
2- v3
A = -2 -+-v'3 ' 3=-
27. Odrediti vrednost izraza
[(It + 1) -1 + (B + I) _,jf za A = (2 + V3)-I, B = (2-v'3)-1.
. A + B
28. Odrediti vrednost lZraza A _ B
zaA = . 17 . r.
v5 - v3
5

I
29.
-I -1 - 2
Odrediti vrednost izraza (Al + B2)
zaA=3+VS B_3-Vs
2 ' - 2
30:' Izracimati 2 -lA -2 (B _ A), za A = V3
Vs+ V:3' B = vs- V:3
31. Izraeunati vrednost izraza A -I - !.! A za
12 '
- 1 -1
A = (I - 0,5 . 3
2
)
Uprostiti izraze :
32.
33. + 1_ + I
V2 1 + _1_
V2
35. 3+ I
V2 1 _ _ 1_
v'2
1- I
I
1- V2
(
15 4 12) -
36. \16+1 + v'6-2 - 3-v'6 (V6 + II ).
' 37.
(
I + 2 ) I
V:3 - v'2 VB + VI2 - v'3
Izracunati vrednost izraza
3
38
(
xV; - 1 V'-- a--Y"''''2 =b=g
. + za X = a
VI-xfl xV; 2a '
6
Uprostiti izraze:
(
I-n)

-I 0 <n < I.
V 4_::2+ 4n2 r:
ako je 0 < n < I .
---;=---
V
(J + a) {I I + a. V V3 ,a> O.
3a 9 + 18a -' + 9a -
2
\ 42
a (Va + Vb) -' + b (Va +
2bVa 2a Vb
- , a > 0, b > O.
2ab • + 2ab
tI.:) (Va + Vx
- Va+x
a > 0, x > O.
. x
1+ --===
I ( x2 ) a Vx2 + a
(44: - V x2 + a + + - . • .
2 v x2 + a 2 x +vx-+a
'45""] [(a + ,'r,h) : ex + {laxz) - I _ 6
{l a- ?'x ?'X
r r(Va + ;) ,]-3
(Va + l)3-aVa + 2
7

x> 0, y >O.
([-) aa++V; -1_ rJ ' a > 0, b > O.
b
1
@ [(:1::)'+,] · u:!::r +'(:+: -
a*±l.
Uprostiti brojne izraze:
A=v'C-./3-3)2+v'CI2+6V3iB=V 1- _
C2-v's)2
-v .
5 Dat je niz brojeva x" definisan sa
0+ x,,-l
x" - a Xl = l.
- 1- 0· x,,-1 '
Pokazati da je ovaj niz periodiOOl.
8
v '\
/ 56. ) Izracunati vrednost izraza
V3
za X=-
4
Izracunati vrednost izraza:
57. y= (x-:-I)V3 za a)x = 2+V3; b)x=2-VT
Vx' -x + 1
58.
59.
Uprostiti izraze:
60.
Izracunati brojnu vrednost rezultata za a = I;
1
b= - sa
2
taenoUu od 0,0 I.
® :(I+V:+!)·
@ Vx+VY-I + Vx-vy . ( Vy + Vy )
_/ x+vXY 2Vxy x-v'XY x+-VxY·
83
(9
(
a +v'a' - b'
a-v'a'-b2
a-vaZ-b2J : 4avat=b'
a + v' a' - b2 b'
9

65.
66.
67.
68.
(
2 3 15 )
v'3-1 + v'3- 2 + 3- v'3 . (v'3 + 5)-1.
Izracunati vrednost izraza :
1 1
xy _ (x2 _1)2(y2 1)2
za x = 2-
1
(a + a-I)
xy + (x2 -I) 2 (y2 _ 1)2 (a ;;;' I , b ;;;' I ).
Y = 2 - 1 (b + b-
1
)
(
v';;+X - v';;;=;:vx=n) -2 -
v' m+xv'x+n + v'm x v'x n zax =v'mn, lII > n> O.
1 1
(a + bx) 2 + (a - bX) 2 2alll
1 1 ' za x = , 11111 < I.
(a + bx)2 - (a - bx)2 b (l + m
2
)
,
za x = } _m
2
+ nJ 2 ;
'- 2mn
(a > 0), (n > III > 0).
70. I zracunati vrednost y za x = V m - v' m
2
- 4
2m '
ak
. x v' 1 - x
2
o Je y = + - =------.:.=-
v' 1- x
2
x
71. Izracunati vrednost izraza

I )
Vx+l
za
a
2
+ b2
x = , a > 0, b > O.
2ab
72. I
x . d . x + v'x
2
I
zra"unatl vre nost Izraza za x = 2 - I (a + a-I)
x -,l x2 -1
gde je a realno razlicito od nule.
10
1 1 1 I
73. Uprostiti izraz A = (a + x
2
) - Z + (a - x') - '2, gde je
x = 4 (a - J). Posmatrati slucajeve :
J < a < 2 i a> 2.
7A:J Izracunati
p v' 5' + 1
(x + X- I) : (x - X-I) za x =
v'5 -I
7s} Dokazati identi tet (Lagrwev identitet)
Va ± v'b = V a + V;=b ±
(a > 0, b > 0, b < a
2
) .
KoristeCi Lagranzev identitet, uprostiti i izracunati sa tllcnoM:u
do 0,0 I izraze:
.a) v' II + 4 V7; b) v' 2 + v"3; c) V 5 - v"'2T;
d) ( 7 + 4v' 3; e) v' 31 + 12 v'3.
......
77. ) Dokazati da je vrednost izraza
. 2 + , /3 2-v'3
A = + iracionalan broj
v'2 +,/ 2 +v' 3 v' 2-,/2 - v' 3
Uprostiti izraz
78. v' x + 2vx=-i + ]I x - 2 -Vx'=\, ako je x 2.
0 '. Izraz Vn 1 Vn+l predstaviti kao razliku dva rcdu-
( l' ), (n + I) n + n n + 1
kovana razlomka. Primenom ovog rezultata izracunati sumu :
s
1 1 1
2 v' 1 + 1'/2 + 3 v'2 + 2v' 3 + .. . + l OOv'9+99v100"
J 3 _ 3 _ J
80. Pokazati da je '/ ax' + /ry2 + cr = v' a + v' b +:;c, ako je
1 1 1
axS = by = cz3 i - + - + - = I.
x y z
11

b" =(1 + _1 )"_ (1 __ 1 )"
V2 V2 '
Dokazati da je
a,n- n
11m +" = 11m an ---
2
n
b
b
m
-
n
m+"= "", ,,,, +--.
2"
82. Izrafunati vrednost izraza
1 1
( I - ax) (I + ax)-l (I + bx) 2" (I - bx)- 2" za
(0 < a < b < 2a).
Dokazati da je
83. (4 + VIS) (VIO - V6) . (v' 4 - V15) = 2
84. v' 3 - V5· (3 + VS) (VIO - v i) = 8.
3
85. v' 26 + 15V3· (2 - V3) = I
7 - 4V3 = 2 - V3.

86.
3
Y"'-:'-+-5 v-'=2 • (v'2 - I )
=1
"V4 + 2V3 - v 3
v'x-2vi
88. A = -;=== ;===
y x2 - 4xv2 + 8
12
89.1 Dokazati identitet (2x > y > x > 0)
1- y2x ;Y,Vl + V2x;Y = I
I+V
2X
Y Y .
' Y x Y
l .
90. / Izracunati vrednost izraza
3 3
Y = x3 + 12x, za x = v' 4(V5 + I) - Y""4-(V5-= 5- 1-).
9;' I zraeunati vrednost izraza
Y = x3 + ax + b, ako je
3
x =
+Vb
2
+ W + b2 +w .
2 4 27 . 2 4 27
92:\
) A2+B
y = x3 - 3x - 2
A2
_
B
za
Izraeunati vrednost izraza
3 3 _---,_
X = V A + VB +V A- VB.
A- v B . A +VB
13

II. GLAVA
2. KOMPLEKSNI BROJEVI
Oznaka, obrasci i definicije u vezi sa kompleksnim brojevima.
l. Definicija : 1'2 *L - l.
2. Opsti oblik kompleksnog broja Z = a + ib.
Konjugovano kompJeksni broj za Z je :;; = a - ib.
3. p = Izl = Va
2
+ b
2
- moduJ kompleksnog broja
4. Definicija: Aritmeticke operacije sa kompleksnim brojevima
definisane su ovako:
Jednakost: a + bi = e + di ~ a = e /\ b = e.
Sabiranje: (a + bi) + (e + di) = a + e + (b + d) i
Mnozenje: (a + bi)· (e + dl) = (ae - bd) + (be + ad) i.
Oduzirnanje: Razlika kompleks nih brojeva Zl i Z 2,
(Zl - Z2) je kompleksni broj Z takav da je Zl = Z2 + z.
Deljenje: Podeliti kompleksni broj Zl, kompleksnirn bro-
jem Z 2 (Z2 =F 0) znaci naCi kompleksni broj Z takav da je
Zl = Z2' Z.
93. Izracunati
14
a) V-36- V 16-v 64+V-49;
b)V 18-v=50+v=72-v-98;
c) V a
2
- V - a
2
+ 2ab - b
2
+ V b
2

I
94. NaCi zbir cfatih kompleksnih brojeva
a) (3 + 2;) + (5-8i) ;
b) (-3-4i) + (8 + 21);
c) (8 + 4i) + (7 - 2i) + (- 6 + i ) ;
d) (1,8 + i) + (2,4 - 3i) + ( I + 2,41)
95. Naci razliku datih kompleksnih brojeva
a) (7 + 9i) - (- 8 + 31) ; b) (4 - 51) - (- 7 + 91);
Izvrsi naznacene operacije:
96. a) (7 + 31) - (2 + 81) + (9 - 12.);
b)
(
I 2.) ( 2 I.) (I I.)
3 + 51 + - 3 + 4
1
~ 5 - 2'1 ;
c) ( 5x - 2YI) + (3x + 5yt) - (x + y;) + 2x;
97. @ - 5 + 2i) (3 + 2i), b) (- 7 + 2i) (6 + 3i) ;
c) (V3 + i..i2) (V3- iV2' ) ; d) (Va + iVb) (Va - i Vb)
)
2 + 3i
98. a ;
2-3i
b) 5-2i
I-i
/a)} J - 3i i
99. d 1 + i - 2 + i;
100. Dat je kompleksni broj z .
. 3 + i 3-2i 2 - i
a) Z = ; b) Z = --+ --
(2 - i )2 2 + i 3 + i
Odrediti Re Izl; Jm Izi
101. Pokazati da su Zl = 2 + 3i i Z2 = - 2 + i. nule funkcije
! (z) = Z2 - 4iz - 7 - 4i.
102. Izracunati vrednost izraza:
a) Z - Z ako je Z = 1 + i;
1 + zz
-
Z + Z i-I
b) ako je z = - - .
2z + 3 2
15

103. Izracunati:
I + i l-i + :24
l- i+ l + i '
104. Dokazati da je
(
- 1 + iv'3)3 _
2 - .1.
1 05. naznacene operacije
2 + i 2-i
a) 2 - i + 2 + i;
1 + 3i (-4 +i) (-4-.)
d (- 1 + i)2 + I + i .
106. Ako jef (z) = 2 + Z + 3z
2
, izracunatif (z) i fez) za z = 3 + 2i
( 107. Izracunati:
a) y = z2 + 2z - 3 za z = 2 ± ;;
b) y = 2Z2 + z - 1 za z = 3 ± 5i.
108. Neka su Z l i Z2 dva kompleksna broja.
Dokazati: IZl + z21
2
+ IZ1 - z21
2
= 2 IIzl 12 + I
Z
2j2J.
109:-} Izracunati:
CJ (I+I)3
(2 - 31)2 2 +; 3 +.
110. ' Odrediti module kompleksnib brojeva
®
_ (2 + ;)2. Ibn.) = V3 + ; .
) Z - 3 _ 4;' 6 - 8; ,
,
2;
c) Z = 1 + iv'3 .
111.
Odrediti kompleksni broj z = x + iy tako da budu zadovoljene
relacije:
a)
Jm Iz . Zl\ = - 1 ako je Zl = 3 + 2i i Z2 = 2 + i.
16
112. Dat je ko mpleksni broj Zt = 2 + i.
a) Odrediti kompleksni broj Z = x + iy tako da je
{
Z}. 3
Re Z I = - 5 a Jm Iz . Zl\ \ I ;
b) Odrediti kompleksni broj Z = x + iy tako da je
Jm{3..- } = _ 2. a Relz·zl\= 1.
ZI '>4:';-
Y ,," r/ /r'/'
U3. *) Pokazati da je _ (.. "
,
VI + iV3 + VI-i,,'3 = v6.
Dokazati da je:
114.
(
-I +iV3)3 (-I-iV3)3 =
2 + 2 2.
115.
(
-I + IV))" (-I-iv'3)4
i + 2 = -1.
116. {' + + e -;'V;7 = I.
117. Uprostiti izraz
118. Izracunati:
a) ,'25 + (_ i)50 + i62 + ,'83;
b) ,'20 + i30 + i40 + i50 + i60 + i70;
!(;))( - i)6' _ i
102
+ i - 112 + i20I;
d) i -256 + i602 + i408
119. Odredi realni i imaginami dec broja
(
I + i)" d' . db'
Z = 1-i g e )e n pruo an rOJ
- --
It) LajboicovB jednakost. La;bnic je matematiw 18. v.
2
17

,....--, (I + I)n
120. Izraeunati ( I _ I)n-2 ' ako je n prirodan broj.
121. Pokazati da je (I + ,)4 - ( I - i)4 realan broj.
122. NaCi x i y iz jednacine
(3i - 8) x + (2i - 5) y = i
gde su ~ i y realni brojevi
123. NaCi x i y iz jednacina:
a) 3x + xi - 2y = 12 - yi - i;
b) 5x - 3yi + 2i = 6 - xi - y;
c ~ x + yi - 2 = 4xi + 3y + 3i;
d) (x ,+ iy) (3 - 7i) = 2 + 4i;
e) (x + iy) (2 + I) = 1 + 3i,
gde su x i y realni brojevi.
(x -4) +(y -l)i = 2 _5i.
124. · I + i
125. NaCi kompleksni broj Z iz uslova :
@ (2 + ,) Z + 2z - 3 = 4 + 6i,
" b) 2z (3 - 5i) + z - 1 = - 30 - 65i.
/
126. NaCi kompleksni broj z iz uslova:
(z + t) ( I + 2i) + ( I + zi) (3 - 4i) = 1 + 7i.
Rastaviti na kompleksne cinioce sledece binome:
127. a) Xl + 1; b)' x
2
+ 81; c) 4x
2
+ 49.
128. a) a
2
+ b
2
; b) a
2
+ 36b
2
; c) 16a
2
+ 25b
2

129. a) a + b; b) a + I.
130. Dat je kompleksan broj Zl = 2 - 3i.
a) Sastaviti broj z = x + iy tako da bude
Re[z·zll = 18 i Jm{:l} =-H- J
b) Gi"aficki odrediti brojeve z + Zl i Z - z,
c) Odrediti moduo broja z.
18
. -I ± iV3
131. Ako Je a. = 2 ' pokazati da je
I )
a.
2
+ a. + I = 0 i a.
3
= I, zatim odredi realni i imaginarni deo
kompleksnog broja
aa.
2
+ ba.
Z = .
a + ba.
2
1321 Pokazati da je
/ (I + 1)6_(1 - i)6 . . .
Z = (I + i)6 . (I _ 1)6 unagmaran broJ.
133. Dokazati da je
a) (I + t)4k realan broj;
0 - ~ . ...
b) (I + i)4k+2 imaginaran broj ako je k prirodan.

19

20
III GLAVA
3. KVADRA TNE FUNKCIJE
Izraz oblika ax
2
+ bx + c za a =1= ° naziva se polinom funkcija
drugog stepena sa jednoru promenljivom, gde su a, b, c konstante,
a x nezavisno promenljiva (argument), ovaj oblik se cesto naziva
i oblik kvadratne funkcije.
Za a =1= 0, b = c = 0, navedeni polinom svodi se na ax
2
.
Za a =1= 0, c =1= 0, b = ° isti polinom svodi se na ax
2
+ c.
Za a =1= 0, b =1= 0, c = ° isti polinom svodi se na ax
2
+ bx.
Polinomi: ax
2
, ax
2
+ c i ax
2
+ bx su nepotpuni oblici kvadratnog
polinoma.
K vadratni trinom transformisan u obliku
y = ax2 + bx + c = a x + - + ---
(
b)2 4ac -b
2
2a 4a
" naz iva se kanonicki oblik kvadratnog trinoma.
Prethodni izraz krace se
y = a (x - 0<)2 +
. b .
gde Je 0< = - - I
2a
4ac-b
2

4a
Tacka T je teme parabole. koja interpretira grafik posma-
tranog trinoma u Dekartovoj ravni XOY.
134. Date su funkcije: 1° : y = x
2
; y = 2x2; y = ....!.. x2 i:
2
2°: y = - x2;y = - 2x
2
; y = x
2
.
2
a) Konstruisati grafik ovih funkcija u istom koordinantnom
sistemu XOY
b) PomoCu dobijenog grafika odrediti tok opadanje,
znak, nule i ekstremne vrednosti) darih funkcija.
c) U zavisnosti znaka i promene koeficijenta, a se more reCi
za grafik datih funkcija.
135 D
. fi k" I . 2
• ata Je un cIJa y = - x- - :
2
a) Konstruisati grafik ove funkcije
b) Pomocu grafika odrediti tok date funkcije.
136. Data je funkcija y = - x2 + 1:
4
a) Konstruisati grafik ove funkcije,
b) PomoCu grafika odrediti tok date funkcije.
137. Date su funkcije:
a) y = - xl! + 9;
1
b )y=-x
2
-3;
3
c) y = 2x2 + 1;
d) y = - x
2
- 1; e) y = x2 - 4; f) y = -1 xl! + 2.
Konstruisati grafik datih funkcija i odrediti njihove promene
za x E (- 00, + 00).
138. Konstruisati grafik funkcije y = Ixl! - 11 i ispirati njene promene
kad se nezavisno promenljiva x menja od - 00 do + 00.
21

139. Konstruisati grafik funkcije y = 14 - x
2
1 i ispitati njen tok kod
x E (- 00, + 00).
Date su funkcije (u zadacima od 140-144). Konstruisati njihove
grafike u Istom koordinatnom sistemu i ispitati promene za
svako x:
140. a) y = x2 - 4x + 4;
141. a) y = x
2
- 6x + 9
1
142. a) y = 3(X-I)2;
143. a) y = 2x
2
- 8x + 8;
144. a) y = _ +.! x _ 8
3 · 3 3
145.
Svedi na kanonican oblik, zatim
sledecih funkcij a :
1
a)y= - - x
2
+2x;
2
x
2
3
146. a) y = - + x - - .
22'
c) y -
x
2
+ 3x + 8.
2
1 1
147. a) y = - x
2
+ 2x + 1-;
2 2
( = + x2 + 2x + 4.
b) y =
b) y = -x
2
+ 6x-9.
1
b)y = - - (x- I )2.
3
b) y = - 2x
2
- 8x - 8.
"\ 2 8 8
b) y = - x
2
+ - X + - .
3 3 3
konstruisi grafik i odredi tok
b)
1
= - x2 + 2x.
2
b) y = - 2x
2
+ 4x + 6;
1
b) y = - - x
2
+ 2x-4·
3 '
148. Konstruisati grafiR i ispitati promene funkcije
a) y = Ix-x
2
1- x; b) y = x-Ix + x21;
149. a) y = x2 - Ixl;
- "...---.,..
150. y,= 1x2 - 11 - 1.
22
Q3lx2 - 3x + 21;
151. Konstruisat i grafik funkcije y = - x2 + 6 Ixl - 5 i ispitati njene
promene kad se x meDja od - 00 do + to.
152. Nacrtati grafik funkcije y = 2x
2
- 4 Ixl - 6 i ispitati Djen tok.
153. a) y = - lx
2
- xl + 2; b) y = - x2 + 3 Ixl + 4.
154. Data je tunkcija y = ax2 + 2x + c. Odrediti vrednost parametra
a i c tako da funkcija ima nulu - 2, a njen grafik prolazi kroz
tatku M (3,5), zatim nacrtati grafik dobijene funkcije i prou-
oti njeD tok.
/ 1
155. Data je funkcija f (x) = ax2 + bx + c.
Odrediti koeficijeme a, b i c tako da funkcija ima nulu 3, ekstremnu
vrednost za x = 1 i da je f (2) = - 3, zatim nacnati grafik
dobijene funkcije ,i ispitati njene promene.
je funkcija f (x) = ax2 + bx + c. Odred.iti koeficijeme
"7' i c tako da je
f (2) = 0, f (3) = - 7 i f ( - 2) = 8, zatim ispitati promene
dobijene funkcije.
( 13ata je funkcija f (x) = ax2 + dx + c.
Adrediti vrednosti parametara a, q i c tako da grafik funkcije
prolazi krot tatke A (5, 0), B (4, - 3) i da je f (6) = 5, zatim
is pitati tok i skicirati grafik funkcije.
158. Data je funkcija y = x2 + px + q, odrediti vrednost parametara
piqtakoda:
a) grafik funkcije sete apscisu osu u tatki A (- 1,0), a ordinaru
osu u tatki B (0,3)
b) grafik funkcije dodiruje apscisu osu u talli T (4,0)
c) funkcija ima minimum - 4 za x = 1.
159. Odrediti vrednost parametra p i q funkcije
y=-x2+px + qtakoda
a) grafik funkcije sete apscisu osu u tatkama A (l,0) i B (3,0);
b) Grafik tunkcije dodiruje apscisu osu u tatki C (3,0)
c) Data funkcija irna maksimalnu vrednost 3 za x = 2.
23

160. U funkciji y = (m + 2) x
2
+ ( I - m) x + m, odrediti vrednost
parametra m, tako da za + 2 funkcija ima maksimainu vrednost.
Za dobijene vrednosti parametra nacrtati grafik i ispitati tok fun-
kcije.
161. U funkcijiy = (m - I) x
2
+ (m - 4) x - (11'1 + I), odrediti para-
metar m tako da funkcija postiZe najmanju vrednost za x = I.
Zatim za dobijenu vrednost parametra konstruisati grafik i ispitati
promene funkcije.
162. U funkciji f(x) = (I + k) x
2
- (4 + k) x + 8
Odrediti parametar k tako da je f (3) = - 7. Za nadenu vrednost
/ parametra konstruisi grafik i ispitaj tok funkcij e
M U funkciji y = (p - I) x
2
- (p + 4) x + p + 3, odrediti para-
7"\ metar p tako da funkcija ima nulu 5. Za nadenu vrednost para-
metra p nacrtaj grafik i ispitaj tok funkcij e.
164. Data je funkcija f (x) = (4 - A) x
2
+ (5 + ),) x - 3 (A + I).
Odrediti parametar A t ako da grafik funkci je prolazi kroz tacku
M (3,5), zatim skicirati grafik i ispitati njen t ok.
165. Data j ~ funkcij a y = ax
2
- 2x - 5-.
Odrediti parametar a tako da funkcija postiZe maksimalnu vred-
nost - 2. Za nadenu vrednost ispitati tok i skicirati grafik funkcije.
166. U funkciji y = ~ x
2
- 4x + e, odrediti vrednost parametra e,
2
tako da funkcija postiZe minimum - 8.
167. U funkciji y = x
2
+ px + q odrediti parametre p q tako da
a) Funkcija ima nule - 2 i 3.
b) Funkcija ima najmanju vrednost - 1 za x = 2.
168. U funkciji y = ).x
2
- (21. + I) x + 2 (A + I)
Odrediti A tako da funkcija ima ekstremnu vrednost za x = 2
Za nadenu vrednost parametra ispitati tok i konstruisati grafik
funkcije.
169. Dokazati· da se kvadratni trinom y = ax
2
+ bx + e moze pred-
staviti kao kvadrat binom ako i same ako je b
2
- 4ae = O.
170. Ako je f (x) = ax
2
+ bx + e. Pokazati da je
f(x + 3)-3f(x + 2) + 3f(x + 1) - f(x)=O.
24
171. Data jef (x) = xL x + I ; izraamati f (0), f ( I), f (- I),f (a + I)
.r>-<"'",
i f ( ~ ) .
Ako je f (x + I) = x
2
- 3x + 2, obrazovati funkciju f (x).
Ako je f (x + a) = x' + x + 2, odrediti funkciju f (x - a).
174. Data je funkcij a f (x) = x
2
- 6x + 6.
Pokazati da su 3 + v3 i 3 - V3 nule funkcije.
175 P k
. d . vb ul f k"
• 0 azan a Je x = . I n a un ClJe
I- vb
I - b . 1-
f (x) = vb x
2
- 2x +vb,
za b > 0
,?(', Data je funkcija
a -b . r.
y = vb x
2
- 2ax + a v b
Pokazati da su
x =
y;;b nule.
va+vb
funkcije za a > 0 i b > O.
177. Komad lice dug 40 11'1 treba podeliti na cetiri dela, tako da se od
tih delova sastavi pravougaonik maksimalne poVliine. Kako treba
podeliti taj komad zice?
178. Dui: a podeliti na dye dui:i tako da suma trostrukog kvadrata
prve dui:i i dvostrukog kvadrata druge dui:i bude minimalna.
179. Razloziti broj J 8 na dva sabirka tako da suma kvadrata tih sabi-
raka bude minimalna.
180. Odrediti stranicu najmanjeg k-vadrata, koji se moZe upisati u
dati kvadrat stranice 6 em.
181. Komad l ice duZine 56 em. treba podeliti na dva deJa, od jednog
dela napraviti kvadrat, od drugog pravougaonik, Cija je osnovica
tri puta veta od visine. Gde treba preseei f icu da bi zbir povrSina,
tako nastal ih figura bio najmanji?
25

182. Uglovi na veeoj osnovici trapeza su po 60°, njegov'obim iznosi
200 em. Kolika mora biti tfSnovica trapeza da bi njegova povrsina
bila maksimalna?
183. U . pravouglom trouglu cije su katete a i b upisan je pravougaonik
maksimalne povrsine, tako da se jedno teme pravougaonika
poklaR8 sa temenom pravog ugla t raougla, a ostala tri leze na
stranama trougla. Odrediti dimenzije i povrsinu pravougaonika.
184. U trouglu osnovice a i visine h upisati pravougaonik maksimalne
povrsine, tako da mu dva temena leze na osnovici trougla, a druga
dva na drugim dvema stranama. Izracunati dimenzije i povrsinu
pravougaonika.
185. U polukruZnici preenika 10 em. upisati trapez kome je duZa osnova
preCnik, a da mu obim ima maksimalnu vrednost.
U kvadrat strane a cm upisan je pravougaonik maksimalne
- povrsine, cij e su strane paraleJne sa dijagonalama kvadrata. Ko-
like su dimenzije pravougaonika?
187) Obe katete jednog pravouglog trougla iznose a em. Kako treba
izabrati katete _ da bi hipotenuza bila minimalna?
Odrediti najmanju vrednost izraza .!. +.!. ako sn x i y pozitivni
x y
realni brojevi takvi da je x + y = 5. (Takmicenje II stupnja iz
matematicke skole 1968-69 g.)
18..( Neka je M proizvoljna tacka date duZi AB = a. Nad AM = x
'\. konstruisan je kvadrat AMCD, pa je nad duii BC opet kon-
struisan kvadrat BEFC. Odredi polozaj Tacke M tako da povrsina
sestougla ABEFCD bude sto manja.
190. U {;; ABC poznate su dve strane Be = a, A C = b i visi na
CD=h.
a) Na datoj visini odrediti tacku M tako da zbir ':vadrata njenih
rastojanja od temena trougla ima najmanju mogucu vrednost.
b) Ako je dati trougao jednakostranican izraziti velicinu dobijenog
minimuma pomoeu strane a trougla.
191. NaCi maksimalnu vrednost funkcije y = (a + x) (b - x)
192. NaCi najmanju vrednost funkcije y = (x - a)2 + (x - b)2 +
+ (x -C)2
26
193. Data su dva trinoma
x
2
- (a + b) x + ab i x
2
- (a - b) x - abo
Dokazati:
a) Da je zbir njihovih najmanjih vrednosti
2
b) Da. je z?ir vrednosti od x u oba trinoma za koje oni dobijaju
naJmanJu vrednost a.
194. Dat je skup paraoola y = (m - I ) x
2
+ 2mx + 4
(m je realan broi)
195.
a) Pokazati da sve parabole datog skupa prolaze kroz d, e fiksnc
Tacke A i B i odrediti te Tacke.
b) Odrediti onu parabolu datog skupa koja dodiruje x-osu i
parabolu Cije je teme tacka B (B ne lezi na x-osu).
Dat je skup parabola y = .-.:2 - (k + I) x + k
(k realan broi)
a) Odrediti geometrijsko mesto temena datih parabola kada se
k menja.
b) Odrediti fiksnu tacku kroz koju prolaze sve date parabole.
c) Graficki predstaviti parabole iz datog skupa za razne vrcdnosti k.
at jc skup parabola y = ax2 - 2x + I (a rcalun broi)
a) Odrediti geometrijsko mesto temena datih parabola kada se
a menja.
b) Odrediti fiksnu tacku kroz koju prolaze sve date parabole.
c) Graficki predstaviti iz datog skupa za razne vrednostia·
Date su funkcije:
y=X
2
-l/IX + III- 1
y = x
2
-2x + Ill,
a) Odrediri parametar III tako da ekstremne vrednosti o,'m
funkcija budu jednakc;
b) Za nadenu vrednost paramctra III rcliti algebarski i graficki
sis tern nejednacina:
>..2- mx + m -1 <0
x2-2x + m > O.
27

198. Data je funkcija: x
2
- 2kx - I + 2k2 - Y = O. Gde je k realan
pararnetar.
a) NaCi geometrij'sko mesto minimuma funkcije kad se k menja.
b) Na osnovu tog geometrijskog mesta ispitati prirodu nula
date funkcije.
199. Odrediti najmanju vrednost polinoma
f (x, y) = x2 - 2xy + 6y2 - 12x + 2y + 45.
200. Odrediti maksimalnu vrednost polinoma
f(x,y) = -x
2
+ 2xy-4y2 + 2x + 10y- 3.
201. Dokazati da je funkcija
28
f(x,y) = x
2
- 2xy + 3y2 - 2x - lOy + 20
pozitivna za svako x i y .
IV GLAVA
4. KVADRATNA .JEDNACINA S JEDNOM NEPOZNATOM
Jednai!ine oblika
=2 + bx + c = 0, za a * 0
(I )
Naziva se potpuna kvadratna jednacina s jednom nepoznatom.
Ako su koeficijenti b ill c jednaki nuli, jednaCina postaje
nepotpuna kvadratna jednaCina i tada mogu nastupiti sledeCi
slucajevi: '.
1
0
Ako je nezavisni clan c jednak nuli jednacina (I ) se svodi na
ax2 + bx = 0
J ednacina (2) ima dva reSenja i to
O
. b
Xl = 1 Xz = --.
a
(2)
Jedno reSenje je uvek jednako nuli; ako je i b = 0, jednacina
(2) postaje ax
2
= 0, tada su oba reSenja jednaka nuJi .
2
0
Ako je b = 0, a c * 0 tada jednacina (1) ima oblik
ax2 + c = O.
(3)
J ednaCina (3) ima dva reSenj a i to
lfC· liC
Xl = V - -;; 1 X3 = - V - a .
29

Ova reSenj a su realna ako je - ..::... pozitivno, a imaginarna
a
ak
. c .
'0 Je - - negatlvno.
a
Potp'una kvaqratna jednacina (i) ima dva korena i to
-b +V b
2
-4ac
Xl = --'--;;-----
2a
-b-V b
2
-4ac
X2 = - -- - ;;--- -
2a
Priroda rclenja potpune kvadrame jednacine zavisi od pot-
korene velicine (diskriminante)
D = b
2
- 4ac i mogu nastupiti ovi siueajevi:
1° b
2
- 4ac > 0, reSenj a su reaina i r azlicita.
2°' b
2
- 4ac = 0, reSenja su realna i jednaka.
3° b
2
- 4ac < 0, reSenj a su _ konjugovano - kompieksna
Obrasci za r eSavanje potpune kvadrame jednacine:
J ednacina (1) se r eSava obrascem
(A)
Ako jednacina (1 ) ima oblik ar + 2kx + c = 0, tj . linearni
. koeficijenat je paran broj, koristi se obrazac
za a = I obrazac (B) ima oblik
Xl !2 = -k ± V k2-C
Veze*) izmedu reSenja i koeficijenta jednacine
(B)
(C)
.) Obrasci koji predstavljaju vezu izmcdu resenja i koeficijenata kvadratne jcd-
naCine poznati Sll pod imenom Vietovi obrasci po imenu velikog francuskog
matematitar. Fransoi Vietee (1540-1603). Viet je jedan od simbo-
aJgebre.
30
ax
2
+ bx + c = 0
b
Xl + X2 = - -
a
(1)
Zbir rclenja jednak je koliCniku koeficijenata Jinearnog Clana
sa promenj enim znakom i koefi cijenta kvadratnog Clana.
c
Xl ' X2 = -
a
(2)
Proizvod rclenja jednak je koliCniku slobodnog clana i koeficijenta
kvadratnog clana.
ReSiti jednaCine :
7
202. a) 4x
2
- 2 - = 0;
9
2 5 2
b) 1- - - r= I
3 36 5
c) 0,04x
2
- 0,7225 = O.
203. a) k
2
x
2
- a
2
+ 2ab - b
2
= 0; b) x(x + a) = a(x + a);
c) y2 _
m
2 = 2(y + k)(y - k) - m2.
3 2 I
a) - r - i - x = - r + X;
4 3 3
204.
b) (X - 2)2 + (2x + 3)2 = 13 - 4x;
c) (2x - 15) (2x - 7) - (x - 36) (x - 8) + 36 = O .
205. a) a
2
r + bx = b
2
x + ax; b) ,nXl- - m2x = nXl- - n
2
x ;
c) (y - m)2 + (y + n)2 = m
2
+ n
2
.
206. a) (x - a)2 - 2x (x - a) + a
2
= 0;
b) m
2
(Z2 - 25) = n
2
(a
2
- 25);
(0) (x + a) : (x - b) = (b + x) : (a- x).
a) (m + 2y)(m- 2y) = 5 (2k-y)(2k + y)+m";
b) (a - x) (b + x) + ( 1 - ax) (I + bx) = ab (1 - r).
31

208. a)
x + 4 x - 4 1
--+-=3 .
x - 4 x + 4 3'
b) 34 + 2x + I = 2x - I.
4x2 - I I - 2x 2x + I'
c) 5 - x + 5 + x = 100 .
x + 5 5- x 25- x2 '
x + 2 + x - 2 I
-:.; -- -- = 2 -
x -2 x + 2 6
209.
3x
2
- I 2x + I
x
2
- 2
I
+
+ -
2 3
4
3
g
(2x + 3)2
(3x-2)2

3
5
5
2U.
X
-
I
+_
I
x
2= 3 (x-l ) x + 11
3 2 8 24
212. I + 2x + x2 = (I + 2x + p2 .
p2 p'l
mJ
2a
+
b
+
y
y-2a + b
y+2a-b 2a + b-y
214.
b+x b-x
(a
2
- b
2
) x
2
- - - --
a-x
a + x a
2
-x
2
215.
x
2
_a2
2a
2
+ 2b
2
b
2
-x
2
+ 2.
-
hZ ab a
2
217.
2x-1 x-20
x2 + 2x-3 x2-2x-15
£s) _ 1_ + _ I _ + _ I _ + _ I _ = O.
x+1 x+2 x-I x-2
G;) Data je jednacina ax
2
- 2bx = O. Koja relacija postoji izmedu
/ koeficijenata a i b, ako je jedno reSenje ove jednacine 4?
32
220. Za koje vrednosti para metra A u jednacini
x
2
- 5 (A2 - 4)lf- 2A + 3 = O.
a) koreni su suprotni;
b) jedan koren je jednak nuli i resiti je u oba slueaja.
221. Za koju vrednost parametra A jednacina
(12 - 3A) x
2
-17A + 3 = 0
ima jedan koren - 4?
Data je jednacina (2a - I) x2 - 15b + 25 = O.
Koja relacija postoji izmedu koeficijenata a i b, ako je jedno
rdenje jednacine - 5?
223. Odrediti tri broja od kojih srednji je za 5 veci od najmanjeg i za 5
manji od najveceg ako se zna da je proizvod krajnjih brojeva
jednak nuli.
224 Visina jednakokrakog trougla jednaka je osnovice. Odrediti
3
stranice i visinu jednakokrakog trougla, ako mu je povrnina 48 em
2
.
225. Povrsina pravilnog sestougla je 96 v3' em
2
. Izraeunati stranicu
sestougla.
Koji broj pomnozen sa svojom petinom daj e proizvod koj i je
5 puta veCi od samog broja?
227. Aim se od kvadrata nekog broja oduzme proizvod tog broja i
broja 7, dobijena razlika je tri puta veea od samog broja. Odrediti
taj broj.
228. Odrediti parametar A tako da jednacine :
a) (A-2)x2- A + I = 0; b) AX2 + 4 = ".2;
c) x2 - A = 2Ax2 + 3;
e) 2Ax2 - 10 = x2;
imaju realna reSenja.
3
d) (3- A) x
2
- 2 = A;
r) (5x2 - I) A = 10x2.
33

ReSiti jednacine :
\. 229. ( l- x)(4V2 -2x)(4 -xV3) = 0.
230. (4x - 12) (x V2 - I) (2xV3 - 3) = O.
231. a) (x - 2)2 - 9 = 0 ;
c) (3x + 4)2 + 25 = 0;
232. a) x
2
- 5x + 6 = 0;
c) 2x
2
-5x - 25 = 0;
233. a) x
2
- 4ax + 3a
2
= 0;
c) x
2
- 6x + 58 = 0;
b) (x + 1)2 - 25 = 0;
(x - 5)2 + 5 = O.
b) x
2
-3.\:-28 = 0;
aJi y2 + I:?y - 13 = O.
b) x
2
+ 2a
3
x - 35a
G
= 0;
d) x
2
- 4x + 13 = O.
234. a) x
2
+ 2bx - a
2
+ 8ab - 15b
2
= 0; )
b) x2 3ax + 2a
2
+ a - I = 0;
c) 9x
2
-36x + 37 = 0; d) z2 - 8z + 41 = O.
235. a) x
2
- O, lI x + 0,001 = 0; b) 0,2x2 - 1,34 .. - 0,42 = 0;
c)" x
2
+ a"x = a
3
"x + at"; d) (a
2
-b
2
) x2 - (a
2
+ b
2
)x + ab= O.
236. a) (z - 3)2 + (z - 4)2 = (z - 5)2 + 5;
b) (2x - 3)2 - (2x - 5) = 4 (x - 3)2 + 12;
c) (x - I )(x - 2) + (x - 2)(x - 3) + (x - 3) (x - I) = O.
237. (x + I) (x + 2) (x + 3) - (x + 4) (x + 3) (x + 2) = x - 5.
2,.-2 1 1 1 3
238. - = I - x - 3- '
v . 3 2 4 3 4
- 2 2 2 1 2 " 17
239. - y - 2 - y - 1 -- Y + 5 = - y- - -- - y + I.
_ 3 9 2 9 18
34
• •
(x-20) (x -lO) (34- x)(40- x) (3 D- x) (5 -x)
241. 10 2 + 3 =0.
2x+ I x- I x+ 3 4 +x
242. - --= - - - _ _ .
x + 3 x
2
-9 3- x 3 + x
, . 2x x
2
+ 25 5 5
243. --- = --- --.
..J x -9 x
2
- 81 x + 9 x - 9
5x
244. ---=-:.=.....--
5 4x - 5
2x
2
- x - I 2 .. + 1 x2 - I
. x(x ±..L + __ 2x - 2 + 12 (x - I)
245.
x
2
- 8x + 12 x + 7 x + 7 x2 - 8x + 12
'f46. 2x - 5 + 7 - 3x _ x - 4 + (x - 3)2
x -I I (x- 6)2 + 1 x -II (x - 6)2 + 1
+ 5) . x 4 3x + 16
247. - - -= --
x
2
- 8x + 29 x + 5 x + 5 x2 - 8x + 29
2 i --=2x ,,---,-+-, I_
/ x2+ x-6

x2 - 3x - 10
x -I 6
x2 - 5x- 6 x2 - 9
_ _ .:.... 1 __ _ 1 + -,----'-__
x2 + 7x + 10 x2 - 4 x2 -7x+ 10
250. (x -c)2 + (x - d)" = c
2
+ d(d - 2c).
251. (x - a)2 + (x - b)2 = x" - x (a + b) + a (a - b) + IJZ.
/
252. x (b + x - 3a) + a (2a + b) = 61JZ.
253.) ( 1 +V2) x" - 2 ( 1- V2)x - 3V2 + 1 = 0.
'---
1W x2 - (3 + 2 V 5)x + 7 + 3 V5)= 0.
255 x" - (3-2V 2)x + 4-3 V2) = O.
3'

256.
x
2
+ 3 Ixl + 2 :. O.
258. x2 - 8 Ixl + 15 = O.
259. x2 + Ix + 31 + Ix - 31 = 4,5 Ixl + 6.
260. x2 + 2x - 3 Ix + II + 3 = O. 261. Ix - I I . Ix +· 21 = 4.
1x2 -3Ixl + II = I. 263. Ix
2
-8x + 121 =x2 -8x + 12.
264. 2x Ix - 31 + Ix + 51 = O.
265. Data je jednacina 2x
2
- x (a + b) + ...; ab (a + b - 2x) = o.
Pokazati da je jedno resenje aritmeticka, a drugo geometrijska
sredina brojeva a i b.
266. Data je jednacina 2 (a + b) x2 - (a + b)2 x - 2ab (2x - a-
- b) = 0 Pokazati da je jedno reSenje aritmeticka, a drugo
harmonijska sredina brojeva a i b. '
ReSiti po x jednacine:
m2 x2
267. --+ --= I + nx
m-x x-m
I I I I
268. --+-- =-+-
x-m x-n m n
269.
x-n x-m 10
--+--=_ . 270.
x + m_.x -n=
x-m x-n 3 x-n x+ m 2
a + 4b a -4b 4b a + 6b a -6b 6b
271. 272.
= _ .
x+2b x -2b a x + 3b x -3b a
a-x2 a-I
273. (a _ x)2 - -;;- = a3 - ax (2a - x)
36
274.
2 (n + 3)
2n + nx 2x-x
2
x2 -4x
275.
oX + I + x
2x-3
18
-
x2-3x 2x
2
- 18
,,2 + 3x

a
21 · --
nx-x
a-I
. = 1.
x2 - 2nx2 + n
2
x2
277.
5
x2 + a
2
- 2ax = 9x2 0
278. U jednacini 4x2 - 2 (m + i) x + m
2
- 3m - I = O. Odrediti pa-
rametar m tako da koreni jednacine budu jednaki.
U jednacini odrediti parametar A tako da one imaju dvostruko
reSenje:
279. x
2
- 2 (A - 2) x - (21. - 4) = O.
280. x2 + 2 (3 - A) x - 3 + 21. = O.
281. 3Ax2 + 2 (JA + 4) x + 31. - 5 = O.
282. (A + I) x2 + 2 (A - I) % + 41. + I = o.
283. (2A-I)x2 + (A + 2)x + A-I = O.
Odrediti prirodu reSenja kad se parametar m menja cd - <Xl do
+ <Xl u sledecirn jednaCinama:
o 284. (m-2)x2-(m + I)x + m + I = o.
4 ° ' \ (m-2)x2-(m + 1)% + = .
288. (4m - 3) x2 + 2 (3m - 2) % + 7 - 6m = O.
287. m
2
x2-m(5m+l)x-(5m+2)=O,m+O
37

288. Odrediti sve vrednosti pararnetra a, za koje jednacina
2x x2+8
a
2
+ 3a 3a - a
2
a
2
-9
irna realna reSenja.
289. Odrediti sve vrednosti pararnetra b, za koje jednacina
9
2x x
2
- - -+ =0
b
2
+ 4b 4b - b
2
b2 -16
irna realna reSenja.
290. ReSiti jednaCinu
x-a 10 44
- - +--+--=0.
x -2 x+2 x
2
- 4
Za koje vrednosti pararnetra a jednacina ima dva rea1na nejednaka
korena.
291. ReSiti jednacinu

x+ 3 xS -9 x-3
Za koje vrednosti parametra k jednacina irna dva realna nejednaka
korena.
292. U sisternu
{
kx + 4y = 5
(k + 3) x + ky = 7,5
Odrediti pararnetar k tako da sistern bude nernoguc.
293. J?ata je jednacina a (b - c) x
2
+ b (c - a) x + c (a - b) = O.
Pokazati da su za svako a, b i c [ako je a (b - c) =F 0] reSenja
date jednacine rea1na i odrediti reSenja.
294. Ako je a + b =F 0 jednacina
38
(a + b)2 x
2
- (a - b) (a
2
- b2) x - 2ab (a
2
+ b2) = O.
irna rea1na reSenja. Dokazati, zatim reSiti jednacinu.
295. Data je jednacina
(a + x
2
- (a
2
• + "!- x + 2ab (a + b) = 0, gde su a i b
rna ko)a dva bro)a ko)a D1SU IStovremeno jednaki nuli a + b =F 0
resenja jednaCine su realna. Dokazati. ' ,
296. Dati su izrazi:

A == (2x
2
+ X - 20)2 - (2x - x - 16)2
B = (x
2
- 9) (x + 3)
A
a) Skratiti razlornak y = -
B
b) Resiti jednacine A = 0 i y = 2.
297. Uprostiti izraz
f (X)=X2(X+l)( _ 2 _ _ I + 1. )
x + 1 x2 2.t2+2x xS+x
2
zatirn reSiti jednaCinu:
I
f(x) = x - - '
2
2911'. Date su funkcije:
f(x) = (2x + 5)2 + 8x + 20 + 4x2-25
g(x) = (3x +
a) Resiti = 0
f (x) .
b) Skratiti razlornak - - 1
g (x)
reSiti jednacinu
J (x) = 2 .
g (x)
299. Data je funkcija
x+ 1_2
x -I
f (x) = 4 x + I

39

ReSiti jednaCine
a) I(x) = O.
b)/(x)=4.
300. Ako je
x
2
-IOx + 9
I (x) - ----,---.-...:.....:.--
(x -I)2_(l -x)(3 - 2,,)
ReSiti jednacine
a) I (x) = 3
b)/(x)=-1.
301. Ako je
{
X + 2, x ;;' 2
I (x) =
lx- 3, x < 2,
reSiti jednacinu (f (x)]2 = 4x + I
302. Zbir kvadrata od 3 sukeesivna parna broja je 200. Odrediti ove
brojeve.
303. NaCi tri sukeesivna eela broja cija je suma kvrrata 110.
304. Razlika kubova dva sukcesivna eela broja je 91. Koji su to brojevi?
305. Naei dvocifren broj, Cija je cifra jedinica za I veea od eifre dese-
. tice, a proizvod trazenog broja i zbir njegovih cifllra jednak je 616.
306.
307.
Cifre desetica dvocifrenog broja je za 2 veea od cifara jedinica.
Ako podelimo taj dvocifren broj \ zbirom njegovih cifara, dobija
se kolicnik za 40 manji od broja napisan isti ciframa obrnuum
redom i ostatak 4. NaCi ovaj broj.
Dva planinara su krenula istovremeno na kotu koja je udaljena
30 km od njih. J edan od njih pn,18zi 1 km viSe na cas od drugog,
radi toga stiZe na koru jedan cas ranije. Koliko kilometara na
cas prelazi svaki od planinara?
308. Dve slavine pune bazen za I casa, jedna slavina odvojeno moze
da napuni isti bazen dva casa ranije od druge. Za koje vreme
svaka slavina odvojeno puni bazen?
40
309. Dva radnika treba da svr§e jedan posao. Ako rade zajedno svr§iee
ga za 12 dana. J ednom radniku potrebno je 10 dana vi§e da svrii
taj posao nego drugom radniku. Za koje bi vreme svaki od njib
svr§io taj posao.
310. U kom mnogouglu broj strana jednak je broju dijagonala?
311. Koji poligon ima 170 dijagonaJa.
312. Stranica jednog kvadrata je za 2 m veea od stranice drugog kvad-
rata. Odrediti stranice ovih kvadrata ako se njihove povr§ine
odnose kao 9 : 4.
313. Data je kruZnica poluprecnika R sa centrom u 0 i fiksna tacka
A na njoj. Odrediti polozaj promenljive tetive Be koja je normalna
na polupreenik OA tako da je
AB2 + AC2 + BC2 = 412 (I data duZ)
314. Data je polukruZnica nad preenikom AB = 2R. Iz tacke M
ove polukruZnice spwtena je normala MN na tangentu u tacki
B. Izracunati duz AM = x tako da je
- - 9
AM+ MN=-R.
4
315. Data je polukruZnica nad preenikom AB = 2R. Odrediti na
polukruZnici tacku M bliZe taCld A nego B tako da je tetiva
MN paraJelna sa AB i da je
AM2 + mMN2 = (m - I) R2 (m je dati broj)
316. Dat je jednakostranican trougao ,,!BC. Na njegovoj AB=a
uocena je proizvoljna tacks M; 12 te tacke spwtena Je
MP na stranicu BC, a normal a MQ nn stranu AC. eka Je
AM=x
a) Izraziti duZ PQ i povriinu trougla M PQ u funkeiji od a i x.
b) Odrediti poloZaj tacke ..w: tako . duZ PQ ima duZinu
gde je k dati pozitivan bro), II VIS lOa trougla ABC. U kO)1ffi
granicama mora leZati k da zadatak bude moguc?
41

c) Odrediti poloZlij tacke M i tako da povrsina trougla M PQ
ima vrednost AP. gde je A dati pozitivan broj, a P povrsina
trougla AB C. U kojim granicama mora leZliti A da zadatak
bude moguc?
317. Izracunar hipotenuzu pravouglog trougla znajuCi hipotenuzinu
visinu h i zbir kateta s.
KoristeCi Vietove obrasce sastaviti jednacinu cij a su reScnja:
318. a)xI= -7 i x2= - 3; i
3 2
c) Xl = 2 V3 i X2 = V3; d) Xl = 5 + V2 i X2 = 5 - vI
)
5+3V2 . 5-3V2
319. a Xl = 6 I X2 = 6
b) Xl = 2 - 3i i X2 = 2 + 3 i; .
c) Xl = 3 + V3 i i X2 = 3 - v'3 i;
)
I . I
d Xl = - I X2 = - .
a b
b a
X2=-
a-b;
320. a) Xl =
a+ b
a
b) Xl =--
a-I
b
X2= - - ;
b-I
c) xI=a+Vb i x2=a-Vb;
d) Xl =2+VJ3 i x2=2-V13
4 4
e' Data je jednacina 3 x2 - X - 7 = 0 cija su reSenja Xl i X2
a) NereSavajuCi jednacinu izracunaj
42
Xl
3
+ X2
3
i X1
3
• X23 .
b) Sastaviti jednacinu po y cija su reSenja
YI = Xl
3
i Y2 = X23.
c) Izracunati
A = 4Xl
3
- 3XIX23 - 3X2Xl3 +
322. Ako SU Xl i X2 reSenj a jednacine 5x' - 3x - I = 0,
/
Izracunati vrednost sledecih izraza:
Y2 = + + +
Xl Xl X2 X2 ( I I ) 2
X2 X2 + I Xl Xl -f- I - ;;- - X2 .
Data je jednaCi na 2x' - X - 2 = 0, cija su reSenja Xl i X2. Iz-
racunati ne reSavajuCi jednacinu vrednost izraza.
324. Neka su Xl i X2 reSenj a jednaCine 6x2 - 5x + I = O. Ne reSavajuc;
datu jednacinu formiraj jednacinu drugog stepena po y Cija su
reSenja.
Xl + I
YI =
XI - I
X2 + I
Y2 =
x2- 1
325. Data je jednacina 3x2 + 5x - 6 = 0, Cija su reSenja Xl i X2·
Ne reSavajuCi datu jednacinu, formirati jednacinu drugog stepena
po y sa reSenjima :
I
Y I = Xl + -
X2
I
Y2=X2+-
Xl
Neka su Xl i X2 reSenja jednacine.
x2 - 2x + A = 0 (A =1= 0)
i neka su YI i Y2 vrednosti koje dobija trinom
Y = x2 + A X + "h2,
kad se zameni X sa Xl X2·
43

n
Pokazati da vrednost izraza
ne zavisi od parametra A.
327. IU jednacini (m + 3)x
2
...,.... 3mx + 2m = 0 odrediti parametar m
tako da je 2x1 - X2 = 3, gde su Xl i X2 resenja odgovarajuce
jednacine.
Odrediti pararnetar m tako da u sledeeim jednacinama izmedu
reSenja postoji data .relacija; zatim reSiti jednacine:
328. ntt2 - 2 (m + I) X + (m - 4) = 0, relacija
( 4 X1 + I) ( 4X2 + I) + 2 = 20.
329. (m - 2)2x2 - 2 (m - I) x + m = 0, relacija _1_ + _ I = 2-
X1
2
X2
2
4
~ .
X2 - mx - m
2
- 5 = 0, relacija _ 4_ = ~ + ~ _ ~
X1X2 Xl X2 2
331. x2 - 2mx + m
2
+ 1 = 0, relacija X1
2
+ X2
2
= 16.
332. 3 (m - I) x2 - 4 em - I) X + 2m - 1 = 0, re1acija X2 = 3X1.
333. x2 - 3mx + m
2
= 0, relacija X1
2
+ X2
2
= 1,75.
.. . 1 1 10
334. (m - 2) x2 - 2mx + 2m - 3 = 0, re1ac1Ja - + - = -
X1
2
X2
2
3
335. x2 + (m - 3) X + 1 - 2m = 0, re1acija - - + - + 3 = O.
r I ( ~ ~ )
2 X2 Xl
~ x2 - X + m = 0, re1acija X1
3
+ X2
3
= 7.
337. U jednacini
kJc2-(2k + I)x + 1 = 0
44
odrediti pararnetar k tako da:
a) X1
2
+ X2
2
= 3,
1 1
c) -+ - = 5.
Xl %2
338. U jednacini 2x2 + 5x + 2m
2
- 4m + 2 = 0 odrediti m tako da
njeni koreni zadovoljavaju relaciju Xl - 2x2 = I.
/'\
339. Odrediti vrednost parametra m za koje jednacina
(m - 2) x2 - 2 (m - I) X + m - 3 = 0 (m =F 2)
ima realna reSenja i formirati reIaciju nezavisnu od parametra
m, koja eg-.listira izmedu re5enj a.
340. Data je jednaCina
8x2 - 4 (m - 2) X + m (m - 4) = 0, gde je m parametar.
a) za koje vrednosti parametara m data jednacina ima resIna
re5enjn
b) Formirati reIaciju nezavisnu od parametra m, koja postoji
izmedu re5enj a Xl i X2 date jednacine.
Data je jednaci na x2 - 2 (m + I) X + 3m + 1 = O.
a) Odrediti prirodu re5enja kad se parametar m menja.
b) Odrediri pararretar m rako da je
XJ
2
+ X2
2
= (Xl + 2) ( X2 + 2) - 2 ( Xl + X2).
c) Sasra viti jednacinu po y tako da joj re5enja budu
Yl = 2Xl - 3X2 i Y2 = 2x2 - ~ X l .
U dobijenoj jednacini odrediti m tako da je
2Yl - 3Y2 = I.
342. Za koje vrednosti parametra m jednac.ina:
(m - 2) x
2
- 2 (m + I) x + m + 3 = O.
je suma kvadrata njenih re5enja jednaka 52?
Re5i jednacinu u ovom slueaju.
45

343. Za koje vrednosti parametra ", jedan od korena jednaeine
2x2 - (2", + 1) x + m
2
- 9m + 39 = 0 je dva puta veea od
drugog? Za nadene vrednosti parametra m reSi jednacinu.
U jednacini X2 - 2 ( 3m - 1) x + 2m + 3 = 0, odrediti ", iz
uslova da je suma njenih reSenj a jednaka sumi nj enih kubova.
345. Napisati kvadramu jednacinu cij a su reSenj a jednaka cetvnim
stepenima reSenj a jednacine
x2 + px + q = O.
Za svaku od sledeCih jednacina naci relaciju izmedu reSenj a,
koja ne zavisi od parametra m.
346. 3 (m - I )x2 - 4mx - 2m + I = O.
347. mx2 - (2m - 1) x + 711 + 2 = O.
3m
+ 2) x" - (2m + I) x + 4 = O.
'-. -
349. Data je jednaCina x2 - 2 (a + 1) x + 3a + 2 = 0, gde je a
realan parametar.
a) Diskutovati realnost reSenja.
b) NaCi vezu izmedu korena X I i X2 koj a je nezavisna od pa-
rametra a.
c) Na osnovu te veze odrediti korene date jednacine tako da
budu jednaki .
d) Odrediti vrednost parametra a tako da zbir korena date jed-
nacine bude jednak zbiru njihovih kubova.
.r<\
350. Xl i X2 kvadrate jednaCine zadovoljavaju relaci je :
x , + X2 - 2XlX2 = O.
mXl X2 - (Xl + X2) = 2m - I.
a) Formirati OVU jednacinu.
b) Za koje vrednosti parametra 711 reSenj a su realne .•
c) Odrediti parametar 711 da oba feSenja budu pozitivna.
46
351. Koreni Xl i X2 jedne kvadrame jednacine vezani su relacijama
XlX2 + Xl + X2 = a
Xl X" - a (Xl + X2) = - I.
Obrazovati ovu kvadratnu jednacinu i odrediti za koje su vrednosti
parametra a njeni koreni realni .
352. Neka su Xl i Xg koreni jednacine
ax2 + bx + c = 0 (a i= 0).
Izraziti u finkci ji od a, b c sledece izraze:
I I
a) - + -; b) Xl
4
+ x24; c) x,5 + X2
5
;
X1.
3
X2
3
d) 4XlX,,2 - x,3 + 2XlX2 + 4x,2x2 - X23.
353. Data je jednacina
1
-- + = i ,
x - a x - 2a
gde je a realan parametar.
a) Pokazati da su koreni date jednaCine rea1ni za svako a.
b) Odredi ti a tako da bude
Xl + Xl! = k,
X2 Xl
gde je k dati realan broj . Koje vrednosti moZe imati k da bi
odgovarajuce vrednosti parametra a bile realne?
c) U kom intervaiu mora Idati k da obe odgovarajuCe \·rednosti
a budu pozitivne?
U kom intervalu mora icZati parametar TIl, da bi koreni jednacine
x2 - 2mx + m
2
- 1 = 0
leZali u intervalu (- 2, 4) ?
355. Napisati k'Vsdratnu jednaCinu po y eiji koreni su jednaki kubodma
korena jednacine ax" + bx + c = o.
47

356. Za koje celabrajne vrednosti parametra k kareni jednacine
k.x2 - (I - 2k) x + k - 2 = 0
su racianalni?
357. Odrediti brajnu vrednast parametra m u jednacini
4X2 - 15x + 4m
2
= 0,
taka da jedan karen jednacine bude kvadrat drugag. NaCi karene.
358. Odrediti brojnu vrednast parametra m u jednacini
x2 - mx + m - I = 0,
za kaju Xl
2
+ X2
2
prima najmanju vrednost. (Xl i X2 koreni date
jednacine, m real an parametar).
359. Za koje vrednasti parametra a surna kvadrata karena jednacine
x2 + (a -2)x - (a + 3) = 0
ima najmanju vrednast?
360. Ako su " i ~ kareni jednaCine
x
2
+ ax + a
2
+ b = 0,
dakazati da vaii jednakost ,,2 + , , ~ + ~ 2 + b = O.
361. U jednacinama
x
2
- ax + b - 4 = 0
y2 _ by + a - + = 0,
Odrediti realne parametre a i b taka da kareni jedne ad njih
budu recipraene vrednasti karena druge.
V 362. Neka su Xl i X2 resenja jednacine
x2 - kx + k + 2 = 0,
gde je k realan parametar.
48
a) Napisati jednacinu po z crja su reSenja
I I
Zl = Xl + -;' z = X2 + -
X2 Xl
b) U dabijenaj jednacini adrediti k taka da jedan karen bude
dva puta veCi ad drugag.
~ . Aka su Xl i X2 kareni jednacine
3X2 - (m + 3) X + m = 0,
gde je m rna kaji realan braj ,
a) Farrnirati jednacinu po y cija su reSenja
2
Yl = I--
Xl
2
Y2 = 1-- .
X2
b) U dabijenaj jednacini adredi parametar . m tako da jedan
karen bude dva puta veCi ad drugog.
c) za dabijene vrednasti parametra m adredi adgovarajuce vred-
nasti Xl i X2.
364. Neka su Xl i X2 kareni jednaCine
2x
2
- (a + 2) X + a = 0
gde je a realan braj.
a) Odrediti jednacinu po y Ciji su kareni
I
Yl = Xl +-
X2
1
Yz = X3 +-
Xl
b) U dabijenaj jednacini adrediti parametar a taka da jedan
karen bude dva puta veCi ad drugag.
c) Za dabijene vrednasti a adrediti adgavarajuce vrednasti Xl i X3
365. Neka · su Xl i X2 kareni jednacine
x2 + 2px + q = 0;
adrediti jednacinu
z2+ az +b=0
49

o
ciji su koreni
I
Zl = Xl +-
X2
I
Z2 = X2 +- .
Xl
366. Neka su Xl i X2 koreni jednacine
2x2 - (p + 2) X + P = 0
a) NapiSi jednacinu Ci ji su koreni Z l = X 1
2
i Z 2 = X22.
b) U tako dobijenoj jednacini odredi parametar p tako da jedan
koren bude cetiri puta veti od drugog.
c) Za dobijene vrednosti p nati odgovarajuce vrednosti Xl i X2.
367. Neka su Xl i X2 koreni jednacine
x2 - (l + p) X + p2 = 0
a) Napisi jednacinu ciji su koreni
Xl
Zl = -
X2
X2
Z2 =-
Xl
b) U tako dobijenoj jednacini odrediti parametar p tako da jedan
koren te jednacine bude ~ .
4
c) Za dobijenu vrednost p nati odgovarajuce vrednosti Xl i X2 .
;;;;) U jednacini X2 + px + q = 0 odrediti p i q tako da razli ka korena
bude 4, a razli ka ·nj egovih kubova 208.
~ 9 . Proveri da Ii su brojevi
-I + VS -I-VS
- 3 +V5
- 3-v5
koreni jednacine
x2 + x -I = O.
370. Odrediti korene jednacine ax2 + bx + c = 0, ako je
a + b + c = O.
50
371. Date su dye jednacine:
x
2
+2x+a=0
( I + a)(x2 + 2x + a) - 2 (a - 1)(x2 + I) = 0
(I)
(2)
u kojima je a realan parametar, a X nepoznata. Dokazati da su
koreni jednacine (I) realni i razliciti, ako su koreni jednacine (2)
imaginarni i obmuto da su koreni jednacine (I) imaginarni, ako
su koreni jednacine (2) realni i razliciti.
372. Dokazati da jednacina
a
2
b
2
--+-- = 1
x -p x - q
ima uvek realna reSenj a po x .
373. U jednacini x
2
- (m + 1) x + m = 0 odrediti m, tako da razlika
kvadrata nj enih korena bude 15. Za realne vrednosti parametra
In reSiti jednacinu.
374. Odrediti zbir m-tih srepena korena I.:vadratne jednacine
ax
2
+ bx + c = o.
375. Neka su s ip zbir i proizvod korena jednacine
ax2 + bx + c = 0,
Sl i PI zbir i proizvod korena jednacine
alx
2
+ b lX + Cl = 0,
a S iP zbir i proizvod korena jednacine
(a + Aal) x
2
+ (b + )..hI) x + (c + Acl) = O.
Odredi A tako da bude
P =Pl +P
i izrazi S kao funkciju od 5, Sl, P i Pl.
376. Date su jednacine
x2+px +2=0
x2 + PIX + 2 = o.
••
,
51

Neka su koreni prve jednacine 0'. i a druge 0'.1 i I zracunaj
(0'. - 0'.1) (0'. - -
kao funkciju koeficijenta gornjih jednacina.
377. Pokaii da su brojevi v2 i I - v'2 koreni jednacine
- x + v2 - 2 = O.
378. Data je jednacina x
2
+ x - 3 - v :3 = 0, pokazi da je v3 koren
te jednaCine i nadi drugi koren.
379. Proveri da Ii je - v2 koren jednacine
3
9x2 + 9x - 22 + 15 V2 = 0 i nacli drugi koren.
380. Ako su P i q neparni, to jednacina x
2
+ px + q = 0 nema ra-
cionalnih rclenja. Dokazati.
381. Za koje vrednosti parametra m jednaCine
2x2 - (3m + 2) x + 12 = 0,
4x2 - (9m - 2) x + 36 = 0
imaju zajednicki koren?
382. Za koje vrednosti parametra m jednaci ne
x2 + mx - 2m = 0
x2-2mx+m=0
imaju zajednicko rclenje?
383. Ako koeficijenti kvadratnih jednacina
52
x
2
+ 2px + q = 0
x2 + 2plx + ql = 0
zadovoljavaju relaciju q + ql = 2PPI, t ada su koreni bar jedne
jednacine realni. Dokazati.
384. Kakvi moraju biti p i q da bi koreni jednaCine
x
2
+ px + q = 0
bili takode p i q?
385. Ako su koeficijenti kvadratne jednaCine
x2+px+q=O
celi brojevi, to i koreni su takode celi brojevi. Dokazati.
386. Ako su koeficijenti kvadratne jednaCine
ax
2
+bx+c=0
celi neparni brojevi, onda koreni date jednaCine ne mogu biti
racionalni. Dokazati.
387. U jednacini (k - I) X2 + (k - 5) x - (k + 2) = 0 odrediti k
tako da je
I I
a) - + - > 2; b) X[ + xi < 2;
Xl X2
c) ;qx2 + < 2;
gde su XI i X2 rclenja date jednaCine.
388. Neka su XI i X2 koreni jednaCine
x
2
+kx+I=0
Odrediti sve vrednosti parametra k za koje je tacna nejedru\kost
(::r + (::r > I
389. Neka st x, i X2 koreni jednaCine
P'x' + pax + 1 = 0 (P=F 0).
a) Odrediti sve realne vrednosti parametra p za koje je taCna
nejednakost

+ (X2)" > 7.
X2 Xl
b) Odrediti one vrednosti parametra p, za koje je zbir

minimaJan.
3

311. Ako su a. b i c memi brojevi strana trougla onda su koreni jednaCi ne

I"'" + (I>' +" - a') x +" 0
kompleksni . Dakazari.
311. Za koj e vrednosti parametra a jednal!ine:
(1 - 2a)"'-6a.,- 1 0,

imaj u zajedni&i koren?
392. Ako su p, q i r racionalni brojevi. onda i rclenja jednal!ine


-->
su radonalni. Dokazati.
Re§enja jednncine Xl + px + q = 0 su radonalna aka je
a
2
+ OJ
p = 1
a'!.-b'l
q = , gde Sll a I b raclona m ro)evi.
l
ab)' oO I Ob"
a
2
-b'l
Dokazati.
394. Dokazati da su koreni jednaCi ne

racionalni brojevi, ako su p = ,,+ 1- , gde Sll q i 11 radonaln
n
brojevi.
395. Ako su m, " i a ma koji realni brojevi, koreni jednacine
1 1 1

X-til x-n a
2
su takode realni. Dokazali.
396. Data je kvadratna jednacinn
x'l-2mx+2m-l =0
54
a) Pokazati da Sll koreni te jednacine racionalni u odnosu nn III .
b) Ne reSavajuti datu jednaCinu, odrediti zbir kvadrata korenll
u funkciji ad parametra m i pokazati da je taj zbir yeei od pro-
izvada korenn za svako m.
397. Ako jednac ina
( I ) x' + po + q 0
irna r ealna razlicita rdenja (p i q realni brojevi). onda i jednacine:
(2) x' + (p + 2a) x + q + ap 0,
+ 2 (a + p).'( + q + ap = 0,
gde je a rna Koj i realan broj, takode imnj u realno razliCi ta retenja.
398. Ako jednac ina
( I ) x' + px + q 0
ima rea1na rnzlicita rcleoia (p i q realne brojeve) onda i iednaCinn
(2) .-<' + [k + +) p. + P' + + - r O.
gdc je k rcalan parametar, takode ima reaLna i razlicita rclenja.
Dokazati.
399. Data je iednal!ina
(m + 1) x
2
- 2 (m- 4) x + 111 + 4 = O.
Diskut ovati egzistendju i znak reSenja date jeanacine, aka se
realni pararnetar 1/1 menja.
400. Data je jednacina
( 1- A) x' - 2 ( 1 + A)' + 3 ( I + A) 00
gde jc A rcalon parnmetar.
Prouciti promcne znaka rdenj a kada se paramctar ). menJa.
401. Kako se mcnjaju rclcnja jednacine
(m - I) x
2
+ 2 (m - 3) x + (m + 3) = 0,
kada se renlan parametar 111 menja izmed:u - co + co?
402. Ispitati promenc znaka rcSenja jcdnaCine
mx
2
_ 4x + 3m + 1 = 0
ako se parnmetar m E ( - co, + co)
55

403. Odrediti realan parametar a tako da korcni jednacine
a.x2 - 2 (a + 6) x + 4a = 0
Dudu negativni.
404. U jed.nacini
k.x2 - 2 (k - 2) x + k - 3 = O.
odrediti parametar k tako da rcicnja budu istog znaka
..os. U jed.nacini
(k-4)x2-2(k-2)x + k-4 = 0
odrcditi patametat k tako da koreni budu istog znaka
406. Data ie icdnacina
(m - 4) x2 + (m + 2) x - m = O.
za koic vrcdnosti parametar til rcienja jednacine su suprotnog
znaka?
407. Data je jednacina
(m - 2) x2 - 2mx + 2m + 3 = O.
za koje vrednosti realnog parametra m su koreni date jednaCine
suprotnog znaka ?
,
408. Za koje vred.nosti patametra p oba korena kvadra me jednacine
x2 + 2 (p + I) x + 9p - 5 = O.
su negativna?
409. Za koje vrednosti patametra n oba korena jednacine
(n - 2) x
2
- 2nx + n - 3 = 0
su pozitivna?
Skratiti sIedete razIomke:
4x2-19x + 12
410.
I2x2-x-6
56
411.
412.
414.
x
2
-4ax + 3a
2
413.
(3x
2
- 48) (4x2 - 16x + 12)
x2-(a + b) x + ab (8x2-16x-24) (2x
2
+2x-24)
x4 - 7x:3 + 12x
2
415.
2x
2
- lOax - 14a
2
3x:3 - 48x x
2
-x (2a + 7) + 14a
5. ZNAK KVADRATNOG TRINOMA
A)(2 + BX + C
Ako se t rinom y = ax
2
+ bx + c
svede na obIi k y = a ( x + ~ ) 2 _ b
2
- 4ac
2a 4a
Iako se izvode sledeti zakljucci:
(I )
(2)
I. U slucaj u D = b
2
- 4ac < 0, zn ak trinoma (I) za svako x
poklapa se sa znakom koeficijenta a.
(
b )2
II. U slueaju D = b
2
- 4ac = 0 (2) postaje y = a x + 2a
t j. znak trinoma se poklapa sa znakm koefici jenta a za svako x,
b. . d
a za x = - - trmom una vre nost nuIa.
2a
III. U slueaju D > 0 trinonn ima realne raz1icite nuIe i moZe se
napisati u ob1iku
y = a (x - Xl) (x - X2) odakle iz1azi:
da p"olinom ima znak koeficijenta a, osim za one vrednosti
promenljive x koje su izmedu nuIa po1inoffil\.
Odrediti znak trinoma :
416. y = 6x:3 + 7" - 3 417. y = - 2x2 + 5x - 2
418. y = 4x2 - 2x + 3 419. y = 9x2 + 12x + 4
57

Reil iti nejedna6ne :
420. 3 < .. .2 - 4x 421. 3x
2
+ 5x + 10 > 0
422. (2):-1)2- (xl! + 3) < x - 4 423. x" - (x + 1)2 - (X - 2)2 > 0
424. (xl! - 4x - 5) ( .\-2 + 2x - 3) < 0
425. (xl! - 6x - 7) (x" + 2x - 8) > 0
426. Za koje vrednosti x razlornak
4x" - 8x - 24
xl! - 2x - 3
je veti od 3?
427. Reil iti sistern
{
X2 + 3x -10 > 0
xl! -3x - 4 < 0.
428. Za koje vrednosti x razlornak
- x2 + 2x -5
2x" - x -1
je manji od - I ?
429 . Dat je kvadratni trinorn
mx
2
+ (m-I)(x -l) + m.
Ispitati za koje ce vrednosti pararnetra m ovaj t rinorn biti -,ozitivan
za sve rcalne vrednosti prornenljive x .
430. Data je funkcija y = ax' + 2x + a - I , gde je a pararnetar
nezavisan od x. Za koje vrednosti pararnetra a je y > 1 za sve
vrednosti x ?
431. U korn intervalu se nalazi parametar m da kvadratni trinom
y = x
2
- (m - I ) x + m bude poziti van za svako x ?
58
432. Koji uslov zadovoljava A da nejednacina
x
2
- (A - 3) x + A < 0 nerna reilenja
433. U korn intervalu lezi parametar m da je trinom
- x
2
+ (m + 2) x + m
manji od I za sve vrednosti promenljive x ?
434. U korn intervalu lezi parametar a da je trinom
x
2
- 2ax - 6(l + 12
veci od --4 za sve vrednosti x?
435. Koje uslove zadovolj avaju koeficij enti a, b i e nejednacine
ax
2
+ bx + e > O.
da nj ena r eilenj a budu x < 2 i x > 3?
436. Koje uslove iadovolj avaju koeficijenti a, b i e nejednacine
ax
2
+ bx + e > 0
da njeno reilenj e bude - 1 < x < 2?
437. Ako su a, b i e rnerni brojevi strani ca trougla dokazati da je trinom
(a + b) x
2
- 2ex + a + b
poziti van za svako x.
438. Ako su a, b i c merni brojevi stranica trougla, dokazati da je
trinom
b"x
2
+ (b
2
+ c
2
- a
2
) x + c
2
poziti va n za svako x .
439. Dat je kvadratni trinom
y = (m - 1) x
2
-2mx + 3m + 1.
a) Odrediti interval kome pripada realan parametar m, da je
y > 0 za sve vrednosti promenljive x.
b) Konstruisati grafik funkcij e ako m predstavlj a najmanji ceo
braj dob ij enog intervala.
59

440. Data )" timkcija
y = (m-2).>...2-(m + I )x + m-1.
Odrediti parametar m da funkcija menja znak.
441. Data je funkcija
y = (m - 2) xl! - (m + I) x + 4
Odrediti m tako da funkcija bude negativna za svako x.
442. Za koje vrednosti realnog parametra a trinom
ax
2
-7x + 4a
je negativan za sve realne vrednosti argumenta x?
443. NaCi sve realne vrednosti parametra r, za koje polinom
(r!' -I)x
2
+ 2(r -l)x + I
je pozitivan za svako realno x.
444. Za koje vrednosti parametra a nejednakost
ax
--<15
xl!+4 '
je ispunjena za svako realno x?
445. Odrediti one vrednosti parametra m za koje je nejednakost
x
2
- 8x + 20
------'---'----- < 0
mxl! + 2 (m + I) x + 9m + 4
ispunjena za sve realne vrednosti promenljive x.
446. Za koje vrednosti parametra m nejednakost
6
2x2+mx-4 4
- < <
x
2
-x + 1
je ispunjeno za sve realne vrednosti x?
60
447. Za koje vrednosti a sistem nejedna&le _ 3 < xl! + =-2 < 2,
xlI-x+1
je zadovoljen na sve vrednosti x?
448. Za koje vrednosti parametra p nejednakost
- 9 < 3xl1+px-6 < 6
xlI-x+ 1
je ispunjena za sve vrednosti x?
449. Ako je 2y + 5x = ) 0 onda je ispunjena nejednakost 3xy - xli _
_y2 < 7.
Dokazati.
450. Odrediti k tako da za svako x bude I xli - kx + ) I < 3.
x2+x+l
61

V GLAVA
JEDNACINE SA JEDNOM NEPOZNA:rOM KOJE SE SVODE
NA KVADRATNE
6. BIKV ADRA TNE }EDNACl NE
J ednaana oblika ax" + bx2 + c = 0 naziva se bikvadratnom, ona
je ekvivalentna sa jednacinom a (x2)2 + bx?- + c = O. koja je
kvadratna U odnosu na x?-.
ReSiti jednaCine
451. x4 - 34x2 + 225 = O. 452. 9x4 - 38x?- + 8 = O.
453. 3x4 + 16x?- + 5 = O. 454. x4 - (m
2
+ n
2
) x
2
+ m
2
n
2
= O.
455. x4 + (2 - k
2
) x2 - 2k2 = O.
457. x4 - (a
2
+ ~ 2 ) x2 + I = O.
458. a
2
x4 + (a
6
- I) x
2
- ttl = O.
459. x4 - 2 (a
2
+ b2 - I) x
2
+ (a
2
- b
2
+ I) - 4a
2
= 0
460. x2 (x2 + 3x) - (3x - 2) (3x + 2) = x2 (3x + 2)
461. (x2 - 3)2 + (x2 + 4)2 - (x
2
- 5)2 = 17x
2
+ 24.
462. 4x4 - 17x2 + 18 = O.
62
463. (3x?- - 5)2 - (3x?- - 2)2 = 3 - 4x4.
464. (x
2
- I) (x?- - 2) - (2 - x
2
) (x
2
- 4) = 6 (2x
2
- 5).
465. 2x2 - 3 _ (x?- - 1)2 = 4 _ x?- (7 - x?-)
5 3 2
466. x2 _ 7 + (x
2
- 6)2 = (x2 + 4)2 _ (x?- + 2) (x?- + 6)
324
467. x
2
+ 2 _ x
2
+ I
468.
469.
. x4 + 5x
2
- 10 x4 + x2 - 3
_X2_ + _2_x2_ = __ 1_ 8_0 _
x?- + 6 x
2
- 6 4 (x4 - 36)
x ~ + J x
2
+3 2x2+2
3x
2
+ 4 3x
2
+ 4 5x
2
+ 9
x4 + 2 (a - b) x
2
+ (a - b)2 a
470. = - ; a > b, b > 0 i a 9= b
x4-2(a - b)x
2
+ (a - b)2 b .
ReSiti jednaane:
x (x + I) (x
2
+ X + J) = 42
(x
2
- 5X)2 - 8 (x?- - 5x) - 84 = O.
(x
2
- 3x)2 - 38 (x
2
- 3x) + 280 = O.
6 (x + + r -35 (x + ~ ) + 50 = O.
x2+x - 5 3x
476. + + 4 = O.
x x2+x - 5
63

477.
I
----
x(x + 2)
(x + 1)2 12
4
x2+ I + x
78. = 2, 9 .
x x2 + I
479. x;'J + x + x - I + x -
2
= 4.
12 4
4x2 + 12x + - + - = 47.
x x2
481. x2 + 2x + 7 = 4 + 2x + x2.
x2+2x+ 3
482. x (x + I) (x + 2) (x + 3) = 0, 5625
483. x (x - l )(x-2)(x - 3) = 1680.
Skratiti razlomke:
- / x4 - 5x2 + 4
x4-IOx2 + 9
- 17,xS + 16x.
, - -:; x4 - 20x2 + 64
r '\ x4 - (a2 + b2)x2 + a2b2
487.) .
x4 - (a
2
+ k2) x2 + a
2
k4
485.
4a4 - 25a
2
+ 6
488. U jednacini x2 - (1.
2
- I) x + 1.
2
- 2 = O.
Odrediti pararnetar A tako da jedan koren date jednacine bude
dva puts veO od drugog.
-4119. Za koje vrednosti parametra m je jedan koren jednacine
,;
64
x2 - (m
2
- 1) x + m
2
+ 6 = O.
dva puts veCi od drugog.
1
90
• Za koje vrednosti parametra k jednacina
" x
2
- (k
2
+ 2) x + k4 - 2k2 + I = 0;
a) ima jednake korene;
b) ima jedan korena nula.
491. Hipotenuza pravouglog troug: a je 17 em, a povrSina mu je 60 em
2

Izracunati njegove karete.
Odrediti stranice pravougaonika, dijagonale 10, povrSine 48 em
2

\ '0'
493. pravougaonika je 60 em
2
., Obim opisane krufnice je
40,82 em. Odrediti stranice pravougaonika.
494. Krak jednokrakog trougla je 10 em, a je 48 em
2
• NaCi
osnovicu.
495. U pravouglom trouglu hipotenuze iznosi 2k, a zbir projekcije
jedne katete na hipotenuzi i hopotenuzama vis ina je (I + V2) ·k.
I zracunaj tu katetu.
7. BINOMNE JEDNACINE
J ednacina oblika Ax" ± B = 0 naziva se binomna jednacina
(A i B > 0). Za /I = 3 imamo binornnu jednacinu treceg stepena
3
A>.-3 ± B = O. Smenom y = V gde je y nova nepoznata, a
3
V aritrneticki koreH. Binomna jednacina III stepena postoje
y3 ± I = 0, a ova je ekvivalentna jednacini (y ± I) (y2 ± y +
+ I) = O. sledece binomne jednacine :
A96. 5x
3
+ 2 = O. 1'7. 8x3 -11 = O. 8,xS -27 = O.
125.,-3 + 8c3 = O. m
3
x3 - (m + /1)3 = O.
11 >..4- 17 = 0. x4 - (2a- c)4 = C'.
e 65

504.
507.
x' - 729 = O. 505. x' + 64 = O. 506. x" (8." + I) - I = 8x".
512-" - 64x" = 27 (J - 8x'). 508. x' (3x" + 5) = 192x" + 320.
NaCi sve vrednosti:
509. x' (27 - x") = 108 - 4x".
)ito: Nati sve vrednosti:
511. Izcueunati rugebarsku vrednost treeeg korena braja
,
b) V8
1
; c) {64.
8. IRACIONALNE JEDNACINE
Jednacine kad kojih se nepoznata nalazi u radikal u, nazivaju
se iracionalnim jednacinamu. gde se uzima sarno aritmeticke
vrednosti korena. Jednacina oblika v'P = Q ekvivalentna je
sistemu P = Q2, Q 0 rj.
VP = Q¢> - .
I
P - Q'

512. ReSiti jednacinu = x-4.
ReSiti jednaCine:
513. 3 + v2x" - 4x + 9 = 2x.
514 •
x + 2 r-
. r- - v x = 4.
vx -I

516 .. V2x + 14 -v'x-7 = v'x + 5.
,w. i diskutovati jednatinu
v'x'l-mx = x + m
518 Rditi i diskucQvati jednacinu
+ 2 (2m + l ) x-m = x- 2m
66
519. jednacinu
x-a + x-b x-c
v'x +v'a Vx +Vb - Vx +vc
gde Sll a, b i c pozitivni brojevi.
ReSiti jednaCine:
520. v'2x' + 7 = x' - 4. ? 2C v'(y
= 8 - 2x. 523: V = 5.
2)(4y + I) = 2y + 2.
B VI2
8 = 3. 525' 1 V4 +xVx2-7=4.
sy. Vy + I +v'y- I = 3. + 7 + v';' -27 = 4.
9 vx' 3.+3+v'x' 36=.-1.
cs§) V
m2
+ v'Ca b) x + b
2
- a
2
= m; m > O.
a > 0.
----..
531. x + v'2ax + x2 = a, a > 0,
+ v'2a + x = a ,a > 0. , v
-;; Va"+x
533. v x + I + ]l x + I + v'.< + 3 = v';;-+3
./
,ii4:) V1 +xv'x'+ 16 - 1 + •.
53! I
( v'2 + .-v'2-x
I _ I
v'2+.+v' 2 • - .
j'
7
86

v' v'
- 21
2.+ 1 + 2 .= v'h+['
2x + I
537. Vx + V.-v'l-. = I.
,.
67

"'- . r--; b . ,-- 539.· ' 2x + 15 + 2 3x + 20
.....,. vx- b + . r-- =V x + 2b . v
vx-b V 2x+ 15
540. Vx+ 3 d =v2 - x .
x + 3
- 6 . r,:;;;--
541. V4- x+--==v 52-x.
. . r-- 45
542. v 3x+ 4 +v x +9 = . ,--=
v3x+4
V4- x
544. V3s + 11 + V 5z - 1 = 4. 540 2+v y- 5- V 13 y=O.
547. V 3x - 3 + vs;-- 19 = V 3x + 4.
548. ]1 a + Vb2x-l
f
a - Vb2x = Va; a > O.

5-vx2 3
3
--===- -
5 + vx2 3 4
3
550. ---;;=:====
x - vx2 - 9
3
x +vx2 - 9 3
.....--,
' 551. 1 + 1 =.2.
x + V I + x
2
x - VJ+X2
, I I +vx
2
-2x+ 4 = 5.
552) Vx2 ,.-3x+ I I-Vx2 - 2x + 4
v2x2 + I + Vx=I = 2.
53. Vx=I
V2x2 + 1- x - I
,r V9 x +Vx 4 V9 x - V x 4
554. = .
3v 9 x 2Vx 4
68
.
"
555. x2 - 3x + V x2 - 3x + 11 = I.
+ v 2x2-rx + 7 = 5.
@ { x2 -2x +vx2 -2x + 33 = 3.
® V3x2-7x - 2V3x
2
- 7x-5 = 2 .
559. Odrediti racionalna
if
4 3
x + V x
2
+x x - Vx
2
+ x x
561.
2
2 - V4 - x2
-
2+V4-x2 x
V
2X
+ 2
'--" x + 2
Vffi 7
2x +2=12 '
If
@ Vx
2
- 3x+ 5 +X
2
= 3x + 7. v
-Si;,} vy2 + 4y + 8 + V y2 + 4y + 4 = V 2 (y2 + 4y + 6)
jednacinu '
\ .... I 2 ( YX + )X) = 5.
I V'6(X-l) +V x =2. . ,
5117. x 6 (x - 1) 2 .
\56V ]f 4 + xV x
2
+ 40 - x = 2.
'./
69

581. V" I - V'l I = 1 - J
X X X
570-:- V 4 + xV2X' - 17 + 2.
571 {lX' - 1
• {lx' - i - ¥x+l 4.
572. v'5 + {Ix + {Ix.
573. 56.
. , .
5U.
I '-- '
575. V5-X+V·+3-2
%+3 5-x-'
, ,
576 .
1 (l6x"" 1 ix=I
V + V I6x" = 2,5.
577. Vx + 3
.
,
I
I
I
70
L....--__
VI. GLAVA
9 EKSPONENCI)ALNE FUNKCljE I jEDNACINE
Funkdja oblika y = a:t: (a > 0) naziva se eksponencijalno
m
funk-
djom.
Osob ine eksponencijalne funkcije.
a) Funkcija y = aZ definisana je za 5VakO x u skupu realnih
brojeva.
b) Funkcija y = a
Z
je pozitivno za svako x.
c) Aka je a > 1 i Xl < X2 ::::) a:t:l < a:d funkdja je monotono
rastuea.
Aka je 0 < a < 1 i aka je Xl < X2 ::::) a:tl < aX2 funkcija je
monotono opadajuca.
d) Aka je a = 1 tada je al' = 1:1: = 1 za svako x tj . runkcija ima
kons tantnU vrednost.
Ispitari precizno tok i konstruisati grafik sledeeih runkcija:
578. Y = 3:1:, 579. Y = 3-:1:, 580. Y = O,S'. 581. Y = 0,5-:1:
582. U istam koordinanmom sistemu konstruisati grafike funkeija:
i
Odrediti zajednicke i razlicite osobine ovih funkcija.
r:; vii -v;i
583.y=2 5843
. y=
71
....

/:7)
{
2%
585. Y = 2-
1
2--'"
x <- I;
-1 ";x";l ;
x > I (51. 24).
587. Y = J" + J. 588. y = 13% - II
Re!iti jednatine
586. Y = 2%-2.
589. 2%-1 = 46. I O,a. = 64 .
4 125
(
I ) %+3
591. 9-32; = 27 '/
z %'-1 %-2
592. Vi6 = V 4% 593. = Va2+%.
> 9 I 5%-3
594: 100 · 1()2%- 2 = VI (){)()%+I. 595. 0,25
5
= 4 -
3
- . 0,1256"'.
%-7 x+17
596, V32"'+5 = 0,25 ' 12S%-3.
I
597. (a3Z+
I
)2. a
2z
+3 = (a7%-I)2 a3Z'10.
3 •
598. Va%+I . Va%+2. Va2z- 1 = I. j
x 3
600.
( : r· V(ff. V ( : rr-I = J.
601.
7 6 2'
Va
2z
+
8
. Va
2z
-
4
= V
a
-8:t-l!
·602.
:c-J %+1 %-2 %':;3
3-
2
2-3-+ 3
2
.
603.
2.%+2 2x-' 2x-3 2%-2
5-
5
-_4-3- = 5-5-+ 4-
3
-.
604-
!±2 x+l
b 2 - b 2 = ([,2 - I)b- ' .
605.
7 . 3"'+1 - 5"'+2 = 3"'+4 _ 5"'+8.
606.
0,125' 42:0-8 =("7f"'.
607. 4%+1 + 4% = 320.
72
I
, I
1
I
I
. I
. ,
!
:
.
i
j
!

I
I
608. 2· 3:0+1 - 4 . 3", -2 = 450 e
t' 610. ) 2
3Z
-
2
- 2
3
", -3 - 2
3Z
-
4
- 4 = O.
5'" + :3 . 5"' -2 = 140.
.' .
2"'-1 - 2"' ..{l = 3", -2 - 3", -3.
612 4%+3 - 13 . 4%+1 = 2
3
"' -1 -:- 2
3
", - 3 .
./
1 1
3 · 4% + - . 9"' +2 = 6 · 4:0+1 - - . 9:0+1.
3 . 2
' 6141
t v
312:0 -1_ 96.,...1 _ 27
4
", -1 + SIaz..1 = 2192.
615. 10 · 2'" - 4% = 16. 16. 5'" - 5
3
- ", = 20.
0617 2· - 5 . 9", - 2 = '81. '-618 5
2
",..{l = 2 . 5"' -2 + 3.
-v'X-2 -v'X-2
( 619 4 + 16 =10·2
,.../
'62o:I 4X +Vz2 -2 - 5' 2x -I +Vz2-2 = 6.
6'2D 23%· J" - 232: -1 . 3", +1 = - 288.
, ,
(622. ' 4'" - 3"' -'2 = 3'" + T - 22z - 1.
626
1 .
", .,
\
( lfl)5 ,/ 2
628. ) 2Vp + 3V3 +6 V 3' = y3z:'
" .1
" /) ,:1/ x:' (I ) "' +1
I 629. 4%=2 \ . '2 - I.
:1>t6;;-V'2' V3)" + (V2 +V3 )'" = 4.

I, 632) (V7 + V48 )'" + (V7-V48)'" = 14.
I •
,
-.I
'1
73

3r-__ _
22:· V 4";0,125 =
::::::'\ 4 ,,% + 10 V-"+ 1
Vi , 0,5 - y'4 = O.
3
-'636:' 8 3";!.7 -V"VO SJI2:-1 = 1.
(I ' .
63 2z2 -s· sz2-s = 0,oI . (1()2:-1)3
Data je jednaCina 22: _ 5 + .=:. = 0,
2
a) rcliti je grafi&i;
4
b) koristeCi grafik naCi pribIiZno V ( r
5

Data je jednacina 32: - ; - 8 = O.
a) Rcliti je grafi&i
4
b) KoristeCi grafik naCi pribliZnu vrednost izraza v' 3
3

10. LOGARITMI LOGARITAMSKE FUNKCIJE, JEDNACINE
I IDENTITETI
74
Logariram broja a po osnovi b > I je broj n, kojim je potrebno
stepenovati osnovu b da bi se dobio broj a; simbolima
10gb a = n b" = a.
a) Iz funkcije logba sled.i da je a > 0, b > 0 i b =1= 1.
640.
643.
b) 10gb I = 0 za svako b.
c) Ako je b > I, onda za a > I je 10gb a > 0, a za 0 < a < I
je 10gb a < O.
Ako je a < b < I onda za a > I je 10gb a < 0, a za 0 < a < I
je 10gb a > O.
d) loga a = I.
c) Funkcija y = 10gb x je definisana za svako x > O.
f) Ako je b > 1 za svako 0 < Xl < X2 sledi da je 10gOXl < IOgOX2,
a ako je 0 < b < I onda za svako 0 < Xl < X2 je
10gbxI > IOgbX 2.
g) 10gb (M.N.P) = IOgbM + logbN + IOgbP. (M > 0, N > 0,
P > 0)
M
10gb - = logbM - logbN, (M > 0, N > 0).
N
IOgbMn = n logbM, eM > 0).
" 1
logyM = - logbM, (M > 0)
n
Izracunati vrednosti logaritarna.
I I
IOg2 - . 641. loga - . ./ 642. log4. 1000.
128 81 10
IOgo,IO,OOOI. 644. log v ,8 . .)645. 646. log ;l38 1.
5
647. log 1 8. 648. / 649. logav' 243 .• /
",
5 I
650. ·loga'\fa2.. 651. loga .
Odredit i x iz jednacina: /
IOg2X = 6. 653. log 1 x = log 1 X = - 5.
2 2 ';
652.
655. log", X = 6. 656. log v ' x = - 8. 657. = - 2.
75

3 3
658. IOg! .. ,- x = 3. 659. x = -. 680. X = - -2 .
2v' Jvl 4
I
661. logax =-, a> O.
2
Za koju osnovu:
662. Logaritam broja 64 iznosi 3?
fI63. Logaritam broja 625 iznosi 4?
"".. Lo' b' I. . 8'
....... gantam roJa - lZOOSI ..
256
L
. b' I. . 7'
665. ogantam rOJa - lZOOSI - . .
-1
28
Izraamati:
666. 3
10
1ls81. 667. !()IOI'OIOOO. 668. 2
1ol
z
5l2
.
Izraeunati vrednost izraza:
669. 31ogs25 + 21ogs27 - 4logz8.

I 1
670. -logs81 + 310g 1 16 - 210gz - + log 1 - .
4 - 32 - 27
_ 1 J
1
671. loga81' logs - . logz 16· logz 8.
27
672. logz 16 . logz8 . IOg2 4 . logz 2 . logzl .
\
673. logz (logz 256).
'--..
674. nogz logz 16 + logs IOg3 27.
,
-----.
76

682. (3
10I
S')3 - 2
810
's' + 51101526.
683. 2 logs 125 . 21 +
10
1
1
4
- 33101ls9 -1.
Konstruisati grafik sledecih funkcija
684. y = log8x. 685. Y = log 1 x.
"2
686. Konstruisati u jednom koordinatnom sistemu grafik sledeeih
funkcija y = logz x; y = logz (x + I) i y = logz x + 1.
687. y = IOg10V x2. 688. Y = V(logs x)2.
689"¢ Odrediti oblast definisanosti sledeCih funkcija:
a)y=log2( - X); b)y=logz(l-x);
c) y = logz ( I - xl); d) y = logz x2;
e) y = logz Vx; f) y = logz (x2 -
Konsrrui sati grafik funkcije y = logz ( -x).
Odre?iti za koje vrednosti argumenta x postoje u skupu
realmh broJeva funkclJe: .
690. y = log (x2 - 3). 691. y = log (2x
2
- 5x - 3).
692. y = log (x
2
- 3x - 4).
I 693. Data je funkcij a y = log (3x2 - 2x).
/
a) Za koje vrednosri arguments x funkcija ima smisla u skupu
real nih brojeva.
b) Odrediti nule funkcije.
c) Odrediti x tako da za osnovu v'5 vrednost funkcije bude 2 •
.'
,94. Data je funkcija y = log (2x2 - x).
a) drediti oblast definisanosti date funkcije.
b) ati nule funkcije
c) Odrediti x tako da za osnovu v3" vrednost funkcije bude 2.
77

Primeniti osnovns pravils logarionovanjs:
695.
V
-
8a'Vx 3a
z
log . 697. log
bIl <.<rC
5 (a
l
- bIl)
698. log 4 (r _ yI) .
Logarionovati sledeee izraze :
3
2
b . _ 8
_ a 700 x = (4a
2
b" V c2d) .
x - yI{labB . •
5 V 702.x =-; y
r
/ ) (Ii'
795. x = V.!:. . 706.) x = 3 . 707. x = log (a
2
) • .
I V V y z . b
! . ",logy)' 6 log a 710. x = 310gs27 . 21og264
788. x = v 3 . 709. x = ( )4
log a
Odrediti x iz jednacina:
712. log x = 2 log m + 4 log n - 3 log a - 5 log b.
713. log x = log 5 + 4 log m - log 8 - 3 log n - log p.
log 55
71, log x = log 8 + - 2- .
" log a + log b log c + log d
715. 1 log x = log 20 + 3 - 4
78
2 I
716. log x = 2 log (a + b)- - Iog(a-b) + - loga.
3 2
log x = 3 log a + + log 7 + log b - 3 log c -log 8.
I I
718 log x = log 3 + - (log a + 3 log b) - 2 log d - - log c.
2 3
Odrediti a1gebarski izraz A aka je:
) I
71/ l0
g
A = log x + "3 [Iog(y - z) + log (y2 + yz +t ])-
I
-2Iogy -logz- - log (x-I).
2
00 log A = log y + 2 log z + .!.. log (x - z) - 2 x -
2
A0r\\
.1
--[log (y2-yz + zZ) + log(y +z)] .
3
721. Aka je loglo 2 = 0,30103, loglo 3 = 0,47712. loglo 5 = 0,69897
izracunati :
loglo 6, loglo 15, IOglO 30, . loglo 225, loglo 5400. V
722. ko je loglo 2 = 0,30103; loglo 3 = 0,47712; IOg,O 5 = 0,69897;
IOglO 7 = 0,845 I 0 izraeunati:
I
loglo 14; loglo 35; loglo 50; loglo 100; loglo 2 - ;
2
2 2
loglo I - ; loglo - ; loglo 0,6.
3 25 v ·
7;;) Aka je log a - log b = m, odrediti
/
b a b
log 2a -log 2b, log 5a -Iog- , log - -log - .
5 3 4
I -)
'724\ NaCi log (32 - 2) aka je log 2 = 0,30103.
79

725.
'sCi ako je log 3 = 0,47712.
Primenom dekadnih logaritama izratunati:
(
4) 0,45 II
726 x = 2350· 1,05
17
• 727. X = "7 72S. x = 5V3,1866.
'00 '0 ___ ,/ {/27,56 . 0,5064
72. x = Z3 x = 9,52VIO. )31. x = v'23
0,02404· 23
,
J
-132. x = (:) '6
733. x = 3,4.,3. --<X = 8601,6 . v9,26T
/ol'I. 67,22
/ -
x = V6. 4035
735. x = V 2· 9,81 . 3,261. 736
3,142
"
,
737. X =
V2OOO' 1,073
2

IS. x = V 0,4203 V
7575
1
0,769' V34,5
Q x = 0,0009°,0009 . 739. x =
0,03567
/"'\
741. I
-"'.- . edn' a
2
Vb
zr""w.att vr ost IZraza x = , za a = 23,41, b = 0,3422,
c = 1,438.
Izracunati:
3 __
742. x
-V1 +"v'3.
II
5QO ( 1,0242 _ I).
0,02
,0
;m:- V II
2,1663 _ V·
r7
49"-'1-c-
9
,-c-
6
.
80
® x = ( - 5,32)3VO,0294.
745 •. V I45,272-124,49
2
.
J
47 [i7569 _ 1 (67685 ..
VG365
I + 0,4893°,285, (0,OSy,41. (3,726)-1>3.
IV 300 7 '(43,6)- 0,7
750. Zapremina pravouglog paralelopipeda je 385",s. Izraeunati njegove
dimenzije ako stoje u odnosu 3 : 5 : 8.
751. Izracunati ivicu kocke, ako je njena zapremina dva puta veta od
zapremine kocke ivice 2,378 m.
752. Izraeunati ivicu kocke crja je zapremina 0,5 ",s.
753. Izracunati polupreCnik osnove i visinu krufuog valjka zapremine
V = 401,92 emS, ako mu je osni presek kvadrat.
754. Izracunati povrsinu lopte polupreCnika R = 16,68 em.
755. Izracunati debljinu oble zice, Cija je tclina 4,975 kg, a duZina
16,75 dm, ako se zna da je specificna teZina gvoZda 7,7.
756. Izracunati povrsinu i zapreminu zemljine kugle, ako se uzme
da je njen polupreCnik 6371 km.
757. KoristeCi formulu za jednako ubrzano kretanje s = gt
2
. , odrediti
2
put s, koji prelazi neko telo za 19 sek, sko je ubrzanje g = 9,8
mlsek.
758. KoristeCi prethodnu formulu za jednako ubrzano kretanje, od-
rediti vreme za koje jedno telo prelazi put s = 2356 km.
759. Na koti visine 120 m. postavljen je top iz koga je ispaljena granata
u horizontalnom pravcu brzinom 839 mlsek. lzracunati na kom
rastojanju od topa je pala granata, koristeCi obrazac za rastojanje
. v: lf2h
x, t). X = ° V g .
760. lzracunati vismu sa koje treba ispaliti hitac u horizontalnom
pravcu brzinom 975 mIsek, da bi pao na rastojanju 9.568 km
od mesta ispaljivanja.
da logaritam broja N > 0 za osnovu a·> 1 se ne menja,
ako se stepenuje jednim istim izloziocem osnove i numerus, tj .
. .
6
81

r--
7U. Dat je logaritam broja N Z8 bazu a; NaCi logaritam broja N za
bazu b.
71S. Alto su a i b dva pozitivna broja razlitita od jedan, tada je tatan
identitet
log,. b . 10gb a = I.
7M. Dokazati da je
log.,b . Ob O' 0
log" b = -- gde Je a >, > Ie> .
log., a
765 Ako je a
2
+ b2 = tab dokazati da je
../
la + bl I
log = - (log lal + log Ibl) .
3 2
766. Dokazati da je
I
log la + bl - log la - bl = - log 2, ako je a
2
+ b
2
= 6ab.
2
Dokazati sledeee identitete:
I
767. 3 logll<Z + 210gb - = 10gb a.
a
I
768. 10gb a - 10gb - -10gb a
2
= O.
a
b a
789. log" - + log" - -log 1 x = O.
/ a bx -;
770. log" by + log -'- by = O.
a
log" X - 4 log -'- X -log" x. = O.
a
Dokazati da je
logb+c a + IOgC-b a = 2logb+e a . log._. a, ako su a b kateta,
a C hipotenuza pravouglog trougla.
82
,.
upotrebe logaritamskib tablica ispitati ita je veCe loga3 iii
loga4.
J Izmfunati bez upotrebe logaritamskib tablica:
1141 X = 1()l-
lo
ll. + 102-
10
112
0
- 1()S-
lo
Il600.
1775) X = lOO()log3. lOOlog v2 -1011 vS:
I
'Ti6:) X = 10 '100
210
112-
1
0112.
'--'
1fi":) x = 491-101172 + 5-
1011

4
• § X = V 102++ 10gl6.
NaCi .Iogex ako je log.,x = p; =: i 10g,,/)oX = r. ()Y'
Ako Je log. 2 = a, logs 3 = b, IZrarunatl 10&. 100.
Ako je log, 2 = C i log7 5 = d, izratunati log7o 2,5.
;@ Izracunati logs 9,8 ako je log,o 2 = a i log,o 7 = b
I
® Ako je ot = IOg12 18, = 10g24 54, onda je
+ 5 Cot - = I. Dokazati.
Dokazati da je 10gb a = logb"a".
log V3 8, ako je IOg12 3 = a.
'--'
f7iI6! Bez upotrebe logaritamskih tablica uporediti je veee IO!:4 3
iii logla 9.
Ako je log" 27 = b, izracunati log 6r .
'C;; V3 va

Ako je 10gb a = In i loge b = fl, izracunati 10gb< abo
7,89 Izracunati log -'- 28, ako je log7 2 = a.
2
......,
Naci logs 2,97, ako je log,o 3 = a i log, o 11 = b.
Rcliti sledece logaritamske jednacine:
1791:J log x + log Cx + 3) = I. ,/
I /
[ 792. j log x-Iog- --Iog 2 = log C2x + 3) V
_____ X - I
83

,
"
713. 4 :""'Iog % = 3 y'log %. i 9 ~ log % - (log -ix)-l = 1. V
795; log (% - 9) + 2 logy'2x - 1 - 2. V
"7ge. log y'% 5 + logV2x - 3 + I = log 30. Q. %1012' = 100%.
• ( J • + % ~ I) = 0,25 - f + logs (I - y' % ~ 2) . )(
_ 799. logz 5 + logz 5x - 2,,25 = (logz V5)2. i.. ~ /
800. 2 log. (2" -1)+ % + log, 3 + 10gv6" 6= 0. C// X
"2 - ~ - (/
-,...." ~ . .\. .
802. )l ogle % + log. % + logs % = 7. /\
803. Jog (152 + ~ ) - 3 log (% + 2) = O. '/ .-'\
8f4.
805.
806.
807.
Rcliti sistem jednaCina:
{
% + logy = 3,
3% -logy2 = 4.
{
IOg (%-y) -210g 2 = I-log (x + y ).
log%-log3 = log7-logy.
{
log (xS + y2) - I = log 13,
log (x + y ) -log (% - y) = 3 log 2.
{
IOgz(x - y ) = 5 -Iogz(% + y ),
log % - log 4 = _ 1.
logy -log 3
{
log (xS + y2) = I + log 8,
808.
log (% + y ) -log (% - y ) = log 3.
{
2 -log2Y = 210g2 (% + y),
809.
logs CJ(+ y) + logs (xS - xy + y 2) = I.
84
Odrediti sirup vrednosti promenljive % taka da:
810. log (% + 2) -log % > I. 811. log (% - 2) > log %.
812. log(%-4)-\og(% + I) < 1.
813. xo-)' -31012' +1 > 1000 .
814. 10&'5 (2 % + 6) > 10&'6 (x + 8). 815. 210g x > logs. x.
6
816. log - > log (x + 5). 817. log=a + 310g
a
'"a > 0, a> 1.
%
818. logs (%s - 5% + 6) < O.
819. loga% + loga (% + I) < loga (2x + 6), (a > I).
85

RESENjA

I GLAVA
I. POJAM IRACIONALNOG BROJA
Racionalisanje imenioca
1. Treba prvo dokazati teoremu: "ako je a
2
deljivo sa 3, onda je
a deljivo sa 3".
Uocimo da se svaki ceo broj moze napisati u jednom od ovih
oblika.
{
3n
a= 3n+ 1
3n + 2
otuda je
(n ceo broi)
{
9n
2
a
2
= 9n
2
+ 6n + 1
9n
2
+ 12n + 4.
Po§to je, prema pretpostavci, a
2
deljivo sa 3, a
2
mora biti jednako
sa 9n
2

Otuda a = 3n, i a je deljivo sa 3.-
Dokaz da je V3 iracionalan broj, izve§cemo metodom svo<1enja
na protivurecnost. Pretpostavirno da je ~ redukovan racion alan
q
broj tj. da p i q nemaju zajednicki faktor. Pretpostavimo tako<1e
da je v3 = ~ : : : > p = qV3 :::> p2 = 3q2.
q
U tom slueaju p2 je delji vo sa 3, te je i p deJjivo sa 3 (prethodn a
teorema). Imamo p = 3r, gde je r C'-I) broj. Tada je 9r2 = 3q2
89

iIi = qI. Otuda q! je de1jivo sa 3, te je i q deljivo sa 3 (prethodna
rcorema). Prema tome pi q imaju jedan faktor 3, nasuprot
na§oj pretpostavci. Time je tvrdenje dokazano.
2. Dow je analogan kao u prethodnom primeru.
3. Pretpostavimo suprotno da e dati broj racionalan tj .
4.
V2 + v'i7 = R (R racionalno).
odavde sledi
v'l7 = R - vi iIi 15 = W - 2R V2.
odakle je
V2=RZ-I5
2R
Ovim dolazimo do apsurda da · je broj V 2 + v'l7 zaista iracio-
nalan broj.
Pretpostavimo suprotno da je {12 kvadratni iracionalitet tj .
=p + qv'2.
Ako se kubira leva i desna strana onda je
(p3 + 6pq2) + (3p2 + 2qS) V2 = 2 iIi p' + q' VZ = 2
Odakle sledi da izraz na desnoj strani je iracionalan i nikad ne
moze biti jednak 2, sto znacr da pretpostavka suprotnog nije tacna.
5. Neka je n + V; = r racionalan broj, tada je Vn = r - n, sto
je nemoguce, jer je na levoj strani iracionalan broj.
6. Iz pretpostavke imarno
90
(I) a
2
+ 2ab + b2 = 8ab (a + b)2 = 8ab,
(2) a
2
-2ab + b
2
= 4ab (a -b)2 = 4ab.
Kolifuik (1) i (2) je
(
a + b)2=2 ::> a + b =V2,
a-b a-b
tj. tvrdenje je tamo.
7. vi. 8. 4. 9. vi 10 •. v xy. 11. - (Va + vb).
3
12. 10. 13. -v'3. 14. 1-v'IT. ·15. V4-x2. 16. a.
17. 4. 18. 16. 19. 2.
20.
2 2(1 +V2-V3)
I + V2 + V3 - -V=3)
2(1 +vi-v'3)
-
(I + v'2)2-(V3)2
2 (I + v'2-v'3)
2V2
_ (I + v'2-v:fv'2 =v'2 + 2-V6.
v'2.v'2
21.
2 v'3 + 3 vi + 50 22. -3 (HV5+V2) (2+'\1'5). 23. 4v'15.
12
24. Posmatrajmo reciprome vrednosti brojeva A i B tj.
25.
30.
1 1 Va+m+va
-=
A Va+m-Va m
I Vb + m + vb"
-
- -
B vb + m-Va m
Iz pretp ostavke a > b izlazi
I 1
- > -, dakle A < B.
A B
I. 26. R = 2. 27.1; 28.
1
+;n.
1
29. s.
a
91

v'3
B - A =v'5 -:=5
v'3 (V5 + v'3) - v'3 (V5 - v'3 = 3
= 5-3
18+2V15 ./-
dakle 2-
1
A-2 (B - A) = 2 . 3 ·3 = 4 + v IS.
31. Kako je ·J3r =
= (I _ v'3)-1 = 6 v'3 '
6 6- 3
onda je
II 6 - v'3 6+v'3 I
2(6-V3) 6
6 = - V3 '
4";;;;-:-;
32.
3V2
33. - 2-.34. I. 35.v2 36. -I IS. 37. 6.
m-n
38. Ako se izvrSe naznacene operacije dati izraz postaje
J r-----:;=;:===;,,,
V
a-va2 - b2
v' x'l ( I - xfS. za x = 2a
imamo
/ = Va-va
2
-b2 .Va +Va
2
_ .b
2
2a 2a
92

2a
V
1i2 b
= -=- .
4a
2
2a·
I- n
39. Kako je =......c;;----:--:--
v'1 - n
2
-1 + n

V(I-n) (1 + n) ":"'- VI - n)2
(v'i=ri
2
) Yr=n
= VI n(VI + n - Yr=n) = V I + n- V I ± n'
tad a je
R
VI+n Yr=n
= +
-vr+n_-:- V I n -vr+n - v' I - n
Vi=/i2 - I _ -vr+n + Yr=n V I - n
2
- I
n --vr+n - V I n ' n
2n V!=n
2
-1
(vJ+"n- v' I n)2' n = - 1.
40.
41. Svodimo oba korena na jednake izlozioce tj.
6 6
(1 + a)4 I 6_
27a
3
• 81 (1 + a)4 = TVa.
6+'T'%.J£{
42. Oslobadanjem neakU izlozioca, brojilac postaje
2abVa 2abVb
+ = 2ab
Va +Vb , f a +Vb
a imenilac
Kako je a + Vab = -Va2 + -Vab = va(va + Vb) i
b + Vab = VhZ + v;;[j = Vb(Va + Vb), to
93

imenioc postsje
2ab + = -= = 2 vab,
[
1 1 J 2ab - "
Va(7a+Vb) Vb (Va + Vb) Vah
i na kraju dati izraz jednak je
2ab =...rah.
2...rah
43. Izraz u prvoj zagracli transforrni§e se u
[
2Ya; J-2 = (a + x) (Va + VX)2
a + x (Va +VX) 4ax
Analogno izraz u drugoj zagracli posle svodenja ima oblik
(a + x) (Va- Va)2
4ax
njihova razIika
a + x[ ] a + x _ a + x
- - (va + VX)2 _ (Va- VX)2 = --'4Vax=
4ax 4ax vax
44. vx2 + a·
45. Kako je a + {Ia2x = {I as + {I a
2
x = {I a
2
({fa + {Ix), a
x + {lax' = {IX3 + {lax< = + {la)
pa dati izraz postaje
46. 27. [ Koristi da jea - vax=Va(Va -VX)]. 47. 32x.
94

48. Po§to je + 1 = (vx
4
-;;fyy;2 + 1
(vx + vY)2,a
4VxY
4VxY 4VxY
x+y+2VxY (VX+v'Y)"
onda je vt;ednost datog izraza
{
(VX + Vy)2 . 4VxY = 1
4VxY (VX+Vy)2 .
. a + V ab Va (Va + Vb). .
49. Po§to)e b = b' a lZraz u srednjilll zagra-
a + a+
dama postaje
Va Vb a+b
Va-vt- Va + Vb = a-b
onda je
Va (Va + vb) a + b Va (Va + vii) Va
a + b 'a-b =(Va+Vb)(Va-Vb) =va- Vb-
50; Dati izraz se lako transformise u :
a-I 2
2' 2' -
a
3
-2a
3
+ 1 4a
3
+ 4a
3
+ 4 a + 1 a3 _ 1
2, ,
_ (a3 - a3 + 1) (a3 + 1)2 a - I 2
-, 2 ' -
(a
3
_ 1)2. (a3 + a3 + I) a + 1 a3-1
,
--.: (a + I) (a3 + 1) . a - 1_ 2
1 ,
(a -I)(a3_1) a+1 a3 _1
,
a3 + I
,
a
3
-1
1
2 a3 - I
---;-, -=-- - -'-,-- = 1.
a
3
- I a
3
-1
95

1
72 9
9 (8 -y) _ 9 [2
3
- (yJ)S] -_
51 Kak
· - Y
• 0 Je 8 = 8 - 8
1 1 2
9 (2 - y3) (4 + 2y J + yJ)
8
2
= - 1.
2 _
y
J
52. Prvi sabirak se u ovaj izraz
53.
96
I I 2)
pq(p2 +q2)
a drugi
1 1
2(P2 + q2) 2
I 1 8 I 1 = 1 1 2 1 l '
(p'i + q2) p'i q2 (p'i + q2) p'i q'i
Svodenjem oba sabirka na najrnanji zajednicki, dobija se
1 1 1 2
P + q + 2p'i q'i (p2 + q'i)
I I 2
pq(p2 + q'i)
1 1 2
fJ(p'i + q'i)
pq
Oslobodimo se negativnih izlozioca, a izraz
3 3 1 a I 3
a
2
_b
2
= (a'i) - (b
2
) rastavimo na cinioce, i posle sredi-
vanja dobija se da je dati izraz jednak I.
,.
54. A = V(V3 - 3)2 + V(3 + V3)'. Kako je V) - 3 < 0,
imamo da je
A = ---(V) - 3) + (3 + V)) = - V3 + 3 + 3 + V3 = 6
je 2 - VS < 0 · irnarno da je
V
-1- V I I 1
B = (2 _ VS)2 - (2 + V 5)2 = V5 - 2 - 2 + ,is =
VS + 2 VS- 2
I = .4.
55. Imamo sukcesivno:
X2 =
V) + Xl V3 + I (V) + 1)2 .;-
. r-; = = I _ 3 = - (2 + v 3 )
l-v 3 ·Xl I-V3
V3 + X2
- 2 -I
X3 =
I-V3·X2 2(2 +- V3) 2 +V3
---(2 - V3) V-
= 4 _ 3 = - (2 - 3)
V3- (2 - V)) 2(V3-1)
x4 = = = I ,
1 +V3(Z - V3) 2(V3-1)
Istim postupkom nalazimo da je
X5 = X2, X6 = X3, x7 = X" = Xl .. . i U opstem obliku
X3n+l = Xl = I, XJn+2 = X2 = - (2 + V)),
X311+3 = X3 = - (2 - V)), X31l+4 = Xl = 1.
56. OznaCirno sa
A= 1 +2x .
, +VI + 2x
B- I - a
- -:'----'-'1/-:17', ===:; 2: := " '
onda je y = A + B
Kako je I + 2"< = , + 2 . '7 = 4 + :V) = (I +2
V3
f
7
97

1 +V3
onda je vi + 2x = 2
Zarim v-
(
I _ V3)2 1-
1-2x= 2 ,odakle -
V
I -
2x
= 2
pa je
V3
1-
2
2-v'3
B = 1-v'3=3-v'3·
1 + 2
na kraju
2 + v'3 2 - v'3 (2+v'3) (3-v'3)+(2-V3) (3+V3) =
Y=3+V3+J-v'3= 9-3
=i=1.
6
57. a) x = 2 + v'3 - u ovom slucaju vrednost brojioca
(x-l)V3 = (1 + V3)(v'3.
98
a kvadrat imenioca x2 - x + 1 = (2 + v'3)2 - (2 + V32.. +
+ 1 = 7 + 4V3 -2-v'3 + 1 = 6 + 3v'3 = 3 (2 + v'3).
Odakle za y se dobija
_ (1 (1 +v'3)v3 = 1 +V3 =
y - v'3\{2 + v'3) - v'3 (v'2 + v'3) 'I 2 + v'3
_ V (1 + V3)2 = V (1 + v'3)2 (2 -V3) =
- 2 + v'3 (2 + v'3) (2 -V3)
= V<4 + 2V3) = '12(2 + V3) (2 -V3) = Y2.
4-3 .
b) x = 2 - v'3 - u ovom slueaju imamo
(x-l)v'3 = (1-v'3)v'f
i x2 - x + 1 = 3 (2 - v'3),
odakle
(1-v'3)v'3 I-V3
Y = V3 (2-V3) = -:7''1=2
PoSto je razlika 1 - v'3 negativna, to je
y = _ V (I -v'3)2 = -V (1 -V3)2 (2 + v'3)
2 - v'3 (2 - V3) (2 + v'3)
- V(4-2v'3) (2+ v'3) = Y2(2-V3)(2+V3)=-v'2.
Napomena: - Do rezultata mozemo doci i na ovaj naCin.
Izraeunajmo najpre y2;
imamo
y2 = 3 (x-l)2
x2-x+ 1
i za x = 2 ± v'3 bice
2 _ 3 (1 ± v'3)2 _ 4 ± 2V3 _ 2
y - 3 (2 ± V3) - 2 ± v'3 - ,
odakle Iyl = Y2.
Dakle, za x = 2 + V3; y > 0, pa je y = Y2 i za
x = 2 -v'3, y < 0 te je y = -Y2.
58; 1.
a-b
59. Posle oCiglednih transformacija x = 2v' ab' a
v'1 + x2 = V 1 + (a - b)2 = a + b .
2Vab 2Vab

60.
Zamenom ovih vrednosti za x i u dati izraz, imam
o

x+ v' I+r
(0 + b + v'2)2 = 894
20b ' .

61. b .
Yx
62.
(Uzmi u obzir da je
x + v,.:y = Yx (Yx + vy)
x - v'xy = v'x (Yx - <y.
63.
64.
65.
x
I.
Preto je ov'a + bv'b = (Va)3 + (Yb)3; -=- 3b = 1
= 3Yb (Va - V b) i o _ b=(Va - Yb)(v'a+v'b), posle
ociglednib transformacija vrednost datog izraza jednaka je 3.
IS IS 5V3
Uzeti U obzir da je 3 - V3 = V3 (V:>---I) = V3 - I
Posle oCigiednih transformacia dati izraz je idencicki jedak "2 .
66. Zamenorn x = 2-
1
(a + a-I) u izraz
100
Kako je po pretpostavci
a I,
Na isci nacin nalazimo
I
to a - - 0, pa je
a
Zamenom nadenih vrednosti u dati izraz izlazi da je nj egova
vrednost
a
2
+ b2
a
2
b2 + I
67. Racionalizacijom imenioca datog izraza imarno da je
(
m + n) x - V (m' - r)(x2 - n))-2 = (...;;;m)-2 = .
x2+mn m n
68. Zamenom
2am
x=--"'-- u izraze Va + b" i Va-bx.
b (I + m)2
nalazimo
-Va"+bx = II + mllr-a-
V J+m2
va-b"=ll-mIV a •
l+m
2
Na . ?sn.ovu prt;tpostavke Iml < I to I + m
POZltlvru, te datl izraz dobije sledeci oblik:
(I + m) lr-a-
I
+a 2 + (l-m)V a
V J+m2 1+ m
2
I
(I+m)lfa
l
+
a
"-(1-m)V a
VI+m l+m
2
m
l-m su
(za a> 0).
69. Posle ociglednih transformacija dati izraz postaje
,," -V x" - a4
x2+Vx"-a4'
Zarnenorn vrednosti
izlazi da je vrednost
I
X = a (m" + n")2
2mn
m"
datog izraza -.
n"
u dohiveni
70. y = m. 71. za a > b' .!:. za
b ' a
a < b.
72.
Za ,,= 2-
1
(a + a-I) = + (a + :) dohija se
Vx
2
-1 = V[+(a-+JY = +Ia- : I,
izraz,
tJ· .. Vr -l = 21 (a- -a
l
) za a"'" I 1 < <0 9 , - a , . a
za O< a < 1 iii a < -1.
101

a OSDOVU toga je
% + V xi - I = as ako je a ;;;' I ill - I < a < 0
%- Vr -I
%+ Vr J I 0 I ill' I
a =- za < a < a < -,
x- Vr - J a
2
73. Posle otigJednih transformacija imamo da je
I
A= +J==';:
y' a + vx y' a - v% va
2
- x
Brojilac se moZe napisati U obliku
Va- vx+ Va+vx= V( Va-vx + l/a+VX)2 =
= y' 2 (a + Va
2
x
za %=4 (a -l) je a
2
- x=(a- 2)2,
Prema tome, A postaje
A = V2a + 2v(a-2)2
V(a- 2)2
Za a >2 jev(a -2)2=a - 2, pa je
A = v4a -4= 2 Va=l
a - 4 a-2
za I < a < 2 je v(a - 2)2 = - (a - 2), odakle je
A= V2a + 2(2 - a) 2
2- a = 2-a '
3
74. v'5 '
75. Neka je Va + Vb + Va - Vb = x, pa je
x2 = 2 (a + va2 _ b) = 4 a + a
2
- b ,
102
Odakle
Dakle
Va+Vb+Va Vb=2Va+Va
2
- b.
, 2
Analogno
Va + Vb-va - Vb = 2 Va
Va
2
- b
2
(I)
(2)
Zbir (J) i (2) odnosno njihova razJika daje traZeni identitet.
76. a)
Y
ll - V IJ2- 112= ,, /11 +3 _ ,,/11-3 =
+ 2 V 2 V 2
= v'7 + 2 = 2,64 ... + 2 = 4,64 . , .
b) V6 = 1,93 . ,. c) V I4 - V6
2 = 0,65, "
d) 2+V3 =3,73 .. .
e) 3V3+ 2 = 7,19."
77. Za izraze u imeniocu broja A treba iskoristiti LagranZeve iden-
titete, tada se lako dobiia da je '',4 = v'2 E J,
78. Koristeei LagranZev identitet imamo
V x + 2v x- I + V x-2vx=I';" 2Vx + Vr-;4(X-I) =
= 2 Vx 2.
Ovde je uzeto da he v ex - 2)2 = 2 - x, jer je na osnovu pret-
postavke x 2.
103

79. Racionalisan;em imenioca datog izraza imamo
80.
104
1 _ (" + =
(" + I) V" + "V;;-:t:I - (" + 1)2n _,,2 (" + I)
= (" + I) Vn - "V'iI-+I = Vn _ V;;":n
,,(,,+1) ",,+1
odakle izlazi da ;e
1 1 1
""' (,,-+-1-) V--'=,,-+-,,-Y',,=+=I = ViI - Vn+I .
U ovo; ;ednakosti sravimo sukcesivno da ;e " = I, 2, 3 ... 98, 99;
pa ;e
1 I I
-2 -V-:=f- +-l- V'i =2 = VI - V2 '
99 fig + 98 v'99
Sumiran;em gom;ih ;ednakosti izlazi
I I 1 9
S = - - -- = 1--=-
,I I V 100 10 10 '
Neka ;e
po§to ;e ax3 = bj! = cz'l i + + = I.
x Y z
Analogno dobijamo
A=y{ib iA= z{ic
Odakle izlazi
A' _
- ={ia'
x '
A _
- = {/b .
y ,
A _
- ={ic
z
Sumiran;em ovih ;ednakosti dobi;amo
A
(
I 1 I) - -
- + - + - = {ia + {ib + {ie.
x y z
Odavde konacno
A = {ia + {ib + {ie.
81. Neka;e
1
1 + v'2 =Ct.,
Kako ;e Ct." = ,
2"
Imamo
lIm-"
lIm a,. - __ = Ct.
m
+" + = am
2" ..
Analogno se dokazu;e i drugi odnos.
82. Kako je ax = V 2a -;: b , imamo:
105

J - ax
J -V¥ _(J-V
2a
;bf
J + V2a ; b
2a-b
J + ax
b

b- a
AnaJogno imamo
V
I + -b I + - b
V
I + bx a b a b
1- bx = 2a-b -
a V b
_ a + _ a +b V
2a
-;;- b
- Va
2
- 2ab+ 1J2 -V(b-a)2
(jer je b - a > 0). Proizvod ova dva izraza daje
a- a + bV
2a
-;;-b
b- a b-a
2 u
2a
-
b
a -cr
= I.
83. Primenom Lagranieovog identiteta imamo
106
V4-v' 15= V
4
+ v' 16-15_V
4
- v' 16-15_
2 2 -
-V5 V3 1 v'- v'-
- 2 - T = T( 10- 6),
dati proizvod postaje (4 + v is) (v'lO - v'6) 2 =
1
= "2 (4 + v'15) (16 - 4v'15) = 2 (4 + vTI) = 2.
84. AnaJogno prethodnom zadatku
V3-Vs=V
3
+-;S-V
3
-;S= n-n=
1
="2 (v'lO-v'25
pa je
'13 -Vs (3 + Vs) (v'IO -v'25 = + (3 + v'5) (v'IO--./2)2 =
1
="2 (3 +Vs)(12 - 2 v'2O) = 2 (3 + v'5) (3 -v'5) = 8.
85. Po§to je
{/26 + 15v'3 = {/(2 + v'3)8 = 2v'3, onda je
{/26 + 15v'3(2-v'3} = (2 + v'3)(2 -v'3)= 4 - 3 = I.
86. Kako je {/26-15v'3 = {f(2 -v'3)8 = 2 -v'3,
posle oCiglednih transformacija izlazi dato tvrdenje.
87. Posto je {f7 + 5-./2 = {f (-./2 + 1)3 = v'2: + 1, a primenom
Lagranieovog identiteta
v' 4 + 2 v'3 = v' 4 + v'l2 = v'3 + 1, pa je tvrdenje taCno.
88. Primenom x2 ± 4x V2 + 8 = (x ± 2 -./2)2, pa se izraz A moze
napisati U obliku
A = 1
v' x-2-./2
1
v'x + 2v'2
Primenom Lagranieovih identiteta za x = 3.,
v'x-2-./2 · v'3-v'8 =V2-I, a izraz
v'x + 2-./2 = v'3 +v'8 =-./2+ 1 pa je
A= 1
v'2-1
----,,=-1_ = 2.
v'2+ 1
107

N. 7Amenimo vredn I x u izruu + 12x i koristimo idcntilct
... - .. >, _ ",. - )"... (m - n) - ",.
, r 4 ( "\ 5 I)}' I)V4(Vs- I )x-
r"4{ '5- I)p + I2x - 4 5 + 4-3,l64x-4Vs+
+ 4 + 12x - 8 - 12x + 12x = 8.
tl. Zamen m x u dalom izrazu i koristeCi idcntitet
(m + 11)' ",. + 3mn (m + 11) + ",
92. P [ 0 je
108
J __
__ -=

(V
A + v'B + V A_v'B)3 - 3
A-VB A + V'B
(V
A +VB +
A-v'B
+

A- BJ A+v'B A-v'B VA+v'B A- VB
A+, IB = A- v B + A+vB 3 A- v'B' -A-+-VB-= B
J J
J
(
A+v'B +VA v'B) =
A-v'B A + v'B
2(A2 + B) .
,onda )c
AI _Bx
y = _ 3x _ 2 A2 + B = 2 (A2 + B) _ 2 A2 + B = O.
A2 + B A2 - B A2 - B
II GLAVA
2. KOMPLEKSNI BROJEVI
93. a) vC36-v' 16-v::64 + ....r=49 =v' 36(-1)-
- v' 16 (- I) - v' 64 (- I) + v 49 ( - I) = v'361'2 - v'161'2 -
- v64i' +v'49,'2 =v6i- 4i - 8i + 7 i = i.
b) - 2iV2.
c) v' a
2
i
2
- v'(a -b)2
,
'2 + v' 1M'2 = 2bi.
94. a) 8 - 6i. b) 5'- 2i. c) 9 + 3i. d) 5,2 + 0,4£.
95. a) 15 + 6i. b) il - 13i.
96. a) 14-17i. b) + 23 i. c) 9x + 2yi.
15 20
97. a) -19-4i. b) -48-9i. c) 5. d) a
2
+ b
2

5 + 12 .
98. 8) - i3 13 I;
6
99. a) - 5(1 +
b)
2 2
b) + !.l i.
5 5
3 + i 3 + i 3 + 1 (3 + ') (3 + 41)
100. a) Z = = = --= -
(2 -1)2 4 - 4i + 1'2 3-4i 9 - t 6,'2
I 3.
= - + -I.
5 5
109

Odakle izlazi
1 3
Rt [zl = - , J m[ z l = -
5 5
13 19
b) R.[zl = 10; Jm [zl = - 10'
101. I (ZI) = (2 + 31)2 - 4; (2 + 31) - 7 - 4; = 4 + 12; + 91"2-
- s; - 121"2 - 7 - 4; = o.
102.
1 (031) = o.
a) Zamenom vrednosti za z u datom izrazu imamo:
z - ; 1 +i-(l-I) 1 +i-I +i _ 2 '.
___ = = - -I,
1 + z. 1 + (I + I) (1-,) 1 + 1 - ,"2 3
b) Kao i pod a)
i-I -i-l
z+z - 2- + 2
2z + 3 2.
i
-
1
+3
2
-I+i-l-i
2

-1+i+3
-1 2-i i-2
- . - - = --
2 + i 2-i 5
103. 1. 105. a) 1,2; b) 7 - Si.
106. I (z) = I (3 + 21) = 2 + 3 + 2i + 3 (3 + 21)2 = 20 + 38i.
I (Z) = I (3 - 21) = 2 + 3 - 2i + 3 (3 - 2,)2 = 20 - 38i.
107. a) 4 ± 6i ; b) - 30 ± 65i.
108. Neka je z l = a + ib, Z2 = c + id. Tadaje z1 + Zz = a + c +
i (b + d), 1t1 - Zz = a - c +- (b - d)i,
109.
110
IZI + z21
2
+ IZ1 - zzl2 = (a + c)Z + (b + d)2 + (a - c)2
(b - d)2 = 2 (a
Z
+ b2) + 2 (b
2
+ c
2
) = 2 [lz11
2
+ IZ2(21.
24 + lOi
169
110. a) Z = (2 + = 4 + 4i + ."2 = 3 + 4i = _ + 24 i
3-4. 3-4i 3-4i 25 25
je
Izl = V(- :5f + = I.
1
b) Izl c) Izl = 1.
111. a) Realan deo proizvoda
z· %1 = (3x + 2y) + i(-2x + 3y);3x + 2y =-1
narni deo koliOnika '
a imagi-
= x + iy = 2x + y + 2y - X
Z2 2 + i 5 5'
2y- x
-
5
Iz sistema
1
3X + 2y =-1
izlazi x = - 1, Y = 1.
2y-x 3
5 =5'
TraZeni kompleksni broj je z = - 1 + i.
OdgovarajuCi sistem pod b)
{
2x-;y =
-2x + 3y = -1,
odgovarajuce rclenje za z = 2 + i.
3
5
112. a) Analogno prethodnom zadatku dolazi se do sistema
117.
{
2x-y =-3
x + 2y = 1
odavde x = - I, Y =- 1.
TraZeni kompleksni broj z = - 1 + i.
b) z= I-i.
255 (1 I'.
256 +'J
111

118. a) - 2; b) 0; c) 2i; d) I.
119. Kakoje z = = [ ( I + i) (I + '}T= [I + 2i + i' l " = in
I -i ( I- .} (I + ') , 1,- P
onda je za n = 4k
z = i" = i4J: = I pa je R. (zl = 1, a
Jm (z ) = 0, za n = 4k + I
z = i" = i 4k +1 = i pa je R. (zl = 0, a
Jm (zl = J, za n = 4k + 2, i4k +2 = - I, R. (zl = - 1
Jm (zl = 0 i za n = 4k + 3 iQ+s = - i te R e (z l = O.
Jm (zl = - 1.
120. --) - = -- ( I + ,)" = i"-2. 2i = 2i"-1 = 2,
(
I + i'" (I + i)"-'
(I - .}" -2 I-i
ako je n - I oblika 4k
2i" -1 = 2i, ako je n - I oblika 4k + I
2i"-1 = - 2, ako je n - I oblika 4k + 2.
2i"-1 = - 2i, ako je n - I oblika 4k + 3, k = 1, 2, 3 .. .
121. ( I + 1j4 - ( I - 1)4 = [( I +.),,+( 1 - Ij' ] [( I + 1)' - (I - i' ] = o.
122. Data jednaCina moze se napisati U obliku
- 8x - 5y + i (3x + 2y) = i.
Korucenjem definicija ° jednakosti kompleksnih brojeva dobij amo
sistem
{
-8X- 5
Y
= 0
3x + 2y = I ,
odakle izlazi x = - 5; y = 8.
123. a) x = 2, y = - 3; b) x = y = I ; c) x = y = - 1;
II 13
d) x = - - y = - ; e) x = y = I .
29 ' 29
112
124. Ako celjenje dobija se
x+
y
-5+ 2 5'
t = - t ::::>
2 2
x = 11, y= -2.
125. a) z = 2 + i. b) z = 3 - 5i.
126. Neka je z = x + iy, onda je
(x + iy + i)( 1 + 21) + [I + (x + iy)](3 -4i) = 1 + 7i.
Posle ociglednih transformacija imamo,
5x - 5y + I + i (5x + 5y - 3) = 1 + 7i,
odakle izlazi
5x - 5y + I = I} _ x = I "
_ Y = I => z = 1 + i.
5x+ 5y - 3= 7
127. a) (x + i)(x - i), b) (x + 9i)(x - 9,) ;
c) (2x + 7.) (2x - 7i).
128. a) (a + ib)(a - ib); b) (a + 6111) (a - 6b.) ; c) (4a + 5bl)
(4a - 5bi).
130. z = 3 + 4i.
131. z = a",2 + b", = _a",_3_+_ b", _' = a + b",a =..!.. = ",2
a + b",2 a", + b",s '" (a + b",2) '"
I
Ri z i = - '2;
8
113

132.
Dati broj z moze se napisati u obliku
[( I + i)2]S - [(I - i)2]S, odavde z = _ ~ i.
Z = [( I + i) (I _1}]6
133.
a) (I + .)4k = [(I + i)2]2k = (I + 2i + j2)'k = (2.)2k: = (- 4)k.
b) (I + i)4k+. = (I + .)4k (1 + i)' = (- 4)k. 2. = (2 (- 4)k •.
114
III GLAVA
3. KVADRATNA FUNKCIJA
134. Grafici datih funkcija: 1
0
imaju oblik sl. I.
y
SI. 1
Trafene funkcije 1
0
je dat slede61m tabelom
X/ - OO 0 +00
y +00,,0/'+00

x
115

a celom toku funkcijc 10 su pozitivne, x = 0 jc njihova nula. Za
x = 0 funkcije 10 imaju miniIDum y = O. Promene funkcija
20 je dat IlIbe1om.
135.
116
X!-OO 0
y - 00/ 0
+ 00
- 00
No celom toku funkcije 20 su negativne, x = 0 je njihova nulo.
Za x = 0 imaju maksimum y = O.
y
SI. 2
Promene date funkcije su prikazane tabelom
xl - OO 0 + 00
y +00'>. -2 /+ 00
x
Definisana je za svako x, pozitivna je za x < - 2 i x > 2, nega-
tivna za - 2 < x < 2. Nule funkcije Sil x = - 2 i x = 2, a za
x = 0 funkcija ima minimum y = - 2 (51. 2).
136. Definisana jc za svako x tj. x E ( - 00, + 00), Z8 X = ± 2,
y = 0 pozitivna je za - 2 < x < + 2, a negativna Z8 " < - 2
i " > 2. Funkcija ima maksimum y = + 1 Z8 " = O. Promena
je data ovom tabelom. Grafi!< sl. 3.
x\- 00 0 + 00
yl- 00 .I' 1 '>. - 00
y
o
SI. 3.
138. Posto je 1x2_II={+(,,2-
1
)za x2 -1 ;' 0.
-(x2 -I)za x2-1 < 0.
x
Imamo da je y = x' - 1 za x E (- 00, - I] U [I , + 00);
y = -x' + 1 za xE (-I, + I ).
Grafi!< date funkcije je pri!<azan na sl. 4.
Promene Sil prikazane tabelom
xl - 00 - 1 0 1 + 00
yl + 00" 0 .I' 1" 0 .I' + 00
117

Za" = ° funkcij& ima maksimum y = I . a za x = I i x = - I.
y=O.
y
x
SI. 4.
139. Kako je 14 _ x21 = {+ (4 - x2) za 4 - x
2
;;;, O.
- (4 - x
2
) za 4-x
2
< O.
118
Odakle izlazi
y= - x2+4za xE[- 2.+2] i
y = x
2
- 4 za xE (- 00, - 2) u (2, + 00) .
Grafik ove funkcije je prikazan na sl. 5.
Promene su date tabelom
"1 - 00 - 2 ° 2 +00
y +00 \' 0 ;<4\, 0 ;<+00
y
x
SI. 5.
140. Grafik datih funkcija je prikazan na sl. 6, definisane su za svako
x. Promene funkcij a pod a) su date tabelom
y
x
SI. 6.
119

Za x - 2 y",f. = 0 funkcija ima dvostruku
.< .... 2, Y > 0, x > 2, y > O.
Funkcija pod b) ima za x = - 2 dvostruku
za x = - 2, y < 0 za x < - 2 i x > 2.
Tok je dBt sledeeom tabelom
+00
y - 00/
0 -00
nulu x = 2. Za
nuJu, = 0
145. Gmfik funkcije je pri.kazan na 51. 7. Definisane su za svako x,
nji.ho\' kanonirni oblik:
120
y
1 2
--(x- 2 , .. 2
2
SI. 7.
I
a) y = - -- (x - 2)2 + 2.
2
I
b) y = - (x + 2)2 - 2.
2
x
Funkcija pod a) za x = 2. nule x = 0 i x = 4 Y > 0 za 0 < x <
< 4, a y < 0 za x E (-00, 0) U (4, + 00)'
Tok je dat tabelom
xl- oo 0 2 4 + 00
Y -00 /
2
/ 2 \.. 0 \.. -00
Funkcija pod b) ima mi nimum y = - 2 za x = - 2. nule
x = 0 i x = - 4, funkcij. je pni tivna za x E (- 00, - 4) U
(0, + 00)' negativnije u intervalu x E (- 4, 0). Tok je prikazan
tabelom
xl - 00 -4 -2 0 + 00
y +00 \" 0 \" -2/ 0 /+
00
146. oblik datih funkeij. je:
I
a) y =-(x + \)2- 2; b) y = -2(x-I)' + 8;
2
I 25
e) y = - - (x - 3)' + - .
2 2
147. oblik datih funkeija glasi:
I I I
a) y = - (x + 2)' _ _ ; b) y = --(x-3)' -I;
2 2 · 3
I
e) y = - (x + 3)2 + I.
3
) Kk
' l 00'1 {x-x'za o,,;;; x";;; l
148. a a ' o Je x -... =
- (x-r ) za x E (- 00, 0) U(I , + 00).
onda je y = - r za x E [0, I], a
y = x
2
-2x za x E (- 00,0) U (I, + 00).
Grafik date funkcije ima oblik sl. 8, a tok dat tabelom
xl- oo 0 I 2 +00
y +00\.. 0 \.. -1 / 0 /+00
bl Posto je 1 x + rl = {x + r za x E (- 00,-1] U [0, +00)
- (x + r) za x E (- 1, 0).
121

122
Imamo da je
y = _ x2, x E (- co, - I] U [0, + 00), :I
Y = x2 + 2x, X E (- 1,0).
Y
SI. 8.
x
Grafik date funkcije je prikazan na sl. 9. a tok tabelom
x l -co 0 +co
y - co/,O'>.. - co
y
o
x
SI. 9.
149.a) Na intervalu x E [0, + co) imamo I x I = x, dlflde

Promene ove funkcije su date sledecom tabelom:
-=-1 0 1/2 + co
Y 1 0 '>.. - 1/4 /' + co
Na intervalu x E (- 00,0) I X 12 = - x, dakle
Y = x2 +.x = (x + r- , a promene ove funkcije su date
tabelom:
x 1- 00 - 1/2 0
Y - 00 '>.. - 1/4 /' 0
Grafik date funkciie ie prikazan na sl. 10.
y
z
y=X-IXI
SI. 10
x
b)y=x2-3x + 2 za x E (-00,I)U(2, +00) y =-x
2
+
+ 3x - 2 za x E [1,2]
123

Grafilc je dat na 51. II.
150. Za x E (-co, -I) U [I, + co), y = xl' -1, a za
x E (-I, + I), y = -xl'. Grafik je prikazan na 51. 12.
y
o x
SI. II
y
x
SJ. 12
124
151. Za xE(-co, 0), y = -xl' - 6x - S = -x (x + 3)' + 4 a
za xE [0, + co), y = - (x - 3)2 + 4, grafik je krikazan na
51. 13 a tok tabelom
x/-CO-S-3-1 0 I 3 S + co
y - co.l' 0 '. 4'. 0 '. - 4.l' O.l' 4'. 0 '. - co
y
x
S1. 13
152. Grafik je iJrikazan na 51. 14.
154. a= -I , c=8; y = - xl'+2x + 8 = - (x -I)2 + 9.
155. a = I , b = -2
c = - 3. y = x
2
- 2x - 3 = (X-I)2_4
156. a = -I, b = - 2, c = 8 a funkcija je
y = - xl' - 2x + 8 = - (x + 1)2 + 9.
157. Y = xl' - 6x + 5 = (x - 3)2 - 4.
125

, _ 1,
I j ttl u kanoni tile: Ij .
pl. ·· izI ··
f - , lZ .. e Ul &lStem
4 -
/.-:-'
- 0,
I y
o
-3 3
x
J. 14
rckn;e incma je p - -8, q = 16.
, ) b. /'ret 1I\' e izlazi Bi em
I
.E.. - I
2 pi daIc.Ie p _ 2, q = -3
f- - - 4
15.. kanonieni oblil< funkcije y = - (X - + q +
i uslov zadatka, izlazi:
a) /> - 4, q = - 3; b)p = 6, q = -9;
x) /> = 4, q = -1.
b .
188. Funkcija posti!e malcsimalnu vredn.ost za
(l = - - , pa Ie
2a
l-m
--- = 2 odakle izlui
2(m + 2)
m = -3 a y = -xl + 4x - 3.
b
161. Funkcija postite minimalnu vrednost za
11 = - - ,
2a
711-4
Odakle - = I, a 711 = 2 te je
2 (711-1)
y = (2 - I) xl + (2 - 4) x - (2 + I) = xI- 2x - 3.
162. Iz jednatine ( I + k)· 3
2
- (4 + k ) · 3 + 8 = -7, izlazi
k = -2, a y = -x
2
- 2x + 8.
163. P = 2, Y = x
2
- 6x + 5.
164. A = 5 a I(x) = -x' + IOx - 16.
4ac-b"
165. Iz obrasca = izIazi,
"4a
_ 4a......; (,---5-,- ) --,(,---2"-. )2 = -2,
4a
a funkcija
1 1
y= - - xl-2x-5 ":" - -(x+ 3)· -2.
3 3
166. c = O.
167. a) p = -I, q = -6; b) P = -4, q = 3.
168.
1 1
y = - xl - 2x + 3 = - (x - 2)2 + 1.
2 2
127

169. Iz prerposravke b
2
- 4ac = 0 =:> b
2
= 4ac, pa je
y = ax: + bx + c = ax
2
+ 2..;-;u· x + c = (xY.1 + Vc)2.
170. Imamo cia je
f (x + 3) = a (x + 3)2 + b (x + 3) + c,
- 3f(x + 2) = -3 [a (x + 2)2 + b (x + 2) + c).
3f (x + I) = 3 [a (x + 1)2 + b (x + I) + c) .
-f(c) = -ax- bx-c.
171. f(O) = I, f(l ) = I, f(-I) = 3, f(a + I) = a
2
+ a + I
i
/
(-.!..) = a
2
-a + l.
a a
2
172. I (x + I) = xll + 2x + 1 - 5x - 5 + 6
I(x + I) = (x + 1)2 -5(x + 1) + 6 =:> /(x) = x
2
-5x + 6.
173. Ne ka je x + a = I Ij . x = 1- a, gde je I nova promenljiva
Tada je
I (t) = (t - a)2 - (t - a) + 2. Da bi smo dobili
I (x - a) uvedirno x - a.
Dakle I(x-a) = (x -2a)2 _ (x-2a) + 2
(
vb ) _ ( 1 - Vb) (I + Vb) . ( v b )2 _ 2 Vb +
175. I I -Vb - Vb I-Vb I-Vb
177.
128
Vb _ ( I + Vb) Vb _ 2 Vb +Vb
+ - I-Vb I-vb
_ Vb + b-2vb.+Vb-b = O.
- I-Vb
b
P (x)= x(20 - x) = -x
2
+ 20x· Za x = - -= 10,
2a
povrsina ima maksimalnu vrednost. Dakle, zieu treba
na eetiri jednaka dela, tj. pravougaonik maksirnalne povrsme )e
kvadrat stranice 10 em.
178. Ako je prva duz x druga je a - x te je
y = 3xS + 2 (a - x)2 = 5x
2
- 4ax + 2a
2
odakle izlazi
2a
X = -
3
a - x =- a.
5 5
179. Neka je x jedan sabirak, drugi je 18 - x,
obik
s (x) = x
2
(18 - X)2 = 2x
2
- 36x + 324.
Swna ima mi.nimalnu vrednost za
trazena suma
b -36
x = -- = - -- = 9, znaci da broj 18 treba rastaviti
2a 4
na dva jednaka sabirka da swna kvadrata bude minirnalna.
180. Povrsina traienog kvadrata stra-
nice y je
P=y2=(6-x)2 +
X
2 (sl. 15)
Dakle P (x) = 2x
2
-12x + 36, a
b -12
x= - - = - --=3, stra-
2a 2.2
niea traienog kvadrata
Y = V (6 - 3)2 + 3
2
= 3 V2.
6
6-x
Sl. 15
x
181. Neka je strana kvadrata y, a dimenzije pravougaonika x i 3x onda je
4y + 2 (3x + x) = 56, P = y2 + 3x
2
, a
P (x) = 7x
2
- 56x + 196.
b -56
PovrSina ima minimalnu vrednost za x = - - =- -- = 4
2a 14
y = 14- 8 = 6.
te je y = 3, odakle izlazi da je obim kvadrata 16 em, a obim
pravougaonika 18 em.
9
129

182. Nelca je manja osnovica trapeza y, n krak x ondn je veea osnovicn
y + x, te je
3x + 2y = 200
x2Y3
P(x) =- - 2- +
50xY3.
povr§ina ima maksimalnu vrednost za
b 50Y}"
x = - - =-- = 50,
2a 2' v'3
2
osnovica y + x = 75.
183. eka su dimenzije pravougaonika x i y onda je P = xy.
!::, ABC FEB AC : FE = BC : FB tj.
a
b : x = a: (a - y) y = a - -x.
b
a
P (x) = - - x2 + bx odavde izlazi
b
b a
x = - , y =-
2 2
ab
P
maz
= -.
4
184. Neka su dimenzije pravougaonika x i y onda je
P (x) = hx - x
2
, odakle izlazi
a
ah
P
maz
=- .
4
185. Neka je krak trapeza AD = x (Sl. 16), a osnova CD = y, onda je
130
AM = 5-.L
2 .
lz pravouglog trougla ABD iamrno AD2 = AM" AB,
(
y) 50- x2
x2 = 5-2 10, odakle y = 5

----
-- --
-----
------ --- ----
At. }M 0 B
L Sl. 16
Obim trapeza u funkciji kraka
50 - x
2
1
o (x) = 10 + + 2x = - - x2 + 2x + 20,
5 5
obim je maksimaJan za
x=-.!!..= 2 =5,y=5tj .
2a
0=25 em.
186. P (x) = - 2x
2
+ 2ax,
a-x
m
Sl. 17
m = n = .::. V2, traZeni pravougaonik je kvadrat.
2
,.
131

J87. Katete su x i a-x. Primenom Pitagorine teoreme kvadrat hi-
potenuze je
f (x) = h-2 - .2ax + a
2
Hipotenuza postiZe minimum kad i njen kvadrat, a to je za
x = !!.. tj. kad je rrougao jednakokrak.
2
188. Dati izraz ima oblik
5
x Y xy x(5- x) 5x-x2
Razlomak konstantnog brojioca ima najmanju vrednost, kad
imenioc postiZe maksimalnu vrednost tj .
f (x) = - x2 + 5x ima maksimum
b 5 5
Dakle x = - - =
2a 2(-1) 2
5 5
a y = 5-x = 5 - "2="2;
dati izraz iroa najmanju vrednost za
5
x =y = - .
2
5 3
189. P (x) = - x2 - - ax + a
2
. Povrsina postize minimum
2 2
3Ia
2
3
P = - - za x = - a.
40 10
190. a) Neka je MD = x, onda je y = MA2 + MB2 + M C2 =
= 3x2-2hx + a
2
+ 1>2 _j,2.
191.
132
Funkcija postiZe minimum a
2
+ b
2
- 112 za x = .!!.- .
b) a
2

Ym .. = (a: by
b-a
ZBX=--
2
3 3
192. Ymln = a
2
+ 1>2 + c2
(a + b + c)2 a + b + c
,zaX= .
3 2
194. Neka su Y = (m - 1) x2 + 2mx + 4 i Y = (n - 1) x2 + 2nx + 4
dYe ma koje parabole datog sIrupa, pokaZirno da one prolaze kroz
dye filesne tacke, tj. odredimo njihove zajednicke tacke.
(m - 1) x2 + 2mx + 4 = (n - 1) x2 + 2nx + 4
(m - n) x2 + 2 (m - n) x = 0, m i= n
x
2
+ 2x = 0, x (x + 2) = 0, Xl = ° i X2 = -2.
a) Yl = 4, Y2 = 0. TraUne tacke su A(-2, 0) B(0,4)
b) Parabola dodiruje x-osu ako je
4ac - 1>2 __ 0,
4m
2
-16 (m-I) = 0, m
2
-4m + 4 = 0.
195. a)
4a
(m - 2)2 = 0, m = 2. Parabola koja dodiruje x-osu ima
oblik Y = x2 + 4x + 4.
Parabola sa temenom u B mora da zadovoljava uslov
°
2a
2m
_ -=.c.._ = 0, m = 0, tj. y = - x2 + 4.
2(m-l )
T eme parabole y = x
2
- (k + I) x + k je tacka
(
k + 1 (k - 1)2)
T - 2- ' 4 . Ako sa x i y oznacimo koordinate
Xk T' k + 1
·e lmamo x = -- , Y
2
(k - 1)2
4
eliminacijom parametra k dobijamo y = - (x - 1)2, sto
predstavlja geometrijsko mesto temena parabole.
b) Ako uocimo parabole y = x2 - (k + 1) x + k i
y = x2 - (m + 1) x + m, njihova preseena tacka M (1, 0)
je ujedno zajednicko tacka za sve parabole datog sIrupa.
133

c) U iSlom koordinoDlom sistemu konstruisono je dobijeno
geornetrijsko mesto i parabole za k = -3, -I, 0, I, 5 (SI. 18).
196. 0) TniUno geornetrijsko mesto taCaka je prava x + y = l.
b) Fiksno ta&a M (0, I).
c) U data; farniliji parabola nalazi se (za a = 0) i jedna prava
y = -2.>: + I, ova prava je zajedntika tongenta svih parabola
i sve one se dodiruju u tatki (0, I).
y
SI. 18
197. a) Ekstremne vrednosti datih funkcija bite jednake ako je
. 4 (m-I)-m
2
4m-4
= t). = --
4 4
odakle izlazi m = O.
134
Dakle date funkci je postaju
y = x
2
- 1 i y = x
2
- 2x.
b) Sistern {x2 - 1 < 0
x2-2x > 0
ima - I < x < O.
198. Analogno zadatku 195, traZimo geometrijsko mesto minimuma
je parabola y = x
2
- I.
199. Treba dati polinom napisati dva puta kao potpun kvadrat tj.
f (x, y) = x
2
_ 2 (y + 6) x + 6y2 + 2y + 45 = [x-(y + 6)]2-
- (y + 6)2 + 6y2 + 2y + 45 = (x - y - 6)2 + 5y2 - 1Oy + 9 =
= (x - y - 6)2 + 5 (y2 - 2y + = (x - y - 6)2 +
+ 5 (y - 1)2 + 4.
Minim alna vrednost funkcije f (x, y) je 4, i dobija se za y = I
x = 7.
200. f(x,y) = - (x
2
- 2xy + 4y2 - 2x-IOy + 3) =
= - [x
2
- 2 (y + I) x + 4y2 - lOy + 3] =
= - [(x - y + 1)2 - (y + 1)2 + 4y2 - lOy + 3] =
= - [(x - y - 1)2 + 3y2 - 12y + 2] =
= - [(x - y - 1)2 + 3 (y - 2)2 - 10] =
= 10-(x-y - I)2 -3(y-2)2.
Maksimalna vrednost date funkcije je 10 za y = 2 x = 3.
(
5) 53
201. f (x, y) = (x - y - 1)2 + 2 y - 2 2 + 4 .
135

IV G L A V A
4. KVADRATNA ] EDNACINA S ]EDNOM NEPOZNATOM
202. a) ± 2.; b) c) ± 4...!..-.
6 5 4
a-b
203. a) ± -- ; b) ± a; c) ± kVf.
k
2
204. a) 0; 6 - ; b) 0, - 2,4; c) ± 7.
5
I
205. a) 0, --, a + b =1= 0; b) 0, '" + n; c) 0, m - n.
a + b
206. a) ± aV2; b) ±5; c) ±
207. a) ± 2k '15; b) ± I.
208. a) ± 8; b) ± 2; c) ± 5; d) ± 10.
8
209. 0, - 15
213. ± V 4a
2
+ /}2.
210. 0, 132..
7
211. ± i.
2
214. 0, --, za x =1= ± a.
a -b
212. ± p.
215. ± (a + b) za ab =1= O. 216. ± (0 - b) za ab =1= O.
217. ± 3; za x =1= I, x =1= 5, i x =1= - 3.
136
218. Data moze se napisati u obliku
_ 1_+_1_ +_1_+_1_= 0
x+1 x- I x+2 x-2
'1' 2x 2x
1 1 - - + -- = 0 odavde imamo da je
x
2
-1 x
2
-4
x (_ I +_1 ) = 0
xO -1 xO -4
Ova jednacina ekvivalentna je sistemu
x = 0, i _ 1_ + _ 1_
x
2
_1 x
2
-4
cija rclenja su Xl = ° i X2,3 = ± V .
219. b = 2a.
220. a) A = ± ' 2, za A = + 2, x = ± 1, a za A = - 2, x = ± i f7 .
3 35
b) A = 2"' Xl = 0, X2 = 4 . 221. A = 3.
222. lOa = 3b. 223. - 10, - 5, O 'iIi 0, 5, 10".
224. 10 em, 10 em, 12 em, h = 8 em. 225. a = 8 em.
226. 0, 25. 227. 0, 10.
228. a) A E ( - 00 , I]; b) - 00 < A < I; e) - 3 ,,; A <...!..- ;
2
d) AE [- 2, 3); e) A E (+ , + 00 ) ;
f ) x < °
x> 2.
I, 2V2, 4V3. 230.3, V2, ;/3 .
3 2
229.
231. a) 5, -I; b) 4, -6; i
3 3
d)x=5 ±iV5 .
4 5.
- ---,.
3 3 '
137

232. 3, 2; b) 7, - 4; c) 5, - 2,5; d) I, - 13.
233. a) 3a, a; b) 503, -703; c) 3 + 7i, 3 -7i; d) 2 + 3i, 2 - 3i.
234.
3 3
d) 4 ± 5;.
a b
235. a) 0,1; 0,01; b) 7, - 0,3; c) 03
n
, - an; d) --
a+b a-b
V3
236. a) 5, - I; b) 4; c) 2 ± _ .
3
1
237. -I, -4- .
5
238. 3,

4
241. 30, 305.
244.
5
2, - -.
8
247.
9
-, - 4.
17
250. c, d.
1
239. 4, 2 - .
4
1
242. 1, -1 "4
1
240.5,2- .
12
243. - 5, - 13.
7
245. 3,3_. 246. I, - 15.
I I
248. 12, 1.
249. 3 ± iv31 .
4
251. a, b. 252. 2a - 3b, a + 2b.
253. I, 4V2-7.
254.4 + 2v5, 2 + 2v5.
255. I -V2, 2 -V2.
256. Aka je x ;;" 1 data jednatina pastaje
x2 - 2x + = 0, x = I je re.senje
za x < I data jednatina ima ablik
x2 - 4x + 3 = 0, njena re.senja su Xl = 3 i X2 = I, kako ova
rdenja nisu manja od I - nisu re.senja date jednatine.
257. Xl = - 2, "2 = - I, X8 = I, X4 = 2.
138
258. Ako X ;;" ° date jednatine postaje ,,2 - 8x + 15 = ° i ima dVll
re.senja x, = 3 i X2 = 5. Za x < 0 ima oblik x
2
+ 8x + 15 = 0
j ima dva re.senja x, = -3, X2 = -5.
259. Za x < -3 imamo x
2
+ 2,5x - 6 = 0
Odavde x, = 1,5 i X2 = -4. Datu jednat inu zadovoljava sarno
drugi koren tj. x2 = -4. Za -3 x 0 dobijamo
x
2
+ 4,5x = °
odakle Xl = 0, X2 = -4,5, zadovoljava x = 0

x2 -4,5x = 0
Odakle Xl = 0 i X2 = 4,5, drugi koren ne zadovoljava datu
jednacinu.
za x> 3 imamo
x
2
- 2,5x - 6 = 0
Odakle Xl = 4 i X 2 = - 1, 5, zadovoljava prvi koren datu jednaci nu.
Dakle data jednacina ima tri korena -4, 0 i 4.
2110. Xl = 0, X, = -2, X3 = I, x4 = -3.
261. X I = 2, X2 = -3. 262. Xl = -3, X2 = -2, X3 = -I,
x. = 0, x. = I, x. = 2, x7 = 3. 263. x ;;" 6, x 2.
264. x = 7-V89
4
a+b . /-
265. --, v abo
2
266. Posle sredivanja data jednacina postaje
( 2a + 2b) x2 - (a
2
+ b
2
+ 6ab) x + 2ab (a + b) = 0
odavde izlazi
Xl/2 = a
2
+ b
2
+ 6ab ± V(a
2
+ b
2
+ 6ab)2 - 16ab (a + b)2
4 (a + b)
Xl/2 = a
2
+ b2 + 6ab ± V(a
2
+ b2 _ lab)2 .
4 (a + b) I na kraju
a + b 2ab
Xl = - - , X2 = - - .
2 a+b
139

267. Po Ie OCigledni h identiBcih transformacija postaje
x" en - I) + ( I - mn) x + ",. - '" = O.
268.
270.
273.
Odavde
mn-I ± 'I/(",n -I)2 - 4(n - 1)(",2-",)
Xl/z = 2 (n-1)
mn-I ±'I/( I +mn - 2m)"
- 2 (n- l )
. ", -I
na kraju x = 7/1, X 2 = -- za x * "', n * 1.
n -I
2mn 3",-n
m + n, 269.
m + n
2
'" + 2n,
n-2m
271. a ± 2b
3
a -I
I , --.
a + 1
274. n + 2, - 2n
3n - ",
2
272. a ± 3b.
276. Posle sredivanj a imamo
[en - I) xl2 - a (n - I) x + a - '1 = 0, smenom (11- I)x= z
imamo
z2 -az + a -I.
a- I
re§enja date jednaeine su
n-I n- I
277. Data jednaeina ekvivalentna je jednacini
(
a x X)2_ ( a +a b)2 -_ 59 (a x X)2, a ova je eJ..-vivaien t na
jednacini
140
278.
PosIednja je ekvivalentna sistemu
2 a-x a. 2 a- x a .. _, '
___ = _ _ 1 - --= - --, ella su r=enja
3 x a + b 3 x a+ b
2a (a + b) 2a (a + b)
Xl = ; X2 = .
5a + 2b 2b-a
I .
1111 = - - ; 1/12 = 5. 279. Al = 0, A2 = 2.
3
16 7
280. Al = 2, A2 = 6. 281. A = - . 282. Al = 0, A2 = - -
39 3
16
283. AI = 0, A2 = - .
7
284. D > 0 ako 7/1 E (-I, 3) koreni realni razlieiti,
D = 0 ako 111 = -I i '" = 3 koreni reaIni jednaki,
D < 0 ako 7/1 E (- 00, -I} U (3, + (0) koreni konjugovano kom-
pleksni.
285. Koreni su realni ako 111 E (- 00, 3) U ( II , + (0);
realni jednaki ako je '" = 3 i 7/1 = II i konjugovano kompleksni
ako m E (3, II ).
286. Koreni su realni ako m E (-00, U ( I, + (0) ;
I
.. dnak' ak j 25 . .
rea m je I 0 e m = - 1 /II = 1 1 koreni su konjugovano-
33
-kompleksni ako m E , I) .
1 5m + 2
287. Ako je In * rcl enj a su
5
Xl = - -, X2 = ; za
3
7/1 = - '5' Xl = X2 = 53.
m m
3
288. - - a I.
2
289. b E (- 00,-2) U (-: , + (0) 290.a E(- 00,4) U ( 12,+ 00)
141

291. k E (-00, 6) U (10, + (0). 292, k = - 2, k = 6.
293. D = IJ2 (c - a)" - 4ac (b - c )(a - b) =
= b2 (c - a)" - 4ac [b (c + a) - b
2
- ac] =
= IJ2 [(c - a)' + 4ac]- 4abc (c + a) + 4a"c' =
= IJ2 (c + a)e - 4abc (c + a) + 4a
2
c" =
= [b (c + a) - 2ac]" ~ 0,
tj. diskriminanta je pozitivna za svako a, b, c, ako je a (b - c) ~ O .
Re§enja su
-b(c-a)-[b(c+ a)-2ac] -2c (b- a) c(a - b)
Xl = = )
2 a ~ - ~ 2 a ~ - ~ a ~ - ~
-b (c - a) + [b (c + a) - 2ac] _ 2a (b - c) = I
%2 = 2a (b _ c) - 2a (b - c) .
294. D = (a - b)' (a' -1J2)' + 8 (a + b)2 ab (a
2
+ b
2
) =
= (a - b)4 (a + b)2 + 8 (a + b)2 ab (a
2
+ b"l. =
= (a + b)2 [(a - b)4 + 8ab (a
2
+ 1J2)] =
= (a + b)' [(a' + b' - 2ab)' + 8ab (a
2
+ 1J2)] =
= (a + b)2 [(a' + b')2 + 4ab (a
2
+ b
2
+ 4a
2
b')] =
= (a + b)' (a" + b
2
+ 2ab)' = (a + b)6,
2ab a' + b
2
Xl = - --, x = .
a+b a + b
za a + b = 0 jednaCina je nemoguca
a za a = b = 0, re§enja jecinacine ce biti neodredena.
295. Za a + b ~ 0 diskriminanta D = (a
2
+ b
2
)2, a re§enj a su
2ab
Xl = a + b, X2 = --. Ako je a + ~ = 0, imamo sam 0
a+b
jedno re§enje x = o.
142
296. a) y = 8 (x - 2); b) A = 0 za Xl = 2, x2/3 = ± 3,
x+3
11
y=2zax=-.
3
4x2 3x 4x
2
- 3x 1
297. f (x) = - ; = x - - ~ 4x
2
- 6x + 1 = 0,
222
1
Xl = 2, Xz = - .
2
5
298. a) Xl = - - , X2 = - I
2
b) f (x) = 4 (x + 1) ,
g (x) 4x + 3
. ) 5
299. a) nema re§en)a b x = - - .
2
300. a) Xl = I ,
3
X2 = 3 - ;
4
b) x = I.
5
X= - .
2
301. x ~ 2 je (x + 2)' = 4x + 1, tj. x
2
= -3 pa jednacina nema
re§enja. Za x < 2 je (2x - 3)2 = 4x + I, tj.
x
2
- 4x + 2 = O. Re§enja ove jednaCine su Xl = 2 + v2" i
x. = 2 - v2", medutim uzimamo sarno drugo reSenje zbog
uslova x < 2. 302. 6, 8 i 10.
303. 5, 6 i 7 iii -7, -6, -5. 304. 5 i 6, iIi - 6 i - 5.
305. 56. 306. 64.
307. Neka je brzina jednog v, a vreme I, onda je brzina drugog
v + 1, a vreme 1- 1, te je
30 = VI i 30 = (v + 1) (1- I)
Odavde
(3: -
I
)(V+I)=30,
dakle V = 5 kro/l':. i v + 1 = 6 kro/t. .
143

308.
(
I I)
- +--
x x + 2
7
I - = I, za 3 casa i 5 casova.
8
309. 30 dana, 20 dana. 310. u petouglu. 311. Dvadesetougao.
312. 6 m, 4 rn.
313. eka je AH = x.
1z pravouglog trougla
ABH imamo BlP = R2 - OH2
Kako je OH = Ix - RI (imamo x - R ako je H na OA',
R-x, ako je H na OA).
Onda je BlP = R2 - (x - R)2 = 2Rx - x".
Dakle BO = 4 (2Rx - x
2
)
S druge strane
AB2 = AH· AA' = 2Rx.
Tada uslov AB2 + AO + Be' = 4[2,
postaje 4Rx + 4 (2RX - x') = 4[2
Odavdc x2 - 3RX = [. = 0
Konaeno
x = 3R ± 'l/9R2 - 412 , rclenja su realna
2
3R
za I ~ - .
2
R
314. x = - (2 -'1/2).
2
315. Neka je H projekcija tacke M na AB i AH = x, onda je :
144
AM2 = 2Rx, a MN = 20H - 2 (R - x), gde je 0 srediste
polukruznice. PoloZaj tacke M je odreden promenljivorn x koja
se dobija iz jednacine
4mr + 2R ( I -4m)x + R2(3", + I) = 0
Dakle
x=
R (4m-Im±'l/4m
2
- 12m + I )
4m
I
316. a) PQ = - y'3 (x" - ax + a
2
) ;
2
3'1/'3 ( 2).
PMPQ =-- ax - x ,
16
3 ±'l/9 - 48A 3
c) Xl/2 = 6 a uz uslov A ~ 16 .
317. Neka su a i b katete, p i q njihove projekcije na hipotenuzi a x
hipotenuza.
Tada je
I
~ : :: :;,'
h
2
= pq,
a + b = s.
Proizvod pyre dye jednacine daje
(ab)2 = pqx
2
Ako se uzrne u obzir treea
Cab)2 = h
2
x
2
ili ab = hx.
Kvadriranjem trece jednacine dobijarno
a
2
+ b
2
+ 2a b= S2
i Ii
x
2
+ 2hx - S2 = 0,
pa je h ipotenuza
x = 'l/h2 +s2 _ h.
318. a) x
2
+ lOx + 21 = 0;
c) x2 - 3'1/3x + 6 = 0;
10
b) 6x2 - 25x + 24 = 0;
d) x" - lOx + 23 = O.
145

319. 3) 36r - 66x + 7 = 0;
c) :cI-6x -r 12 = 0;
b) x' -4x + 13 = 0;
d) abx2 - (a + b) x + 1 = O.
320. a) (a' - bI) x' - (a
2
+ b'),' + ab = 0;
b) (a- I)(b- 1) .r2- (a + b)x + ab = 0;
--'
c) .r2 -2ax + a2-b = 0; d) 16.r2- 16x - 9= 0.
b) 27.r2 - 6-1x - 243 = O. c) A
193
27
189 1114
322. YI = - , Y' = --- .
125 35
3 1
323. A = -.
4
324. ) ,2 + 5y -'- 6 = O.
325. Ne ka je
y ' - Sy .J. P = 0,
146
tads je
S = )' 1 - )'. = XI - + X2 + = XI + X2 + XI + X2
X2 Xl Xl . X2
i P = )' IY2 = (XI + (X2 + = X I X2 + _ 1_ + 2.
X2 Xl Xl X2
Kak
' + 5 . 6
' 0 Je XI X 2 = - - I XI' X2 = - - - 2.
3 3
To je
3 2 6 '
1
P= - 2 - - +
2
2 = -
1
2
Trrlena jednacina postaje
y2 _ (_ = 0
ili 6y' + 5y - 3 = O.
326. Kako je XI"- 2x1 + ).. = 0 i - 2x. + ).. = O.
Odavde
).. = 2x1 - xl = 2x. -
Tada je
).. -+.- =yl -+Y.-=yl - - -- + y . =
(
YI y. ) ).. ).. 2x1 - 2x. - xi
x1 X2 x1
= YI + + Y2 )_(YI + Y.).
X I X2 XI X.
Na kraju imamo E = O.
327. Re§enje postavljenog zadat aka sadriano je u re§enj u sistema od
tri jednacine sa t ri nepoznate Xl, .\"2, i m:
10'
3m
Xl + X 2 = -- ,
m + 3
2x1 - .\"2 = 3,
2m
Xl . X2 = --.
m + 3
Prve dye jednacine daju
2m + 3 . m- 3
Xl = 1 X2 = - -
m + 3 m + 3
Zamenimo ove vrednosti u t reeoj imamo
(2m + 3) (m - 3) 2m
= --
(m + 3)2
Odakle se dobij e m = -I, III + 3 9= O.
Za ovu vrednost m, imamo
1 .
Xl = 1 X 2
"2 2= - .
147

328. III = 8. 329. III = { !
330. m,= I, 7//2 = -3.
331. m = ± 3. 332. 7// = O.
I 1
333. m=- , m2 =- - .
2 2
21
1112 =- '
335. m = 13, 711 = 1. 336. 711 = -2.
337. a) k = - I ;
20
I ±V5
b) k = -=:.,--
4
338. 711 = 0 i m = 2.
c) k = 2.
339. J ednaCina ima realna rdenja ako i sarno ako je
D = (m - 1)2 - (m - 2 )(711 - 3) = 3m - 5 ;;;. 0,
. 5 5 . 2
rJ . m ;;;' -. za m = - unamo Xl = X2 = - .
3 3
Relacija nezavisna od m izmec1u Xl i X2 dobija se iz
2 (m-I) . 111-3
Xl + X2 = 1 XIX2 = --2
711-2 m-
Da bi se eliminisali m iz ovih jednakosti napisemo ih u obliku
__ 2 (m-2) + 2 = 2 + _ 2_
Xl + x.
m-2 m-2
Xl • %2 =
Eliminacija
relacija
m-2-1 -- 1- -
1
- .
m-2 m-2
/
izraza --
m-2
iz ove jednakosti, dobija se trazena
2x,X2 + (Xl + X2) = 4.
340. a) 2 (I-V2) 2 ( 1 +vi\
za 711 = 2(1 -V2),
v2 .
Xl = X2 = -"""2" 1 za
148
m = 2 (I + vi),
b) TrliZena relacija se dobija iz:
m-2 . m(m- 4)
Xl + X2 = -- 1 X1X2 =--'-----'-
2 8
Prva jednakost daje m = 2 (Xl + X2 + I), zamenom u drugoj
dobijamo
8X1X2 = 2 (Xl + X2 + 1)·2 (Xl + X2 - I) = 4[(X1 +x2)2-lj,
odavde
2x
,
x2 = (Xl + X2)2 - I,
Konaeno trliZena relacija
1.
341. a) Rdenja su reaJna m E (-00, 0] U [I, + (0), a konjugovano
kornpleksni m E (0, I).
b) m = 1 i m = -
4
r c) y2 + (2m + 2)y-24m
2
+ 27m + 1 = 0.
-
342. Irnamo sis tern jednacina:
XI + = 52,
+
2 (m + I)
Xl X2 = ,
m-2,
m+3
%1°X2= --.'
m-2
Prva jednacina se moze napisati u obliku
(Xl + X2)2 - 2x
,
x2 = 52, ako se uzrnu u obzir druga treea
imamo jednacinu
4 (m + 1)2
(m- 2)2
4 (m + 3) = 52.
m-2

Za m - 2 '*' 0 imamo
24m
2
- 107", + 105 = 0
Odavde m = 3 m=
35
24
343. Eliminacijom Xl i X2 iz ove tri jednacine:
I
Xl + X2 = '" + -
2
I
.\:1 . X, = - (m
2
- 9", + 39),
2
Xl = a 2 .
Dobij a se odgovarajuca jednacina P9 m, iz koje se dobije
m = 10, Xl = 7, X2 = 3,5.
m = 7, Xl = 5, X2 = 2,5.
344. Postavljeni uslov se svodi na jednaCinu
2 ( 3m - I) ( 36m
2
- 30m- 6) = 0, odavde
I I
"'1 =- , m2= 1,ml = - - .
3 6
(
I - v'5) (I + v5 )
349. Koreni su realni a E - co , 2 u 2 + CO .
3-V5
c) Xl = X2 =
2
150
3
d) al = -I, a2 = + I ,
al = - -.
4
350. a) x2(m-2) - 2(2m- l )x+2m-I = 0.
b) mE ( - co, -I) u(+, + CO )
351. x2 + X + a - I = 0,
5
a ~ - .
4
1 . I X1
3
+ X2
3
(Xl + X2)3 - 3XIX2 (Xl + X2)
352. a) - + - = = =
xI ~ (XI X2)3 (XI X2)3
3abe - b
3
c3;
b) X1
4
+ X2
4
= (X?)2 + (XI)2 = (xt+ X1)2 - a r ~ =
6
4
- 4acb
2
+ 2a
2
e
2
= [(Xl + X2)2 - alx2] - 2 (XIX2)2 = ;
a4
c) x ~ + x1 = (Xl + X2)5 - 5XIX2 ( X13 + X2
3
) - 10X1
2
X
2
2 (Xl +
5aeb
3
- 5a
2
e
2
b - b
5
+ X2) = ---'----'--- .=--=--------''-
a
5
d) b
3
.- 7abc + 2a
z
e
a
3
353. a) D = as + 4.
b) Sve vrednosti k, za koje je: k E (2: ' + co) iii
x E (- co, - 2), odgovarajuce vrednosti za a:
6-3k ± V(9k- 22) (k + 22)
2 (2k - 5)
4 I
c) 2 - <k < 2-
9 2
151

S54. Koreni date jednaane su
%l>I=m±vml-",s+ I =m± I.
KoristeCi postavljeni uslov imamo
-2 < m + I < 4} =:> -3 < m < 3 } =:> -1 ~ m < 3.
-2 < m - I < 4 ....,a < m < S
355. Neka je t:raZen8 jednaan8
y!-Sy + p = o.
Onda je S = YI + Y2 = %1
3
+ %2
3
= (XI + X2) 3_ 3xlx. (XI +X2).
. b
Kako Je XI + X2 = - -
a
S = b"-3abc.
as
DaI;e
Cal·
XIX2 = - , n azuno
a
c3
Y1Y2 = XI
3
X2
3
= (XIX2)3 = -, p8 ;e traZena ;ednac ina
as
as y! + (b" - 3 abc)y + c3 = o.
356. Koreni date ;ednacine bite racionalni, ako ;e n;ena diskriminanta
potpun kvadrat.
Po§[O ;e D = (I - 2k)2 - 4k (k - 2) = 4k + I,
4k + I ;e potpun kvadrat za k = 2; 6; 12; . ..
357. Neka su XI i X2 = XI
2
relien;a date ;ednacine. Tada ;e
IS
XI + XI' = - ,
152
4
t;. 4XI2 + 4xI- IS = 0
odake
3
x
1
=2 ;
, S
Xl = - - '
2 '
9 ,2S
X2 = _ . X2 =-.
4 ' 4
Odgovara;ute vrednosti Z8 m:
ml = ± - ~ . 3V-
2 2'
358. Po§to ;e XI + X2 = m
XIX2 = m..- J,
tada ;e
XI
2
+
X2
2=(XI + X2)2 - 2xl x2 = m
2
- 2 (m - I ) = (m - 1)2 + I.
odakle iziazi da ce XI
2
+ x.' imati minimalnu vrednost
za m - I = 0 t;. m = I.
359. f (a) = X1
2
+ x.
2
= (XI + X2)2 - 2X1X2 = (a - 2)2 + 2(a + 3)
= a
2
-2a + 10 = (a -I)" + 9.
TraZena minimalna vrednost ;e 9 za a = I.
361. al = ~ i a2 = - 2. ; b
1
=
4 4
9 i b
2
= 2. .
2 2
362. a) Z2 (k + 2) - k ( k + 3) z + (k + 3)2 = 0
3
b) k = 6 i k=- .
2
363. a) y2 + .£ y + 6-m = 0;
m = 4;
rn m
c) XI = I, XI = ~ a 2. I
X2=- I X2 = .
3 3
364. a) 2
ay
2_(a
2
+ 4a + 4)y + (a
2
+ 4a + 4) = 0;
b) a = I i a = -S.
153

365. Kako je a = - (£'1 + £'a) = - ( Xl + Xa + :, + :J
366.
367.
(
Xl + X2 )
= - .<1 + X2 +
XIXZ
b = ZI£'2 = ( (Xl + :2) (X2 + :,) = XIX2 + X:X2 + 2
to iz Xl + xa = - 2p i XIX2 = q
sledi a = 2p + 2p i b = q + ~ + 2 = ~ (I + q)2.
q q q
Dakle traiena jednacina je
qz2 + 2p ( I + q) z + (I + )q2 = O.
a)
4z2 - (p2 + 4) z + p2 = 0
b) 4 i I ili
-4 i -I.
2
2
a)
p2
Z
2 - (I + 2p - p2) z + p2 = 0; PI = - ,
P2
= - -
3
7
4
I 4, I
c) Xl = -, X2
= - . X'l = - , X 2 = - .
3
3 ' 7 7
368. P =± 8, q = 12. 369. Jestc.
370. XI = I,
a + b
X2 = ---.
a
371. Diskrim inanta jednacine ( I ) ima oblik D = I - a, a diskrimi-
nant a jednacine (2) je
154
D = (a + 1)2 - (3 - a) (a
2
- a + 2) = a
3
- 3a
2
+ 7a - 5
D = (a - I ) [(a - 1)2 + 5]
Diskriminanta jednaCine ( I) je pozitivna aleo a E (- <x), I),
a diskriminata jednacine (2) je pozitivna ako a E (I, + co).
Jednacina (I) ima realne korene a E (-co, 1) i kompleksne kod
a E (I, + co). Jednacina (2) obmuto. Za a = l obe jednaCine
imaju dvostruka re.senj a.
373. UoCimo sistem
{
Xl2 - X2
2
= IS
XI+X2=m+l,
Xl' X2 = m
Prva jednacina moze se napisati u obliku
IS
XI-X2 =
iii
IS
Xl- X2= --.
m + I
Sistem
{
XI - X2 = _ 15
m + 1
Xl + X2 = m + I ,
po X, X2 lffia rdenje
:<1
(m + 1)2 + IS .
I X 2
2 (m + I )
(m + 1)2 -15
2 (m + I)
tada jedna cina XIX. = In postaje
(m + 1)2 -15 (m + 1)2 + I S
2 (m + I) 2 (m + I)
Odakle izlazi
m
4
- 2 ",2 - 224 = 0
iii
m
2
= 16
a . m = ± 4.
m
155

OdgovarajuCa reSenja jednacine;
Xl = 4 ili Xl' = - 4
X2 = 1
374. Neka su Xl i X2 koreni jednaCine ax2 + bx + X = 0, zbir l11-tih
sistema je
Sm = Xl'" + X2"' .
Da bismo ovu funkciju izrazili pomocu koeficijenta date jednacine
stavirno
aXl
2
+ bXI + e = 0
ax22 + bX2 + e = O.
( I)
Ako se prva jednacina pornnozi sa xi", a druga sa
axl
m
+
2
+ bxlm+l + eXI'" = 0
axzm+2 + bX2
m
+
1
+ eX2'" = 0
obe saberu, dobijamo
as",+2 + bSl1' +1 + eS", = 0
Pomocu ove relacije moze se izracunati
Sm+2 iz S"'+l iSm.
DajuCi broju m vrednost m = 0, I, 2, .. .
mogu se ovi zbirovi postepeno izracunati. Za 111 = 0 je aS2 +
+ bSI + eSo = 0, iz koje se jednacine moze izracunati S2,
jer je Sl = Xl + Xz = - i So= XI
O
+ xz
o
= 2.
a
Zatim ako se stavi m = I, m = 2, . . . dobijaju se zbirovi S$,
376. (IX - IXI) - (IX - - IXI) = 2 (p - PI)2.
156
378. Za odredivanje drugog korena koristi Vietove obrasce
X2 = -I-V3.
4
379. J este, X2 = v'2"-
3
. 380. Posto je p ,nepamo to diskriminata p2 - 4q je takode neparan
broj. Radi toga ako su koreni jednacine racionaini, mora biti.
p
2
-4q = (2m + 1)2,
Neka je p = 2k + I; q = 21 + I , dobijamo
(2k + 1)2 - (2m + 1)2 = 4 (2/ + I).
levu stranu
(2k + 1)2 - (2m + 1)2 = 2(k + m + 1) 2 (k-m).
Ovaj broj deljiv je sa 8, je suma brojeva k + III + I i k - III
neparan broj 2k + I, radi toga jedan od je paran. Dcsna
strana 4 (21 + I) nije delj iva sa 8. DoblJamo protlvureteno
tvrdenje.
381. Pretpostavimo da jednaane imaju zajedniCkj koren x = a tads
mora biti
2a
2
- (3m + 2)a + 12 = 0,
4a
2
- (9m - 2) ; + 36 = 0,
Mnozenjem prve jednacine sa - 2 se a! i dobijamo
(3m - 6) = 12
odakle
a = _ 4_ . Zamenom ove vrednosti u prvoj jedna ini
m-}.
nalazimo
2 . 16 _ (3m + 2) 4 + 12 = O.
(m - 2)2 111 - 2
Dakle za m = 3 date jednaane imaju koren a = 4.
382. Za 111 = 0, zajednitko reSenje Xo = I.
157

383. Pretpostavimo supromo da su koreni obe jednatine kompleksni,
tada
p2 - 4q < 0, . p} - 4ql < 0
odakle slew:
p2 + p} - 4q - 4ql < 0, p2 + P12 - 2PPl < 0
iii
(p - Pl)2 < 0,
sto je nemoguce.
384. KoristeCi veze izmedu korena i koeficijenta kvadrame jednatine
imamo:
P + q = - P, pq = q.
ReSimo ovaj sistem. Iz druge jednatine dobijamo:
q(p-l)=O
odakJe izlazi q = 0 iii P = I. Iz prve jedna6ne nalazimo:
ako je q = 0 to i P = 0; ako P = 1 to q = - 2.
DakJe dye kvadrame jednatine zadovoljavaju postavljeni uslov.
x2 = 0 i x2 + x - 2 = O.
385. Pretpostavimo da se koreni jednatine javljaju racionalni u obliku
!:. gde (a, b) = 1 tj. razlomak!:. je redukovan, tada imamo:
b b
158
a
2
a
_+p-+q=O,
IJ2 b
2
odakle izlazi ~ + ap + bq = 0
b
iii
a
2
- = - (ap + bq).
b
a a
2
Kako je - redukovan to i razlomak - je takode redukovan.
b b
Desna strana je ceo broj, sto zna6 dobili smo da je redukovan
razlomak jednak celom broju, sto je nemoguce. D akJe, naSa
pretpostavka da jednacina x
2
+ px + q = 0 ima razlomljen
koren, otpada, kako po pretpostavci jednacina ima racionalne
korene, to oni moraju biti celi.
.186. Po pretpostavci imamo
a = 2p + I, b = 2n + I, c = 2q + I.
Diskriminanta kvadratne jednacine
( I) D = (2n + 1)2 _ 4 (2p + I) = 8 [n (n: I) -'
- 2pq - P - q - I] + 5.
l zraz u srednj im zagradama je ceo broj, jer je n (n + I ) deljiv sa
2. Otigledno da je D neparan broj, kao zbir pamog i nepamog
broja.
Ako pretpostavimo da su koreni date jednacine racionalni potrebno
je da diskriminanta bude potpun kvadrat. Kako je wskriminanta
neparan broj to njen kvadrat mora biti neparan broj. Iz ( I) zaklju-
cujemo da pri deJenju diskriminante sa 8 dobijamo ostatak 5.
lz toga izlazi dokaz da je naSa pretpostavka, da su koreni racio-
nalni netatna. Zaista, !.:vadrat neparnog broja ima oblik:
(2n+ I)2=4n
2
+4" + 1= 4n (n + 1)+1 = 4·2m + 1 = 8m + I,
tj. ostatak je 1 a ne 5.
Znaci tvrdenje zadatka je tacno.
387. a) K E (- 9, - 2); b) Data realizacija nije nikad ispunjena.
c) x E (- ex» + (0).
15!!

388. Data nejednakost je zadovoljena za sve vrednosti korena koje su
realne, jer ako je Xl > X2, onda je (Xl /X2)2 > 1, a ako su koreni
jednaki onda je leva strana nejednacine jednaka 2.
Koreni su realni ako je D ;;. 0, odnosno k2 - 4 ;;. 0, odakle
se dobija
Ik l;;. 2
(I)
Ako uzmemo u obzir i kompleksne korene, s obzirom da je
2 + (:: ) 2 realno, iz zadate nejednakosti sleduj e
je Xl X2 = I, pa se gomji izraz moze napisati u obliku
(Xl2 + X22)2 - 2Xl 2 X2
2
> 1
ili
(k
2
- 2)2 - 2 > I.
Ova nejednacina je zadovoljena za
k
2
< 2-v' 3" i k
2
> 2 + v' 3" (2)
Prema tome, ako usvojimo da je k reaJan parametar iz (I ) i (2)
dobija se da je data nejednakost zadovoljena za vrednost k koje
ispunjava uslove
a) 0 k <V2 - V3 ili V2 +V3 k < 2, kada su koreni
kompleksni.
b) I k I ;;. 2, kada su koreni realni.
4 - .4/-
389. a) p > Y' 5, P < - v 5 ;
b) p = ± {/2 Jmln = 2 (v'2 -2).
160
390. Kako je
D = (b
2
+ c
2
- a
2
)2 - 4b
2
c
2
= (b2 + c2 _ a2)2 _ (2bc)2
= (b
2
+ c
2
- a
2
- 2bc) (b
2
+ c
2
- a
2
+ 2bc) = [(b _ c)2 _ a2l
[(b + C)2 - a
2
]
= (a + b + c) (a + b - c) (b + c - a) (b - c - a),
onda je D < 0, jer jc " ma koja straniea trougla manja je od zbira,
a veea od razlike ostalih dveju strano". Na osnovu ove teoreme
prva tri cinioea u D su poziti vna a cetvera b - c - a < o.
391. a= O; a=2 i a = _ 2...
9 4
395. D = (m - n)2 + 4a
4
.
396. Xl = 2m - I , X2 = I , x2l + x22 > Xl X2 =:> ( Xl + X2)2 -
-3Xl X2 > O.
Odavd e izlazi 4m2" - 6m + 3 > 0 za svako m.
397. Po pretpostavci diskriminanta jednacine (I) je pozitivna tj.
D = p2 - 4q > 0 (3)
Treba dokazati da su onda Dl i D2 tj . diskriminante jednacine
(2) takode pozitivne.
Dl = (p + 2a)2 - 4 (q + ap) = p2 + 4 ap + 4a
2
- 4q - 4 ap
Dl = p2 - 4q + 4a
2
= D + 4a
2
> 0, s obzirom na (3)
DB = (p + a)2 -3 (q + ap) = p2 + 2ap + a
2
- 3q - 3ap

(
P)' p2
= D + a-
2
-4" + q
= D - D
11
161

=-D+ a-- > 0
3 ( P)2
42'
s obzirom na (3) cime je dokaz zavr§en.
398. Po pretpostavci je p2 - 4q > 0, treba dokazati da je
D = (k + ~ ) 2 p2 _ 4 [p2 + q (k _ ~ ) 2] > O.
Posle ociglednih transformacija imamo
1
D = k
2
p2-4k2 q- 2p2 + 8q - 4qk
2
+ 4 - q= k
2
(p2-4q) -
k
2
-2(p2 - 4q) + ~ (p2-4q) = (k _ ~ ) 2 (p2 _ 4q) > O.
k
2
k
399. Za egzistenciju re§enja treba ispitati znak diskriminante, " za
znak re§enja treba ispitati znak proizvoda re§enja tj. P = Xl ' X2
i znak sume re§enja S = Xl + X 2.
162
Re§enja egzistiraju ako je
D = (m - 4)2 - (711 + I) (m + 4) ;;;. 0
tj . D = m
2
- 4m + 4 - (711
2
+ 5m + 4) > 0
ili - 13m + 12 ;;;. O.
12
Dakle m ':::; -
13
P
· d _x • P m + 4 S 2 (m-4)
rOlzvo r=enJa = --, a suma = .
m+1 m + l
Znak proizvoda moze se predstaviti sledecom ta belom
m
- <Xl
_4
-
1
+
m+4 -
b
+
I
+
I
I
I
+
m+ 1
- -
0
I
-
b
P
+ -
I
+
I
Znak sume re§enja je prikazan tabelom
m
- '"
-1 4
+
co
m-4
I
I
-
-
0
+
I
m+ 1
b
+
I
+
I
S
I
I
+ -
0
+
I
Za znake re§enja upotrebiti znak D, PiS u zavisnosti od para-
metra m, §to se more prikazati sledeeom tabelom.
12
m
- '"
-4 -1
13
4 + co
I I
I
I
D + + +
0 - -
I
- -
-
P
+
b
-
I
+
I I
- -
I
I I
I
I
S
+ +
-
0
I
Re- I
zultat
nema rea1nih
re§enja
Iz tabele izlazi:
!) m E ( - <Xl, - 4; D > 0, P > 0 is > 0 oba re§enja su
pozitivna.
2) m E (- 4, - I); D > 0, P < 0, S> 0 re§enja su suprot-
nog znaka i po apso!utnoj vrednosti je manje negati vno re§enje.
3) m E (- I, : !) , D > 0, P > 0, i S < 0 oba re§enja su
negativna.
183

4) m E +00)' D < 0 rclenja su kompreksna
Postoje tri graniena slucaja tj.
a) Za m = - 4, P = 0, jedno rclenje je nula, drugo rclenje
jednako je sumi, .dakle pozitivno.
b) Za m = - I jednaCina se redukuje u lineranu i ima oblik.
lOx + 3 = 0, odakle izlazi x = negativno rclenje.
10
c) m = 12, Imamo dvostruko rclenje jednako polovini zbira
13
rclenja, dakle negativno (X = - : )-
400. Diskriminanta date jednacine ima oblik
164
D = (I + A)2-3(I-A) (1 + A) = 2(A + 1)(2A-I).
Za promenu znaka rclenj a treba ispitati i znake rclenja proizvoda
P i ·sume S rclenja.
P
· d _x . P 3 1 + A'
ih
S 2 1 + A
rolZVo r=enJa = --, a nJ ova suma = - -
I-A I-A
Promena znaka D, PiS u zavisnosti od parametra A predstavljene
su sledecom tabelom.
1
A - 00 -I
"2
+ 00
I I
II
D
+
0 0
+ +
I I
I
I II
P
0
+ +
I
I
I II
S
0
+ +
I
Xl < 0 <
X2
1
Xl X2 E K
1 0 < Xl < x21Ix1 < 0 < X2
/"
/ "
/
"
/
"'-
/ "'- /
"
I Xl = X2 = 0 \I Xl = x_ = 3 I
401.
2
m - 00 -3
"3
3
+'"
D + +
II
+
b
I
I
P +
II
+
I
+
I
+
S
I II
+
I
+
I
Xl < X2 < 01 Xl < 0 < x_II 0 < X1 < X. \
%1%2
IE K
402.
m
o
II
b
I
+
+ 1
D +
P +
II
+
S
+
403. - 2 ,,;;; a < O.
404. - co < k < 0; 3 < k < 4.
,
405. k E (3, + co).
406. mE (- 00, 0) U (4, + co) 407. X E ( - ,2) .
408. < p ,,;;; 1, p ;;;' 6. 409. n < - 3, 2 < n ,,;;; 6.
9
+ ""
165

410.
x-4
3
411.
a+2
a =1= - 4.
; x =1=
a (a + I) , 3x + 2 4
412.
x-3a
, x =l= a.
413. 3 (x - 4) (x - 1) ;
x=l= - 4
x - b
4 (x + 1) (x -3) x =1= 3.
2x -7a
414.
x(x -3) 0
x =1= 4. 415.
, x =1= - 2a.
jX =1= ,
3(x + 4)
x+7
5. ZNAK KV ADRA TNOG TR1NOMA
416 P
.. 15' 1 . 5 1
• oZlttvan za x < - 1 X > - ; negattvan za - 1, < x < _.
3 3
417 P
.. 1 2
• oZlttvan za - < x < ;
2
. 1. 2
negattvan za x < - 1 X > .
2
418. Pozitivno za svako x.
2
419. Pozitivno za x =1= - - •
420. x < 2 - v''f i x > 2 + v''f. 421. Za svako x.
2
422. - < x < 1. 423. Nema reSeilja.
3
3
424. - 3 < x < - 1 i 1 < x < 5. 425. x E (- 3, -I) U ( 1,5)
426. x E (- 00, - 3), x E (- 1, 3) i x E (5, + 00).
427. 2 < x < 4. 428. x E ( - 3, - ~ ) U (I, 2).
429. K vadratni trinom ax2 + bx + c je pozitivan za sve vrednosti
promen1jive m ako je
166
{
bll-4ac < 0
a>O
tj. traZene vrednosti parametra m su reSenja sistema
Jm-1)2-4m
2
< 0
1m > o.
Dakle m E (0, +) U ( 1, + 00).
430. a E (1 + V2, + (0). 431. 3 - 2 v'2 < m < 3 + 2 V2 .
432. 1 < " < 9. 433. - 8 < m < O. 434. - 8 < a < 2.
435. 1z pretpostavke zadatka imamo sistem
,
{
a> 0,
4a + 2b + c = 0
9a + 3b + c =0.
Odavde imamo
a > 0;' b = - 5a; c = 6a.
436. a < 0; b = - a; c = - 2a.
438. Diskriminanta trinoma se lako svodi na obJik
D = (a + b + c)(a + b - c)(b + c - a)(b - c - a),
odakle se lako izvodi i zakljuCak.·
439. 1 + v'3 < m < + 00, za m = 2 y = xl! - 4x + 7.
2
440. - 1 < m < 3.
441. Funkcija ni za jedno m ne moze biti negativna za svako x.
7
442. a < - - .
4
443. Dati trinom je pozitivan za svako x ako je
.-2-1 > 0,
(r - 1)2 - (r
2
- 1) < O.
167

Re§enje ovog sistema je T > I. Ako zamenimo joo vrednost T = I,
polinom je identic!ki jednak I. Dakle sve traZene vrednosti T
odredene su nejednafulom
T ;;. I.
1
444. - 6 < a < 6. 445. m < - - .
2
446. Data jednakost ekvivalentna je sistemu nejednacina:
2x2+mx-4 < 4
x2-x+1
2x2:::..:-"'+'--'-''''''"'(_---'4 > _ 6
l x2-x+ 1
(-2x2+x(m+4) -8 < 0
=> \ x
2
- x+ I
8x
2
+ x (m - 6) + 2 > 0
l x
2
-x+ 1
Po§to je trinom x
2
- x + I pozitivan za svako x sistem postaje
{
- 2x2 + x (m + 4) - 8 < 0
8x" + x (m - 6) + 2 > 0
Re§enje prve nejednafule je interval 711 E (- 12,4), a druge
interval m E ( - 2, 14), a sistem je zadovol jen za III E (- 2,
4). Dakle data nejednakost je zadovoljena za 711 E (- 2, 4).
447. Kako je x2 - x + I > 0 za sve vrednosti x, jer je diskriminanta
ovog trinoma D = - 3 < 0, a koeficijent uz x
2
pozitivan, to
mnozenjem obe nejednacine sa imeniocem dati sistem ei.."Viva-
lentan je sistemu.
168
iii
{
- 3x2 + 3x - 3 <".2 + ax - 2,
x2 + ax-2 < 2x
2
-2x + 2,
{
4x2 + (a - 3) x + I > 0,
x
2
- (a + 2) x + 4 > O.
Prva nejednacina taCna je za svako x, ako i sarno ako je diskrimi-
nanta kvadratnog trinoma manja od nule tj.
(a-3)2-16<0.
Analogno druga nejdenacina zadovoljena je za svako x ako je
(a + 2)2 - 16 < O.
Re§enje sistema nejednafula
{
(a-3)2-16 <: 0
(a + 2)2 - 16 < 0
po a dobija se
1 a - 31 < 4 => - 4 < a - 3 < 4 =:> - I < a < 7,
1 a + 2 1 < 4 => - 4 < a + 2 < 4 =:> - 6 < a < 2,
Odakle konaeno imarno
-I < a < 2.
448. - 3 < p < 6.
10 - 5x .
449. Kako je y = data neJednakost postaje
2
JO-5x " (I0-5x)2
3x' -x-- < 7,
2 4
iii
- 59x2 + 160x - 128 < O.
Poslednja nejednakost je zadovoljena za svako x.
450. Data nejednakost ekvivalentna je skupu nejednakosti
-3 < x2-kx+ 1 <3,
x2+x+1
odakle izlazi da k E (- 5, I).
169

V GLAVA
JEDNACINE S JEDNOM NEPOZNATOM KOJE SE SVODE
NA KVADRATNE JEDNACINE
6. BIKVADRATNE JEDNACINE
Y2 V3 .
451. ± 5, ± 3. 452. ± 2, ± "3' 453. ± "3; ± I Vs .
454. ± m, ± n. 455. ± 'k, ± i Y2 . 456. ± ± b.
b
457. ± a, ± . 458. ± ± a
2
i.
a a
459. ± V(a + b)2 - 1, ±"V (a-b)'- I. 460. ± I.
461. ± 2V2 .
462. Neka je xS = y , tada je pomoena jednacina 4y2 - 17y + 18 = °
170
R
-
x
• • dna"'- 2 . 9
coenla ove le '-llle su o y = 1 Y = - .
4
Vrednost y = 2 daje xS = 2, odakle x = ± Y2 .
Vrednost y = daje xS = dakle ,, = ± 2. .
4 4 2
Dakle data jednaenB ima eetiri ± Y2 i ± .
2
463. ± V3 , ± Vi' 464. ± 2 Y2, ± V ; .
465. ± 2, ± V 37 .
5
466. 0, ± V6().. 467. ± Y2 , ±iV1. 468. ±V3,± iVs.
469. ± I , ± iV 470. ± (Va + Vb); ± ( Va - Vb).
471. Smenom x
2
+ X = Y data jednacrna postaje y (y + I) = 42,
iii y2 + y - 42 = 0,
koja ima dva y = 6 i y = 7.
Dakle za odrec1ivanje x imamo sledeee dye jednatine:
x
2
+ x = 6, iii xS + x - 6 = 0, njena a SU " = 2 i " =
= - 3. i xS + " = 7, iii xS + " + 7 = 0, njena rdenj a su
" =
-1 + 3iV3
2
472. Smenom ,,0 - 5" = y imamo pomoenu jednat inu y' - 8y -
- 84 = ° itd., 3, ± 2, 7.
473. Smena xS - 3x = y ; 5, - 2, 7, - 4.
1 1 1
474. x + - = y ; 3, - , 2, - .
x 3 2
1
475. 3, - - , 2,
3
2
xS + x-5 1, -5, I +V6 -1- 6.
476. Smena = y ; - ,
x
477 S
.. 0 + 2x = y,' 1, - 3, - 1 ± i V3.
• mena ....
171

x'! + 1 1 1±2V6.
478. Smena x = y; 2'"2'"5 -S- t.
479. Neka je x + x-I = Y => x'! + x-
2
+ = y2 - 2, tada je data
jednaCina ekvivalentna jednaOni
y+y2-2=4 iliy2+y-6=0
-3±Vs
Xl,2 = 1 XS)4 = - - - - .
2
1 -U± VlO5( I)
480. Xl = 2, X2 = "2 ' XS'4 = 4 (smena X + -; = y .
481. Smenom X2 + 2x + 3 = y, imarno
Y
+ 4 = y + I, Yl =2,
y
yz = 2; X1>2 = - I, X8" = - 1 ± 2i.
482. Data jednaCina ekvivalentna je jednatini
(x'! + 3x)(x'! + 3x + 2) = .2.. .
16
Smenom x'! + 3x = y imarno 16y2 - 32y - 9 = O.
-3 ±vlO 3
XJ,2 = 2 ) %3)4 = - ""2 .
483. Data jednatina ekvivalentna je jednat ini
(x'! - 3x) (x'! - 3x + 2) = 1680.
484-
487.
172
Smenom x'! - 3x = y, tada je y2 + 2y - 1680 = 0, odakle se
dobija y = 40 i y = - 42.
3 ± i v'159
Xl = 8, X2 = - S, X3'4 = 2
x2-4
485.
4a
s
-1
486.
X (x'!- I)
x'! - 9
a
2
_1
x'!-4
x2-b2
x'!-k4
488. Iz prve dYe jednaCine sistema
{
Xl = as
Xl + X2 = A- I,
Xl' X2 = 1.-2
2 (1.
2
- I) . 1.
2
_ I
Imamo Xl = 1 X2 = --.
3 3
Zamenom u treeoj jednaOni dobija se
_1.
2
__ 1 . 2_(A_2 -_ I) = 1.2 _ 2,
3 3
iii
21.4 - 13 A' + 20 = 0
Dakle A = ± 2 i 1.= ± V;O, Xl = I, X2 = + .
t
489. 1It =±3; x2- 8x+15 = 0.
490. a) k= - 2, 0, 2; b) k = ± I.
491. IS em, 8em. 492. 6 em, 8 em. 493. 12 em, 5 em.
494. 6 em. iii 12 em.
495. x4 - 2k2 (2 + V2) x'! + + 2 (3 + 2 V2)k" = O.
x = kV2 +V2.
7. BINOMNE JEDNACINE
496. Xl =-Vi; Xz,s = I ± ~ V 3 . ~ .
{lIT - I ± iV3 v-
497. Xl = - 2-; X2,s = 4 . II.
173

498. Xl
3 -3±3iV3
=-; X2,S =
2 4
-2c -c±ciV3
499. Xl = -5-; X2,S = 5
m + n -I + iV3
500. Xl = '--; X2,S = 2 . (m + n).
m m
501. Bata jednacina ekvivalentna je jednacini
(4.x> - 9) (4x2 + 9) = O. Odakle izlazi
3 .
XS,. = ± - •.
- 2
502. Xh2 =.±
:(47 .
V II '
.
XS,4 = ± • V IT .
503. Xh2 = ± (2a - c); X." = ± i (2a - c).
504. Data jednacina svodi se na jednaCinu
(x'! - 27) (x'! + 27) = 0,
Odavde itnamo
x'! - 27 = 0 i x'! + 27 = O.
Dakle Xl = 3, X. ,. = (- 1 ± i V3).
2
X4 = - 3, x5'. = (I ± i V3).
2
505. Data jednacina ekvivalentna je jednacini
(X' + 4) (x4 - 4x'! + 16) = 0
Xh2= ±2i; x
3
,,=-i±V3; x.,.=i±V3.
174
506. Data lako na jednacinu (8x'! + I) (x'! - I) = 0,
a ova ekvlvalentna )e slstemu
{
8x'! + 1 = 0
x'! -I = O
o dakle izlazi da je
, 1
Xl = - 2"'
507. Data jednacina postaje
(8.>..3 - I) (64x'! + 27) = 0,
Odakle izlazi da je
3 ± 3i V3
x.,. = 8
508. Data jednacina eltvivalentna je sistemu
{
3X2 + 5 = 0
x'! - 64 = O.
X5'. = 2 (I ± iV3).
I ± iV3
2
".rs.
V 3'
509. Data jednacina ekvivalentna je sistemu
{
x'! - 4=0
27-x2 = 0,
%4, = 4;
3 ± 3 i V3 , x, = 3.
Odakle izlazi XhZ = ± 2, XZ,4 = 2
175

510. a) Neka je {I I =X odakle izlazi x8=-1 iIi (x+ I) (x8-x+ 1)=0.
Dakle Xl = - I,
2
b) Xl = 3'
X2,s =
I ± iV3
2
511. a) Neka je X = {l125, odavde x8 = 125 iii
(x - 5) (x2 - 5x + 25) = o.
Dakle Xl = 5,
5 (I ± iV3)
X2,g = 2
8. IRACIONALNE JEDNACINE
512. Data jednaCina ekvivalentna je sistemu
iii
{
3x2-20X + 16 = (x-4)2
x-4;>O
{
X(X-6) = 0
x;> 4.
J ednacina ovog sistema ima x, = 0 i X2 = 6. Prvo
ne zadovoljava nejednacinu sistema, a X2 = 6 je zadovoljava.
Dakle rellenje date jednacine je x = 6.
513. Data jednaCina ekvivalentna je jednacini V2x
2
- 4x + 9 =
= 2x - 3, a ova je ekvivalentna sistemu
176
(I)
{
2x2 - 4x + 9 = (2x- 3)2
2x- 3 ;> O.
J ednacina sistema (I) moZe se pisati sukcesivno
2x2-4x + 9 = 4x2-12x + 9,
2x2-8x = 0,
x(x-4) = O.
Ona ima dva rellenja x = 0 i x = 4, medutim, sarno rellenje
x = 4 za dovoljava nejednacinu sistema (J). DakJe data jednaCina
ima x = 4.
514. Za x * 1 data jednacina ekvivalentna je jednacini
x + I) = 4 (V';: - I),
iii
x + 2 - x + Vx = 4 Vx - 4,
Odavde
3 Vx = 6, Vx = 2.
DakJe x = 4 je rellenje date jednacine.
515. Primetirno da ekvivalentna rellenja date jednacine !reba trditi
medu b rojevima x za koje je x ;> I.
Data jednacina se moze napisati u obJilm
1 - vx4 _ ,,-2 - x2 - 2x + I , iii Vx4 - x2 = x (2 - x),
dakle
x2(x2 - I) = x2(2 - x)2.
x = 0 ne dolazi u obzir, zato ostaje jednacina
x2 - 1 = (2 - xl'
iii
- I = 4 - 4x, odakJe izlazi x = 2 .
4
Ova vrednost je veea od 1 i ovo je jedino rellenje date jednaCine.
516. - Primetimo da sit sva tri korena istovremeno definisana za
x -7 ;> 0, x ;> 7. /
,
Data jednacina ekvivalentna je jednacini
x-7 + x + 5 + 2 V(x -7) (x + 5) = 2x + 14
iii
V(x--,--- 7)(x + 5) = 8,
posle kvadriranja izlazi x2 - 2x - 99 = O.
12 177

Poslednja jednaCina ima dva rcienja x = - 9 i x = II.
Data jednaCina je zadovoljena sarno za x = 11.
517. Data jednaCina ekvivalentna je sistemu
{
x2 - mx = (x + m)2,
o:+m ;;;' O
(I)
(2)
J ednaeina (I) sistema posle oeiglednih transformacij a postaje
- 3mx = m', (3)
Odakle izlazi da su moguca dva slueaja
a) m '*' 0, tada imarno x = - III i nejednaeina (2) postaje
3
m ·0 2m
O
·
- - + m ;;;' , odavde -;;;. ill Ill > 0.
3 3
b) m = 0, jednaeina (3) je neodredena te za rcienje mozemo
uzeti rna koji broj x. P o ~ t o je nejednaeina (2) u tom slueaju
ispunjena za x ;;;. 0, to rcienje date jednaeine je svako x ;;;. 0.
Dakle: ako je m < ° jednaCina nema rcienja, ako je til = °
za rcienje jednacine mozemo uzeti svaki pozitivan broj .
Ako je III > ° jednaeina ima sarno jedno rcienje
m
x = - -.
3
518. Ako je m < ° i til * - ~ jednaeina ima jedno rcienje
4
178
m
x -
2
Ako je m = - ~ jednaeina ima bezbroj rcienja tj . svaki broj
4
k
... ~ 1
X OJI ,e x ~ - - ;
2
ako je m > 0, jednaeina nema rcienja.
519. Primetimo da nepoznatu x treba tra1iti sarno u skupu R+.
Po.§to je
x-a = (VX-Va)(vx + Va), i x - b = (vx - v'b)(Vx +
+ Vb) i x - c = (V x - v ~ ) (Vx + Vc), data jednal!ina ekvi-
valentna je sledecoj jednacini
VX - Va +vx-v'b =vx-VC
iii
Vx=Va +v'b - VC.
Dakle ako je Va + Vb ;;;. Vc data jednal!ina ima sarno jedno
rcienje
x = (Va + v'b - VC)2.
520. Data jednacina ekvivalentna je sistemu
{
2x2 + 7 = (x
2
- 4)2,
x2-4 ;;;. 0; iii
x4 - 8x2 + 16 = °
xE (- 00, - 2) u (2, + 00).
Odakle izlazi da je x = ± 3.
521. 2. 522. 3. 523. ± 7; ± V37.
' -
5
524. 3.
525. 4. 526. nema rcienja. 527. 6. 528. 10.
529. za a * b x = a + b; za a = b ima bezbroj mnogo rdenja.
530.
a
532.
2
533. 1. 534. 0, 3.
0, a. 531. - .
- -a.
4 3
535. 1. 536. 4. 537.
16
x=-·
25
538. za b > 0 x = 2b; za b = ° ima bezkonaeno mnogo rdenja i za
b < 0 oema rdeoja.
539. 5. 540. 1. 541. 3. 542. 7.
179

543. Posle oCiglednih transformacija data jednacina se svodi na ekvi-
valentni sistem.
{
ZZ + 31z- 222 = 0
z,;;;; 15
Odakle izlazi da je ZI = 6 i Zz = - 37.
544. Data jednacina ekvivalentna je sistemu
9z
2
- 35z + 26 = 0
5
z::S;-,
3
odakle izlazi ;< = 1.
545. Data jednacina elevivalentna je sistemu
{
y < 11
y2 - 23y + 126 = 0, cije je y = 9.
546. Posle oCiglednih transformacija data jednacina se svodi na sistem
1005x2 - 3122x + 321 = 0
x > - , odakle izlazi da je x = 3.
15
547. 4.
3a
z
546. . 549. ± 2. 550. ± 5.
4h
z
552. 2; - 0,8. 553. 2; 2,5.
551. - I.
554. Koreni u jeclnacini imaju realne vrednosti za 9 - x ;;;, 0, x - 4 ;;;, 0
tj. 4 ,;;;; x ,;;;; 9, pa je data jednacina elevivalentna sistemu.
{
2x- X2 - 36 = (7 - x)2,
7 - x ;;;, 0,
4 ';;;; x ,;;;; 9.
Odakle izlazi da je x = 5.
555. Uvedi smenu x2 - 3x = u, x = 2 i x = J.
2
. - I
558. Uvedi smenu 2x2 - 3x = U; x = 1 X = - .
2
180
557. 3, -I. 558. 3.
4
559. x = 2, x = - - .
3
560. Svodenj em, levu stranu jednacine na zajedniBU imenilac imamo
ekvivalentnu jednacinu
5v'x
z
+
x x
Odakle izlazi 3 (x + I) = 5 v' x (x + I),
iii {9 (x + 1) = 25 (r + x)
x + 1 ;;;, O.
9
Dakle x = - 1, x = -
16
561. Xl = 2, X2 = - 1,6.
562. Smenom = z imamo da JC -_ = - ,
V*
+2 . V
X
+
2
1
x + 2 ' 2x+ 2 z
data jednaCina postajc
12z
2
-7z-12 = 0,
odakle je
4 . 3
2 1 = - 1 22 = - - .
3 4
Drugo ne zadovoljava postavljeni uslov. Za odredivanjc
x imamo
dakle x = 7.
3
563. x = ± 5.
564. Data jednacina ekvivalentna je jednacini
y'r - 3x + 5 + r - 3x + 5 = 12.
smenom
y'r-3x+ 5 = z inlamo all + ::-12 = O.
odgovara z = 3, a Xl = 4 i x. = - 1.
181

565. Smenom y2 + 4y + 6 = z, data jednacina postaje
yz+2+yz 2=Y2z.
(Ova jednacina ekvivalentna je sistemu
{
(v z + 2 + v Z 2)2 = 2z
z-2
Ovaj sistem ima jedinstveno rclenje z = 2.
Rclenjem jednacine
y2 + 4y + 6 = 2, odavde y = - 2.
556. Smenom = z, data jednacina postaje 2Z2 - Sz + 2 = 0,
odakle izlazi
V
6(X-I) . . . 1 S
567. Smenom u = x data Jednacma postaJe u + Ii = '2'
12
Rclenja date jednaCine su Xl = S i X2 = - - .
S
568. Xl = 0, X2 = 3. 569. Xl = I, X2 = (I +V5). 570. X = II.
5'71. Po§to je X * ± I, smenom {Ix = u data jednaCina postaje
u
2
-u-2 = o.
Za x imamo jedno rclenje x = 8.
572. Smenom {Ix = u, data jednacina se svodi na jednostavniji oblik;
njeno rclenje je x = 4.
6 -
573; Smena !Vxa = u, x = 1024. 574. Smena 'vx = Z, x = 64.
575. Smena 7 /s x = z, x = I.
Vx+3
I
576. Smena V x=1 = Z; x = 2, x = - ill .
577. Smena {Ix = u, x = 64.
182
578.
VI G L A V A
9. EKSPONENCIJALNE FUNKCIJE I JEDNACINE
x
-3 -2 -I
o
2 3
1 1
27 '9 3
3 9 27
Funkdja je definisana za svako x. Monotono rastuea je za svako
x, nema nula, pozitivna je za svako x . X-osa je njena asimptota.
Tok je prikazan tabelom: (grafik oa slid 19).
y
x
SI. 19
183

579. --=--
3-% 27 9 31 1
3 9 27
Funkcija je definisana za svako x, opada za svako x, nema nula.
Pozitivna je za svako x. Prava y = 0 je nj ena asirnptoma. Tok
je predstavlj en tabelom
x 1-00 0 +00
3-% +00 " 1 " 0
a grafik 51. 20.
IV
SI. 20

x
582. Sve funkcije su definisane za svako x, prolaze kroz tac ku M (0, I),
pozitivne su za svako x, njihova asimptota je X-o sa. Prve tri
funkcije su monotone rastuce, a poslednje tri monoton 0 opadajuce.
Brzina raSCenja funkcije y = a'" (a > \) zavisi od p arametra a;
je a yea funkcija raste bde, a je a manje fu nkcija raste
sporije. Za 0 < a < 1 ana/ogan ZlikJjuCak za opadan je funkcije,
grafik je prikazan na sl. 21.
= 21%1 = {2"" x 0
583. Y 2-%, x < 0 (sl. 22)
184
·x -x "X
y=2 y.J y. 4
1
Y x x x
Y· 3 y z2
o
SI. 21
I y
o
SI. 22
x
x
185

584. Y = 3-1"''= {3-"" x ~ 0
3"', x < 0 (sl. 23)
y
Sl. 23
585. x -00-1
588.
y O .l' 2-1 Y = 2-
1
const 2-
1
" 0
y
o
Sl. 24
x -3 -2 -1 0 1 2 3
- ~ - - 7 --3 - - ---
y - - - - - - -1 0 2 6
842
x
x
Definisana je za svako x, monotone rastuea, nula funkcije x = I,
pozitivna je za x > J, negativna za x < I. Prava y = ...J... 2 je
asimptota date funkcije (81. 25).
y
x
Sl. 25
587. Grafik je prikazan na (81. 26). Definisana je za svako x, pozitivna
je za svako x, monotone rastuea, nula nems. Pravo y = 1 je
asirnptota.
y
- -----
~ - - -
o x
SI. 26
186 187
~ ____________________________________ l ____________________________________ ~

588. Y
{
3"'-1, x ~ O
- 3'" + I, x < I (sl. 27)
y
- - - ~ - - - -
o
x
SI. 27
589. x = II.
15
590. x = - - 591. x = 3.
4
592. x = ± 2.
593. x = O.
1
X= - ,
5
x = 10.
-t
595. % = - . 596.
3
594.
597. x
19
9
598.
11
x = - - . 599. %=2. 600. 1. 601. x = 14.
16
602. Data jednaCina ekvivalentna je jednacini
188
x-I %- 3 %+1 %-2
3
2
-3
2
= i" + i",
iii
%-3
%-2
3
2
(3-1)=2
3
(2+ I),
odakle
Poslednja jednacina se moZe napisati u obliku
%- 3_
1
~ - I
3 2 = 23
iIi
odakle
(
V3)X-S _
~ - 1.
Dakle x - 5 = 0, x = 5.
603. Data jednatina ekvivalentna je jednacini
lx-J b-5
5-
5
- (5 - I) = 4-
3
- ( I + 4),
koja se lako svocli na ekvivalentnu jednacinu
(
.vS)ZX-S _
~ - I, dakle % = 4.
{/4
604. x = 7.
605. Data jednacina se moZe napisati u obliku
7· 3", +1 - 3", +4 = 5"' +2 - 5"' , 3.
Ako izdvojirno 3'" i 5'" ispred zagrade imarno
3'" (7 . 3 - 3
4
) = 5'" (52 - 53) ill ( ~ r = ~ ,.
odakle izIazi da je % = - I.
606. Data jednaci na ekvivalentnn je jednaCini
2 !..x
2-3 ' 24", -6=_2 __ , iii 242: -" = 2
2
.
2-32:
5
odakle izlazi 4% - 9 = - x,
2
dakle % = 6.
189

607. 4'" (4 + I) = 320; 4"' . 5 = 320; 4'" = 4
3
, X = 3.
808.3"'(2.3-4'3-
1
)=450,
iii
3'" = 81, tj . 3'" = 3
4
, X = 4.
609. '" = 3.
810. Data jednaCina se moze napisati U obliku
23:-4 (22 - 2 - I) = 4, iii 23:-4 = 22
odakle iz1azi 3x - 4 = 2 tj. x = 2.
811. x = 4. 812. x = 5.
613. Posle OCigiednih transformacija data jednacina se svodi na oblik
r+
1
= I odakle izIazi x = - .
614.
Data jednacina ekvivalentna
3
1
22;-1 - 3
1
2:-2 - 3
1
2:",\ + 3
1
2:-4 = 2192,
odakle
3
12
",-3 (3
2
- 3 - I + 3
7
) = 2192,
tj. 3
1
2:..,\.2192 = 2192:
Dakle
I
3l2:z;..,j=1, 12x-3=0, X=- .
4
615. Data jednacina moze se napisati U obliku
10' 2"' - 22: - 16 = O.
190
Smenom 2'" = z, poslednja jednacina postoja
z2 - 10z + 16 = O.
Odakle Zl = 8, Z2 = 2
pa je
2'" = 2
8
,2'" = 2
tj.
Xl = 3, X2 = 1.
616. Imamo da je:
52: - 20· 5'" - 125 = 0,
smenom 5'" = Z; data jednacina posraje
zt-20z-125 = 0,
odakle je Zl = 24 (Z2 = - 5)
pa je 5'" = 52, x = 2.
617. Data jednacina ekvivalentne je jednacini
6· 3'" - 5 . 32:-4 - 81 = 0
iii
81' 6· 3"'-5·32: - 812 = 0
tj. 5' 32: - 486 . 3'" + 6561 = O.
Neka je 3'" = z, tada je
5z
2
- 486z + 6561 = 0
81
odakle je Z1 = 81, Z2 = -.
5
81
Dakle 3'" = 81, 3" = -
5
log 5
Xl = 4, X2 = 4 - - - .
log 3
618. Data jednaCina se moze napisati U obliku
52:,5-3-2, 5"" 5-
a
- 3 = O.
Smenom 5'" = z poslednja jednacina postaje
z2-IOz- 375 = 0
odakle je
Zl = 25 (Z2-= - 15)
pa je
5'" = 52, x = 2.
191

619. .lD;wnC1 da je
2 V ..-.4_ 10 . 2
v
;::2' + ... (),
Smenom 2
V
.-
2
= 11, poslednja jednaBna postaje
z2 - 10z + 16 = 0;
Njeoa rcleoja su Zl = 8, Zz = 2
te je 2
v
;::2 = 8 i2
v
.-
2
= 2, x g = 3, Xl = II.
620. 22(%+ V %'-2) - 5 · 1':1. 2%+v;0:2 =6,
Smenom 2"vTl = Z imamo da je
2z2 - 5z - 12 = 0
odakle je
Z l = 4, ( Z2 = - .
..;
- 3
pa je 2'" "'-2 = 22 ; X = -
2
621. Posle ociglednih transformacija data jeilnacina se moze napisat
u obliku
24'" = 576, odakle izlazi da je x = 2.
I
622. 22:z: (I + 2-
1
) = 3"'-2 (3 + I) ;
192
te je
1
"' - -
22:z: · 3 = 3 2 ·8;
3
"'- -
22:z: -3 = 3 2 ;
22:z: -3 = (V3)2:z: -3 ;
(
2..) 2:z:-3 _ I'
V3 - ,
3
Odakle je 2x - 3 = 0, x = - .
2
/
623. Xl = 4, X2 = 16.
• 2
624. je 0, 6 ="3 to posle oCigJednih transformacija data jed-
nacina postaje
2 2
3 . (2%) - 2·i' - 8 = O.
2
smeno m 2 % = z ona postaje
3z
2
- 2z - 8 = O.
Njeoa rclenja su Z l = 2, ( Z2 = - ,
a
2
2% = 2, dakle X = 2 .
625. Posle oCiglednih transformacija data jednaCina postaje
11
2
"' - 23,11'" + 22 = O.
Smenom 11'" = Z ona postaje
z2 - 23 z+ 22 = 0,
Cija rcleoja su Z l = 22, Z2 = 1,
a 11"'=22 i 11"'= 1.
log 22
Dakle X l = --, X2 = 0,
log II
626. Ako po delimo daru jednaCinu sa 8"', ona postaje

Smenom ( r = z imamo
z2 + Z - 2 = 0 ili (z - I)(zll + z + 2) = 0
odakle izlazi da je
z = I, a r = I x = O.
193

627. x = 9.
1 lL_
A
_
1
628. (4v3 + 3v3 + 2v3)5 =
iii
1
(9, v3) S = 3x2- "' - 1,
1
odavde 3
2
= 3X' - "' -1. DakJe x
2
-x- I =
2 '
iii 2x2 - 2x- 3 = 0, X = .!2:
i
v7
.
xJ+ I
629. 1z 22z = 2 '" dobijamo 2x = (x =f 0) tj . kvadratnu
x
jednacinu 2x2 - x -I = 0 cija su rclenja
I
Xl = 1, X2 = --
2
630. X = ± I.
631. izraz leve strane date jednacine na ovaj nacin.
194
(Y2-v3Y" +(h +V3· h-v3) '" = 4,
V2-v3
(y 2-v3)''' + I = 4.
(Y2-V3)'"
Neka je V2 - v3 =Z
Tada je
I
z + - = 4
Z
Z2 - 4z + I = 0, odakle z l/2 = 2 ± V3.
I tako dobijamo jednacine
(Y2 - v3)'"= 2- V3
(Y2 - v3Y" = 2 + V3

Rclavanjem ovih jednacina odredujemo vrednosti x :
X l = 2, X2 = - 2.
I
632. x1/2 = ± 2. 633. X = 81. 634. x, = 3, X2 = - - .
5
635. x = 25. 636. x = -. 637. Xl = I, X = 2.
3
5
638. a) Rclenje date jednacine se dobije u preseku grafika ekspo-
nencijalne funkcije y = 2'" i prave y = - -=- + 5 (x = 2).
2
)-5 5
b) y = V 1"2 J = 24 = 2'" tj . x ="4 sagrafika funkcijey=2'"
citamo odgovarajucu vrednost y.
10. LOGAR1TM1, LOGAR1TAMSKE FUNKClJE, JEDNACINE
I IDENTITETI
640. - 7. 641. -4. 642. -3. 643. 4.
644. 6. 645. 12. 646. 8. 647. -6. 648. 3. 649. I.
2
650. - .
5
I I
655. 8. 656.
I
651. - - . 652. x = 64. 653. -. 654. 32. -
2 8 16
I
657. -. 658. 40.
27
3 I . r
659. 54 - . 660. . 661. y a. 662. 4.
8 Sy 5
I
663. 5. 664. - .
2
665. 2.
666. Koristeci identitet aiOga N =N, imamo 3
iog
s
81
= SI.
667. 1000. 668. 512.
669. 3 log525 + 210ga27 - 410g
z
8 = 310&9 + 2 loga3
S
- 4 logs23 =
= 3·2 + 2 · 3 - 4 · 3 = 6 + 6 - 12 = O.
IS' 195

670. 17. 671. -144. 672. O. 673. 3. 674. 3. 675. 625.
676. 600. 677. 661.
678. 51!+10
g
5
125 = 52. 510g5125 = 25· 125 = 3125.
679. 3. 680. 696.
4
681. 4 -.
5
682. 238.
. ,
683. 21.
684. Iz y = logsx =:> x = 3
U
, ako funkcija y uzme redom vrednosti:
-3, -2, -1, 0, I, 2, 3 imamo tabelu
x ..!.. ..!.. ..!.. 1 3 9 127
27 9 3 I
y -3 -2 -10- 1 23-
Data funkcija definisana je za x > 0, monotono rastuca je. x = 1
je nula funkcije, y - osa je vertikalna asimptota date funkcije
(sl. 28).
y
o
x
SI. 28
685. Definisana je za x > 0, monotono opadajuCa, x = 1 nula funkcije,
Y-osa je njena asimptota (sl. 29) tok je prikazan tabelom.
xl 0 1 + 00
Y + 00 " 0 " -00
196
y
o
x
SI. 29
686. Grafik (sl. 30)
y
SI. 30
1W1

· rn {IOglO x X > 0
687. y = IOglO y x2 = IOglO Ixl = IOglO (-x) X < 0 (sl. 31)
y
51. 31
688. y = V(logs X)2 = /logs xl = {lOgs x,
-logs x,
y
o
51. 32
198
x
logs x> 0
logs x < 0 (51. 32)
x
689. a);y; E (- exl, 0); b) x E (- exl, I ).
690. x E (- exl, -V3) (J (V3, + <Xl).
691. x E ( - <Xl, -3) (J ( ~ , + <Xl) .
692. x E (- <Xl, -I) lJ (4, + <Xl).
693. x E (-<Xl 0) U ( ~ , <Xl); b) Xl = I, Xe = _ ~ ;
5
e) Xl = - , X2 = - I.
3
695. log 2x3 ~ s = log 2x3 {Is - log 3y2 {/7 = log 2 + 3 log x +
3y2 {l7
1 1
+ - log 5 - (log 3 + 2 log y + - log 7) = log 2 + 3 log x +
4 3
I 1
+ - log 5 -log 3 + 2 logy - - log 7.
4 3
I 2
696. 3 log 2 + - log x + 4 log a - - log 5 - 3 log 5.
2 3
697.
698.
699.
I
- (log 3 + 2 log a - log 2 - 2 log b -log c).
4
log 5 + log(a-b) + log (a + b)-2Iog2-log (x-y) -
- log (x + y).
I I
log x = log 3 + 2 log a + log b - 2 logy - - (log a + - log b).
4 4
I I
700. log x = 3 (2 log 2 + 2 log a + n log b + - log c + - log ti).
2 4
701. log x = 2 [:.2 log c + log:: + ...!.-Iog d -...!.- (log a + log b)] .
3 3 2
I I
702. log x = log 5 -log a + -logy + - (log c -log ti).
3 12
199

I
703. log x = 5(log6-log 5)-13,751Ioga + 3
3
logy +
704.
705.
I
+ I - log b - 5 log z.
4
4 I 9
log x = - I - log a - I - log b - - log. c.
5 5 20
log x =-.U' - 3 logy (Iogy-Iogz)+ (log a-log b)].
3L 2 2
,
706. log x = v4log 3. 707. log x = log 2 + log (log a).
I
708. log x = - (log 3)2. 709. log x = log 3 -log 2.
4
710. log x = log 27 + log 64. 711. log x = log 3 + log 5.
712.
m
2
n
4
5m4 . /7;
x = 713. x = - . 714. x = 8 v 55 .
aSb
5
8n3p =-
20fl ab (a + b)2 Va ..::.a
3
_v':,.:7-=- b
x = --;--'---,,- . 716. x = . 717. x =
{led fI(a - b)2 8c3
715.
3v;;t;S xfl y2 - z3 yz
2
v' - z
718. x = 719. A = y2
z
v'x- l'
721. 0,77815; 1,17609; 1,47712; 2,35218.
722. 1, 14613; 1,54407; 1,69897; 2; 0,39794.
723. m; 2Iog5+m; log4-log3 +m.
3 15
724. -3 = log 32
2
= Tlog25 =Tlog 2 = 2,25772.
725. 3,57830. 726. x = 5386,2. 727. x = 0,77738 . •
728. x = 5,5556. 729. x = 1,047712. 730. x = 5, 2371.
731. x = 1,71752. 732. x = 0,78686. 733. 192,91. 734. x = 4
200
735. x = 8. 736. x = 19,75. 737. x = 0,96591.
738. x = 0,79330. 739. x = 126,63. 740. 0,9937.
741. x = 107,81.
N k
. A 7tV3
742. e a }e = - 11- ,
I
tada je log A = log 7t + - log 3 -log II
3
log A = 0,49715 + 0,23856 - 1,04139
log A = 1,69432 => A = 0,49678.
Pa je I + A = 1,494678.
I
Dakle log x = - log (J + A) = 0,05810
3
odakle x = 1,14334.
743.
.
x = -5,32
3
v'0,0294, A = 5,32
s
v'0,0294, odakle A = 62,34
x = - 62,34.
744. x = 32431.
745. Ako dati izraz oznacimo sa x imamo
log x = [l og ( 145,27 + 124,49) + log (1.45,27 - 124,49)]
2
I
log x = - (log 269,76 + log 20,78),
. 2
odakle izlazi x = 74,87.
746. 0,4619. 747. -25,395. 748. 1,816. 749. 0,263.
750. Neka su dimenzije kvadra a, b i e onda je
a : b : e = 3 : 5 : 8,
201

il
abc
-=-=-=k
3 5 8
odavde a = 3k, b = 5k, i c = 8k.
Kako je V = 385 rri1 tada je 120 kS = 38'5,
a k = V
385
. Odavde
120
log k = 2. (log 385-log 120) = 2. (2,58546 - 2,07918) =
3 3
= 0,16876.
Dakle
k = 1,4749,
te je a = 1,4749' 3 = 4,4247 ID
b = 1,4749' 5 = 7,3745 m
c = 1,4749' 8 = 11,7992 ID.
751. 2,9961 ID. 752. 0,7937 ID. 753. R = 4, h = 8.
754. P = 3494 cm
2
• 755. R = V 7th
a
7,7 = 1,109; 2R :::: 2,22:
756. 509800 000 km
2
; 1082000000 000 km
3
• 757. 1769 ID.
758, 22 sek. 759. x = 5,906 km. 760. 828, 7 ID.
761. Neka je log 0 N = x :::> a:t = N
202
iz (1) imamo da je
( ~ m = Nm ill (am)'" = N"',
odakle izIazi
x log.,m IP' = log.,m Nm
(\)
tj.x = logom Nm.
(2)
Iz (I) i (2) izlazi tvrdenje.
762. Neka je logo N = m (m - poznat broj) treba izrafunati
logo N = x (x - nepoznato).
763.
764.
tada je
am = N, b:t = N, odakle je IP' = hZ.
Logaritrnujemo obe strane ove jednakosti za osnovu a:
m loga a = x loga b ill m = ?; logo b
I
X= m " --
logo b
Zamenom x i m dobijamo
I
logo N = logo N . --
logo b
CiniJac _1- naziva se IDoduo prelaza od logaritamskog sistema
logo b
za osnovu a na sisteID za osnovu b.
Logaritrnovanje, jednakosti
alOgab = b,
za osnovu b imamo
10gb alogab = 10gb b
ill logo b . 10gb a = I.
Neka je loga b = x, odavde a:t = b
ill x loge a = loge b,
reSavanjem po x izlazi da je
loge b
x = --,
log. a
§to je trebalo dokazati (ovaj identitet nam daje IDOgutnost da se
logaritrni svode na istu osnovu).
203

765. Dopunirno datu .jednakost na levoj strani do potpunog kvadrata tj .
a
2
+ 2ab + b2 = 9ab
ill (a + b)2 = 9ab, odavde
la + bl = 3Vab; la+bJ ="IIab.
3
Logaritrnovanjem dobija se
log la + b I = ~ (log lal + log IbJ).
3 2
766. Pretpostavku jednom napisati u obliku
a
2
+ 2ab + b
2
= Sab, (a + b)2 = Sab,
a zatim U obJiku
a
2
- 2ab + b2 = 4ab, (a - b)2 = 4ab.
KoliCnik (I) i (2) daje
la + bl = V2.
la-bl
Logaritrnovanjem dobijamo
1
log la + bl - Iog la - bl = -log 2, ~ t o je treb alo dokazati.
2
772. Koristeci pretpostavku imamo
204
a
2
= c2 - b
2
= (c-b) (c + b).
Logitritrnovanjem ove jednakosti za osnovu a izlazi
210gaa = log
a
(c - b) + loga (c + b)
iii
2 = _ _ 1_ + 1
loge _ &a l o ~ + &a
odakle izlazi
2 loge - &a • loge + & a = log e-& a + loge + & a,
~ t o je trebalo dokazati.
(I)
(2)
773. Iz jednakosti:
x = log2 3 i Y = logs 4
izlazi
2% = 3 i 311 = 4.
za x = 1,5, 2
1
, 5 < 3, dok je 3
1
, 5 > 4 za y = 1;5
Iz ovoga izlazi da je
log2 3 > logs 4.
774. y = I ()l - log5 + 1()2- loa
2
0_ IOS-log500 =
10 1()2 lOS 10 100
= --+-- - = ~ + - -
1010g5 I ()Iog20 1010g500 5 20
1000
- - =5.
500
100000gv2" I ()2log v2"
775. x = lOO()Iog3 • = 1()()310g3 . =
I O()Iog v'J I ()2log v'J
10
10
12 2
= I()IOg S3 . --= 27 · - = 18.
1010gS 3
(
2.. 210g9 - 10
12
) 9
776. x = 10· 1()2 2 = 10· 1()I0g9-2I0g2 = 10· 1 ()log ..
9
= 10· _ = 22,5.
4
777. x = 72- 210g72 + _ 1_ = ~ + ~ = 49 + ...t.. = 25 .
510&4 7
10
g 72 4 4 4 2
778. x = 20.
1
779. r = loga&e x = --- _ -------- _
log,.abc log,. a + log,. b + log,. c
I I I
-- +-- +--
log" x log& x loge x
205

I
tj. r = '
I I I
-+-+--
p q loge X
Odakle izlazi
rpq
log. X
pq-rp-rq
780. Primenom identiteta
log. a
10gb a =--
loge b
imamo
100
1 00 o-",g2....
I
,-- OO_
=-
logs 45
2a + 2
1+ 2b
logs 2
2
.5
2
= 210g.
2
+2 logs 5 =
log6 5 . 3
2
log. 5 + 2 log. 2
5
log7 2,5 lcig
7
"2 _ log7 5 - log7 2
78t. log70 2,5 = = ---- - I 7
IOg7 70 log7 2 . 5 . 7 log7 2 + log7 5 + og7
d-c
c+d+
2b+a-l
782. ---'----
3a
783. .. = logl2 18 = 10gl2 3
2
. 2 = 2 logl2 3 + 10gl2 2 =
206
2
- +
_ 2_+ 1
logs 12 log. 12
2 logs 2 + I
I
+ .
2 lob + log 3
210g23 + ' 1
2 + log. 3 2 + log23
210g23 + I => logs 2 = 2 - ...
2 + log2 3 2c:t- 1
(I)
= log24 54 = log24 3
8
• 2 = 3 log
2
4 3 + 10g24 2 =
3
-
logs 24
+

-

Iz (i) i (2) imamo
log. 24
3 + logs 2
=> logs 2 =
3 logs 2 + I


2- ..
=-2c:t'--:'=-1 => + 5 ('" = I.
784. Neka je 10gb a = X => Ii" = a,
stepenovanjem zadnje jednakosti sa n imamo
(bn)Z = an.
Odakle izIazi
X =
Dakle logo a = an.
785. KoristeCi identitet logo a = a"
imamo logy') 8o::±; logs 64 = logs 4
3
= 3 logs 4 = 3 logs E =
3
(2)
= 3 (logs 12 - logs 3) = 3 (_1 __ 1) = - I) = 3(1-a) .
logn 3 a a
786. IOgl6 9 = 10i41 32 10i4 3, tj. jednaki suo
787. 788. m + I n. 789. _ 1. a -f 1 .
b n + 1 a
790.
3a + b-2
2a
791. Po§to je 1 = log 10 imarno
log X (x + 3) = log 10
207

Ako su logaritmi dva broja jednaki, onda su i sami brojevi jed-
naki, tj.
x (x"" 3) = 10.
Rclenja ove kvadratne jednacine su
Xl = - 5 i X2 = 2.
Negativno re.senje X = - 5 ne zadovoljava datu jednacinu.
792. Data jednacina ekvivalentna je jednacini
log X - [log I - log (x - I)] = log 2 + log (2x + 3),
iii
log x (x - I) = log (4 x + 6).
Odakle izlazi da je x = 6.
793. i = 10
16
i x = 10.
• d I I iI' I I
79 ... Imarno aje = I ogx - I = I.
10g'V x .. log x
Smenom log x = t dobija se
\.'
t - = I iii £2 - t - 6 = 0.
Dakle x = 1000 i x = 0,01.
I
I
I
log (x - 9)(2x - I) = log 100, I
iii (x - 9) (2x - I) = 100, I
795. Data jednacina je ekvivalentna jednacini
tj.2x
2
-19x-91 = 0, I
Odakle izlazi da je x = 13. I
796. Posle ociglednih transformacija imarno da je !
30
iii vx-5 ' Y2x-3 = 3,
tj. 2x2 - 13 x + 6 = 0.
Data jednac!:ina je zadovoljena sarno za x = 6.
797. Logaritmovanjem dobijarno
log2 x - log x - 2 = °
Odakle
log x = 2 Xl = 100
log x = - I X2 = 0, I.
798. x = 4.
799. Kako je
+ log" 5 + log" 5 + log" x - 2,25 = ( + 10g,,5 r
tada je
3 I
2" log" 5 - 1,25 = 4" (log" 5)".
Smenom 10g,,5 = c imamo
t
2
_ 61 + 5 = 0,
Odakle izlazi t = 5 i c = I.
,
DakJe x = v'5 i x = 5.
800. Data jednacina se moze napisati u obliku
logs "2
iii
loge 2'" + I + = 0,
-log. 2 _I log6-10!1e6
10gv'X=S . V 2x - 3 = log-
____ ______________ IO _________________ l __ _
2
14
209

odaklc
log. (2
20
- I) + log. 2
2O
-log. 3 - 2 = 0,
Jog. 2
20
(2
20
- I) - (log. 3 + log. 4) = 0
Najzad imamo
log. [(2
20
)' - 2
20
] = log. 12
Daklc (2
20
)2 - 2
20
- 12 = O.
Smenom 2
20
= t
Imamo ,B - ,- 12 = 0, tl = -3, t. = 4.
Prvo ne odgovara, a iz 2
20
= 4, imamo
x = 2.
801. Data se moZe napisati u obliku
I 3
-Iog,, -a - log" a' + log" a< ="4'
iii
I I 3
--- --- +-'--
log" a 2 log" a 4 log" a 4
Odakle izlazi
log" a = I, rj. x = a.
802. Data ekvivalentna je
logla x + logla x2 + logla x4 = 7,
IOg16 x
7
= 7 =:> x
7
= 16
7
=:> x = 16.
803. Data jednacioa se moZe napisati u obliku
210
log (152 + x2) = log (x + 2'jl,
iii 152 + x'I = x'I + 6x2 + 12 x + 8,
odavdc x2 + 2x - 24 = 0
Dakle x = 4.
804." x=2, y= 10
805. Dati sistem ekvivalentan je sistemu
{
x2 - yO = 40,
xy = 21.
Odavde x = ± 7, y = ± 3. 806. x = ± 9, y = ± 7.
807. x = 6, y = 2. 808. x = 8, y = 4.
809. x = I, y = 1.
810. Data moZe se napisari u obliku
log - - > I =:> -- > 10 =:> x E 0, - .
x+2 x+2 ( 2)
x x 9
811: Data ekvivalentna je nejednacini
I ( 2) I
x-2 %-2
og % - - og % > 0 =:> log -- > 0 =:> -- > I =:> x< O.
x x
812. log (x - 4) - log (x + I) < I =:> % - 4 < 10
x + 1
Odakl e izlazi da
x E (- 00,- u( - I, +oo).
813, Data nejednakosr ekvivalentna je sa
(lot' x - 3 log x + I) log x > 3,
tj. (log x - 3)(log' x + I) > 0,
odaklc se dobija
log x > 3 iii x > 1000.
814. --8<x<2. 815. K E (O,J) u (100, + (0).
211

816. x E (- ex)' - I) U (0,6).
817. Data nejednakost ekvivalentna je nejedna&ll :
I + 3 >0
log., ax 10gB a
2
x
iii
5 + 410gB X > O.
(I + 10gB x)(2 + 10gB x)
Smenom
10gB x = c iroamo
. 5
5+4c >0=:>-2 < c<--,c>-1.
(I + c)(2 + c) 4
Dakle
5 s .
- 2 < 10gB X < - - =:> a-
2
< x < a - .. =:>
4
I I
=:> - <x< -. -
a
2
. 1<
va'
I
10gBx > -I =:> x >- .
a
818. Data nejednakost ekvivalentna je sledeeoj:
0<x2-5x + 6 < 1
212
iii
{
x2-5X + 6>0
x2-5x+6 < 1
Prva nejednakost je zadovoljena za
x < 2 i x> 3,
a druga za
5-V5 < x < 5 + Vs .
2 2
. r. 5 - v'5 2 5 +Vs > 3
je v S > 2 to 2 < , a 2
Tada je data zadovoljena za svako x u intervalu
5-V5 <x<2 i3 <x< 5 +V5.
2 2
819. Zadatak iroa smisla za x > 0, te je data nejednaana ekvivalenma sa
loga x (x + I) < l oga (2x + 6).
Kako je a > I to izlazi da je
x (x + I) < 2x + 6 iii
x2 - x - 6 < O.
Dakle ovaj trinom za x > 0 je negativan, 0 < x < 3.
213


LITERATURA
I. H. A1l1uolto'J n. M. B61iogCKII, E. E. Hw(uiliulI, A. M. CawculI: C50PHltl<
3aJl,aQ no :meMCHnpnoli MDTCMaTlIHC, MOCl<08 1964.
2. HtJ. Anttl, A. AniMoI, CiUaM6oAotJ n:. C50pmIK OT 38A3qn no a.nrel5pa,
COIjJHSI 1958.
3. Alendor/er i Okli: Principles of Mathematics u prevodu Beograd 1966.
4. Breard C:. Mathematiques Paris J 962.
S' Breard C:. Mathematiques 2e, Paris 1969.
6. Combes A:. Exercices & Problems de Mathematqucs, Paris 1968.
7. Dolciam', Berman. Freilich: Modem algebra Structure and Method, Book J:
Boston. New-York. Atlanta. Geneva, ill. Dallas. Palo Alto.
8. B. K. Eiepe6, B. B. 3aur,etJ, E. A. KopgeucKu, T. H. MacllotJa, 11. <1>. OPJllHCI((JJf,
P. M. floJOtlCKu, r. C. PJCCOtlCKO, M. 11. CKQIIQ'U: C50PKlIK 3R,[t8.q no MaTCMI-
nrne Jt1UI KOJD<YPCJ[bIX 3}(33MeBOB 80 BT}'3b1, MOCKB3 J 969.
9. ,a. K. ctJaggectJ II M. C. COMllItCI(UU: AJIrc6pa, MocnDa 1966.
10. P. A. KaAlItlIl: A.rrre6pa II :meMCHT8pHbIe <P)'lIKIlHIl MOCKBD 1966.
It. B. A. KpelJMap: 3aA3\lHIIJ< no anre6pc. MOCJ<B8 1968.
12. E. C. KyulellKo: COOPHHl{ J(mn<),pCRblX no MaT'C.MaTHKC. lIclbHHT'pAA
1964.
13. V. Lespinard et R. Rernel: Algcbre classe de premiere A - C - M - M.
Lyon 1961.
14. B. E. J/ugcKua, n. B. OacRuuuKOfl, A. H. TYlloilKofl, M. H. ma6yHUH: 3aAa'IH
no aneMcHT3pHOfi MaTCM3TJII(C. Mocl(oQ 1968.
15. Michel Qutysanne, Andre Reuuz: Mathematiquc tome J Paris 1969.
16. P. C. MogauotJ: C50pmD< 3llJt81.f no cnCUIm..JrbHOM KYPCY 3neMeJJT3pnoQ MaTe·
lItllTImc . MocHo8 1964.
17. E. neiUKalllJUII, C. MauoJlOl. H. MapUiullofl, K. lleiiJpofl: CtioPHHK OT 3IA&'UI
no lIt3TelltQTlmC 33 KDHJtH,[tBT - CTY,[tCHTli. 1965.
18. H. X. CUflaluuncKu: 38,1l,B1.fJllD< no anCMCHTapHOii MaTCMaTHXe. MOCI<Da 1966.
19. K. Y. llIaxllo: C60PHIlI( 38.,[l.8tt no :>ncMCH'J"apSOU MlTtMAnucc DOB.bDIIfBO
T'PYAHOCTII MHlICH 1965.
20. C. H. TYMQHO': Am-eISpa, MOCKBa 1966.
215

I

" I FA SI G A10IM
BOGOSLAVOV VENE

--r _ ,

I

' t'"{S Ie

,/

ZBIRKA
RESENIH ZADATAKA IZ ALGEBRE za II rnzred gimnazije


1971 .

,. SAVREMENA ADMINISTRACIJABEOGRAD

Recenzent: dr RAJKO RALEVIC

PREDGOVOR
IZDANJE: . SAVREMENA ADMINISTRACIJA.
izdava&o-~tamparsko

preduzece Beograd, Knez MIhailova 6IV telefoni: 624-096 1 622-369
p~tanskl

fab 479

Glavni i odgovornl urednik:
MILUTIN SRDIC

Urednik:
DORDE MILJKOVIC

Ova zbirka namenjena je ucenic1ma II razreda gimnazije prirodnomatelT)atickog smera, mada moze koristiti i ucenicima IT razreda dTu~tvenojezickog smera, kao ~ ucenicima II razreda ostalih skola drugog stupnja. Na pocetku svake glave date su u vidu uvoda skoro sve va~­ nij e definicije, o2nake i teoreme ·bez dokaza. Zadaci su sredeni, kako po srodnosti, tako i po tezini, tj. ad lakSih, jedno!;tavnijih ka tezim, slozenij~m kako bi se uceni!kll omogucilo p05tupno ulaZenje u tehniku reSavanja zadataka. Veliki < roj zadataka je uraden tako kako bi ·se b olaksalo koriScenj-e zhi.rke, dok su skoro za sve zadatke date postavke, uputstva i rezu1tati. Zbirka za II razred gimnazije .p Tedstavlja nastavak moje zbirke za I razred, te su svi simboli i oznake da te na pocetku iprve knj ige, zadrZani i u ovoj zbirC"i. Recenzentu ove zbkke dr Rajku Ralevicu zahvaljujem na pazljivom citanju i redigovanju rukopisa. Takode zahvaljlljem Draganu Bozovicu, studentu Gradevinskog fakulteta u Beogradu koji je izradio svp. crteZe. I, najzad, zahvaljujem svojoj 5upruzi NadeZdi Bogoslavov, koja mi je pomaga·la na sredivanju i .pripremi Tukopisa.
VENE BOGOSLAVOV

Tehnick>i urednik :
VUKASIN OGNJENOVIC

Stam

"\n> . SRBIJA.,

Beograd, Mije Kovaeevica 5.

m

Komplek. Iraclonalne jednaWle VI GLAVA 9.sni brojevi III GLAVA 3. Logaritamske runkclje.SADRZAJ I GLAVA 1. Blnomne jedna~lne 8. Pojam iracionalnog broja Strana J Racionallsanje imenioca II GLAVA J 2. Kvadratna jedn a ~ i n a s jednom nepoznatom 5. jednafine 1 ldentiteti 71 74 v . Logaritml. Bikvadratne jednaWle 7. Kvadratne funkcije IV GLAVA 4. Znak kvadratnog trlnoma VGLAVA Jedna~ine 14 20 Z9 57 s jednom nepoznatom koje se svode na kvadrate 62 62 65 66 6. Eksponencljalne tunkclje i jedna~ine 10.

svakl mI§ pojede po 7 klasova pAenice.imenioca 89 89 II GLAVA 2. Kvadratna jedna~lna s jednom nepoznatom 5. Kompleksni brojevi - ---------III GLAVA 109 lZ DREVNE ISTORIJE ALGEBRE Isel!ak iz Ahmesovog papintsa. Binomne jednal!ine 8. po ugledu n a nekl joA starlji rukopis. Kvadratna funkcija - _ _ _ _ _ _ . svaka ma~a ubije 7 ml~eva. svaki sa sopstvenlm re!enjem. hranjenje stoke. Logaritmi. jedna~ine i identiteti Literatura 183 195 170 170 173 176 136 166 214 U 17. Pojam iracionalnog broja Strana Racionalisanje . Logarltamske funkclje. VII porn:- VI .s sadrti osamdeset zadataxa iz algebr e. Nekl 9\1 bill OOigJedno 9IIIIlO za zabavu kao na primer . veku pre n a§e ere egipatskl ave§tenlk AllJnfs je naplsao nuti papirus.ka. Eksponenoijalne funkcije I jednaHne 10. Odrediti gomIlu •. u kome je SkuPI~ ugla vnom sva datada§nja znanja iz geometrtje 1 algebre. Bikvadratne jedna~ine 7. lms 7 kuca u svakoj kul:i >rna po 7 moc. Koliko je !Ita spaseno? Veelna zadataka ie vezana za svakodnevnl !ivot (za bleb. MDDCi od lih zadataka au bill . 0v1Ik0 je Ilaalo jedan Abm. plvo. Gomlla.. jedna polovina I tri sidmlne. ltd.). Pap\nJ.RESENJA I GLAVA 1.ov zadatak. Iracionalne jedna~ine VI GLAVA 9. 3. . sabrane zajedno daju 33. njene dye treCine. Znak kvadratnog trinoma V GLAVA Jedna&e s jednom nepoznatom koje se svode na kvadratne jednaNne 6. _ _ _ 115 IV GLAVA 4. Ova stara knjiga ruva se sada u Britanskom muzeju u Londonu.Odredi broj •. Svakl klas p§enice ce dati 7 hekata zrna.

ZADACI .

! an.. +.:ib ..... nnn" 6. y.odnosnoVabc=Va·. .. an ill 2. 2. 1 m nI (a-. n I .jio .I..! n an 3.! !!.fb·Vc.-) =a m"....=a-. a)-'..:ib = Vb' • a" bn .Vb· Vc = v'abc.-..jio = Vamp . Obrasci: 1. ..c-. l i t odnosno I "n n " (abc)-. G L A V A I. Va (b = b ~' odnosno Vb = . (a-..) I I = an m I 4..c-. odnosno .. ( ). 3 np n .. fUJ 7.. 5... L.. = an P.-.b-. odnosno Va ..= (a' b· c)-.J.... an = an " an _ !..b-. a~ 1(. Va ira = b ' odnosno ..yamp = y.. 1 1 1 1 iIi a-. POJAM lRACIONALNOG BROJA Racionalisanje imenioca..

4. I)_ za A = (2 + V3)-I. v5 . b.18.. r.6 S 2 or 3 + v'S.v3 . 1Iv'3' 24 t'2 nije kvadrami iracionalitet*) 5. 7 (1 + 2+v'3 . Odrediti vrednost izraza [(It a+2+v'a2 a+2-.jf A + B 7 '.I 2 2-v3 + v3 v3-V2 + 2+v3 v3+V2 2-v'3 + qv'T. v' 2-x 1.. 2. 2xZ / A = 2.v'3 + vS . 2 v'5. i da je a > b. vT + Vi7 iracionalan.- 3-Vs A =Va+m-Va 1 ) B =v'b + m-v'b 1 13. 17 . + 3 5 3+v'7 V7-2 v'2 +" 4 4-v'IT . 4' 28.=3' 26. v'Q..1.8+ fX8 sv'3-s . ako n nije kvadrat nekog Racionalisati imenioce: 6• ·da·a+b··aIan b ' a k ' a Dkazatl 0 Je . 4 a+2+v'a a+2-v'a 4 + -'----. ~ . Uporedi brojeve 12. > O' 1 6ab.v3 . 18.=== 2 + 1) -1 + (B + . Odrediti vrednost lZraza A _ B zaA = . v'S ._~ .-+-v'32 ' 3 = 15. . . vo. 0 .) Kvadratni iraciona1itet jc izraz oblika p .2 .V2' ?.1l1ICIOn rO).9 +V0.v3 4 5 . Neka Sll 23. Sv'2-4Vs 8. v'5 + v'W' 10.- . B = (2-v'3)-1. 2V2-Vs' 9. x~ ~ V 1 xS x -. Dokazati da je broj Dokazati da je broj Dokazati da Vs iracionalan. m tri pozitivna broja.) 2V2+X xv'2=x v'4 xS' 2 27. Dokazati da je v3 iracionalan broj. Dokazati da je n cclog broja.v3 2 4 + -2Vs-'S=-+-3-v3-. a. .3 + v'Q. 3.-v'a2 . Racionalisati imenioce: IS v'1O+2Vs 7.+ 1 + 2-v'3 Pokazati da je R = [(A 1( )-1 I + A -I) - (B + B -I)f 2 racionalan broj za 14.Je a2 + b2 = a-b Ob >..:c. .4. + Vn iracionalan broj.

~ 35.. '45""] [(a 4~ + . ' 37. I 2 (Va + Vx v'2 36.ab .'r." ~). 32) Uprostiti izraze : < n < I. 0.v'3 3 X r r(Va + 1 )2 .5 .m * n + 1 _ V a \ 42 (J + a) {I I + a. zaA=3+VS 2 ' -I Odrediti vrednost izraza (Al 2 + -1 -2 B2) Uprostiti izraze: B_3-Vs ~ I-n) (~-~ + V I -ng-I + n 30:' 31.0..V:3 ' (Vn~ -I -~). (2+vm2~~) (I. • v x2 + a . . A = (I . + l)3-aVa + 2 . x + v'6-2 .ea.m.1 za VI-xfl xV.1 -1 ~3 Vs+ V:3' V3 B = vs.I 29. x > O. Izracimati 2 -lA -2 (B _ A )...n > o.=--- 18a -' + 9a -2 V3 + V2 I 1 + _1 _ V2 --'-":-(":a=-+:"'-Vab'::".~~+~).(b~+-V-.-".--Y"''''2=b=g a a 2a ' 7 6 . za A = Izraeunati vrednost izraza A -I . 3+ ~ _ tI.?'x v'2 VB + VI2 ... a > ab 2ab •+ 2ab (Va2bVa -' + b(Va2a+Vb -' + Vb) ~) b> O .==).l'----. !. 32.V~)(Va(Va .:) V2 I 1 _ _1 _ Va+x a > 0. .h) : e + {laxz) x I_ ~] 6 ?'X {l a .! A 12 ' za 4~ (V(1-n) ~. ( + ~X8 .) Izracunati vrednost izraza 38 . Vx2 + a V x2 + a + + -2 x + vx-+a . 33. 0 < < n I.. 3a V+ 9 ~ ---. V 4_::2+ 4n2 ako je 0 r:V(2~r. 1+ --=== ( x2 ) a. a > O. = V '-. 15 ( \16+1 ( V:3 I 1- I 1- V2 (V6 I (44: - ~J ~.3-v'6 + 2 ) I 4 12) + II ).]-3 xV.

x-v'XY b' Vy + x+-VxY· Vy ) Dat je niz brojeva x" definisan sa a +v'a' . y > O.-l ' . Izracunati vrednost izraza: 57. a*±l. b)x=2-VT 58.. 59.1. y= Vx' -x (x-:-I)V3 za 1 + a)x = 2+V3. Uprostiti izraze: 60. ( 2Vxy a .i~. @ [(:1::)'+. Uprostiti brojne izraze: Izracunati brojnu vrednost rezultata za taenoUu od 0. b > O.-1 a Xl = l.0 I. (9 9 8 . [a'~ Ca~ ~b~) -1_ (a~+/{ b1 rJ ' V3 4 a > 0.b' (a-v'a'-b2 a-vaZ-b2J : 4avat=b' + v' a' b2 0+ x. za X=- ([-) aa++V. Pokazati da je ovaj niz periodiOOl. a = I. ) Izracunati vrednost izraza v '\ x> 0./ 56.] ·u:!::r +'(:+: -.0· x. b= - 1 2 sa A=v'C-../3-3)2+v'CI2+6V3iB=V 1- _ -v 9+~V5 5 x" - C2-v's)2 ® (Va-~a-b+Va+~) :(I+V:+!)· @ Vx+VY-I + _/ x+vXY 83 Vx-vy .

. x .Z + (a . e) v' 31 + 12 v'3. (v'3 + 5)-1. 77. x +y + z .. b . Posmatrati slucajeve : i <a<2 a> 2. v' 2 + v"3. 2 3 15 ) ( v'3-1 + v'3.a) v' II + 4 V7. + l OOv'9+99v100" 72.'2. ./ 2 +v' 3 2 . x I zra"unatl vre nost Izraza + v'x2 I Pokazati da je '/ ax' + /ry2 + cr = v'a = + v' b +:../2 ..2 -Vx'=\. /3 v'2 +.:vx=n ) ( v' m+xv'x+n + v'm 7 s} < I.bx)2 b (l + m 2 ) .0 I izraze: .v'.1 (a Y = 2 .2 + 3. ako je x . ~_--'--_---. 0 '.. I zracunati vrednost y za x . b) d) ( 7 + 4 v'3.v'3 m .- 1 1 I. ako je x ~ 2. .=b a b ± Va --~ = . Uprostiti izraz A = (a + x2 ) .. a > 0.:x.1) -2 7:J Izracunati A p (x + X. 71. uprostiti i izracunati sa tllcnoM:u do 0.=. v'. 11 10 . b > O.' I ). 70.+X ~ .. 2 v' 1 + 1'/2 + 3 v'2 + 2v'3 + . a2 + b2 2ab Vx+l I ) za Vn 1 Vn+l predstaviti kao razliku dva rcdu(n + I) n + n n + 1 kovan a razlomka. Izracunati vrednost izraza : 1 1 1 1 1 I 73.I (a + a -I) axS = by = cz3 i - 1 gde je a realno razlicito od nule. X-I) za x 66.I ) 2 (y2 _ + a-I) (a . Va (a ± v'b b = V + V. za x = } _ + nJ 2 . < a2 ) .v'm 2 2m 4 iracionalan broj ' v' 1 . Izracunati vrednost izraza (~ + ~) : (~ x = ( l' ).-~_~'--. d .v'3 v'2 . 1 1111 > 0..C'----.' I . + c) V5 - v"'2T.. ako Je y = x = V > 0).c.. Primenom ovog rezultata izracunati sumu : 1 J 1 3 _ 3 _ J 1 .65.-VaCb 2a=2=.v'3 .l x2 -1 za x = 2 .(a . . gde je x = 4 (a J za x = 2. > 0. A = . m ' .b 68.x 2 v' 1 + .. (n > 2 - III > 0).=------. 2 + .~ Izraz s 80. v' x + 2vx=-i + ]I x . xy _ (x2 _1 )2(y2 1)2 1)2 xy + (x2 . (a + bx) 2 + (a 1 1 1 bX)2 1 ' za x = (a + bx)2 . - + b...1 (b J)...x') . Dokazati identitet (Lagrwev identitet) x v'x n 2alll zax =v'mn.2mn (a 2 KoristeCi L agranzev identitet.=x Uprostiti izraz 78. lII > n> O.I) : (x - = -=~­ v'5 -I v'5' + 1 67. ) Dokazati da je vrednost izraza .

-n 2 2" a.4V3 2 .. Y = = x3 + 12x.Y4-(V5-= 1)..Y . Y 3 Y .. A +VB 85. (4 + VIS) (VIO - A2+ B y = x3 .2" 2a).V3. + . 2 4 27 2 <a<b< Dokazati da je 92:\ ) V6 ) ._ V 5· (3 + VS) (VIO .n bm+ "= "".=== v'x -2vi yx2 - 4xv2 + 8 13 . za x = v' 4 (V5 + I) .V3) = = X = V A + VB +V A. Izraeunati vrednost izraza 83.~V2x x .n. (v' 4 . 86. "" 5.V15) = 2 8. za x= _ ~ +Vb4 + 27 + l/-~ -V b2 +w .=== 12 . 8~ Y-:'-+ v '= • (v'2 "' -5. ako je 3 2 + ax)-l (I + bx) 2" (I (0 1 bx). Izrafunati vrednost izraza ( I . / Izracunati vrednost izraza 3 ~ ~ bm . A.VB .89. W . .1 Dokazati identitet (2x > y > x > 0) b" =(1 + _ 1 )"_ (1 _ _)" 1 1- V2 V2 ' Dokazati da je 11m l 11m I+V ' y2x.2 A2_ za B v' 3 3 3 3 _---.n 90. +" = an ..V 2X Y = I Y 1.' 1 I zraeunati vrednost izraza Y 82.v i) = 15V3· (2 . = -. 84.2 "V4 + 2V3 .Y l + ~ V2x.v 3 A I) =1 88..3x . v' 26 + I ~ 26 .- 9 .v B .ax) (I x3 + ax + b.15y'3 3 7 .

D at je kompleksni broj z . c) (8 + 4i) + (7 . d) (1. /a)} d J 1-+ i3i - 2 + i. 2 I.+ -2 3-2i 23 i Oduzirnanje: Razlika kompleks nih brojeva (Zl Z2 ) Z i Zl Z 2.51) .i2) (V3. b) (-3-4i) (8 21). a) Z - 18-v=50+v=72-v-98.) (.(. @a) 2 5 + 2i) (3 + 2i). b) 5-2i I-i = e + di ~ a = e /\ b = e. ib.4 . Izvrsi naznacene operacije: II. a2 - b) V- a2 + 2ab - b2 + V b2 • + zz Z + Z 2z + 3 1 Z ako je Z = 1 + i. d) (Va + iVb) (Va . Z = 3 + i (2 . p = Izl = V a2 je :. = a - c) (V3 + i.4i.(2 + 81) + (9 b) 3 + 51 + ( 12... 2 14 15 . 97.2'1 ).41) + + + + 95. obrasci i definicije u vezi sa kompleksnim brojevima. c) ( 5x 2. Izracunati vrednost izraza: I 93. b) Z i Sabiranje: (a + bi) + (e + di) = a + e + (b + d) i Mnozenje: (a + bi)· (e + dl) = (ae je kompleksni broj bd) + (be + ad) i. 98.iV2') .7 + 91). Opsti oblik kompleksnog broja Z (x + y.) + 2x. b) (4 . a) .3i) + ( I + 2. l. Pokazati da su Zl = 2 + 3i i ! (z) = Z2 4iz .i Vb ) Konjugovano kompJeksni broj za 3.).) (5-8i) . Odrediti R e Izl. 99. I. i-I ako je z = . .i )2 = -.7 + 2i) (6 + 3i) . KOMPLEKSNI BROJEVI Oznaka.7 . +i +i takav da je = Z2 + z. + b2 - moduJ kompleksnog broja 4.. kompleksnirn brojem Z 2 (Z2 =F 0) znaci naCi kompleksni broj Z takav da je Zl = Z2' Z. Naci razliku datih kompleksnih brojeva a) (7 + 9i) .(. = a Z + ib. 2. Definicija: Aritmeticke operacije sa kompleksnim brojevima definisane su ovako: Jednakost: a + bi 2-3i + 3i .6 + i ) . b) (..3 + 41)~ (I5 .V b)V c) V 16-v 64+V-49.3 6 . I 2.94. 2YI) + (3x + 5yt) - *L - l. nule funkcije 102. Definicija : 1 '2 a) (7 + 31) . = - 2 + i.2i) + (. NaCi zbir cfatih kompleksnih brojeva a) (3 2. Zl 100. Jm Izi 101.8 + 31) . Izracunati a) V . Z2 Deljenje: Podeliti kompleksni broj Zl. GLAVA 96.8 + i) + (2.

a) Odrediti kompleksni broj Z = x + iy tako da je Re {Z I = . v. =1 ako je Zl Jm Iz . Dat je ko mpleksni broj Zt = 2 + i.bnic je matematiw 18. 1 za z = 3 115.i + :24 l . 1 05. -.103. Izvr~iti naznacene operacije i Y _ . . c) Z = 1 + iv'3 .' \~-y . . 3 +..))(- i)6' _ i 102 + i .i e )e ." r/ (/r'/' .iV3 )3 = 2 2.' 7 = I. . Izracunati: a) y = b) y = ( . ± 5i.I +iV3)3 2 ( 107. 106. = -1. !(. Uprostiti izraz 109:-} Izracunati: C J (I+I)3 (2 31)2 .5 Z}. ~ V3 + 6- . Neka su dva kompleksna broja. Ibn.'20 + i30 + i40 + i50 + i60 + i70. 2 Dokazati: IZl + z21 2 + IZ1 .I .z21 = 2 IIzl 12 + IZ2j2J. Dokazati da je .i+ l + i ' 104. Odrediti kompleksni broj z = x + iy tako da budu zadovoljene relacije: a) Re lz '-. (2 + .. 2 +. 17 . ( .. {' 108.(3-j_2-~).'25 + (_ i)50 + 110. ' Odrediti module kompleksnib brojeva i62 + .'83.. = 3 + 2i VI + iV3 + V I-i . b) Odrediti kompleksni broj = x + iy tako da je Jm{3..'3 = + v6. 3 a Jm Iz .iv'3)4 + ~v. 2.)2. 8. " 2 a) 2 - +i + 2 + i. . 117.Jm{~}= ~. La.) 1 + i)2 + I + i . an rOJ n pruod b ' i.I . Z2 i IV))"+ ( .112 + i20I. Zl\ \ Z I.I + i 116. izracunatif (z) i fez) za z z Dokazati da je: 114. (.T + e V. ( 112.) = 3 _ 4. Izracunati: I + i l . ZI U3.1. ®_ ) Z - b) .-} = _ '>4:'. Ako jef (z) 3z2. d) i -256 + i602 + i408 119. Izracunati: a) .1 + iv'3)3 _ 2 . 2 z2 + 2z 2Z2 + z Zl 3 za = 2 ± . Odredi realni i imaginami dec broja Z 111.2.-2 I + i)" g d ' = ( 1. 118..l\=-I. = 2 + Z 2-i d (+ 1 + 3i (-4 +i) (-4 .. Zl\ 16 =3+ 2i i Z2 =2+ It) LajboicovB jednakost. *) Pokazati da je ~ a Relz·zl\= 1.

· I+ i 125. Z 2 + a.7i) = 2 + 4i. .+ iy) (3 . a) Xl 128. 30 65i... 120. / " b) 2z (3 - 5i) +z- 126.) + 2z Z 3= 4 1= - + 6i. NaCi x i y iz jednacine (3i 8) x ~ i a. c~ x + yi . d) (x . NaCi x i y iz jednacina: 3yi + 2i = 6 . 133.2 + ba.. Zl = 130. + i)4k +2 imaginaran 0 - ~ . s· 18 19 . Izraeunati (I + I)n ( I _ I)n-2 ' ako je n prirodan broj.)4 - ( I .J + Zl i Z - b) Gi"aficki odrediti brojeve z c) Odrediti moduo broja z.. Pokazati da je (I + . b) a + I. (I _ i)6 .2 123. a) + 1. . = 2 ' pokazati da je I 121. 122.y.. b)' x 2 + 8 1. Rastaviti na kompleksne cinioce sledece binome: 127. a) 3x b) 5x - + xi - 2y = 12 . broj ako je k prirodan. a) 129.--. Dokazati da je a) (I b) (I (x . + iy tako da bude Re[z·zll = 18 i Jm{:l} =-H.i.i)4 realan broj. NaCi kompleksni broj Z + t)4k realan broj. iz uslova : @ (2 + . c) 4x 2 + 49 .yi . . 132 Pokazati da je 1 / (I Z = (I + 1)6_(1 + i)6 . + I = 0 ) = I. a2 + b2 . c) 16a2 + 25b2 • a + b. NaCi kompleksni broj z iz uslova: (z + t) ( I + 2i) + ( I + zi) (3 - 4i) = 1 + 7i. b) a2 + 36b2 .2 = 4xi + 3y + 3i. 3 kompleksnog broja a.xi . .4) +(y . Ako Je a. 124. . e) (x + iy) (2 + I) = 1 + 3i. a + ba. z.l )i = 2 _5i... gde su x i y realni brojevi. zatim odredi realni i imaginarni deo + (2i - 5) y = i = gde su i y realni brojevi aa.. 1)6 unagmaran broJ.I ± iV3 131. Dat je kompleksan broj a) Sastaviti broj z = x 2- 3i.

135 • D ata Je fiunk" y = . K vadratni trinom transformisan u obliku ~ x2 + 1: 4 a) Konstruisati grafik ove funkcije.00.!. c =1= 0. navedeni polinom svodi se na ax2.y =- 2x2 .134. b) PomoCu grafika odrediti tok date funkcije . a za grafik datih funkcija. ax2 + c i ax2 + bx su nepotpuni oblici kvadratnog polinoma.00 do + 00. c = ° se more reCi a) Konstruisati grafik ove funkcije b) Pomocu grafika odrediti tok date funkcije. Za a =1= 0. 137. pi~e + ~. c konstante. a) Konstruisati grafik ovih funkcija u istom koordinantnom sistemu XOY III GLAVA b) PomoCu dobijenog grafika odrediti tok (r~cenje. 138. Date su funkcije: 1° : y = x 2. = - b .. KVADRATNE FUNKCIJE Izraz oblika ax2 + bx + c za a =1= naziva se polinom funkcija drugog stepena sa jednoru promenljivom. Data je funkcija y = - ° ° isti polinom svodi se na ax2 + c.-- 4ac .. isti polinom svodi se na ax2 + bx.x2 -3. I 2a 4ac-b2 4a Konstruisati grafik datih funkcija i odrediti njihove promene za x E (. .I x. + 00). b. Za a =1= 0. y = 2x2. y = -~ 2 x2. koja interpretira grafik posmatranog trinoma u Dekartovoj ravni XOY. 136. c) U zavisnosti znaka i promene koeficijenta. a x nezavisno promenljiva (argument). 1 b ) y = . b =1= 0. 3 c) y = 2x2 + 1.~) je teme parabole. Polinomi: ax2. b = c = 0.. znak. f) y = -1 xl! + 2. - d) y = ~= -- ~ - 1. . x2 i: 2 2°: y =- x2. 21 Tacka T (o<. y = . 20 .4.11i ispirati njene promene kad se nezavisno promenljiva x menja od . b = Za a =1= 0..cIJa 2 2: ~o 3. e) y = x2 . Prethodni izraz krace se y = a (x . ovaj oblik se cesto naziva i op~ti oblik kvadratne funkcije. Date su funkcije: y = ax2 + bx + c = a (x b)2 + -2a + .b2 4a " naz iva se kanonicki oblik kvadratnog trinoma. opadanje. gde su a. Konstruisati grafik funkcije y = Ixl! . nule i ekstremne vrednosti) darih funkcija. gde Je 0< 0<)2 a) y = - xl! + x2 9.

a) y = - ( ~y = = + x2 2 + + 2 b) y = - . Odred. zatim nacnati grafik dobijene funkcije . 22' ( 1 3 a t a je funkcija f (x) = ax2 + dx + c. 159. Q3lx2 .. Nacrtati grafik funkcije y = 2x2 153.x.00 do + to.+ x . Svedi na kanonican oblik..I )2...I )2.iti koeficijeme 1 . Konstruisati njihove grafike u Istom koordinatnom sistemu i ispitati promene za svako x: 140. 1. / 155.0). b) y = - 2x2 c) y 1 2 x2 x2 + 2x 3x + 8. Data je funkcija f (x) = ax2 + bx + c. - 1 142. a)y= - ~ata ~ je funkcija f (x) = ax2 7 i ~. 152. a) grafik funkcije sete apscisu osu u tatki A (.3x + 21.0).". 11 .---. a) y = x2 . 150.b i c tako da je + bx + c. Date su funkcije (u zadacima od 140-144). zatim ispitati promene x2 3 146.~ 3 +. - f (- 2) = 8.139. a) y = x2 141. Odrediti vrednost parametra a i c tako da funkcija ima nulu . 158. a ordinaru osu u tatki B (0. a) y = 2x2 144. Konstruisati grafik funkcije y = 14 . a) y = 3(X .4 za x = 1.. + 4. zatim is pitati tok i skicirati grafik funkcije.00.x2 +2x. b) y = -~-2-4x-4. a njen grafik prolazi kroz tatku M (3. f (3) = dobijene funkcije.! x _ ·3 b) y = - "\ +- 3 +.3.. Data je tunkcija y = ax2 + 2x + c.5).1. a) y = _ - b)y = . zatim nacrtati grafik dobijene funkcije i prouoti njeD tok.3) i da je f (6) = 5. 23 148.x2 + 3 Ixl + 4. odrediti vrednost parametara 3 + 2x-4· ' + 2x + 4.lx2. = x-Ix + x21.xl 4 Ixl . 1 Adrediti vrednosti parametara a.0). + 4x + 6 . a) y = .x2 + 6 Ixl .2. Ixl. b) y = . .1. 2x2 2 3 x2 8x 8 X ~ . b) Grafik tunkcije dodiruje apscisu osu u tatki C (3. Data je funkcija y = x2 piqtakoda: 147. Konstruisati grafik funkcije y = . a) y = x 2 - 151. a) y = . ekstremnu vrednost za x = 1 i da je f (2) = .= 1x2 - 22 .x2 1 + px + q. 143.0) c) Data funkcija irna maksimalnu vrednost 3 za x = 2.i ispitati njene promene.0) i B (3.x2 + 6x-9. 1 8.5 i ispitati njene promene kad se x meDja od .0) c) funkcija ima minimum . B (4. b) y = . 6x + 9 4x + 2. y. b) y 149. Konstruisati grafiR i ispitati promene funkcije a) y Ix-x2 1.. Odrediti vrednost parametra p i q funkcije y=-x2+px + qtakoda a) grafik funkcije sete apscisu osu u tatkama A (l.3) b) grafik funkcije dodiruje apscisu osu u talli T (4.6 i ispitati Djen tok. 2 b) = - 1 2 x2 + 2x. zatim konstruisi grafik i odredi tok sledecih funkcij a : 145. q i c tako da grafik funkcije prolazi krot tatke A (5. 154. (x.. b i c tako da funkcija ima nulu 3. f (2) = 0..b) y = 8 3 1 3 8x + 8. + 00). 3 "7' 8 Odrediti koeficijeme a.x2 1 i ispitati njen tok kod x E (.

+ I) = x 2 . treba podeliti na dva deJa.f (a + I) f(~). 175 • P0 k azan.(4 + k) x + 8 Odrediti parametar k tako da je f (3) = .2. x2 Pokazati da su x = y.r>-<"'". b) Funkcija ima najmanju vrednost 168. od drugog pravougaonik. 180. V3 nule funkcije. koji se moZe upisati u dati kvadrat stranice 6 em. U funkcijiy = (m . za b > 0 f (x) = (4 - A) x 2 + (5 + ). Komad l ice duZine 56 em. ~ x2 - funkcije za a >0 i b > O.b x2 - 2x +vb. Data je funkcija y = a -b vb x2 - 2ax + av b . od jednog dela napraviti kvadrat. U funkciji f(x) = (I + k) x 2 . Ako je f (x) = ax2 + bx + e. odrediti parametre p 1 za x = 2. xL x + I . Za dobijene vrednosti parametra nacrtati grafik i ispitati tok funkcije. odrediti funkciju f (x . odrediti vrednost parametra m. Dokazati· da se kvadratni trinom y = ax2 + bx staviti kao kvadrat binom ako i same ako je b2 - Odrediti stranicu najmanjeg k-vadrata. tako da za + 2 funkcija ima maksimainu vrednost. Kako treba podeliti taj komad zice? 178. f (. 167.?('. Odrediti parametar a tako da funkcija postiZe maksimalnu vrednost . odrediti vrednost parametra e.5).I) x 2 + (m .3x + 2. je f (x + a) = x' + x + 2. Pokazati da je f(x + 3)-3f(x + 2) + 3f(x + 1) . Za nadenu vrednost metra p nacrtaj grafik i ispitaj tok funkcij e.b va+vb nule.7.8. 166. Data je funkcija M .(11'1 + I). Za nadenu vrednost ispitati tok i skicirati grafik funkcije. f ( I). tako da se od tih delova sastavi pravougaonik maksimalne poVliine. 7"\ metar p tako da funkcija ima nulu 5. 179.vb ..f(x)=O .4) x . Data jef (x) = i . 24 181. I) q tako da a) Funkcija ima nule . U funkciji y = (m + 2) x 2 + ( I . f (x) = x 2 6x Ako je f (x Ako 174. 164. Za nadenu vrednost / parametra konstruisi grafik i ispitaj tok funkcij e 171.2 i 3. 165. Cija je osnovica tri puta veta od visine.a). Zatim za dobijenu vrednost parametra konstruisati grafik i ispitati promene funkcije. funkcij a y = ax2 - 2x - 5-. n ul a f un k" ClJe f (x) = vb I . obrazovati funkciju f (x ). zatim skicirati grafik i ispitati njen tok. izraamati f (0). Razloziti broj J 8 na dva sabirka tako da suma kvadrata tih sabiraka bude minimalna . r. Komad lice dug 40 11'1 treba podeliti na cetiri dela. 161.160. Data je funkcija Pokazati da su 3 + v3 i 3- + 6. + e moze pred4ae = O. 170. 169. + I) x + 2 (A + Odrediti A tako da funkcija ima ekstremnu vrednost za x = 2 Za nadenu vrednost parametra ispitati tok i konstruisati grafik funkcije. U funkciji y = + px + q (21. 2 tako da funkcija postiZe minimum . Data j~ .m) x + m.x2 - 177. odrediti parametar m tako da funkcija postiZe najmanju vrednost za x = I.I). tako nastalih figura bio najmanji? 25 .) x - + I). Dui: a podeliti na dye dui:i tako da suma trostrukog kvadrata prve dui:i i dvostrukog kvadrata druge dui:i bude minimalna. Gde treba preseei f icu da bi zbir povrSina. d a Je x = U funkciji y = (p - I) x 2 - (p + 4) x + p + 3. Odrediti parametar A tako da grafik funkcije prolazi kroz tacku M (3. 1- vb I . U funkciji y = 4x + e. odrediti parapara3 (A I . U funkciji y = ). 162.

~. +.-. upisati trapez kome je duZa osnova preCnik. pa je nad duii BC opet konstruisan kvadrat BEFC. III a) Odrediri parametar III tako da ekstremne vrednosti o. Kolika mora biti tfSnovica trapeza da bi njegova povrsina bila maksimalna? 183. e fiksnc Tacke A i B i odrediti te Tacke. c) Graficki predstaviti parabole iz datog skupa za razne vrcdnosti k.1 190.pravouglom trouglu cije su katete a i b upisan je pravougaonik maksimalne povrsine. at jc skup parabola y = ax2 2x +I (a rcalun broi) 18. Odrediti dimenzije i povrsinu pravougaonika. b) Odrediti fiksnu tacku kroz koju prolaze sve date parabole. konstruisan je kvadrat AMCD.:2 . Kako treba izabrati katete _da bi hipotenuza bila minimalna? Odrediti najmanju vrednost izraza ako sn x i y pozitivni y realni brojevi takvi da je x + y = 5.a)2 + (x -C)2 + (x - b)2 + mx + m -1 <0 x2-2x + m > O. 185. je z?ir vrednosti od x u oba trinoma za koje oni dobijaju naJmanJu vrednost a. cije su strane paraleJne sa dijagonalama kvadrata. Uglovi na veeoj osnovici trapeza su po 60°. Dat je skup paraoola y = (m (m je realan broi) I) x 2 + 2mx + 4 U kvadrat strane a cm upisan je pravougaonik maksimalne . a) Odrediti geometrijsko mesto temena datih parabola kada se k menja. U polukruZnici preenika 10 em. Ko~ like su dimenzije pravougaonika? a) Pokazati da sve parabole datog skupa prolaze kroz d. tako da mu dva temena leze na osnovici trougla.povrsine. U trouglu osnovice a i visine h upisati pravougaonik maksimalne povrsine. 26 27 .182. A C = b i visi na CD=h. a ostala tri leze na stranama trougla. a druga dva na drugim dvema stranama. b) Ako je dati trougao jednakostranican izraziti velicinu dobijenog minimuma pomoeu strane a trougla. Nad AM = x '\. Izracunati dimenzije i povrsinu pravougaonika. c) Graficki predstaviti parabol~ iz datog skupa za razne vrednostia· Date su funkcije: y=X 2 -l/IX + III. b) Odrediti onu parabolu datog skupa koja dodiruje x-osu i parabolu Cije je teme tacka B (B ne lezi na x-osu). NaCi maksimalnu vrednost funkcije y = (a y = x 2 -2x + Ill.!.. 195. U . ABC poznate su dve strane Be = a. NaCi najmanju vrednost funkcije y = (x . 184. U {.. njegov'obim iznosi 200 em.'m funkcija budu jednakc.. Dat je skup parabola y = . Odredi polozaj T acke M tako da povrsina sestougla ABEFCD bude sto manja. 194. (Takmicenje II stupnja iz matematicke skole 1968-69 g. tako da se jedno teme pravougaonika poklaR8 sa temenom pravog ugla t raougla.) x ~-- 1~ .!. 193.2- rcliti algebarski i graficki + x) (b - x) 192. 191. a) Odrediti geometrijsko mesto temena datih parabola kada se a menja. a) Na datoj visini odrediti tacku M tako da zbir ':vadrata njenih rastojanja od temena trougla ima najmanju mogucu vrednost. b) Za nadenu vrednost paramctra sis tern nejednacina: >.( Neka je M proizvoljna tacka date duZi AB = a. a da mu obim ima maksimalnu vrednost.(k (k realan broi) + I) x + k ~ 187) Obe katete jednog pravouglog trougla iznose a em. b) Odrediti fiksnu tacku kroz koju prolaze sve date parabole. Data su dva trinoma x 2 - (a + b) x + ab i x2 - (a - b) x - abo Dokazati: a) Da je zbir njihovih najmanjih vrednosti 2 b) Da.

2kx - I + 2k2 - Y = O. ako je i b = 0.2xy pozitivna za svako x i y . Dokazati da je funkcija f(x. 1 Ako je nezavisni clan c jednak nuli jednacina (I ) se svodi na 0 ax2 + bx = .x2 + 2xy-4y2 + 2x 201. + 10y.a 29 28 . tada su oba reSenja jednaka nuJi . Odrediti najmanju vrednost polinoma f (x.y) = . Data je funkcija: x2 pararnetar. 2 Ako je b = 0. jednacina (2) postaje ax2 = 0. Gde je k realan a) NaCi geometrij'sko mesto minimuma funkcije kad se k menja. V.3. jednaCina postaje nepotpuna kvadratna jednaCina i tada mogu nastupiti sledeCi slucajevi: '. a c 0 * 0 tada jednacina (1) ima oblik ax2 +c= O. b) Na osnovu tog geometrijskog mesta ispitati prirodu nula date funkcije.. 4. a b Jedno reSenje je uvek jednako nuli. 0 (2) J ednacina (2) ima dva reSenja i to Xl =O 1 Xz = --.198. =2 IV GLAVA 200. 199. X3 = - liC.-.JEDNACINA S JEDNOM NEPOZNATOM Jednai!ine oblika + bx + c = 0. y) = x2 2xy + 6y2 - 12x + 2y + 45. KVADRATNA . Odrediti maksimalnu vrednost polinoma f(x.y) = x2 . (3) JednaCina Xl (3) ima dva reSenja i to = lfC·1 V . za a *0 (I ) + 3y2 - 2x - lOy + 20 Naziva se potpuna kvadratna jednacina s jednom nepoznatom. Ako su koeficijenti b ill c jednaki nuli.

reSenja su reaina i razlicita.. 0. Jednacina (1 ) se reSava obrascem c) y2 _ m2 = 2(y + k)(y I k) . Viet je jedan od osniv. 206. a) 4x2 c) 0. -k ± V k2-C b) m2 (Z2 25) = n 2 (a2 - Veze*) izmedu reSenja i koeficijenta jednacine .2a = . ak Je '0 - . Xl ' X2 -b b2 -4ac Xl = . b) (a . b) 1- 2 5 ..m)2 + (y + n)2 = m2 + n2.x= 3 3 7) - 2 r + X.2x (x .b2 = 0. + X2 = (1) Potp'una kvaqratna jednacina (i) ima dva koren a i to Z bir rclenja jednak je koliCniku koeficijenata Jinearnog Clana sa promenjenim znakom i koeficijenta kvadratnog Clana.2y) = 5 (2k-y)(2k + y)+m".. Fransoi Vietee (1540-1603). pozitivno.--.. a) - 3 4 r 2)2 i .r). linearni .3 36 r= I 2 5 0. 13 . (0) (x + a) : (x ~7.) Obrasci koji predstavljaju vezu izmcdu resenja i koeficijenata kvadratne jcdnaCine poznati Sll pod imenom Vietovi obrasci po imenu velikog francuskog matematitar. 36) (x 8) (x - a + r + b) (X c) (2x 205.-. a) k 2x 2 2 - Priroda rclenja potpune kvadrame jednacine zavisi od potkorene velicine (diskriminante) D = b2 1° b2 2°' b2 - 4ac i mogu nastupiti ovi siueajevi: 7 3° b2 - 4ac > 0.. reSenja su realna i jednaka...kompieksna 9 = 0.-.O va reSenj a su realna ako je .x). a) a2r c) (y - + (2x + 3)2 = 15) (2x - + 36 = O.04x2 203. a) (m b) = (b + x) : (a. b) .' .ax) (I + bx) = ab (1 . (B) za a = I obrazac (B) ima oblik Xl !2 = + bx = b2x + ax .x) (b + x) + ( 1 ..n2x . a imaginarna ax2 Xl + bx + c = - 0 b a a c a negatlvno. koristi se obrazac 204...m2.4x. Obrasci za r eSavanje potpune kvadrame jednacine: a2 + 2ab . . reSenj a su _konjugovano . (A) Ako jednacina (1 ) ima oblik 2kx c = 0.nXl. 4ac = 0.::. 31 30 .7225 = O.a) - m2x = nXl. koeficijenat je paran b roj. b) x(x + a) = a(x + a). tj . a) (x (C) + a2 = 25)..-. ReSiti jednaCine : 202. a)2 .~a simboli~ke aJgebre.2a +V = - c a (2) X2 . 4ac < 0.b -V b2 -4ac Proizvod rclenja jednak je koliCniku slobodnog clana i koeficijenta kvadratnog clana. + 2y)(m.

b) jedan koren je jednak nuli i resiti je u oba slueaja. Koja relacija postoji izmedu koeficijenata a i b. 3 33 . Za koje vrednosti para metra A u jednacini x2 - +5+x 5.4)lf. p'l mJ 2a + b + y y+2a-b 214.. Povrsina pravilnog sestougla je 96 v3' em2 .2 = A..b2) x 2 a2 . imaju realna reSenja. a) -+ 4 -+ . x2 2x-1 x-20 x2-2x-15 228. r) (5x2 - I) A = 10x2. Odrediti parametar A tako da jednacine : + 2x-3 £s) _ 1_ + _ I _ + _ I _ + _ I _ = O. d) (3 . dobijena razlika je tri puta veea od samog broja. G. 2a2 + 2b2 b2 . Odrediti taj broj.A + I = 0.A) x2 .4 1 208. 2x 2x + I' 220.x -2 +-. + 3. Izraeunati stranicu sestougla. x+1 x+2 x-I x-2 a) (A-2)x2.4 c) 5 . x. I + 2x + x2 = (I + 2x + p2 ~) p2 .4? 6 2 209. Odrediti 3 stranice i visinu jednakokrakog trougla. ako je jedno rdenje jednacine .x2 ~ b+x b-x . ~ Koji broj pomnozen sa svojom petinom daje proizvod koji je 5 puta veCi od samog broja? 227. Za koju vrednost parametra A jednacina (12 .2. Koja relacija postoji izmedu / koeficijenata a i b. 224 osnovice. c) x2 e) 2Ax2 A = 2Ax2 b) AX2 +4 = ". .2A 2 = 100 .2bx = O.= 2 -I x.l ) I x 3 2 8 2~ Data je jednacina (2a - I) x2 - 15b + 25 = O. ab a2 225..= 3 .I + 2x I - + I = 2x .I.x x + 5 x + 4 3' b) 34 4x2 . 221.5? 223.I + 2x + I 2 3 x2 - 2 g 2U. Aim se od kvadrata nekog broja oduzme proizvod tog broja i broja 7. ako je jedno reSenje ove jednacine 4? 10 = x2.) 32 Data je jednacina ax2 .x x. y-2a + b 2a + b-y (a2 .3A) x 2 -17A + 3 = 0 ima jedan koren . 5 x + 11 24 I + _ 2= 3 (x . ako mu je povrnina 48 em2 .x 5 (A . 217.2 x + 2 +3= O . Odrediti tri broja od kojih srednji je za 5 veci od najmanjeg i za 5 manji od najveceg ako se zna da je proizvod krajnjih brojeva jednak nuli.-a-x a+ x x 2 _a2 hZ 215. 4 I + 3 (2x + 3)2 (3x-2)2 5 3 X - ~ =O. a) koreni su suprotni.x2 + 2. 3x . Visina jednakokrakog trougla jednaka je 212.x2 ' '~ x + 2 d1 -:. 25.

----'-__ x2 -7x+ 10 x2 - 3x - 10 x2 + 7x + 10 d)" = c2 x2 .---. d) z2 - 8z + 41 = 'f46.y 9 251.9 _ 1 + (x - + (x - 3) (x - I) = O.= I.4 2c).3x _ x .4x + 13 = O.. c) x 2 ..V2)x .:. .I _ _ x + 3 x 2 -9 3. a) (z - + x2 - x 4 .-2 1 1 1 ._ 2x I x2+ x-6 x2 . (x + I) (x 238.2x)(4 .. . lI x 0.x - 234. x -I + 5) 3x + 16 8x + 29 x2 6 3)2 + (z 2) 4)2 = (z - 5)2 b) (2x c) (x - 3)2 . a) x 2 - 12) (x 2)2 - V2 - I) (2xV3 - 3) = O.=. + 3a2 = 0 .x -.8x + 12 x + 7 x x+ 7 x2 ..5 + 7 .6)2 1 + 235.9 5 I 2. 2x 243. .J x . a) x 2 .3)2 (x .-x 2 ..' 4 - + 2) = x .\:-28 = 0 . 253.b)2 = x" .. 229. b) (x + 1)2 5)2 25 = 0. 3) 2 / i --=.- 17 + I. ~ (x aJi y2 b) x 2 d) +5= O . d) (a2 -b 2) x2 . a) x 2 + 2bx .. + 4)2 + 25 = 5x 0.8x + 29 x + 5 x + 5 .L 15b2 = 0.y 18 - _ ~2 2 239. 241.6)2 1 x -II O. 3' 34 •• .b) + IJZ..(3 + 2 V 5)x + 7 + 3 V5)= 0. a) (x c) (3x 232.x3 2 4 3 2 2 . b) x 2 -3.) ( 1 +V2) x" . (x -c)2 / + (x - + d(d - v 2.. x" .+~ __ 2x . 230..x) (5 .5. x+ 242.x (a + b) + a (a ..I = c) 9x2 -36x + 37 = 0..x) 2 + (3 D. c) 2x2 . + I:?y - 13 = O.4 +x ._ _ 1 + -.9 244.8x + 12 ±.x 3 + x .-I -x ~1 .35aG = x 2 .6x + 58 = 0 ..3 . 3)2 + 12. x (b + x .00 1 = 0 .x V3) = 0. c)" x 236.x)(40. 2x .x)(4V2 . ) +1 4x . -.(2x I )(x - 5) = 4 (x 2)(x - + 5. ( l . 252. a) x 2 - 25 = 0.R eSiti jednacine : \.Y 2 +5= 2 " 9 y.y 3 1 1 -.34. . (4x 231. 250.I 245. +6= 0. (x-20) (x -lO) 10 (34.4 x -I I (x. b) 0. .-+-.5x 233.5x . ~(x + + (x . 0.81 x + 9 x .-2x 2. .2 + 12 (x ..3a) + a (2a + b) = 61JZ. 5x ---=-:.1 --~­ ..(3-2 V 2 )x + 4-3 V2) = O. 9 = 0.x) 3 =0. 2 + a"x = a3"x + at". 237. . 247. (x .2x2 . 2x+ I . 0. x(x + ::. + 2) (x + 3) .= .3V2 '--- + 1= 0.2 ( 1 .a2 + 8ab b) x2 3ax + 2a2 + a .(a2 + b2 )x + ab= O.I) 2 ...O. x 2 + 25 5 5 = --. 1W 255 x2 .(x + 4) (x + 3) (x 3 3.5 x2 .6 _ _ x2 .. 4ax + 2a3x .0. . 24 9 ..a)2 + (x .1..42 = 0.-= .

Data je jednacina 2x2 - 2x) = o. . x 2 - 2 (A .2) % + 7 - 6m = O. - 5= O .31 = 4.. 264. a + 4b x+2b a -4b x -2b 4b a 272..5 Ixl + 6. Ix .= _ .m-x I 280. x-m x-n 3 271. (4m - 3) x2 + 2 (3m . 3Ax2 + 2 (JA + 4) x + 31. a-x2 273. . 2n + nx 2x-x2 2 (n + 3) x2 -4x 2x-3 . x2 + Ix + 31 + Ix . .=-+ x-m x-n m n x-n x-m 10 269. x-n 2 x+ m o 283. o + I + 2x2-3x 2x 18 2 · -1 nx-x a + 3x - 18 lOX-3~ 3 Ix + II + 3 = O.+ -. 2x Ix - ..I) % + 41.. ab (a + b - 265. 1x2 -3 Ixl + II = I. (a _ x)2 .4) A) x 3 = O. (m-2)x2-(m = o. 6b x -3b a + 1)% + 4 = ° .. 2~. O. a-I x2 . x2 + 2 (3 - + 21. a3 - ax (2a - x) 287. = m2 + .= I + nx x-m I I I x2 281. 258.+ .2 259. 277.2nx2 + n2x2 5 = 1. Odrediti prirodu reSenja kad se parametar m menja cd + <Xl u sledecirn jednaCinama: <Xl do 284.2ab (2x .m+O 37 36 . m2x2-m(5m+l)x-(5m+2)=O.3m .. Odrediti parametar m tako da koreni jednacine budu jednaki. (2A-I)x2 + (A + 2)x + A-I = O . Ix 2 -8x + 121 =x2 -8x + 12. 263. x 2 + 3 Ixl + 2 :. x2 8 Ixl + 15 = O. 268.n = I ~ . 274. . (~r -(~r x2 + a2 - 2ax = 9x2 0 Pokazati da je jedno resenje aritmeticka. (A + I) x2 + 2 (A . (m-2)x2-(m + I)x + m + I '\ ~.x . x2 + 2x - x X 275.. 282.256. 261. x + m_ .2) x . ReSiti po x jednacine: 267. 278. U jednacini 4x2 . 270. a drugo ' harmonijska sredina brojeva a i b. 260.- a-I = 288.I = O.b) = 0 Pokazati da je jedno reSenje aritmeticka..-. Data je jednacina 2 (a + b) x2 .(21. a + 6b x + 3b a -6b = _ .a . a drugo geometrijska sredina brojeva a i b. 31 + Ix + 51 = O. U jednacini odrediti parametar A tako da one imaju dvostruko reSenje: 279..(a + b)2 x . O . x (a + b) + . + I = o.I I .2 (m + i) x + m2 . Ix + ·21 = 4.. 266.

a) Resiti jednacin~tx) = 0 f (x) . J?ata je jednacina a (b . Date su funkcije: f(x) = (2x g(x) = (3x + 5)2 + 8x + 20 + 4x2-25 + 4)2_~x -I )2 g (x) 292. (a + ~) x . Data je jednacina 2x x2+8 a 2 -9 a2 + 3a 3a .2ab (a2 O.b~) x + 2ab (a + b) = 0. x+ 3 xS -9 x-3 Za koje vrednosti parametra k jednacina irna dva realna nejednaka korena..4 10 44 Za koje vrednosti pararnetra a jednacina ima dva rea1na nejednaka korena. Dokazati.(2x . Ako je a + b =F 0 jednacina (a + b)2 x 2 . zatim reSiti jednacinu. Uprostiti izraz • 16)2 irna realna reSenja. U sisternu kx + 4y = 5 { (k + 3) x + ky = 7.b2 =0 A == (2x2 + X .+ .(a2• + 4~b "!.(a . 299. + b2) = f x -I (x) = 4 x I x -I. 291. x+2 x . Dokazati.' ~+kx-2=x-l.b) (a 2 . 290. irna rea1na reSenja.c) =F 0] reSenja date jednacine rea1na i odrediti reSenja. za koje jednacina 295. 2 2911'.-+ 2x x2 4b .. b) Skratiti razlornak . g (x) Pokazati da su za svako a. J (x) = 2 . resenja jednaCine su realna. ReSiti jednaCinu - x-a x -2 . ReSiti jednacinu f (X)=X2(X+l)( _ 2 _ _ ~_ x + 1 x2 2. gde su a i b rna ko)a dva bro)a ko)a D1SU IStovremeno jednaki nuli a + b =F 0 ' .5 Odrediti pararnetar k tako da sistern bude nernoguc.288.b2) x .a2 irna realna reSenja. za koje jednacin a 9 b2 -1 6 -b2 + 4b . b i c [ako je a (b .t2+2x I + xS+x2 1 ) .9) (x + 3) A a) Skratiti razlornak y = B b) Resiti jednacine A = 0 i y = 2..20)2 .x B = (x2 . 2 296.c) x 2 + b (c - a) x + c (a - b) = O. Data je funkcija x+ 1_ 2 294.~' + 39 38 .+ -2 = 0 . Odrediti sve vrednosti pararnetra a. Odrediti sve vrednosti pararnetra b. 297.1 reSiti jednacinu 293. Dati su izrazi: 289. zatirn reSiti jednaCinu: I f(x) = x .

a proizvod trazenog broja i zbir njegovih cifllra jednak je 616. 4 315. Data je polukruZnica nad preenikom AB = 2R. Koliko kilometara na cas prelazi svaki od planinara? 308..ReSiti jednaCine a) I(x) = O.. Ako podelimo taj dvocifren broj \ zbirom njegovih cifara..I )2_(l .:.. Zbir kvadrata od 3 sukeesivna parna broja je 200.. 306. 307. 301. Izracunati duz AM = x tako da je 9 AM+ MN=-R. Odrediti stranice ovih kvadrata ako se njihove povr§ine odnose kao 9 : 4.. AB2 I + AC2 + BC2 = 412 (I data duZ) reSiti jednacinu (f (x)]2 = 4x + 302.w: tako .) x2 311. 312. gde je k dati pozitivan bro).. x < 2. Stranica jednog kvadrata je za 2 m veea od stranice drugog kvadrata. U kO)1ffi granicama mora leZati k da zadatak bude moguc? da napuni isti bazen dva casa ranije od druge. 12 te tacke spwtena Je norm~a MP na stranicu BC. Jedan od njih pn. a normal a MQ nn stranu AC. Odrediti ove brojeve. NaCi tri sukeesivna eela broja cija je suma kvrrata 110. jedna slavina odvojeno moze b) Odrediti poloZaj tacke . U kom mnogouglu broj strana jednak je broju dijagonala? I (x) - .:.~a duZ PQ ima duZinu ~h.. Odrediti na polukruZnici tacku M bliZe taCld A nego B tako da je tetiva MN paraJelna sa AB i da je AM2 + mMN2 = (m - I) R2 (m je dati broj) 316. -. 313. 300. Na njegovoj str~ci AB=a uocena je proizvoljna tacks M..18zi 1 km viSe na cas od drugog. Ako je 309. Dat je jednakostranican trougao . Dva planinara su krenula istovremeno na kotu koja je udaljena 30 km od njih. Dva radnika treba da svr§e jedan posao... radi toga stiZe na koru jedan cas ranije. Jednom radniku potrebno je 10 dana vi§e da svrii taj posao nego drugom radniku. Za koje bi vreme svaki od njib svr§io taj posao. Data je polukruZnica nad preenikom AB = 2R. Za koje vreme svaka slavina odvojeno puni bazen? 40 41 . dobija se kolicnik za 40 manji od broja napisan isti ciframa obrnuum redom i ostatak 4. eka Je AM=x ~ a) Izraziti duZ PQ i povriinu trougla M PQ u funkeiji od a i x. Koji su to brojevi? 305.. tice.- -IOx + 9 (x .. 303. Naei dvocifren broj. Ako rade zajedno svr§iee ga za 12 dana. NaCi ovaj broj. Razlika kubova dva sukcesivna eela broja je 91. Dve slavine pune bazen za I 314.2. Ako je I (x ) = X { + 2... 310. Data je kruZnica poluprecnika R sa centrom u 0 i fiksna tacka A na njoj.!BC.x)(3 . Odrediti polozaj promenljive tetive Be koja je normalna na polupreenik OA tako da je ReSiti jednacine a) I (x) = 3 b)/(x)=-1. ... II VIS lOa trougla ABC. b)/(x)=4. x .' 2 lx. Cija je cifra jedinica za I veea od eifre dese. 304..3. Iz tacke M ove polukruZnice spwtena je normala MN na tangentu u tacki B . Koji poligon ima 170 dijagonaJa. Cifre desetica dvocifrenog broja je za 2 veea od cifara jedinica. casa.

3x - i X2 reSenj a jednacine 5x' - I = 0. Iz- = 2 . datu jednacinu formiraj jednacinu drugog stepena po y Cija su reSenja. = - I b . a) b) c) Xl = X2=- b XI - Y2 = X2 +I x2.1 b a -b . / c) Izracunati A = 322.v'3 i.X . YI = Xl +I I 320. cija su reSenja racunati ne reSavajuCi jednacinu vrednost izraza. Ne reSavajuc. b) Sastaviti jednacinu po y cija su reSenja YI = Xl3 i Y2 = X23. a P povrsina trougla AB C. + A X + "h2. Neka su Xl i X2 reSenj a jednaCine 6x2 .3i i X2 = 2 + 3 i. b . fo rmirati jednacinu drugog stepena po y sa reSenjima : Y I = Xl xI=a+Vb Xl + -I Xl I Y2=X2+Xl e' 42 d) =2+VJ3 i x2=2-V13 4 3 x2 X - X2 4 326~ Neka Xl su i X2 reSenja jednacine. Xl = 3 + V3 i i X2 = 3 . Xl i X2. Xl = -a-I a X2= - b-I i x2=a-Vb. c) 319. a)xI= -7 i x2= 3. a) b) c) Xl = 2 V3 i X2 = V3..2 = 0. 325. U kojim granicama mora leZliti A da zadatak bude moguc? 317.- I ) X2 2 . . Izracunati vrednost sledecih izraza: b) XI = 2~ 3 Xl i x2 = 1 ~ 2 X2 Y2 = Xl X2 + Xl X2 +I + X2 Xl + X2 Xl ( -f.5x + I = O. Izracunar hipotenuzu pravouglog trougla znajuCi hipotenuzinu visinu h i zbir kateta s. X kad se zameni sa Xl X2· 43 .. d) X2 = 5 + V2 i = 5 .2x + A= 0 (A =1= 0) Y2 a) NereSavajuCi jednacinu izracunaj Xl3 + X23 i neka su YI i Y = x2 vrednosti koje dobija trinom i X1 3 • X23 . gde je A dati pozitivan broj.6 = 0. Xl d) = - I a a a+ I X2 . 324.I - I . Cija su reSenja Xl i X2· Ne reSavajuCi datu jednacinu. Data je jednacina 3x2 + 5x . 6 I = 5-3 V2 6 Data je jednaCina 2x' . KoristeCi Vietove obrasce sastaviti jednacinu cija su reScnja: 318.c) Odrediti poloZlij tacke M i tako da povrsina trougla M PQ ima vrednost AP. Ako SU Xl 4Xl3 - 3XIX23 - 3X2Xl3 + 4~23. Data je jednacina 7 = 0 cija su reSenja i X2 x2 .vI 323~ Xl Xl = 5+3V2 .

. ntt2 - 338. 340. + 3)x2 . re1acija . . b) Odrediri pararretar m rako da je XJ 2 333. ne zavisi od parametra A. 2mx relacija + X22 = + X22 = Yl (X l + 2) ( X2 + 2) 3X2 2 ( Xl + X2 ). re1acija X1 3 + X23 = 0 342. 3 (m - 2mx + m2 + 1 = 4 0.2 (m - I) x + m = 0. gde je m parametar. gde su Xl i X2 0 odrediti parametar m resenja odgovarajuce Odrediti pararnetar m tako da u sledeeim jednacinama izmedu reSenja postoji data .. koja postoji izmedu re5enj a Xl i X2 date jednacine. 337. ~. U jednacini 2x2 + 5x + 2m2 . Odrediti vrednost parametra m za koje jednacina (m 2) x2 - 2 (m - I) X +m - 3= 0 (m =F 2) + I) + (m ( 4 X1 + I) ( 4X2 + I) + 2 = 2 (m X 4) = 0.I(~ - 2 ~) + .2x2 = I.4 (m . /'\ 339. relacija _1 _ X1 2 + _I = X2 2 24 8x2 .. 45 44 . (m - 2)2x2 . relacija I) X X1 2 + X22 = 1. I) x2 3mx em - + 2m X1 2 1 = 0. x2 + (m X 3) X + 1- = 0.. X2 - mx - m2 - 5 = 0. IU jednacini (m tako da je 2x1 jednacine. relacija 20.4m + 2 = 0 odrediti m tako da njeni koreni zadovoljavaju relaciju Xl . re1acija = 3X1. 334. x2 332. X2 ~ x2 - +m = 0. a) Odrediti prirodu re5enja kad se parametar m menja.listira izmedu re5enja.relacija.. Za koje vrednosti parametra m jednac. zatim reSiti jednacine: 328.. c) 1 -+ -1 Xl %2 = 5. (m - 2) x2 - + 2m 2m . U jednacini kJc2-(2k + I)x + 1 = je suma kvadrata njenih re5enja jednaka 52? Re5i jednacinu u ovom slueaju.Pokazati da vrednost izraza odrediti pararnetar k tako da: a) X1 2 + X2 2 = 3.. Data je jednaCina 329. 327. koja eg. 16.12 = 2 X2 Xl - 10 c) Sasra viti jednacinu po y tako da joj re5enja budu 3 = 2Xl - i Y2 = 2x2 - ~Xl. X2 + I) + 3m + 1 = X O. (m 2) x 2 - 2 (m + I) x + m + 3 = O. re1ac1Ja X1 + . 1 3 = 0. relacija _ 4_ = X1 X2 ~ Xl +~_ ~ X2 2 a) za koje vrednosti parametara m data jednacina ima resIna re5enjn b) Formirati reIaciju nezavisnu od parametra m.2) X + m (m - 4) = 0.75. 3mx + 2m = X2 = 3. 2Yl - 3Y 2 = I. ima realn a reSenja i formirati reIaciju nezavisnu od parametra m. U dobijenoj jednacini odrediti m tako da je n r 335..+ 3 = O.ina: 7. x2 - + m 2 = 0. Data je jednacina x2 2 (m 331.

Neka su ax2 Xl i Xg koreni jednacine + px + q = O.3 347.1) x 2m 3 = 0.9m 39 = 0 je dva puta veea od drugog? Za nadene vrednosti parametra m reSi jednacinu. Obrazovati ovu kvad ratnu jednacinu i odrediti za koje su vrednosti parametra a njeni koreni realni . D ata je jednacina (2m + I) x 3m +4 = O. Re~enja x. d) ~ 4XlX. b) NaCi vezu izmed u korena rametra a. odrediti ". 346. jedan od korena jednaeine 2x2 . Koje vrednosti moZe imati k da bi odgovarajuce vrednosti parametra a bile realne? c) U kom intervaiu mora Idati k da obe odgovarajuCe \·rednosti a bud u pozitivne? U kom intervalu mora icZati parametar TIl. b) Xl 4 + x24. + bx + c = I I + -. b) Odredi ti a tako da bude a) Diskutovati realnost reSenja. b a) X1. + 1) x + 3a + 2 = 0. .• c) Odrediti parametar 711 da oba feSenja budu pozitivn a. d) Odrediti vrednost parametra a tako da zbir korena date jednacine bude jednak zbiru njihovih kubova . 47 46 . Za svaku od sledeCih jednacina naci relaciju izmed u reSenj a.a gde je a 2a 349.2mx + m2 leZali u intervalu (- 1= 0 mXlX2 - + X2) = 2m - 2. 3 (m - Izraziti u finkci ji od a. iz uslova da je suma njenih reSenja jednaka sumi njenih kubova.(2m - 1) x + + + 2XlX2 + 4x. c) N a osnovu te veze odrediti korene date jednacine tako da budu jednaki . 353. XI gde je a realan parametar.5 X23. I. Xl i X2 kvadrate jednaCine zadovoljavaju relaci je : 2XlX2 (Xl da bi koreni jednacine + X2 - = O.2 x2 = i. x2 .(2". ~~ + 2) x" 34~(m '-.3 c sledece izraze: c) x. i X2 koja je nezavisna od paXl X2 + Xl! Xl = k. 3 X2 0 (a i= 0). Napisati kvadramu jednacinu cij a su reSenja jednaka cetvnim stepenima reSenj a jednacine x2 + + Xl X" - a (Xl + X2) = - I.r<\ gde je k dati realan broj . 1) x m2 . 4) ? a) Formirati OVU jednacinu. + X25.2 - x. b) Za koje vrednosti parametra 711 reSenj a su realne . koja ne zavisi od parametra m. Napisati k'Vsdratnu jednaCinu po y eiji koreni su jednaki kubodma ko rena jednacine ax" + bx + c = o. + + + 351. 352. I )x2 - 4mx - 2m 711 +I= 2 = O. Koreni XlX2 Xl Xl i X2 jedne kvadrame jednacine vezani su relacijama + + X2 = a U jednacini X2 . Data je jednaCina x2 realan parametar.2 ( 3m ..+ x x. O. 355. 345. Za koje vrednosti parametra ". mx2 . 350. a) Pokazati da su koreni date jednaCine rea1ni za svako a .343. 2 (a -1.

(I su racianalni? 2k) x +k- 2 = 0 I + -.2)x ~ (a + 3) = b) U dabijenaj jednacini adredi parametar . jednacine. i X2 kareni jednacine 0. gde je a realan braj. V 362. (Xl za kaju X l + X2 prima najmanju vrednost. Neka su x2 - Xl i X2 resenja jednacine 0.' X2 z = X2 + -I Xl 357. 364. Neka su Xl 0 ima najmanju vrednast? 360. a) Farrnirati jednacinu po y cija su reSenja mx +m2 I = 0. 48 z2+ az +b=0 49 .356. c) za dabijene vrednasti parametra m adredi adgovarajuce vrednasti Xl i X2. Za koje celabrajne vrednosti parametra k kareni jednacine a) Napisati jednacinu po z crja su reSenja Zl = Xl k. 15x + 4m 2 = 0. x2 + 2px + q = kx +k +2= adrediti jednacinu gde je k realan parametar. Za koje vrednasti parametra a surna kvadrata karena jednacine x2 + (a . NaCi karene. i X2 koreni date Yl = 2 I-Xl Y2 = 1 . c) Za dabijene vrednasti a adrediti adgavarajuce vrednasti Xl i X3 365. Odrediti brojnu vrednast parametra m u jednacini x2 2 3X2 - (m + 3) X + m = 0.- 2 . Odrediti brajnu vrednast parametra m u jednacini 4X2 - b) U dabijenaj jednacini adrediti k taka da jedan karen bude dva puta veCi ad drugag. Aka su Xl i X2 kareni jednacine taka da jedan karen jednacine bude kvadrat drugag.x2 . gde je m rna kaji realan braj. 358. . b) U dabijenaj jednacini adrediti parametar a taka da jedan karen bude dva puta veCi ad drugag. a) Odrediti jednacinu po y Ciji su kareni ax + b+a - Yl 4 = 0 = Xl + -I Yz = X3 y2 _ by + X2 1 +Xl = 0. m real an parametar).2 i (a X2 kareni jednaCine 0 + ax + a2 + b = 2x2 - + 2) X + a = dakazati da vaii jednakost 361. Ako su " i x2 kareni jednaCine 0. Neka · su Xl Odrediti realne parametre a i b taka da kareni jedne ad njih budu recipraene vrednasti karena druge.~ + ~2 + b = O. ~.. m tako da jedan karen bude dva puta veCi ad drugog.. X2 359. U jednacinama x2 - + .

c) Za dobijene vrednosti p nati odgovarajuce vrednosti 367. Odrediti korene jednacine ax2 a + b + c = O.:vadratne jednacine ax2 --+ -. 373.= a2 b2 (l + p) X + p2 = Z2 = Xl a) Napisi jednacinu ciji su koreni Zl = - Xl X2 X2 b) U tako dobijenoj jednacini odrediti parametar p tako da jedan koren te jednacine bude ~ . Dokazati da su koreni jednacine (I) realni i razliciti. P i Pl.(m + 1) x + m = 0 odrediti m. + VS . Odrediti zbir m-tih srepena korena I. Neka su x2 Xl Xl 372.(p + 2) + P = 0 Zl a) NapiSi jednacinu Ciji su koreni = X 12 i Z2 = u kojima je a realan parametar.q ima uvek realna reSenja po x . 375.. Za realne vrednosti parametra In reSiti jednacinu.I .. + bx + c = 0. tako da razlika kvadrata njenih korena bude 15.ciji su koreni Zl 371. ako je x2+px +2=0 x2 + PIX + 2 = o. 50 •• 51 .. a razlika ·njegovih kubova 208. . ako su koreni jednacine (2) imaginarni i obmuto da su koreni jednacine (I) imaginarni.3 +V5 koreni jednacine x2 + x .3-v5 Odredi A tako da bude i izrazi S kao funkciju od 5. X22.. + b lX + Cl = 0. Neka su s ip zbir i proizvod korena jednacine ax2 i Sl i PI zbir i proizvod korena jednacine alx2 X2 .. ako su koreni jednacine (2) realni i razliciti. Date su dye jednacine: = Xl I +X2 Z2 = X2 I +. + bx + c = 0. a S iP zbir i proizvod korena jednacine (a ~9. 4 c) Za dobijenu vrednost p nati odgovarajuce vrednosti Xl + bx + c = o. a X nepoznata. 370. 374. o Sl.VS . U jednacini x 2 . Xl x 2 +2x+a=0 (I (I) 2 (a - + a)(x2 + 2x + a) - 1)(x2 + I) = 0 (2) 366. Date su jednacine .I = O. Proveri da Ii su brojevi -I + Aal) x2 + (b + ). Neka su Xl i X2 koreni jednacine X 2x2 . .hI) x + (c + Acl) = P =Pl +P O . D okazati da jednacina i X 2. i X2 koreni jednacine 0 1 x -p x . b) U tako dobijenoj jednacini odredi parametar p tako da jedan koren bude cetiri puta veti od drugog.) U jednacini X2 + px + q = 0 odrediti p i q tako da razlika korena b ude 4. 376.

za koje je zbir Y= xf + ~ minimaJan.v :3 = 0.O'.0'. 378. i koreni jednaCine (P=F 0). x2+px+q=O celi brojevi. U jednacini (k tako da je a) - + 9x - 22 + 15 V2 = I) X2 + (k - 5) x . Dokazati. x2-2mx+m=0 im aju zajednicko rclenje? 383. Xl c) . Ako koeficijenti kvadratnih jednacina P'x' + pax + 1 = 0 a) Odrediti sve realne vrednosti parametra p za koje je taCna nejednakost x2 + 2px + q = 0 x2 + 2plx + ql = 0 zadovoljavaju relaciju q + ql = 2PPI.2 - 384. tada su koreni bar jedne jednacine realni. Data je jednacina x 2 x . Pokaii da su brojevi ~. Ako su P i q neparni.Neka su koreni prve jednacine 0'.(3m 4x2 - gde su i rclenja date jednaCine.qx2 + XI~ < 2.(k + 2) = 0 odrediti k 380. onda koreni date jednaCine ne mogu biti racionalni. 0 388. Proveri da Ii je 9x2 + v3 koren 386.v2 3 koren jednacine 0 i nacli drugi koren. Dokazati. Ako su koeficijenti kvadratne jednaCine ~ . to i koreni su takode celi brojevi. XI 381. Kakvi moraju biti p i q da bi koreni jednaCine x2 + px + q = 0 bili takode p i q? 385. Dokazati. X2 b) X[ + xi < 2. 377. Za koje vrednosti parametra m jednaCine 2x2 . Dokazati.2) x + 36 = 0.~I)' kao funkciju koeficijenta gornjih jednacina. pokazi da je te jednaCine i nadi drugi koren. I zracunaj (0'.1) (0'. Neka st x. Xl b) Odrediti one vrednosti parametra p. 379. a druge 0'. i ~. to jednacina x 2 cionalnih rclenja. Neka su XI i X2 koreni jednaCine x2 +kx+I=0 Odrediti sve vrednosti parametra k za koje je tacna nejedru\kost imaju zajednicki koren? 382. (~)' + (X2)" > 7.I)~(~ . . 387. -~) (~ .1 i ~I. Ako su koeficijenti kvadratne jednaCine v2 i I- v'2 koreni jednacine x + v2 - 2= O .3 . + px + q = 0 nema ra- I + -I X2 > 2. ax2 +bx+c=0 celi neparni brojevi. Za koje vrednosti parametra m jednacine x2 + mx - (::r + (::r X2 X2 > I 2m = 0 389. 52 3 . + 2) x + 12 = (9m .

onda i rclenja jednal!ine ~+q+~"'-2~ + ~. Dokazati da su koreni jedn aCine .311. + p + q-) ~0 + px + q ~ 0 ima rea1na rnzlicita rcleoia (p i q realne brojeve) onda i iednaCinn su radonalni.~+px+q=O (m + 1) x 2 - 2 (m. gde S ll q i n 11 radonaln 400.~ X-til gde jc A rcalon parnmetar. Data je kvadratna jednacinn I) x2 + 2 (m - 3) x + (m + 3) = 111 0. 398.'( + q + ap = 0. koreni jednacine 1 1 1 --+ -. Dokazati. ako su p = brojevi.. Ako su a. ax'-. co x'l-2mx+2m-l =0 a) Pokazati da Sll kada se renlan parametar III ..1 ~ 0. + P' + 0 su radonalna aka je Ob" a oO I b raclona Im ro)evi. 399. Ako su p. Data je jednacina (1A) x' 2(1 + A)' + 3 ( I + A) ~ 00 395. b i c memi brojevi strana trougla onda su koreni jednaCine I"'" + (I>' + " - a') x • +" ~ 0 397.4) x + 111 + 4 = Diskut ovati egzistendju i znak reSenja date jeanacine. Dokazali.+ 1.. 1 q = ab)' a -b'l l 2 . ~ ~ O.+ I ~ O gde je a rna Koji realan broj. aka se realni pararnetar 1/1 menja. onda i jednacine: (2) x' + (p + 2a) x + q + ap ~ 0. p = a2 + OJ a'!. Ako jednac ina ( I ) x' imaju zajedni&i koren ? 392. 3. Za koje vrednosti parametra a jednal!ine: irna r ealna razlicita rdenja (p i q realni brojevi). Ispitati promenc znaka rcSenja jcdnaCine mx2 _ 4x 3m + 1 = 0 ako se parnmetar m E ( - b) Ne reSavajuti datu jednaCin u.-<' + [k+ +) p. Dokazati. Ako su m. " i a ma koji realni brojevi.2a)"'-6a. 401.r O. 396. 311. Ako jednac ina ( I ) x' + po + q ~ 0 kompleksni . takode imnju realno razliCita retenja. + co. .~'!. +. (1 . q i r racionalni brojevi. P rouciti promcne znaka rdenja kada se paramctar ).-b'l Dokazati. odrediti zbir kvadrata koren ll u funkciji ad parametra m i pokazati da je taj zbir yeei od proizvada korenn za svako m. D akazari. --> Sll ~O Re§enja jednncine Xl + px + q = (2) .. D ata je iednal!ina 394. + co) 55 54 . menJa. Kako se mcnjaju rclcnja jednacine (m - x-n a2 su takode realni. racionalni b rojevi. menja izmed:u - + co? koreni te jednacine racionalni u odnosu nn 402. takode ima reaLna i razlicita rclenja. gde gdc je k rcalan parametar. + 2 (a + p).

osim za one vrednosti promenljive x koje su izmedu nuIa po1inoffil\. su negativna? 409. Data ie icdnacina + bx + c ( x + ~) 2 2a (I ) _ b 2 - 4ac (2) (m . Odrediti znak trinoma : su pozitivna? Skratiti sIedete razIomke: 410. = b2 - 4ac = 0 (2) postaje y = a (x + b 2a )2 za koje vrednosti realnog parametra m su koreni date jednaCine suprotnog znaka ? 408. a za x = - 2a btrmom una vred nost nuIa. U slucaj u D = b2 .2mx + 2m + 3 = .nacini 414.x2 . y = . 56 4x2-19x + 12 416.lOax . y + 5x - 2 I2x2-x-6 418. U jed. zn ak trinoma (I) za svako x poklapa se sa znakom koeficijenta a. znak trinoma se poklapa sa znakm koefici jenta a za svako x.2 (k . 404. (3x 2 .48) (4x2 .4ac < 0. 0 x 2 -4ax + 3a2 x2 -(a + b) x + ab 413. x2 + 2 (p + I) x + 9p - 5 = O. U slueaju D > 0 trinonn ima realne raz1icite nuIe i moZe se napisati u ob1iku y = a (x Xl) (x - X2) odakle iz1azi: (n - 2) x 2 - 2nx +n- 3= 0 da p"olinom ima znak koeficijenta a. Odrediti realan parametar a tako da korcni jednacine a. II. Za koje vred. til Iako se izvode sledeti zakljucci: I. y = 6x:3 411. y = 4x2 - +3 = 9x2 + 12x + 4 57 .os. Za koje vrednosti patametra n oba korena jednacine III.403. + 7" 2x 3 417.2) x +k- 3 = O..14a2 x 2 -x (2a + 7) + 14a Dudu negativni.nosti patametra p oba korena kvadra m e jednacine tj. x4 - 7x:3 + 12x 2 3x:3 . .48x 415. odrediti parametar k tako da rcicnja budu istog znaka . . O.2x2 419.16x + 12) (8x2-16x-24) (2x2+2x-24) 2x2 . Data je jednacina rcienja jednacine su suprotnog (m - 2) x2 . k.x2 - 2 (a + 6) x + 4a = 412. U slueaju D za koic vrcdnosti parametar znaka? 407.nacini (k-4)x2-2(k-2)x + k-4 = 0 5. ZNAK K VADRATNOG TRINOMA A)(2 + BX + C Ako se t rinom y = ax2 svede na obIik y = a odrcditi patametat k tako da koreni budu istog znaka 406. U jed.4) x2 + (m + 2) x - 4a m = O.

+ (b 2 + c2 - a2 ) x + c2 Ispitati za koje ce vrednosti pararnetra m ovaj t rinorn biti -.. b i e nejednacine ax2 bx e> 0 da njeno reilenj e bu de 1 < x < 2? 428. Reil iti sistern X2 { xl! + bx + e > O. (2):-1)2 . (xl! 4x 6x 5) + 3) ( . 436.(m . Dat je kvad ratni trinorn mx2 + (m .4x 422. b i e nejednacine ax2 je veti od 3? 427. U korn intervalu lezi parametar a da je trinom + 2x - <0 7) (x" + 2x - 8) >0 426. 438. b) Konstruisati grafik funkcije ako m predstavlj a najmanji ceo braj dob ij enog intervala. da je y > 0 za sve vrednosti promenljive x. dokazati da je trinom b"x 2 429 .(xl! 424. Za koje vrednosti x razlornak x2 + 2x . Za koje vrednosti x razlornak 4x" xl! - x2 - 2ax .. Data je funkcija y = ax' + 2x + a . U korn intervalu lezi parametar m da je trinom . a) Odred iti interval kome pripada realan p arametar m.6(l + 12 8x 2x - 24 3 veci od --4 za sve vrednosti x ? 435. Koje uslove iadovolj avaju koeficijenti a. Ako su a. Za ko je vrednosti pararnetra a je y > 1 za sve vrednosti x ? 431. Dat je kvadratni trinom y = (m - 1) x 2 -2mx + 3m + 1.ozitivan za sve rcalne vrednosti prornenljive x . x" 3) + 5x + 10 > 0 (x + 1)2 . 3x2 < .I) x + m bude pozitivan za svako x ? trinom pozitiva n za svako x . K oje u slove zadovoljavaju koeficijenti a.2 .Reiliti nejedna6ne : 420.l ) + m. K oji uslov zadovoljava A da nejednacina 421 .(X - x2 - (A - 3) x + A< 0 nerna reilenja 2)2 > 0 433. b i c merni b rojevi stranica trougla. da njena r eilenj a budu x + + < 2 i x > 3? + 3x -10 > 0 -3x 4 < 0. 430.I )(x . gde je a pararnetar nezavisan od x . Ako su a.I . 439. b i e rnerni brojevi stranica trougla dokazati da je trinom (a I? 2x" . (xl! 425. 58 59 . 3 432.x 2 + (m + 2) x + m manji od I za sve vrednosti prom enljive x ? 434.\-2 < x- 4 423.x -1 je manji od - + b) x 2 - 2ex +a+b pozitivan za svako x.5 437. U korn intervalu se n alazi parametar m da kvadratni y = x 2 .

8x + 20 ------'---'----.kx je negativan za sve realne vrednosti argumenta x? 443. 446. Odrediti one vrednosti parametra m za koje je nejednakost mxl! + 2 (m + I) x + 9m + 4 x . NaCi sve realne vrednosti parametra r. Za koje vrednosti realnog parametra a trinom je ispunjena za sve vrednosti x? 449. Odrediti k tako da za svako x bude xli ..< 0 2 ispunjena za sve realne vrednosti promenljive x.< 15 xl!+4 ' je ispunjena za svako realno x? 445. 450.2-(m 447. + 5x = ) 0 onda je ispunjena nejednakost 3xy - xli _ ax2 -7x + 4a Dokazati.I )x2 Ix2+x+l) I < 3.. 444. 442. Za koje vrednosti a sistem nejedna&le _ 3 < + I)x + m-1.>. je zadovoljen na sve vrednosti x? 448. xl! + =-2 xlI-x+1 < 2. Ako je 2y _y2 < 7.l )x + I je pozitivan za svako realno x. za koje polinom (r!' . Za koje vrednosti parametra m nejednakost 2x2+mx-4 4 . Za koje vrednosti parametra a nejednakost ax . Data je funkcija y = (m - - 9 < 3xl1+px-6 < 6 xlI-x+ 1 2) xl! - (m + I) x + 4 Odrediti m tako da funkcija bude negativna za svako x.440. Data )" timkcija y = (m-2)..6 < < 2 x -x +1 je ispunjeno za sve realne vrednosti x? 60 61 . 441. Za koje vrednosti parametra p nejednakost Odrediti parametar m da funkcija menja znak. + + 2(r .

476.+ 2) (x?. 454.3 2 JEDNACINE SA JEDNOM NEPOZNA:rOM KOJE SE S VODE NA KVADRATNE 6. x4 + 5x2 . (x 2 - 5)2 = 17x2 + 24.84 = O. 465. x +2 _ x2 + I .36) x?. 459.+ c = O.(3x?. 470. (x 2 - 5)2 . ReSiti jednaCine 451. _X2_ + _2_x2_ = _ _ 8_ _ 2.6)2 = (x2 + 4)2 _ (x?. 3x) + 280 = O.+ 6 x 469. x4 458. 4x4 - 3)2 + (x2 + 4)2 17x2 + 18 = O.+ 6) 3 2 4 467. x4 = O . 9x4 .+ 5 455. (3x?. +r 5 35 (x + ~) + 50 = O. ona je ekvivalentna sa jednacinom a (x2)2 + bx?.3 _ (x?. koja je kvadratna U odnosu na x?-. = O. 6 (x + + (a 6 - I) x 2 - ttl = O .I) (x?. + (2 - k 2) x2 - 2k2 = O.. 2x2 . x2 _ 7 + (x2 . x2 (x2 + 3x) . x~ + J 3x2 + 4 x4 x 2 +3 3x2 + 4 2x2+2 5x2 + 9 34x2 + 225 = O 452.2) - 2)2 = 3 (2 - 4x4. x4 - 2 (a2 + b2 - I) x2 + (a2 - b2 + I) .6 4 (x4 . b . b) x 2 + (a .(7 . x2+x x + 3x x2+x - 5 +4= O.b)2 b + 2 (a - > b. (x2 462. a2 x4 (a + ~2) x2 + I = 2 (x 2 - O. ReSiti jednaane: x (x + I) (x2 + X + J) = 42 (x 2 5X)2 3x)2 8 (x?.464. 62 63 .(3x - 2) (3x + 2) = x2 (3x + 2) 461.. 4) = 6 (2x2 - x2) (x2 4_ 5). > 0 i a 9= b 453.38 (x 2 - 5x) .38x?.b)x2 + (a . x4 - 1_0 468. BIKVADRA TNE }ED NACl NE Jednaana oblika ax" + bx2 + c = 0 naziva se bikvadratnom.b)2 a = .1)2 5 3 = x?.10 x4 + x2 .463. a x4-2(a .x?-) 2 V GLAVA 466.+ 8 . 3x4 + 16x?. x4 .(m2 + n2) x 2 + m 2n2 = O.4a2 = 0 460. 457.

5x2 +4 x4-IOx2 + 9 485.3) = 1680.4. povrSine 48 em2 • 479. 65 . a povr~ina je 48 em2 • NaCi osnovicu./ x4 . R~ iti sledece binomne jednacine : + I) = ± I) (y2 ± y + O.. a zbir projekcije jedne katete na hipotenuzi i hopotenuzama vis ina je (I + V2 ) ·k. . b) ima jedan korena nula. x (x l )(x-2)(x .2 = 4. U jednacini x2 - I) x + 1. 1'7. ~. m 3x3 . . y3 V ~± 5x 3 e aritrneticki koreH. a ova je ekvivalentna jednacini (y O.2k2 + I = 0. \ '0 ' 482.25a2 +6 7. x(x + 2) I ---(x + 1)2 1• 90 12 " Za koje vrednosti parametra k jednacina x2 - (k2 + 2) x + k4 .(m + /1)3 = O. Skratiti razlomke: . + 2 = O. 495.17 = 0. 12 4 4x2 + 12x + . x4 . Za koje vrednosti parametra m je jedan koren jednacine x2 - A96. Za /I = 3 imamo binornnu jednacinu treceg stepena A>. 491. dijagonale 10.xS -27 = ~~ 125.c)4 = C'.2 - 2 = O. 49~~ Odrediti stranice pravougaonika. Odrediti stranice pravougaonika.0 . x. -4119.. x2+ I + = 2.-3 3 ~ x6 . Binomna jednacina III stepena postoje I = 0. BIN OMN E JEDNACINE J ednacina oblika Ax" ± B = 0 naziva se binomna jednacina > 0).'J + x + x . I zracunaj tu katetu. 11 >..2 - (a2 + b2)x2 ± B = O Smenom y = ..9 . 5625 483. V ~ 3 gde je y nova nepoznata. (m 2 - 1) x + m2 + 6 = O.20x2 + 64 (A i B r 487.+ . . x2+2x+ 3 493. 5~.~.8 1 = 0.82 em.(2a . a povrSina mu je 60 em2 • Izracunati njegove karete.xS + 16x. dva puts veCi od drugog. x x2 + I a) ima jednake korene. x4 .I + x . a 488.477. x 4 78. 8x3 -11 = O. Povr~ina pravougaonika je 60 em2 . Krak jednokrakog trougla je 10 em. 4a4 . x x2 481. 2 + k2) x2 + a2k4 (a (1.= 47. Odrediti pararnetar A tako da jedan koren date jednacine bude dva puts veO od drugog. Obim opisane krufnice je 40. Hipotenuza pravouglog troug:a je 17 em. x (x + I) (x + 2) (x + 3) = 0.-3 + 8c3 = O. x2 + 2x + 7 = 4 + 2x + x2. 494. 64 ~ 1 6.-:.17. 4~ 8.) x4 '\ x4 - + a2b2 . U pravouglom trouglu hipotenuze iznosi 2k.

3x' '' x-+ 6 I Q ~ O P ./ . ReSiti jednaCine: 520.' -27 = 4. 531. 507. a = ReSiti jednaCine: 513. 509. Q ~ 0 rj. )2:(.2~~ + v'2a + x 533. x ~ v x + I + ]l x + I + v'.-v'2-x I v'2+.< + 3 = v'. m 3. 506. ."v'r x''---'5~x'+-1''0 = 8 - V x'--. 66 .Q' . x' + 64 = O. R~iti jednacinu x-a + x-b x-c )ito: Nati sve vrednosti: .= - 21 537.+v' 2 v'h+[' 2x + I • - .I = 8x". b i c pozitivni brojevi. + I +v'y. 505. Jednacina oblika v'P = Q ekvivalentna je sistemu P = Q2.. IRACIONALNE JEDNACINE Jednacine kad kojih se nepoznata nalazi u radikal u. VP = Q ¢> 512..x") = 108 - NaCi sve vrednosti: v'x +v'a 4x". 67 . gde se uzima sarno aritmeticke vrednosti korena.. ? 2 v'(y C 2x. B VI2 sy.Vx +vc gde Sll a.= 4.3"3 = 5.ii4:) V1 +xv'x'+ 16 53! ( v'2 + . Izcueunati rugebarsku vrednost treeeg korena braja +7 = x' - 4. x" (8. v'2x' 511." + I) . ----. x' . 519.I = 3. + v'2ax + x2 = a.vr.-v'l-. I _ I 516 . + 2 (2m + l ) x-m = x. x' (3x" + 5) = 192x" + 320. v x 514• .-+3 1 + •. +xVx2-7=4.729 = O. V2x + 14 -v'x-7 = .---. 508. Vx +Vb .6:-v'rx'~e. a 2 = m.I /5. 523: 2)(4y + I) = 2y + 2. x' (27 . r. .w. = I. Va"+x a .64x" = 27 (J . 525'1 V4 8. a) ~125. 7 + v'. 512-" .8x'). Vx + V. 1 c) {64.+3+v'x' b) x + b2 > > O...a > 0. nazivaju se iracionalnim jednacinamu. -.-1.+ 2 . b) V8 . x a > 0. 4x + 9 = 2x. ~Vy + 36=.2m 786• j' v' 2.+ 1 + 2v' . R~iti i diskutovati jednatinu v'x'l-mx = x + m 518 Rditi i diskucQvati jednacinu ~ v'x + 5. 3 + v2x" vx . Vy v x' 9 m2 cs§) V + v'Ca 8 = 3.504. ReSiti jednacinu v'''''~2 0~ ~1~ = x-4. 0. (~+v'a-x=Va.

~ d ~ . v 3x+ 4 +v x +9 = .x @ { x2 -2x +vx2 -2x + 33 = 3.x . I V'6(X + V 6 (x x-l) x ]f 4 1) 2. x ...=:==== x .3x + 11 = I.r 554.3x+ 5 +X2 = 3x + 7.===.. 4 3 2 x + V x +x 2 x .1 = 4. V3s + 11 + V 5z .-3x+ I I .. if 561. - 6 V4.. vx-b 539. I . r-. v 4y + 8 + V y 2 + 4y + 4 = V 2 (y2 + 4y + 6) jednacinu ' '. ---.. .VJ+X2 -Si. = 5.2V3x2 .V 13 y= O..7x-5 = 2..2x + 4 v2x2 + I + Vx=I = 2. r . Vx+ 3 . 68 4 = V9 x.:. \56V + xVx 2 + 40 - x = 69 .5 + vx2 3 3 4 " /"5~ '--" V + Vffi + If 550..· ' 2x + 15 + 2 v 3x + 20 V 2x+ 15 . r.I V9 x +Vx 3v 9 x 2 ( YX + )X) = 5.. O..--.vx2 3 .x+ --==v 52-x .Vx 2 + x x + Vb2x . I I +vx2 -2x+ 4 = 5. ~W=-3x+ 53...b b .lf a .--= 541. Vx=I V 2x2 + 1.. 51 17. 3 ~ .vx2 .Vx2 .V4 . V3 x2-7x .. ' 551..-- 555. x2 . 540.2.9 3 x +vx2 - 9 = 2~ . =2.../ 1 =..x . 552) Vx2 ...-- 19 = V 3x + 4. Odrediti racionalna 544.V x 2Vx 4 4 . + . r~enja jedna~ine 559. a > 3 2+V4-x2 2X x 2 2 2 .5.x2 7 2x +2=12 ' - x ~ ~3==5. V4 . 542. 2 . ~- . vx.} vy2 + "56~ R~iti \ . ]1 a 3 + vs. r -- v3x+4 ® 540 2+v y . ..."'. V 3x 548. 45 .3x + V x2 .. @ x + V I + x2 1 + Vx 2 . x + 2b .3x + v 2x2-rx + 7 x+ 3 =v2 . 547.Vb2x = Va..=V..

581.

V"

X

I -

V 'l
17 {lX' -

X

I = 1-

~. X

J

570-:-

V4 + xV2X' .~ - I

~. + 2.
1

,
VI. GLAVA

571

• {lx' -

i - ¥x+l ~ 4.
{Ix.

572.

v'5 + {Ix + V5-{l.~

9 EKSPONENCI)ALNE FUNKCljE I jEDNACINE
Funkdja oblika y = a:t: (a

573. V;Vx-~xVx ~ 56.

5U. 2vx+5Vx-18~O.

. ,

.

>

0) naziva se eksponencijalno m funk-

djom.
Osob ine eksponencijalne funkcije.

a) Funkcija y = aZ definisana je za

5VakO

x u skupu realnih

I
575.

V5-X+V·+3-2' %+3 5-x-

'--

'

brojeva.

,
576 . 577. Vx

,
= 2,5.

b) Funkcija y = aZ je pozitivno za svako x. c) Aka je a > 1 i Xl < X2 ::::) a:t:l < a:d funkdja je monotono
rastuea. Aka je 0 < a < 1 i aka je Xl < X2 ::::) a:tl < aX2 funkcija je monotono opadajuca. d) Aka je a = 1 tada je al' = 1:1: = 1 za svako x tj . runkcija ima
kons tantnU vrednost.

1(l6x"" + 1ix=I V ~ V I6x"
Vx-~

+~~ 3

.

Ispitari precizno tok i konstruisati grafik sledeeih runkcija:
578. Y = 3:1:, 579. Y = 3-:1:, 580. Y = O,S'. 581.
I

Y = 0,5 -:1:

582. U istam koordinanmom sistemu konstruisati grafike funkeija:

I
70
L . . . . - -_ _

y~2',p3x,y~4X i Y=(+rY=(~rY=(~r
Odrediti zajednicke i razlicite osobine ovih funkcija.

~_~~I....~-----~

I

r:;

583.y=2vii

5843

.y=

-v;i
71

2%

585. Y

=

2-1 {2--'"

x < - I; -1 ";x";l ; x > I (51. 24).
588. y = 13% II

586. Y = 2%-2.
t'

608. 2· 3:0+1 610. ) 23Z - 2 2"'-1 4%+3 3 · 4%

4 . 3", -2 = 450 23", -3 23Z - 4
-

e
4 = O. -

5'"

+ :3 . 5"' -2 = .'140. .
",

.,
\

587. Y = J"

+ J.

~~11.

2"' ..{l = 3", -2 -

3", -3.

Re!iti jednatine
589. 2%-1 = 46.
z

612
./

13 . 4% +1 = 23"' -1 -:- 23", - 3 .

I 590~' (~) O,a. =
4
%'-1

64 .
125

+3 I )% 591. 9-32; = ( 27 ' /

+ -1 . 9"' +2 =
3

6 · 4:0+1 -

1

. 9:0+1 .

.

592.
>

Vi6 = V 4%
9

593. ~ = Va2+%.

%-2

594: 100 · 1()2%- 2 =
%-7

VI (){)()%+I.
x+17
I

I 595.

' 6141 3 12:0 -1_ 96.,...1 _ 274 ", -1
5%-3 .

+ SIaz..1 =
'-618

tv

2

2192.

0,25 5 = 4 - 3-

0,1256"'.

615. 10 · 2'" 0617

4% = 16.

16. 5'" -

53 - ", = 20.
52",..{l = 2 . 5"' -2 + 3.

596, V32"'+5 = 0,25 ' 12S%-3. 597. (a3Z+ I)2. a2z +3 = (a7%-I)2 ~ a3Z'10.
3 •

3~ +1 - 5 . 9", - 2 = '81.

~ -v'X-2 ( 619 4

,.../

+

16 =10·2

-v'X-2

598. Va%+I . Va%+2. Va 2z - 1 = I. j

'62o:I 4X +Vz2 -2 -

5' 2x -I +Vz2-2 = 6.

600.

(:r· V(ff.V(:rr-I
x 3

6'2D
~

23%· J" -

(622. ' 4'" = J.

3"' -'2 = 3'"

,

232: -1 . 3", +1 = +

T-

,

288.

22z - 1.

601.

Va 2z+ 8 . Va 2z - 4 = Va -8:t-l!
:c-J

7

6

2'

I ,I
1

·602. 32 _~ -3-= 2-3-+ 32 .
603.
2.%+2 2x-' 5 5--_4-3 =
2x-3 5-5

%+1

%-2

% ':;3

626

-+

2%-2 4- 3 . -

604- b

!±2
2 -

b

~
2

x+l

= ([,2 -

I)b- ' .

I . . ,I
: . i
j

I

~ 628. ) 2Vp

(

lfl)5 ,/ + 3V3 +6 V 3' = y3z:'
~
\ 63~.h

1

.

2

=-~ .

_z-x_~

,I
-.I

~

" • .1

'1

!

"I /) 629.
~~

4%=2

,:1/

605. 7 . 3"'+1 -

x:' . (I '2

) "' +1

4.

I.

5"'+2 = 3"'+4 _ 5"'+8.

/:7)

606. 0,125' 42:0-8

= . ("7f"'

607. 4%+1 + 4%

=

320.

! •
I

:1>t6;;-V'2'
I,

V3)" +

(V2 +V3 )'" =

72

I

632) (V7 + V48 )'" + (V7-V48)'" =

14.

73

b) 10gb I = 0 za svako b. c) Ako je b je 10gb a
3r-_ __

22:·

V4";0,125 = 4'~
4

I, onda za a > I je 10gb a > 0, a za 0 < a < I < O. Ako je a < b < I onda za a > I je 10gb a < 0, a za 0 < a < I je 10gb a > O.

>

d) loga a = I.

~ Vi , 0,5
3

::::::'\

,,% +

10

V-"+ 1
-

c) F unkcija y = 10gb x je definisana za svako x

>

O.

y'4 = O.
1.

(I
63

-'636:' 8 3";!.7 -V"VO' SJI2:-1 =.

f) Ako je b > 1 za svako 0 < Xl < X2 sledi da je 10gOXl < IOgOX2, a ako je 0 < b < I onda za svako 0 < Xl < X2 je 10gbxI > IOgbX 2.
g) 10gb (M.N.P) = IOgbM P > 0)
M 10gb - = logbM N

+ logbN + IOgbP.
(M 0).

(M

>

0,

N

>

0,

2z2 -s· sz2-s = 0,oI . (1()2:-1)3 5

~ Data je jednaCina 22: _
a) rcliti je grafi&i;

+ .=:. =
2
4

logbN,

>

0, N

>

0).

0,

IOgbMn

=

n logbM, eM

>

b) koristeCi grafik naCi pribIiZno

V~ r (

" logyM

=-

1

5

n

logbM, (M

>

0)

Izracunati vrednosti logaritarna.
I 640. IOg2 . 128 I 641. loga - . ./ 642. log4. 1000. 81 10

~ Data je jednacina 32: a) Rcliti je grafi&i

; - 8 = O.

643. IOgo,IO,OOO I.
4

644. log v ,8 .. ) 645.

log ~,16.
5

646. log ;l38 1.

b) KoristeCi grafik naCi pribliZnu vrednost izraza

v' 33 •

647. log

",
5

1

8.

648. IOg2~512. / 649. logav' 243 .• /
I 651. loga v'~

10. LOGARITMI LOGARITAMSKE FUNKCIJE, JEDNACINE I IDENTITETI
Logariram broja a po osnovi b > I je broj n, kojim je potrebno stepenovati osnovu b da bi se dobio broj a; simbolima 10gb a = n ~ b" = a. a) Iz funkcije logba sled.i da je a

650. ·loga'\fa2..

.
/ log 1 2
X

Odredit i x iz jednacina: 652. IOg2X 655. log",

=
X

6. 653. log 1 x 2

= 3. ~54. =-

=-

5. ';

>

0, b

>

0 i b =1= 1.

=

6. 656.

log v ' x

8. 657. IO~ v'3X

=-

2.

74

75

683. + 310g -1 16 - • I 692. (310IS')3 - 2810's' + 51101526.x 2v' = 3.. 21olz5l2 . I 659. logz (logz 256).94. . 673. 690. logz8 . Data je funkcij a y = log (3x2 - a) Za koje vrednosri arguments x funkcija ima smisla u skupu real nih brojeva. d) y = logz x2.658. \ 693. logz 2 . ati nule funkcije c) Odrediti x tako da za osnovu v3" vrednost funkcije bude 2. Logaritam broja 625 iznosi 4? "". L o ' gantam b ' .. lo~_ x Jvl = 3 -. 665. J 670. Konstruisati grafik sledecih funkcija 684. y = log8x. Y = log 1 x. '--. fI63. L ogantam b ' .I . 688..' b) Odrediti nule funkcije. -----. -logs81 4 _ ~ 5 3). 33101ls9 -1. 2 a> O. rOJa lZOOSI . c) Odrediti x tako da za osnovu / v'5 vrednost funkcije bude 2• . . 31ogs25 2x).. X =- 3 -2 . c) y = logz ( I . 27 672. f) y = logz (x2 - . y = logz (x + I) i y = logz x + 1. Konstruisati u jednom koordinatnom sistemu grafik sledeeih funkcija y = logz x.X). roJa lZOOSI. 674. y = IOg10Vx2.xl). logz 16 ... 668. 680. b)y=logz(l-x). 691. IOg! ...7' . 2 logs 125 .x). IOg2 4 . 77 76 . 256 687. 8' ..~ Konsrruisati grafik funkcije y = logz ( -x). 21 +10 1 14 - 661. 2x). 667.I . . y = log (x2 - + 21ogs27 1 4logz8. Odre?iti za koje rea1~e vrednosti argumenta x postoje u skupu realmh broJeva funkclJe: . logz 16· logz 8. 689"¢ Odrediti oblast definisanosti sledeCih funkcija: a)y=log2( . 1 671. 310 1ls81. 682. .. nogz logz 16 + logs IOg3 27. Data je funkcija y = log (2x2 . logax =-.. logzl . loga81' logs . Logaritam broja 64 iznosi 3? 686. Y = V(logs x)2. Izraeunati vrednost izraza: 669. a) b) drediti oblast definisanosti date funkcije . y = log (2x2 3x - 5x - 3). "2 Za koju osnovu: 662.. 28 -1 Izraamati: 666. I 210gz 32 1 + log -1 -27 .. e) y = logz Vx. . 685. !()IOI'OIOOO. y = log (x2 - 4). IOgc'~/_ 4 ~v.

loglo 35.yI{labB .!:.1 . loglo . log c + log d 4 . log 8a'Vx bIl ~25 . b . IOg. .6. log V 3az 716. log ...2 lo~ x - / VV y z :r~ ) V. log x = 2 log (a + b). odrediti b a b log 2a -log 2b. 707. IOglO 7 = 0. 2 2 713. log x = log 5 + 4 log m . x . loglo 225. loglo 0.69897 izracunati : 709. 21og264 loglo 6.log p. loglo 100. log 5a -Iog . Logarionovati sledeee izraze : . x = I 00 log A = A0r\\ .) x = 3 (Ii' 3 . 3 .) Aka / je log a - log b = m.x =-. r 795.lo gy)' . 5 3 4 I -) " log a + log b 715. 2 log d - log x = log 3 + - (log a + 3 log b) - I 3 log c.47712.- ~ 2 Iog(a-b) + - I loga.<rC ~~ log x = 718 3 log a + I + 2 I 2 3 2 log 7 + ~ log b - 3 log c -log 8. log x = 2 log m + 4 log n - loglo 14. V y I -2Iog y .845 I 0 izraeunati: Odrediti x iz jednacina: 712.log (x-I). loglo 5400.30103. loglo 2 3 log a 5 log b. 697. k o je loglo 2 = 0..30103.. log y + 2 log z + . 78 79 .log 8 . x = 310gs27 ... loglo 15. 71. IOglO30. 706. log 55 log x = log 8 + . 3 25 2 v· 7. loglo 3 = 0. • Odrediti a1gebarski izraz A aka je: ) 71/ l0 g A = log x + "3 [Iog(y - z) + log (y2 + yz +t ])- 5 702.1 log x = log 20 + 3 - '724\ NaCi log (32 - 2) aka je log 2 = 0. log (x 2 z) .47712. x = log (a 2 ) • 788. loglo 3 = 0. Aka je loglo 2 = 0.2.!. . ~LO· <.logz. V 722.30103.3 log n .O 5 = 0. x = 6 log a ( )4 log a 710. 5 (al .Primeniti osnovns pravils logarionovanjs: 695.[log (y2-yz + zZ) + log(y +z)] . log 4 (r _ yI) . _ 8 3a2b _ 700 x = (4a2 b" V c2d) ..69897. loglo 50.log .. . 721.bIl) 698. loglo 5 = 0. loglo I - I . x ! = v "..

sko je ubrzanje g = 9. --<X = 8601. Izracunati povrsinu i zapreminu zemljine kugle. v:° lf2h . Izracunati ivicu kocke. x -V 3 _ _~= 1 +"v'3.3422. .261. 757. '00 X = ( 4) "7 0.41.272-124. ako se uzme da je njen polupreCnik 6371 km.6). 80 6 81 .6 .073 7575 0.975 kg. Izracunati: 742. 96 IIr7 .5064 0. -132. J . KoristeCi formulu za jednako ubrzano kretanje s = gt . V~ VG365 .41.81 . lzracunati na kom rastojanju od topa je pala granata. t).0242 _ I). odrediti vreme za koje jedno telo prelazi put s = 2356 km. . . -"'.438. KoristeCi prethodnu formulu za jednako ubrzano kretanje..47712.5 0.02404· J 751.4203 V~:. Izracunati povrsinu lopte polupreCnika R = 16. II 72S.378 m. x = V 2· 9. Izracunati debljinu oble zice.0 ~ [i7569 _ 1(67685 .75 dm.s. X = 5.45 750. Izraeunati ivicu kocke crja je zapremina 0.02 745 •. ~ /ol'I.568 km od mesta ispaljivanja. x = '0 _ _ _ . 0.1866. odrediti 2 put s. Na koti visine 120 m.4893°. Cija je tclina 4.285. b 739. koristeCi obrazac za rastojanje 1.725. 755. 23. / v'23 23 . v9. ako se stepenuje jednim istim izloziocem osnove . 752.3. IV ~ (0.. x = 3. Zapremina pravouglog paralelopipeda je 385". x = ~ Z3 x = 9. 756. 754.7 Primenom dekadnih logaritama izratunati: 726 x = 2350· 1. 760.-c-.s. X = V2OOO' 1.5 ". x = V6.8 mlsek.52VIO. 2 72. lzracunati vismu sa koje treba ispaliti hitac u horizontalnom pravcu brzinom 975 mIsek. V 4035 3. )31.0294. postavljen je top iz koga je ispaljena granata u horizontalnom pravcu brzinom 839 mlsek. 741.4.26T 67. ~Dokazati da logaritam broja N > 0 za osnovu a·> i1 numerus.7.49 2. ako je njena zapremina dva puta veta od zapremine kocke ivice 2. tj .142 0. 753. I + 0. ako mu je osni presek kvadrat. a duZina 16.att vredn' ost IZraza x c = = a Vb.03567 " 2 • IS.0. x = / ( : ) '6 733.0009°.22 735. 'sCi 109(3~)-" ako je log 3 = 0..0009 . koji prelazi neko telo za 19 sek.68 em. {/27.05 17 • 727.V2. 759. se ne menja.. 3. ako se zna da je specificna teZina gvoZda 7. V I45. 0. x = /"'\ 1 Q x = 0. II ® 47 x = (- x.56 .32)3VO.1663 _ V·49"-'1-c-. da bi pao na rastojanju 9. 300 7 '(43.m:.OSy. x = 5V3. Vg 5QO ( 1. I zr""w.92 emS. 736 - x = 737. (3.726)-1>3. za a = ~ 2 = 0. Izraeunati njegove dimenzije ako stoje u odnosu 3 : 5 : 8.769' V34. 758. Izracunati polupreCnik osnove i visinu krufuog valjka zapremine V = 401.

. 768. ® I Ako je ot~ ot = IOg12 18. NaCi logaritam broja N za 77~ upotrebe logaritamskib tablica ispitati ita je veCe loga3 iii loga4. X = lOO()log3. log-'. Dokazati da je i log7 5 = d. izratunati log7o 2. > 'Ti6:) X '--' = 10 '100 210 112-1 0112.by a = O. 10gb a = I. log.5. izracunati log In ~ta je veee IO!:4 3 + + a log" . ~ Izracunati log V3 8. a 765 Ako je a2 Ob >. log" by ~71. 10gb a b 789. 2 = C 766...97.. lOOlog I v2 -1011 vS: log. 100. V3 va 6r . b .. r-- Z8 bazu a. X - 4 log -'a X . Dat je logaritam broja N bazu b... tada je tatan identitet log.b .. ako je log7 2 = a. logs 3 = b.log" x. .. ako je log. log" 10gb . Rcliti sledece logaritamske jednacine: ~ Dokazati da je logb+c a + IOgC-b a = 2logb+e a ..89 _____ Ako je 10gb a = 2 i loge b = fl.gde Je a log. J 71S. IZrarunatl 10&. log" / a 770. Alto su a i b dva pozitivna broja razlitita od jedan. Ako je log.o 3 = a i log. f7iI6! 788.o 2 = a i log. = 1 0gb a.o 11 = b. Dokazati. ako je IOg12 3 = a. O . 2 = a. Dokazati da je 10gb a = logb"a". = -I -(~ NaCi ._./)oX = r. ()Y' Ako Je log.. = ~ 7. j log x-Iog - ~ 191:J 7 log x + log Cx + 3) = I X - I. log" b = . a. ako je log. onda je ~) = Dokazati sledeee identitete: 767. ~ = 10g24 54. ako su a a C hipotenuza pravouglog trougla. X = tab dokazati da je la + bl 3 I (log lal 2 + log Ib l). + 102-10 1120 1()S-loIl600. 3 logll<Z + 210gb I I a (~ + 5 Cot - I. 1fi":) x = 491-101172 + 5-1011•4 • .@ Izracunati logs 9. / --Iog 2 = log I C2x + 3) / V 83 . ../ log + b2 = = - § p.bl 2 log 2. '--' Bez upotrebe logaritamskih tablica uporediti iii logla 9.. .o 7 = b log la + bl - log la . [ 792. 82 b kateta. Naci logs 2. ~ 790. izracunati 10gb< abo Izracunati log -'. Izmfunati bez upotrebe logaritamskib tablica: X = 1()l-lo ll. i 10g.Iogex ~ ~ ako je log.8 6ab..x = ~OgbX =: V 102++ 10gl6. ~ Ako 'C.. 7M. Dokazati da je 1141 1775) O' Ie> 0. bx -. ako je a2 + b2 = . je log" 27 = b.-10gb a2 a = O.7U.log 1 x = O..28.

25 - f + logs (I - ~ 2) . a> 1. /\ '/ .I = log 13.log (%.y) = 3 log 2. 5% 800.2. . (a > I). log (xS + y2) . ~ I) = 0. 10&'5 (2 %+ 6) 816. ~ / Odrediti sirup vrednosti promenljive 1.y ) = log 3. { logy -log 3 log (xS + y2) = I + log 8.xy + y 2) = I. 4 :""'Iog % = 3 y'log %. log (% . log (% + 2) -log % > I. y'% < 1. x. Jog (152 + ~) . log=a + 310ga'"a > 0.713. {logs CJ(+ y) + logs (xS . log 6 % > 10&'6 (x + 8). 802. 819.. (2" -1 )+ % + log. 84 85 .. . 811. logs (%s - + 6) < O.. {log (x + y ) . 806. 815. % + logs % = 7. )logle % + log. 813. (log -ix)-l = Q.2) 812. % + logy = 3. 210g x > logs.\. " 795. 805. log(%-4)-\og(% + I) > log %. 2 log. Rcliti sistem jednaCina: 8f4. { log%-log3 = log7-logy. 817. xo-)' -31012'+1 > 1000.-'\ . 3 + 10gv6" 6= 0. 803. 809. logz 5 + logz 5x - 2. "2 -~ - > log (x + 5).25 = (logz V5)2. log %. 807. % taka da: V 810. { 3% -log y2 = 4. 2 -log2Y = 210g2 (% + y). < loga (2x + 6). loga% + loga (% + I) -..y) -210g 2 = I-log (x + y )." ~.log 4 = _ 1. log (% . _ 799. 808. (/ X 818.9) + 2 logy'2x - V %1012' = 100%. IOg (%. "7ge.y ) = 5 -Iogz(% + y )...3 log (% + 2) = O. log y'% • ( J •+ 5 + logV2x % 3 + I = log 30. IOgz(x . )( C// 814. i9~ log %1 . {log (% + y ) -log (%. i.

RESENjA .

89 .I GLAVA I.Dokaz da je V3 iracionalan broj. Po§to je. Treba prvo dokazati teoremu: "ako je a2 deljivo sa 3. da p i q nemaju zajednicki faktor. Pretpostavimo tako<1e da je q U tom slueaju p2 je delji vo sa 3. Uocimo da se svaki ceo broj moze napisati u jednom od ovih oblika. i a je deljivo sa 3. a2 deljivo sa 3. Pretpostavirno da je ~ redukovan racion alan q broj tj. Tada je 9r2 = 3q2 v3 = ~:::> p = qV3 :::> p2 = 3q2. izve§cemo metodom svo<1enja na protivurecnost. prema pretpostavci. te je i p deJjivo sa 3 (prethodn a teorema). a2 mora biti jednako sa 9n2 • Otuda a = 3n. gde je r C'-I) broj. 3n a= 3n+ 1 { 3n + 2 (n ceo broi) otuda je 9n2 a2 = 9n2 + 6n + 1 { 2 9n + 12n + 4 . POJAM IRACIONALNOG BROJA Racionalisanje imenioca 1. onda je a deljivo sa 3". Imamo p = 3r.

10. 20.iIi 3~ = qI. Pretpostavimo suprotno da je {12 kvadratni iracionalitet tj .> . V2 + v'i7 = R (R racionalno). ·15.vi iIi 15 = W . 28. 11.=2-+"-v'3-. sto je nemoguce. -= A I 1 1 Va+m-Va - Va+m+va m Vb - B - + m + vb" m vb + m-Va Iz pretp ostavke a > b izlazi Iz pretpostavke imarno (I) a2 + 2ab (2) a2 -2ab + b2 = 8ab ~ (a + b)2 = 8ab. ( a-b a-b tj. 1 a + b)2=2 ::> a + b =V2. 24. Pretpostavimo suprotno da e dati broj racionalan tj . tvrdenje je tamo. odavde sledi v'l7 = R . 1-v'IT. 2. a. 16.v'2 22. dakle A < B. 9. 4. ~ =p + qv'2. 6. I 1 Kolifuik (1) i (2) je 27. 26. 30. jer je na levoj strani iracionalan broj. 17. 29. V2 + v'l7 zaista + v'2-v:fv'2 =v'2 + 2-V6. V4-x2. Time je tvrdenje dokazano. (Va + vb). Ako se kubira leva i desna strana onda je (p3 + 6pq2) + (3p2 + 2qS) V2 = 2 iIi p' + q' VZ = 2 Odakle sledi da izraz na desnoj strani je iracionalan i nikad ne moze biti jednak 2. + b2 = 4ab ~ (a -b)2 = 4ab.. sto znacr da pretpostavka suprotnog nije tacna. odakle je 2 2(1 +V2-V3) I + V2 + V3 .2R V2. 12. vi. 2 v'3 + 3vi + 50 12 4v'15. tada je Vn = r . 3. 1 s. Prema tome pi q imaju jedan zajedni~ki faktor 3. Posmatrajmo reciprome vrednosti brojeva A i B tj. -3 (HV5+V2) (2+'\1'5). 7. I.n. v'2. 2. te je i q deljivo sa 3 (prethodna rcorema). Dow je analogan kao u prethodnom primeru. Otuda q! je de1jivo sa 3. nasuprot na§oj pretpostavci.3=-)-(1-+-v'2~2-V=3) - 2(1 +vi-v'3) (I + v'2)2-(V3)2 2 (I + v'2-v'3) 2V2 V2=RZ-I5 2R _ (I Ovim dolazimo do apsurda da ·je broj nalan broj. 23. 16. = r racionalan broj. 4. 18. Neka je n + V. 91 a 90 . 5. vxy.1. A B 25. 13. -v'3. 4.n. . R = 2. iracio21.""(1-+-V2. 19. ~ vi 3 10•. +. 8. 14.

i to 93 ..v2 36.==~ V(I-n) (1 + n) ":"'.. brojilac postaje 38. = 4a 2a· Kako je a + Vab = -Va2 + -Vab = va(va + Vb) b + Vab = VhZ + v.-:-.xfS.v' I II 6 .:3-a4 ~• I 6_ 81 (1 + a)4 = TVa.. 6 32..v'3 = 3 = 39..~ ·J3r VI+n -vr+n_ V I -:n n + Yr=n -vr+n .J£{ izlozioca. I 41..[j = Vb(Va + Vb).1 A-2 (B ..----:--:-.3 V!=n2 -1 = 1.. Ako se izvrSe naznacene operacije dati izraz postaje J r-----:. 18+2V15 3 ·3 = 4 +v . 3-~) -1=(I .5 . m-n 3V2 33. v' x'l ( I . 4". (vJ+"n .I _ -vr+n + Yr=n V I --vr+n . 6. a)4 27a3 + 6 V.b2 2a 2a = V 1i2 b -2 ./IS .-~ + 2abVb = 2ab .Yr=n) V I + n . Kako je v'1 ..V I 2n n)2' n n' I = (I _ v'3)-1 = 6 v'3 ' 6 6. (1 35.... onda je 40...c. za x imamo = V a-va2 .Va +Va2 _ .=..V I ± n' dakle 2.. -I IS.n +n (V!=n:!. tad a je R= 31.A) = 2 .B - v'3 A =v'5 -v'3~3 -:=5 v'3 (V5 + v'3) ..n2 -1 ~=.V I .n)2 (v'i=ri2) = Yr=n = 5-3 VI n(VI + n .. Kako je A=(I-O.v' I . )2---.:===. . 42. f a +Vb a imenilac a-~ 2a / 92 = Va-va 2 -b2 . I..v'3 (V5 .v'3 6 2(6-V3) 6+v'3 6 = - V3 ' 37.----.b2 2a 2abVa Va +Vb . I..2-.n n2 n = Vi=/i2 . Svodimo oba korena na jednake izlozioce tj.. Oslobadanjem neakU 6+'T '%.34.

. pa dati izraz postaje _ (a3 . onda je vt. 2 a3 a3 + I .. 4ax vax ] + x _ a + x Va (Va + vb) a+ b a+ b Va (Va + vii) Va 'a-b =(Va+Vb)(Va. 2ab -" Vah 48.fyy.: (a + I) (a3 + 1) 1 . 47.~-. 27. a3-1 1_ (a -I)(a3_1) 46. a a-I 2' 2' 2 - '-.vax=Va(Va -VX)]. + 1 = • (vx 4 -.rah. [ a + x (Va +VX) (a J-2 = (a + x) (Va + VX)2 4ax Analogno izraz u drugoj zagracli posle svodenja ima oblik dama postaje + Vbab = a+ Va (Va + V b ) . a3 -1 . .. [ Koristi da jea .~-. Kako je a x + {Ia2x = {I a2 ({fa + {Ix).-'-.ednost datog izraza Izraz u prvoj zagracli transforrni§e se u (VX + Vy)2 . 4VxY }~ = 1 { 4VxY (VX+Vy)2 . Dati izraz se lako transformise u : 45. 2ab =. +1 2 . b ' a lZraz u srednjilll zagra- + x) (Va 4ax Va)2 Vb V a ..Vb) =va. + 1)2 + a3 + I) (a3 .-=-.imenioc postsje 2ab 1 [ Va(7a+Vb) + Vb (Va + Vb) 1 J = -= = 2 vab. ' + 4a3 + 4 a + 1 a3 _ 1 2 2. a Po§to)e 2Ya. + {lax' = {IX3 + {lax< = ~x2 ({lx + {la) a3 -2a3 + 1 4a3 .a- aa I ' -. + 1) 2 (a3 _ 1)2. 49.-.. a+ .VX)2 = --'4Vax= _ ~ .1 94 95 . Po§to je (~~~)-.a3 -. vx2 + a· + {Ia2x = {I as 50.Va + Vb onda je a Va a+b = a-b njihova razIika - a 4ax +.--I = 1 a+1 a3 _1 1.a 4VxY i na kraju dati izraz jednak je 4VxY x+y+2VxY 4VxY (VX+v'Y)" 2.rah 43...Vb- 44.2 + 1 (vx + vY)2.x[(va + VX)2 _ (Va . a3 - I a3 . (a3 --. 32x. ---..v t .

3) + (3 + V)) = .V)) 1 +V3(Z .. = Xl pq 56.===:.VS < 0 1 - V + V 5)2 VS)2 I (2 ·irnarno da je V5 - 2 - 2 + .y3) (4 + 2y J + yJ) 1 2 Po~ to je 8 B= V (2 _ 2 .4. Ia Svodenjem oba sabirka na najrnanji zajednicki. :V) = (I +2 V3 f 97 96 . + 2 .(b 2 ) rastavimo na cinioce. dobija se P + q + 2p'i q'i I 1 pq(p2 53.2 -I 2 +V3 2 _ yJ 52.is = 1 VS + 2 I 55. imamo da je A = ---(V) - K ako je V ) - 3 < 0. XJn + 2 = X2 = X31l+4 + V)).V3) = 2(V3 -1) 2(V3 -1) = I. OznaCirno sa A= 1 +2x . I 3 I + 2"< = '7 = 4 + . .V3) V3) = (2 - pq(p2 +q2) x4 = V3 - (2 . a drugi 1 2(P2 I + q2) 1 8 I 1 1 Istim postupkom nalazimo da je 2 = 1 (p'i + q2) p'i q2 (p'i + q2) 1 2 1 l ' X5 = X2.:= ' ' 2:" Oslobodimo se negativnih izlozioca.V3) 4_ 3 = - .V3 = (V) + I_ 3 1)2 = - (2 +v .-:----'-'1/-:17'.. x7 = X" = Xl . = V3 + I I . r-.3)2 + V(3 + V 3)'.V3 + I = 3 + 3 + V3 = 6 9 (2 . VS .V)). + q'i) 3 I 2 + q'i) 1 1 2 fJ(p'i + q'i) (p2 1 1 2 = X3 = - (2 . X3 V3 + X2 I . +VI + 2x B- . . Prvi sabirak se transformi~e u ovaj izraz I I 2) +. = 1. i (2 U opstem obliku p'i q'i X3n+l X311+3 = Xl = I. A = V(V3 .2 = .. Imamo sukcesivno: X2 = = V) + Xl l . a onda je y = A Kako je 7 +B . a izraz 3 1 a2 _b2 = (a'i) .V3·X2 2(2 ---(2 .v 3 ·Xl .9Y Je 8 = 8 · 1 [23 8 (yJ)S] -_ 54.1. i posle sredivanja dobija se da je dati izraz jednak I. X6 = X3.1 51 • Kak 0 9 (8 -y) _ 9 72 .- 3) --~ I 2 = .

2x = 2 v- (1-v'3)v'3 I-V3 Y = V3 (2-V3) = -:7''1=2=v'3~3' PoSto je razlika y = _ B= 1 + V3 1.v'3 (I -v'3)2 = 2 .v'3 - u ovom slueaju imamo (x-l)v'3 = (1-v'3)v'f i x2 . y2 = 3 (x-l)2 x2-x+ 1 a) x = 2 + v'3 - u ovom slucaju vrednost brojioca i za x = 2 ± v'3 bice _ 2 .v'3).(2 + V32.V I .v'3 (2+v'3) (3-v'3)+(2-V3) (3+V3) = Y=3+V3+J-v'3= 9-3 Napomena: imamo Do rezultata mozemo doci i na ovaj naCin.x + 1 = (2 + v'3)2 . + x2 = V + (a2Vabb)2 1 = a+ b.v'3 -V negativna.odakle . za x = 2 + V3. y < 0 te je y = -Y2. 6 57. pa je y x = 2 -v'3.x odakle + 1= 3 (2 . 1. Dakle.3 (2 ± V3) . Izraeunajmo najpre y2. Zarim 1-2x= ( pa je I _ V3)2 2 1. + + 1 = 7 + 4V3 -2-v'3 + 1 = 6 + 3v'3 = 3 (2 + v'3).onda je vi + 2x = 1 +V3 2 b) x = 2 . (x-l)V3 = (1 + V3)(v'3.V(4-2v'3) (2+ v'3) = Y2(2-V3)(2+V3)=-v'2. = Y2 i za - _V (1 + V3)2 = 2 + v'3 V (1 + v'3)2 (2 -V3) = (2 + v'3) (2 -V3) Posle oCiglednih transformacija v'1 a-b x = 2v' ab' a = V<4 + 2V3) (2~v'3) = '12(2 + V3) (2 -V3) = 4-3 . a kvadrat imenioca x2 .~ . 2Vab 98 . to je (1 -V3)2 (2 + v'3) (2 .2 2-v'3 1-v'3=3-v'3· 2 V 1 . 59. Y2. 2 _ 3 (1 y .V3) (2 + v'3) . na kraju 2 + v'3 2 . =i=1.v'3 (v'2 + v'3) 1 +V3 = 'I 2 + v'3 58. Odakle za y se dobija _ (1 +V3~ (1 +v'3)v3 = y .2 ± v'3 - ± v'3)2 _ 4 ± 2V3 odakle Iyl = Y2.v'3\{2 + v'3) . y > 0..

.- I ~ 0..+ (l-m)V 1+ m2 +a 2 a I V J+m2 ociglednib transformacija vrednost datog izraza jednaka je 3. te datl izraz dobije sledeci oblik: (I l-m su Preto je o v'a + bv'b = (Va)3 + (Yb)3. Na .:I. Na isci nacin nalazimo Za 2 .V b) i o _ b=(Va . izlazi da je vrednost datog izraza m".Zamenom ovih vrednosti za x i ~ u dati izraz. + :) dohija se tJ· .3b = 1 = 3Yb (Va .. Zamenorn x = 2." -Vx" . 71. Kako je po pretpostavci a ~ I.v'xy = v'x (Yx . obzir da je 3 - Posle ociglednih transformacija dati izraz postaje Posle oCigiednih transformacia dati izraz je idencicki jedak "2 .. x + -Va"+bx = II + mllr-aV J+m2 va-b"=ll-mIV l+m a +m I m (za 2 • 63.. ~v'ab -=. Uzeti U a (I+m)lfa "-(1-m)V l+m2 + a l VI+m 69.!:.ovu prt.= 2. 100 101 . a = 21 + (a za ' . .<y. to a. a za a < b. 2am b (I + m)2 u izraze Va + b" Va-bx. - 1 < a <0. ?sn..I + m) lr-a. 66.tpostavke Iml < I to I POZltlvru. pa je a 70. a + b2 b2 + I vr-l=~(:-a) O < a < 1 iii a < -1. V (m' ( m+ n) x.. ~ b za a > b' 72. a > 0). imam o 67. x+ v' I+r 60. n i + ~b 61. Yx x I.a4 x2+Vx"-a4' Zarnenorn vrednosti X u izraz = a(m"2mn n")2 + n" I u dohiveni izraz. posle IS IS 5V3 V3 = V3 (V :>---I) = V3 . 62.. 65.n))-2 = (. 64.:y = Yx (Yx vy) x . b . (Uzmi u obzir da je + v.Yb)(v'a+v'b).l = l (a--a) za a"'" I 9 . Zamenom nalazimo x=--"'-- ~. Racionalizacijom imenioca datog izraza imarno da je 2a ~= a + b.1 (a + a-I) . y = m.m)-2 = m 68.1 (a + a-I) = Vx -1 = Zamenom nadenih vrednosti u dati izraz izlazi da je njegova vrednost a2 a2 V[+(a-+JY +I . (0 + b v'2)2 = 894 20b ' . Vr ..x2+mn r)(x2 .

x 2.64 .Vb = 2 Va Va2 2 - b (2) Brojilac se moZe napisati Zbir (J) i (2) odnosno njihova razJika daje traZeni identitet. 77. Va.: y' a . . . .112= .a) 2 2. pa je = 2 b./11-3 = 2 V 2 V 2 2. + V2a + 2v(a-2)2 = v'7 b) V6 +2= V(a.Vb = x.2)2=a .x. 2)2 = 2 .a OSDOVU toga je Odakle ako je a . c) V I4 -2 V6 = 0. VX+V~X-2)2 =2 Vx +~ .Vr .4 = 2 Va=l a.x obliku Va + Vb-va .4 za I a-2 = - < a < 2 je v(a .64.65..73 .I = %..v% U {a . 1..a = 2-a ' 74. jer je na osnovu pret- 103 .vx+ Va+ vx= V( Va. Za izraze u imeniocu broja A treba iskoristiti LagranZeve identitete.. " e) 3V3 + 2 = 7. tada se lako dobiia da je ''. odakle je 78.2)2 Za a>2 ~v'2 = jev(a .. a) V I I+4v'7=VlJ+vIT2=VlJ+ V ~12 -1 12 + ll YV IJ2 .. pa je d) 2+V3 =3. I I 2 J a Dakle Va+Vb+ Va V b=2Va+Va2 .93 . v'5 ' Neka je 3 Vx + Va + Vb + Va ... x2 = 2 (a + va2 _ b) = 4 a + 102 ~a2 - Ovde je uzeto da he v ex postavke x ~ 2. A postaje A = a2 .vx+~ vx Analogno va2 .Vr - as < a < 0 J = .19.I a %+ Vr x. + 2 = 4.2)2 2).' I ill I % + V xi . Koristeei LagranZev identitet imamo A= V 2a + 2(2 .l ) je Prema tome. .4 = v'2 E J. Posle otigJednih transformacija imamo da je A= I y' a + vx +J=='. 2v x .za 0 < a < I ill' a < .2)2." za %=4 (a .x=(a.." 2Vx + Vr -.vx + l/a +VX)2 = = y' 2 (a + V a2 x 76. /11 +3 _ .I + V x-2vx=I'.2. (I) 73. (a - A = v4a .4 (X-I ) = 75. 2 - b.

.+ x y z Odavde konacno I 1 I) = {ia + {ibA + {ie. I . 2.={ia' x ' -y = A _ {/b .e 1 I I A (..= 1.= V 100 10 10 ' Kako .Vn+I .m +" + ~ "'+n = am f~ ~ .I I I 1 9 .+1 odakle izlazi da .2 (" + I) Y z Analogno dobijamo = (" + I) Vn .ednakosti dobi.-+ (.. A _ . ... .. imamo: 104 105 .":n . pa .-:t:I . 2" Neka ..ih .V2 ' 81.e a.1-)V--'=. . Kako je ax = V 2a -.e ax3 = bj! = cz'l i ~ +~+~ = x I.. = {ia + {ib + {ie. 3...e Imamo lIm Ct.-+ -. -2.amo U ovo.-Y'..e " = I.-:=f.(. 1 _ (" + I )ViI -..: b . Neka. Analogno se dokazu.. ..(" + 1)2n _.e A=y{ib iA= z{ic Odakle izlazi A' _ 1 ""' ." ~" = ~ .+ .~ = (" + I) V" + "V.==I + = 1 1 ViI . Racionalisan...e 1 + v'2 1 =Ct..em gom.ednakosti sravimo sukcesivno da .em imenioca datog izraza imamo po§to ..V'i V +-l-=2 = VI .79.ednakosti izlazi S = 80. 82.+1) ".={ic z Sumiran. 99 fig + 98 v'99 Sumiran..em ovih . 99. 98."V'iI-+I = Vn _ V.e i drugi odnos.lIm-" __ 2" = Ct.

-b b.n = ="2 (v'lO-v'25 pa je 1 a -4~ b./2 = v'3 +v'8 =-./2)2. Kako je = I. 87.bx V > + ~V2a a b b I + ~V2a a ="2 (3 +Vs)(12 . V I + bx = 1 ./2)2 = 8. a V~ ~ b b 2a-b b {/26 + 15v'3 = {/(2 + v'3)8 = 2v'3./2 v'x + 2v'2 a izraz pa je Primenom Lagranieovih identiteta za x = 3.S-V . P rimenom Lagranieovog identiteta imamo V4-v' 15= V ± 4x V2 + 8= (x ± 2-../2 · v'3-v'8 =V2-I.b 86. v' x-2-. 106 v'2-1 v'2+ 1 107 .2 1 A = 1 1 10.4v'15) = 2 (4 + vTI) = 2. = "2 (4 + v'15) (16 . Po§to je 1 1_ ~l ("2a=b= VI_ ~ .=-1_ = 2. Posto je {f7 Lagranieovog identiteta v' 4 + 2v'3 = v' 4 + v'l2 = v'3 + 1. S = n .2 v'2O) = 2 (3 + v'5) (3 -v'5) = 85.a 0).JJ ax J J -V¥ _(J-V 2a . 1 4 + v' 16-15_V 4 . AnaJogno prethodnom zadatku + ax V2a ..2ab+ 1J2 -V(b-a)2 (jer je b .Va 2 ./2 + 1)3 = v'2: + 1./2 = {f (-.v' 16-15_ 2 2 - obliku -V5 . a + bV2a -. 88. onda je 3 _ a + b~ _ a +b V 2a {/26 + 15v'3(2-v'3} = (2 + v'3)(2 -v'3)= 4 -.a AnaJogno imamo '13 -Vs (3 + Vs) (v'IO -v'25 = I + (3 + v'5) (v'IO--. .v'6) 2 = v'x-2-. v'x + 2-. dati proizvod postaje ~ (4 + v is) (v'lO . a primenom posle oCiglednih transformacija izlazi dato tvrdenje.. Primenom x2 napisati U pa je tvrdenje taCno.. a- b~ ./2+ 1 A= 1 ----. b 2a-b b 3 3 V3-Vs=V +-.bf + 84..v'T = T( v'6). pa se izraz A moze 83.a b-a --(""' a):'--b--~ b u 2a a2 -cr = I.V 3 .. Proizvod ova dva izraza daje {/26-15v'3 = {f(2 -v'3)8 = 2 -v'3. + 5-.

r"4{ ' 5 . 5(1 b) ~ -.= (3 + 3-4i ') (3 + 41) 9 .. b) 5'.4i . 92. 95.-+-VB-= A B 5 + 12 . (m . 15 20 i.. .I)p + I2x . + 12x i koristimo idcntilct . 2iV2. A2 .2.v' 16 (- I) .12x + 12x = 8.VB A. .i.8i b) - + 7i = i.'2 + v'1M'2 = 2bi.v B + A + vB J VA + v'B A.B A2 . 93. 94. _ ".4i + 1'2 3+ 1 = .l64x-4Vs+ 8 ..~ + 23 'r---~ 97.N. a) -19-4i.2 + 0. 98.onda )c = 100. a) - 6 + ~). a) vC36-v' II GLAVA 2. KOMPLEKSNI BROJEVI 16-v::64 + . c) 9x + 2yi. + 3mn (m + 11) + ".)". c) 9 a) 15 + 6i. 8) - + J A. 5 109 .. 2 2 (V~~~+V~~)-3 ( ~ 2(A2 + B ) AI _Bx A + v'B +VA v'B ) = A-v'B A + v'B 99.I )x- + 4 + 12x tl. .v' 64 (- . i3 13 I.>.B + = - I 5 + -3.2i. a) 14-17i.n) . + 3i. .. a) Z = 3+ i (2 -1)2 3+ i 4 .v'(a -b)2 .. c) 5..BJ A + v'B A-v'B A + .l 5 5 i.4£.. c) v' a2i2 .4 5 + 4-3. ..IB = A. d) a2 + b2 • je ~-3x = (V J J ~__~ J~__ -= A + v'B + V A_v'B)3 A-VB A 3 + V'B 3 (V A-v'B A J +VB + 96.v64i' +v'49.t 6..'2 - y = ~ _ 3x _ 2 A2 + B A2 + B 108 2 (A2 + B) _ 2 A2 B = O.". d) 5. = b) -~ + !.v'161'2 - .. r 4 ( "\ 5 I)}' -3~4 ( V5 + I)V4(Vs. I.6i. a) 8 ..v'B' .r=49 =v'36(-1)I) + v 49 ( I) = v'361'2 . 7Amenimo vredn I x u izruu ~ .. b) -48-9i.'2 =v6i. Zamen m x u dalom izrazu i koristeCi idcntitet (m + 11)' ". P [0 b) il b) 13i.

I (z) =I I (Z) = I ± (3 + 21) (3 - = 21) = 2 + 3 + 2i + 3 (3 + 21)2 2 + 3 . 121"2 . 105. Neka je z l i (b IZI = a + ib. 1 (031) = = 4 + 12."2 3-4i = 3 + 4i 3-4i =_ ~+ 25 24 i 25 je b) R .[zl = 10. (2 + 31) .d)2 = 2 (a Z + b2) + 2 (b 2 + c2) = 2 [lz11 2 + IZ2(21.1.:5f + (~~r c) Izl = 1. 103.I '. a) 4 6i . a) Zamenom vrednosti za z u datom izrazu imamo: z. a) 1. ___ = 1 + z. 109. I. 13 Jm[zl = - 19 10' Izl = V(. Z2 = c + id. Tadaje z1 + Zz Zz = a - = a + c+ + d).i . 111 .Odakle izlazi 1 3 R t [zl = . a) Realan deo proizvoda 102.4. Y = .----=~-- z+z 2z + 3 .)2 = 20 + 38i. a) ~a Z = (2 + . a) Analogno prethodnom zadatku dolazi se do sistema 108. + 91"2- 1 b) Izl ~:x/> o. 2x. 20 - { -2x + 3y = 38i. odgovarajuce rclenje za z = 2 + i.4. Y = 1. b) 7 . b) .+ 2 2. 2x-.4.. J m[ z l = 5 5 110.. I (ZI) = (2 + . =5' - -1 2+ i .) 1 + 1 .y = ~ -1.X 5 5' 2y. 110 24 + lOi 169 +'J I'. 112.2i + 3 (3 - = 2. 107. = o.30 ± 65i. _ 2 .= . 101. 106. 255 (1 256 odavde IZ1 - zz l2 = (a + c)Z + (b + d)2 + (a - c)2 TraZeni kompleksni broj z = - (b ..y =-3 { x + 2y = 1 b) z= I . x = 1 + i.Si.3x + 2y =-1 a imaginarni deo koliOnika ' ~ Z2 1 +i-(l-I) = 1 + i .~z 3-4.. = 4 + 4i + .s.2-i 2-i i-2 5 TraZeni kompleksni broj je z = OdgovarajuCi sistem pod b) + i. 1 + (I + I) (1-. 111.. 1."2 3 -i-l = x + iy 2+i 3X = 2x + y + 2y .2.I +i .7 .7 .1 +3 2 2 + 2y =-1 izlazi x 3 -1+i+3 1 2y-x 5 =1 1..2.x 5 3 5 b) Kao i pod a) i-I Iz sistema -I+i-l-i . i . 117.(b - d)i. z· %1 = (3x + 2y) + i(-2x + 3y). 1t1 + z21 2 + c +. - 31)2 . = I.

_". 2i" -1 = 2.3= 7 3) = 1 + 7i. onda je 1. + b". b) x =y = =y =- 1.(I . y= -2. a) x d) x =- 5. a z = i" = Jm (z l i 4k +1 = x = 11 . a) (x 121.. i pa je R.2) =. 5x I oblika 4k I oblika 5y + I + i (5x + 5y 5x .= .1)4 = [( I +. 2i = +I 4k + 2.(I . 124. b) (a + 6111) (a - 6b. a) z = 2 + i.!. = a + b". Neka je z = x + iy. ako je n - - 2.Ij' ] [( I + 1)' . (zl = .i).i ako je n 2i" -1 = (I (x + iy + i)( 1 + 21) + [I + (x + iy)](3 -4i ) = 1 + 7i. (zl = J. b) 0. 126. y~x + 3 = 2 - 2 2 onda je za n = 4k z = i" = i4J: = I pa je R . z = a". Data jednaCina moze se napisati U o. b) z = 3- 5i. a J m (z ) = 0. = '" ". .+ T= [I 2i + i' l " = in 1.8x - 5y + i (3x + 2y) = i. 2.} (I + ') '} . obliku 128. 131. d) I. i4k +2 = . I => z = 1 + i.}" -2 I. I oblika 4k odakle izlazi 2i" -1 = 2i.'2.1 i te R e (z l 125. Korucenjem definicija sistem ° jednakosti kompleksnih brojeva dobijamo (4a - -8X { 5Y = 0 3x + 2y = I . + b". (2x + 7.s odakle izlazi x 123._3_+ b". I . = O. c) (4a + 5bl) . a) (a + ib)(a 5bi). za n = 4k +I 0. ( I + 1j4 . ako je n 2i.)" = i" -2. a _ _' a".o celjenje dobija se 5' ::::> t 119. 4k + 3. (zl = = 1.).P x+ y -5+ t.i' ] = 122.) .. 13 e) x 29 =y = Ri z i 8 112 113 . y =y 3. c) + i)(x .+( 1 . c) 2i. ib). 3.. Posle ociglednih trans formacija imamo.2 = 2.2 =. c) x I. ako je n - I I} _ b) (x = I" Y = 9. 127.2 = .. Ako iZV1 ~ iJT. Kakoje z = (~-ti)" = [ ( I + i) (I + I -i ( I ..5y + = _ x 5x+ 5y . n = 4k + 3 iQ+s = 4k (I R ... a) - 2. I = a + b". 2i"-1 = - I oblika k = 1.I.118. y = 8.- II 29 ' =.a '" (a + b"..) . -+ ) . J m (zl = 0 J m (zl = - za n i za = + 2. 130.( I . z = 3 + 4i.) (2x - + 9i)(x - 7i). i'" (I + i)"-' + . 120.

a) (I b) + . = (I + . 1 Trafene funkcije 10 je dat slede61m tabelom X/ . (I + i)4k +. III GLAVA 3.)2k: = ( .4)k..OO y 0 +00 +00. 2. [( I + i) (I _1}]6 odavde z = _ ~ i. 133.132. y x SI.[(I . KVADRATNA FUNKCIJA 134.)4k = [(I + i)2]2k = (I + 2i + j2)'k = (2.4)k. I.i)2]S.)4k (1 + i)' = (. Grafici datih funkcija: 10 imaju oblik sl. = (2 (.0/'+00 114 a· 115 .4)k •. Dati broj z moze se napisati u obliku [( I Z = + i)2]S .

00. + y - X !-OO 0 00/ 0 + - 00 00 yl.OO y 0 + 00 +00'>. negativna za . Promene funkcija 20 je dat IlIbe1om. 2). 116 xl yl + 00 00" 1 0 1 0 . + 00). x Za x = 0 imaju maksimum y = O.00 = 0 je njihova nulo.2 i " > 2.1)za x2 -1 .I )za x2-1 < 0. Grafi!< sl. -2 / + 00 Grafi!< date funkcije je pri!<azan na sl. y y o x x SI. Za x = 0 funkcije 10 imaju miniIDum y = O. xl . SI. x\. 4. 3. a negativna Z8 " < . 138.I' 1 '>. - I] U [I . Promena je data ovom tabelom. Definisana jc za svako x tj.' 0.I' 1" 0 . x E ( .. 3.I' + 00 + 00 117 . Promene Sil prikazane tabelom Definisana je za svako x. 00). . Funkcija ima maksimum y = + 1 Z8 " = O.2 i x > 2. y = 0 pozitivna je za . x = 0 jc njihova nula. 2 Promene date funkcije su prikazane tabelom Imamo da je y = x' - 1 za x E (- 00. pozitivna je za x < .2 i x = 2. Posto je 1x2_II={+(.(x2 . Nule funkcije Sil x = . 135.2.2 (51. + I ).2 < x < 2.00 0 + .a celom toku funkcijc 10 su pozitivne. a za x = 0 funkcija ima minimum y = . - 00 00 No celom toku funkcije 20 su negativne. Z8 X = ± 2. 136. y = -x' + 1 za xE (-I.2 < x < + 2.

Grafik datih funkcija je prikazan na sl. Odakle izlazi x y= .<+00 118 119 ° SI. a za x = I ix =- I. definisane su za svako x.00 . Kako je 1 _ x21 = 4 {+ (4 .x za 4-x2 2 .. O. 6. Grafik ove funkcije je prikazan na sl.. ° funkcij& ima maksimum y = I .+2] i y = x 2 .2 2 +00 y +00 \' 0 .2.x2+4za xE [. Promene su date tabelom "1 . 139. 5. + 00).<4\. 5.Za" = y=O. 140. . < O.4 za xE ( ..00. 6. 4.(4 - x2) x2 ) za 4 . . 0 . Promene funkcija pod a) su date tabelom y SI.2) u (2. y y x x SI.

(x 2 + \)2.(x + 2)' _ _ .2 .2 za x = . je: I a) y = .2 (x-I )' + 8.(x-3 )' . Definisane su za svako x. 00. a tok dat tabelom 2)2 + 2.-1] U [0. = 0 funkcija ima dvostruku nulu x = 2. nji. xl .2. 0).I . x ". 2 2 e) y = . 0) U (4. 2. y < 0 za x < . -00 145.2. Tok je dBt sledeeom tabelom 0 xl.kazan na 51. a (I.00 ..Za x .< . 0 \. 7.. 7.00.oo y 0 I 2 +00 +00\.. za x = . 8. l .f. Y y". a ) Kk Je l x -..(x 3 I I I b) y = ..-(x..2 .(x 2 Grafik date funkcije ima oblik sl. 2 147.4. 121 . 00)' negativnije u intervalu x E (. Gmfik funkcije je pri. y = x 2 -2x za x E (SI.. funkcij.00. = a 'o ' onda je y = r {x-x'za o . 0 \.. y > O. . xl..oo Y -00 / y - 00/ 0 +00 -00 0 2/ 2 4 + 00 2 \.(x-r ) za x E (.(x 2 120 I + 2)2 - bl Posto je x+ rl = {x + r za x E (. nule x = 0 i x = . + 00)' Tok je dat tabelom 0 < x < Funkcija pod b) ima za x = .2 2 .0) U za x E [0. I a) y = .00. Kanoni~ oblik datih funkeija glasi: x a) y = .4) U (0. . (x - b) y = ...-. Y-ma~ = Funkcija pod a) za x = 2.2. 0).4 -2 0 + 00 y +00 \" 0 \" -2 / 0 /+ 00 Kanoni ~an oblik datih funkeij.2 i x > 2. Tok je prikazan tabelom + y 146. nule x = 0 i x = 4 Y > 0 za < 4.4.(x + r) za x E (. 0) U(I . 2. +00) . e) y = - - I 2 3)' 25 +. 2 0'1 0 148..00..ho\' kanonirni oblik: Funkcija pod b) ima mi nimum y = .1.. · 3 I + 3)2 + I. + 00). + 00). -1 / 0 /+00 1 b) y = . a y < 0 za x E ( . y~ 1 . je pni tivna za x E (.2 dvostruku nuJu.. I].. Za > 0. x > 2.

9.~ .O '>. Y = x2 + 2x.. - 1/2 co 1/4 /' + co + Na intervalu x E (.2 za x E [1.I)U(2.1. + co) imamo I x I = x. x l -co 0 +co y . 10.a) Na intervalu x E [0..x = (x +~ r. . Grafik date funkcije je prikazan na sl. X E (.co y z y=X-IXI o x x SI. 122 b)y=x2-3x + 2 za x E (-00. dakle Y = x2 +. Promene ove funkcije su date sledecom tabelom: Y -=-1 0 Y 1 0 '>.. :I Y=x2-x=(x-~r.00. - 1/2 0 1/4 /' 0 Grafik date funkciie ie prikazan na sl.Imamo da je y = _ x2. ~ y a promene ove funkcije su date x SI.0). 10 SI.2] 123 . a tok tabelom tabelom: x Y - 1- 00 00 '>.co. 8. +00) y =-x2 + + 3x .co/.. 9. .I] U [0.0) I X 12 = .x. 149. x E (. dlflde + 00).

y = x2 .S = -x (x + 3)' + 4 a za xE [0.Grafilc je dat na 51.6x . . -I) U [I. y = -xl' . 0 '. 150.4. 154. y = xl' -1.3 = (X-I )2_4 = -I . . Y = xl' . 12.2x . 4'. + co). II x x y S1. 13 x 152. a = I . 0).6x +5= (x .3)2 + 4. = . a za x E (-I. c=8. Za xE(-co.(x . a= -I . c 8 a funkcija je y = .l' 4'.l' O. 14. a b = -2 b c == 3. 13 a tok tabelom x/-CO-S-3-1 0 I 3 S + co y . Grafik je iJrikazan na 51.co. II. y = -xl'.co y y o SI.2. 124 .I )2 + 9. + co).l' 0 '. y = .4.xl' - 2x +8= - (x + 1)2 + 9. 155. 151. Grafik je prikazan na 51.xl'+2x + 8 = . 125 SJ.3)2 . Za x E (-co.(x . 156. 12 157. + I). grafik je krikazan na 51. y = . 0 '.

Y = x2 - + 5. 11 = - 161. b)p = 6.- 3 xl-2x-5 ":" - 1 -(x+ 3)· -2.= 2 b . y = . q = 16.-8. o 3 y = (2 - + (2 (I 4) x - (2 + I) = xI. 163. Korist~i a) /> . /'ret 1I\' e izlazi B em i I 166.xl ... q = -1.---.-:-' -3 - I j ttl u kanoni i uslov zadatka. 14 rckn. 2(m + 2) odakle izlui Iy m = -3 a y = -xl + 4x . 15. 4a a funkcija = -2.0.E. izlazi a y = 2x + 8. pa Ie 2a .2x 2 + 3 = -1 (x 2 2)2 + 1.e ·· izIUl &lStem ·· q = . x) /> = 4. _ 1.( )2 _ . izlazi: f - pl.----.---2"-.. 1 b) P = -4. F unkcija posti!e malcsimalnu vredn.Ie p _ 2.. st za o l-m --. Iz jednatine k = -2. 164. IOx izIazi.3. kanonieni oblil< funkcije y = . 16.2x - x 162. a 711 = 2 te je 3. 2 pi f. P + k )· 32 -x2 6x (4 + k) · 3 + 8 = -7. lZ 4 p~tav .. = 2. = -I.(X ~r + (l q+ ~ /. I . . q = -9.4.e incma je 4a (.. - 167.. tile: Ij. 2a Odakle - 711-4 2 (711-1 ) I) xl = I. c = O.. 1 p . 3 . = - 188. Funkcija postite minimalnu vrednost za b .. A = 5 a I(x) ~ = -x' + = 4ac-b" "4a 165. y= . Iz obrasca J.. q = 3.. 127 . q = -3 168. ..3.4 daIc. 5) . ) b . a) p q = -6.

a + l. Neka je x jedan sabirak. Imamo cia je odakle izlazi X = 2a 5 a- f (x + 3) = a (x + 3)2 + b (x + 3) + c.u· x + c = (xY. Iz prerposravke y = b2 - 4ac = 0 =:> b2 = 4ac.8 = 6..1 + Vc)2.. P = y2 181.-.5x .= 10. .x) = + 20x· Za x = .+Vb -b I-Vb .a) x= - x . tj. Dakle. 2a te je y = 3. P (x)= x(20 .=3.. Povrsina traienog kvadrata stranice y je 173.bx-c.nimalnu vrednost za + I) = +a+ I i / (-. a stra- 6 a)2 .= . gde je I nova promenljiva I (x Tada je I (t) = (t - P=y2=(6-x)2 + X 2 (sl. 15 175. .= 4 _ Vb + b-2vb.=.ti na eetiri jednaka dela. a obim pravougaonika 18 em. Swna ima mi. PovrSina ima minimalnu vrednost za x = y = 14. 9 128 129 . f(l ) = I.x2 O. b -56 14 b 177. 171. y = 3xS + 2 (a - x)2 = 5x2 - 4ax + 2a2 3 170. Ako je prva duz x druga je a- x te je ax: + bx + c = ax2 + 2.3f(x + 2) = -3 [a (x + 2)2 + b (x + 2) + c). 5 18 - 179.!. 2 b -36 x = ... odakle izlazi da je obim kvadrata 16 em.. drugi je obik x.a. a P (x) = 7x2 56x + 196.= 9. 2a 2. zieu treba p~deli. Neka je strana kvadrata y. a dimenzije pravougaonika x i 3x onda je + Vb _ - + Vb) Vb _ I-Vb 4y + 2 (3x + x) = - + 3x2 . ~to znaci da broj 18 treba rastaviti 2a 4 na dva jednaka sabirka da swna kvadrata bude minirnalna.a.a) uvedirno + 2. pravougaonik maksirnalne povrsme )e kvadrat stranice 10 em. ( v b )2 _ 2 Vb + I-Vb I-Vb 2 Vb +Vb I-vb = Y = V (6 - 3)2 + 32 = 3 V2..169.f (c) = . f(a s (x) a2 = x 2 (18 - X)2 = 2x2 - 36x + 324. Dakle I(x-a) = (x -2a)2 _ (x-2a) ( 1- +2 b -12 . 2a povrsina ima maksimalnu vrednost. 180. Da bi smo dobili I (x . 56..2 niea traienog kvadrata x 6-x Sl. f(-I) = 3. + I) = xll + 2x + 1 .(t .. pa je 178.a..= .5 (x + 1) + 6 =:> /(x) = x 2 -5x + 6.a x . a a2 172.. Ne ka je x + a = I Ij . x = 1 . 3f (x + I) = 3 [a (x + 1)2 + b (x + I) + c) . x = . 15) Dakle P (x) = 2x2 -12x + 36.5 + 6 I(x + I) = (x + 1)2 . trazena suma j~ a . vb ) _ I ( I -Vb - Vb) (I Vb (I +Vb) .) = a . f(O) = I.

2- povr§ina ima maksimalnu vrednost za x = - b = -- 50Y}" 2a 2' v'3 2 = 50.::.. ---.2x2 184.---At. x2 = y) (5-2 10. x = - 2 .= x2 b:x P (x) = a: (a . y = -a 2 Pmaz = -. 4 ab 186. Neka su dimenzije pravougaonika x i y onda je P (x ) = hx - ~ x 2. }M L ----0 ------------B 1 5 osnovica y 183.~) + 2ax. FEB ~ AC : FE = BC : FB Obim trapeza u funkciji kraka tj. 2 = n = . Nelca je manja osnovica trapeza y. b obim je m aksimaJan za = . 17 AM 130 = 5-.x2 5 "~. + x.y) y x2 = a a . o (x) = 10 + 50 x=-. 16 eka su dimenzije pravougaonika x i y onda je !::. + x = 75. onda je m Sl. x2Y3 P(x) = . n krak x ondn je veea osnovicn y lz pravouglog trougla A BD iamrno AD2 = AM" A B .182. 2 traZeni pravougaonik je kvadrat. 2 =5. Sl. a odakle izlazi ah P maz = .!!.-x.y=5tj .. V2. . 0=25 em.. 4 m a-x 185. Neka je krak trapeza AD = x (Sl.L . P = xy. P (x) = . 5 + 2x = . 131 .. a osnova CD = y. odakle y = 50..-a b b + bx odavde izlazi 2a 2(. ABC ~ !::. 16). 3x te je + 2y = 200 + 50xY3.x2 + 2x + 20.

+ + 132 133 . Katete su x i a-x.(x predstavlja geometrijsko mesto temena parabole.2ta~ + 1 ' (k - 4 1)2 ) . tj. kad je rrougao jednakokrak. x =y 5 5 Parabola sa temenom u B mora da zadovoljava uslov dati izraz iroa najmanju vrednost za =.2)2 = 0. 2 5 .zaX= a + b + c 3 2 . a y = 5-x = 5 . 2 tj.c.x+x = 5 x Y xy x(5.. x = - b (m . m2 -4m + 4 = 0. P (x) = 5 3 .. Xl = i X2 = -2. tj..1) x2 + 2nx + 4 dYe ma koje parabole datog sIrupa. b) Ako uocimo parabole y = x2 . P = . 194.. a) T eme parabole y = x 2 (k 10 a.x2 .(m 1) x m."2="2.1) x2 + 2mx + 4 i Y = (n . Neka su Y = (m ..n) x2 + 2 (m . Ako sa x i y oznacimo koordinate (k - = 3x2-2hx + a2 + 1>2 _j. Ymln = a 2 + 1>2 + c2 (a + b + c)2 . a x je za = !!. TraUne tacke su A(-2.ax + a2 . ~ 112 3 X·e T'lmamo x = .= 2a ima maksimum 5 2(-1 ) 5 2 = 0. m 189. njihova preseena tacka M (1.x) 5x-x2 Razlomak konstantnog brojioca ima najmanju vrednost.1>2 _ 0. 0) B(0.1) x2 + 2nx + 4 (m .!!. odredimo njihove zajednicke tacke. = (a: by ZBX=-- b-a 2 + 1) x + k i y = x2 ._ 2(m-l ) = - 0. k + I) x +k je tacka 190. a) Neka je MD = x... Y2 = 0. kad imenioc postiZe maksimalnu vrednost tj . f (x) = h-2 . sto 191. Primenom Pitagorine teoreme kvadrat hipotenuze je 192.2. x (x + 2) = 0. + 2mx + 4 = (n . (m 1) x2 ° a) Yl = 4. 3 eliminacijom parametra k dobijamo y = . 2 2 40 Povrsina postize minimum 2m _ -=.n) x = 0.4) b) Parabola dodiruje x-osu ako je 4ac . onda je y = MA2 + MB2 + M C2 = za x = T ( .J87. 188. m i= n x 2 + 2x = 0.x2 + 4.(k 1)2. Y k k + 1 2 1)2 4 Funkcija postiZe minimum a2 + b2 b) a2 • . Ym . y = .. pokaZirno da one prolaze kroz dye filesne tacke. Dati izraz ima oblik ~+~ = y + x=5 . m = 2. Parabola koja dodiruje x-osu ima oblik Y = x2 + 4x + 4. 4m2 -16 (m-I) 4a f (x) = Dakle - x2 + 5x .~= 2a ° = 0..2ax + a2 to Hipotenuza postiZe minimum kad i njen kvadrat. 0) je ujedno zajednicko tacka za sve parabole datog sIrupa..- 3Ia2 za x =- 3 195.

I.1 i y = x 2 . 0. y) = x2 _ 2 (y - + 6) x + 6y2 + 2y + 45 = [x-(y + 6)]2(y + 6)2 + 6y2 + 2y + 45 = (x . ova prava je zajedntika tongenta svih parabola i sve one se dodiruju u tatki (0. . 1 < 0 x2-2x > 0 I < x < O. y f (x. I). y - 1)2 5) 53 + 2 (y . a) Ekstremne vrednosti datih funkcija bite jednake ako je ~l = ~2 t). {x2 - b) Fiksno ta&a M (0. 5 (SI.>: + I. 18 201 . 200. y) = (x 197. -I. 134 135 .1Oy + 9 = y 6)2 = (x - + 5 (y2 - 2y + ~) = (x - y - 6)2 + = + 5 (y - 1)2 + 4. traZimo geometrijsko mesto minimuma je parabola y = x 2 . b) Sistern ima re~enje +y = l. 196.3 (y-2)2. Analogno zadatku 195. Maksimalna vrednost date funkcije je 10 za y = 2 x = 3. y) je 4.2 2 + 4 .2x. 18). SI. 199.y) = = = - (x 2 - 2xy [x2 [(x - = . farniliji parabola nalazi se (za a = 0) i jedna prava y = -2. 198. 4 (m-I)-m2 4 = -- 4m-4 4 odakle izlazi m = O. c) U data. Treba dati polinom napisati dva puta kao potpun kvadrat tj.12y + 2] = 1)2 y - + 3 (y - 2)2 - 10] = 10-(x-y - I)2 . I.(y + 1)2 + 4y2 .1)2 + 3y2 .[(x = .c) U iSlom koordinoDlom sistemu konstruisono je dobijeno geornetrijsko mesto i parabole za k = -3.[(x = + 4y2 .lOy + 3] = y .y .lOy + 3] = y + 1)2 .6)2 + 5y2 . 0) TniUno geornetrijsko mesto taCaka je prava x Dakle date funkci je postaju y = x 2 .2x-IOy + 3) = 2 (y + I) x + 4y2 . i dobija se za y I Minim alna vrednost funkcije x = 7. f (x. I). f(x. f (x.

4 cija rclenja su 219. 25. = ° = ± V~ . a) 5. b) - 00 < A< I. 205. 5.. 10. d) AE [. 0. 223. .. f) x < ° 3 ± V4a2 + /}2. 00 .3 1_ ± 2. a = 8 em.. 0. + 230. ± 2k '15. b) ±5. 6 5 x 2 -4 c) ± 4. a) ± . 10 em.. a) 0. h = 8 em.. 0. X2 = 35 4. b) ±~(3. ± p. KVADRATNA ] EDNACINA S ]EDNOM NEPOZNATOM 202. e)-~+~ i 3 3 3 ' 3.!. 3 . a) 208. 220. b) 0. 0. O 'iIi 0. - 5. 212. 136 210. 216. 10". ± ± + b) za ab =1= O.. 8 15 ± I. 207. (0 - b) za ab =1= O. c) 0. . 225. za x =1= I. a za A = - f7 ./3 . - 2.I x+2 x-2 '1 ' 11 - 2x x2 -1 2x + -2 x -4 = 0 odavde imamo da je x (_ I + _ 1 ) = 0 xO -1 xO -4 IV G L A V A Ova jednacina ekvivalentna je sistemu x = 0.. = 2"' 3 Xl = 0. x = ± i a-b 203. 222. A <.k . I. a) +_ i X2. 10 em. 4V3. . x> 2. x = b) A ± 1. 5 b) 0. 213. b = 2a. d)x=5 ±iV5 ..-5. e) - b) ± 2. 132. 215.. 6 . 211. a) A = ± ' 2.2 .. a) ± aV2. 3). '" + n. 12 em. (a 2 214. 231. Data jedna~ina moze se napisati u obliku 1_ 1_ 1_= 0 _ 1_+_ +_ +_ x+1 x. b) c) ± Va2~b2 .-. ± 8. 221. b) 4. c) 2 204. -6. 228. 226. 217. m - n. 00 ) .!. - 10.218. ± 7. a) A E ( d) ± 10.3. i x =1= - 137 . a) 0..2. c) ± 5. 2V2. a+ b 206. b) ± a.I . 2.. 224. c) ± kVf. ± 3.. lOa = 3b.. 7 ± i. 209. za x =1= a -b 229. i _ 1_ x2 _1 Xl 4. 2 4 . e) A E (+ . A = 3. . 3 V2. za A= + 2... a) I a + b =1= 0.4. ± a. .. 227. 0. I]. x =1= 5.

zadovoljava x x2 . 255. I.nisu re. 3 ± iv31 .V89 4 a+b . 2. . a) 3a. 263.2 . . c) 2 ± V3 .4. X2 = -2.5. - a an. 2-~i. X2 = -3. 12 243. x2 - X2 = 4.5. Xl Xl/2 Xl = = - 2 a + b2 + 6ab ± V(a2 + b2 _ lab)2 . d. a + 2 b .8x + 15 = i ima dVll re. . 2. 3. v abo 2 -V2. 3.5. 9 8 246. a-3b. 251. -703. 2 + 2v5. II 1 244.6 = 0 241. 0 i 4. 257. d) .. a) 0. a + 2b. 4.5x ° 0 = 0 236. 4 261.. = -I. Xl = -3.. 240. -1 "4 7 245.4. x = 7.4. x ~ 2. 17 248.. X. 2 ." 1 data jednatina pastaje x2 .5x = -4. x2 = -4. I~ 4 1 239. X2 = .b)2a-I.a+b 5 b a-b odakle Xl = 0. Ako X . 12..2. 23 3i. x = I je re. 1 za O <x ~ 3imamo = 238. Aka je x .2ab . a+b 138 139 . . za 13. 264. 249.senja date jednatine.5. . 242. a.. x . _ 3 1 237. kako ova rdenja nisu manja od I . 259.. Odavde x. Odakle Xl = 4 i X 2 = .5x - 6= 0 ± 5. x. 1." date jednatine postaje .4 + 2v5. Za -3 ~ x ~ 0 dobijamo 235. -V2. x7 = 3. 258.senje 266. b) 7. Datu jednat inu zadovoljava sarno drugi koren tj.a+l. x. .01. "2 =- I. = 1. - 15. 4 (a + b) I na kraju V(a2 + b2 + 6ab)2 4 (a + b) 16ab (a + b)2 =- 2.. a) 5. = -3. Posle sredivanja data jednacina postaje ( 2a + 2b) x2 odavde izlazi 2 Xl/2 256. 2 254. b) 4. b) 7." 6. c) 03 n. 233. = I. 2110. X3 247. 3 -7i. 4V2-7.2.c)2+~i. - 13. 0. .2x + ~= (a 2 + b2 + 6ab) x + 2ab (a + b) = 0 2 za x < I data jednatina ima ablik = a + b + 6ab ± x2 .senja su Xl = 3 i X2 = I.3b-a. 262. Xl = 0. Dakle data jednacina ima tri korena -4. = 2. 0. c.3. b.1. = 3 i X2 = 5. X2 = -5. 305.5. X8 = I.232. d) I. = 2. X4 = 2.I . = -2.4x + 3 = 0. a. d) 2 + 3i. c) 5. / 265. Za x < 0 ima oblik x 2 + 8x + 15 = 0 j ima jo~ dva re. x. 30. XI 250. = 0.senja x. b) 503.5 i X2 = -4. X2 = x 2 + 4.. I. 2a - 3b. njena re. Za x < -3 imamo x 2 ° ° 234. c) 3 + 7i. 3. 1. 5 -. 4 Odakle Xl = 0 i jedn acinu. 3 d) 4 + 2.senja x. 5. 253.. I 252.3_.1.0. x4 = -3. X3 = I. - I.. drugi koren ne zadovoljava datu x> 3 imamo 2.5x . zadovoljava prvi koren datu jednacinu. -4 .

.'" = O.-. b E (. - jednacini 289.n . = 1 1 koreni su konjugovano- 277. .l ) na kraju x 268. 16 281. . . imamo ~~) U ( I. 279. + (0) 2 3 ~ ~ I. 3 = 5. 290. 288.2n 285.-vivaien tna 7/1 = - '5' 3 = X2 = 53. Al 1.. 1)(". 3n . 3) koreni realni razlieiti.00. + (0) koreni konjugovano komE (..I) . A = l 2 39 + n.. 2 283. A = . + (0) . 2mn 269. D = 0 ako D < 0 ako pleksni. za a ova je eJ. 1111 = - . .a (n - I) x +a- '1 = 0.x = .. ." . 2b 1/1 2 X2 = .4) U ( 12. Koreni su realni ako 111 + (0)..: . 2a (a 2b-a + b) . 3 i 7/1 274. 111 7/1 = .I )2 .. a + 1 ± 2b 272.2 .jednak' ak0 je m I -kompleksni ako m 25 = - 1 .-n . ella su r=enja _ 1 3 x a+ b 3 x a+ b Xl en = I) + (I - mn) x + ". X2 m a = 5m m + 2 . z2 -az + a -I. 276.-a .4(n 2 (n-1 ) = 2a (a 5a + I + b) . 7 3 = 7/1.. Po Ie OCiglednih identiBcih transformacija x" jedna~ina postaje PosIednja jedna~ina je ekvivalentna sistemu 2 a-x a. ".". . 7 7/1 m+ n n-2m 3 2 271. rclenja su Xl 33 . A2 mn-I ±'I/( I +mn .267.I n-I n.I)x = z 286. ' _ __ = _ a . E (.I za x * "'. a ± 3b.2 -. Koreni su realni ako m E ( . 0. A l = 2. = = II i konjugovano kom pleksni I) xl2 . 282. AI 284. * n 280.2m)" 2 (n.00. smenom (11.I } U (3. Posle sredivanja imamo [e n realni jednaki ako je '" ako m E (3.) Odavde Xl/z mn-I ± 'I/(".+ 00) 140 141 .00. I . a. II ).. A2 = 6.00.-2) U ( . 3) U ( II .a E(. Data jednaeina ekvivalentna je jednacini ( a x 287. a -I 273.I rea Im.00. A = 0. = = 2. 270.I i '" = 3 koreni reaIni jednaki. a > 0 ako E (-I. = 0. m 278. /II re§enja date jednaeine su EG~ . Ako je In X _ ( a + b)2)2 a _ 59 (a x X )2. D 16 A2 = . '" + 2n. _. n + 2. X 2 = -n -I 3". * -~ 5 Xl 1 = .

c) ~O. 56. 304. 296.. x ~ 2 je (x + 2)' = < re§enja. X2 = 3. 6 i 7 iii -7. 300. c.5.a)' + 4ac]. a) nema re§en)a b) x = 3 - %2 = + [b (c + a) 2a (b _ c) 5 . Xl 303. a+b = 5 v + 1= 6 kro/t. a vreme 1 .. a) = - 5 . 2 = 2a~-~ -b (c a) 2a~-~ = a~-~ ) .. Re§enja ove jednaCine su Xl = 2 + v2" i medutim uzimamo sarno drugo reSenje zbog i 10.3)2 = 4x I.3x 1 . + a) - 2ac]" ~ 0.~ 4x2 222 6x + 1 = 0.291. D = IJ2 (c - + (0). kro/l':. k = .b) = 4ac [b (c = b2 (c - + a) - b2 - ac] = = IJ2 [(c . k = 6. imamo sam 0 (3: dakle V I )(V+I)=30.2a (b . 143 . + + + b)2 [(a . x2/3 = ± 3. -6. b.b)4 + 8ab (a2 + 1J2)] = + b)' [(a' + b' . tj.c )(a . 4 b) x = I. iIi . 64. Xl Xz =. Neka je brzina jednog v. Re§enja su -b(c-a)-[b(c+ a )-2ac] -2c (b. 2 - 1 tj. Za x x2 - 4x 1. ako je a (b . 8 = (a + b)' (a" + b2 + 2ab)' = (a + b)6. tj. i jedno re§enje x = 142 o. 5. Ako je a + ~ = 0. 6. za a +b = 0 jednaCina je nemoguca 307.4abc (c + a) + 4a"c' = = IJ2 (c + a)e .-. 292. a) Xl = I. onda je brzina drugog a za a = b = 0. a+b 2ab x = a' a + b + b2 .. = 2- O. 2 X2 = . 294.4abc (c + a) + 4a2c" = = [b (c f (x) = 4x2 3x 4x2 . 293. 6) U (10. 2ab = . x+3 y=2zax=-.c) . a)" a)" - 4ac (b . = x ..6 i . 299. 302. 4x +2 = v2". a re§enj a su Odavde = a + b.I) +b ~ 0 X2 diskriminanta D = (a2 + b2)2. te je 30 = VI I. diskriminanta je pozitivna za svako a.b) Xl 298.a) c(a .1. 295. 305. 11 b) A = 0 za Xl = 2. 2 2ac] _ 2a (b . -5. = .. Za a Xl i 30 = (v + 1) ( 1 . +3 5 X= . = 301. x 2 = -3 pa jednacina nema 2 je (2x .. re§enja jecinacine ce biti neodredena. D = (a - 2 2 b)' (a' -1J2)' + 8 (a + b)2 ab (a + b ) = b)4 (a = (a = (a = (a + b)2 + 8 (a + b)2 ab (a2 + b"l.2ab)' + 8ab (a2 + 1J2)] = x. 306.2.I b) f (x) = 4 (x g (x) 4x + 1) . Xl = 2. 5 i 6. a) y = 8 (x - 2). k E (-00. 3 297.c) = I . 2 = (a + b)2 [(a' + b')2 + 4ab (a2 + b2 + 4a b')] = uslova x < 2. a vreme v + 1.

3'1/3x + 6 = 0.x".I m±'l/4m2 4m 12m + I) 3'1/'3 (ax . Tada je Dakle BO = 4 (2Rx S druge strane AB2 = AH· AA' = 2Rx. 316.x 2). b) 6x2 - 0.. a MN 0.RI (imamo x . 30 dana. rclen ja su realna Cab)2 = h2x2 ili ab = hx.OH2 Kako je OH = c) Xl/2 = 3 ±'l/9 . u petouglu. gde je 0 srediste 318. 313. = 0 (ab)2 = pqx2 Ako se uzrne u obzir treea x = 3R ± 'l/9R2 2 412 .' I ~: h2 = pq. Dvadesetougao . 3R 2 + b2 + 2a b= S2 + 2hx S2 iIi x2 = R (2 -'1/2). 16 309. I) (-xI +--2 I x + 4 rn. a) PQ = I R (4m .48A 3 6 a uz uslov A ~ 16 . 20 dana.ax + a2) .R ako je H na OA'. d) x" - + 24 = 0. Kvadriranjem trece jednacine dobijarno a2 za 314. pa je h ipotenuza 315. a + b = s. 317. 2 2Rx. onda je : AM2 = = 20H . Neka je H projekcija tacke M na AB i AH = x. + I) = 0 c) 10 + lOx + 21 = x2 . za 3 casa i 5 casova. 3RX = [. Dakle = I.2 (R - x). ako je H na OA). x = - I ~ -. 7 8 x= 310.- eka je AH = x. 311. PMPQ = . 4[2. R2 . 2 y'3 (x" . 25x 145 . Onda je BlP = R)2 = 2Rx . 1z pravouglog trougla ABH imamo BlP = R2 . Ix .308. a) x 2 x = 'l/h2 +s2 _ h. p i q njihove projekcije na hipotenuzi a x hipotenuza. Tada uslov AB2 postaje 4Rx Odavdc x2 Konaeno + AO + Be' = x') = 4[2 + 4 (2RX - Proizvod pyre dye jednacine daje : :. 312. Neka su a i b katete.(x x 2 ) R-x. 6 m. PoloZaj tacke M je odreden prom enljivorn x koja se dobija iz jednacine 4mr 144 + 2R ( I -4m)x + R2(3". lOx + 23 = O.. polukruznice.

2 + 5y -'.3 - = X IX 2 + _ 1_ + 2..(a + b)x + ab = --' + 5y XI"- 3 = O.-=y l - ). x~ x~ X2 x~ x~ Na kraju imamo E = O.\"2.+ Y. a) (a' bI) x' .2. m+ 3 2m = 3.r2 - 6-1x - 243 = O. YI = . I)(b.319.J.1) .. = O. (-+.(a2 d) abx2 - + 13 = 0. y2 _ (_ ~) y . m+ 3 Prve dye jednacine daju i P= )' IY2 = (XI + ~) X2 (X 2 + ~) Xl Xl = 2m + 3 . x~ = y.. 327. 326. Ne ka je trn~ena jedn a~ ina y ' . - ~ Tada je b) 27. = 2x1 - xl = 2x.. 3) 36r - 66x + 7 = 0. Za ovu vrednost m. 324. ) . . 320. 2 = - 2 10 ' = "2 1 .+ y.2 - 1 + Odakle se dobij e m = .~ ) = 2 ( ~ + Y2 )_(YI + Y I . i m : Xl 325. 189 1114 322. Kako je + ).r2. imamo Xl + 3 9= O. 1 X2 = m. c) A 193 27 31 YI ). = 0 i ~- 2x. 2x1 c) . 2 (2m + 3) (m (m + 3)2 = -III 2m T o je S= -~r l -~) = -~ 2 1 6 ' P= . b) x' . d) 16. . Trrlena jednacina postaje O. ~ X2 x1 2x. + ). 125 35 323.r2.4x c) :cI-6x -r 12 = 0._~ ) + Y2 (2..6 = . + X2 . 146 147 .. (a + b) x + 1 = 0. ) ). 3m S= )' 1 - )'. Re§enje postavljenog zadataka sadriano je u re§enj u sistema od tri jednacine sa t ri nepoznate Xl. = -..' + ab = 0.).. Odavde ).. 4 Y (2. O . Xl X2 Xl . Xl X2 m+ 3 m+ 3 3) Zamenimo ove vrednosti u t reeoj imamo ' Kak0 Je ' XI + X2 = 3 - - 5 I .Sy tads je P = 0.-. A = ..xi = ~ XI X. = XI - ~ + X2 + ~ X2 2x1 - = XI + X2 + X I + X2 Xl .~ ili 6y' = 0 b) (a- + b'). 1 X 2= - 2.\"2 X2 = -.I ..r2 -2ax + a2-b = 0. 3 XI' X2 = - -6 3 . XI ~ =yl .. Y' = . 2x1 - x1 .16x - 9= 0.

III = 8.X2 iz ove jednakosti. m= .2)2 4 (m + 3) m-2 = 52. a konjugovano Relacija nezavisna od m izmec1u Xl Xl i X2 + X2 = 2 (m-I) . + (0). . 0. 339.= I. -. III = { ! = O.1- . Xl = -"""2" v2 .~. m I 20 = 13. m2 = .. 342. 711 = = 1. m = ± 3. ako se uzrnu u obzir druga treea 340.. za 3 5 . = = 0 i m = 2. 336. 329. = .' 335.. m-2. 1 m = 2 (I + vi). 5 rJ . kornpleksni m E (0. 7//2 = -3. 2 2 Xl I b) TrliZena relacija se dobija iz: + X2 = X1X2 =--'-----'- 21 1112 = . 711 = -2. i sarno ako je odavde 2x .unamo 3 = X2 2 = .1 2 m(m .-4 ±V5 Prva jednakost daje m = 2 (Xl dobijamo 8X1X2 = + X2 + I). x2 = (Xl JednaCina ima realna rdenja ako D (m 1)2 . / m-2 m-2 + X2 = 2 (m + I) . Irnamo sis tern jednacina: Da bi se eliminisali m iz ovih jednakosti napisemo ih u obliku Xl - + x. a) Rdenja su reaJna m E (-00. zamenom u drugoj X2 - c) k 2. x2 = 52. Eliminacija izraza . 0] U [I. Konaeno trliZena relacija xI+X~ 3) = 3m Xl 5 . I). a) 2 2 (1 + vi\ X2 = imamo jednacinu za = 2(1 -V2).. Xl = m-2-1 -.(m m 2 ) (711 - + X2)2 - I. (I-V2) ~ m ~ 711 + X2)2 - 2x . 338. 1.I .. 330.. 7// 333. 148 . • %2 __ 2 (m-2) + 2 = 2 + _ 2_ m-2 m-2 XI + X~ = Xl 52.m-2 relacija 2x.. m . 332.4) 8 331. 711 b) k = -=:. m.' m+3 m-2 Prva jednacina se moze napisati u obliku (Xl + (X l + X2) = 4.. 1 X IX 2 711-2 = 111-3 --2 b) m = 1 i m = .. m-2 .328.' . 337. za 1 4 (m + 1)2 (m... dobija se iz obr~sca 341. a) k = . dobija se trazena %1°X2= .1.. 2 (Xl + X2 + 1)·2 (Xl + I) = 4[(X1 +x2)2-lj. 4 m- r c) y2 + (2m + 2)y-24m2 + 27m + 1 = 0...

Postavljeni uslov se svodi na jednaCinu + X 2)2 5aeb3 alx2 ] - 2 (XIX2)2 = 4acb2 a4 + 2a2e2 X2 3 ) - . 352. + X2 4 = x1 - (X?)2 + (XI)2 = (xt+ X1)2 64 - ar~ = 344.. a2 = + I. + 105 = 0 m= Odavde m = 3 343.-. x2 co. a) x2(m-2) - 2(2m.Za m . + 39). Eliminacijom Xl Xl 35 24 350.l )x+2m . = (Xl + X2)5 - 5XIX2 ( X1 3 + 10X12X 2 2 (Xl "'1 =. K oreni s u realni a E - E(2: ' + co) (k + 22) iii ( co . I = .I ) u(+.. iz koje se dobije m = 3abe . + a~. +X + a1 I = 0.b3 10. za koje je: k 349. = 5.\:1 . 2 ( 3m I I) ( 36m2 - 30m- 6) = 0.. i I X2 iz ove tri jednacine: b) mE ( 351.b5 a5 d) b3 .<k < 2- 9 2 150 151 . odgovarajuce vrednosti za a: ± V(9k. b) Sve vrednosti k.5. 6-3k 2). 4 107".=--=--------''- 5a2e2b .- 6 + X2) = ---'----'--. . odavde I c) x~ + .I = 0. I . CO ) + X2 = '" +2 9". X2 = X2 3. m = 7. a) - 4 X2 3 Xl = xI . c) x E ( .co. Xl = Xl 7.- 7abc + 2a ze a3 353.5. + -I ~ = + = (Xl + X2)3 - 3XIX2 (Xl + X2) = (X I X2)3 (XI X 2)3 Dobij a se odgovarajuca jednacina P9 m.ml = . b) = [(Xl X1 4 c3. X1 3 5 .2 24m 2 - '*' 0 imamo d) al = -I .22) 2 (2k 5) c) Xl = X2 = 3-V5 2 4 I 2 . a) D = as + 4. = 2. al 3 = . X .(m2 2 a 2.2 v'5) u (I +2v5 + CO ) . 3 + m2= 1.

6.e n.. 355. XI 2+ X22=(XI + X2)2 - 2x l x2 = m2 - 2 (m - I) = (m - 1)2 + I. 12..s+ I =m± I. x1 + 4xI.J.e (XI + X2) 3 _ 3xlx. Neka su XI i X2 = XI2 relien. al 356.. Po§to . 2 + XI' = -IS . 2' -2 < m + I < 4} -2 < m . =~ 3 a X2= 2 .e traZena . XI 2 + x. X2 .e b) k = 3 i k=.e potpun kvadrat za k = 2.e f (a) = X1 2 + x= .ednacine bite racionalni.. . = - - S = I. 4 b1 = 9 i b2 2 . Koreni date jednaane su Odgovara. = 0 t. (XI +X2).£ y + 6-m = rn m XI 0. 2 m = (XI as = (X IX2)3 = -. a) 2ay2_(a2 + 4a + 4)y + (a2 + 4a + 4) = 0. 362. 2 0 as y! + (b" - TraZena minimalna vrednost . imati minimalnu vrednost = I b"-3abc. ako . X2 152 4 ' X2 .. Tada . KoristeCi postavljeni uslov imamo = ±- 2 3V- m: ~.IS = Xl 363. 364.. . 9 =_ .e D = (I - 2k)2 - 4k (k - 2) = 4k + I.a < m < S 358.e XIX2 XI + X2 = m = m. n azuno a odakle iziazi da ce za m 359. XI + 2) 6 k ( k + 3) z + (k + 3)2 = 357.. 4 4XI2 t. a) y2 + . a) Z2 +I .2S 4 =-.e 9 za a = I.' I. . p8 as 3 abc)y + c3 = o. c3 . 361.ena diskriminanta potpun kvadrat. 0 c) XI m = 4.S54.I 2 ' ' 3 = I. Neka je t:raZen8 jednaan8 y!-Sy . . Onda je S = YI + Y2 = %13+ %23= Kako Je S XI tada ..ednac ina DaI. Koreni date . . + X2 = - - b a XIX2 = -C a l · .ednacine. odake =2 .ute vrednosti ml Z8 %l>I=m±vml-".I < 4 =:> -3 < m < 3 } =:> -1 ~ m < 3.. + p = o. Po§[O 4k =~ 4 (k i a2 = . 153 b) a = I i a = -S. 3 .. . = 2.2.a date . + X2)2 (a -I)" 2X1X2 = (a - 2)2 + 2(a + 3) Y1Y2 = XI 3X23 = a2 -2a + 10 = + 9.

m= ± 4. + X2 _ 15 m+ 1 = m + I . 370.) = XIX2 + X:X2 373. 155 154 . UoCimo sistem to iz sledi + xa = . X 2 = - 7 . 367. 366.2 - (m 2 (m + 1)2 + I S + I) Odakle izlazi D = (a + 1)2 - (3 - a) (a2 - a + 2) = a3 - 3a2 + 7a - 5 224 = 0 D = (a - I ) [(a - 1)2 + 5] <x). m 2 = 16 Diskriminanta jednaCine ( I) je pozitivna aleo a E (a diskriminata jednacine (2) je pozitivna ako a E (I. po :<1 X. Kako je a =. .365. Za a = l obe jednaCine = - ( + X2 + X2 + Xl XIXZ ) (X2 imaju dvostruka re. iii X l . 1) i kompleksne kod a E (I. X2 lffia rdenje (m 368. X2 = ---.(I m Sistem +I p2) z I . a) 4z2 - + 4) z + p2 = 0 + 2p X2 IS b) 4 i I ili -4 i -I. 3 4 = - 3 ' X'l = 4. I 2 P2 = - - 2 XI { Xl X2 = 7 c) Xl = -. a 369. Jestc. a . - PI = -3 .senja.. X2 (m + 1)2 -15 2 (m = In + I) I. Jednacina (2) obmuto. Xl' X2 = m Xl2 - Prva jednacina moze se napisati u obliku XI-X2 = Dakle traiena jednacina je qz2 IS + 2p ( I + q) z + (I + )q2 = (p2 O.2p i XIX2 = q a = 2p + 2p i b = q + ~ + 2 = ~ (I + q)2. Diskrim inanta jednacine ( I ) ima oblik D = I nant a jednacine (2) je 2 (m m4 - + 1)2 -15 + I) 2 ". b = ZI£'2 Xl = ( (Xl + :2) + :. I 7 . a +b tada jedna cina postaje m (m a. + co). + 1)2 + IS 2 (m + I ) XIX. P =± 8.. a diskrimi- 371. + co). q q q { X2 2 = IS XI+X2=m+l. XI = q = 12. a) p2 Z 2 . iii I). + :J +2 Jednacina (I) ima realne korene a E (-co. + p2 = 0.<1 (£'1 + £'a) = - ( Xl + Xa + :.X2= .

q = 21 + I. = 0 (2k + 1)2 - (2m + 1)2 = 2(k 0 obe saberu. Mnozenjem prve jednacine sa . zajednitko reSenje Xo = I. .. Radi toga ako su koreni jednacine racionaini.~l) (~ . Dakle za m = 3 date jednaane imaju zojedn. . + 36 = 0. je i k . . Sm = Xl'" + X2"' . X2 = 1 = . 382. 2 aXl + 1)2. (IX . X2 Jeste. Dcsna strana 4 (21 + I) nije delj iva sa 8. . Pretpostavimo da jednaane imaju zajedniCkj koren x = a tads + m + 1) 2 (k-m). m = 2. 157 . iz koje se jednacine moze izracunati S2.IXI) 156 (~ - ~l) (IX . mora biti. zbir l11-tih . dobijamo as".I .nepamo to diskriminata p2 . levu stranu ( I) Ako se prva jednacina pornnozi sa axlm +2 xi".III neparan broj 2k + I.V3. mora biti 2a2 . Neka su Xl i X2 koreni jednaCine ax2 sistema je + bx + X = 0. (m - 16 2)2 _ (3m + 111 - 2) 4 2 + 12 = O. eJimini~e + bSI + eSo = jer je Sl = Xl 0.IXI) = 2 (p . mogu se ovi zbirovi postepeno izracunati. radi toga jedan od ~jih je paran.6) = 12 odakle a = _ 4 _ m-}.OdgovarajuCa reSenja jednacine.4q je takode neparan broj. 376. DoblJamo protlvureteno tvrdenje. Xl 378. Za 111 = 0.(3m 111 DajuCi broju m vrednost m = 0. . suma brojeva k + III + I Pomocu ove relacije moze se izracunati Sm+2 iz S"'+l iSm. I.i~ki koren a = 4. Za odredivanje drugog korena koristi Vietove obrasce X2 = 4 ili Xl' = - 4 379. Posto je p . Neka je p = 2k + I.2 (3m . . se a! i dobijamo + Xz = - ~ a i So = XIO + xzo = 2. = v'2"- 4 3 374. 381. p 2 -4q = (2m Da bismo ovu funkciju izrazili pomocu koeficijenta date jednacine stavirno + bXI + e = 0 ax2 2 + bX2 + e = O. a druga sa x~ Transformi~emo + bxlm +l + eXI'" = 0 axzm+2 + bX2m + 1 + eX2'" = + bSl1'+1 + eS".+2 Ovaj broj deljiv je sa 8. 2.2) . 380. Zamenom ove vrednosti u prvoj jedna ini Zatim ako se stavi m = I. dobijamo (2k + 1)2 .(2m + 1)2 = 4 (2/ + I). dobijaju se zbirovi S$. Za = 0 je aS2 + 4a2 - + 2)a + 12 = (9m .PI)2. nalazimo 2. 0.

otpada. to oni moraju biti celi.9. DakJe dye kvadrame jednatine zadovoljavaju postavljeni uslov. Iz ( I) zakljucujemo da pri deJenju diskriminante sa 8 dobijamo ostatak 5. Ako pretpostavimo da su koreni date jednacine racionalni potrebno je da diskriminanta bude potpun kvadrat. ako P = 1 to q = . - 2pq . 2). da su koreni racionalni netatna. Zaista. ( I) D = (2n + 1)2 _ q- 4 (2p + I) = 8 [n (n: I) -' ReSimo ovaj sistem.Pl)2 < 0. . l zraz u srednj im zagradama je ceo broj.2PPl < 0 (p .383. + ap + bq = 0 iii a2 . 15!! 158 .:vadrat neparnog broja ima oblik: x2 = 0 i x2 +x- 2 = O.4q < 0. tada imamo: b b _+p-+q=O. Pretpostavimo supromo da su koreni obe jednatine kompleksni. !. Iz prve jedna6ne nalazimo: ako je q = 0 to i P = 0. sto je nemoguce. b b Desna strana je ceo broj. sto zna6 dobili smo da je redukovan razlomak jednak celom broju.P - I] + 5. b) = 1 tj.= b (ap + bq). p2 + P12 . naSa pretpostavka da jednacina x 2 + px + q = 0 ima razlomljen koren. tada a a2 Kako je . Pretpostavimo da se koreni jednatine javljaju racionalni u obliku !:. kako po pretpostavci jednacina ima racionalne korene. b = 2n + I. Po pretpostavci imamo p2 .je takode redukovan. a) K E (. Kako je wskriminanta neparan broj to njen kvadrat mora biti neparan broj.P. kao zbir pamog i nepamog broja. KoristeCi veze izmedu korena i koeficijenta kvadrame jednatine imamo: a = 2p + I.2. jer je n (n + I ) deljiv sa 2.186.ex» + I. sto je nemoguce.redukovan to i razlomak . 384. 387. b) Data realizacija nije nikad ispunjena. p} . c) x E (. lz toga izlazi dokaz da je naSa pretpostavka. c = 2q + I. D akJe. 385. je redukovan. + (0).4ql < 0 odakle slew: p2 iii + p} - 4q - 4ql < 0. ostatak je 1 a ne 5. Diskriminanta kvadratne jednacine P + q = . pq = q. Znaci tvrdenje zadatka je tacno. Otigledno da je D neparan broj. . razlomak!:. IJ2 b odakle izlazi ~ b 2 a2 a (2n+ I)2=4n2 +4" + 1= 4n (n + 1)+1 = 4·2m + 1 = 8m tj. Iz druge jednatine dobijamo: q(p-l)=O odakJe izlazi q = 0 iii P = I. gde (a.

Koreni su realni ako je D . 2.4 .V3 ili V 2 +V3 ~ k < 2.. 0.4q . 2 (I) Ako uzmemo u obzir i kompleksne korene.4 (q + ap) = p2 + 4 ap + 4a2 . iz zadate nejednakosti sleduj e 391.. (:~ ) 2 + (:: ) 2 realno. b) I k I . Dl = (p Dl = DB = (3) Prema tome. X2 = I . 9 4 395. +3> 0 za svako m. kada su koreni + 2a)2 .3q .3ap 2 2 kompleksni. onda je (Xl /X2)2 > 1. P< .ap + q = D + a- ( 2 P)' p2 -4" + q > 4 Y' 5.n)2 po~to (Xl2 + 4a4.~ r. + (a ..v'3" i k2 > 2 + v'3" D = p2 . K ako je D = (b 2 = (b2 [(b + c2 a 2] a2)2 - 4b2 c2 = (b2 + c2 - a2 - 2bc) (b2 + c2 +c- + c2 _ a2)2 _ (2bc)2 a2 + 2bc) = [(b _ c)2 _ a) (b ca)..4 ap p2 .. s obzirom da je onda je D < 0. = D 11 . a= O.4/ - b) p = ± {/2 Jmln = 2 (v'2 -2).. pa se gomji izraz moze napisati u obliku 2Xl 2 + X22)2 - X2 2 > 1 396. odnosno k2 .a < o. Xl = 2m - I. D ata nejednakost je zadovoljena za sve vrednosti korena koje su realne.3 (q + ap) = p2 + 2ap + a2 .p2 ~4q = D + (a . D = (m ... x2l je Xl X2 = I. jer jc " ma koja straniea trougla manja je od zbira. a ako su koreni jednaki onda je leva strana nejednacine jednaka 2. k 2 < 2.c . kada su koreni realni.v 5. diskriminante jednacine <V2 .388. a) p = p2-~ +~ -ap = p2-4q + ~ .4q > 0 (2) (2) takode pozitivne. Ova nejednacina je zadovoljena za 397.4q + 4a = D + 4a > 0. + x22 > X l X2 =:> ( Xl + X 2)2 - ili (k2 - -3Xl X2 > O.. odakle se dobija 390.. Po pretpostavci diskriminanta jednacine (I) je pozitivna tj. Na osnovu ove teoreme prva tri cinioea u D su pozitivna a cetvera b . a2l + C)2 - = (a + b + c) (a + b - c) (b Ik l. 6m 2)2 .~ r . s obzirom na (3) (p + a)2 . jer ako je Xl > X2. a veea od razlike ostalih dveju strano". 389.2 > Odavd e izlazi 4m2" I. ako usvojimo da je k reaJan parametar iz (I ) i (2) dobija se da je data nejednakost zadovoljena za vrednost k koje ispunjava uslove a) 0 ~ k Treba dokazati da su onda Dl i D 2 tj .~ D 161 160 . a=2 i a = _ 2. 0.

§to se more prikazati sledeeom tabelom. D > 0.4m ili - + 4- + 4) > 13m + 12 . Za znake re§enja upotrebiti znak D.0 -I I I + + + + 4. PiS u zavisnosti od parametra m. - Znak proizvoda moze se predstaviti sledecom ta belom m m+4 - _4 - 1 - b I + m+ 1 P 162 + b I I - I . D > 0. k2 I b I + 0 I I m+ 1 S Posle ociglednih transformacija imamo 1 D = k 2 p2-4k2 q. P > 0 i s > 0 oba re§enja su < 0. : !) .3 =-D + ( a ... D > 0.. Za egzistenciju re§enja treba ispitati znak diskriminante..S 0 + + + I I tj . - + m+1 <Xl = 2 (m-4) m+ l .4q) + ~ (p2-4q ) = 2 k (k _~) 2 k (p2 _ 4q) > O. - '" -4 4 + co - D . 398. treba dokazati da je - D = (k + ~) 2p2 _ 4 [p2 + q (k _ ~) 2] > O.P + I b I + I I + + I 0 I - I0 Re§enja egzistiraju ako je D = (m 4)2 - (711 + I) (m + 4) (711 2 + 5m . Po pretpostavci je p2 - m m-4 - '" -1 4 + + + + co 4q > 0. a suma Dakle m ':::.q = k 2 (p2-4q) - + I -1 - 0 I I I 12 13 -2 (p2 . O. 0 . Iz tabele izlazi: !) m E ( pozitivna.2p2 + 8q . 2) m E (...4. S> 0 re§enja su suprotS < 0 oba re§enja su nog znaka i po apso!utnoj vrednosti je manje negativno re§enje..I. D = m2 . P > 0. 3) m E ( . P <Xl. 12 Rezultat I I I - I I I nema rea1nih re§enja 13 · d _x • P m 4 S PrOlzvo r=enJa = .. 183 . m 399.- 42' P)2 > 0 Znak sume re§enja je prikazan tabelom s obzirom na (3) cime je dokaz zavr§en. " za znak re§enja treba ispitati znak proizvoda re§enja tj. i negativna. P = Xl ' X 2 i znak sume re§enja S = Xl + X 2 .4qk2 + 4 . I).

"'- = x_ = " 3 I 408. dakle negativno ~.4) m E (:~.. ~< 9 409. n < - 3. 407.. 0) U(4. P = 0. -~. 2 m - 00 -3 "3 3 + '" Postoje tri graniena slucaja tj.. 6.00.' 6. Za promenu znaka rclenja treba ispitati i znake rclenja proizvoda P i ·sume S rclenja. a) Za m = ..dakle pozitivno. 1.. 406. jedno rclenje je nula. (.. c) m = 12. b) Za m = lOx D + + II II + + + b I P S + I X l < X2 I jednaCina se redukuje u lineranu i ima oblik. I Xl = 164 / / /" X2 =0 " \I "'. a nJ ih ova suma S = 2 -1 .. 2 < n . · _x . odakle izlazi x = I I + + %1%2 I I+ I IE K +3= 0.. a <.. + co) p . 404. - co < k < 0. p . 1 A' ProlZVo d r=enJa P = 3 . \ (X = - : )- 400. II < 01Xl < 0 < x_II 0 < X1 < X..A D P + + b I + II II + + + + Promena znaka D.A I. 3 < k < 4. Imamo dvostruko rclenje jednako polovini zbira 13 rclenja./ / Xl / " mE + co). Diskriminanta date jednacine ima oblik m o + "" + 1 D = (I + A)2-3(I-A) (1 + A) = 2(A + 1)(2A-I). . k E (3.4.. - II < x21Ix1 < 0 < X2 2 ..2) . +00)' D < 0 rclenja su kompreksna 401. 165 . PiS u zavisnosti od parametra A predstavljene su sledecom tabelom. A 1 00 S -I "2 0 + + + + < Xl 00 D P + 0 0 0 I I I I I II II + S I I I + + Xl X2 I I E K 10 403.. drugo rclenje jednako je sumi. X E (- ~ ... ~tatl Xl < 0 < X2 1 405. 10 negativno rclenje.atl 402..A I. O.

traZene vrednosti parametra m su reSenja sistema Jm-1)2-4m2 < 0 412. c = 6a. 4a + 2b + c = 0 {9a + 3b + c =0. 3 (x - 4) (x .• 3 a 436. x-4 3x +2 .b x(x -3) 3(x + 4) jX 413. 3 . a<. - 5. - 1 < m < 3. 415. x E (. 439. x =1= - 430.. 3) i x E (5. 1z pretpostavke zadatka imamo sistem 1. 4 (x + 1) (x -3) 1m >o. 4 7 429.a). Dati trinom je pozitivan za svako x ako je bll-4ac < 0 {a>O . + (0). 2 x E (. negattvan za x < 2. 3. 8 < a < 2.4x + 7. 2x . 423. 428. D = (a + b + c)(a + b - c)(b + c . 424. 2a. 419.1i 1< < 5. + 00). -I) U ( 1. x . +) 433. - U ( 1.00.a)(b . a =1= - 4. - + 00). 1 x + v'3 < m < + 00. a.4 3. a+2 a (a + I) . 2 3 < 2- v''f i x > 2 + v''f. x =1= 3 4 411.c .410.1. odakle se lako izvodi i zakljuCak. x E (.· < 3 x < x 1. X < -1. K vadratni trinom ax2 + bx promen1jive m ako je +c je pozitivan za sve vrednosti 443. Funkcija ni za jedno m ne moze biti negativna za svako x. x=l= . Dakle m E(0. Diskriminanta trinoma se lako svodi na obJik 420.' b = b= - 5a. tj. 434. 416 • P oZlttvan za x 435.7a x+7 . 418. 0 x =1= 4. x E ( - ~) 441.. Odavde imamo 3 . c= - < 0.. 438. Nema reSeilja. 421. 167 166 . << x 15' X 1 > -1 .-2-1 > 0. a E (1 432. Pozitivno za x =1= 2 . 417 • PoZlttvan za -1 2 . 427. a> 0.5) 426. x =l= a. ZNAK KV ADRATNOG TR1NOMA . . 8 < m < O. negattvan za - < x 1 < _. a > 0. (r 1)2 - (r2 - 1) < O. 1 + V2.3). Pozitivno za svako x. 414. < x < 4. U (I. < 3 + 2 V2 . Za svako x.2 v'2 < m < " < 9. 442. 440. 3 . 2 za m = 2 y = xl! . < <. 2). x 422.3. x =1= 2a. 1 2 > 2. 5 . =1= . 425.1) . x-3a . 431..

169 . 2..2."Vivalentan je sistemu. - 3 <p < -x+ 1 Po§to je trinom pozitivan za svako x sistem postaje 449. a koeficijent uz x2 pozitivan. + 2)2 - 16 < 0 po a dobija se 444.4 < a .8 < 0 Odakle konaeno imarno -I x2-x+1 2x2:::. x2+x+1 odakle izlazi da k E (.8 < 0 {8x" x (m . 6 < a < 6.5.. Data nejednakost ekvivalentna je skupu nejednakosti -3 < x2-kx+ 1 <3. Kako je x2 . 4). a sistem je zadovoljen za III E (. Ako zamenimo joo vrednost T = I. {x2 + ax-2 < 2x2 -2x + 2. to mnozenjem obe nejednacine sa imeniocem dati sistem ei.3x2 + 3x . 2 1 1a . 4). ako i sarno ako je diskriminanta kvadratnog trinoma manja od nule tj. . < 4 (-2x2+x(m+4) . Dakle sve traZene vrednosti T odredene su nejednafulom T . (a + 2) x + 4 > O.2 + ax . 450. polinom je identic!ki jednak I.2. 6 446.3) x + I > 0. Data jednakost ekvivalentna je sistemu nejednacina: 2x2+mx-4 + 2 1 < < 4 => - 4 <a+ 2 < 4 =:> - <a< 2. Poslednja nejednakost je zadovoljena za svako x. 447.. data neJednakost postaje . iii 4x2 { x2 - + (a . m <.x + I > 0 za sve vrednosti x.. jer je diskriminanta ovog trinoma D = . Re§enje sistema nejednafula (a-3)2-16 <: 0 {(a I. (a-3)2-16<0. 445. 14). Analogno druga nejdenacina zadovoljena je za svako x ako je (a 168 + 2)2 - 16 < O. .. I).Re§enje ovog sistema je T > I.6) 2> 0 + 3x' iii JO-5x " (I0-5x)2 -x-2 4 < 7.3 < 0.. Kako je y = 10 - 5x 2 .3 <".2.:-"'+'--'-''''''"'(_---'4 l x2-x+ 1 => \ 8x2 x 2 - x+ I 6) < a 6.59x2 + 160x - 128 < O. >_ 6 x2 x l +I + + x (m x2 +2 > 0 448. Re§enje prve nejednafule je interval 711 E (.12.31 < 4 => . Dakle data nejednakost je zadovoljena za 711 E (.3 < 4 1a =:> - I < a < 7.2x2 + x (m + 4) .2.4). a druge interval m E ( . Prva nejednacina taCna je za svako x.

453. BIKVADRATNE JEDNACINE 451. 472. 2.. 459. 464. 1. 468. = 7. a 456. -5.. = ± 2. ± ~ . 171 170 . + 2x = y. 3 x 2 xS = . ± ~ . Dakle data jednaenB ima eetiri r~enjB ± Y2 i ± ~ . .0 . 2 475. b koja ima dva y = 6 iy Dakle za odrec1ivanje x imamo sledeee dye jednatine : x2 ± m.6 = 0. 3.3x 474.. JEDNACINE S JEDNOM NEPOZNATOM KOJE SE SVODE NA KVADRATNE JEDNACINE 6. ± iV1.. 2 476. ± Vi' 467. njena r~enj a SU " = 2 i " = i xS + " = 7.. -1 - 6. ~. ± Y2 . 452. 3. ± 3. ± " (a -b)'. a 460. 455. 457. Smenom x 2 +X = Y data jednacrna postaje y (y + I) = 42. = 2 1Y . 4 odakle x dakle = ± Y2 . ± V3 . +x = 458. 7. = . 0. V ± I. - 1. 454.. ± ~ . 470.0 - ± V(a + b)2 - 1.2.. 5 466. "3. njena rdenja su 2 . ±V3.. ± 2. - Vrednost y = ~ daje 4 1 . ± 2 Y2. 5. ± V. ± (Va + Vb).± iVs. Smena xS + x-5 477• S mena . ± V6(). ± b.84 = 5" = y imamo pomoenu jednat inu y' . Vs . iii xS + x . Smena xS . ± V3 ± I.4. 465. ± 2.' ± i V3. ± ± iV ~. Smenom ... ± a2i.463.Vb). iii y2 +y - 42 = 0. 1 - I + V6 . ± a. x =y. + -1 x = y . 3. -1 + 3iV3 " = 6.I. 17y 462. ± n.8y - ± ° itd. ± 2. 2V2 . ± i Y2 . 3. r~enja ± 5. . 7. 461. ± ( Va . = -9 4 . iii xS + " + 7 = 0. .. 471. . V GLAVA 469.su o y '-llle + 18 = ° 4 73. =y. 2.3. ± Y2 "3' ± 'k. ± V 37 . I. Neka je xS = y . 3 2 Vrednost y = 2 daje xS = 2. - 1 1 . tada je pomoena jednacina 4y2 • -x • R coenla ove ledna"'.

.--2 = = -. 6 em.2. Xz. Data jednaCina ekvivalentna je jednatini +. X3'4 = 3 ± i2v'159 486. odakle se x = kV2 +V2 .2-.3x) (x'! . 485. tada je y2 dobija y = 40 i y = .= V.4 D akle A = 13 A' + 20 = ± 0 X1>2 = - 1 ± 2i.S. a) k= - 2.3x + 2) = 1680.I) x'!-4 496. 493. I ~. 5 em.O. X2 = 482. Neka je x x-I = Y => x'! x-2 jednaCina ekvivalentna jednaOni + += y2 . 173 . Smenom yz = 2. = {lIT .. x2 .""2 . X 484- x2-4 x'! .2. . 6 em.2 Imamo 2 (1. X8" + 4 = y + I.s =- ± iV3 4 vII. iii 12 em. 481. y Zamenom u treeoj jednaOni dobija se 1 1 _ _ _. O.I) = 3 3 iii 1. x4 - 2k2 (2 + V2) x'! + + 2 (3 + 2 V2)k" = O. Data jednatina ekvivalentna je jednat ini (x'! . 1It =± 3.-2 y+y2-2=4 iliy2+y-6=0 Xl. 0. b) k = Smenom x'! XJ. Xl =-Vi. 3 1.9 = 490.42. IS em.2 _ I 480. 8em.2 3 I) . .32y . ± I. y. = 1. 12 em. 491. 16 489 .3x = y. 2'"2'"5 -S. Smenom x'! . Xl = 2. 1 488.2_ _ .478.2 _ 2. (x'! + 3x)(x'! + 3x + 2) = . 8 em. X2 = 1 "2 ' = - XS'4 -U± VlO5( (smena X + -.8x+15 = 0. tada je data { Xl + X2 = = as Xl' X2 A. Smena x'! +1= x + 1±2V6.2 + 3x = y -3 imarno 16y2 . Xl + 2y - 1680 = 0. 487.I. Xl X 2. 2. 495.9 4as -1 a 2 _1 (x'!. Iz prve dYe jednaCine sistema Xl = 479. . 3 492. X2 = .t. imarno Y I) . 1 X2 Xl = 1 XS)4 = -3±Vs . ± t 2 i 1. 483.s = I ± ~V3 . 494. 21. y Yl =2. 7. = ±vlO 2 ) %3)4 = . Xl = I. 172 x2-b2 x'!-k4 497. X2 + 2x + 3 = I. 2 (A_2. = 4 y. BINOMNE JEDNACINE = 8.

I = O + I) (x'! - I) = 0. Xl = .. x. = 3. X4 = - x5'. 3 . X2.± V II .. X2. = 3.. 509.rs.. x. Xl = 2"' 1 501. Bata jednacina ekvivalentna je jednacini (4.S = -c±ciV3 5 o dakle ..=-i±V3.•.c).. ± i (2a . I X.. { x'! = 3 ± 3i V3 8 504.. - 64 = O. Data jednacina eltvivalentna je sistemu 3X2 Odavde itnamo x'! Dakle Xl = +5= 0 27 = 0 i x'! 3." = x.498. Data jednacina ekvivalentna je sistemu x'! .4 = 3 ± 3 i 2 V3 . ± iV3). ~ (- ± iV3 2 ± i V3). Odakle izlazi da je 502. X.4=0 { 27-x2 = 0. = " 3' .>. X5'.=i±V3. = ± .S = +n m -I + iV3 2 m + n).S = 3 2 -3±3iV3 4 506. Odakle izlazi 507.x> . Data jednacina svodi se na jednaCinu (x'! 27) (x'! + 27) = 0. ± 2. Odakle izlazi XhZ 505. ~(Yi ± • V IT . Data jednacina ekvivalentna je jednacini (X' + 4) (x4 ±2i. 175 174 .c). XZ. + 499. . + 27 = 2 1 O. = 4. = ~ 2 2 (I (I ± i V3). 4x'! + 16) = 0 = Xh2= x3 .. (m izlazi da je - 500. . Xl = ' . ' ± XS...3 - I) (64x'! + 27) = 0. Xh2 :(47 = . 508. m X2.9) (4x2 + 9) = O.. Xh2 = (2a .4 = . V %4.2 (8. Data jedn~cina lako ~e s~odi na jednacinu (8x'! a ova ekvlvalentna )e slstemu 8x'! 1= 0 {x'! . 503. Data jednacina postaje XS. Xl = -2c -5-.

4 513. = (x-4)2 _ .V~(Vx .7 .3)2 x .2x .: - I).> 4. 12 posle kvadriranja izlazi x2 . iii Vx4 - x2 = x (2 - x).> 0. = x2 iii - = xl' I = 4- 4x.s = - = I ± iV3 2 Ona ima dva rellenja x = 0 i x = 4.4x + 9 { 2x. 516. x-7 iii + x + 5 + 2 V(x -7) (x + 5) = 2x + 14 = 8. 511. 514. 4x2-12x + 9. . odavde x8 = 125 iii x Odavde +2- x + Vx = 4 Vx - 4. . = O.I) = 4 (V'. / Jednacina sistema (I) moZe se pisati sukcesivno 2x2-4x 2x2-8x Data jednacina ekvivalentna je jednacini +9= = 0. = 0 i ne zadovoljava nejednacinu sistema.Primetimo da sit sva tri korena istovremeno definisana za = (I) 2x - 3.--. a) Neka je (x - = {l125. = 0 R~enje x =0 1 ne dolazi u obzir. + I . I. Za x iii b) Xl = 3' X 2 * 1 data jednacina ekvivalentna je jednacini x + 2 . odakJe izlazi x = 2.> 7. = (2x. 5 (I ± iV3) 2 3 DakJe Vx = 6. x = 4 je rellenje date jednacine. a ova je ekvivalentna sistemu 2x2 . zato ostaje jednacina (2 - Jednacina ovog sistema ima x. 5) (x2 Xl 5x + 25) Dakle = 5. Vx = 2. IRACIONALNE JEDNACINE 512.99 176 177 . a X2 Dakle rellenje date jednacine je x = 6. 8. X2. medutim. Prvo r~enje 6 je zadovoljava.> I. x .7)(x + 5) x(x-4) = O. Data jednacina se moze napisati u obJilm 1 . Data jednaCina ekvivalentna je jednacini V2x2 - 4x +9= Ova vrednost je veea od 1 i ovo je jedino rellenje date jednaCine.g = = o.> O.510. X2. V(x--. Primetirno da ekvivalentna rellenja date jednacine !reba trditi medu b rojevima x za koje je x . a) Neka je {I Dakle Xl I =X odakle izlazi x8=-1 iIi (x+ I) (x8-x+ 1)=0 . Data jednaCina ekvivalentna je sistemu 515.vx4 dakle x2(x2 I) = x2(2 - 3x2-20X + 16 {x-4.3 .>O iii X(X-6) { x. r~enja X2 = 6. sarno rellenje x = 4 za dovoljava nejednacinu sistema (J). -2 - x2 - 2x x)2. DakJe data jednaCina ima re~enje x = 4.

. 519. Po~to je nejednaeina (2) u tom slueaju ispunjena za x ... 4 532.Poslednja jednaCina ima dva rcienja x =- 9 i x = II.. svaki broj - a 531. 0.. 3 = (Va + v'b . Dakle: ako je m < jednaCina nema rcienja. 3. 10. 534. 3.v'b)(Vx + + V b) i x .. Vc data rcienje x jednal!ina ima sarno jedno tada imarno x = - 3 i nejednaeina (2) postaje . .. a. 179 .Va +vx-v'b =vx-VC valentna je sledecoj jednacini iii Jednaeina - (I) sistema posle oeiglednih transformacija postaje 3mx = m'. (VX-Va)(vx + Va). 7.. Ako je m = X 535. za b = b < 0 oema rdeoja.. 2. 2 538. 2 -a. 6.VC. 540. .' O + m)2. Data jednaCina ekvivalentna je sistemu x2 . Vx=Va +v'b . 541.mx = (x {o:+m . jednaeina nema rcienja. ako je til = za rcienje jednacine mozemo uzeti svaki pozitivan broj .8x2 + 16 = xE (. O ill Ill > 0. data jednal!ina ekviVX .00. Data jednacina ekvivalentna je sistemu b) m = 0. 0. 3. jednaeina (3) je neodredena te za rcienje mozemo uzeti rna koji broj x. za a *b x 536. 0. Odakle izlazi da je x 521. 4. = ± 3.' ·0.+ 3 2m · m . 539. .· 25 kOJI . 1..§to je x-a = (I) (2) Data jednaCina je zadovoljena sarno za x = 11. nema rcienja.. 1. 0.. 5. 528. ° ° ° + 00). 3 518.. x = . 4)2. odavde -. Dakle ako je Va + Vb .c = (Vx -v~) (Vx + Vc). Ako je x III 2x2 + 7 = (x2 { x2-4 .. 526.. iii x4 .. za b > 0 x = 2b. i x . > ° jednaeina ima sarno jedno rcienje ± 7.VC)2. 542. ° ima bezkonaeno mnogo rdenja i za ako je m 178 0. jednaeina ima bezbroj rcienja tj . Po. ± V37..b = (vx . III (3) Odakle izlazi da su moguca dva slueaja a) m m '*' 0. 4. 523. x - 530. 0.. Ako je m < m 2 °i ~ 4 - 525. 527. til *- ~ 4 jednaeina ima jedno rcienje 529.. 16 537.. 520.e x > ~ ~ 1 . 517. 3.. - 3 533.2) u (2. ' -5 524. 522. = a + b. 1. za a = b ima bezbroj mnogo rdenja.-.. Primetimo da nepoznatu x treba tra1iti sarno u skupu R+. to rcienje date jednaeine je svako x . m = ..

543. Posle oCiglednih transformacija data jednacina se svodi na ekvivalentni sistem.
ZZ {

557. 3, -I.

558. 3.

559. x

=

2, x

= - -4 .
3

+ 31z- 222 =
ZI

0
6 i

z,;;;; 15

560. Svodenjem, levu stranu jednacine na zajedniBU imenilac imamo ekvivalentnu jednacinu
Zz

Odakle izlazi da je

=

=-

37.

5v'xz

+
x

x-3x = ~
x

544. Data jednacina ekvivalentna je sistemu
9z 2
-

35z

+ 26 =
;<

0

Odakle izlazi 3 (x
iii

z::S;-,

5

{9 (x
x

+ I) = 5 v'x (x + I), + 1) = 25 (r + x)
1 ;;;, O .
1, x

+

3 odakle izlazi

= 1.

D akle x 562. Smenom

=-

= -9

545. Data jednacina elevivalentna je sistemu

16

561.

Xl

= 2,

X2

= -

1,6.

11 { y2 - 23y
y

<

+ 126 = 0,

cije r~enje je y

=

9.

V*
=4 . 3

+2 = z imamo da JC . x +2 '

V+

X 2 - _ = -1 , 2x+ 2 z

546. Posle oCiglednih transformacija data jednacina se svodi na sistem 1005x2 - 3122x 321 = 0

data jednaCina postajc

+

12z2 -7z-12 = 0,
odakle je
21 1 22

x

>- ~,
15
546.

odakle izlazi da je x = 3.

547. 4.

3az

=- - .
4

3

4hz

.

549.

±

2.

550.

±

5.

551. -

I.

552. 2; - 0,8.

553. 2; 2,5.

D rugo r~enje ne zadovoljava postavljeni uslov. Za odredivanjc x imamo

554. Koreni u jeclnacini imaju realne vrednosti za 9 - x ;;;, 0, x - 4 ;;;, 0 tj. 4 ,;;;; x ,;;;; 9, pa je data jednacina elevivalentna sistemu.
563. x =

l ~=~,
V ~
5.
3

dakle x = 7.

{ 4 ';;;; x ,;;;; 9. Odakle izlazi da je x = 5.

2x- X2 - 36 = (7 - x)2, 7 - x ;;;, 0,

±

564. Data jednacina ekvivalentna je jednacini

y'r - 3x + 5 + r - 3x + 5 = 12.
smenom

555. Uvedi smenu x2 - 3x = u, x = 2 i x = J.
558. Uvedi smenu 2x2 - 3x =
U;

y'r-3x+ 5
odgovara z

=

z inlamo all + ::-12

. x = 2 1

X

- I = - .
2

= O.
181

=

3, a

Xl

= 4 i

x. = -

1.

180

565. Smenom y2

+ 4y + 6 = z,

data jednacina postaje

yz+2+yz

2=Y2z.
Z

(Ova jednacina ekvivalentna je sistemu

(vz + 2 + v {z-2 ~O.
Rclenjem jednacine
y2

2)2 = 2z

Ovaj sistem ima jedinstveno rclenje z

=
2.

2. VI G L A V A

+ 4y + 6 = 2,
=

odavde y

=-

9. EKSPONENCIJALNE FUNKCIJE I JEDNACINE
2Z2 -

556. Smenom ~x odakle izlazi

z, data jednacina postaje

Sz

+ 2 = 0,

578.

x

-3

-2

-I

o
3

2

3 27

1
27

1
3

'9

9

567. Smenom u

=

V

6(X-I)
x

. . . data Jednacma postaJe u
Xl =

1 S + Ii = '2'

Rclenja date jednaCine su
568.

S i

X2

= -

-

12

.

Funkdja je definisana za svako x. Monotono rastuea je za svako x, nema nula, pozitivna je za svako x . X -osa je njena asimptota. Tok je prikazan tabelom: (grafik oa slid 19).

S
(I

Xl

= 0,

X2

= 3.

569.

Xl

= I,

X2

= ~

+V5).

570.

X

=

II.

5'71. Po§to je

X

- u - 2 = o. Za x imamo jedno rclenje x = 8. u2
572. Smenom = u, data jednacina se svodi na jednostavniji oblik; njeno rclenje je x = 4. 573; Smena 575. Smena

I, smenom

{Ix =

u data jednaCina postaje

y

{Ix

!Vxa = u,
7

x=
z, x

1024.

574. Smena

6 'vx =

Z,

x=

64.

/s x = Vx+3
~(T6X

=
=

I.

x
x

576. Smena 577. Smena

V x=1 =

Z; x

2,

= - ill .
SI. 19
183

I

{Ix = u, x = 64.

182

579.

--=-- -3 -2 -1 1~-.!... 2~
3-% 27 9 31 1

~~~

3 9 27

·x -x "X y=2 y .J y. 4

Y

y. ~

x

x x Y· 3 y z2

Funkcija je definisana za svako x, opada za svako x, nema nula. Pozitivna je za svako x . P rava y = 0 je nj ena asirnptoma. Tok je predstavlj en tabelom

x 3-%

1 0 +00 -00 +00 " 1 " 0
IV

o
SI. 21

x

x
SI. 20
a grafik 51. 20.

Iy

582. Sve funkcije su definisane za svako x, prolaze kroz tac ku M (0, I), pozitivne su za svako x, njihova asimptota je X-o sa. Prve tri funkcije su monotone rastuce, a poslednje tri monoton 0 opadajuce. Brzina raSCenja funkcije y = a'" (a > \) zavisi od p arametra a; ~to je a yea funkcija raste bde, a ~to je a manje fu nkcija raste sporije. Za 0 < a < 1 ana/ogan ZlikJjuCak za opadan je funkcije, grafik je prikazan na sl. 21.

o
SI. 22

x
185

583. Y

= 2%1 = {2"" 1

x ~0 2-%, x < 0 (sl. 22)

184

1

23) Definisana je za svako x.584. 24 588. x -00-1 y Sl. 26). 25)..l' 2-1 Y 0 587. 23 x 585.--.----~--- o SI. 25 = 2-1 const 2-1 " O . Y = 3-1"''= {3-"" x ~ 0 3"'.. x < 0 (sl. negativna za x < I.... nula nems. monotone rastuea. pozitivna je za x > J. nula funkcije x = I.. pozitivna je za svako x. Pravo y = 1 je asirnptota. 2 je asimptota date funkcije (81. y y o Sl. Definisana je za svako x. y y x Sl. Grafik je prikazan na (81.J.-1 0 2 6 ~ 186 187 ____________________________________ l ____________________________________ ~ . 26 x -3 - -2 -~-7 842 -1 0 1 2 3 --3 . x y - x . Prava y = . monotone rastuea.

3 odakle izIazi da je =- %+1 %-2 . x = 1 - 15 4 . 3 596. 2.. % 593.I. 5 Dakle x .34) = 5'" (52 % 53) ill I. Data jednaCina ekvivalentna je jednacini 32 iii %-3 x. 604. x = 3. 5 = --t . 3. 597. x = II. 188 189 ..588.-11 . 19 594.(5 - I) = 4-3 ( I + 4). 600. 595. Y 3"'-1. (2+ I). Data jednaci na ekvivalentnn je jednaCini 2 !.I y 2 = 23 iIi odakle V3)X-S _ (~ .. r 602. iii 242: -" = 2 2 2 2-32: . koja se lako svocli na ekvivalentnu jednacinu 589. 3 .1. x < I (sl. x = . (~ = ~ . -6 =___ . 590. 16 Ako izdvojirno 3'" i 5'" ispred zagrade imarno 3'" (7 . x = 14. 32 odakle (3-1)=2 3 odakle izlazi 4% .32 = i" %-2 + i". 591. +13".--- = 0.vS)ZX-S _ ( {/4 .3 ' 24".3_ 1 ~. 599. 601.x 2. 592. ~ dakle % = 4. x = 605. 603. X= - . x = O.I %.-~ . 1. 2 5 dakle % = 6.3'" + I.9 = . x 9 598. Data jednacina se moZe napisati u obliku 7· 3". Data jednatina ekvivalentna je jednacini o SI. 27) Poslednja jednacina se moZe napisati u obliku 3 %. x =± 10. x~O { . +4 = 5"'+2 - 5"' . x = 7.x. %=2. 27 x lx-J b-5 5 5-. 606. x = 5.

U 81 Dakle 3'" = 81... Data jednacina ekvivalentna jet~ednaCini odakle je = 81.-3 (3 2 . 3" = 5 Xl = 4.. 5 = 320.3"'(2.2192 = 2192: Dakle 3l2:z.-1 - r+ + 6561 = 0 O. smenom 5'" = Z.\ + 312:-4 = 2192.312:".22: .j=1. iii 3'" = 81. data jednacina posraje X = 4.375 = 0 odakle je Zl Smenom 2'" = z. Data jednacina ekvivalentne je jednacini odakle iz1azi 3x - 6· 3'" - 5 . 613. 4"' .16 = O. 32:-4 . U = 24 (Z2 =- 5) pa obliku I) = 4.. Xl = 25 (Z2-= - 15) pa je = 3. log 3 U I 618. odakle 312". Smenom 5'" = z poslednja jednacina postaje z2-IOz. poslednja jednacina postoja z2 . 616. 312:. '" 52: - 20· 5'" - 125 = 0.81 = 0 iii 811. Data jednacina moze se napisati 10' 2"' . 5"" 5-a . x = 2. 4 615.. 5 81 312:-2 . zt-20z-125 = 0. = -. 5' 32: 486 . 191 190 . odakle je Zl = 3. Data jednaCina se moze napisati obliku obliku 52:. tj. 1 = I odakle izIazi x =. x = 2.2'" = 2 tj. Neka je 3'" = z. je 5'" = 52. X=. 4'" (4 + I) = 320.3 = O.5-3-2. 609. tada je 5z2 486z Z1 + 6561 = Z2 614.812 = 0 tj. Imamo da je: 808. Posle OCigiednih transformacija data jednacina se svodi na oblik 81' 6· 3"'-5·32: . Z2 = 2 pa je 2'" = 28. iii 23:-4 = 22 4 = 2 tj.3-4'3-1)=450.. 5'" = 52. X = 3.3 ..I + 37) = 2192.~ . x = 2. 812.\. tj . x = 5. 12x-3=0.. Odakle Zl = 8. X2 log 5 = 4. 3'" = 34. x = 4.607.2 - 617. 810. Data jednaCina se moze napisati 23:-4 (22 . 4'" = 43 . 3'" (~ 3122. X2 = 1..10z + 16 = O.

6 ="3 2 2 to posle oCigJednih transformacija data jed- nacina postaje 2 Njeoa rcleoja su te je 2 . Z2 = 1. 621. (2% . = X = ~) ... - 2 2% = 2.. 2 22:z:-3 = 3"'. 2 v.23. 22:z: · 3 = 3"'. Cija rcleoja su Z l = 22.0:2 =6. 2 ~ V . poslednja jednaBna postaje 10z + 16 = 0. 2 + = Z - odakle izlazi da je Odakle je 2x - 3 3 = 0. Ako po delimo daru jednaCinu sa 8"'. dakle X = 2.1) = 3"'-2 (3 + I) .. x = . Xl = 4. .wnC1 da je 623. odakle izlazi da je x I = 2. 3 625. Z = 3. I. 3 / 1 (fr + ( ~ r = 2 Smenom ( te je 2.. a r0 2= r ~ = z imamo ili (z - I)(zll + +2) =0 z (~ = I x = O. Xl = 3 .lD. 22:z: (I = 576. X 2 = 0. Zz v =8 i2 v.2 + ~ . = 2 xg z2 - = 11. imamo da je 3z 2 - 2z - 8 = O.::2 620.. log 22 Dakle X l = ..-. pa je 2'" .. Zl Po~ to • je 0. ona postaje 24'" 622.. + 2. X2 = 16.) (V3 2:z:-3 -_ I' z2 z . (). Posle ociglednih transformacija data jeilnacina se m oze napisat u obliku Smenom 11'" = Z ona postaje z2 . 2%+v.23 z+ 22 = 0. ( Z2 = - ~) .619.8 = O ) . log II 626.11'" 2 + 22 = O.-2 = 2. Zl Smenom 2"vTl = 2z2 odakle je Zl 5z - 12 = 0 N jeoa rclenja su = 2.4_ 10 . 2 22:z: -3 = (V3)2:z:-3 ."'-2 = 22 . = 8. Posle oCiglednih transformacija data jednaCina postaje 11 2 "' . 2 smeno m 2 % = z ona postaje 22(%+ V % '-2) 5 · 1 ':1. 192 193 .·8. 624.. II.. a 11"'=22 i 11"'= 1.::2' Smenom 2V ..2·i' . a ( Z2 = 4.

12. 653.V3 2 (Y2 . (4v3 + 3v3 + 2v3) 5 = ~1 lL_ _ A 1 Rclavanjem ovih jednacina odredujemo vrednosti x : Xl = 2. -4. 2 ' 2x. Xl = X = 2. 641. odavde 32 iii 2x2 - 3X ' . imamo 3iogs81 = SI. 40. 2 650. 5 (9. a) Rclenje date jednacine se dobije u preseku grafika eksponencijalne funkcije y = 2'" i prave y = tj . X =± I. IS' 4 logs23 = 195 . Koristeci identitet 667. -6. 5 (y 2-v3)''' + I = 4. 8. Transformi~emo izraz leve strane date jednacine na ovaj nacin . kvadratnu b) y = i -=. (Y2-v3Y" + (h +V3· h-v3) V2-v3 (Y2-V3)'" =Z '" = 4. X2 = . 3 log525 668. 512. = 81. 669. I 631. 636. odakle z l/2 = 2 I tako dobijamo jednacine (Y2 . 1 628 . X2 =X 2. 644. 16 662.x .3 = 0.v3)'"= ± V3.r 661. I . 643. X2 = -2 I citamo odgovarajucu vrednost y. = I. 633.. . 1000. 648.~ Sy 5 . I Neka je V2 . . z + -I Z = 4 663. 2 .. 649.v3 Tada je I 657. . LOGAR1TM1.+ 2 5 (x = 2). JEDNACINE I IDENTITETI 640. 8 660. y a.410gz8 = 310&9 + 2 loga3 S = 3·2 + 2 · 3 . x 5 = -. 3 637. aiOga N Z2 .. 634. 651. 27 658. 630. 3.7. DakJe X x 2 -x- I =~ 635. x1 /2 =± 2. x ="4 sagrafika funkcije y= 2'" 5 jednacinu 2x2 . 6. 4.4z + I = 0. 647. 664. 32. 2. 629. 2 665. 638. iii 1 632. 3. 655.-I . 642.I = 0 cija su rclenja Xl = 1. .12 = O. -3.1.!2: v7 . 1z 22z = 2 '" dobijamo 2x = xJ+ I t . ~ = . 8 656. 5. x = 25.4 · 3 = 6 + 6 . I 3 659. 10. I.627."' . 652. . 646. 645. 54 . 4. . x = I 64. v3) S 1 = = 3x2 . 2 ."' -1. =N. 8. LOGAR1TAMSKE FUNKClJE.v3Y" = 194 -~ + V3 + 210ga27 . 666.. x = 9. 654.~ (x =f 0) x ~ J ' 1"2)-5 ~ V f?1 = 24 = 2'" tj . x..

510g5125 = 25· 125 = 3125. 28). 683. 238. 4 681. monotono opadajuCa. 677..1 0 . 682. 686. ako funkcija y uzme redom vrednosti: -3. 3. x = 1 nula funkcije. . 3. 675.!. xl Y + 00 00 " 0 " -00 0 1 + SI.. 1 3 9 127 y 27 9 3 -3 -2 ..1 2 3 SI. 674. 21. 676.. I. Definisana je za x > 0. 0. Y-osa je njena asimptota (sl. 3 imamo tabelu o x x . 661. Grafik (sl.osa je vertikalna asimptota date funkcije (sl. -144. x = 1 je nula funkcije. y . . -1. 684. 30 196 1W1 . 2. 3. 600. 696. 671. 29 I Data funkcija definisana je za x > 0. .. 4 . . 625. 29) tok je prikazan tabelom. 30) y y o x SI. -2. 672. 17. 673.670. 5 680. O. Iz y = logsx =:> x = 3U. 51!+10 g5125 679.!. y 678... = 52. 28 685.!. monotono rastuca je.

0). x 1 + -4 = . 690. + <Xl). I I log x = log 3 + 2 log a + log b . y = · rn IOglO y x2 = {IOglO x IOglO Ixl = IOglO (-x) X X >0 <0 (sl. <Xl).687. a). 3 I 697. 3 5 X2 = - I.(log a + . x 51. 4 3 688. y 691. -logs x. log x = 3 (2 log 2 + 2 log a + n log b + -I o 2 log c + -I 4 log ti). 4 4 700. x E (.log 7.. -3) (J (~ .-Iog d-. b) e) Xl = I. E (. 31 1 log 5 .2 log c + log:: + .2 log y . 199 198 .exl. 32 701. <Xl. 698.log b). x E (-<Xl 0) U (~ . 3 log 2 + -I 2 log x +4 log a - - 2 log 5 ...exl.3 log 5. 3 3 2 I + -logy + -I 3 12 702. 31) 689.... Xe = _ ~.log 3 + 2 logy . b) x E (. log 5 699.. y = V(logs X)2 = y /logs xl = {lOgs x.exl. + <Xl) .y. I).!.. log x = log 5 -log a (log c -log ti). x E ( 692. log x = 2 [:. .(log 3 4 + 2 log a - log 2 - 2 log b -log c).log (x + y). log 2x3 3y2 {l7 ~s {Is - log 3y2 {/7 = log 2 + 3 log x log 7) = log 2 + log 5 - (log 3 1 + 2 log y + -3 + 3 log x + + -I 51. = log 2x3 695.y) . + log(a-b) + log (a + b)-2Iog2-log (x . -V3) (J (V3. logs x> 0 logs x < 0 (51. + <Xl). -I) lJ (4. x E (<Xl.!. Xl 693. 32) 696.(log a + log b)].

49) + log (1.log (J + A) = 0.17609 .S xfly2 . x = 126. x = 0.23856 1. 737. 0.81. x = 8. x = 0. 4 log b - 5 log z.9937.l ' 720.25772. 743. 2 ~ (log a-log b)].z3· z 721. log (32 . x = 0. 744.0294.54407. x = 5. 2. 2 odakle izlazi x = 74.69897. Ako dati izraz oznacimo sa x imamo log x = ~ [log ( 145. x = 1. x = .. 2. 731. log x = I 4 log A = 1. /7. 726. 709.:-=8c3 .. A 742. • 728.2. 11I 705. x = 32431. log x = log 3 -log 2. x = . 740. log x = - 724. 714. 1.49)] 723.57830.U' - 3L 3 logy -~ (Iogy-Iogz)+ . 14613. x = 0. log x = log 2 + log (log a).z 718. =- odakle x = 1.2371.32 s v'0. 736.log a 5 = -7tV3 .39794.34 62.87.. 748.27 + 2 124. log x = log 3 + log 5.395.log b . I (log 269. 0. Pa je I + A = 1.--'---. -25.49678. A = y2 v'x . N eka }e 704. 0. x = .log 3 -log II 3 log A = 0.27 - 124.z3 yz 2v'~ . 733. 725.77815.77738 . 734. x = -5. x = 19. ..05810 3 710.71752. log x =-. log x = - 4 I . 732. 712.04139 706. log x = v4log 3. Neka su dimenzije kvadra a. 1. 745.A =~fly3+·. 8n3p 716. 708. x 20flab = --. x . x = 4 200 201 . 746.t. 0. log4-log3 +m.047712. log x = 5(log6-log 5)-13.78).b)2 + . log x = log 27 + log 64. 722.49715 + 0. x = 5. 1. 3.703.34. 741.47712. 3v.91. 2Iog5+m.75. 711. 1. 749.79330. {led = (a b)2 Va fI(a . x = 5386.~) -3 ~ 3 15 = log 32 2 = Tlog25 =T log 2 = 2. m. A = 5. I 9 I .78686. x = 1..log. c.::. 1. x= m 2 n4 aSb 5 5m4 713.816.76 + log 20. odakle A = 62. 750. 730. 717.63.0294.69432 => A = 0.4619. 729. 192. 5 20 .35218. x = 8 v 55 .. 2 tada je log A = log 7t + . 738. (log 3)2. I Dakle log x = .323 v'0. 1.45.751Ioga + 3 + II I 3 logy + 735.494678.a3 7 b _v':.96591. 707. 727. x = ~fI~' 719.5556.14334. 747.~~- 715.263. 0. 739.. x = 107. b i e onda je a : b : e = 3 : 5 : 8.

203 202 . 759. I m ". Logaritrnovanje. 0. a odakle izIazi x log. 763. 758.07918) = log k = 2.m Nm §to je trebalo dokazati (ovaj identitet nam daje IDOgutnost da se logaritrni svode na istu osnovu). h = 8. i c = 8k. Odavde 120 am = N. loge b log. 10gb a = I. 509800 000 km2 . 2. (2. b = 5k. Neka je log 0 N 764.4247 ID logo b b = 1. 762. 751. Kako je V logo N = x (x - nepoznato).4749' 5 = 7.9961 ID. 22 sek.4749' 3 = 4. b:t = N. 761. 10gb alogab reSavanjem po x izlazi da je x = --.il -=-=-=k 3 5 8 abc tj. 1769 ID. 760. Neka je loga b = x. P = 3494 cm2 • 755. = = 4.naziva se IDoduo prelaza od logaritamskog sistema logo b za osnovu a na sisteID za osnovu b. 2R :::: 2.906 km.58546 3 3 m loga a X= = x loga b ill m = ?.logo b Dakle Zamenom x i m dobijamo k = 1.m IP' = log.109.7992 ID..4749.4749' 8 = 11.7 = b.16876. 752. odavde a:t = ill x loge a = loge b. (2) Iz (I) i (2) izlazi tvrdenje.3745 m c = 1. odakle je IP' = hZ. te je a logo N = logo N .. jednakosti alOgab 754. 1.x = logom Nm. -I- = 1. Logaritrnujemo obe strane ove jednakosti za osnovu a: 2.7937 ID. R = V a 7th 7. = x :::> a:t =N (\) = 10gb b ill logo b . 828. b iz (1) imamo da je (~m = Nm ill (am)'" = N"'. = 385 rri1 tada je 120 kS = 38'5. 1082000000 000 km3• 757. Neka je logo N = m (m poznat broj) treba izrafunati odavde a = 3k. tada je a k = V 385 . (log 385-log 120) = 2. 7 ID. x = 5. logo b = 0. R CiniJac _1. 753.22: za osnovu b imamo 756.

. 9 772. 3 2 > logs 4.. .1010gS 27 · - 2 3 = + bl a2 1 Iog la ..1012 ) 2 = 10· 1()I0g9 -2I0g2 = 10· 1()log . x = 72.. b + log. = la + bl = la-bl Logaritrnovanjem dobijamo log la = 776. a + log._ ..jednakost na levoj strani do potpunog kvadrata tj . 21. < 3. 100000g v2" I O()Iog v'J KoliCnik (I) i (2) daje = lOO()Iog3 • = = 1()()310g3 ..abc log.775. ~to je treb alo dokazati..5. Pretpostavku jednom napisati u obliku a2 + 2ab a zatim a 2 - + b2 = Sab. la+bJ ="IIab.5 Logaritrnovanjem dobija se Iz ovoga izlazi da je log2 3 + b I = ~ (log lal + log IbJ).I. +_ 1 _ =~ +~ 710 g 72 4 = 49 + . = 10· _ = 22.bl = -log 2. c odakle izlazi 2 loge . (a + b)2 = b)2 Sab.765.&a • loge + &a = log e-& a ~to + loge + &a. r = loga&e x = ..t. x 1000 10 U obJiku 2ab + b2 = 4ab. 2 = 10· 1()2 0g9 ( 2. x 101012 I()IOg S3 . 5 > 4 za y = 1.5... 5 = 4.... V2. 21 . Iz jednakosti: + 2ab + b2 = 9ab x = log2 3 i Y = logs 4 ill (a + b)2 = 9ab. Koristeci pretpostavku imamo = c2 - b2 = (c-b) (c + b). (I) = --+ -. Dopunirno datu . .loa 20_ IOS-log500 = 1()2 lOS 10 100 = ~+. a2 773.loge x log" x 205 204 . I ()2log v2" I ()2log v'J 18..1010g5 I ()Iog20 . dok je 31._ log. (a - = (2) 500 =5. x = 20.210g72 778. = 4 b) + loga (c + b) 510&4 4 25 .. 2 2 = _ _1_ loge _ &a + 1 lo~ + &a 1 779. y = I ()l . je trebalo dokazati.+ log& x + -I. 3 log la izlazi 2% = 3 i 311 za x = 1.I.. odavde la + bl = 3Vab..log5 + 766. 4 9 Logitritrnovanjem ove jednakosti za osnovu a izlazi 210gaa = loga (c iii 777.1010g500 5 20 774.. 1()2. 4ab.

log7 2 + log7 5 + Iog7 7 . _ 1. a = logl2 18 = 2 logl2 3 + 10gl2 2 2 = 786. log~ d-c c+d+ 782. 24 3 logs 2 + I logs 24 3-~ 3~-1 => logs 2 = Odakle izlazi log.. IOgl6 9 787. log~ 78t. 3 2 + log23 790. Odakle izIazi X 1+ 2b = log~an. 12 - 2 logs 2 + I + ~. 32 log. 2 + log2 3 2c:t. jednaki suo _ 2_+ 1 logs 12 log. 785..2 +2 logs 5 = log6 5 .tj.log7 2 .7 log7 Dakle logo a = an. Neka je 10gb a = X => Ii" = a. 789. + 5 ('" -~) = I.I 210g23 + ' 1 2 + log. b n +1 a + 2 lob + log 3 . Po§to je 1 = log 10 imarno log X (x + 3) = log 10 207 206 .. 5.. X rpq pq-rp-rq - (2) 780..p q loge X ' ~ = log24 54 3 + = log24 38 • 2 = 3 log24 3 + 10g24 2 = - 3 + logs 2 log.. logs 64 = = a" logs 43 = 3 logs 4 = 3 logs E 3 = 2b+a-l = = 10gl2 32 .1 =-2c:t'--:'=-1 => ~ 2. 2 3 (logs 12 - logs 3) = 3 (_1_ _ 1) = logn 3 3(~ a .5 = log7 2.. a 10gb a = . 788. tj.. r = I I I I -+-+ .-00 OO_ logs 45 logs 22 . m + I n.5 IOg7 70 = lcig "2 _ log7 5 .I.. 3a + b-2 2a 210g23 + I => logs 2 = 2 . 5 + 2 log. = 10i41 32 ~ 10i4 3.. 2 784.g2. KoristeCi identitet logo a imamo logy') 8o::±.loge b imamo lo~ Iz (i) i (2) imamo 3-~ 3~. stepenovanjem zadnje jednakosti sa n imamo 2a +2 5 (bn)Z = an.I) = 3(1-a) . ---'---3a 783. . log70 2.7 2 . 100 =- 1o-"..52 = 210g..a -f 1 . Primenom identiteta log.1 (I) 791.

Data jednacina je ekvivalentna jednacini log (x . Data jednacina ekvivalentna je jednacini log X - = 2~ Xl = X2 100 = 0.01.2 Rclenja ove kvadratne jednacine su Xl 5 i X2 X = ° Negativno re. Kako je Odakle izlazi da je x = 6.5 • I 79 . = 5 i c = I. 795. Dakle x = 1000 i x = 0. I) = 100. I Smenom 10g. 793. Logaritmovanjem dobijarno log2 x Odakle log x log x .. iii vx-5 ' Y2x-3 = 3. I I 61 +5= t Odakle izlazi DakJe x .2x2 -19x-91 = 0. I. Imarno daje logx.senje = . 14 209 . 792.5 t2 _ = c imamo 0. tj. 2 + _I log6-10!1e6 2 = 0.Ako su logaritmi dva broja jednaki. onda su i sami brojevi jednaki. 0. 2x2 - 13 x +6= x (x"" 3) = - = 10. 5.9)(2x I) = log 100.' tt I = I. I ! = v'5 i x = 800. + log" 5 + log" 5 + log" x 1.3 = log- I I I logs "2 iii loge 2'" + ~__8 20 ____ ~ _______________________________ IO l___ I -log.. Odakle izlazi da je x = 13. Data jednacina se moze napisati u obliku iii (x . V 2x . tj. Data jednac!:ina je zadovoljena sarno za x = 6. [log I - log (x - I)] = log 2 + log (2x + 3). = 2.. x log x = - I ~ iii log x (x I) = log (4 x = 4.25 = ( +r 10g.9) (2x - tj.. dobija se £2 - ~ = I iii t- 6 = 0.. 797.5 ne zadovoljava datu jednacinu. log x I tada je 3 2" log" 5 I 4" (log" 5)". i = 1016 i x = 10.25 = 2. 799. 798. + 6).~ = I iI' Iogx I 10g'V x Smenom log x = \. . Posle ociglednih transformacija imarno da je 30 10gv'X=S . 796.

. y 2. [(2 20 )' - I) .B .+-'-log" a 2 log" a Odakle izlazi log" a = I. --8<x<2. y I. 4) = 804. { xy = 21. +oo). 3 - 2 = 0. imamo x = 2. Dati sistem ekvivalentan je sistemu 2 20 ] = log.x > 10 =:> x E ( 0. x 1. Data nejednakosr ekvivalentna je sa (lot' x tj. x = 6.log (x + I) < I =:> Odakl e izlazi da % 4 < 10 x+ 1 ekvivalentna je jedna~ini x E (- 00. 3 + log. y = 4.4) .- ~4) u( .(log. + (0). 0.12 = = -3. 814.I. 9 %-2 811: Data nejedn a~ioa ekvivalentna je nejednacini . 2 2O -log. (220 I) Dakle x = 4. 801.yO = 40. K 152 + x'I = x'I + 6x2 + 12 x + 8. 803.x -og.x > I =:> x < O . - 2) . Data jcdna~ina = = se moZe napisati u obliku 810. x 809. Jog. 12 Daklc (220)2 . odavdc x2 + 2x - 24 = 0 E (O. y = ± 3.. log (x . 806. + log.. y= 10 0 805. 211 210 .. 3 log x > 3. y =± 7.220 Smenom 220 = t Imamo Prvo 12 = O. rj. 807..x x-2 > 0 =:> . Data jednacioa se moZe napisati u obliku log (152 iii + I) log x 3)(log' x + I) > 0. r~enje ne odgovara. Odavde x = ± = 7.odaklc log. 4 log" a 4 812. . logla x IOg16 + logla x2 + logla x4 = = 7 =:> x7 = 167 =:> 7. x = ± 9. (log x - x7 x = 16. = 4. a iz 220 = 4. + x2) = log (x + 2'jl. 220 (2 20 Najzad imamo log. t. tl x2 . 808. Data nejedna~ina moZe se napisari u obliku log x+2 ..a I iii log" a' + log" a< ="4' I 3 I 3 > x+2 I =:> . x = a. 815.J) u (100..." x=2. odaklc se dobija log x > 3 iii x > 1000. Data jedna~ina I Iog (% - 2) - Iog % > 0 =:> log . = 8. 802. 813.

r.x . 816. + I) Dakle .V 5 < x < 5 + Vs . =:> a-2 < x < a . 0 < x < 3. Dakle ovaj trinom za x > 0 je negativan. to Kako je a > I x (x izlazi da je + c)(2 + c) 5+4c >0=:>-2 < c<--.2 < 10gB X < - s . ax > 2 to 5 . te je data nejednaana ekvivalenma sa + I) < loga (2x + 6).6)..6 < O. (I + 10gB x)(2 + 10gB x) Smenom 10gB x = c iroamo (I . 1< 10gBx > .ex)' I) U (0.2 <x< -. =:> =:> .I =:> x > .5. iii 2 2 5 + 410gBX > O. Data nejednakost ekvivalentna je nejedna&ll : I log.. Data nejednakost ekvivalentna je sledeeoj: 0<x2-5x + 6 < 1 iii x2-5X + 6>0 {x2-5x+6 < 1 Prva nejednakost je zadovoljena za x < 2 i x> 3. a druga za 212 213 . Zadatak iroa smisla za x loga x (x > 0. Po~to 2 je .. 4 5 4 < 2x + 6 iii x2 . 5 819.2 v'5 < 2.c>-1. x E ( . a I 818.. a 5 +Vs > 3 2 + 3 >0 10gB a2 x T ada je data nejedna~ina zadovoljena za svako x u intervalu 5-V5 <x<2 i3 <x< 5 +V5. a I I va' . v S 2 817.

PJCCOtlCKO . KpelJMap: 3aA3\lHIIJ< no 1968.f no cnCUIm. 14. J/ugcKua. 4. K . Michel Qutysanne. 19. Berman. HtJ. Combes A:. H. 3. ma6yHUH: aneMcHT3pHOfi MaTCM3TJII(C. It. 12. C. X. Palo Alto. 3aAa'IH 15. MOCKB3 J 969. Eiepe6. A1l1uolto'J n. K. P. M. Alendor/er i Okli: Principles of Mathematics u prevodu Beograd 1966. J(mn<). B. A. Paris 1968. E.aQ no :meMCHnpnoli MDTCMaTlIHC. MauoJlOl. Book J: Boston. 20.bDIIfBO T'PYAHOCTII MHlICH 1965. no B. Rernel: Algcbre classe de premiere A . Lespinard et R. 215 . n:. 11. A. C. Exercices & Problems de Mathematqucs. lIclbHHT'pAA 13. 2. CawculI: C50PHltl< 1964. KyulellKo: COOPHHl{ 1964.. Breard C:. K. 18.8tt no :>ncMCH'J"apSOU MlTtMAnucc DOB.fJllD< no anCMCHTapHOii MaTCMaTHXe. S' Breard C:.q no MaTCMInrne Jt1UI KOJD<YPCJ[bIX 3}(33MeBOB 80 BT}'3b1.pCRblX ~l{ no MaT'C. 7. MOCl<08 M . M. 8. B. A. MOCI<Da 1966. M.1l.M. MapUiullofl. MogauotJ: C50pmD< 3llJt81. A. Mathematiques 2e. 6. MOCKBa 1966. Hw(uiliulI. T.C .rrre6pa II :meMCHT8pHbIe <P)'lIKIlHIl MOCKBD anre6pc.CTY. K .[l.LITERATURA I. n. MaTe· 17. COMllItCI(UU: AJIrc6pa. C. Mathematiques ~e. B. CUflaluuncKu: 38. New-York. AniMoI. H. 3aJl. P. OacRuuuKOfl.. H. C50pmIK OT 38A3qn no a. B. 16. E. C. 9. ill. KopgeucKu. C~1Ul 1965. Andre Reuuz: Mathematiquc tome J Paris 1969. CiUaM6oAotJ COIjJHSI 1958. V. A. 11. neiUKalllJUII. Mocl(oQ 1968. E. Atlanta. Y.MaTHKC. M. floJOtlCKu. Paris J962. 10. MacllotJa. H. 3aur. r. Geneva.[t8. Freilich: Modem algebra Structure and Method. E .a. E. H. H. lleiiJpofl: CtioPHHK OT 3IA&'UI no lIt3TelltQTlmC 33 KDHJtH. Lyon 1961. Paris 1969. Anttl.M . Dallas. MocHo8 1964.B1. MocnDa 1966. CKQIIQ'U: C50PKlIK 3R.[tCHTli. KaAlItlIl: A.JrbHOM KYPCY 3neMeJJT3pnoQ lItllTImc . A. B. C. Dolciam'. E. <1>. TYlloilKofl.etJ.[tBT . P. OPJllHCI((JJf. llIaxllo: C60 PHIlI( 38.nrel5pa. . MOCJ<B8 1966. B61iogCKII. H. ctJaggectJ II M. TYMQHO': Am-eISpa. C.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful