P. 1
Zbirka Resenih Zadataka Iz Algebre Za 2. Raz. Gimnazije - Vene

Zbirka Resenih Zadataka Iz Algebre Za 2. Raz. Gimnazije - Vene

|Views: 21,117|Likes:
Published by Kathleen Murphy

More info:

Published by: Kathleen Murphy on Nov 02, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/24/2013

pdf

text

original

I

" I
FASI G A10IM

BOGOSLAVOV VENE
--r _ , I
' t'"{S Ie
,/
ZBIRKA
RESENIH ZADATAKA IZ ALGEBRE
za II rnzred gimnazije
1971 .
,. SAVREMENA ADMINISTRACIJA-
BEOGRAD

Recenzent:
dr RAJKO RALEVIC
IZDANJE:
. SAVREMENA ADMINISTRACIJA.
preduzece
Beograd, Knez MIhailova 6IV
telefoni: 624-096 1 622-369
fab 479
Glavni i odgovornl urednik:
MILUTIN SRDIC
Urednik:
DORDE MILJKOVIC
Tehnick>i urednik:
VUKASIN OGNJENOVIC
Stam "\n> . SRBIJA., Beograd, Mije Kovaeevica 5.
PREDGOVOR
Ova zbirka namenjena je ucenic1ma II razreda gimnazije pri-
rodnomatelT)atickog smera, mada moze koristiti i ucenicima IT
razreda smera, kao ucenicima II razreda ostalih
skola drugog stupnja.
Na pocetku svake glave date su u vidu uvoda skoro sve
nij e definicije, o2nake i teoreme ·bez dokaza. Zadaci su sredeni, kako
po srodnosti, tako i po tezini, tj. ad lakSih, j edno!;tavnijih ka tezim,
kako bi se uceni!kll omogucilo p05tupno ulaZenje u tehniku
reSavanja zadataka. Veliki <broj zadataka je uraden tako kako bi ·se
olaksalo koriScenj-e zhi.rke, dok su skoro za sve zadatke date po-
stavke, uputstva i rezu1tati.
Zbirka za II razred gimnazije .pTedstavlja nastavak moje zbir-
ke za I razred, te su svi simboli i oznake da te na pocetku iprve knj ige,
zadrZani i u ovoj zbirC"i.
Recenzentu ove zbkke dr Rajku Ralevicu zahvaljujem na paz-
ljivom citanju i redigovanju rukopisa. Takode zahvaljlljem Dra-
ganu Bozovicu, studentu Gradevinskog fakulteta u Beogradu koji je
izradio svp. crteZe.
I, najzad, zahvaljujem svojoj 5upruzi NadeZdi Bogoslavov, koja
mi je pomaga·la na sredivanju i .pripremi Tukopisa.
VENE BOGOSLAVOV
m

SADRZAJ
1. Pojam iracionalnog broja
Racionallsanje imenioca
2. Komplek.sni brojevi -
3. Kvadratne funkcije
I GLAVA
II GLAVA
III GLAVA
IV GLAVA
4. Kvadratna s j ednom nepoznatom
5. Znak kvadratnog trlnoma - - - - -
VGLAVA
Strana
J
J
14
20
Z9
57
s jednom nepoznatom koj e se svode na kvadrate 62
6. Bikvadratne jednaWle 62
7. Blnomne - 65
8. Iraclonalne jednaWle 66
VI GLAVA
9. Eksponencljalne tunkclje i - - - -
10. Logaritml. Logaritamske runkclje, jednafine 1 ldentiteti
71
74
v

RESENJA
I GLAVA
1. Pojam iracionalnog broja
Racionalisanje .imenioca
II GLAVA
Strana
89
89
2. Kompleksni brojevi -
---------- 109
III GLAVA
3. Kvadratna funkcija - _ _ _ _ _ _ , _ _ _
IV GLAVA
4. Kvadratna s jednom nepoznatom
5. Znak kvadratnog trinoma - - -
V GLAVA
Jedna&e s jednom nepoznatom koje se svode na kvadratne
jednaNne - - -
6. Bikvadratne
7. Binomne jednal!ine -
8. Iracionalne
VI GLAVA
9. Eksponenoijalne funkcije I jednaHne - - - -
10. Logaritmi, Logarltamske funkclje, i identiteti
Literatura
VI
115
136
166
170
170
173
176
183
195
214
lZ DREVNE ISTORIJE ALGEBRE
Isel!ak iz Ahmesovog papintsa. Ova stara knjiga ruva se sada
u Britanskom muzeju u Londonu.
U 17. veku pre na§e ere egipatskl ave§tenlk AllJnfs je naplsao porn:-
nuti papirus, po ugledu na nekl joA starlji rukopis, u kome je
ugla vnom sva datada§nj a znanja iz geometrtje 1 algebre. Pap\nJ.s sadrti
osamdeset zadataxa iz al gebr e, svaki sa sopstvenlm re!enjem. MDDCi od
lih zadataka au bill .Odredi broj •. 0v1Ik0 je Ilaalo jedan Abm.ov zada-
tak. . Gomlla, njene dye treCine, jedna polovina I tri sidmlne, sabrane
zajedno daju 33. Odrediti gomIlu •. Nekl 9\1 bill OOigJedno 9IIIIlO za zaba-
vu kao na primer . lms 7 kuca u svakoj kul:i >rna po 7 moc..ka, svaka
ubije 7 svakl mI§ pojede po 7 klasova pAenice. Svakl klas
p§enice ce dati 7 hekata zrna. Koliko je !Ita spaseno? Veelna zadataka
ie vezana za svakodnevnl !ivot (za bleb, plvo, hranjenje stoke, ltd.).
VII

ZADACI

I. G L A V A
I. POJAM lRACIONALNOG BROJA
Racionalisanje imenioca.
Obrasci:
1.
2.
L.! !!.. +...!
an. an = an "
!.
an P.. - .!
_ = an n
.J..
an
1 m nI
3. (a-;;) = an
I
I m I
4. (a-;;-) =a
m
", odnosno
lit I "n n "
5. (abc)-;;=a-;;- b-;;- c-;;-,odnosnoVabc=Va·..,fb·Vc;
1 1 1 1 nnn"
iIi a-;;- b-;;- c-;;- = (a' b· c)-;;-, odnosno Va . Vb· Vc = v'abc.
6.
(
a)-'. a ~ 1 (;; Va
b n = b ~ ' odnosno V b = ..:ib ;
. Va ira
odnosno ..:ib = Vb'
I •
- ( )-
.. an a"
ill 2. = b '
b
n
.. fUJ np n
7. y;jio = Vamp , odnosno .y amp = y;jio .
3

1. Dokazati da je v3 iracionalan broj.
2. Dokazati da je broj Vs iracionalan.
3. Dokazati da je broj vT + Vi7 iracionalan.
4. Dokazati da t'2 nije kvadrami iracionalitet*)
5. Dokazati da je n + Vn iracionalan broj, ako n nije kvadrat nekog
cclog broja.
6 Dk
·da·a+b··aI b'ak' Ob O'
• 0 azatl Je -- 1l1ICIOn an rO), 0 .Je a >, > 1
a-b
a
2
+ b2 = 6ab.
Racionalisati imenioce:
v'1O+2Vs
7. v'5 + v'W'
Sv'2-4Vs
8. 2V2-Vs'
10.
13.
14.
4 + 7
v'S - v3 -2Vs-'S=-+-3-v3-;=3'
2 + 3
3+v'7 V7-2
5
2V2+X
15. v'
. 2-x
xv'2=x
v'2 +"
4-v'IT .
2xZ
v'4 xS'
a+2+v'a
2
4 a+2-v'a
2
4
9. v'Q,3 + v'Q,2 .
vo;9 +V0;6
S 2
12. ---
3-Vs
1..18,) + -'----;===
a+2-;-v'a
2
4 a+2+v'a
2
4'
4
2-v3
7 . : c . . _ ~
'.I
2
+
v3
v3-V2 + 2+v3
v3+V2 2-v'3
.) Kvadratni iraciona1itet jc izraz oblika p + qv'T.
, 18.
1 -.- 1Iv'3' 24
~
xS x ,,8+ - -
x ~ V fX8 sv'3-s v3 .
Racionalisati imenioce:
2
IS
23. . ~ .
v'5- v' 3 + vS
or 3 + v' S- V2'
?,4. Neka Sll a, b, m tri pozitivna broja, i da je a > b. Uporedi brojeve
A =Va+m-Va
B =v'b + m-v'b
1 ) 1 ( 1 )-1
(1 + 2+v'3 - + 1+ 2-v'3
I
26. Pokazati da je R = [(A + A -I) - (B + B-I)f 2 racionalan broj za
/
2- v3
A = -2 -+-v'3 ' 3=-
27. Odrediti vrednost izraza
[(It + 1) -1 + (B + I) _,jf za A = (2 + V3)-I, B = (2-v'3)-1.
. A + B
28. Odrediti vrednost lZraza A _ B
zaA = . 17 . r.
v5 - v3
5

I
29.
-I -1 - 2
Odrediti vrednost izraza (Al + B2)
zaA=3+VS B_3-Vs
2 ' - 2
30:' Izracimati 2 -lA -2 (B _ A), za A = V3
Vs+ V:3' B = vs- V:3
31. Izraeunati vrednost izraza A -I - !.! A za
12 '
- 1 -1
A = (I - 0,5 . 3
2
)
Uprostiti izraze :
32.
33. + 1_ + I
V2 1 + _1_
V2
35. 3+ I
V2 1 _ _ 1_
v'2
1- I
I
1- V2
(
15 4 12) -
36. \16+1 + v'6-2 - 3-v'6 (V6 + II ).
' 37.
(
I + 2 ) I
V:3 - v'2 VB + VI2 - v'3
Izracunati vrednost izraza
3
38
(
xV; - 1 V'-- a--Y"''''2 =b=g
. + za X = a
VI-xfl xV; 2a '
6
Uprostiti izraze:
(
I-n)

-I 0 <n < I.
V 4_::2+ 4n2 r:
ako je 0 < n < I .
---;=---
V
(J + a) {I I + a. V V3 ,a> O.
3a 9 + 18a -' + 9a -
2
\ 42
a (Va + Vb) -' + b (Va +
2bVa 2a Vb
- , a > 0, b > O.
2ab • + 2ab
tI.:) (Va + Vx
- Va+x
a > 0, x > O.
. x
1+ --===
I ( x2 ) a Vx2 + a
(44: - V x2 + a + + - . • .
2 v x2 + a 2 x +vx-+a
'45""] [(a + ,'r,h) : ex + {laxz) - I _ 6
{l a- ?'x ?'X
r r(Va + ;) ,]-3
(Va + l)3-aVa + 2
7

x> 0, y >O.
([-) aa++V; -1_ rJ ' a > 0, b > O.
b
1
@ [(:1::)'+,] · u:!::r +'(:+: -
a*±l.
Uprostiti brojne izraze:
A=v'C-./3-3)2+v'CI2+6V3iB=V 1- _
C2-v's)2
-v .
5 Dat je niz brojeva x" definisan sa
0+ x,,-l
x" - a Xl = l.
- 1- 0· x,,-1 '
Pokazati da je ovaj niz periodiOOl.
8
v '\
/ 56. ) Izracunati vrednost izraza
V3
za X=-
4
Izracunati vrednost izraza:
57. y= (x-:-I)V3 za a)x = 2+V3; b)x=2-VT
Vx' -x + 1
58.
59.
Uprostiti izraze:
60.
Izracunati brojnu vrednost rezultata za a = I;
1
b= - sa
2
taenoUu od 0,0 I.
® :(I+V:+!)·
@ Vx+VY-I + Vx-vy . ( Vy + Vy )
_/ x+vXY 2Vxy x-v'XY x+-VxY·
83
(9
(
a +v'a' - b'
a-v'a'-b2
a-vaZ-b2J : 4avat=b'
a + v' a' - b2 b'
9

65.
66.
67.
68.
(
2 3 15 )
v'3-1 + v'3- 2 + 3- v'3 . (v'3 + 5)-1.
Izracunati vrednost izraza :
1 1
xy _ (x2 _1)2(y2 1)2
za x = 2-
1
(a + a-I)
xy + (x2 -I) 2 (y2 _ 1)2 (a ;;;' I , b ;;;' I ).
Y = 2 - 1 (b + b-
1
)
(
v';;+X - v';;;=;:vx=n) -2 -
v' m+xv'x+n + v'm x v'x n zax =v'mn, lII > n> O.
1 1
(a + bx) 2 + (a - bX) 2 2alll
1 1 ' za x = , 11111 < I.
(a + bx)2 - (a - bx)2 b (l + m
2
)
,
za x = } _m
2
+ nJ 2 ;
'- 2mn
(a > 0), (n > III > 0).
70. I zracunati vrednost y za x = V m - v' m
2
- 4
2m '
ak
. x v' 1 - x
2
o Je y = + - =------.:.=-
v' 1- x
2
x
71. Izracunati vrednost izraza

I )
Vx+l
za
a
2
+ b2
x = , a > 0, b > O.
2ab
72. I
x . d . x + v'x
2
I
zra"unatl vre nost Izraza za x = 2 - I (a + a-I)
x -,l x2 -1
gde je a realno razlicito od nule.
10
1 1 1 I
73. Uprostiti izraz A = (a + x
2
) - Z + (a - x') - '2, gde je
x = 4 (a - J). Posmatrati slucajeve :
J < a < 2 i a> 2.
7A:J Izracunati
p v' 5' + 1
(x + X- I) : (x - X-I) za x =
v'5 -I
7s} Dokazati identi tet (Lagrwev identitet)
Va ± v'b = V a + V;=b ±
(a > 0, b > 0, b < a
2
) .
KoristeCi Lagranzev identitet, uprostiti i izracunati sa tllcnoM:u
do 0,0 I izraze:
.a) v' II + 4 V7; b) v' 2 + v"3; c) V 5 - v"'2T;
d) ( 7 + 4v' 3; e) v' 31 + 12 v'3.
......
77. ) Dokazati da je vrednost izraza
. 2 + , /3 2-v'3
A = + iracionalan broj
v'2 +,/ 2 +v' 3 v' 2-,/2 - v' 3
Uprostiti izraz
78. v' x + 2vx=-i + ]I x - 2 -Vx'=\, ako je x 2.
0 '. Izraz Vn 1 Vn+l predstaviti kao razliku dva rcdu-
( l' ), (n + I) n + n n + 1
kovana razlomka. Primenom ovog rezultata izracunati sumu :
s
1 1 1
2 v' 1 + 1'/2 + 3 v'2 + 2v' 3 + .. . + l OOv'9+99v100"
J 3 _ 3 _ J
80. Pokazati da je '/ ax' + /ry2 + cr = v' a + v' b +:;c, ako je
1 1 1
axS = by = cz3 i - + - + - = I.
x y z
11

b" =(1 + _1 )"_ (1 __ 1 )"
V2 V2 '
Dokazati da je
a,n- n
11m +" = 11m an ---
2
n
b
b
m
-
n
m+"= "", ,,,, +--.
2"
82. Izrafunati vrednost izraza
1 1
( I - ax) (I + ax)-l (I + bx) 2" (I - bx)- 2" za
(0 < a < b < 2a).
Dokazati da je
83. (4 + VIS) (VIO - V6) . (v' 4 - V15) = 2
84. v' 3 - V5· (3 + VS) (VIO - v i) = 8.
3
85. v' 26 + 15V3· (2 - V3) = I
7 - 4V3 = 2 - V3.

86.
3
Y"'-:'-+-5 v-'=2 • (v'2 - I )
=1
"V4 + 2V3 - v 3
v'x-2vi
88. A = -;=== ;===
y x2 - 4xv2 + 8
12
89.1 Dokazati identitet (2x > y > x > 0)
1- y2x ;Y,Vl + V2x;Y = I
I+V
2X
Y Y .
' Y x Y
l .
90. / Izracunati vrednost izraza
3 3
Y = x3 + 12x, za x = v' 4(V5 + I) - Y""4-(V5-= 5- 1-).
9;' I zraeunati vrednost izraza
Y = x3 + ax + b, ako je
3
x =
+Vb
2
+ W + b2 +w .
2 4 27 . 2 4 27
92:\
) A2+B
y = x3 - 3x - 2
A2
_
B
za
Izraeunati vrednost izraza
3 3 _---,_
X = V A + VB +V A- VB.
A- v B . A +VB
13

II. GLAVA
2. KOMPLEKSNI BROJEVI
Oznaka, obrasci i definicije u vezi sa kompleksnim brojevima.
l. Definicija : 1'2 *L - l.
2. Opsti oblik kompleksnog broja Z = a + ib.
Konjugovano kompJeksni broj za Z je :;; = a - ib.
3. p = Izl = Va
2
+ b
2
- moduJ kompleksnog broja
4. Definicija: Aritmeticke operacije sa kompleksnim brojevima
definisane su ovako:
Jednakost: a + bi = e + di ~ a = e /\ b = e.
Sabiranje: (a + bi) + (e + di) = a + e + (b + d) i
Mnozenje: (a + bi)· (e + dl) = (ae - bd) + (be + ad) i.
Oduzirnanje: Razlika kompleks nih brojeva Zl i Z 2,
(Zl - Z2) je kompleksni broj Z takav da je Zl = Z2 + z.
Deljenje: Podeliti kompleksni broj Zl, kompleksnirn bro-
jem Z 2 (Z2 =F 0) znaci naCi kompleksni broj Z takav da je
Zl = Z2' Z.
93. Izracunati
14
a) V-36- V 16-v 64+V-49;
b)V 18-v=50+v=72-v-98;
c) V a
2
- V - a
2
+ 2ab - b
2
+ V b
2

I
94. NaCi zbir cfatih kompleksnih brojeva
a) (3 + 2;) + (5-8i) ;
b) (-3-4i) + (8 + 21);
c) (8 + 4i) + (7 - 2i) + (- 6 + i ) ;
d) (1,8 + i) + (2,4 - 3i) + ( I + 2,41)
95. Naci razliku datih kompleksnih brojeva
a) (7 + 9i) - (- 8 + 31) ; b) (4 - 51) - (- 7 + 91);
Izvrsi naznacene operacije:
96. a) (7 + 31) - (2 + 81) + (9 - 12.);
b)
(
I 2.) ( 2 I.) (I I.)
3 + 51 + - 3 + 4
1
~ 5 - 2'1 ;
c) ( 5x - 2YI) + (3x + 5yt) - (x + y;) + 2x;
97. @ - 5 + 2i) (3 + 2i), b) (- 7 + 2i) (6 + 3i) ;
c) (V3 + i..i2) (V3- iV2' ) ; d) (Va + iVb) (Va - i Vb)
)
2 + 3i
98. a ;
2-3i
b) 5-2i
I-i
/a)} J - 3i i
99. d 1 + i - 2 + i;
100. Dat je kompleksni broj z .
. 3 + i 3-2i 2 - i
a) Z = ; b) Z = --+ --
(2 - i )2 2 + i 3 + i
Odrediti Re Izl; Jm Izi
101. Pokazati da su Zl = 2 + 3i i Z2 = - 2 + i. nule funkcije
! (z) = Z2 - 4iz - 7 - 4i.
102. Izracunati vrednost izraza:
a) Z - Z ako je Z = 1 + i;
1 + zz
-
Z + Z i-I
b) ako je z = - - .
2z + 3 2
15

103. Izracunati:
I + i l-i + :24
l- i+ l + i '
104. Dokazati da je
(
- 1 + iv'3)3 _
2 - .1.
1 05. naznacene operacije
2 + i 2-i
a) 2 - i + 2 + i;
1 + 3i (-4 +i) (-4-.)
d (- 1 + i)2 + I + i .
106. Ako jef (z) = 2 + Z + 3z
2
, izracunatif (z) i fez) za z = 3 + 2i
( 107. Izracunati:
a) y = z2 + 2z - 3 za z = 2 ± ;;
b) y = 2Z2 + z - 1 za z = 3 ± 5i.
108. Neka su Z l i Z2 dva kompleksna broja.
Dokazati: IZl + z21
2
+ IZ1 - z21
2
= 2 IIzl 12 + I
Z
2j2J.
109:-} Izracunati:
CJ (I+I)3
(2 - 31)2 2 +; 3 +.
110. ' Odrediti module kompleksnib brojeva
®
_ (2 + ;)2. Ibn.) = V3 + ; .
) Z - 3 _ 4;' 6 - 8; ,
,
2;
c) Z = 1 + iv'3 .
111.
Odrediti kompleksni broj z = x + iy tako da budu zadovoljene
relacije:
a)
Jm Iz . Zl\ = - 1 ako je Zl = 3 + 2i i Z2 = 2 + i.
16
112. Dat je ko mpleksni broj Zt = 2 + i.
a) Odrediti kompleksni broj Z = x + iy tako da je
{
Z}. 3
Re Z I = - 5 a Jm Iz . Zl\ \ I ;
b) Odrediti kompleksni broj Z = x + iy tako da je
Jm{3..- } = _ 2. a Relz·zl\= 1.
ZI '>4:';-
Y ,," r/ /r'/'
U3. *) Pokazati da je _ (.. "
,
VI + iV3 + VI-i,,'3 = v6.
Dokazati da je:
114.
(
-I +iV3)3 (-I-iV3)3 =
2 + 2 2.
115.
(
-I + IV))" (-I-iv'3)4
i + 2 = -1.
116. {' + + e -;'V;7 = I.
117. Uprostiti izraz
118. Izracunati:
a) ,'25 + (_ i)50 + i62 + ,'83;
b) ,'20 + i30 + i40 + i50 + i60 + i70;
!(;))( - i)6' _ i
102
+ i - 112 + i20I;
d) i -256 + i602 + i408
119. Odredi realni i imaginami dec broja
(
I + i)" d' . db'
Z = 1-i g e )e n pruo an rOJ
- --
It) LajboicovB jednakost. La;bnic je matematiw 18. v.
2
17

,....--, (I + I)n
120. Izraeunati ( I _ I)n-2 ' ako je n prirodan broj.
121. Pokazati da je (I + ,)4 - ( I - i)4 realan broj.
122. NaCi x i y iz jednacine
(3i - 8) x + (2i - 5) y = i
gde su ~ i y realni brojevi
123. NaCi x i y iz jednacina:
a) 3x + xi - 2y = 12 - yi - i;
b) 5x - 3yi + 2i = 6 - xi - y;
c ~ x + yi - 2 = 4xi + 3y + 3i;
d) (x ,+ iy) (3 - 7i) = 2 + 4i;
e) (x + iy) (2 + I) = 1 + 3i,
gde su x i y realni brojevi.
(x -4) +(y -l)i = 2 _5i.
124. · I + i
125. NaCi kompleksni broj Z iz uslova :
@ (2 + ,) Z + 2z - 3 = 4 + 6i,
" b) 2z (3 - 5i) + z - 1 = - 30 - 65i.
/
126. NaCi kompleksni broj z iz uslova:
(z + t) ( I + 2i) + ( I + zi) (3 - 4i) = 1 + 7i.
Rastaviti na kompleksne cinioce sledece binome:
127. a) Xl + 1; b)' x
2
+ 81; c) 4x
2
+ 49.
128. a) a
2
+ b
2
; b) a
2
+ 36b
2
; c) 16a
2
+ 25b
2

129. a) a + b; b) a + I.
130. Dat je kompleksan broj Zl = 2 - 3i.
a) Sastaviti broj z = x + iy tako da bude
Re[z·zll = 18 i Jm{:l} =-H- J
b) Gi"aficki odrediti brojeve z + Zl i Z - z,
c) Odrediti moduo broja z.
18
. -I ± iV3
131. Ako Je a. = 2 ' pokazati da je
I )
a.
2
+ a. + I = 0 i a.
3
= I, zatim odredi realni i imaginarni deo
kompleksnog broja
aa.
2
+ ba.
Z = .
a + ba.
2
1321 Pokazati da je
/ (I + 1)6_(1 - i)6 . . .
Z = (I + i)6 . (I _ 1)6 unagmaran broJ.
133. Dokazati da je
a) (I + t)4k realan broj;
0 - ~ . ...
b) (I + i)4k+2 imaginaran broj ako je k prirodan.

19

20
III GLAVA
3. KVADRA TNE FUNKCIJE
Izraz oblika ax
2
+ bx + c za a =1= ° naziva se polinom funkcija
drugog stepena sa jednoru promenljivom, gde su a, b, c konstante,
a x nezavisno promenljiva (argument), ovaj oblik se cesto naziva
i oblik kvadratne funkcije.
Za a =1= 0, b = c = 0, navedeni polinom svodi se na ax
2
.
Za a =1= 0, c =1= 0, b = ° isti polinom svodi se na ax
2
+ c.
Za a =1= 0, b =1= 0, c = ° isti polinom svodi se na ax
2
+ bx.
Polinomi: ax
2
, ax
2
+ c i ax
2
+ bx su nepotpuni oblici kvadratnog
polinoma.
K vadratni trinom transformisan u obliku
y = ax2 + bx + c = a x + - + ---
(
b)2 4ac -b
2
2a 4a
" naz iva se kanonicki oblik kvadratnog trinoma.
Prethodni izraz krace se
y = a (x - 0<)2 +
. b .
gde Je 0< = - - I
2a
4ac-b
2

4a
Tacka T je teme parabole. koja interpretira grafik posma-
tranog trinoma u Dekartovoj ravni XOY.
134. Date su funkcije: 1° : y = x
2
; y = 2x2; y = ....!.. x2 i:
2
2°: y = - x2;y = - 2x
2
; y = x
2
.
2
a) Konstruisati grafik ovih funkcija u istom koordinantnom
sistemu XOY
b) PomoCu dobijenog grafika odrediti tok opadanje,
znak, nule i ekstremne vrednosti) darih funkcija.
c) U zavisnosti znaka i promene koeficijenta, a se more reCi
za grafik datih funkcija.
135 D
. fi k" I . 2
• ata Je un cIJa y = - x- - :
2
a) Konstruisati grafik ove funkcije
b) Pomocu grafika odrediti tok date funkcije.
136. Data je funkcija y = - x2 + 1:
4
a) Konstruisati grafik ove funkcije,
b) PomoCu grafika odrediti tok date funkcije.
137. Date su funkcije:
a) y = - xl! + 9;
1
b )y=-x
2
-3;
3
c) y = 2x2 + 1;
d) y = - x
2
- 1; e) y = x2 - 4; f) y = -1 xl! + 2.
Konstruisati grafik datih funkcija i odrediti njihove promene
za x E (- 00, + 00).
138. Konstruisati grafik funkcije y = Ixl! - 11 i ispirati njene promene
kad se nezavisno promenljiva x menja od - 00 do + 00.
21

139. Konstruisati grafik funkcije y = 14 - x
2
1 i ispitati njen tok kod
x E (- 00, + 00).
Date su funkcije (u zadacima od 140-144). Konstruisati njihove
grafike u Istom koordinatnom sistemu i ispitati promene za
svako x:
140. a) y = x2 - 4x + 4;
141. a) y = x
2
- 6x + 9
1
142. a) y = 3(X-I)2;
143. a) y = 2x
2
- 8x + 8;
144. a) y = _ +.! x _ 8
3 · 3 3
145.
Svedi na kanonican oblik, zatim
sledecih funkcij a :
1
a)y= - - x
2
+2x;
2
x
2
3
146. a) y = - + x - - .
22'
c) y -
x
2
+ 3x + 8.
2
1 1
147. a) y = - x
2
+ 2x + 1-;
2 2
( = + x2 + 2x + 4.
b) y =
b) y = -x
2
+ 6x-9.
1
b)y = - - (x- I )2.
3
b) y = - 2x
2
- 8x - 8.
"\ 2 8 8
b) y = - x
2
+ - X + - .
3 3 3
konstruisi grafik i odredi tok
b)
1
= - x2 + 2x.
2
b) y = - 2x
2
+ 4x + 6;
1
b) y = - - x
2
+ 2x-4·
3 '
148. Konstruisati grafiR i ispitati promene funkcije
a) y = Ix-x
2
1- x; b) y = x-Ix + x21;
149. a) y = x2 - Ixl;
- "...---.,..
150. y,= 1x2 - 11 - 1.
22
Q3lx2 - 3x + 21;
151. Konstruisat i grafik funkcije y = - x2 + 6 Ixl - 5 i ispitati njene
promene kad se x meDja od - 00 do + to.
152. Nacrtati grafik funkcije y = 2x
2
- 4 Ixl - 6 i ispitati Djen tok.
153. a) y = - lx
2
- xl + 2; b) y = - x2 + 3 Ixl + 4.
154. Data je tunkcija y = ax2 + 2x + c. Odrediti vrednost parametra
a i c tako da funkcija ima nulu - 2, a njen grafik prolazi kroz
tatku M (3,5), zatim nacrtati grafik dobijene funkcije i prou-
oti njeD tok.
/ 1
155. Data je funkcija f (x) = ax2 + bx + c.
Odrediti koeficijeme a, b i c tako da funkcija ima nulu 3, ekstremnu
vrednost za x = 1 i da je f (2) = - 3, zatim nacnati grafik
dobijene funkcije ,i ispitati njene promene.
je funkcija f (x) = ax2 + bx + c. Odred.iti koeficijeme
"7' i c tako da je
f (2) = 0, f (3) = - 7 i f ( - 2) = 8, zatim ispitati promene
dobijene funkcije.
( 13ata je funkcija f (x) = ax2 + dx + c.
Adrediti vrednosti parametara a, q i c tako da grafik funkcije
prolazi krot tatke A (5, 0), B (4, - 3) i da je f (6) = 5, zatim
is pitati tok i skicirati grafik funkcije.
158. Data je funkcija y = x2 + px + q, odrediti vrednost parametara
piqtakoda:
a) grafik funkcije sete apscisu osu u tatki A (- 1,0), a ordinaru
osu u tatki B (0,3)
b) grafik funkcije dodiruje apscisu osu u talli T (4,0)
c) funkcija ima minimum - 4 za x = 1.
159. Odrediti vrednost parametra p i q funkcije
y=-x2+px + qtakoda
a) grafik funkcije sete apscisu osu u tatkama A (l,0) i B (3,0);
b) Grafik tunkcije dodiruje apscisu osu u tatki C (3,0)
c) Data funkcija irna maksimalnu vrednost 3 za x = 2.
23

160. U funkciji y = (m + 2) x
2
+ ( I - m) x + m, odrediti vrednost
parametra m, tako da za + 2 funkcija ima maksimainu vrednost.
Za dobijene vrednosti parametra nacrtati grafik i ispitati tok fun-
kcije.
161. U funkcijiy = (m - I) x
2
+ (m - 4) x - (11'1 + I), odrediti para-
metar m tako da funkcija postiZe najmanju vrednost za x = I.
Zatim za dobijenu vrednost parametra konstruisati grafik i ispitati
promene funkcije.
162. U funkciji f(x) = (I + k) x
2
- (4 + k) x + 8
Odrediti parametar k tako da je f (3) = - 7. Za nadenu vrednost
/ parametra konstruisi grafik i ispitaj tok funkcij e
M U funkciji y = (p - I) x
2
- (p + 4) x + p + 3, odrediti para-
7"\ metar p tako da funkcija ima nulu 5. Za nadenu vrednost para-
metra p nacrtaj grafik i ispitaj tok funkcij e.
164. Data je funkcija f (x) = (4 - A) x
2
+ (5 + ),) x - 3 (A + I).
Odrediti parametar A t ako da grafik funkci je prolazi kroz tacku
M (3,5), zatim skicirati grafik i ispitati njen t ok.
165. Data j ~ funkcij a y = ax
2
- 2x - 5-.
Odrediti parametar a tako da funkcija postiZe maksimalnu vred-
nost - 2. Za nadenu vrednost ispitati tok i skicirati grafik funkcije.
166. U funkciji y = ~ x
2
- 4x + e, odrediti vrednost parametra e,
2
tako da funkcija postiZe minimum - 8.
167. U funkciji y = x
2
+ px + q odrediti parametre p q tako da
a) Funkcija ima nule - 2 i 3.
b) Funkcija ima najmanju vrednost - 1 za x = 2.
168. U funkciji y = ).x
2
- (21. + I) x + 2 (A + I)
Odrediti A tako da funkcija ima ekstremnu vrednost za x = 2
Za nadenu vrednost parametra ispitati tok i konstruisati grafik
funkcije.
169. Dokazati· da se kvadratni trinom y = ax
2
+ bx + e moze pred-
staviti kao kvadrat binom ako i same ako je b
2
- 4ae = O.
170. Ako je f (x) = ax
2
+ bx + e. Pokazati da je
f(x + 3)-3f(x + 2) + 3f(x + 1) - f(x)=O.
24
171. Data jef (x) = xL x + I ; izraamati f (0), f ( I), f (- I),f (a + I)
.r>-<"'",
i f ( ~ ) .
Ako je f (x + I) = x
2
- 3x + 2, obrazovati funkciju f (x).
Ako je f (x + a) = x' + x + 2, odrediti funkciju f (x - a).
174. Data je funkcij a f (x) = x
2
- 6x + 6.
Pokazati da su 3 + v3 i 3 - V3 nule funkcije.
175 P k
. d . vb ul f k"
• 0 azan a Je x = . I n a un ClJe
I- vb
I - b . 1-
f (x) = vb x
2
- 2x +vb,
za b > 0
,?(', Data je funkcija
a -b . r.
y = vb x
2
- 2ax + a v b
Pokazati da su
x =
y;;b nule.
va+vb
funkcije za a > 0 i b > O.
177. Komad lice dug 40 11'1 treba podeliti na cetiri dela, tako da se od
tih delova sastavi pravougaonik maksimalne poVliine. Kako treba
podeliti taj komad zice?
178. Dui: a podeliti na dye dui:i tako da suma trostrukog kvadrata
prve dui:i i dvostrukog kvadrata druge dui:i bude minimalna.
179. Razloziti broj J 8 na dva sabirka tako da suma kvadrata tih sabi-
raka bude minimalna.
180. Odrediti stranicu najmanjeg k-vadrata, koji se moZe upisati u
dati kvadrat stranice 6 em.
181. Komad l ice duZine 56 em. treba podeliti na dva deJa, od jednog
dela napraviti kvadrat, od drugog pravougaonik, Cija je osnovica
tri puta veta od visine. Gde treba preseei f icu da bi zbir povrSina,
tako nastal ih figura bio najmanji?
25

182. Uglovi na veeoj osnovici trapeza su po 60°, njegov'obim iznosi
200 em. Kolika mora biti tfSnovica trapeza da bi njegova povrsina
bila maksimalna?
183. U . pravouglom trouglu cije su katete a i b upisan je pravougaonik
maksimalne povrsine, tako da se jedno teme pravougaonika
poklaR8 sa temenom pravog ugla t raougla, a ostala tri leze na
stranama trougla. Odrediti dimenzije i povrsinu pravougaonika.
184. U trouglu osnovice a i visine h upisati pravougaonik maksimalne
povrsine, tako da mu dva temena leze na osnovici trougla, a druga
dva na drugim dvema stranama. Izracunati dimenzije i povrsinu
pravougaonika.
185. U polukruZnici preenika 10 em. upisati trapez kome je duZa osnova
preCnik, a da mu obim ima maksimalnu vrednost.
U kvadrat strane a cm upisan je pravougaonik maksimalne
- povrsine, cij e su strane paraleJne sa dijagonalama kvadrata. Ko-
like su dimenzije pravougaonika?
187) Obe katete jednog pravouglog trougla iznose a em. Kako treba
izabrati katete _ da bi hipotenuza bila minimalna?
Odrediti najmanju vrednost izraza .!. +.!. ako sn x i y pozitivni
x y
realni brojevi takvi da je x + y = 5. (Takmicenje II stupnja iz
matematicke skole 1968-69 g.)
18..( Neka je M proizvoljna tacka date duZi AB = a. Nad AM = x
'\. konstruisan je kvadrat AMCD, pa je nad duii BC opet kon-
struisan kvadrat BEFC. Odredi polozaj Tacke M tako da povrsina
sestougla ABEFCD bude sto manja.
190. U {;; ABC poznate su dve strane Be = a, A C = b i visi na
CD=h.
a) Na datoj visini odrediti tacku M tako da zbir ':vadrata njenih
rastojanja od temena trougla ima najmanju mogucu vrednost.
b) Ako je dati trougao jednakostranican izraziti velicinu dobijenog
minimuma pomoeu strane a trougla.
191. NaCi maksimalnu vrednost funkcije y = (a + x) (b - x)
192. NaCi najmanju vrednost funkcije y = (x - a)2 + (x - b)2 +
+ (x -C)2
26
193. Data su dva trinoma
x
2
- (a + b) x + ab i x
2
- (a - b) x - abo
Dokazati:
a) Da je zbir njihovih najmanjih vrednosti
2
b) Da. je z?ir vrednosti od x u oba trinoma za koje oni dobijaju
naJmanJu vrednost a.
194. Dat je skup paraoola y = (m - I ) x
2
+ 2mx + 4
(m je realan broi)
195.
a) Pokazati da sve parabole datog skupa prolaze kroz d, e fiksnc
Tacke A i B i odrediti te Tacke.
b) Odrediti onu parabolu datog skupa koja dodiruje x-osu i
parabolu Cije je teme tacka B (B ne lezi na x-osu).
Dat je skup parabola y = .-.:2 - (k + I) x + k
(k realan broi)
a) Odrediti geometrijsko mesto temena datih parabola kada se
k menja.
b) Odrediti fiksnu tacku kroz koju prolaze sve date parabole.
c) Graficki predstaviti parabole iz datog skupa za razne vrcdnosti k.
at jc skup parabola y = ax2 - 2x + I (a rcalun broi)
a) Odrediti geometrijsko mesto temena datih parabola kada se
a menja.
b) Odrediti fiksnu tacku kroz koju prolaze sve date parabole.
c) Graficki predstaviti iz datog skupa za razne vrednostia·
Date su funkcije:
y=X
2
-l/IX + III- 1
y = x
2
-2x + Ill,
a) Odrediri parametar III tako da ekstremne vrednosti o,'m
funkcija budu jednakc;
b) Za nadenu vrednost paramctra III rcliti algebarski i graficki
sis tern nejednacina:
>..2- mx + m -1 <0
x2-2x + m > O.
27

198. Data je funkcija: x
2
- 2kx - I + 2k2 - Y = O. Gde je k realan
pararnetar.
a) NaCi geometrij'sko mesto minimuma funkcije kad se k menja.
b) Na osnovu tog geometrijskog mesta ispitati prirodu nula
date funkcije.
199. Odrediti najmanju vrednost polinoma
f (x, y) = x2 - 2xy + 6y2 - 12x + 2y + 45.
200. Odrediti maksimalnu vrednost polinoma
f(x,y) = -x
2
+ 2xy-4y2 + 2x + 10y- 3.
201. Dokazati da je funkcija
28
f(x,y) = x
2
- 2xy + 3y2 - 2x - lOy + 20
pozitivna za svako x i y .
IV GLAVA
4. KVADRATNA .JEDNACINA S JEDNOM NEPOZNATOM
Jednai!ine oblika
=2 + bx + c = 0, za a * 0
(I )
Naziva se potpuna kvadratna jednacina s jednom nepoznatom.
Ako su koeficijenti b ill c jednaki nuli, jednaCina postaje
nepotpuna kvadratna jednaCina i tada mogu nastupiti sledeCi
slucajevi: '.
1
0
Ako je nezavisni clan c jednak nuli jednacina (I ) se svodi na
ax2 + bx = 0
J ednacina (2) ima dva reSenja i to
O
. b
Xl = 1 Xz = --.
a
(2)
Jedno reSenje je uvek jednako nuli; ako je i b = 0, jednacina
(2) postaje ax
2
= 0, tada su oba reSenja jednaka nuJi .
2
0
Ako je b = 0, a c * 0 tada jednacina (1) ima oblik
ax2 + c = O.
(3)
J ednaCina (3) ima dva reSenj a i to
lfC· liC
Xl = V - -;; 1 X3 = - V - a .
29

Ova reSenj a su realna ako je - ..::... pozitivno, a imaginarna
a
ak
. c .
'0 Je - - negatlvno.
a
Potp'una kvaqratna jednacina (i) ima dva korena i to
-b +V b
2
-4ac
Xl = --'--;;-----
2a
-b-V b
2
-4ac
X2 = - -- - ;;--- -
2a
Priroda rclenja potpune kvadrame jednacine zavisi od pot-
korene velicine (diskriminante)
D = b
2
- 4ac i mogu nastupiti ovi siueajevi:
1° b
2
- 4ac > 0, reSenj a su reaina i r azlicita.
2°' b
2
- 4ac = 0, reSenja su realna i jednaka.
3° b
2
- 4ac < 0, reSenj a su _ konjugovano - kompieksna
Obrasci za r eSavanje potpune kvadrame jednacine:
J ednacina (1) se r eSava obrascem
(A)
Ako jednacina (1 ) ima oblik ar + 2kx + c = 0, tj . linearni
. koeficijenat je paran broj, koristi se obrazac
za a = I obrazac (B) ima oblik
Xl !2 = -k ± V k2-C
Veze*) izmedu reSenja i koeficijenta jednacine
(B)
(C)
.) Obrasci koji predstavljaju vezu izmcdu resenja i koeficijenata kvadratne jcd-
naCine poznati Sll pod imenom Vietovi obrasci po imenu velikog francuskog
matematitar. Fransoi Vietee (1540-1603). Viet je jedan od simbo-
aJgebre.
30
ax
2
+ bx + c = 0
b
Xl + X2 = - -
a
(1)
Zbir rclenja jednak je koliCniku koeficijenata Jinearnog Clana
sa promenj enim znakom i koefi cijenta kvadratnog Clana.
c
Xl ' X2 = -
a
(2)
Proizvod rclenja jednak je koliCniku slobodnog clana i koeficijenta
kvadratnog clana.
ReSiti jednaCine :
7
202. a) 4x
2
- 2 - = 0;
9
2 5 2
b) 1- - - r= I
3 36 5
c) 0,04x
2
- 0,7225 = O.
203. a) k
2
x
2
- a
2
+ 2ab - b
2
= 0; b) x(x + a) = a(x + a);
c) y2 _
m
2 = 2(y + k)(y - k) - m2.
3 2 I
a) - r - i - x = - r + X;
4 3 3
204.
b) (X - 2)2 + (2x + 3)2 = 13 - 4x;
c) (2x - 15) (2x - 7) - (x - 36) (x - 8) + 36 = O .
205. a) a
2
r + bx = b
2
x + ax; b) ,nXl- - m2x = nXl- - n
2
x ;
c) (y - m)2 + (y + n)2 = m
2
+ n
2
.
206. a) (x - a)2 - 2x (x - a) + a
2
= 0;
b) m
2
(Z2 - 25) = n
2
(a
2
- 25);
(0) (x + a) : (x - b) = (b + x) : (a- x).
a) (m + 2y)(m- 2y) = 5 (2k-y)(2k + y)+m";
b) (a - x) (b + x) + ( 1 - ax) (I + bx) = ab (1 - r).
31

208. a)
x + 4 x - 4 1
--+-=3 .
x - 4 x + 4 3'
b) 34 + 2x + I = 2x - I.
4x2 - I I - 2x 2x + I'
c) 5 - x + 5 + x = 100 .
x + 5 5- x 25- x2 '
x + 2 + x - 2 I
-:.; -- -- = 2 -
x -2 x + 2 6
209.
3x
2
- I 2x + I
x
2
- 2
I
+
+ -
2 3
4
3
g
(2x + 3)2
(3x-2)2

3
5
5
2U.
X
-
I
+_
I
x
2= 3 (x-l ) x + 11
3 2 8 24
212. I + 2x + x2 = (I + 2x + p2 .
p2 p'l
mJ
2a
+
b
+
y
y-2a + b
y+2a-b 2a + b-y
214.
b+x b-x
(a
2
- b
2
) x
2
- - - --
a-x
a + x a
2
-x
2
215.
x
2
_a2
2a
2
+ 2b
2
b
2
-x
2
+ 2.
-
hZ ab a
2
217.
2x-1 x-20
x2 + 2x-3 x2-2x-15
£s) _ 1_ + _ I _ + _ I _ + _ I _ = O.
x+1 x+2 x-I x-2
G;) Data je jednacina ax
2
- 2bx = O. Koja relacija postoji izmedu
/ koeficijenata a i b, ako je jedno reSenje ove jednacine 4?
32
220. Za koje vrednosti para metra A u jednacini
x
2
- 5 (A2 - 4)lf- 2A + 3 = O.
a) koreni su suprotni;
b) jedan koren je jednak nuli i resiti je u oba slueaja.
221. Za koju vrednost parametra A jednacina
(12 - 3A) x
2
-17A + 3 = 0
ima jedan koren - 4?
Data je jednacina (2a - I) x2 - 15b + 25 = O.
Koja relacija postoji izmedu koeficijenata a i b, ako je jedno
rdenje jednacine - 5?
223. Odrediti tri broja od kojih srednji je za 5 veci od najmanjeg i za 5
manji od najveceg ako se zna da je proizvod krajnjih brojeva
jednak nuli.
224 Visina jednakokrakog trougla jednaka je osnovice. Odrediti
3
stranice i visinu jednakokrakog trougla, ako mu je povrnina 48 em
2
.
225. Povrsina pravilnog sestougla je 96 v3' em
2
. Izraeunati stranicu
sestougla.
Koji broj pomnozen sa svojom petinom daj e proizvod koj i je
5 puta veCi od samog broja?
227. Aim se od kvadrata nekog broja oduzme proizvod tog broja i
broja 7, dobijena razlika je tri puta veea od samog broja. Odrediti
taj broj.
228. Odrediti parametar A tako da jednacine :
a) (A-2)x2- A + I = 0; b) AX2 + 4 = ".2;
c) x2 - A = 2Ax2 + 3;
e) 2Ax2 - 10 = x2;
imaju realna reSenja.
3
d) (3- A) x
2
- 2 = A;
r) (5x2 - I) A = 10x2.
33

ReSiti jednacine :
\. 229. ( l- x)(4V2 -2x)(4 -xV3) = 0.
230. (4x - 12) (x V2 - I) (2xV3 - 3) = O.
231. a) (x - 2)2 - 9 = 0 ;
c) (3x + 4)2 + 25 = 0;
232. a) x
2
- 5x + 6 = 0;
c) 2x
2
-5x - 25 = 0;
233. a) x
2
- 4ax + 3a
2
= 0;
c) x
2
- 6x + 58 = 0;
b) (x + 1)2 - 25 = 0;
(x - 5)2 + 5 = O.
b) x
2
-3.\:-28 = 0;
aJi y2 + I:?y - 13 = O.
b) x
2
+ 2a
3
x - 35a
G
= 0;
d) x
2
- 4x + 13 = O.
234. a) x
2
+ 2bx - a
2
+ 8ab - 15b
2
= 0; )
b) x2 3ax + 2a
2
+ a - I = 0;
c) 9x
2
-36x + 37 = 0; d) z2 - 8z + 41 = O.
235. a) x
2
- O, lI x + 0,001 = 0; b) 0,2x2 - 1,34 .. - 0,42 = 0;
c)" x
2
+ a"x = a
3
"x + at"; d) (a
2
-b
2
) x2 - (a
2
+ b
2
)x + ab= O.
236. a) (z - 3)2 + (z - 4)2 = (z - 5)2 + 5;
b) (2x - 3)2 - (2x - 5) = 4 (x - 3)2 + 12;
c) (x - I )(x - 2) + (x - 2)(x - 3) + (x - 3) (x - I) = O.
237. (x + I) (x + 2) (x + 3) - (x + 4) (x + 3) (x + 2) = x - 5.
2,.-2 1 1 1 3
238. - = I - x - 3- '
v . 3 2 4 3 4
- 2 2 2 1 2 " 17
239. - y - 2 - y - 1 -- Y + 5 = - y- - -- - y + I.
_ 3 9 2 9 18
34
• •
(x-20) (x -lO) (34- x)(40- x) (3 D- x) (5 -x)
241. 10 2 + 3 =0.
2x+ I x- I x+ 3 4 +x
242. - --= - - - _ _ .
x + 3 x
2
-9 3- x 3 + x
, . 2x x
2
+ 25 5 5
243. --- = --- --.
..J x -9 x
2
- 81 x + 9 x - 9
5x
244. ---=-:.=.....--
5 4x - 5
2x
2
- x - I 2 .. + 1 x2 - I
. x(x ±..L + __ 2x - 2 + 12 (x - I)
245.
x
2
- 8x + 12 x + 7 x + 7 x2 - 8x + 12
'f46. 2x - 5 + 7 - 3x _ x - 4 + (x - 3)2
x -I I (x- 6)2 + 1 x -II (x - 6)2 + 1
+ 5) . x 4 3x + 16
247. - - -= --
x
2
- 8x + 29 x + 5 x + 5 x2 - 8x + 29
2 i --=2x ,,---,-+-, I_
/ x2+ x-6

x2 - 3x - 10
x -I 6
x2 - 5x- 6 x2 - 9
_ _ .:.... 1 __ _ 1 + -,----'-__
x2 + 7x + 10 x2 - 4 x2 -7x+ 10
250. (x -c)2 + (x - d)" = c
2
+ d(d - 2c).
251. (x - a)2 + (x - b)2 = x" - x (a + b) + a (a - b) + IJZ.
/
252. x (b + x - 3a) + a (2a + b) = 61JZ.
253.) ( 1 +V2) x" - 2 ( 1- V2)x - 3V2 + 1 = 0.
'---
1W x2 - (3 + 2 V 5)x + 7 + 3 V5)= 0.
255 x" - (3-2V 2)x + 4-3 V2) = O.
3'

256.
x
2
+ 3 Ixl + 2 :. O.
258. x2 - 8 Ixl + 15 = O.
259. x2 + Ix + 31 + Ix - 31 = 4,5 Ixl + 6.
260. x2 + 2x - 3 Ix + II + 3 = O. 261. Ix - I I . Ix +· 21 = 4.
1x2 -3Ixl + II = I. 263. Ix
2
-8x + 121 =x2 -8x + 12.
264. 2x Ix - 31 + Ix + 51 = O.
265. Data je jednacina 2x
2
- x (a + b) + ...; ab (a + b - 2x) = o.
Pokazati da je jedno resenje aritmeticka, a drugo geometrijska
sredina brojeva a i b.
266. Data je jednacina 2 (a + b) x2 - (a + b)2 x - 2ab (2x - a-
- b) = 0 Pokazati da je jedno reSenje aritmeticka, a drugo
harmonijska sredina brojeva a i b. '
ReSiti po x jednacine:
m2 x2
267. --+ --= I + nx
m-x x-m
I I I I
268. --+-- =-+-
x-m x-n m n
269.
x-n x-m 10
--+--=_ . 270.
x + m_.x -n=
x-m x-n 3 x-n x+ m 2
a + 4b a -4b 4b a + 6b a -6b 6b
271. 272.
= _ .
x+2b x -2b a x + 3b x -3b a
a-x2 a-I
273. (a _ x)2 - -;;- = a3 - ax (2a - x)
36
274.
2 (n + 3)
2n + nx 2x-x
2
x2 -4x
275.
oX + I + x
2x-3
18
-
x2-3x 2x
2
- 18
,,2 + 3x

a
21 · --
nx-x
a-I
. = 1.
x2 - 2nx2 + n
2
x2
277.
5
x2 + a
2
- 2ax = 9x2 0
278. U jednacini 4x2 - 2 (m + i) x + m
2
- 3m - I = O. Odrediti pa-
rametar m tako da koreni jednacine budu jednaki.
U jednacini odrediti parametar A tako da one imaju dvostruko
reSenje:
279. x
2
- 2 (A - 2) x - (21. - 4) = O.
280. x2 + 2 (3 - A) x - 3 + 21. = O.
281. 3Ax2 + 2 (JA + 4) x + 31. - 5 = O.
282. (A + I) x2 + 2 (A - I) % + 41. + I = o.
283. (2A-I)x2 + (A + 2)x + A-I = O.
Odrediti prirodu reSenja kad se parametar m menja cd - <Xl do
+ <Xl u sledecirn jednaCinama:
o 284. (m-2)x2-(m + I)x + m + I = o.
4 ° ' \ (m-2)x2-(m + 1)% + = .
288. (4m - 3) x2 + 2 (3m - 2) % + 7 - 6m = O.
287. m
2
x2-m(5m+l)x-(5m+2)=O,m+O
37

288. Odrediti sve vrednosti pararnetra a, za koje jednacina
2x x2+8
a
2
+ 3a 3a - a
2
a
2
-9
irna realna reSenja.
289. Odrediti sve vrednosti pararnetra b, za koje jednacina
9
2x x
2
- - -+ =0
b
2
+ 4b 4b - b
2
b2 -16
irna realna reSenja.
290. ReSiti jednaCinu
x-a 10 44
- - +--+--=0.
x -2 x+2 x
2
- 4
Za koje vrednosti pararnetra a jednacina ima dva rea1na nejednaka
korena.
291. ReSiti jednacinu

x+ 3 xS -9 x-3
Za koje vrednosti parametra k jednacina irna dva realna nejednaka
korena.
292. U sisternu
{
kx + 4y = 5
(k + 3) x + ky = 7,5
Odrediti pararnetar k tako da sistern bude nernoguc.
293. J?ata je jednacina a (b - c) x
2
+ b (c - a) x + c (a - b) = O.
Pokazati da su za svako a, b i c [ako je a (b - c) =F 0] reSenja
date jednacine rea1na i odrediti reSenja.
294. Ako je a + b =F 0 jednacina
38
(a + b)2 x
2
- (a - b) (a
2
- b2) x - 2ab (a
2
+ b2) = O.
irna rea1na reSenja. Dokazati, zatim reSiti jednacinu.
295. Data je jednacina
(a + x
2
- (a
2
• + "!- x + 2ab (a + b) = 0, gde su a i b
rna ko)a dva bro)a ko)a D1SU IStovremeno jednaki nuli a + b =F 0
resenja jednaCine su realna. Dokazati. ' ,
296. Dati su izrazi:

A == (2x
2
+ X - 20)2 - (2x - x - 16)2
B = (x
2
- 9) (x + 3)
A
a) Skratiti razlornak y = -
B
b) Resiti jednacine A = 0 i y = 2.
297. Uprostiti izraz
f (X)=X2(X+l)( _ 2 _ _ I + 1. )
x + 1 x2 2.t2+2x xS+x
2
zatirn reSiti jednaCinu:
I
f(x) = x - - '
2
2911'. Date su funkcije:
f(x) = (2x + 5)2 + 8x + 20 + 4x2-25
g(x) = (3x +
a) Resiti = 0
f (x) .
b) Skratiti razlornak - - 1
g (x)
reSiti jednacinu
J (x) = 2 .
g (x)
299. Data je funkcija
x+ 1_2
x -I
f (x) = 4 x + I

39

ReSiti jednaCine
a) I(x) = O.
b)/(x)=4.
300. Ako je
x
2
-IOx + 9
I (x) - ----,---.-...:.....:.--
(x -I)2_(l -x)(3 - 2,,)
ReSiti jednacine
a) I (x) = 3
b)/(x)=-1.
301. Ako je
{
X + 2, x ;;' 2
I (x) =
lx- 3, x < 2,
reSiti jednacinu (f (x)]2 = 4x + I
302. Zbir kvadrata od 3 sukeesivna parna broja je 200. Odrediti ove
brojeve.
303. NaCi tri sukeesivna eela broja cija je suma kvrrata 110.
304. Razlika kubova dva sukcesivna eela broja je 91. Koji su to brojevi?
305. Naei dvocifren broj, Cija je cifra jedinica za I veea od eifre dese-
. tice, a proizvod trazenog broja i zbir njegovih cifllra jednak je 616.
306.
307.
Cifre desetica dvocifrenog broja je za 2 veea od cifara jedinica.
Ako podelimo taj dvocifren broj \ zbirom njegovih cifara, dobija
se kolicnik za 40 manji od broja napisan isti ciframa obrnuum
redom i ostatak 4. NaCi ovaj broj.
Dva planinara su krenula istovremeno na kotu koja je udaljena
30 km od njih. J edan od njih pn,18zi 1 km viSe na cas od drugog,
radi toga stiZe na koru jedan cas ranije. Koliko kilometara na
cas prelazi svaki od planinara?
308. Dve slavine pune bazen za I casa, jedna slavina odvojeno moze
da napuni isti bazen dva casa ranije od druge. Za koje vreme
svaka slavina odvojeno puni bazen?
40
309. Dva radnika treba da svr§e jedan posao. Ako rade zajedno svr§iee
ga za 12 dana. J ednom radniku potrebno je 10 dana vi§e da svrii
taj posao nego drugom radniku. Za koje bi vreme svaki od njib
svr§io taj posao.
310. U kom mnogouglu broj strana jednak je broju dijagonala?
311. Koji poligon ima 170 dijagonaJa.
312. Stranica jednog kvadrata je za 2 m veea od stranice drugog kvad-
rata. Odrediti stranice ovih kvadrata ako se njihove povr§ine
odnose kao 9 : 4.
313. Data je kruZnica poluprecnika R sa centrom u 0 i fiksna tacka
A na njoj. Odrediti polozaj promenljive tetive Be koja je normalna
na polupreenik OA tako da je
AB2 + AC2 + BC2 = 412 (I data duZ)
314. Data je polukruZnica nad preenikom AB = 2R. Iz tacke M
ove polukruZnice spwtena je normala MN na tangentu u tacki
B. Izracunati duz AM = x tako da je
- - 9
AM+ MN=-R.
4
315. Data je polukruZnica nad preenikom AB = 2R. Odrediti na
polukruZnici tacku M bliZe taCld A nego B tako da je tetiva
MN paraJelna sa AB i da je
AM2 + mMN2 = (m - I) R2 (m je dati broj)
316. Dat je jednakostranican trougao ,,!BC. Na njegovoj AB=a
uocena je proizvoljna tacks M; 12 te tacke spwtena Je
MP na stranicu BC, a normal a MQ nn stranu AC. eka Je
AM=x
a) Izraziti duZ PQ i povriinu trougla M PQ u funkeiji od a i x.
b) Odrediti poloZaj tacke ..w: tako . duZ PQ ima duZinu
gde je k dati pozitivan bro), II VIS lOa trougla ABC. U kO)1ffi
granicama mora leZati k da zadatak bude moguc?
41

c) Odrediti poloZlij tacke M i tako da povrsina trougla M PQ
ima vrednost AP. gde je A dati pozitivan broj, a P povrsina
trougla AB C. U kojim granicama mora leZliti A da zadatak
bude moguc?
317. Izracunar hipotenuzu pravouglog trougla znajuCi hipotenuzinu
visinu h i zbir kateta s.
KoristeCi Vietove obrasce sastaviti jednacinu cij a su reScnja:
318. a)xI= -7 i x2= - 3; i
3 2
c) Xl = 2 V3 i X2 = V3; d) Xl = 5 + V2 i X2 = 5 - vI
)
5+3V2 . 5-3V2
319. a Xl = 6 I X2 = 6
b) Xl = 2 - 3i i X2 = 2 + 3 i; .
c) Xl = 3 + V3 i i X2 = 3 - v'3 i;
)
I . I
d Xl = - I X2 = - .
a b
b a
X2=-
a-b;
320. a) Xl =
a+ b
a
b) Xl =--
a-I
b
X2= - - ;
b-I
c) xI=a+Vb i x2=a-Vb;
d) Xl =2+VJ3 i x2=2-V13
4 4
e' Data je jednacina 3 x2 - X - 7 = 0 cija su reSenja Xl i X2
a) NereSavajuCi jednacinu izracunaj
42
Xl
3
+ X2
3
i X1
3
• X23 .
b) Sastaviti jednacinu po y cija su reSenja
YI = Xl
3
i Y2 = X23.
c) Izracunati
A = 4Xl
3
- 3XIX23 - 3X2Xl3 +
322. Ako SU Xl i X2 reSenj a jednacine 5x' - 3x - I = 0,
/
Izracunati vrednost sledecih izraza:
Y2 = + + +
Xl Xl X2 X2 ( I I ) 2
X2 X2 + I Xl Xl -f- I - ;;- - X2 .
Data je jednaCi na 2x' - X - 2 = 0, cija su reSenja Xl i X2. Iz-
racunati ne reSavajuCi jednacinu vrednost izraza.
324. Neka su Xl i X2 reSenj a jednaCine 6x2 - 5x + I = O. Ne reSavajuc;
datu jednacinu formiraj jednacinu drugog stepena po y Cija su
reSenja.
Xl + I
YI =
XI - I
X2 + I
Y2 =
x2- 1
325. Data je jednacina 3x2 + 5x - 6 = 0, Cija su reSenja Xl i X2·
Ne reSavajuCi datu jednacinu, formirati jednacinu drugog stepena
po y sa reSenjima :
I
Y I = Xl + -
X2
I
Y2=X2+-
Xl
Neka su Xl i X2 reSenja jednacine.
x2 - 2x + A = 0 (A =1= 0)
i neka su YI i Y2 vrednosti koje dobija trinom
Y = x2 + A X + "h2,
kad se zameni X sa Xl X2·
43

n
Pokazati da vrednost izraza
ne zavisi od parametra A.
327. IU jednacini (m + 3)x
2
...,.... 3mx + 2m = 0 odrediti parametar m
tako da je 2x1 - X2 = 3, gde su Xl i X2 resenja odgovarajuce
jednacine.
Odrediti pararnetar m tako da u sledeeim jednacinama izmedu
reSenja postoji data .relacija; zatim reSiti jednacine:
328. ntt2 - 2 (m + I) X + (m - 4) = 0, relacija
( 4 X1 + I) ( 4X2 + I) + 2 = 20.
329. (m - 2)2x2 - 2 (m - I) x + m = 0, relacija _1_ + _ I = 2-
X1
2
X2
2
4
~ .
X2 - mx - m
2
- 5 = 0, relacija _ 4_ = ~ + ~ _ ~
X1X2 Xl X2 2
331. x2 - 2mx + m
2
+ 1 = 0, relacija X1
2
+ X2
2
= 16.
332. 3 (m - I) x2 - 4 em - I) X + 2m - 1 = 0, re1acija X2 = 3X1.
333. x2 - 3mx + m
2
= 0, relacija X1
2
+ X2
2
= 1,75.
.. . 1 1 10
334. (m - 2) x2 - 2mx + 2m - 3 = 0, re1ac1Ja - + - = -
X1
2
X2
2
3
335. x2 + (m - 3) X + 1 - 2m = 0, re1acija - - + - + 3 = O.
r I ( ~ ~ )
2 X2 Xl
~ x2 - X + m = 0, re1acija X1
3
+ X2
3
= 7.
337. U jednacini
kJc2-(2k + I)x + 1 = 0
44
odrediti pararnetar k tako da:
a) X1
2
+ X2
2
= 3,
1 1
c) -+ - = 5.
Xl %2
338. U jednacini 2x2 + 5x + 2m
2
- 4m + 2 = 0 odrediti m tako da
njeni koreni zadovoljavaju relaciju Xl - 2x2 = I.
/'\
339. Odrediti vrednost parametra m za koje jednacina
(m - 2) x2 - 2 (m - I) X + m - 3 = 0 (m =F 2)
ima realna reSenja i formirati reIaciju nezavisnu od parametra
m, koja eg-.listira izmedu re5enj a.
340. Data je jednaCina
8x2 - 4 (m - 2) X + m (m - 4) = 0, gde je m parametar.
a) za koje vrednosti parametara m data jednacina ima resIna
re5enjn
b) Formirati reIaciju nezavisnu od parametra m, koja postoji
izmedu re5enj a Xl i X2 date jednacine.
Data je jednaci na x2 - 2 (m + I) X + 3m + 1 = O.
a) Odrediti prirodu re5enja kad se parametar m menja.
b) Odrediri pararretar m rako da je
XJ
2
+ X2
2
= (Xl + 2) ( X2 + 2) - 2 ( Xl + X2).
c) Sasra viti jednacinu po y tako da joj re5enja budu
Yl = 2Xl - 3X2 i Y2 = 2x2 - ~ X l .
U dobijenoj jednacini odrediti m tako da je
2Yl - 3Y2 = I.
342. Za koje vrednosti parametra m jednac.ina:
(m - 2) x
2
- 2 (m + I) x + m + 3 = O.
je suma kvadrata njenih re5enja jednaka 52?
Re5i jednacinu u ovom slueaju.
45

343. Za koje vrednosti parametra ", jedan od korena jednaeine
2x2 - (2", + 1) x + m
2
- 9m + 39 = 0 je dva puta veea od
drugog? Za nadene vrednosti parametra m reSi jednacinu.
U jednacini X2 - 2 ( 3m - 1) x + 2m + 3 = 0, odrediti ", iz
uslova da je suma njenih reSenj a jednaka sumi nj enih kubova.
345. Napisati kvadramu jednacinu cij a su reSenj a jednaka cetvnim
stepenima reSenj a jednacine
x2 + px + q = O.
Za svaku od sledeCih jednacina naci relaciju izmedu reSenj a,
koja ne zavisi od parametra m.
346. 3 (m - I )x2 - 4mx - 2m + I = O.
347. mx2 - (2m - 1) x + 711 + 2 = O.
3m
+ 2) x" - (2m + I) x + 4 = O.
'-. -
349. Data je jednaCina x2 - 2 (a + 1) x + 3a + 2 = 0, gde je a
realan parametar.
a) Diskutovati realnost reSenja.
b) NaCi vezu izmedu korena X I i X2 koj a je nezavisna od pa-
rametra a.
c) Na osnovu te veze odrediti korene date jednacine tako da
budu jednaki .
d) Odrediti vrednost parametra a tako da zbir korena date jed-
nacine bude jednak zbiru njihovih kubova.
.r<\
350. Xl i X2 kvadrate jednaCine zadovoljavaju relaci je :
x , + X2 - 2XlX2 = O.
mXl X2 - (Xl + X2) = 2m - I.
a) Formirati OVU jednacinu.
b) Za koje vrednosti parametra 711 reSenj a su realne .•
c) Odrediti parametar 711 da oba feSenja budu pozitivna.
46
351. Koreni Xl i X2 jedne kvadrame jednacine vezani su relacijama
XlX2 + Xl + X2 = a
Xl X" - a (Xl + X2) = - I.
Obrazovati ovu kvadratnu jednacinu i odrediti za koje su vrednosti
parametra a njeni koreni realni .
352. Neka su Xl i Xg koreni jednacine
ax2 + bx + c = 0 (a i= 0).
Izraziti u finkci ji od a, b c sledece izraze:
I I
a) - + -; b) Xl
4
+ x24; c) x,5 + X2
5
;
X1.
3
X2
3
d) 4XlX,,2 - x,3 + 2XlX2 + 4x,2x2 - X23.
353. Data je jednacina
1
-- + = i ,
x - a x - 2a
gde je a realan parametar.
a) Pokazati da su koreni date jednaCine rea1ni za svako a.
b) Odredi ti a tako da bude
Xl + Xl! = k,
X2 Xl
gde je k dati realan broj . Koje vrednosti moZe imati k da bi
odgovarajuce vrednosti parametra a bile realne?
c) U kom intervaiu mora Idati k da obe odgovarajuCe \·rednosti
a budu pozitivne?
U kom intervalu mora icZati parametar TIl, da bi koreni jednacine
x2 - 2mx + m
2
- 1 = 0
leZali u intervalu (- 2, 4) ?
355. Napisati k'Vsdratnu jednaCinu po y eiji koreni su jednaki kubodma
korena jednacine ax" + bx + c = o.
47

356. Za koje celabrajne vrednosti parametra k kareni jednacine
k.x2 - (I - 2k) x + k - 2 = 0
su racianalni?
357. Odrediti brajnu vrednast parametra m u jednacini
4X2 - 15x + 4m
2
= 0,
taka da jedan karen jednacine bude kvadrat drugag. NaCi karene.
358. Odrediti brojnu vrednast parametra m u jednacini
x2 - mx + m - I = 0,
za kaju Xl
2
+ X2
2
prima najmanju vrednost. (Xl i X2 koreni date
jednacine, m real an parametar).
359. Za koje vrednasti parametra a surna kvadrata karena jednacine
x2 + (a -2)x - (a + 3) = 0
ima najmanju vrednast?
360. Ako su " i ~ kareni jednaCine
x
2
+ ax + a
2
+ b = 0,
dakazati da vaii jednakost ,,2 + , , ~ + ~ 2 + b = O.
361. U jednacinama
x
2
- ax + b - 4 = 0
y2 _ by + a - + = 0,
Odrediti realne parametre a i b taka da kareni jedne ad njih
budu recipraene vrednasti karena druge.
V 362. Neka su Xl i X2 resenja jednacine
x2 - kx + k + 2 = 0,
gde je k realan parametar.
48
a) Napisati jednacinu po z crja su reSenja
I I
Zl = Xl + -;' z = X2 + -
X2 Xl
b) U dabijenaj jednacini adrediti k taka da jedan karen bude
dva puta veCi ad drugag.
~ . Aka su Xl i X2 kareni jednacine
3X2 - (m + 3) X + m = 0,
gde je m rna kaji realan braj ,
a) Farrnirati jednacinu po y cija su reSenja
2
Yl = I--
Xl
2
Y2 = 1-- .
X2
b) U dabijenaj jednacini adredi parametar . m tako da jedan
karen bude dva puta veCi ad drugog.
c) za dabijene vrednasti parametra m adredi adgovarajuce vred-
nasti Xl i X2.
364. Neka su Xl i X2 kareni jednaCine
2x
2
- (a + 2) X + a = 0
gde je a realan braj.
a) Odrediti jednacinu po y Ciji su kareni
I
Yl = Xl +-
X2
1
Yz = X3 +-
Xl
b) U dabijenaj jednacini adrediti parametar a taka da jedan
karen bude dva puta veCi ad drugag.
c) Za dabijene vrednasti a adrediti adgavarajuce vrednasti Xl i X3
365. Neka · su Xl i X2 kareni jednacine
x2 + 2px + q = 0;
adrediti jednacinu
z2+ az +b=0
49

o
ciji su koreni
I
Zl = Xl +-
X2
I
Z2 = X2 +- .
Xl
366. Neka su Xl i X2 koreni jednacine
2x2 - (p + 2) X + P = 0
a) NapiSi jednacinu Ci ji su koreni Z l = X 1
2
i Z 2 = X22.
b) U tako dobijenoj jednacini odredi parametar p tako da jedan
koren bude cetiri puta veti od drugog.
c) Za dobijene vrednosti p nati odgovarajuce vrednosti Xl i X2.
367. Neka su Xl i X2 koreni jednacine
x2 - (l + p) X + p2 = 0
a) Napisi jednacinu ciji su koreni
Xl
Zl = -
X2
X2
Z2 =-
Xl
b) U tako dobijenoj jednacini odrediti parametar p tako da jedan
koren te jednacine bude ~ .
4
c) Za dobijenu vrednost p nati odgovarajuce vrednosti Xl i X2 .
;;;;) U jednacini X2 + px + q = 0 odrediti p i q tako da razli ka korena
bude 4, a razli ka ·nj egovih kubova 208.
~ 9 . Proveri da Ii su brojevi
-I + VS -I-VS
- 3 +V5
- 3-v5
koreni jednacine
x2 + x -I = O.
370. Odrediti korene jednacine ax2 + bx + c = 0, ako je
a + b + c = O.
50
371. Date su dye jednacine:
x
2
+2x+a=0
( I + a)(x2 + 2x + a) - 2 (a - 1)(x2 + I) = 0
(I)
(2)
u kojima je a realan parametar, a X nepoznata. Dokazati da su
koreni jednacine (I) realni i razliciti, ako su koreni jednacine (2)
imaginarni i obmuto da su koreni jednacine (I) imaginarni, ako
su koreni jednacine (2) realni i razliciti.
372. Dokazati da jednacina
a
2
b
2
--+-- = 1
x -p x - q
ima uvek realna reSenj a po x .
373. U jednacini x
2
- (m + 1) x + m = 0 odrediti m, tako da razlika
kvadrata nj enih korena bude 15. Za realne vrednosti parametra
In reSiti jednacinu.
374. Odrediti zbir m-tih srepena korena I.:vadratne jednacine
ax
2
+ bx + c = o.
375. Neka su s ip zbir i proizvod korena jednacine
ax2 + bx + c = 0,
Sl i PI zbir i proizvod korena jednacine
alx
2
+ b lX + Cl = 0,
a S iP zbir i proizvod korena jednacine
(a + Aal) x
2
+ (b + )..hI) x + (c + Acl) = O.
Odredi A tako da bude
P =Pl +P
i izrazi S kao funkciju od 5, Sl, P i Pl.
376. Date su jednacine
x2+px +2=0
x2 + PIX + 2 = o.
••
,
51

Neka su koreni prve jednacine 0'. i a druge 0'.1 i I zracunaj
(0'. - 0'.1) (0'. - -
kao funkciju koeficijenta gornjih jednacina.
377. Pokaii da su brojevi v2 i I - v'2 koreni jednacine
- x + v2 - 2 = O.
378. Data je jednacina x
2
+ x - 3 - v :3 = 0, pokazi da je v3 koren
te jednaCine i nadi drugi koren.
379. Proveri da Ii je - v2 koren jednacine
3
9x2 + 9x - 22 + 15 V2 = 0 i nacli drugi koren.
380. Ako su P i q neparni, to jednacina x
2
+ px + q = 0 nema ra-
cionalnih rclenja. Dokazati.
381. Za koje vrednosti parametra m jednaCine
2x2 - (3m + 2) x + 12 = 0,
4x2 - (9m - 2) x + 36 = 0
imaju zajednicki koren?
382. Za koje vrednosti parametra m jednaci ne
x2 + mx - 2m = 0
x2-2mx+m=0
imaju zajednicko rclenje?
383. Ako koeficijenti kvadratnih jednacina
52
x
2
+ 2px + q = 0
x2 + 2plx + ql = 0
zadovoljavaju relaciju q + ql = 2PPI, t ada su koreni bar jedne
jednacine realni. Dokazati.
384. Kakvi moraju biti p i q da bi koreni jednaCine
x
2
+ px + q = 0
bili takode p i q?
385. Ako su koeficijenti kvadratne jednaCine
x2+px+q=O
celi brojevi, to i koreni su takode celi brojevi. Dokazati.
386. Ako su koeficijenti kvadratne jednaCine
ax
2
+bx+c=0
celi neparni brojevi, onda koreni date jednaCine ne mogu biti
racionalni. Dokazati.
387. U jednacini (k - I) X2 + (k - 5) x - (k + 2) = 0 odrediti k
tako da je
I I
a) - + - > 2; b) X[ + xi < 2;
Xl X2
c) ;qx2 + < 2;
gde su XI i X2 rclenja date jednaCine.
388. Neka su XI i X2 koreni jednaCine
x
2
+kx+I=0
Odrediti sve vrednosti parametra k za koje je tacna nejedru\kost
(::r + (::r > I
389. Neka st x, i X2 koreni jednaCine
P'x' + pax + 1 = 0 (P=F 0).
a) Odrediti sve realne vrednosti parametra p za koje je taCna
nejednakost

+ (X2)" > 7.
X2 Xl
b) Odrediti one vrednosti parametra p, za koje je zbir

minimaJan.
3

311. Ako su a. b i c memi brojevi strana trougla onda su koreni jednaCi ne

I"'" + (I>' +" - a') x +" 0
kompleksni . Dakazari.
311. Za koj e vrednosti parametra a jednal!ine:
(1 - 2a)"'-6a.,- 1 0,

imaj u zajedni&i koren?
392. Ako su p, q i r racionalni brojevi. onda i rclenja jednal!ine


-->
su radonalni. Dokazati.
Re§enja jednncine Xl + px + q = 0 su radonalna aka je
a
2
+ OJ
p = 1
a'!.-b'l
q = , gde Sll a I b raclona m ro)evi.
l
ab)' oO I Ob"
a
2
-b'l
Dokazati.
394. Dokazati da su koreni jednaCi ne

racionalni brojevi, ako su p = ,,+ 1- , gde Sll q i 11 radonaln
n
brojevi.
395. Ako su m, " i a ma koji realni brojevi, koreni jednacine
1 1 1

X-til x-n a
2
su takode realni. Dokazali.
396. Data je kvadratna jednacinn
x'l-2mx+2m-l =0
54
a) Pokazati da Sll koreni te jednacine racionalni u odnosu nn III .
b) Ne reSavajuti datu jednaCinu, odrediti zbir kvadrata korenll
u funkciji ad parametra m i pokazati da je taj zbir yeei od pro-
izvada korenn za svako m.
397. Ako jednac ina
( I ) x' + po + q 0
irna r ealna razlicita rdenja (p i q realni brojevi). onda i jednacine:
(2) x' + (p + 2a) x + q + ap 0,
+ 2 (a + p).'( + q + ap = 0,
gde je a rna Koj i realan broj, takode imnj u realno razliCi ta retenja.
398. Ako jednac ina
( I ) x' + px + q 0
ima rea1na rnzlicita rcleoia (p i q realne brojeve) onda i iednaCinn
(2) .-<' + [k + +) p. + P' + + - r O.
gdc je k rcalan parametar, takode ima reaLna i razlicita rclenja.
Dokazati.
399. Data je iednal!ina
(m + 1) x
2
- 2 (m- 4) x + 111 + 4 = O.
Diskut ovati egzistendju i znak reSenja date jeanacine, aka se
realni pararnetar 1/1 menja.
400. Data je jednacina
( 1- A) x' - 2 ( 1 + A)' + 3 ( I + A) 00
gde jc A rcalon parnmetar.
Prouciti promcne znaka rdenj a kada se paramctar ). menJa.
401. Kako se mcnjaju rclcnja jednacine
(m - I) x
2
+ 2 (m - 3) x + (m + 3) = 0,
kada se renlan parametar 111 menja izmed:u - co + co?
402. Ispitati promenc znaka rcSenja jcdnaCine
mx
2
_ 4x + 3m + 1 = 0
ako se parnmetar m E ( - co, + co)
55

403. Odrediti realan parametar a tako da korcni jednacine
a.x2 - 2 (a + 6) x + 4a = 0
Dudu negativni.
404. U jed.nacini
k.x2 - 2 (k - 2) x + k - 3 = O.
odrediti parametar k tako da rcicnja budu istog znaka
..os. U jed.nacini
(k-4)x2-2(k-2)x + k-4 = 0
odrcditi patametat k tako da koreni budu istog znaka
406. Data ie icdnacina
(m - 4) x2 + (m + 2) x - m = O.
za koic vrcdnosti parametar til rcienja jednacine su suprotnog
znaka?
407. Data je jednacina
(m - 2) x2 - 2mx + 2m + 3 = O.
za koje vrednosti realnog parametra m su koreni date jednaCine
suprotnog znaka ?
,
408. Za koje vred.nosti patametra p oba korena kvadra me jednacine
x2 + 2 (p + I) x + 9p - 5 = O.
su negativna?
409. Za koje vrednosti patametra n oba korena jednacine
(n - 2) x
2
- 2nx + n - 3 = 0
su pozitivna?
Skratiti sIedete razIomke:
4x2-19x + 12
410.
I2x2-x-6
56
411.
412.
414.
x
2
-4ax + 3a
2
413.
(3x
2
- 48) (4x2 - 16x + 12)
x2-(a + b) x + ab (8x2-16x-24) (2x
2
+2x-24)
x4 - 7x:3 + 12x
2
415.
2x
2
- lOax - 14a
2
3x:3 - 48x x
2
-x (2a + 7) + 14a
5. ZNAK KVADRATNOG TRINOMA
A)(2 + BX + C
Ako se t rinom y = ax
2
+ bx + c
svede na obIi k y = a ( x + ~ ) 2 _ b
2
- 4ac
2a 4a
Iako se izvode sledeti zakljucci:
(I )
(2)
I. U slucaj u D = b
2
- 4ac < 0, zn ak trinoma (I) za svako x
poklapa se sa znakom koeficijenta a.
(
b )2
II. U slueaju D = b
2
- 4ac = 0 (2) postaje y = a x + 2a
t j. znak trinoma se poklapa sa znakm koefici jenta a za svako x,
b. . d
a za x = - - trmom una vre nost nuIa.
2a
III. U slueaju D > 0 trinonn ima realne raz1icite nuIe i moZe se
napisati u ob1iku
y = a (x - Xl) (x - X2) odakle iz1azi:
da p"olinom ima znak koeficijenta a, osim za one vrednosti
promenljive x koje su izmedu nuIa po1inoffil\.
Odrediti znak trinoma :
416. y = 6x:3 + 7" - 3 417. y = - 2x2 + 5x - 2
418. y = 4x2 - 2x + 3 419. y = 9x2 + 12x + 4
57

Reil iti nejedna6ne :
420. 3 < .. .2 - 4x 421. 3x
2
+ 5x + 10 > 0
422. (2):-1)2- (xl! + 3) < x - 4 423. x" - (x + 1)2 - (X - 2)2 > 0
424. (xl! - 4x - 5) ( .\-2 + 2x - 3) < 0
425. (xl! - 6x - 7) (x" + 2x - 8) > 0
426. Za koje vrednosti x razlornak
4x" - 8x - 24
xl! - 2x - 3
je veti od 3?
427. Reil iti sistern
{
X2 + 3x -10 > 0
xl! -3x - 4 < 0.
428. Za koje vrednosti x razlornak
- x2 + 2x -5
2x" - x -1
je manji od - I ?
429 . Dat je kvadratni trinorn
mx
2
+ (m-I)(x -l) + m.
Ispitati za koje ce vrednosti pararnetra m ovaj t rinorn biti -,ozitivan
za sve rcalne vrednosti prornenljive x .
430. Data je funkcija y = ax' + 2x + a - I , gde je a pararnetar
nezavisan od x. Za koje vrednosti pararnetra a je y > 1 za sve
vrednosti x ?
431. U korn intervalu se nalazi parametar m da kvadratni trinom
y = x
2
- (m - I ) x + m bude poziti van za svako x ?
58
432. Koji uslov zadovoljava A da nejednacina
x
2
- (A - 3) x + A < 0 nerna reilenja
433. U korn intervalu lezi parametar m da je trinom
- x
2
+ (m + 2) x + m
manji od I za sve vrednosti promenljive x ?
434. U korn intervalu lezi parametar a da je trinom
x
2
- 2ax - 6(l + 12
veci od --4 za sve vrednosti x?
435. Koje uslove zadovolj avaju koeficij enti a, b i e nejednacine
ax
2
+ bx + e > O.
da nj ena r eilenj a budu x < 2 i x > 3?
436. Koje uslove iadovolj avaju koeficijenti a, b i e nejednacine
ax
2
+ bx + e > 0
da njeno reilenj e bude - 1 < x < 2?
437. Ako su a, b i e rnerni brojevi strani ca trougla dokazati da je trinom
(a + b) x
2
- 2ex + a + b
poziti van za svako x.
438. Ako su a, b i c merni brojevi stranica trougla, dokazati da je
trinom
b"x
2
+ (b
2
+ c
2
- a
2
) x + c
2
poziti va n za svako x .
439. Dat je kvadratni trinom
y = (m - 1) x
2
-2mx + 3m + 1.
a) Odrediti interval kome pripada realan parametar m, da je
y > 0 za sve vrednosti promenljive x.
b) Konstruisati grafik funkcij e ako m predstavlj a najmanji ceo
braj dob ij enog intervala.
59

440. Data )" timkcija
y = (m-2).>...2-(m + I )x + m-1.
Odrediti parametar m da funkcija menja znak.
441. Data je funkcija
y = (m - 2) xl! - (m + I) x + 4
Odrediti m tako da funkcija bude negativna za svako x.
442. Za koje vrednosti realnog parametra a trinom
ax
2
-7x + 4a
je negativan za sve realne vrednosti argumenta x?
443. NaCi sve realne vrednosti parametra r, za koje polinom
(r!' -I)x
2
+ 2(r -l)x + I
je pozitivan za svako realno x.
444. Za koje vrednosti parametra a nejednakost
ax
--<15
xl!+4 '
je ispunjena za svako realno x?
445. Odrediti one vrednosti parametra m za koje je nejednakost
x
2
- 8x + 20
------'---'----- < 0
mxl! + 2 (m + I) x + 9m + 4
ispunjena za sve realne vrednosti promenljive x.
446. Za koje vrednosti parametra m nejednakost
6
2x2+mx-4 4
- < <
x
2
-x + 1
je ispunjeno za sve realne vrednosti x?
60
447. Za koje vrednosti a sistem nejedna&le _ 3 < xl! + =-2 < 2,
xlI-x+1
je zadovoljen na sve vrednosti x?
448. Za koje vrednosti parametra p nejednakost
- 9 < 3xl1+px-6 < 6
xlI-x+ 1
je ispunjena za sve vrednosti x?
449. Ako je 2y + 5x = ) 0 onda je ispunjena nejednakost 3xy - xli _
_y2 < 7.
Dokazati.
450. Odrediti k tako da za svako x bude I xli - kx + ) I < 3.
x2+x+l
61

V GLAVA
JEDNACINE SA JEDNOM NEPOZNA:rOM KOJE SE SVODE
NA KVADRATNE
6. BIKV ADRA TNE }EDNACl NE
J ednaana oblika ax" + bx2 + c = 0 naziva se bikvadratnom, ona
je ekvivalentna sa jednacinom a (x2)2 + bx?- + c = O. koja je
kvadratna U odnosu na x?-.
ReSiti jednaCine
451. x4 - 34x2 + 225 = O. 452. 9x4 - 38x?- + 8 = O.
453. 3x4 + 16x?- + 5 = O. 454. x4 - (m
2
+ n
2
) x
2
+ m
2
n
2
= O.
455. x4 + (2 - k
2
) x2 - 2k2 = O.
457. x4 - (a
2
+ ~ 2 ) x2 + I = O.
458. a
2
x4 + (a
6
- I) x
2
- ttl = O.
459. x4 - 2 (a
2
+ b2 - I) x
2
+ (a
2
- b
2
+ I) - 4a
2
= 0
460. x2 (x2 + 3x) - (3x - 2) (3x + 2) = x2 (3x + 2)
461. (x2 - 3)2 + (x2 + 4)2 - (x
2
- 5)2 = 17x
2
+ 24.
462. 4x4 - 17x2 + 18 = O.
62
463. (3x?- - 5)2 - (3x?- - 2)2 = 3 - 4x4.
464. (x
2
- I) (x?- - 2) - (2 - x
2
) (x
2
- 4) = 6 (2x
2
- 5).
465. 2x2 - 3 _ (x?- - 1)2 = 4 _ x?- (7 - x?-)
5 3 2
466. x2 _ 7 + (x
2
- 6)2 = (x2 + 4)2 _ (x?- + 2) (x?- + 6)
324
467. x
2
+ 2 _ x
2
+ I
468.
469.
. x4 + 5x
2
- 10 x4 + x2 - 3
_X2_ + _2_x2_ = __ 1_ 8_0 _
x?- + 6 x
2
- 6 4 (x4 - 36)
x ~ + J x
2
+3 2x2+2
3x
2
+ 4 3x
2
+ 4 5x
2
+ 9
x4 + 2 (a - b) x
2
+ (a - b)2 a
470. = - ; a > b, b > 0 i a 9= b
x4-2(a - b)x
2
+ (a - b)2 b .
ReSiti jednaane:
x (x + I) (x
2
+ X + J) = 42
(x
2
- 5X)2 - 8 (x?- - 5x) - 84 = O.
(x
2
- 3x)2 - 38 (x
2
- 3x) + 280 = O.
6 (x + + r -35 (x + ~ ) + 50 = O.
x2+x - 5 3x
476. + + 4 = O.
x x2+x - 5
63

477.
I
----
x(x + 2)
(x + 1)2 12
4
x2+ I + x
78. = 2, 9 .
x x2 + I
479. x;'J + x + x - I + x -
2
= 4.
12 4
4x2 + 12x + - + - = 47.
x x2
481. x2 + 2x + 7 = 4 + 2x + x2.
x2+2x+ 3
482. x (x + I) (x + 2) (x + 3) = 0, 5625
483. x (x - l )(x-2)(x - 3) = 1680.
Skratiti razlomke:
- / x4 - 5x2 + 4
x4-IOx2 + 9
- 17,xS + 16x.
, - -:; x4 - 20x2 + 64
r '\ x4 - (a2 + b2)x2 + a2b2
487.) .
x4 - (a
2
+ k2) x2 + a
2
k4
485.
4a4 - 25a
2
+ 6
488. U jednacini x2 - (1.
2
- I) x + 1.
2
- 2 = O.
Odrediti pararnetar A tako da jedan koren date jednacine bude
dva puts veO od drugog.
-4119. Za koje vrednosti parametra m je jedan koren jednacine
,;
64
x2 - (m
2
- 1) x + m
2
+ 6 = O.
dva puts veCi od drugog.
1
90
• Za koje vrednosti parametra k jednacina
" x
2
- (k
2
+ 2) x + k4 - 2k2 + I = 0;
a) ima jednake korene;
b) ima jedan korena nula.
491. Hipotenuza pravouglog troug: a je 17 em, a povrSina mu je 60 em
2

Izracunati njegove karete.
Odrediti stranice pravougaonika, dijagonale 10, povrSine 48 em
2

\ '0'
493. pravougaonika je 60 em
2
., Obim opisane krufnice je
40,82 em. Odrediti stranice pravougaonika.
494. Krak jednokrakog trougla je 10 em, a je 48 em
2
• NaCi
osnovicu.
495. U pravouglom trouglu hipotenuze iznosi 2k, a zbir projekcije
jedne katete na hipotenuzi i hopotenuzama vis ina je (I + V2) ·k.
I zracunaj tu katetu.
7. BINOMNE JEDNACINE
J ednacina oblika Ax" ± B = 0 naziva se binomna jednacina
(A i B > 0). Za /I = 3 imamo binornnu jednacinu treceg stepena
3
A>.-3 ± B = O. Smenom y = V gde je y nova nepoznata, a
3
V aritrneticki koreH. Binomna jednacina III stepena postoje
y3 ± I = 0, a ova je ekvivalentna jednacini (y ± I) (y2 ± y +
+ I) = O. sledece binomne jednacine :
A96. 5x
3
+ 2 = O. 1'7. 8x3 -11 = O. 8,xS -27 = O.
125.,-3 + 8c3 = O. m
3
x3 - (m + /1)3 = O.
11 >..4- 17 = 0. x4 - (2a- c)4 = C'.
e 65

504.
507.
x' - 729 = O. 505. x' + 64 = O. 506. x" (8." + I) - I = 8x".
512-" - 64x" = 27 (J - 8x'). 508. x' (3x" + 5) = 192x" + 320.
NaCi sve vrednosti:
509. x' (27 - x") = 108 - 4x".
)ito: Nati sve vrednosti:
511. Izcueunati rugebarsku vrednost treeeg korena braja
,
b) V8
1
; c) {64.
8. IRACIONALNE JEDNACINE
Jednacine kad kojih se nepoznata nalazi u radikal u, nazivaju
se iracionalnim jednacinamu. gde se uzima sarno aritmeticke
vrednosti korena. Jednacina oblika v'P = Q ekvivalentna je
sistemu P = Q2, Q 0 rj.
VP = Q¢> - .
I
P - Q'

512. ReSiti jednacinu = x-4.
ReSiti jednaCine:
513. 3 + v2x" - 4x + 9 = 2x.
514 •
x + 2 r-
. r- - v x = 4.
vx -I

516 .. V2x + 14 -v'x-7 = v'x + 5.
,w. i diskutovati jednatinu
v'x'l-mx = x + m
518 Rditi i diskucQvati jednacinu
+ 2 (2m + l ) x-m = x- 2m
66
519. jednacinu
x-a + x-b x-c
v'x +v'a Vx +Vb - Vx +vc
gde Sll a, b i c pozitivni brojevi.
ReSiti jednaCine:
520. v'2x' + 7 = x' - 4. ? 2C v'(y
= 8 - 2x. 523: V = 5.
2)(4y + I) = 2y + 2.
B VI2
8 = 3. 525' 1 V4 +xVx2-7=4.
sy. Vy + I +v'y- I = 3. + 7 + v';' -27 = 4.
9 vx' 3.+3+v'x' 36=.-1.
cs§) V
m2
+ v'Ca b) x + b
2
- a
2
= m; m > O.
a > 0.
----..
531. x + v'2ax + x2 = a, a > 0,
+ v'2a + x = a ,a > 0. , v
-;; Va"+x
533. v x + I + ]l x + I + v'.< + 3 = v';;-+3
./
,ii4:) V1 +xv'x'+ 16 - 1 + •.
53! I
( v'2 + .-v'2-x
I _ I
v'2+.+v' 2 • - .
j'
7
86

v' v'
- 21
2.+ 1 + 2 .= v'h+['
2x + I
537. Vx + V.-v'l-. = I.
,.
67

"'- . r--; b . ,-- 539.· ' 2x + 15 + 2 3x + 20
.....,. vx- b + . r-- =V x + 2b . v
vx-b V 2x+ 15
540. Vx+ 3 d =v2 - x .
x + 3
- 6 . r,:;;;--
541. V4- x+--==v 52-x.
. . r-- 45
542. v 3x+ 4 +v x +9 = . ,--=
v3x+4
V4- x
544. V3s + 11 + V 5z - 1 = 4. 540 2+v y- 5- V 13 y=O.
547. V 3x - 3 + vs;-- 19 = V 3x + 4.
548. ]1 a + Vb2x-l
f
a - Vb2x = Va; a > O.

5-vx2 3
3
--===- -
5 + vx2 3 4
3
550. ---;;=:====
x - vx2 - 9
3
x +vx2 - 9 3
.....--,
' 551. 1 + 1 =.2.
x + V I + x
2
x - VJ+X2
, I I +vx
2
-2x+ 4 = 5.
552) Vx2 ,.-3x+ I I-Vx2 - 2x + 4
v2x2 + I + Vx=I = 2.
53. Vx=I
V2x2 + 1- x - I
,r V9 x +Vx 4 V9 x - V x 4
554. = .
3v 9 x 2Vx 4
68
.
"
555. x2 - 3x + V x2 - 3x + 11 = I.
+ v 2x2-rx + 7 = 5.
@ { x2 -2x +vx2 -2x + 33 = 3.
® V3x2-7x - 2V3x
2
- 7x-5 = 2 .
559. Odrediti racionalna
if
4 3
x + V x
2
+x x - Vx
2
+ x x
561.
2
2 - V4 - x2
-
2+V4-x2 x
V
2X
+ 2
'--" x + 2
Vffi 7
2x +2=12 '
If
@ Vx
2
- 3x+ 5 +X
2
= 3x + 7. v
-Si;,} vy2 + 4y + 8 + V y2 + 4y + 4 = V 2 (y2 + 4y + 6)
jednacinu '
\ .... I 2 ( YX + )X) = 5.
I V'6(X-l) +V x =2. . ,
5117. x 6 (x - 1) 2 .
\56V ]f 4 + xV x
2
+ 40 - x = 2.
'./
69

581. V" I - V'l I = 1 - J
X X X
570-:- V 4 + xV2X' - 17 + 2.
571 {lX' - 1
• {lx' - i - ¥x+l 4.
572. v'5 + {Ix + {Ix.
573. 56.
. , .
5U.
I '-- '
575. V5-X+V·+3-2
%+3 5-x-'
, ,
576 .
1 (l6x"" 1 ix=I
V + V I6x" = 2,5.
577. Vx + 3
.
,
I
I
I
70
L....--__
VI. GLAVA
9 EKSPONENCI)ALNE FUNKCljE I jEDNACINE
Funkdja oblika y = a:t: (a > 0) naziva se eksponencijalno
m
funk-
djom.
Osob ine eksponencijalne funkcije.
a) Funkcija y = aZ definisana je za 5VakO x u skupu realnih
brojeva.
b) Funkcija y = a
Z
je pozitivno za svako x.
c) Aka je a > 1 i Xl < X2 ::::) a:t:l < a:d funkdja je monotono
rastuea.
Aka je 0 < a < 1 i aka je Xl < X2 ::::) a:tl < aX2 funkcija je
monotono opadajuca.
d) Aka je a = 1 tada je al' = 1:1: = 1 za svako x tj . runkcija ima
kons tantnU vrednost.
Ispitari precizno tok i konstruisati grafik sledeeih runkcija:
578. Y = 3:1:, 579. Y = 3-:1:, 580. Y = O,S'. 581. Y = 0,5-:1:
582. U istam koordinanmom sistemu konstruisati grafike funkeija:
i
Odrediti zajednicke i razlicite osobine ovih funkcija.
r:; vii -v;i
583.y=2 5843
. y=
71
....

/:7)
{
2%
585. Y = 2-
1
2--'"
x <- I;
-1 ";x";l ;
x > I (51. 24).
587. Y = J" + J. 588. y = 13% - II
Re!iti jednatine
586. Y = 2%-2.
589. 2%-1 = 46. I O,a. = 64 .
4 125
(
I ) %+3
591. 9-32; = 27 '/
z %'-1 %-2
592. Vi6 = V 4% 593. = Va2+%.
> 9 I 5%-3
594: 100 · 1()2%- 2 = VI (){)()%+I. 595. 0,25
5
= 4 -
3
- . 0,1256"'.
%-7 x+17
596, V32"'+5 = 0,25 ' 12S%-3.
I
597. (a3Z+
I
)2. a
2z
+3 = (a7%-I)2 a3Z'10.
3 •
598. Va%+I . Va%+2. Va2z- 1 = I. j
x 3
600.
( : r· V(ff. V ( : rr-I = J.
601.
7 6 2'
Va
2z
+
8
. Va
2z
-
4
= V
a
-8:t-l!
·602.
:c-J %+1 %-2 %':;3
3-
2
2-3-+ 3
2
.
603.
2.%+2 2x-' 2x-3 2%-2
5-
5
-_4-3- = 5-5-+ 4-
3
-.
604-
!±2 x+l
b 2 - b 2 = ([,2 - I)b- ' .
605.
7 . 3"'+1 - 5"'+2 = 3"'+4 _ 5"'+8.
606.
0,125' 42:0-8 =("7f"'.
607. 4%+1 + 4% = 320.
72
I
, I
1
I
I
. I
. ,
!
:
.
i
j
!

I
I
608. 2· 3:0+1 - 4 . 3", -2 = 450 e
t' 610. ) 2
3Z
-
2
- 2
3
", -3 - 2
3Z
-
4
- 4 = O.
5'" + :3 . 5"' -2 = 140.
.' .
2"'-1 - 2"' ..{l = 3", -2 - 3", -3.
612 4%+3 - 13 . 4%+1 = 2
3
"' -1 -:- 2
3
", - 3 .
./
1 1
3 · 4% + - . 9"' +2 = 6 · 4:0+1 - - . 9:0+1.
3 . 2
' 6141
t v
312:0 -1_ 96.,...1 _ 27
4
", -1 + SIaz..1 = 2192.
615. 10 · 2'" - 4% = 16. 16. 5'" - 5
3
- ", = 20.
0617 2· - 5 . 9", - 2 = '81. '-618 5
2
",..{l = 2 . 5"' -2 + 3.
-v'X-2 -v'X-2
( 619 4 + 16 =10·2
,.../
'62o:I 4X +Vz2 -2 - 5' 2x -I +Vz2-2 = 6.
6'2D 23%· J" - 232: -1 . 3", +1 = - 288.
, ,
(622. ' 4'" - 3"' -'2 = 3'" + T - 22z - 1.
626
1 .
", .,
\
( lfl)5 ,/ 2
628. ) 2Vp + 3V3 +6 V 3' = y3z:'
" .1
" /) ,:1/ x:' (I ) "' +1
I 629. 4%=2 \ . '2 - I.
:1>t6;;-V'2' V3)" + (V2 +V3 )'" = 4.

I, 632) (V7 + V48 )'" + (V7-V48)'" = 14.
I •
,
-.I
'1
73

3r-__ _
22:· V 4";0,125 =
::::::'\ 4 ,,% + 10 V-"+ 1
Vi , 0,5 - y'4 = O.
3
-'636:' 8 3";!.7 -V"VO SJI2:-1 = 1.
(I ' .
63 2z2 -s· sz2-s = 0,oI . (1()2:-1)3
Data je jednaCina 22: _ 5 + .=:. = 0,
2
a) rcliti je grafi&i;
4
b) koristeCi grafik naCi pribIiZno V ( r
5

Data je jednacina 32: - ; - 8 = O.
a) Rcliti je grafi&i
4
b) KoristeCi grafik naCi pribliZnu vrednost izraza v' 3
3

10. LOGARITMI LOGARITAMSKE FUNKCIJE, JEDNACINE
I IDENTITETI
74
Logariram broja a po osnovi b > I je broj n, kojim je potrebno
stepenovati osnovu b da bi se dobio broj a; simbolima
10gb a = n b" = a.
a) Iz funkcije logba sled.i da je a > 0, b > 0 i b =1= 1.
640.
643.
b) 10gb I = 0 za svako b.
c) Ako je b > I, onda za a > I je 10gb a > 0, a za 0 < a < I
je 10gb a < O.
Ako je a < b < I onda za a > I je 10gb a < 0, a za 0 < a < I
je 10gb a > O.
d) loga a = I.
c) Funkcija y = 10gb x je definisana za svako x > O.
f) Ako je b > 1 za svako 0 < Xl < X2 sledi da je 10gOXl < IOgOX2,
a ako je 0 < b < I onda za svako 0 < Xl < X2 je
10gbxI > IOgbX 2.
g) 10gb (M.N.P) = IOgbM + logbN + IOgbP. (M > 0, N > 0,
P > 0)
M
10gb - = logbM - logbN, (M > 0, N > 0).
N
IOgbMn = n logbM, eM > 0).
" 1
logyM = - logbM, (M > 0)
n
Izracunati vrednosti logaritarna.
I I
IOg2 - . 641. loga - . ./ 642. log4. 1000.
128 81 10
IOgo,IO,OOOI. 644. log v ,8 . .)645. 646. log ;l38 1.
5
647. log 1 8. 648. / 649. logav' 243 .• /
",
5 I
650. ·loga'\fa2.. 651. loga .
Odredit i x iz jednacina: /
IOg2X = 6. 653. log 1 x = log 1 X = - 5.
2 2 ';
652.
655. log", X = 6. 656. log v ' x = - 8. 657. = - 2.
75

3 3
658. IOg! .. ,- x = 3. 659. x = -. 680. X = - -2 .
2v' Jvl 4
I
661. logax =-, a> O.
2
Za koju osnovu:
662. Logaritam broja 64 iznosi 3?
fI63. Logaritam broja 625 iznosi 4?
"".. Lo' b' I. . 8'
....... gantam roJa - lZOOSI ..
256
L
. b' I. . 7'
665. ogantam rOJa - lZOOSI - . .
-1
28
Izraamati:
666. 3
10
1ls81. 667. !()IOI'OIOOO. 668. 2
1ol
z
5l2
.
Izraeunati vrednost izraza:
669. 31ogs25 + 21ogs27 - 4logz8.

I 1
670. -logs81 + 310g 1 16 - 210gz - + log 1 - .
4 - 32 - 27
_ 1 J
1
671. loga81' logs - . logz 16· logz 8.
27
672. logz 16 . logz8 . IOg2 4 . logz 2 . logzl .
\
673. logz (logz 256).
'--..
674. nogz logz 16 + logs IOg3 27.
,
-----.
76

682. (3
10I
S')3 - 2
810
's' + 51101526.
683. 2 logs 125 . 21 +
10
1
1
4
- 33101ls9 -1.
Konstruisati grafik sledecih funkcija
684. y = log8x. 685. Y = log 1 x.
"2
686. Konstruisati u jednom koordinatnom sistemu grafik sledeeih
funkcija y = logz x; y = logz (x + I) i y = logz x + 1.
687. y = IOg10V x2. 688. Y = V(logs x)2.
689"¢ Odrediti oblast definisanosti sledeCih funkcija:
a)y=log2( - X); b)y=logz(l-x);
c) y = logz ( I - xl); d) y = logz x2;
e) y = logz Vx; f) y = logz (x2 -
Konsrrui sati grafik funkcije y = logz ( -x).
Odre?iti za koje vrednosti argumenta x postoje u skupu
realmh broJeva funkclJe: .
690. y = log (x2 - 3). 691. y = log (2x
2
- 5x - 3).
692. y = log (x
2
- 3x - 4).
I 693. Data je funkcij a y = log (3x2 - 2x).
/
a) Za koje vrednosri arguments x funkcija ima smisla u skupu
real nih brojeva.
b) Odrediti nule funkcije.
c) Odrediti x tako da za osnovu v'5 vrednost funkcije bude 2 •
.'
,94. Data je funkcija y = log (2x2 - x).
a) drediti oblast definisanosti date funkcije.
b) ati nule funkcije
c) Odrediti x tako da za osnovu v3" vrednost funkcije bude 2.
77

Primeniti osnovns pravils logarionovanjs:
695.
V
-
8a'Vx 3a
z
log . 697. log
bIl <.<rC
5 (a
l
- bIl)
698. log 4 (r _ yI) .
Logarionovati sledeee izraze :
3
2
b . _ 8
_ a 700 x = (4a
2
b" V c2d) .
x - yI{labB . •
5 V 702.x =-; y
r
/ ) (Ii'
795. x = V.!:. . 706.) x = 3 . 707. x = log (a
2
) • .
I V V y z . b
! . ",logy)' 6 log a 710. x = 310gs27 . 21og264
788. x = v 3 . 709. x = ( )4
log a
Odrediti x iz jednacina:
712. log x = 2 log m + 4 log n - 3 log a - 5 log b.
713. log x = log 5 + 4 log m - log 8 - 3 log n - log p.
log 55
71, log x = log 8 + - 2- .
" log a + log b log c + log d
715. 1 log x = log 20 + 3 - 4
78
2 I
716. log x = 2 log (a + b)- - Iog(a-b) + - loga.
3 2
log x = 3 log a + + log 7 + log b - 3 log c -log 8.
I I
718 log x = log 3 + - (log a + 3 log b) - 2 log d - - log c.
2 3
Odrediti a1gebarski izraz A aka je:
) I
71/ l0
g
A = log x + "3 [Iog(y - z) + log (y2 + yz +t ])-
I
-2Iogy -logz- - log (x-I).
2
00 log A = log y + 2 log z + .!.. log (x - z) - 2 x -
2
A0r\\
.1
--[log (y2-yz + zZ) + log(y +z)] .
3
721. Aka je loglo 2 = 0,30103, loglo 3 = 0,47712. loglo 5 = 0,69897
izracunati :
loglo 6, loglo 15, IOglO 30, . loglo 225, loglo 5400. V
722. ko je loglo 2 = 0,30103; loglo 3 = 0,47712; IOg,O 5 = 0,69897;
IOglO 7 = 0,845 I 0 izraeunati:
I
loglo 14; loglo 35; loglo 50; loglo 100; loglo 2 - ;
2
2 2
loglo I - ; loglo - ; loglo 0,6.
3 25 v ·
7;;) Aka je log a - log b = m, odrediti
/
b a b
log 2a -log 2b, log 5a -Iog- , log - -log - .
5 3 4
I -)
'724\ NaCi log (32 - 2) aka je log 2 = 0,30103.
79

725.
'sCi ako je log 3 = 0,47712.
Primenom dekadnih logaritama izratunati:
(
4) 0,45 II
726 x = 2350· 1,05
17
• 727. X = "7 72S. x = 5V3,1866.
'00 '0 ___ ,/ {/27,56 . 0,5064
72. x = Z3 x = 9,52VIO. )31. x = v'23
0,02404· 23
,
J
-132. x = (:) '6
733. x = 3,4.,3. --<X = 8601,6 . v9,26T
/ol'I. 67,22
/ -
x = V6. 4035
735. x = V 2· 9,81 . 3,261. 736
3,142
"
,
737. X =
V2OOO' 1,073
2

IS. x = V 0,4203 V
7575
1
0,769' V34,5
Q x = 0,0009°,0009 . 739. x =
0,03567
/"'\
741. I
-"'.- . edn' a
2
Vb
zr""w.att vr ost IZraza x = , za a = 23,41, b = 0,3422,
c = 1,438.
Izracunati:
3 __
742. x
-V1 +"v'3.
II
5QO ( 1,0242 _ I).
0,02
,0
;m:- V II
2,1663 _ V·
r7
49"-'1-c-
9
,-c-
6
.
80
® x = ( - 5,32)3VO,0294.
745 •. V I45,272-124,49
2
.
J
47 [i7569 _ 1 (67685 ..
VG365
I + 0,4893°,285, (0,OSy,41. (3,726)-1>3.
IV 300 7 '(43,6)- 0,7
750. Zapremina pravouglog paralelopipeda je 385",s. Izraeunati njegove
dimenzije ako stoje u odnosu 3 : 5 : 8.
751. Izracunati ivicu kocke, ako je njena zapremina dva puta veta od
zapremine kocke ivice 2,378 m.
752. Izraeunati ivicu kocke crja je zapremina 0,5 ",s.
753. Izracunati polupreCnik osnove i visinu krufuog valjka zapremine
V = 401,92 emS, ako mu je osni presek kvadrat.
754. Izracunati povrsinu lopte polupreCnika R = 16,68 em.
755. Izracunati debljinu oble zice, Cija je tclina 4,975 kg, a duZina
16,75 dm, ako se zna da je specificna teZina gvoZda 7,7.
756. Izracunati povrsinu i zapreminu zemljine kugle, ako se uzme
da je njen polupreCnik 6371 km.
757. KoristeCi formulu za jednako ubrzano kretanje s = gt
2
. , odrediti
2
put s, koji prelazi neko telo za 19 sek, sko je ubrzanje g = 9,8
mlsek.
758. KoristeCi prethodnu formulu za jednako ubrzano kretanje, od-
rediti vreme za koje jedno telo prelazi put s = 2356 km.
759. Na koti visine 120 m. postavljen je top iz koga je ispaljena granata
u horizontalnom pravcu brzinom 839 mlsek. lzracunati na kom
rastojanju od topa je pala granata, koristeCi obrazac za rastojanje
. v: lf2h
x, t). X = ° V g .
760. lzracunati vismu sa koje treba ispaliti hitac u horizontalnom
pravcu brzinom 975 mIsek, da bi pao na rastojanju 9.568 km
od mesta ispaljivanja.
da logaritam broja N > 0 za osnovu a·> 1 se ne menja,
ako se stepenuje jednim istim izloziocem osnove i numerus, tj .
. .
6
81

r--
7U. Dat je logaritam broja N Z8 bazu a; NaCi logaritam broja N za
bazu b.
71S. Alto su a i b dva pozitivna broja razlitita od jedan, tada je tatan
identitet
log,. b . 10gb a = I.
7M. Dokazati da je
log.,b . Ob O' 0
log" b = -- gde Je a >, > Ie> .
log., a
765 Ako je a
2
+ b2 = tab dokazati da je
../
la + bl I
log = - (log lal + log Ibl) .
3 2
766. Dokazati da je
I
log la + bl - log la - bl = - log 2, ako je a
2
+ b
2
= 6ab.
2
Dokazati sledeee identitete:
I
767. 3 logll<Z + 210gb - = 10gb a.
a
I
768. 10gb a - 10gb - -10gb a
2
= O.
a
b a
789. log" - + log" - -log 1 x = O.
/ a bx -;
770. log" by + log -'- by = O.
a
log" X - 4 log -'- X -log" x. = O.
a
Dokazati da je
logb+c a + IOgC-b a = 2logb+e a . log._. a, ako su a b kateta,
a C hipotenuza pravouglog trougla.
82
,.
upotrebe logaritamskib tablica ispitati ita je veCe loga3 iii
loga4.
J Izmfunati bez upotrebe logaritamskib tablica:
1141 X = 1()l-
lo
ll. + 102-
10
112
0
- 1()S-
lo
Il600.
1775) X = lOO()log3. lOOlog v2 -1011 vS:
I
'Ti6:) X = 10 '100
210
112-
1
0112.
'--'
1fi":) x = 491-101172 + 5-
1011

4
• § X = V 102++ 10gl6.
NaCi .Iogex ako je log.,x = p; =: i 10g,,/)oX = r. ()Y'
Ako Je log. 2 = a, logs 3 = b, IZrarunatl 10&. 100.
Ako je log, 2 = C i log7 5 = d, izratunati log7o 2,5.
;@ Izracunati logs 9,8 ako je log,o 2 = a i log,o 7 = b
I
® Ako je ot = IOg12 18, = 10g24 54, onda je
+ 5 Cot - = I. Dokazati.
Dokazati da je 10gb a = logb"a".
log V3 8, ako je IOg12 3 = a.
'--'
f7iI6! Bez upotrebe logaritamskih tablica uporediti je veee IO!:4 3
iii logla 9.
Ako je log" 27 = b, izracunati log 6r .
'C;; V3 va

Ako je 10gb a = In i loge b = fl, izracunati 10gb< abo
7,89 Izracunati log -'- 28, ako je log7 2 = a.
2
......,
Naci logs 2,97, ako je log,o 3 = a i log, o 11 = b.
Rcliti sledece logaritamske jednacine:
1791:J log x + log Cx + 3) = I. ,/
I /
[ 792. j log x-Iog- --Iog 2 = log C2x + 3) V
_____ X - I
83

,
"
713. 4 :""'Iog % = 3 y'log %. i 9 ~ log % - (log -ix)-l = 1. V
795; log (% - 9) + 2 logy'2x - 1 - 2. V
"7ge. log y'% 5 + logV2x - 3 + I = log 30. Q. %1012' = 100%.
• ( J • + % ~ I) = 0,25 - f + logs (I - y' % ~ 2) . )(
_ 799. logz 5 + logz 5x - 2,,25 = (logz V5)2. i.. ~ /
800. 2 log. (2" -1)+ % + log, 3 + 10gv6" 6= 0. C// X
"2 - ~ - (/
-,...." ~ . .\. .
802. )l ogle % + log. % + logs % = 7. /\
803. Jog (152 + ~ ) - 3 log (% + 2) = O. '/ .-'\
8f4.
805.
806.
807.
Rcliti sistem jednaCina:
{
% + logy = 3,
3% -logy2 = 4.
{
IOg (%-y) -210g 2 = I-log (x + y ).
log%-log3 = log7-logy.
{
log (xS + y2) - I = log 13,
log (x + y ) -log (% - y) = 3 log 2.
{
IOgz(x - y ) = 5 -Iogz(% + y ),
log % - log 4 = _ 1.
logy -log 3
{
log (xS + y2) = I + log 8,
808.
log (% + y ) -log (% - y ) = log 3.
{
2 -log2Y = 210g2 (% + y),
809.
logs CJ(+ y) + logs (xS - xy + y 2) = I.
84
Odrediti sirup vrednosti promenljive % taka da:
810. log (% + 2) -log % > I. 811. log (% - 2) > log %.
812. log(%-4)-\og(% + I) < 1.
813. xo-)' -31012' +1 > 1000 .
814. 10&'5 (2 % + 6) > 10&'6 (x + 8). 815. 210g x > logs. x.
6
816. log - > log (x + 5). 817. log=a + 310g
a
'"a > 0, a> 1.
%
818. logs (%s - 5% + 6) < O.
819. loga% + loga (% + I) < loga (2x + 6), (a > I).
85

RESENjA

I GLAVA
I. POJAM IRACIONALNOG BROJA
Racionalisanje imenioca
1. Treba prvo dokazati teoremu: "ako je a
2
deljivo sa 3, onda je
a deljivo sa 3".
Uocimo da se svaki ceo broj moze napisati u jednom od ovih
oblika.
{
3n
a= 3n+ 1
3n + 2
otuda je
(n ceo broi)
{
9n
2
a
2
= 9n
2
+ 6n + 1
9n
2
+ 12n + 4.
Po§to je, prema pretpostavci, a
2
deljivo sa 3, a
2
mora biti jednako
sa 9n
2

Otuda a = 3n, i a je deljivo sa 3.-
Dokaz da je V3 iracionalan broj, izve§cemo metodom svo<1enja
na protivurecnost. Pretpostavirno da je ~ redukovan racion alan
q
broj tj. da p i q nemaju zajednicki faktor. Pretpostavimo tako<1e
da je v3 = ~ : : : > p = qV3 :::> p2 = 3q2.
q
U tom slueaju p2 je delji vo sa 3, te je i p deJjivo sa 3 (prethodn a
teorema). Imamo p = 3r, gde je r C'-I) broj. Tada je 9r2 = 3q2
89

iIi = qI. Otuda q! je de1jivo sa 3, te je i q deljivo sa 3 (prethodna
rcorema). Prema tome pi q imaju jedan faktor 3, nasuprot
na§oj pretpostavci. Time je tvrdenje dokazano.
2. Dow je analogan kao u prethodnom primeru.
3. Pretpostavimo suprotno da e dati broj racionalan tj .
4.
V2 + v'i7 = R (R racionalno).
odavde sledi
v'l7 = R - vi iIi 15 = W - 2R V2.
odakle je
V2=RZ-I5
2R
Ovim dolazimo do apsurda da · je broj V 2 + v'l7 zaista iracio-
nalan broj.
Pretpostavimo suprotno da je {12 kvadratni iracionalitet tj .
=p + qv'2.
Ako se kubira leva i desna strana onda je
(p3 + 6pq2) + (3p2 + 2qS) V2 = 2 iIi p' + q' VZ = 2
Odakle sledi da izraz na desnoj strani je iracionalan i nikad ne
moze biti jednak 2, sto znacr da pretpostavka suprotnog nije tacna.
5. Neka je n + V; = r racionalan broj, tada je Vn = r - n, sto
je nemoguce, jer je na levoj strani iracionalan broj.
6. Iz pretpostavke imarno
90
(I) a
2
+ 2ab + b2 = 8ab (a + b)2 = 8ab,
(2) a
2
-2ab + b
2
= 4ab (a -b)2 = 4ab.
Kolifuik (1) i (2) je
(
a + b)2=2 ::> a + b =V2,
a-b a-b
tj. tvrdenje je tamo.
7. vi. 8. 4. 9. vi 10 •. v xy. 11. - (Va + vb).
3
12. 10. 13. -v'3. 14. 1-v'IT. ·15. V4-x2. 16. a.
17. 4. 18. 16. 19. 2.
20.
2 2(1 +V2-V3)
I + V2 + V3 - -V=3)
2(1 +vi-v'3)
-
(I + v'2)2-(V3)2
2 (I + v'2-v'3)
2V2
_ (I + v'2-v:fv'2 =v'2 + 2-V6.
v'2.v'2
21.
2 v'3 + 3 vi + 50 22. -3 (HV5+V2) (2+'\1'5). 23. 4v'15.
12
24. Posmatrajmo reciprome vrednosti brojeva A i B tj.
25.
30.
1 1 Va+m+va
-=
A Va+m-Va m
I Vb + m + vb"
-
- -
B vb + m-Va m
Iz pretp ostavke a > b izlazi
I 1
- > -, dakle A < B.
A B
I. 26. R = 2. 27.1; 28.
1
+;n.
1
29. s.
a
91

v'3
B - A =v'5 -:=5
v'3 (V5 + v'3) - v'3 (V5 - v'3 = 3
= 5-3
18+2V15 ./-
dakle 2-
1
A-2 (B - A) = 2 . 3 ·3 = 4 + v IS.
31. Kako je ·J3r =
= (I _ v'3)-1 = 6 v'3 '
6 6- 3
onda je
II 6 - v'3 6+v'3 I
2(6-V3) 6
6 = - V3 '
4";;;;-:-;
32.
3V2
33. - 2-.34. I. 35.v2 36. -I IS. 37. 6.
m-n
38. Ako se izvrSe naznacene operacije dati izraz postaje
J r-----:;=;:===;,,,
V
a-va2 - b2
v' x'l ( I - xfS. za x = 2a
imamo
/ = Va-va
2
-b2 .Va +Va
2
_ .b
2
2a 2a
92

2a
V
1i2 b
= -=- .
4a
2
2a·
I- n
39. Kako je =......c;;----:--:--
v'1 - n
2
-1 + n

V(I-n) (1 + n) ":"'- VI - n)2
(v'i=ri
2
) Yr=n
= VI n(VI + n - Yr=n) = V I + n- V I ± n'
tad a je
R
VI+n Yr=n
= +
-vr+n_-:- V I n -vr+n - v' I - n
Vi=/i2 - I _ -vr+n + Yr=n V I - n
2
- I
n --vr+n - V I n ' n
2n V!=n
2
-1
(vJ+"n- v' I n)2' n = - 1.
40.
41. Svodimo oba korena na jednake izlozioce tj.
6 6
(1 + a)4 I 6_
27a
3
• 81 (1 + a)4 = TVa.
6+'T'%.J£{
42. Oslobadanjem neakU izlozioca, brojilac postaje
2abVa 2abVb
+ = 2ab
Va +Vb , f a +Vb
a imenilac
Kako je a + Vab = -Va2 + -Vab = va(va + Vb) i
b + Vab = VhZ + v;;[j = Vb(Va + Vb), to
93

imenioc postsje
2ab + = -= = 2 vab,
[
1 1 J 2ab - "
Va(7a+Vb) Vb (Va + Vb) Vah
i na kraju dati izraz jednak je
2ab =...rah.
2...rah
43. Izraz u prvoj zagracli transforrni§e se u
[
2Ya; J-2 = (a + x) (Va + VX)2
a + x (Va +VX) 4ax
Analogno izraz u drugoj zagracli posle svodenja ima oblik
(a + x) (Va- Va)2
4ax
njihova razIika
a + x[ ] a + x _ a + x
- - (va + VX)2 _ (Va- VX)2 = --'4Vax=
4ax 4ax vax
44. vx2 + a·
45. Kako je a + {Ia2x = {I as + {I a
2
x = {I a
2
({fa + {Ix), a
x + {lax' = {IX3 + {lax< = + {la)
pa dati izraz postaje
46. 27. [ Koristi da jea - vax=Va(Va -VX)]. 47. 32x.
94

48. Po§to je + 1 = (vx
4
-;;fyy;2 + 1
(vx + vY)2,a
4VxY
4VxY 4VxY
x+y+2VxY (VX+v'Y)"
onda je vt;ednost datog izraza
{
(VX + Vy)2 . 4VxY = 1
4VxY (VX+Vy)2 .
. a + V ab Va (Va + Vb). .
49. Po§to)e b = b' a lZraz u srednjilll zagra-
a + a+
dama postaje
Va Vb a+b
Va-vt- Va + Vb = a-b
onda je
Va (Va + vb) a + b Va (Va + vii) Va
a + b 'a-b =(Va+Vb)(Va-Vb) =va- Vb-
50; Dati izraz se lako transformise u :
a-I 2
2' 2' -
a
3
-2a
3
+ 1 4a
3
+ 4a
3
+ 4 a + 1 a3 _ 1
2, ,
_ (a3 - a3 + 1) (a3 + 1)2 a - I 2
-, 2 ' -
(a
3
_ 1)2. (a3 + a3 + I) a + 1 a3-1
,
--.: (a + I) (a3 + 1) . a - 1_ 2
1 ,
(a -I)(a3_1) a+1 a3 _1
,
a3 + I
,
a
3
-1
1
2 a3 - I
---;-, -=-- - -'-,-- = 1.
a
3
- I a
3
-1
95

1
72 9
9 (8 -y) _ 9 [2
3
- (yJ)S] -_
51 Kak
· - Y
• 0 Je 8 = 8 - 8
1 1 2
9 (2 - y3) (4 + 2y J + yJ)
8
2
= - 1.
2 _
y
J
52. Prvi sabirak se u ovaj izraz
53.
96
I I 2)
pq(p2 +q2)
a drugi
1 1
2(P2 + q2) 2
I 1 8 I 1 = 1 1 2 1 l '
(p'i + q2) p'i q2 (p'i + q2) p'i q'i
Svodenjem oba sabirka na najrnanji zajednicki, dobija se
1 1 1 2
P + q + 2p'i q'i (p2 + q'i)
I I 2
pq(p2 + q'i)
1 1 2
fJ(p'i + q'i)
pq
Oslobodimo se negativnih izlozioca, a izraz
3 3 1 a I 3
a
2
_b
2
= (a'i) - (b
2
) rastavimo na cinioce, i posle sredi-
vanja dobija se da je dati izraz jednak I.
,.
54. A = V(V3 - 3)2 + V(3 + V3)'. Kako je V) - 3 < 0,
imamo da je
A = ---(V) - 3) + (3 + V)) = - V3 + 3 + 3 + V3 = 6
je 2 - VS < 0 · irnarno da je
V
-1- V I I 1
B = (2 _ VS)2 - (2 + V 5)2 = V5 - 2 - 2 + ,is =
VS + 2 VS- 2
I = .4.
55. Imamo sukcesivno:
X2 =
V) + Xl V3 + I (V) + 1)2 .;-
. r-; = = I _ 3 = - (2 + v 3 )
l-v 3 ·Xl I-V3
V3 + X2
- 2 -I
X3 =
I-V3·X2 2(2 +- V3) 2 +V3
---(2 - V3) V-
= 4 _ 3 = - (2 - 3)
V3- (2 - V)) 2(V3-1)
x4 = = = I ,
1 +V3(Z - V3) 2(V3-1)
Istim postupkom nalazimo da je
X5 = X2, X6 = X3, x7 = X" = Xl .. . i U opstem obliku
X3n+l = Xl = I, XJn+2 = X2 = - (2 + V)),
X311+3 = X3 = - (2 - V)), X31l+4 = Xl = 1.
56. OznaCirno sa
A= 1 +2x .
, +VI + 2x
B- I - a
- -:'----'-'1/-:17', ===:; 2: := " '
onda je y = A + B
Kako je I + 2"< = , + 2 . '7 = 4 + :V) = (I +2
V3
f
7
97

1 +V3
onda je vi + 2x = 2
Zarim v-
(
I _ V3)2 1-
1-2x= 2 ,odakle -
V
I -
2x
= 2
pa je
V3
1-
2
2-v'3
B = 1-v'3=3-v'3·
1 + 2
na kraju
2 + v'3 2 - v'3 (2+v'3) (3-v'3)+(2-V3) (3+V3) =
Y=3+V3+J-v'3= 9-3
=i=1.
6
57. a) x = 2 + v'3 - u ovom slucaju vrednost brojioca
(x-l)V3 = (1 + V3)(v'3.
98
a kvadrat imenioca x2 - x + 1 = (2 + v'3)2 - (2 + V32.. +
+ 1 = 7 + 4V3 -2-v'3 + 1 = 6 + 3v'3 = 3 (2 + v'3).
Odakle za y se dobija
_ (1 (1 +v'3)v3 = 1 +V3 =
y - v'3\{2 + v'3) - v'3 (v'2 + v'3) 'I 2 + v'3
_ V (1 + V3)2 = V (1 + v'3)2 (2 -V3) =
- 2 + v'3 (2 + v'3) (2 -V3)
= V<4 + 2V3) = '12(2 + V3) (2 -V3) = Y2.
4-3 .
b) x = 2 - v'3 - u ovom slueaju imamo
(x-l)v'3 = (1-v'3)v'f
i x2 - x + 1 = 3 (2 - v'3),
odakle
(1-v'3)v'3 I-V3
Y = V3 (2-V3) = -:7''1=2
PoSto je razlika 1 - v'3 negativna, to je
y = _ V (I -v'3)2 = -V (1 -V3)2 (2 + v'3)
2 - v'3 (2 - V3) (2 + v'3)
- V(4-2v'3) (2+ v'3) = Y2(2-V3)(2+V3)=-v'2.
Napomena: - Do rezultata mozemo doci i na ovaj naCin.
Izraeunajmo najpre y2;
imamo
y2 = 3 (x-l)2
x2-x+ 1
i za x = 2 ± v'3 bice
2 _ 3 (1 ± v'3)2 _ 4 ± 2V3 _ 2
y - 3 (2 ± V3) - 2 ± v'3 - ,
odakle Iyl = Y2.
Dakle, za x = 2 + V3; y > 0, pa je y = Y2 i za
x = 2 -v'3, y < 0 te je y = -Y2.
58; 1.
a-b
59. Posle oCiglednih transformacija x = 2v' ab' a
v'1 + x2 = V 1 + (a - b)2 = a + b .
2Vab 2Vab

60.
Zamenom ovih vrednosti za x i u dati izraz, imam
o

x+ v' I+r
(0 + b + v'2)2 = 894
20b ' .

61. b .
Yx
62.
(Uzmi u obzir da je
x + v,.:y = Yx (Yx + vy)
x - v'xy = v'x (Yx - <y.
63.
64.
65.
x
I.
Preto je ov'a + bv'b = (Va)3 + (Yb)3; -=- 3b = 1
= 3Yb (Va - V b) i o _ b=(Va - Yb)(v'a+v'b), posle
ociglednib transformacija vrednost datog izraza jednaka je 3.
IS IS 5V3
Uzeti U obzir da je 3 - V3 = V3 (V:>---I) = V3 - I
Posle oCigiednih transformacia dati izraz je idencicki jedak "2 .
66. Zamenorn x = 2-
1
(a + a-I) u izraz
100
Kako je po pretpostavci
a I,
Na isci nacin nalazimo
I
to a - - 0, pa je
a
Zamenom nadenih vrednosti u dati izraz izlazi da je nj egova
vrednost
a
2
+ b2
a
2
b2 + I
67. Racionalizacijom imenioca datog izraza imarno da je
(
m + n) x - V (m' - r)(x2 - n))-2 = (...;;;m)-2 = .
x2+mn m n
68. Zamenom
2am
x=--"'-- u izraze Va + b" i Va-bx.
b (I + m)2
nalazimo
-Va"+bx = II + mllr-a-
V J+m2
va-b"=ll-mIV a •
l+m
2
Na . ?sn.ovu prt;tpostavke Iml < I to I + m
POZltlvru, te datl izraz dobije sledeci oblik:
(I + m) lr-a-
I
+a 2 + (l-m)V a
V J+m2 1+ m
2
I
(I+m)lfa
l
+
a
"-(1-m)V a
VI+m l+m
2
m
l-m su
(za a> 0).
69. Posle ociglednih transformacija dati izraz postaje
,," -V x" - a4
x2+Vx"-a4'
Zarnenorn vrednosti
izlazi da je vrednost
I
X = a (m" + n")2
2mn
m"
datog izraza -.
n"
u dohiveni
70. y = m. 71. za a > b' .!:. za
b ' a
a < b.
72.
Za ,,= 2-
1
(a + a-I) = + (a + :) dohija se
Vx
2
-1 = V[+(a-+JY = +Ia- : I,
izraz,
tJ· .. Vr -l = 21 (a- -a
l
) za a"'" I 1 < <0 9 , - a , . a
za O< a < 1 iii a < -1.
101

a OSDOVU toga je
% + V xi - I = as ako je a ;;;' I ill - I < a < 0
%- Vr -I
%+ Vr J I 0 I ill' I
a =- za < a < a < -,
x- Vr - J a
2
73. Posle otigJednih transformacija imamo da je
I
A= +J==';:
y' a + vx y' a - v% va
2
- x
Brojilac se moZe napisati U obliku
Va- vx+ Va+vx= V( Va-vx + l/a+VX)2 =
= y' 2 (a + Va
2
x
za %=4 (a -l) je a
2
- x=(a- 2)2,
Prema tome, A postaje
A = V2a + 2v(a-2)2
V(a- 2)2
Za a >2 jev(a -2)2=a - 2, pa je
A = v4a -4= 2 Va=l
a - 4 a-2
za I < a < 2 je v(a - 2)2 = - (a - 2), odakle je
A= V2a + 2(2 - a) 2
2- a = 2-a '
3
74. v'5 '
75. Neka je Va + Vb + Va - Vb = x, pa je
x2 = 2 (a + va2 _ b) = 4 a + a
2
- b ,
102
Odakle
Dakle
Va+Vb+Va Vb=2Va+Va
2
- b.
, 2
Analogno
Va + Vb-va - Vb = 2 Va
Va
2
- b
2
(I)
(2)
Zbir (J) i (2) odnosno njihova razJika daje traZeni identitet.
76. a)
Y
ll - V IJ2- 112= ,, /11 +3 _ ,,/11-3 =
+ 2 V 2 V 2
= v'7 + 2 = 2,64 ... + 2 = 4,64 . , .
b) V6 = 1,93 . ,. c) V I4 - V6
2 = 0,65, "
d) 2+V3 =3,73 .. .
e) 3V3+ 2 = 7,19."
77. Za izraze u imeniocu broja A treba iskoristiti LagranZeve iden-
titete, tada se lako dobiia da je '',4 = v'2 E J,
78. Koristeei LagranZev identitet imamo
V x + 2v x- I + V x-2vx=I';" 2Vx + Vr-;4(X-I) =
= 2 Vx 2.
Ovde je uzeto da he v ex - 2)2 = 2 - x, jer je na osnovu pret-
postavke x 2.
103

79. Racionalisan;em imenioca datog izraza imamo
80.
104
1 _ (" + =
(" + I) V" + "V;;-:t:I - (" + 1)2n _,,2 (" + I)
= (" + I) Vn - "V'iI-+I = Vn _ V;;":n
,,(,,+1) ",,+1
odakle izlazi da ;e
1 1 1
""' (,,-+-1-) V--'=,,-+-,,-Y',,=+=I = ViI - Vn+I .
U ovo; ;ednakosti sravimo sukcesivno da ;e " = I, 2, 3 ... 98, 99;
pa ;e
1 I I
-2 -V-:=f- +-l- V'i =2 = VI - V2 '
99 fig + 98 v'99
Sumiran;em gom;ih ;ednakosti izlazi
I I 1 9
S = - - -- = 1--=-
,I I V 100 10 10 '
Neka ;e
po§to ;e ax3 = bj! = cz'l i + + = I.
x Y z
Analogno dobijamo
A=y{ib iA= z{ic
Odakle izlazi
A' _
- ={ia'
x '
A _
- = {/b .
y ,
A _
- ={ic
z
Sumiran;em ovih ;ednakosti dobi;amo
A
(
I 1 I) - -
- + - + - = {ia + {ib + {ie.
x y z
Odavde konacno
A = {ia + {ib + {ie.
81. Neka;e
1
1 + v'2 =Ct.,
Kako ;e Ct." = ,
2"
Imamo
lIm-"
lIm a,. - __ = Ct.
m
+" + = am
2" ..
Analogno se dokazu;e i drugi odnos.
82. Kako je ax = V 2a -;: b , imamo:
105

J - ax
J -V¥ _(J-V
2a
;bf
J + V2a ; b
2a-b
J + ax
b

b- a
AnaJogno imamo
V
I + -b I + - b
V
I + bx a b a b
1- bx = 2a-b -
a V b
_ a + _ a +b V
2a
-;;- b
- Va
2
- 2ab+ 1J2 -V(b-a)2
(jer je b - a > 0). Proizvod ova dva izraza daje
a- a + bV
2a
-;;-b
b- a b-a
2 u
2a
-
b
a -cr
= I.
83. Primenom Lagranieovog identiteta imamo
106
V4-v' 15= V
4
+ v' 16-15_V
4
- v' 16-15_
2 2 -
-V5 V3 1 v'- v'-
- 2 - T = T( 10- 6),
dati proizvod postaje (4 + v is) (v'lO - v'6) 2 =
1
= "2 (4 + v'15) (16 - 4v'15) = 2 (4 + vTI) = 2.
84. AnaJogno prethodnom zadatku
V3-Vs=V
3
+-;S-V
3
-;S= n-n=
1
="2 (v'lO-v'25
pa je
'13 -Vs (3 + Vs) (v'IO -v'25 = + (3 + v'5) (v'IO--./2)2 =
1
="2 (3 +Vs)(12 - 2 v'2O) = 2 (3 + v'5) (3 -v'5) = 8.
85. Po§to je
{/26 + 15v'3 = {/(2 + v'3)8 = 2v'3, onda je
{/26 + 15v'3(2-v'3} = (2 + v'3)(2 -v'3)= 4 - 3 = I.
86. Kako je {/26-15v'3 = {f(2 -v'3)8 = 2 -v'3,
posle oCiglednih transformacija izlazi dato tvrdenje.
87. Posto je {f7 + 5-./2 = {f (-./2 + 1)3 = v'2: + 1, a primenom
Lagranieovog identiteta
v' 4 + 2 v'3 = v' 4 + v'l2 = v'3 + 1, pa je tvrdenje taCno.
88. Primenom x2 ± 4x V2 + 8 = (x ± 2 -./2)2, pa se izraz A moze
napisati U obliku
A = 1
v' x-2-./2
1
v'x + 2v'2
Primenom Lagranieovih identiteta za x = 3.,
v'x-2-./2 · v'3-v'8 =V2-I, a izraz
v'x + 2-./2 = v'3 +v'8 =-./2+ 1 pa je
A= 1
v'2-1
----,,=-1_ = 2.
v'2+ 1
107

N. 7Amenimo vredn I x u izruu + 12x i koristimo idcntilct
... - .. >, _ ",. - )"... (m - n) - ",.
, r 4 ( "\ 5 I)}' I)V4(Vs- I )x-
r"4{ '5- I)p + I2x - 4 5 + 4-3,l64x-4Vs+
+ 4 + 12x - 8 - 12x + 12x = 8.
tl. Zamen m x u dalom izrazu i koristeCi idcntitet
(m + 11)' ",. + 3mn (m + 11) + ",
92. P [ 0 je
108
J __
__ -=

(V
A + v'B + V A_v'B)3 - 3
A-VB A + V'B
(V
A +VB +
A-v'B
+

A- BJ A+v'B A-v'B VA+v'B A- VB
A+, IB = A- v B + A+vB 3 A- v'B' -A-+-VB-= B
J J
J
(
A+v'B +VA v'B) =
A-v'B A + v'B
2(A2 + B) .
,onda )c
AI _Bx
y = _ 3x _ 2 A2 + B = 2 (A2 + B) _ 2 A2 + B = O.
A2 + B A2 - B A2 - B
II GLAVA
2. KOMPLEKSNI BROJEVI
93. a) vC36-v' 16-v::64 + ....r=49 =v' 36(-1)-
- v' 16 (- I) - v' 64 (- I) + v 49 ( - I) = v'361'2 - v'161'2 -
- v64i' +v'49,'2 =v6i- 4i - 8i + 7 i = i.
b) - 2iV2.
c) v' a
2
i
2
- v'(a -b)2
,
'2 + v' 1M'2 = 2bi.
94. a) 8 - 6i. b) 5'- 2i. c) 9 + 3i. d) 5,2 + 0,4£.
95. a) 15 + 6i. b) il - 13i.
96. a) 14-17i. b) + 23 i. c) 9x + 2yi.
15 20
97. a) -19-4i. b) -48-9i. c) 5. d) a
2
+ b
2

5 + 12 .
98. 8) - i3 13 I;
6
99. a) - 5(1 +
b)
2 2
b) + !.l i.
5 5
3 + i 3 + i 3 + 1 (3 + ') (3 + 41)
100. a) Z = = = --= -
(2 -1)2 4 - 4i + 1'2 3-4i 9 - t 6,'2
I 3.
= - + -I.
5 5
109

Odakle izlazi
1 3
Rt [zl = - , J m[ z l = -
5 5
13 19
b) R.[zl = 10; Jm [zl = - 10'
101. I (ZI) = (2 + 31)2 - 4; (2 + 31) - 7 - 4; = 4 + 12; + 91"2-
- s; - 121"2 - 7 - 4; = o.
102.
1 (031) = o.
a) Zamenom vrednosti za z u datom izrazu imamo:
z - ; 1 +i-(l-I) 1 +i-I +i _ 2 '.
___ = = - -I,
1 + z. 1 + (I + I) (1-,) 1 + 1 - ,"2 3
b) Kao i pod a)
i-I -i-l
z+z - 2- + 2
2z + 3 2.
i
-
1
+3
2
-I+i-l-i
2

-1+i+3
-1 2-i i-2
- . - - = --
2 + i 2-i 5
103. 1. 105. a) 1,2; b) 7 - Si.
106. I (z) = I (3 + 21) = 2 + 3 + 2i + 3 (3 + 21)2 = 20 + 38i.
I (Z) = I (3 - 21) = 2 + 3 - 2i + 3 (3 - 2,)2 = 20 - 38i.
107. a) 4 ± 6i ; b) - 30 ± 65i.
108. Neka je z l = a + ib, Z2 = c + id. Tadaje z1 + Zz = a + c +
i (b + d), 1t1 - Zz = a - c +- (b - d)i,
109.
110
IZI + z21
2
+ IZ1 - zzl2 = (a + c)Z + (b + d)2 + (a - c)2
(b - d)2 = 2 (a
Z
+ b2) + 2 (b
2
+ c
2
) = 2 [lz11
2
+ IZ2(21.
24 + lOi
169
110. a) Z = (2 + = 4 + 4i + ."2 = 3 + 4i = _ + 24 i
3-4. 3-4i 3-4i 25 25
je
Izl = V(- :5f + = I.
1
b) Izl c) Izl = 1.
111. a) Realan deo proizvoda
z· %1 = (3x + 2y) + i(-2x + 3y);3x + 2y =-1
narni deo koliOnika '
a imagi-
= x + iy = 2x + y + 2y - X
Z2 2 + i 5 5'
2y- x
-
5
Iz sistema
1
3X + 2y =-1
izlazi x = - 1, Y = 1.
2y-x 3
5 =5'
TraZeni kompleksni broj je z = - 1 + i.
OdgovarajuCi sistem pod b)
{
2x-;y =
-2x + 3y = -1,
odgovarajuce rclenje za z = 2 + i.
3
5
112. a) Analogno prethodnom zadatku dolazi se do sistema
117.
{
2x-y =-3
x + 2y = 1
odavde x = - I, Y =- 1.
TraZeni kompleksni broj z = - 1 + i.
b) z= I-i.
255 (1 I'.
256 +'J
111

118. a) - 2; b) 0; c) 2i; d) I.
119. Kakoje z = = [ ( I + i) (I + '}T= [I + 2i + i' l " = in
I -i ( I- .} (I + ') , 1,- P
onda je za n = 4k
z = i" = i4J: = I pa je R. (zl = 1, a
Jm (z ) = 0, za n = 4k + I
z = i" = i 4k +1 = i pa je R. (zl = 0, a
Jm (zl = J, za n = 4k + 2, i4k +2 = - I, R. (zl = - 1
Jm (zl = 0 i za n = 4k + 3 iQ+s = - i te R e (z l = O.
Jm (zl = - 1.
120. --) - = -- ( I + ,)" = i"-2. 2i = 2i"-1 = 2,
(
I + i'" (I + i)"-'
(I - .}" -2 I-i
ako je n - I oblika 4k
2i" -1 = 2i, ako je n - I oblika 4k + I
2i"-1 = - 2, ako je n - I oblika 4k + 2.
2i"-1 = - 2i, ako je n - I oblika 4k + 3, k = 1, 2, 3 .. .
121. ( I + 1j4 - ( I - 1)4 = [( I +.),,+( 1 - Ij' ] [( I + 1)' - (I - i' ] = o.
122. Data jednaCina moze se napisati U obliku
- 8x - 5y + i (3x + 2y) = i.
Korucenjem definicija ° jednakosti kompleksnih brojeva dobij amo
sistem
{
-8X- 5
Y
= 0
3x + 2y = I ,
odakle izlazi x = - 5; y = 8.
123. a) x = 2, y = - 3; b) x = y = I ; c) x = y = - 1;
II 13
d) x = - - y = - ; e) x = y = I .
29 ' 29
112
124. Ako celjenje dobija se
x+
y
-5+ 2 5'
t = - t ::::>
2 2
x = 11, y= -2.
125. a) z = 2 + i. b) z = 3 - 5i.
126. Neka je z = x + iy, onda je
(x + iy + i)( 1 + 21) + [I + (x + iy)](3 -4i) = 1 + 7i.
Posle ociglednih transformacija imamo,
5x - 5y + I + i (5x + 5y - 3) = 1 + 7i,
odakle izlazi
5x - 5y + I = I} _ x = I "
_ Y = I => z = 1 + i.
5x+ 5y - 3= 7
127. a) (x + i)(x - i), b) (x + 9i)(x - 9,) ;
c) (2x + 7.) (2x - 7i).
128. a) (a + ib)(a - ib); b) (a + 6111) (a - 6b.) ; c) (4a + 5bl)
(4a - 5bi).
130. z = 3 + 4i.
131. z = a",2 + b", = _a",_3_+_ b", _' = a + b",a =..!.. = ",2
a + b",2 a", + b",s '" (a + b",2) '"
I
Ri z i = - '2;
8
113

132.
Dati broj z moze se napisati u obliku
[( I + i)2]S - [(I - i)2]S, odavde z = _ ~ i.
Z = [( I + i) (I _1}]6
133.
a) (I + .)4k = [(I + i)2]2k = (I + 2i + j2)'k = (2.)2k: = (- 4)k.
b) (I + i)4k+. = (I + .)4k (1 + i)' = (- 4)k. 2. = (2 (- 4)k •.
114
III GLAVA
3. KVADRATNA FUNKCIJA
134. Grafici datih funkcija: 1
0
imaju oblik sl. I.
y
SI. 1
Trafene funkcije 1
0
je dat slede61m tabelom
X/ - OO 0 +00
y +00,,0/'+00

x
115

a celom toku funkcijc 10 su pozitivne, x = 0 jc njihova nula. Za
x = 0 funkcije 10 imaju miniIDum y = O. Promene funkcija
20 je dat IlIbe1om.
135.
116
X!-OO 0
y - 00/ 0
+ 00
- 00
No celom toku funkcije 20 su negativne, x = 0 je njihova nulo.
Za x = 0 imaju maksimum y = O.
y
SI. 2
Promene date funkcije su prikazane tabelom
xl - OO 0 + 00
y +00'>. -2 /+ 00
x
Definisana je za svako x, pozitivna je za x < - 2 i x > 2, nega-
tivna za - 2 < x < 2. Nule funkcije Sil x = - 2 i x = 2, a za
x = 0 funkcija ima minimum y = - 2 (51. 2).
136. Definisana jc za svako x tj. x E ( - 00, + 00), Z8 X = ± 2,
y = 0 pozitivna je za - 2 < x < + 2, a negativna Z8 " < - 2
i " > 2. Funkcija ima maksimum y = + 1 Z8 " = O. Promena
je data ovom tabelom. Grafi!< sl. 3.
x\- 00 0 + 00
yl- 00 .I' 1 '>. - 00
y
o
SI. 3.
138. Posto je 1x2_II={+(,,2-
1
)za x2 -1 ;' 0.
-(x2 -I)za x2-1 < 0.
x
Imamo da je y = x' - 1 za x E (- 00, - I] U [I , + 00);
y = -x' + 1 za xE (-I, + I ).
Grafi!< date funkcije je pri!<azan na sl. 4.
Promene Sil prikazane tabelom
xl - 00 - 1 0 1 + 00
yl + 00" 0 .I' 1" 0 .I' + 00
117

Za" = ° funkcij& ima maksimum y = I . a za x = I i x = - I.
y=O.
y
x
SI. 4.
139. Kako je 14 _ x21 = {+ (4 - x2) za 4 - x
2
;;;, O.
- (4 - x
2
) za 4-x
2
< O.
118
Odakle izlazi
y= - x2+4za xE[- 2.+2] i
y = x
2
- 4 za xE (- 00, - 2) u (2, + 00) .
Grafik ove funkcije je prikazan na sl. 5.
Promene su date tabelom
"1 - 00 - 2 ° 2 +00
y +00 \' 0 ;<4\, 0 ;<+00
y
x
SI. 5.
140. Grafik datih funkcija je prikazan na sl. 6, definisane su za svako
x. Promene funkcij a pod a) su date tabelom
y
x
SI. 6.
119

Za x - 2 y",f. = 0 funkcija ima dvostruku
.< .... 2, Y > 0, x > 2, y > O.
Funkcija pod b) ima za x = - 2 dvostruku
za x = - 2, y < 0 za x < - 2 i x > 2.
Tok je dBt sledeeom tabelom
+00
y - 00/
0 -00
nulu x = 2. Za
nuJu, = 0
145. Gmfik funkcije je pri.kazan na 51. 7. Definisane su za svako x,
nji.ho\' kanonirni oblik:
120
y
1 2
--(x- 2 , .. 2
2
SI. 7.
I
a) y = - -- (x - 2)2 + 2.
2
I
b) y = - (x + 2)2 - 2.
2
x
Funkcija pod a) za x = 2. nule x = 0 i x = 4 Y > 0 za 0 < x <
< 4, a y < 0 za x E (-00, 0) U (4, + 00)'
Tok je dat tabelom
xl- oo 0 2 4 + 00
Y -00 /
2
/ 2 \.. 0 \.. -00
Funkcija pod b) ima mi nimum y = - 2 za x = - 2. nule
x = 0 i x = - 4, funkcij. je pni tivna za x E (- 00, - 4) U
(0, + 00)' negativnije u intervalu x E (- 4, 0). Tok je prikazan
tabelom
xl - 00 -4 -2 0 + 00
y +00 \" 0 \" -2/ 0 /+
00
146. oblik datih funkeij. je:
I
a) y =-(x + \)2- 2; b) y = -2(x-I)' + 8;
2
I 25
e) y = - - (x - 3)' + - .
2 2
147. oblik datih funkeija glasi:
I I I
a) y = - (x + 2)' _ _ ; b) y = --(x-3)' -I;
2 2 · 3
I
e) y = - (x + 3)2 + I.
3
) Kk
' l 00'1 {x-x'za o,,;;; x";;; l
148. a a ' o Je x -... =
- (x-r ) za x E (- 00, 0) U(I , + 00).
onda je y = - r za x E [0, I], a
y = x
2
-2x za x E (- 00,0) U (I, + 00).
Grafik date funkcije ima oblik sl. 8, a tok dat tabelom
xl- oo 0 I 2 +00
y +00\.. 0 \.. -1 / 0 /+00
bl Posto je 1 x + rl = {x + r za x E (- 00,-1] U [0, +00)
- (x + r) za x E (- 1, 0).
121

122
Imamo da je
y = _ x2, x E (- co, - I] U [0, + 00), :I
Y = x2 + 2x, X E (- 1,0).
Y
SI. 8.
x
Grafik date funkcije je prikazan na sl. 9. a tok tabelom
x l -co 0 +co
y - co/,O'>.. - co
y
o
x
SI. 9.
149.a) Na intervalu x E [0, + co) imamo I x I = x, dlflde

Promene ove funkcije su date sledecom tabelom:
-=-1 0 1/2 + co
Y 1 0 '>.. - 1/4 /' + co
Na intervalu x E (- 00,0) I X 12 = - x, dakle
Y = x2 +.x = (x + r- , a promene ove funkcije su date
tabelom:
x 1- 00 - 1/2 0
Y - 00 '>.. - 1/4 /' 0
Grafik date funkciie ie prikazan na sl. 10.
y
z
y=X-IXI
SI. 10
x
b)y=x2-3x + 2 za x E (-00,I)U(2, +00) y =-x
2
+
+ 3x - 2 za x E [1,2]
123

Grafilc je dat na 51. II.
150. Za x E (-co, -I) U [I, + co), y = xl' -1, a za
x E (-I, + I), y = -xl'. Grafik je prikazan na 51. 12.
y
o x
SI. II
y
x
SJ. 12
124
151. Za xE(-co, 0), y = -xl' - 6x - S = -x (x + 3)' + 4 a
za xE [0, + co), y = - (x - 3)2 + 4, grafik je krikazan na
51. 13 a tok tabelom
x/-CO-S-3-1 0 I 3 S + co
y - co.l' 0 '. 4'. 0 '. - 4.l' O.l' 4'. 0 '. - co
y
x
S1. 13
152. Grafik je iJrikazan na 51. 14.
154. a= -I , c=8; y = - xl'+2x + 8 = - (x -I)2 + 9.
155. a = I , b = -2
c = - 3. y = x
2
- 2x - 3 = (X-I)2_4
156. a = -I, b = - 2, c = 8 a funkcija je
y = - xl' - 2x + 8 = - (x + 1)2 + 9.
157. Y = xl' - 6x + 5 = (x - 3)2 - 4.
125

, _ 1,
I j ttl u kanoni tile: Ij .
pl. ·· izI ··
f - , lZ .. e Ul &lStem
4 -
/.-:-'
- 0,
I y
o
-3 3
x
J. 14
rckn;e incma je p - -8, q = 16.
, ) b. /'ret 1I\' e izlazi Bi em
I
.E.. - I
2 pi daIc.Ie p _ 2, q = -3
f- - - 4
15.. kanonieni oblil< funkcije y = - (X - + q +
i uslov zadatka, izlazi:
a) /> - 4, q = - 3; b)p = 6, q = -9;
x) /> = 4, q = -1.
b .
188. Funkcija posti!e malcsimalnu vredn.ost za
(l = - - , pa Ie
2a
l-m
--- = 2 odakle izlui
2(m + 2)
m = -3 a y = -xl + 4x - 3.
b
161. Funkcija postite minimalnu vrednost za
11 = - - ,
2a
711-4
Odakle - = I, a 711 = 2 te je
2 (711-1)
y = (2 - I) xl + (2 - 4) x - (2 + I) = xI- 2x - 3.
162. Iz jednatine ( I + k)· 3
2
- (4 + k ) · 3 + 8 = -7, izlazi
k = -2, a y = -x
2
- 2x + 8.
163. P = 2, Y = x
2
- 6x + 5.
164. A = 5 a I(x) = -x' + IOx - 16.
4ac-b"
165. Iz obrasca = izIazi,
"4a
_ 4a......; (,---5-,- ) --,(,---2"-. )2 = -2,
4a
a funkcija
1 1
y= - - xl-2x-5 ":" - -(x+ 3)· -2.
3 3
166. c = O.
167. a) p = -I, q = -6; b) P = -4, q = 3.
168.
1 1
y = - xl - 2x + 3 = - (x - 2)2 + 1.
2 2
127

169. Iz prerposravke b
2
- 4ac = 0 =:> b
2
= 4ac, pa je
y = ax: + bx + c = ax
2
+ 2..;-;u· x + c = (xY.1 + Vc)2.
170. Imamo cia je
f (x + 3) = a (x + 3)2 + b (x + 3) + c,
- 3f(x + 2) = -3 [a (x + 2)2 + b (x + 2) + c).
3f (x + I) = 3 [a (x + 1)2 + b (x + I) + c) .
-f(c) = -ax- bx-c.
171. f(O) = I, f(l ) = I, f(-I) = 3, f(a + I) = a
2
+ a + I
i
/
(-.!..) = a
2
-a + l.
a a
2
172. I (x + I) = xll + 2x + 1 - 5x - 5 + 6
I(x + I) = (x + 1)2 -5(x + 1) + 6 =:> /(x) = x
2
-5x + 6.
173. Ne ka je x + a = I Ij . x = 1- a, gde je I nova promenljiva
Tada je
I (t) = (t - a)2 - (t - a) + 2. Da bi smo dobili
I (x - a) uvedirno x - a.
Dakle I(x-a) = (x -2a)2 _ (x-2a) + 2
(
vb ) _ ( 1 - Vb) (I + Vb) . ( v b )2 _ 2 Vb +
175. I I -Vb - Vb I-Vb I-Vb
177.
128
Vb _ ( I + Vb) Vb _ 2 Vb +Vb
+ - I-Vb I-vb
_ Vb + b-2vb.+Vb-b = O.
- I-Vb
b
P (x)= x(20 - x) = -x
2
+ 20x· Za x = - -= 10,
2a
povrsina ima maksimalnu vrednost. Dakle, zieu treba
na eetiri jednaka dela, tj. pravougaonik maksirnalne povrsme )e
kvadrat stranice 10 em.
178. Ako je prva duz x druga je a - x te je
y = 3xS + 2 (a - x)2 = 5x
2
- 4ax + 2a
2
odakle izlazi
2a
X = -
3
a - x =- a.
5 5
179. Neka je x jedan sabirak, drugi je 18 - x,
obik
s (x) = x
2
(18 - X)2 = 2x
2
- 36x + 324.
Swna ima mi.nimalnu vrednost za
trazena suma
b -36
x = -- = - -- = 9, znaci da broj 18 treba rastaviti
2a 4
na dva jednaka sabirka da swna kvadrata bude minirnalna.
180. Povrsina traienog kvadrata stra-
nice y je
P=y2=(6-x)2 +
X
2 (sl. 15)
Dakle P (x) = 2x
2
-12x + 36, a
b -12
x= - - = - --=3, stra-
2a 2.2
niea traienog kvadrata
Y = V (6 - 3)2 + 3
2
= 3 V2.
6
6-x
Sl. 15
x
181. Neka je strana kvadrata y, a dimenzije pravougaonika x i 3x onda je
4y + 2 (3x + x) = 56, P = y2 + 3x
2
, a
P (x) = 7x
2
- 56x + 196.
b -56
PovrSina ima minimalnu vrednost za x = - - =- -- = 4
2a 14
y = 14- 8 = 6.
te je y = 3, odakle izlazi da je obim kvadrata 16 em, a obim
pravougaonika 18 em.
9
129

182. Nelca je manja osnovica trapeza y, n krak x ondn je veea osnovicn
y + x, te je
3x + 2y = 200
x2Y3
P(x) =- - 2- +
50xY3.
povr§ina ima maksimalnu vrednost za
b 50Y}"
x = - - =-- = 50,
2a 2' v'3
2
osnovica y + x = 75.
183. eka su dimenzije pravougaonika x i y onda je P = xy.
!::, ABC FEB AC : FE = BC : FB tj.
a
b : x = a: (a - y) y = a - -x.
b
a
P (x) = - - x2 + bx odavde izlazi
b
b a
x = - , y =-
2 2
ab
P
maz
= -.
4
184. Neka su dimenzije pravougaonika x i y onda je
P (x) = hx - x
2
, odakle izlazi
a
ah
P
maz
=- .
4
185. Neka je krak trapeza AD = x (Sl. 16), a osnova CD = y, onda je
130
AM = 5-.L
2 .
lz pravouglog trougla ABD iamrno AD2 = AM" AB,
(
y) 50- x2
x2 = 5-2 10, odakle y = 5

----
-- --
-----
------ --- ----
At. }M 0 B
L Sl. 16
Obim trapeza u funkciji kraka
50 - x
2
1
o (x) = 10 + + 2x = - - x2 + 2x + 20,
5 5
obim je maksimaJan za
x=-.!!..= 2 =5,y=5tj .
2a
0=25 em.
186. P (x) = - 2x
2
+ 2ax,
a-x
m
Sl. 17
m = n = .::. V2, traZeni pravougaonik je kvadrat.
2
,.
131

J87. Katete su x i a-x. Primenom Pitagorine teoreme kvadrat hi-
potenuze je
f (x) = h-2 - .2ax + a
2
Hipotenuza postiZe minimum kad i njen kvadrat, a to je za
x = !!.. tj. kad je rrougao jednakokrak.
2
188. Dati izraz ima oblik
5
x Y xy x(5- x) 5x-x2
Razlomak konstantnog brojioca ima najmanju vrednost, kad
imenioc postiZe maksimalnu vrednost tj .
f (x) = - x2 + 5x ima maksimum
b 5 5
Dakle x = - - =
2a 2(-1) 2
5 5
a y = 5-x = 5 - "2="2;
dati izraz iroa najmanju vrednost za
5
x =y = - .
2
5 3
189. P (x) = - x2 - - ax + a
2
. Povrsina postize minimum
2 2
3Ia
2
3
P = - - za x = - a.
40 10
190. a) Neka je MD = x, onda je y = MA2 + MB2 + M C2 =
= 3x2-2hx + a
2
+ 1>2 _j,2.
191.
132
Funkcija postiZe minimum a
2
+ b
2
- 112 za x = .!!.- .
b) a
2

Ym .. = (a: by
b-a
ZBX=--
2
3 3
192. Ymln = a
2
+ 1>2 + c2
(a + b + c)2 a + b + c
,zaX= .
3 2
194. Neka su Y = (m - 1) x2 + 2mx + 4 i Y = (n - 1) x2 + 2nx + 4
dYe ma koje parabole datog sIrupa, pokaZirno da one prolaze kroz
dye filesne tacke, tj. odredimo njihove zajednicke tacke.
(m - 1) x2 + 2mx + 4 = (n - 1) x2 + 2nx + 4
(m - n) x2 + 2 (m - n) x = 0, m i= n
x
2
+ 2x = 0, x (x + 2) = 0, Xl = ° i X2 = -2.
a) Yl = 4, Y2 = 0. TraUne tacke su A(-2, 0) B(0,4)
b) Parabola dodiruje x-osu ako je
4ac - 1>2 __ 0,
4m
2
-16 (m-I) = 0, m
2
-4m + 4 = 0.
195. a)
4a
(m - 2)2 = 0, m = 2. Parabola koja dodiruje x-osu ima
oblik Y = x2 + 4x + 4.
Parabola sa temenom u B mora da zadovoljava uslov
°
2a
2m
_ -=.c.._ = 0, m = 0, tj. y = - x2 + 4.
2(m-l )
T eme parabole y = x
2
- (k + I) x + k je tacka
(
k + 1 (k - 1)2)
T - 2- ' 4 . Ako sa x i y oznacimo koordinate
Xk T' k + 1
·e lmamo x = -- , Y
2
(k - 1)2
4
eliminacijom parametra k dobijamo y = - (x - 1)2, sto
predstavlja geometrijsko mesto temena parabole.
b) Ako uocimo parabole y = x2 - (k + 1) x + k i
y = x2 - (m + 1) x + m, njihova preseena tacka M (1, 0)
je ujedno zajednicko tacka za sve parabole datog sIrupa.
133

c) U iSlom koordinoDlom sistemu konstruisono je dobijeno
geornetrijsko mesto i parabole za k = -3, -I, 0, I, 5 (SI. 18).
196. 0) TniUno geornetrijsko mesto taCaka je prava x + y = l.
b) Fiksno ta&a M (0, I).
c) U data; farniliji parabola nalazi se (za a = 0) i jedna prava
y = -2.>: + I, ova prava je zajedntika tongenta svih parabola
i sve one se dodiruju u tatki (0, I).
y
SI. 18
197. a) Ekstremne vrednosti datih funkcija bite jednake ako je
. 4 (m-I)-m
2
4m-4
= t). = --
4 4
odakle izlazi m = O.
134
Dakle date funkci je postaju
y = x
2
- 1 i y = x
2
- 2x.
b) Sistern {x2 - 1 < 0
x2-2x > 0
ima - I < x < O.
198. Analogno zadatku 195, traZimo geometrijsko mesto minimuma
je parabola y = x
2
- I.
199. Treba dati polinom napisati dva puta kao potpun kvadrat tj.
f (x, y) = x
2
_ 2 (y + 6) x + 6y2 + 2y + 45 = [x-(y + 6)]2-
- (y + 6)2 + 6y2 + 2y + 45 = (x - y - 6)2 + 5y2 - 1Oy + 9 =
= (x - y - 6)2 + 5 (y2 - 2y + = (x - y - 6)2 +
+ 5 (y - 1)2 + 4.
Minim alna vrednost funkcije f (x, y) je 4, i dobija se za y = I
x = 7.
200. f(x,y) = - (x
2
- 2xy + 4y2 - 2x-IOy + 3) =
= - [x
2
- 2 (y + I) x + 4y2 - lOy + 3] =
= - [(x - y + 1)2 - (y + 1)2 + 4y2 - lOy + 3] =
= - [(x - y - 1)2 + 3y2 - 12y + 2] =
= - [(x - y - 1)2 + 3 (y - 2)2 - 10] =
= 10-(x-y - I)2 -3(y-2)2.
Maksimalna vrednost date funkcije je 10 za y = 2 x = 3.
(
5) 53
201. f (x, y) = (x - y - 1)2 + 2 y - 2 2 + 4 .
135

IV G L A V A
4. KVADRATNA ] EDNACINA S ]EDNOM NEPOZNATOM
202. a) ± 2.; b) c) ± 4...!..-.
6 5 4
a-b
203. a) ± -- ; b) ± a; c) ± kVf.
k
2
204. a) 0; 6 - ; b) 0, - 2,4; c) ± 7.
5
I
205. a) 0, --, a + b =1= 0; b) 0, '" + n; c) 0, m - n.
a + b
206. a) ± aV2; b) ±5; c) ±
207. a) ± 2k '15; b) ± I.
208. a) ± 8; b) ± 2; c) ± 5; d) ± 10.
8
209. 0, - 15
213. ± V 4a
2
+ /}2.
210. 0, 132..
7
211. ± i.
2
214. 0, --, za x =1= ± a.
a -b
212. ± p.
215. ± (a + b) za ab =1= O. 216. ± (0 - b) za ab =1= O.
217. ± 3; za x =1= I, x =1= 5, i x =1= - 3.
136
218. Data moze se napisati u obliku
_ 1_+_1_ +_1_+_1_= 0
x+1 x- I x+2 x-2
'1' 2x 2x
1 1 - - + -- = 0 odavde imamo da je
x
2
-1 x
2
-4
x (_ I +_1 ) = 0
xO -1 xO -4
Ova jednacina ekvivalentna je sistemu
x = 0, i _ 1_ + _ 1_
x
2
_1 x
2
-4
cija rclenja su Xl = ° i X2,3 = ± V .
219. b = 2a.
220. a) A = ± ' 2, za A = + 2, x = ± 1, a za A = - 2, x = ± i f7 .
3 35
b) A = 2"' Xl = 0, X2 = 4 . 221. A = 3.
222. lOa = 3b. 223. - 10, - 5, O 'iIi 0, 5, 10".
224. 10 em, 10 em, 12 em, h = 8 em. 225. a = 8 em.
226. 0, 25. 227. 0, 10.
228. a) A E ( - 00 , I]; b) - 00 < A < I; e) - 3 ,,; A <...!..- ;
2
d) AE [- 2, 3); e) A E (+ , + 00 ) ;
f ) x < °
x> 2.
I, 2V2, 4V3. 230.3, V2, ;/3 .
3 2
229.
231. a) 5, -I; b) 4, -6; i
3 3
d)x=5 ±iV5 .
4 5.
- ---,.
3 3 '
137

232. 3, 2; b) 7, - 4; c) 5, - 2,5; d) I, - 13.
233. a) 3a, a; b) 503, -703; c) 3 + 7i, 3 -7i; d) 2 + 3i, 2 - 3i.
234.
3 3
d) 4 ± 5;.
a b
235. a) 0,1; 0,01; b) 7, - 0,3; c) 03
n
, - an; d) --
a+b a-b
V3
236. a) 5, - I; b) 4; c) 2 ± _ .
3
1
237. -I, -4- .
5
238. 3,

4
241. 30, 305.
244.
5
2, - -.
8
247.
9
-, - 4.
17
250. c, d.
1
239. 4, 2 - .
4
1
242. 1, -1 "4
1
240.5,2- .
12
243. - 5, - 13.
7
245. 3,3_. 246. I, - 15.
I I
248. 12, 1.
249. 3 ± iv31 .
4
251. a, b. 252. 2a - 3b, a + 2b.
253. I, 4V2-7.
254.4 + 2v5, 2 + 2v5.
255. I -V2, 2 -V2.
256. Aka je x ;;" 1 data jednatina pastaje
x2 - 2x + = 0, x = I je re.senje
za x < I data jednatina ima ablik
x2 - 4x + 3 = 0, njena re.senja su Xl = 3 i X2 = I, kako ova
rdenja nisu manja od I - nisu re.senja date jednatine.
257. Xl = - 2, "2 = - I, X8 = I, X4 = 2.
138
258. Ako X ;;" ° date jednatine postaje ,,2 - 8x + 15 = ° i ima dVll
re.senja x, = 3 i X2 = 5. Za x < 0 ima oblik x
2
+ 8x + 15 = 0
j ima dva re.senja x, = -3, X2 = -5.
259. Za x < -3 imamo x
2
+ 2,5x - 6 = 0
Odavde x, = 1,5 i X2 = -4. Datu jednat inu zadovoljava sarno
drugi koren tj. x2 = -4. Za -3 x 0 dobijamo
x
2
+ 4,5x = °
odakle Xl = 0, X2 = -4,5, zadovoljava x = 0

x2 -4,5x = 0
Odakle Xl = 0 i X2 = 4,5, drugi koren ne zadovoljava datu
jednacinu.
za x> 3 imamo
x
2
- 2,5x - 6 = 0
Odakle Xl = 4 i X 2 = - 1, 5, zadovoljava prvi koren datu jednaci nu.
Dakle data jednacina ima tri korena -4, 0 i 4.
2110. Xl = 0, X, = -2, X3 = I, x4 = -3.
261. X I = 2, X2 = -3. 262. Xl = -3, X2 = -2, X3 = -I,
x. = 0, x. = I, x. = 2, x7 = 3. 263. x ;;" 6, x 2.
264. x = 7-V89
4
a+b . /-
265. --, v abo
2
266. Posle sredivanja data jednacina postaje
( 2a + 2b) x2 - (a
2
+ b
2
+ 6ab) x + 2ab (a + b) = 0
odavde izlazi
Xl/2 = a
2
+ b
2
+ 6ab ± V(a
2
+ b
2
+ 6ab)2 - 16ab (a + b)2
4 (a + b)
Xl/2 = a
2
+ b2 + 6ab ± V(a
2
+ b2 _ lab)2 .
4 (a + b) I na kraju
a + b 2ab
Xl = - - , X2 = - - .
2 a+b
139

267. Po Ie OCigledni h identiBcih transformacija postaje
x" en - I) + ( I - mn) x + ",. - '" = O.
268.
270.
273.
Odavde
mn-I ± 'I/(",n -I)2 - 4(n - 1)(",2-",)
Xl/z = 2 (n-1)
mn-I ±'I/( I +mn - 2m)"
- 2 (n- l )
. ", -I
na kraju x = 7/1, X 2 = -- za x * "', n * 1.
n -I
2mn 3",-n
m + n, 269.
m + n
2
'" + 2n,
n-2m
271. a ± 2b
3
a -I
I , --.
a + 1
274. n + 2, - 2n
3n - ",
2
272. a ± 3b.
276. Posle sredivanj a imamo
[en - I) xl2 - a (n - I) x + a - '1 = 0, smenom (11- I)x= z
imamo
z2 -az + a -I.
a- I
re§enja date jednaeine su
n-I n- I
277. Data jednaeina ekvivalentna je jednacini
(
a x X)2_ ( a +a b)2 -_ 59 (a x X)2, a ova je eJ..-vivaien t na
jednacini
140
278.
PosIednja je ekvivalentna sistemu
2 a-x a. 2 a- x a .. _, '
___ = _ _ 1 - --= - --, ella su r=enja
3 x a + b 3 x a+ b
2a (a + b) 2a (a + b)
Xl = ; X2 = .
5a + 2b 2b-a
I .
1111 = - - ; 1/12 = 5. 279. Al = 0, A2 = 2.
3
16 7
280. Al = 2, A2 = 6. 281. A = - . 282. Al = 0, A2 = - -
39 3
16
283. AI = 0, A2 = - .
7
284. D > 0 ako 7/1 E (-I, 3) koreni realni razlieiti,
D = 0 ako 111 = -I i '" = 3 koreni reaIni jednaki,
D < 0 ako 7/1 E (- 00, -I} U (3, + (0) koreni konjugovano kom-
pleksni.
285. Koreni su realni ako 111 E (- 00, 3) U ( II , + (0);
realni jednaki ako je '" = 3 i 7/1 = II i konjugovano kompleksni
ako m E (3, II ).
286. Koreni su realni ako m E (-00, U ( I, + (0) ;
I
.. dnak' ak j 25 . .
rea m je I 0 e m = - 1 /II = 1 1 koreni su konjugovano-
33
-kompleksni ako m E , I) .
1 5m + 2
287. Ako je In * rcl enj a su
5
Xl = - -, X2 = ; za
3
7/1 = - '5' Xl = X2 = 53.
m m
3
288. - - a I.
2
289. b E (- 00,-2) U (-: , + (0) 290.a E(- 00,4) U ( 12,+ 00)
141

291. k E (-00, 6) U (10, + (0). 292, k = - 2, k = 6.
293. D = IJ2 (c - a)" - 4ac (b - c )(a - b) =
= b2 (c - a)" - 4ac [b (c + a) - b
2
- ac] =
= IJ2 [(c - a)' + 4ac]- 4abc (c + a) + 4a"c' =
= IJ2 (c + a)e - 4abc (c + a) + 4a
2
c" =
= [b (c + a) - 2ac]" ~ 0,
tj. diskriminanta je pozitivna za svako a, b, c, ako je a (b - c) ~ O .
Re§enja su
-b(c-a)-[b(c+ a)-2ac] -2c (b- a) c(a - b)
Xl = = )
2 a ~ - ~ 2 a ~ - ~ a ~ - ~
-b (c - a) + [b (c + a) - 2ac] _ 2a (b - c) = I
%2 = 2a (b _ c) - 2a (b - c) .
294. D = (a - b)' (a' -1J2)' + 8 (a + b)2 ab (a
2
+ b
2
) =
= (a - b)4 (a + b)2 + 8 (a + b)2 ab (a
2
+ b"l. =
= (a + b)2 [(a - b)4 + 8ab (a
2
+ 1J2)] =
= (a + b)' [(a' + b' - 2ab)' + 8ab (a
2
+ 1J2)] =
= (a + b)2 [(a' + b')2 + 4ab (a
2
+ b
2
+ 4a
2
b')] =
= (a + b)' (a" + b
2
+ 2ab)' = (a + b)6,
2ab a' + b
2
Xl = - --, x = .
a+b a + b
za a + b = 0 jednaCina je nemoguca
a za a = b = 0, re§enja jecinacine ce biti neodredena.
295. Za a + b ~ 0 diskriminanta D = (a
2
+ b
2
)2, a re§enj a su
2ab
Xl = a + b, X2 = --. Ako je a + ~ = 0, imamo sam 0
a+b
jedno re§enje x = o.
142
296. a) y = 8 (x - 2); b) A = 0 za Xl = 2, x2/3 = ± 3,
x+3
11
y=2zax=-.
3
4x2 3x 4x
2
- 3x 1
297. f (x) = - ; = x - - ~ 4x
2
- 6x + 1 = 0,
222
1
Xl = 2, Xz = - .
2
5
298. a) Xl = - - , X2 = - I
2
b) f (x) = 4 (x + 1) ,
g (x) 4x + 3
. ) 5
299. a) nema re§en)a b x = - - .
2
300. a) Xl = I ,
3
X2 = 3 - ;
4
b) x = I.
5
X= - .
2
301. x ~ 2 je (x + 2)' = 4x + 1, tj. x
2
= -3 pa jednacina nema
re§enja. Za x < 2 je (2x - 3)2 = 4x + I, tj.
x
2
- 4x + 2 = O. Re§enja ove jednaCine su Xl = 2 + v2" i
x. = 2 - v2", medutim uzimamo sarno drugo reSenje zbog
uslova x < 2. 302. 6, 8 i 10.
303. 5, 6 i 7 iii -7, -6, -5. 304. 5 i 6, iIi - 6 i - 5.
305. 56. 306. 64.
307. Neka je brzina jednog v, a vreme I, onda je brzina drugog
v + 1, a vreme 1- 1, te je
30 = VI i 30 = (v + 1) (1- I)
Odavde
(3: -
I
)(V+I)=30,
dakle V = 5 kro/l':. i v + 1 = 6 kro/t. .
143

308.
(
I I)
- +--
x x + 2
7
I - = I, za 3 casa i 5 casova.
8
309. 30 dana, 20 dana. 310. u petouglu. 311. Dvadesetougao.
312. 6 m, 4 rn.
313. eka je AH = x.
1z pravouglog trougla
ABH imamo BlP = R2 - OH2
Kako je OH = Ix - RI (imamo x - R ako je H na OA',
R-x, ako je H na OA).
Onda je BlP = R2 - (x - R)2 = 2Rx - x".
Dakle BO = 4 (2Rx - x
2
)
S druge strane
AB2 = AH· AA' = 2Rx.
Tada uslov AB2 + AO + Be' = 4[2,
postaje 4Rx + 4 (2RX - x') = 4[2
Odavdc x2 - 3RX = [. = 0
Konaeno
x = 3R ± 'l/9R2 - 412 , rclenja su realna
2
3R
za I ~ - .
2
R
314. x = - (2 -'1/2).
2
315. Neka je H projekcija tacke M na AB i AH = x, onda je :
144
AM2 = 2Rx, a MN = 20H - 2 (R - x), gde je 0 srediste
polukruznice. PoloZaj tacke M je odreden promenljivorn x koja
se dobija iz jednacine
4mr + 2R ( I -4m)x + R2(3", + I) = 0
Dakle
x=
R (4m-Im±'l/4m
2
- 12m + I )
4m
I
316. a) PQ = - y'3 (x" - ax + a
2
) ;
2
3'1/'3 ( 2).
PMPQ =-- ax - x ,
16
3 ±'l/9 - 48A 3
c) Xl/2 = 6 a uz uslov A ~ 16 .
317. Neka su a i b katete, p i q njihove projekcije na hipotenuzi a x
hipotenuza.
Tada je
I
~ : :: :;,'
h
2
= pq,
a + b = s.
Proizvod pyre dye jednacine daje
(ab)2 = pqx
2
Ako se uzrne u obzir treea
Cab)2 = h
2
x
2
ili ab = hx.
Kvadriranjem trece jednacine dobijarno
a
2
+ b
2
+ 2a b= S2
i Ii
x
2
+ 2hx - S2 = 0,
pa je h ipotenuza
x = 'l/h2 +s2 _ h.
318. a) x
2
+ lOx + 21 = 0;
c) x2 - 3'1/3x + 6 = 0;
10
b) 6x2 - 25x + 24 = 0;
d) x" - lOx + 23 = O.
145

319. 3) 36r - 66x + 7 = 0;
c) :cI-6x -r 12 = 0;
b) x' -4x + 13 = 0;
d) abx2 - (a + b) x + 1 = O.
320. a) (a' - bI) x' - (a
2
+ b'),' + ab = 0;
b) (a- I)(b- 1) .r2- (a + b)x + ab = 0;
--'
c) .r2 -2ax + a2-b = 0; d) 16.r2- 16x - 9= 0.
b) 27.r2 - 6-1x - 243 = O. c) A
193
27
189 1114
322. YI = - , Y' = --- .
125 35
3 1
323. A = -.
4
324. ) ,2 + 5y -'- 6 = O.
325. Ne ka je
y ' - Sy .J. P = 0,
146
tads je
S = )' 1 - )'. = XI - + X2 + = XI + X2 + XI + X2
X2 Xl Xl . X2
i P = )' IY2 = (XI + (X2 + = X I X2 + _ 1_ + 2.
X2 Xl Xl X2
Kak
' + 5 . 6
' 0 Je XI X 2 = - - I XI' X2 = - - - 2.
3 3
To je
3 2 6 '
1
P= - 2 - - +
2
2 = -
1
2
Trrlena jednacina postaje
y2 _ (_ = 0
ili 6y' + 5y - 3 = O.
326. Kako je XI"- 2x1 + ).. = 0 i - 2x. + ).. = O.
Odavde
).. = 2x1 - xl = 2x. -
Tada je
).. -+.- =yl -+Y.-=yl - - -- + y . =
(
YI y. ) ).. ).. 2x1 - 2x. - xi
x1 X2 x1
= YI + + Y2 )_(YI + Y.).
X I X2 XI X.
Na kraju imamo E = O.
327. Re§enje postavljenog zadat aka sadriano je u re§enj u sistema od
tri jednacine sa t ri nepoznate Xl, .\"2, i m:
10'
3m
Xl + X 2 = -- ,
m + 3
2x1 - .\"2 = 3,
2m
Xl . X2 = --.
m + 3
Prve dye jednacine daju
2m + 3 . m- 3
Xl = 1 X2 = - -
m + 3 m + 3
Zamenimo ove vrednosti u t reeoj imamo
(2m + 3) (m - 3) 2m
= --
(m + 3)2
Odakle se dobij e m = -I, III + 3 9= O.
Za ovu vrednost m, imamo
1 .
Xl = 1 X 2
"2 2= - .
147

328. III = 8. 329. III = { !
330. m,= I, 7//2 = -3.
331. m = ± 3. 332. 7// = O.
I 1
333. m=- , m2 =- - .
2 2
21
1112 =- '
335. m = 13, 711 = 1. 336. 711 = -2.
337. a) k = - I ;
20
I ±V5
b) k = -=:.,--
4
338. 711 = 0 i m = 2.
c) k = 2.
339. J ednaCina ima realna rdenja ako i sarno ako je
D = (m - 1)2 - (m - 2 )(711 - 3) = 3m - 5 ;;;. 0,
. 5 5 . 2
rJ . m ;;;' -. za m = - unamo Xl = X2 = - .
3 3
Relacija nezavisna od m izmec1u Xl i X2 dobija se iz
2 (m-I) . 111-3
Xl + X2 = 1 XIX2 = --2
711-2 m-
Da bi se eliminisali m iz ovih jednakosti napisemo ih u obliku
__ 2 (m-2) + 2 = 2 + _ 2_
Xl + x.
m-2 m-2
Xl • %2 =
Eliminacija
relacija
m-2-1 -- 1- -
1
- .
m-2 m-2
/
izraza --
m-2
iz ove jednakosti, dobija se trazena
2x,X2 + (Xl + X2) = 4.
340. a) 2 (I-V2) 2 ( 1 +vi\
za 711 = 2(1 -V2),
v2 .
Xl = X2 = -"""2" 1 za
148
m = 2 (I + vi),
b) TrliZena relacija se dobija iz:
m-2 . m(m- 4)
Xl + X2 = -- 1 X1X2 =--'-----'-
2 8
Prva jednakost daje m = 2 (Xl + X2 + I), zamenom u drugoj
dobijamo
8X1X2 = 2 (Xl + X2 + 1)·2 (Xl + X2 - I) = 4[(X1 +x2)2-lj,
odavde
2x
,
x2 = (Xl + X2)2 - I,
Konaeno trliZena relacija
1.
341. a) Rdenja su reaJna m E (-00, 0] U [I, + (0), a konjugovano
kornpleksni m E (0, I).
b) m = 1 i m = -
4
r c) y2 + (2m + 2)y-24m
2
+ 27m + 1 = 0.
-
342. Irnamo sis tern jednacina:
XI + = 52,
+
2 (m + I)
Xl X2 = ,
m-2,
m+3
%1°X2= --.'
m-2
Prva jednacina se moze napisati u obliku
(Xl + X2)2 - 2x
,
x2 = 52, ako se uzrnu u obzir druga treea
imamo jednacinu
4 (m + 1)2
(m- 2)2
4 (m + 3) = 52.
m-2

Za m - 2 '*' 0 imamo
24m
2
- 107", + 105 = 0
Odavde m = 3 m=
35
24
343. Eliminacijom Xl i X2 iz ove tri jednacine:
I
Xl + X2 = '" + -
2
I
.\:1 . X, = - (m
2
- 9", + 39),
2
Xl = a 2 .
Dobij a se odgovarajuca jednacina P9 m, iz koje se dobije
m = 10, Xl = 7, X2 = 3,5.
m = 7, Xl = 5, X2 = 2,5.
344. Postavljeni uslov se svodi na jednaCinu
2 ( 3m - I) ( 36m
2
- 30m- 6) = 0, odavde
I I
"'1 =- , m2= 1,ml = - - .
3 6
(
I - v'5) (I + v5 )
349. Koreni su realni a E - co , 2 u 2 + CO .
3-V5
c) Xl = X2 =
2
150
3
d) al = -I, a2 = + I ,
al = - -.
4
350. a) x2(m-2) - 2(2m- l )x+2m-I = 0.
b) mE ( - co, -I) u(+, + CO )
351. x2 + X + a - I = 0,
5
a ~ - .
4
1 . I X1
3
+ X2
3
(Xl + X2)3 - 3XIX2 (Xl + X2)
352. a) - + - = = =
xI ~ (XI X2)3 (XI X2)3
3abe - b
3
c3;
b) X1
4
+ X2
4
= (X?)2 + (XI)2 = (xt+ X1)2 - a r ~ =
6
4
- 4acb
2
+ 2a
2
e
2
= [(Xl + X2)2 - alx2] - 2 (XIX2)2 = ;
a4
c) x ~ + x1 = (Xl + X2)5 - 5XIX2 ( X13 + X2
3
) - 10X1
2
X
2
2 (Xl +
5aeb
3
- 5a
2
e
2
b - b
5
+ X2) = ---'----'--- .=--=--------''-
a
5
d) b
3
.- 7abc + 2a
z
e
a
3
353. a) D = as + 4.
b) Sve vrednosti k, za koje je: k E (2: ' + co) iii
x E (- co, - 2), odgovarajuce vrednosti za a:
6-3k ± V(9k- 22) (k + 22)
2 (2k - 5)
4 I
c) 2 - <k < 2-
9 2
151

S54. Koreni date jednaane su
%l>I=m±vml-",s+ I =m± I.
KoristeCi postavljeni uslov imamo
-2 < m + I < 4} =:> -3 < m < 3 } =:> -1 ~ m < 3.
-2 < m - I < 4 ....,a < m < S
355. Neka je t:raZen8 jednaan8
y!-Sy + p = o.
Onda je S = YI + Y2 = %1
3
+ %2
3
= (XI + X2) 3_ 3xlx. (XI +X2).
. b
Kako Je XI + X2 = - -
a
S = b"-3abc.
as
DaI;e
Cal·
XIX2 = - , n azuno
a
c3
Y1Y2 = XI
3
X2
3
= (XIX2)3 = -, p8 ;e traZena ;ednac ina
as
as y! + (b" - 3 abc)y + c3 = o.
356. Koreni date ;ednacine bite racionalni, ako ;e n;ena diskriminanta
potpun kvadrat.
Po§[O ;e D = (I - 2k)2 - 4k (k - 2) = 4k + I,
4k + I ;e potpun kvadrat za k = 2; 6; 12; . ..
357. Neka su XI i X2 = XI
2
relien;a date ;ednacine. Tada ;e
IS
XI + XI' = - ,
152
4
t;. 4XI2 + 4xI- IS = 0
odake
3
x
1
=2 ;
, S
Xl = - - '
2 '
9 ,2S
X2 = _ . X2 =-.
4 ' 4
Odgovara;ute vrednosti Z8 m:
ml = ± - ~ . 3V-
2 2'
358. Po§to ;e XI + X2 = m
XIX2 = m..- J,
tada ;e
XI
2
+
X2
2=(XI + X2)2 - 2xl x2 = m
2
- 2 (m - I ) = (m - 1)2 + I.
odakle iziazi da ce XI
2
+ x.' imati minimalnu vrednost
za m - I = 0 t;. m = I.
359. f (a) = X1
2
+ x.
2
= (XI + X2)2 - 2X1X2 = (a - 2)2 + 2(a + 3)
= a
2
-2a + 10 = (a -I)" + 9.
TraZena minimalna vrednost ;e 9 za a = I.
361. al = ~ i a2 = - 2. ; b
1
=
4 4
9 i b
2
= 2. .
2 2
362. a) Z2 (k + 2) - k ( k + 3) z + (k + 3)2 = 0
3
b) k = 6 i k=- .
2
363. a) y2 + .£ y + 6-m = 0;
m = 4;
rn m
c) XI = I, XI = ~ a 2. I
X2=- I X2 = .
3 3
364. a) 2
ay
2_(a
2
+ 4a + 4)y + (a
2
+ 4a + 4) = 0;
b) a = I i a = -S.
153

365. Kako je a = - (£'1 + £'a) = - ( Xl + Xa + :, + :J
366.
367.
(
Xl + X2 )
= - .<1 + X2 +
XIXZ
b = ZI£'2 = ( (Xl + :2) (X2 + :,) = XIX2 + X:X2 + 2
to iz Xl + xa = - 2p i XIX2 = q
sledi a = 2p + 2p i b = q + ~ + 2 = ~ (I + q)2.
q q q
Dakle traiena jednacina je
qz2 + 2p ( I + q) z + (I + )q2 = O.
a)
4z2 - (p2 + 4) z + p2 = 0
b) 4 i I ili
-4 i -I.
2
2
a)
p2
Z
2 - (I + 2p - p2) z + p2 = 0; PI = - ,
P2
= - -
3
7
4
I 4, I
c) Xl = -, X2
= - . X'l = - , X 2 = - .
3
3 ' 7 7
368. P =± 8, q = 12. 369. Jestc.
370. XI = I,
a + b
X2 = ---.
a
371. Diskrim inanta jednacine ( I ) ima oblik D = I - a, a diskrimi-
nant a jednacine (2) je
154
D = (a + 1)2 - (3 - a) (a
2
- a + 2) = a
3
- 3a
2
+ 7a - 5
D = (a - I ) [(a - 1)2 + 5]
Diskriminanta jednaCine ( I) je pozitivna aleo a E (- <x), I),
a diskriminata jednacine (2) je pozitivna ako a E (I, + co).
Jednacina (I) ima realne korene a E (-co, 1) i kompleksne kod
a E (I, + co). Jednacina (2) obmuto. Za a = l obe jednaCine
imaju dvostruka re.senj a.
373. UoCimo sistem
{
Xl2 - X2
2
= IS
XI+X2=m+l,
Xl' X2 = m
Prva jednacina moze se napisati u obliku
IS
XI-X2 =
iii
IS
Xl- X2= --.
m + I
Sistem
{
XI - X2 = _ 15
m + 1
Xl + X2 = m + I ,
po X, X2 lffia rdenje
:<1
(m + 1)2 + IS .
I X 2
2 (m + I )
(m + 1)2 -15
2 (m + I)
tada jedna cina XIX. = In postaje
(m + 1)2 -15 (m + 1)2 + I S
2 (m + I) 2 (m + I)
Odakle izlazi
m
4
- 2 ",2 - 224 = 0
iii
m
2
= 16
a . m = ± 4.
m
155

OdgovarajuCa reSenja jednacine;
Xl = 4 ili Xl' = - 4
X2 = 1
374. Neka su Xl i X2 koreni jednaCine ax2 + bx + X = 0, zbir l11-tih
sistema je
Sm = Xl'" + X2"' .
Da bismo ovu funkciju izrazili pomocu koeficijenta date jednacine
stavirno
aXl
2
+ bXI + e = 0
ax22 + bX2 + e = O.
( I)
Ako se prva jednacina pornnozi sa xi", a druga sa
axl
m
+
2
+ bxlm+l + eXI'" = 0
axzm+2 + bX2
m
+
1
+ eX2'" = 0
obe saberu, dobijamo
as",+2 + bSl1' +1 + eS", = 0
Pomocu ove relacije moze se izracunati
Sm+2 iz S"'+l iSm.
DajuCi broju m vrednost m = 0, I, 2, .. .
mogu se ovi zbirovi postepeno izracunati. Za 111 = 0 je aS2 +
+ bSI + eSo = 0, iz koje se jednacine moze izracunati S2,
jer je Sl = Xl + Xz = - i So= XI
O
+ xz
o
= 2.
a
Zatim ako se stavi m = I, m = 2, . . . dobijaju se zbirovi S$,
376. (IX - IXI) - (IX - - IXI) = 2 (p - PI)2.
156
378. Za odredivanje drugog korena koristi Vietove obrasce
X2 = -I-V3.
4
379. J este, X2 = v'2"-
3
. 380. Posto je p ,nepamo to diskriminata p2 - 4q je takode neparan
broj. Radi toga ako su koreni jednacine racionaini, mora biti.
p
2
-4q = (2m + 1)2,
Neka je p = 2k + I; q = 21 + I , dobijamo
(2k + 1)2 - (2m + 1)2 = 4 (2/ + I).
levu stranu
(2k + 1)2 - (2m + 1)2 = 2(k + m + 1) 2 (k-m).
Ovaj broj deljiv je sa 8, je suma brojeva k + III + I i k - III
neparan broj 2k + I, radi toga jedan od je paran. Dcsna
strana 4 (21 + I) nije delj iva sa 8. DoblJamo protlvureteno
tvrdenje.
381. Pretpostavimo da jednaane imaju zajedniCkj koren x = a tads
mora biti
2a
2
- (3m + 2)a + 12 = 0,
4a
2
- (9m - 2) ; + 36 = 0,
Mnozenjem prve jednacine sa - 2 se a! i dobijamo
(3m - 6) = 12
odakle
a = _ 4_ . Zamenom ove vrednosti u prvoj jedna ini
m-}.
nalazimo
2 . 16 _ (3m + 2) 4 + 12 = O.
(m - 2)2 111 - 2
Dakle za m = 3 date jednaane imaju koren a = 4.
382. Za 111 = 0, zajednitko reSenje Xo = I.
157

383. Pretpostavimo supromo da su koreni obe jednatine kompleksni,
tada
p2 - 4q < 0, . p} - 4ql < 0
odakle slew:
p2 + p} - 4q - 4ql < 0, p2 + P12 - 2PPl < 0
iii
(p - Pl)2 < 0,
sto je nemoguce.
384. KoristeCi veze izmedu korena i koeficijenta kvadrame jednatine
imamo:
P + q = - P, pq = q.
ReSimo ovaj sistem. Iz druge jednatine dobijamo:
q(p-l)=O
odakJe izlazi q = 0 iii P = I. Iz prve jedna6ne nalazimo:
ako je q = 0 to i P = 0; ako P = 1 to q = - 2.
DakJe dye kvadrame jednatine zadovoljavaju postavljeni uslov.
x2 = 0 i x2 + x - 2 = O.
385. Pretpostavimo da se koreni jednatine javljaju racionalni u obliku
!:. gde (a, b) = 1 tj. razlomak!:. je redukovan, tada imamo:
b b
158
a
2
a
_+p-+q=O,
IJ2 b
2
odakle izlazi ~ + ap + bq = 0
b
iii
a
2
- = - (ap + bq).
b
a a
2
Kako je - redukovan to i razlomak - je takode redukovan.
b b
Desna strana je ceo broj, sto zna6 dobili smo da je redukovan
razlomak jednak celom broju, sto je nemoguce. D akJe, naSa
pretpostavka da jednacina x
2
+ px + q = 0 ima razlomljen
koren, otpada, kako po pretpostavci jednacina ima racionalne
korene, to oni moraju biti celi.
.186. Po pretpostavci imamo
a = 2p + I, b = 2n + I, c = 2q + I.
Diskriminanta kvadratne jednacine
( I) D = (2n + 1)2 _ 4 (2p + I) = 8 [n (n: I) -'
- 2pq - P - q - I] + 5.
l zraz u srednj im zagradama je ceo broj, jer je n (n + I ) deljiv sa
2. Otigledno da je D neparan broj, kao zbir pamog i nepamog
broja.
Ako pretpostavimo da su koreni date jednacine racionalni potrebno
je da diskriminanta bude potpun kvadrat. Kako je wskriminanta
neparan broj to njen kvadrat mora biti neparan broj. Iz ( I) zaklju-
cujemo da pri deJenju diskriminante sa 8 dobijamo ostatak 5.
lz toga izlazi dokaz da je naSa pretpostavka, da su koreni racio-
nalni netatna. Zaista, !.:vadrat neparnog broja ima oblik:
(2n+ I)2=4n
2
+4" + 1= 4n (n + 1)+1 = 4·2m + 1 = 8m + I,
tj. ostatak je 1 a ne 5.
Znaci tvrdenje zadatka je tacno.
387. a) K E (- 9, - 2); b) Data realizacija nije nikad ispunjena.
c) x E (- ex» + (0).
15!!

388. Data nejednakost je zadovoljena za sve vrednosti korena koje su
realne, jer ako je Xl > X2, onda je (Xl /X2)2 > 1, a ako su koreni
jednaki onda je leva strana nejednacine jednaka 2.
Koreni su realni ako je D ;;. 0, odnosno k2 - 4 ;;. 0, odakle
se dobija
Ik l;;. 2
(I)
Ako uzmemo u obzir i kompleksne korene, s obzirom da je
2 + (:: ) 2 realno, iz zadate nejednakosti sleduj e
je Xl X2 = I, pa se gomji izraz moze napisati u obliku
(Xl2 + X22)2 - 2Xl 2 X2
2
> 1
ili
(k
2
- 2)2 - 2 > I.
Ova nejednacina je zadovoljena za
k
2
< 2-v' 3" i k
2
> 2 + v' 3" (2)
Prema tome, ako usvojimo da je k reaJan parametar iz (I ) i (2)
dobija se da je data nejednakost zadovoljena za vrednost k koje
ispunjava uslove
a) 0 k <V2 - V3 ili V2 +V3 k < 2, kada su koreni
kompleksni.
b) I k I ;;. 2, kada su koreni realni.
4 - .4/-
389. a) p > Y' 5, P < - v 5 ;
b) p = ± {/2 Jmln = 2 (v'2 -2).
160
390. Kako je
D = (b
2
+ c
2
- a
2
)2 - 4b
2
c
2
= (b2 + c2 _ a2)2 _ (2bc)2
= (b
2
+ c
2
- a
2
- 2bc) (b
2
+ c
2
- a
2
+ 2bc) = [(b _ c)2 _ a2l
[(b + C)2 - a
2
]
= (a + b + c) (a + b - c) (b + c - a) (b - c - a),
onda je D < 0, jer jc " ma koja straniea trougla manja je od zbira,
a veea od razlike ostalih dveju strano". Na osnovu ove teoreme
prva tri cinioea u D su poziti vna a cetvera b - c - a < o.
391. a= O; a=2 i a = _ 2...
9 4
395. D = (m - n)2 + 4a
4
.
396. Xl = 2m - I , X2 = I , x2l + x22 > Xl X2 =:> ( Xl + X2)2 -
-3Xl X2 > O.
Odavd e izlazi 4m2" - 6m + 3 > 0 za svako m.
397. Po pretpostavci diskriminanta jednacine (I) je pozitivna tj.
D = p2 - 4q > 0 (3)
Treba dokazati da su onda Dl i D2 tj . diskriminante jednacine
(2) takode pozitivne.
Dl = (p + 2a)2 - 4 (q + ap) = p2 + 4 ap + 4a
2
- 4q - 4 ap
Dl = p2 - 4q + 4a
2
= D + 4a
2
> 0, s obzirom na (3)
DB = (p + a)2 -3 (q + ap) = p2 + 2ap + a
2
- 3q - 3ap

(
P)' p2
= D + a-
2
-4" + q
= D - D
11
161

=-D+ a-- > 0
3 ( P)2
42'
s obzirom na (3) cime je dokaz zavr§en.
398. Po pretpostavci je p2 - 4q > 0, treba dokazati da je
D = (k + ~ ) 2 p2 _ 4 [p2 + q (k _ ~ ) 2] > O.
Posle ociglednih transformacija imamo
1
D = k
2
p2-4k2 q- 2p2 + 8q - 4qk
2
+ 4 - q= k
2
(p2-4q) -
k
2
-2(p2 - 4q) + ~ (p2-4q) = (k _ ~ ) 2 (p2 _ 4q) > O.
k
2
k
399. Za egzistenciju re§enja treba ispitati znak diskriminante, " za
znak re§enja treba ispitati znak proizvoda re§enja tj. P = Xl ' X2
i znak sume re§enja S = Xl + X 2.
162
Re§enja egzistiraju ako je
D = (m - 4)2 - (711 + I) (m + 4) ;;;. 0
tj . D = m
2
- 4m + 4 - (711
2
+ 5m + 4) > 0
ili - 13m + 12 ;;;. O.
12
Dakle m ':::; -
13
P
· d _x • P m + 4 S 2 (m-4)
rOlzvo r=enJa = --, a suma = .
m+1 m + l
Znak proizvoda moze se predstaviti sledecom ta belom
m
- <Xl
_4
-
1
+
m+4 -
b
+
I
+
I
I
I
+
m+ 1
- -
0
I
-
b
P
+ -
I
+
I
Znak sume re§enja je prikazan tabelom
m
- '"
-1 4
+
co
m-4
I
I
-
-
0
+
I
m+ 1
b
+
I
+
I
S
I
I
+ -
0
+
I
Za znake re§enja upotrebiti znak D, PiS u zavisnosti od para-
metra m, §to se more prikazati sledeeom tabelom.
12
m
- '"
-4 -1
13
4 + co
I I
I
I
D + + +
0 - -
I
- -
-
P
+
b
-
I
+
I I
- -
I
I I
I
I
S
+ +
-
0
I
Re- I
zultat
nema rea1nih
re§enja
Iz tabele izlazi:
!) m E ( - <Xl, - 4; D > 0, P > 0 is > 0 oba re§enja su
pozitivna.
2) m E (- 4, - I); D > 0, P < 0, S> 0 re§enja su suprot-
nog znaka i po apso!utnoj vrednosti je manje negati vno re§enje.
3) m E (- I, : !) , D > 0, P > 0, i S < 0 oba re§enja su
negativna.
183

4) m E +00)' D < 0 rclenja su kompreksna
Postoje tri graniena slucaja tj.
a) Za m = - 4, P = 0, jedno rclenje je nula, drugo rclenje
jednako je sumi, .dakle pozitivno.
b) Za m = - I jednaCina se redukuje u lineranu i ima oblik.
lOx + 3 = 0, odakle izlazi x = negativno rclenje.
10
c) m = 12, Imamo dvostruko rclenje jednako polovini zbira
13
rclenja, dakle negativno (X = - : )-
400. Diskriminanta date jednacine ima oblik
164
D = (I + A)2-3(I-A) (1 + A) = 2(A + 1)(2A-I).
Za promenu znaka rclenj a treba ispitati i znake rclenja proizvoda
P i ·sume S rclenja.
P
· d _x . P 3 1 + A'
ih
S 2 1 + A
rolZVo r=enJa = --, a nJ ova suma = - -
I-A I-A
Promena znaka D, PiS u zavisnosti od parametra A predstavljene
su sledecom tabelom.
1
A - 00 -I
"2
+ 00
I I
II
D
+
0 0
+ +
I I
I
I II
P
0
+ +
I
I
I II
S
0
+ +
I
Xl < 0 <
X2
1
Xl X2 E K
1 0 < Xl < x21Ix1 < 0 < X2
/"
/ "
/
"
/
"'-
/ "'- /
"
I Xl = X2 = 0 \I Xl = x_ = 3 I
401.
2
m - 00 -3
"3
3
+'"
D + +
II
+
b
I
I
P +
II
+
I
+
I
+
S
I II
+
I
+
I
Xl < X2 < 01 Xl < 0 < x_II 0 < X1 < X. \
%1%2
IE K
402.
m
o
II
b
I
+
+ 1
D +
P +
II
+
S
+
403. - 2 ,,;;; a < O.
404. - co < k < 0; 3 < k < 4.
,
405. k E (3, + co).
406. mE (- 00, 0) U (4, + co) 407. X E ( - ,2) .
408. < p ,,;;; 1, p ;;;' 6. 409. n < - 3, 2 < n ,,;;; 6.
9
+ ""
165

410.
x-4
3
411.
a+2
a =1= - 4.
; x =1=
a (a + I) , 3x + 2 4
412.
x-3a
, x =l= a.
413. 3 (x - 4) (x - 1) ;
x=l= - 4
x - b
4 (x + 1) (x -3) x =1= 3.
2x -7a
414.
x(x -3) 0
x =1= 4. 415.
, x =1= - 2a.
jX =1= ,
3(x + 4)
x+7
5. ZNAK KV ADRA TNOG TR1NOMA
416 P
.. 15' 1 . 5 1
• oZlttvan za x < - 1 X > - ; negattvan za - 1, < x < _.
3 3
417 P
.. 1 2
• oZlttvan za - < x < ;
2
. 1. 2
negattvan za x < - 1 X > .
2
418. Pozitivno za svako x.
2
419. Pozitivno za x =1= - - •
420. x < 2 - v''f i x > 2 + v''f. 421. Za svako x.
2
422. - < x < 1. 423. Nema reSeilja.
3
3
424. - 3 < x < - 1 i 1 < x < 5. 425. x E (- 3, -I) U ( 1,5)
426. x E (- 00, - 3), x E (- 1, 3) i x E (5, + 00).
427. 2 < x < 4. 428. x E ( - 3, - ~ ) U (I, 2).
429. K vadratni trinom ax2 + bx + c je pozitivan za sve vrednosti
promen1jive m ako je
166
{
bll-4ac < 0
a>O
tj. traZene vrednosti parametra m su reSenja sistema
Jm-1)2-4m
2
< 0
1m > o.
Dakle m E (0, +) U ( 1, + 00).
430. a E (1 + V2, + (0). 431. 3 - 2 v'2 < m < 3 + 2 V2 .
432. 1 < " < 9. 433. - 8 < m < O. 434. - 8 < a < 2.
435. 1z pretpostavke zadatka imamo sistem
,
{
a> 0,
4a + 2b + c = 0
9a + 3b + c =0.
Odavde imamo
a > 0;' b = - 5a; c = 6a.
436. a < 0; b = - a; c = - 2a.
438. Diskriminanta trinoma se lako svodi na obJik
D = (a + b + c)(a + b - c)(b + c - a)(b - c - a),
odakle se lako izvodi i zakljuCak.·
439. 1 + v'3 < m < + 00, za m = 2 y = xl! - 4x + 7.
2
440. - 1 < m < 3.
441. Funkcija ni za jedno m ne moze biti negativna za svako x.
7
442. a < - - .
4
443. Dati trinom je pozitivan za svako x ako je
.-2-1 > 0,
(r - 1)2 - (r
2
- 1) < O.
167

Re§enje ovog sistema je T > I. Ako zamenimo joo vrednost T = I,
polinom je identic!ki jednak I. Dakle sve traZene vrednosti T
odredene su nejednafulom
T ;;. I.
1
444. - 6 < a < 6. 445. m < - - .
2
446. Data jednakost ekvivalentna je sistemu nejednacina:
2x2+mx-4 < 4
x2-x+1
2x2:::..:-"'+'--'-''''''"'(_---'4 > _ 6
l x2-x+ 1
(-2x2+x(m+4) -8 < 0
=> \ x
2
- x+ I
8x
2
+ x (m - 6) + 2 > 0
l x
2
-x+ 1
Po§to je trinom x
2
- x + I pozitivan za svako x sistem postaje
{
- 2x2 + x (m + 4) - 8 < 0
8x" + x (m - 6) + 2 > 0
Re§enje prve nejednafule je interval 711 E (- 12,4), a druge
interval m E ( - 2, 14), a sistem je zadovol jen za III E (- 2,
4). Dakle data nejednakost je zadovoljena za 711 E (- 2, 4).
447. Kako je x2 - x + I > 0 za sve vrednosti x, jer je diskriminanta
ovog trinoma D = - 3 < 0, a koeficijent uz x
2
pozitivan, to
mnozenjem obe nejednacine sa imeniocem dati sistem ei.."Viva-
lentan je sistemu.
168
iii
{
- 3x2 + 3x - 3 <".2 + ax - 2,
x2 + ax-2 < 2x
2
-2x + 2,
{
4x2 + (a - 3) x + I > 0,
x
2
- (a + 2) x + 4 > O.
Prva nejednacina taCna je za svako x, ako i sarno ako je diskrimi-
nanta kvadratnog trinoma manja od nule tj.
(a-3)2-16<0.
Analogno druga nejdenacina zadovoljena je za svako x ako je
(a + 2)2 - 16 < O.
Re§enje sistema nejednafula
{
(a-3)2-16 <: 0
(a + 2)2 - 16 < 0
po a dobija se
1 a - 31 < 4 => - 4 < a - 3 < 4 =:> - I < a < 7,
1 a + 2 1 < 4 => - 4 < a + 2 < 4 =:> - 6 < a < 2,
Odakle konaeno imarno
-I < a < 2.
448. - 3 < p < 6.
10 - 5x .
449. Kako je y = data neJednakost postaje
2
JO-5x " (I0-5x)2
3x' -x-- < 7,
2 4
iii
- 59x2 + 160x - 128 < O.
Poslednja nejednakost je zadovoljena za svako x.
450. Data nejednakost ekvivalentna je skupu nejednakosti
-3 < x2-kx+ 1 <3,
x2+x+1
odakle izlazi da k E (- 5, I).
169

V GLAVA
JEDNACINE S JEDNOM NEPOZNATOM KOJE SE SVODE
NA KVADRATNE JEDNACINE
6. BIKVADRATNE JEDNACINE
Y2 V3 .
451. ± 5, ± 3. 452. ± 2, ± "3' 453. ± "3; ± I Vs .
454. ± m, ± n. 455. ± 'k, ± i Y2 . 456. ± ± b.
b
457. ± a, ± . 458. ± ± a
2
i.
a a
459. ± V(a + b)2 - 1, ±"V (a-b)'- I. 460. ± I.
461. ± 2V2 .
462. Neka je xS = y , tada je pomoena jednacina 4y2 - 17y + 18 = °
170
R
-
x
• • dna"'- 2 . 9
coenla ove le '-llle su o y = 1 Y = - .
4
Vrednost y = 2 daje xS = 2, odakle x = ± Y2 .
Vrednost y = daje xS = dakle ,, = ± 2. .
4 4 2
Dakle data jednaenB ima eetiri ± Y2 i ± .
2
463. ± V3 , ± Vi' 464. ± 2 Y2, ± V ; .
465. ± 2, ± V 37 .
5
466. 0, ± V6().. 467. ± Y2 , ±iV1. 468. ±V3,± iVs.
469. ± I , ± iV 470. ± (Va + Vb); ± ( Va - Vb).
471. Smenom x
2
+ X = Y data jednacrna postaje y (y + I) = 42,
iii y2 + y - 42 = 0,
koja ima dva y = 6 i y = 7.
Dakle za odrec1ivanje x imamo sledeee dye jednatine:
x
2
+ x = 6, iii xS + x - 6 = 0, njena a SU " = 2 i " =
= - 3. i xS + " = 7, iii xS + " + 7 = 0, njena rdenj a su
" =
-1 + 3iV3
2
472. Smenom ,,0 - 5" = y imamo pomoenu jednat inu y' - 8y -
- 84 = ° itd., 3, ± 2, 7.
473. Smena xS - 3x = y ; 5, - 2, 7, - 4.
1 1 1
474. x + - = y ; 3, - , 2, - .
x 3 2
1
475. 3, - - , 2,
3
2
xS + x-5 1, -5, I +V6 -1- 6.
476. Smena = y ; - ,
x
477 S
.. 0 + 2x = y,' 1, - 3, - 1 ± i V3.
• mena ....
171

x'! + 1 1 1±2V6.
478. Smena x = y; 2'"2'"5 -S- t.
479. Neka je x + x-I = Y => x'! + x-
2
+ = y2 - 2, tada je data
jednaCina ekvivalentna jednaOni
y+y2-2=4 iliy2+y-6=0
-3±Vs
Xl,2 = 1 XS)4 = - - - - .
2
1 -U± VlO5( I)
480. Xl = 2, X2 = "2 ' XS'4 = 4 (smena X + -; = y .
481. Smenom X2 + 2x + 3 = y, imarno
Y
+ 4 = y + I, Yl =2,
y
yz = 2; X1>2 = - I, X8" = - 1 ± 2i.
482. Data jednaCina ekvivalentna je jednatini
(x'! + 3x)(x'! + 3x + 2) = .2.. .
16
Smenom x'! + 3x = y imarno 16y2 - 32y - 9 = O.
-3 ±vlO 3
XJ,2 = 2 ) %3)4 = - ""2 .
483. Data jednatina ekvivalentna je jednat ini
(x'! - 3x) (x'! - 3x + 2) = 1680.
484-
487.
172
Smenom x'! - 3x = y, tada je y2 + 2y - 1680 = 0, odakle se
dobija y = 40 i y = - 42.
3 ± i v'159
Xl = 8, X2 = - S, X3'4 = 2
x2-4
485.
4a
s
-1
486.
X (x'!- I)
x'! - 9
a
2
_1
x'!-4
x2-b2
x'!-k4
488. Iz prve dYe jednaCine sistema
{
Xl = as
Xl + X2 = A- I,
Xl' X2 = 1.-2
2 (1.
2
- I) . 1.
2
_ I
Imamo Xl = 1 X2 = --.
3 3
Zamenom u treeoj jednaOni dobija se
_1.
2
__ 1 . 2_(A_2 -_ I) = 1.2 _ 2,
3 3
iii
21.4 - 13 A' + 20 = 0
Dakle A = ± 2 i 1.= ± V;O, Xl = I, X2 = + .
t
489. 1It =±3; x2- 8x+15 = 0.
490. a) k= - 2, 0, 2; b) k = ± I.
491. IS em, 8em. 492. 6 em, 8 em. 493. 12 em, 5 em.
494. 6 em. iii 12 em.
495. x4 - 2k2 (2 + V2) x'! + + 2 (3 + 2 V2)k" = O.
x = kV2 +V2.
7. BINOMNE JEDNACINE
496. Xl =-Vi; Xz,s = I ± ~ V 3 . ~ .
{lIT - I ± iV3 v-
497. Xl = - 2-; X2,s = 4 . II.
173

498. Xl
3 -3±3iV3
=-; X2,S =
2 4
-2c -c±ciV3
499. Xl = -5-; X2,S = 5
m + n -I + iV3
500. Xl = '--; X2,S = 2 . (m + n).
m m
501. Bata jednacina ekvivalentna je jednacini
(4.x> - 9) (4x2 + 9) = O. Odakle izlazi
3 .
XS,. = ± - •.
- 2
502. Xh2 =.±
:(47 .
V II '
.
XS,4 = ± • V IT .
503. Xh2 = ± (2a - c); X." = ± i (2a - c).
504. Data jednacina svodi se na jednaCinu
(x'! - 27) (x'! + 27) = 0,
Odavde itnamo
x'! - 27 = 0 i x'! + 27 = O.
Dakle Xl = 3, X. ,. = (- 1 ± i V3).
2
X4 = - 3, x5'. = (I ± i V3).
2
505. Data jednacina ekvivalentna je jednacini
(X' + 4) (x4 - 4x'! + 16) = 0
Xh2= ±2i; x
3
,,=-i±V3; x.,.=i±V3.
174
506. Data lako na jednacinu (8x'! + I) (x'! - I) = 0,
a ova ekvlvalentna )e slstemu
{
8x'! + 1 = 0
x'! -I = O
o dakle izlazi da je
, 1
Xl = - 2"'
507. Data jednacina postaje
(8.>..3 - I) (64x'! + 27) = 0,
Odakle izlazi da je
3 ± 3i V3
x.,. = 8
508. Data jednacina eltvivalentna je sistemu
{
3X2 + 5 = 0
x'! - 64 = O.
X5'. = 2 (I ± iV3).
I ± iV3
2
".rs.
V 3'
509. Data jednacina ekvivalentna je sistemu
{
x'! - 4=0
27-x2 = 0,
%4, = 4;
3 ± 3 i V3 , x, = 3.
Odakle izlazi XhZ = ± 2, XZ,4 = 2
175

510. a) Neka je {I I =X odakle izlazi x8=-1 iIi (x+ I) (x8-x+ 1)=0.
Dakle Xl = - I,
2
b) Xl = 3'
X2,s =
I ± iV3
2
511. a) Neka je X = {l125, odavde x8 = 125 iii
(x - 5) (x2 - 5x + 25) = o.
Dakle Xl = 5,
5 (I ± iV3)
X2,g = 2
8. IRACIONALNE JEDNACINE
512. Data jednaCina ekvivalentna je sistemu
iii
{
3x2-20X + 16 = (x-4)2
x-4;>O
{
X(X-6) = 0
x;> 4.
J ednacina ovog sistema ima x, = 0 i X2 = 6. Prvo
ne zadovoljava nejednacinu sistema, a X2 = 6 je zadovoljava.
Dakle rellenje date jednacine je x = 6.
513. Data jednaCina ekvivalentna je jednacini V2x
2
- 4x + 9 =
= 2x - 3, a ova je ekvivalentna sistemu
176
(I)
{
2x2 - 4x + 9 = (2x- 3)2
2x- 3 ;> O.
J ednacina sistema (I) moZe se pisati sukcesivno
2x2-4x + 9 = 4x2-12x + 9,
2x2-8x = 0,
x(x-4) = O.
Ona ima dva rellenja x = 0 i x = 4, medutim, sarno rellenje
x = 4 za dovoljava nejednacinu sistema (J). DakJe data jednaCina
ima x = 4.
514. Za x * 1 data jednacina ekvivalentna je jednacini
x + I) = 4 (V';: - I),
iii
x + 2 - x + Vx = 4 Vx - 4,
Odavde
3 Vx = 6, Vx = 2.
DakJe x = 4 je rellenje date jednacine.
515. Primetirno da ekvivalentna rellenja date jednacine !reba trditi
medu b rojevima x za koje je x ;> I.
Data jednacina se moze napisati u obJilm
1 - vx4 _ ,,-2 - x2 - 2x + I , iii Vx4 - x2 = x (2 - x),
dakle
x2(x2 - I) = x2(2 - x)2.
x = 0 ne dolazi u obzir, zato ostaje jednacina
x2 - 1 = (2 - xl'
iii
- I = 4 - 4x, odakJe izlazi x = 2 .
4
Ova vrednost je veea od 1 i ovo je jedino rellenje date jednaCine.
516. - Primetimo da sit sva tri korena istovremeno definisana za
x -7 ;> 0, x ;> 7. /
,
Data jednacina ekvivalentna je jednacini
x-7 + x + 5 + 2 V(x -7) (x + 5) = 2x + 14
iii
V(x--,--- 7)(x + 5) = 8,
posle kvadriranja izlazi x2 - 2x - 99 = O.
12 177

Poslednja jednaCina ima dva rcienja x = - 9 i x = II.
Data jednaCina je zadovoljena sarno za x = 11.
517. Data jednaCina ekvivalentna je sistemu
{
x2 - mx = (x + m)2,
o:+m ;;;' O
(I)
(2)
J ednaeina (I) sistema posle oeiglednih transformacij a postaje
- 3mx = m', (3)
Odakle izlazi da su moguca dva slueaja
a) m '*' 0, tada imarno x = - III i nejednaeina (2) postaje
3
m ·0 2m
O
·
- - + m ;;;' , odavde -;;;. ill Ill > 0.
3 3
b) m = 0, jednaeina (3) je neodredena te za rcienje mozemo
uzeti rna koji broj x. P o ~ t o je nejednaeina (2) u tom slueaju
ispunjena za x ;;;. 0, to rcienje date jednaeine je svako x ;;;. 0.
Dakle: ako je m < ° jednaCina nema rcienja, ako je til = °
za rcienje jednacine mozemo uzeti svaki pozitivan broj .
Ako je III > ° jednaeina ima sarno jedno rcienje
m
x = - -.
3
518. Ako je m < ° i til * - ~ jednaeina ima jedno rcienje
4
178
m
x -
2
Ako je m = - ~ jednaeina ima bezbroj rcienja tj . svaki broj
4
k
... ~ 1
X OJI ,e x ~ - - ;
2
ako je m > 0, jednaeina nema rcienja.
519. Primetimo da nepoznatu x treba tra1iti sarno u skupu R+.
Po.§to je
x-a = (VX-Va)(vx + Va), i x - b = (vx - v'b)(Vx +
+ Vb) i x - c = (V x - v ~ ) (Vx + Vc), data jednal!ina ekvi-
valentna je sledecoj jednacini
VX - Va +vx-v'b =vx-VC
iii
Vx=Va +v'b - VC.
Dakle ako je Va + Vb ;;;. Vc data jednal!ina ima sarno jedno
rcienje
x = (Va + v'b - VC)2.
520. Data jednacina ekvivalentna je sistemu
{
2x2 + 7 = (x
2
- 4)2,
x2-4 ;;;. 0; iii
x4 - 8x2 + 16 = °
xE (- 00, - 2) u (2, + 00).
Odakle izlazi da je x = ± 3.
521. 2. 522. 3. 523. ± 7; ± V37.
' -
5
524. 3.
525. 4. 526. nema rcienja. 527. 6. 528. 10.
529. za a * b x = a + b; za a = b ima bezbroj mnogo rdenja.
530.
a
532.
2
533. 1. 534. 0, 3.
0, a. 531. - .
- -a.
4 3
535. 1. 536. 4. 537.
16
x=-·
25
538. za b > 0 x = 2b; za b = ° ima bezkonaeno mnogo rdenja i za
b < 0 oema rdeoja.
539. 5. 540. 1. 541. 3. 542. 7.
179

543. Posle oCiglednih transformacija data jednacina se svodi na ekvi-
valentni sistem.
{
ZZ + 31z- 222 = 0
z,;;;; 15
Odakle izlazi da je ZI = 6 i Zz = - 37.
544. Data jednacina ekvivalentna je sistemu
9z
2
- 35z + 26 = 0
5
z::S;-,
3
odakle izlazi ;< = 1.
545. Data jednacina elevivalentna je sistemu
{
y < 11
y2 - 23y + 126 = 0, cije je y = 9.
546. Posle oCiglednih transformacija data jednacina se svodi na sistem
1005x2 - 3122x + 321 = 0
x > - , odakle izlazi da je x = 3.
15
547. 4.
3a
z
546. . 549. ± 2. 550. ± 5.
4h
z
552. 2; - 0,8. 553. 2; 2,5.
551. - I.
554. Koreni u jeclnacini imaju realne vrednosti za 9 - x ;;;, 0, x - 4 ;;;, 0
tj. 4 ,;;;; x ,;;;; 9, pa je data jednacina elevivalentna sistemu.
{
2x- X2 - 36 = (7 - x)2,
7 - x ;;;, 0,
4 ';;;; x ,;;;; 9.
Odakle izlazi da je x = 5.
555. Uvedi smenu x2 - 3x = u, x = 2 i x = J.
2
. - I
558. Uvedi smenu 2x2 - 3x = U; x = 1 X = - .
2
180
557. 3, -I. 558. 3.
4
559. x = 2, x = - - .
3
560. Svodenj em, levu stranu jednacine na zajedniBU imenilac imamo
ekvivalentnu jednacinu
5v'x
z
+
x x
Odakle izlazi 3 (x + I) = 5 v' x (x + I),
iii {9 (x + 1) = 25 (r + x)
x + 1 ;;;, O.
9
Dakle x = - 1, x = -
16
561. Xl = 2, X2 = - 1,6.
562. Smenom = z imamo da JC -_ = - ,
V*
+2 . V
X
+
2
1
x + 2 ' 2x+ 2 z
data jednaCina postajc
12z
2
-7z-12 = 0,
odakle je
4 . 3
2 1 = - 1 22 = - - .
3 4
Drugo ne zadovoljava postavljeni uslov. Za odredivanjc
x imamo
dakle x = 7.
3
563. x = ± 5.
564. Data jednacina ekvivalentna je jednacini
y'r - 3x + 5 + r - 3x + 5 = 12.
smenom
y'r-3x+ 5 = z inlamo all + ::-12 = O.
odgovara z = 3, a Xl = 4 i x. = - 1.
181

565. Smenom y2 + 4y + 6 = z, data jednacina postaje
yz+2+yz 2=Y2z.
(Ova jednacina ekvivalentna je sistemu
{
(v z + 2 + v Z 2)2 = 2z
z-2
Ovaj sistem ima jedinstveno rclenje z = 2.
Rclenjem jednacine
y2 + 4y + 6 = 2, odavde y = - 2.
556. Smenom = z, data jednacina postaje 2Z2 - Sz + 2 = 0,
odakle izlazi
V
6(X-I) . . . 1 S
567. Smenom u = x data Jednacma postaJe u + Ii = '2'
12
Rclenja date jednaCine su Xl = S i X2 = - - .
S
568. Xl = 0, X2 = 3. 569. Xl = I, X2 = (I +V5). 570. X = II.
5'71. Po§to je X * ± I, smenom {Ix = u data jednaCina postaje
u
2
-u-2 = o.
Za x imamo jedno rclenje x = 8.
572. Smenom {Ix = u, data jednacina se svodi na jednostavniji oblik;
njeno rclenje je x = 4.
6 -
573; Smena !Vxa = u, x = 1024. 574. Smena 'vx = Z, x = 64.
575. Smena 7 /s x = z, x = I.
Vx+3
I
576. Smena V x=1 = Z; x = 2, x = - ill .
577. Smena {Ix = u, x = 64.
182
578.
VI G L A V A
9. EKSPONENCIJALNE FUNKCIJE I JEDNACINE
x
-3 -2 -I
o
2 3
1 1
27 '9 3
3 9 27
Funkdja je definisana za svako x. Monotono rastuea je za svako
x, nema nula, pozitivna je za svako x . X-osa je njena asimptota.
Tok je prikazan tabelom: (grafik oa slid 19).
y
x
SI. 19
183

579. --=--
3-% 27 9 31 1
3 9 27
Funkcija je definisana za svako x, opada za svako x, nema nula.
Pozitivna je za svako x. Prava y = 0 je nj ena asirnptoma. Tok
je predstavlj en tabelom
x 1-00 0 +00
3-% +00 " 1 " 0
a grafik 51. 20.
IV
SI. 20

x
582. Sve funkcije su definisane za svako x, prolaze kroz tac ku M (0, I),
pozitivne su za svako x, njihova asimptota je X-o sa. Prve tri
funkcije su monotone rastuce, a poslednje tri monoton 0 opadajuce.
Brzina raSCenja funkcije y = a'" (a > \) zavisi od p arametra a;
je a yea funkcija raste bde, a je a manje fu nkcija raste
sporije. Za 0 < a < 1 ana/ogan ZlikJjuCak za opadan je funkcije,
grafik je prikazan na sl. 21.
= 21%1 = {2"" x 0
583. Y 2-%, x < 0 (sl. 22)
184
·x -x "X
y=2 y.J y. 4
1
Y x x x
Y· 3 y z2
o
SI. 21
I y
o
SI. 22
x
x
185

584. Y = 3-1"''= {3-"" x ~ 0
3"', x < 0 (sl. 23)
y
Sl. 23
585. x -00-1
588.
y O .l' 2-1 Y = 2-
1
const 2-
1
" 0
y
o
Sl. 24
x -3 -2 -1 0 1 2 3
- ~ - - 7 --3 - - ---
y - - - - - - -1 0 2 6
842
x
x
Definisana je za svako x, monotone rastuea, nula funkcije x = I,
pozitivna je za x > J, negativna za x < I. Prava y = ...J... 2 je
asimptota date funkcije (81. 25).
y
x
Sl. 25
587. Grafik je prikazan na (81. 26). Definisana je za svako x, pozitivna
je za svako x, monotone rastuea, nula nems. Pravo y = 1 je
asirnptota.
y
- -----
~ - - -
o x
SI. 26
186 187
~ ____________________________________ l ____________________________________ ~

588. Y
{
3"'-1, x ~ O
- 3'" + I, x < I (sl. 27)
y
- - - ~ - - - -
o
x
SI. 27
589. x = II.
15
590. x = - - 591. x = 3.
4
592. x = ± 2.
593. x = O.
1
X= - ,
5
x = 10.
-t
595. % = - . 596.
3
594.
597. x
19
9
598.
11
x = - - . 599. %=2. 600. 1. 601. x = 14.
16
602. Data jednaCina ekvivalentna je jednacini
188
x-I %- 3 %+1 %-2
3
2
-3
2
= i" + i",
iii
%-3
%-2
3
2
(3-1)=2
3
(2+ I),
odakle
Poslednja jednacina se moZe napisati u obliku
%- 3_
1
~ - I
3 2 = 23
iIi
odakle
(
V3)X-S _
~ - 1.
Dakle x - 5 = 0, x = 5.
603. Data jednatina ekvivalentna je jednacini
lx-J b-5
5-
5
- (5 - I) = 4-
3
- ( I + 4),
koja se lako svocli na ekvivalentnu jednacinu
(
.vS)ZX-S _
~ - I, dakle % = 4.
{/4
604. x = 7.
605. Data jednacina se moZe napisati u obliku
7· 3", +1 - 3", +4 = 5"' +2 - 5"' , 3.
Ako izdvojirno 3'" i 5'" ispred zagrade imarno
3'" (7 . 3 - 3
4
) = 5'" (52 - 53) ill ( ~ r = ~ ,.
odakle izIazi da je % = - I.
606. Data jednaci na ekvivalentnn je jednaCini
2 !..x
2-3 ' 24", -6=_2 __ , iii 242: -" = 2
2
.
2-32:
5
odakle izlazi 4% - 9 = - x,
2
dakle % = 6.
189

607. 4'" (4 + I) = 320; 4"' . 5 = 320; 4'" = 4
3
, X = 3.
808.3"'(2.3-4'3-
1
)=450,
iii
3'" = 81, tj . 3'" = 3
4
, X = 4.
609. '" = 3.
810. Data jednaCina se moze napisati U obliku
23:-4 (22 - 2 - I) = 4, iii 23:-4 = 22
odakle iz1azi 3x - 4 = 2 tj. x = 2.
811. x = 4. 812. x = 5.
613. Posle OCigiednih transformacija data jednacina se svodi na oblik
r+
1
= I odakle izIazi x = - .
614.
Data jednacina ekvivalentna
3
1
22;-1 - 3
1
2:-2 - 3
1
2:",\ + 3
1
2:-4 = 2192,
odakle
3
12
",-3 (3
2
- 3 - I + 3
7
) = 2192,
tj. 3
1
2:..,\.2192 = 2192:
Dakle
I
3l2:z;..,j=1, 12x-3=0, X=- .
4
615. Data jednacina moze se napisati U obliku
10' 2"' - 22: - 16 = O.
190
Smenom 2'" = z, poslednja jednacina postoja
z2 - 10z + 16 = O.
Odakle Zl = 8, Z2 = 2
pa je
2'" = 2
8
,2'" = 2
tj.
Xl = 3, X2 = 1.
616. Imamo da je:
52: - 20· 5'" - 125 = 0,
smenom 5'" = Z; data jednacina posraje
zt-20z-125 = 0,
odakle je Zl = 24 (Z2 = - 5)
pa je 5'" = 52, x = 2.
617. Data jednacina ekvivalentne je jednacini
6· 3'" - 5 . 32:-4 - 81 = 0
iii
81' 6· 3"'-5·32: - 812 = 0
tj. 5' 32: - 486 . 3'" + 6561 = O.
Neka je 3'" = z, tada je
5z
2
- 486z + 6561 = 0
81
odakle je Z1 = 81, Z2 = -.
5
81
Dakle 3'" = 81, 3" = -
5
log 5
Xl = 4, X2 = 4 - - - .
log 3
618. Data jednaCina se moze napisati U obliku
52:,5-3-2, 5"" 5-
a
- 3 = O.
Smenom 5'" = z poslednja jednacina postaje
z2-IOz- 375 = 0
odakle je
Zl = 25 (Z2-= - 15)
pa je
5'" = 52, x = 2.
191

619. .lD;wnC1 da je
2 V ..-.4_ 10 . 2
v
;::2' + ... (),
Smenom 2
V
.-
2
= 11, poslednja jednaBna postaje
z2 - 10z + 16 = 0;
Njeoa rcleoja su Zl = 8, Zz = 2
te je 2
v
;::2 = 8 i2
v
.-
2
= 2, x g = 3, Xl = II.
620. 22(%+ V %'-2) - 5 · 1':1. 2%+v;0:2 =6,
Smenom 2"vTl = Z imamo da je
2z2 - 5z - 12 = 0
odakle je
Z l = 4, ( Z2 = - .
..;
- 3
pa je 2'" "'-2 = 22 ; X = -
2
621. Posle ociglednih transformacija data jeilnacina se moze napisat
u obliku
24'" = 576, odakle izlazi da je x = 2.
I
622. 22:z: (I + 2-
1
) = 3"'-2 (3 + I) ;
192
te je
1
"' - -
22:z: · 3 = 3 2 ·8;
3
"'- -
22:z: -3 = 3 2 ;
22:z: -3 = (V3)2:z: -3 ;
(
2..) 2:z:-3 _ I'
V3 - ,
3
Odakle je 2x - 3 = 0, x = - .
2
/
623. Xl = 4, X2 = 16.
• 2
624. je 0, 6 ="3 to posle oCigJednih transformacija data jed-
nacina postaje
2 2
3 . (2%) - 2·i' - 8 = O.
2
smeno m 2 % = z ona postaje
3z
2
- 2z - 8 = O.
Njeoa rclenja su Z l = 2, ( Z2 = - ,
a
2
2% = 2, dakle X = 2 .
625. Posle oCiglednih transformacija data jednaCina postaje
11
2
"' - 23,11'" + 22 = O.
Smenom 11'" = Z ona postaje
z2 - 23 z+ 22 = 0,
Cija rcleoja su Z l = 22, Z2 = 1,
a 11"'=22 i 11"'= 1.
log 22
Dakle X l = --, X2 = 0,
log II
626. Ako po delimo daru jednaCinu sa 8"', ona postaje

Smenom ( r = z imamo
z2 + Z - 2 = 0 ili (z - I)(zll + z + 2) = 0
odakle izlazi da je
z = I, a r = I x = O.
193

627. x = 9.
1 lL_
A
_
1
628. (4v3 + 3v3 + 2v3)5 =
iii
1
(9, v3) S = 3x2- "' - 1,
1
odavde 3
2
= 3X' - "' -1. DakJe x
2
-x- I =
2 '
iii 2x2 - 2x- 3 = 0, X = .!2:
i
v7
.
xJ+ I
629. 1z 22z = 2 '" dobijamo 2x = (x =f 0) tj . kvadratnu
x
jednacinu 2x2 - x -I = 0 cija su rclenja
I
Xl = 1, X2 = --
2
630. X = ± I.
631. izraz leve strane date jednacine na ovaj nacin.
194
(Y2-v3Y" +(h +V3· h-v3) '" = 4,
V2-v3
(y 2-v3)''' + I = 4.
(Y2-V3)'"
Neka je V2 - v3 =Z
Tada je
I
z + - = 4
Z
Z2 - 4z + I = 0, odakle z l/2 = 2 ± V3.
I tako dobijamo jednacine
(Y2 - v3)'"= 2- V3
(Y2 - v3Y" = 2 + V3

Rclavanjem ovih jednacina odredujemo vrednosti x :
X l = 2, X2 = - 2.
I
632. x1/2 = ± 2. 633. X = 81. 634. x, = 3, X2 = - - .
5
635. x = 25. 636. x = -. 637. Xl = I, X = 2.
3
5
638. a) Rclenje date jednacine se dobije u preseku grafika ekspo-
nencijalne funkcije y = 2'" i prave y = - -=- + 5 (x = 2).
2
)-5 5
b) y = V 1"2 J = 24 = 2'" tj . x ="4 sagrafika funkcijey=2'"
citamo odgovarajucu vrednost y.
10. LOGAR1TM1, LOGAR1TAMSKE FUNKClJE, JEDNACINE
I IDENTITETI
640. - 7. 641. -4. 642. -3. 643. 4.
644. 6. 645. 12. 646. 8. 647. -6. 648. 3. 649. I.
2
650. - .
5
I I
655. 8. 656.
I
651. - - . 652. x = 64. 653. -. 654. 32. -
2 8 16
I
657. -. 658. 40.
27
3 I . r
659. 54 - . 660. . 661. y a. 662. 4.
8 Sy 5
I
663. 5. 664. - .
2
665. 2.
666. Koristeci identitet aiOga N =N, imamo 3
iog
s
81
= SI.
667. 1000. 668. 512.
669. 3 log525 + 210ga27 - 410g
z
8 = 310&9 + 2 loga3
S
- 4 logs23 =
= 3·2 + 2 · 3 - 4 · 3 = 6 + 6 - 12 = O.
IS' 195

670. 17. 671. -144. 672. O. 673. 3. 674. 3. 675. 625.
676. 600. 677. 661.
678. 51!+10
g
5
125 = 52. 510g5125 = 25· 125 = 3125.
679. 3. 680. 696.
4
681. 4 -.
5
682. 238.
. ,
683. 21.
684. Iz y = logsx =:> x = 3
U
, ako funkcija y uzme redom vrednosti:
-3, -2, -1, 0, I, 2, 3 imamo tabelu
x ..!.. ..!.. ..!.. 1 3 9 127
27 9 3 I
y -3 -2 -10- 1 23-
Data funkcija definisana je za x > 0, monotono rastuca je. x = 1
je nula funkcije, y - osa je vertikalna asimptota date funkcije
(sl. 28).
y
o
x
SI. 28
685. Definisana je za x > 0, monotono opadajuCa, x = 1 nula funkcije,
Y-osa je njena asimptota (sl. 29) tok je prikazan tabelom.
xl 0 1 + 00
Y + 00 " 0 " -00
196
y
o
x
SI. 29
686. Grafik (sl. 30)
y
SI. 30
1W1

· rn {IOglO x X > 0
687. y = IOglO y x2 = IOglO Ixl = IOglO (-x) X < 0 (sl. 31)
y
51. 31
688. y = V(logs X)2 = /logs xl = {lOgs x,
-logs x,
y
o
51. 32
198
x
logs x> 0
logs x < 0 (51. 32)
x
689. a);y; E (- exl, 0); b) x E (- exl, I ).
690. x E (- exl, -V3) (J (V3, + <Xl).
691. x E ( - <Xl, -3) (J ( ~ , + <Xl) .
692. x E (- <Xl, -I) lJ (4, + <Xl).
693. x E (-<Xl 0) U ( ~ , <Xl); b) Xl = I, Xe = _ ~ ;
5
e) Xl = - , X2 = - I.
3
695. log 2x3 ~ s = log 2x3 {Is - log 3y2 {/7 = log 2 + 3 log x +
3y2 {l7
1 1
+ - log 5 - (log 3 + 2 log y + - log 7) = log 2 + 3 log x +
4 3
I 1
+ - log 5 -log 3 + 2 logy - - log 7.
4 3
I 2
696. 3 log 2 + - log x + 4 log a - - log 5 - 3 log 5.
2 3
697.
698.
699.
I
- (log 3 + 2 log a - log 2 - 2 log b -log c).
4
log 5 + log(a-b) + log (a + b)-2Iog2-log (x-y) -
- log (x + y).
I I
log x = log 3 + 2 log a + log b - 2 logy - - (log a + - log b).
4 4
I I
700. log x = 3 (2 log 2 + 2 log a + n log b + - log c + - log ti).
2 4
701. log x = 2 [:.2 log c + log:: + ...!.-Iog d -...!.- (log a + log b)] .
3 3 2
I I
702. log x = log 5 -log a + -logy + - (log c -log ti).
3 12
199

I
703. log x = 5(log6-log 5)-13,751Ioga + 3
3
logy +
704.
705.
I
+ I - log b - 5 log z.
4
4 I 9
log x = - I - log a - I - log b - - log. c.
5 5 20
log x =-.U' - 3 logy (Iogy-Iogz)+ (log a-log b)].
3L 2 2
,
706. log x = v4log 3. 707. log x = log 2 + log (log a).
I
708. log x = - (log 3)2. 709. log x = log 3 -log 2.
4
710. log x = log 27 + log 64. 711. log x = log 3 + log 5.
712.
m
2
n
4
5m4 . /7;
x = 713. x = - . 714. x = 8 v 55 .
aSb
5
8n3p =-
20fl ab (a + b)2 Va ..::.a
3
_v':,.:7-=- b
x = --;--'---,,- . 716. x = . 717. x =
{led fI(a - b)2 8c3
715.
3v;;t;S xfl y2 - z3 yz
2
v' - z
718. x = 719. A = y2
z
v'x- l'
721. 0,77815; 1,17609; 1,47712; 2,35218.
722. 1, 14613; 1,54407; 1,69897; 2; 0,39794.
723. m; 2Iog5+m; log4-log3 +m.
3 15
724. -3 = log 32
2
= Tlog25 =Tlog 2 = 2,25772.
725. 3,57830. 726. x = 5386,2. 727. x = 0,77738 . •
728. x = 5,5556. 729. x = 1,047712. 730. x = 5, 2371.
731. x = 1,71752. 732. x = 0,78686. 733. 192,91. 734. x = 4
200
735. x = 8. 736. x = 19,75. 737. x = 0,96591.
738. x = 0,79330. 739. x = 126,63. 740. 0,9937.
741. x = 107,81.
N k
. A 7tV3
742. e a }e = - 11- ,
I
tada je log A = log 7t + - log 3 -log II
3
log A = 0,49715 + 0,23856 - 1,04139
log A = 1,69432 => A = 0,49678.
Pa je I + A = 1,494678.
I
Dakle log x = - log (J + A) = 0,05810
3
odakle x = 1,14334.
743.
.
x = -5,32
3
v'0,0294, A = 5,32
s
v'0,0294, odakle A = 62,34
x = - 62,34.
744. x = 32431.
745. Ako dati izraz oznacimo sa x imamo
log x = [l og ( 145,27 + 124,49) + log (1.45,27 - 124,49)]
2
I
log x = - (log 269,76 + log 20,78),
. 2
odakle izlazi x = 74,87.
746. 0,4619. 747. -25,395. 748. 1,816. 749. 0,263.
750. Neka su dimenzije kvadra a, b i e onda je
a : b : e = 3 : 5 : 8,
201

il
abc
-=-=-=k
3 5 8
odavde a = 3k, b = 5k, i c = 8k.
Kako je V = 385 rri1 tada je 120 kS = 38'5,
a k = V
385
. Odavde
120
log k = 2. (log 385-log 120) = 2. (2,58546 - 2,07918) =
3 3
= 0,16876.
Dakle
k = 1,4749,
te je a = 1,4749' 3 = 4,4247 ID
b = 1,4749' 5 = 7,3745 m
c = 1,4749' 8 = 11,7992 ID.
751. 2,9961 ID. 752. 0,7937 ID. 753. R = 4, h = 8.
754. P = 3494 cm
2
• 755. R = V 7th
a
7,7 = 1,109; 2R :::: 2,22:
756. 509800 000 km
2
; 1082000000 000 km
3
• 757. 1769 ID.
758, 22 sek. 759. x = 5,906 km. 760. 828, 7 ID.
761. Neka je log 0 N = x :::> a:t = N
202
iz (1) imamo da je
( ~ m = Nm ill (am)'" = N"',
odakle izIazi
x log.,m IP' = log.,m Nm
(\)
tj.x = logom Nm.
(2)
Iz (I) i (2) izlazi tvrdenje.
762. Neka je logo N = m (m - poznat broj) treba izrafunati
logo N = x (x - nepoznato).
763.
764.
tada je
am = N, b:t = N, odakle je IP' = hZ.
Logaritrnujemo obe strane ove jednakosti za osnovu a:
m loga a = x loga b ill m = ?; logo b
I
X= m " --
logo b
Zamenom x i m dobijamo
I
logo N = logo N . --
logo b
CiniJac _1- naziva se IDoduo prelaza od logaritamskog sistema
logo b
za osnovu a na sisteID za osnovu b.
Logaritrnovanje, jednakosti
alOgab = b,
za osnovu b imamo
10gb alogab = 10gb b
ill logo b . 10gb a = I.
Neka je loga b = x, odavde a:t = b
ill x loge a = loge b,
reSavanjem po x izlazi da je
loge b
x = --,
log. a
§to je trebalo dokazati (ovaj identitet nam daje IDOgutnost da se
logaritrni svode na istu osnovu).
203

765. Dopunirno datu .jednakost na levoj strani do potpunog kvadrata tj .
a
2
+ 2ab + b2 = 9ab
ill (a + b)2 = 9ab, odavde
la + bl = 3Vab; la+bJ ="IIab.
3
Logaritrnovanjem dobija se
log la + b I = ~ (log lal + log IbJ).
3 2
766. Pretpostavku jednom napisati u obliku
a
2
+ 2ab + b
2
= Sab, (a + b)2 = Sab,
a zatim U obJiku
a
2
- 2ab + b2 = 4ab, (a - b)2 = 4ab.
KoliCnik (I) i (2) daje
la + bl = V2.
la-bl
Logaritrnovanjem dobijamo
1
log la + bl - Iog la - bl = -log 2, ~ t o je treb alo dokazati.
2
772. Koristeci pretpostavku imamo
204
a
2
= c2 - b
2
= (c-b) (c + b).
Logitritrnovanjem ove jednakosti za osnovu a izlazi
210gaa = log
a
(c - b) + loga (c + b)
iii
2 = _ _ 1_ + 1
loge _ &a l o ~ + &a
odakle izlazi
2 loge - &a • loge + & a = log e-& a + loge + & a,
~ t o je trebalo dokazati.
(I)
(2)
773. Iz jednakosti:
x = log2 3 i Y = logs 4
izlazi
2% = 3 i 311 = 4.
za x = 1,5, 2
1
, 5 < 3, dok je 3
1
, 5 > 4 za y = 1;5
Iz ovoga izlazi da je
log2 3 > logs 4.
774. y = I ()l - log5 + 1()2- loa
2
0_ IOS-log500 =
10 1()2 lOS 10 100
= --+-- - = ~ + - -
1010g5 I ()Iog20 1010g500 5 20
1000
- - =5.
500
100000gv2" I ()2log v2"
775. x = lOO()Iog3 • = 1()()310g3 . =
I O()Iog v'J I ()2log v'J
10
10
12 2
= I()IOg S3 . --= 27 · - = 18.
1010gS 3
(
2.. 210g9 - 10
12
) 9
776. x = 10· 1()2 2 = 10· 1()I0g9-2I0g2 = 10· 1 ()log ..
9
= 10· _ = 22,5.
4
777. x = 72- 210g72 + _ 1_ = ~ + ~ = 49 + ...t.. = 25 .
510&4 7
10
g 72 4 4 4 2
778. x = 20.
1
779. r = loga&e x = --- _ -------- _
log,.abc log,. a + log,. b + log,. c
I I I
-- +-- +--
log" x log& x loge x
205

I
tj. r = '
I I I
-+-+--
p q loge X
Odakle izlazi
rpq
log. X
pq-rp-rq
780. Primenom identiteta
log. a
10gb a =--
loge b
imamo
100
1 00 o-",g2....
I
,-- OO_
=-
logs 45
2a + 2
1+ 2b
logs 2
2
.5
2
= 210g.
2
+2 logs 5 =
log6 5 . 3
2
log. 5 + 2 log. 2
5
log7 2,5 lcig
7
"2 _ log7 5 - log7 2
78t. log70 2,5 = = ---- - I 7
IOg7 70 log7 2 . 5 . 7 log7 2 + log7 5 + og7
d-c
c+d+
2b+a-l
782. ---'----
3a
783. .. = logl2 18 = 10gl2 3
2
. 2 = 2 logl2 3 + 10gl2 2 =
206
2
- +
_ 2_+ 1
logs 12 log. 12
2 logs 2 + I
I
+ .
2 lob + log 3
210g23 + ' 1
2 + log. 3 2 + log23
210g23 + I => logs 2 = 2 - ...
2 + log2 3 2c:t- 1
(I)
= log24 54 = log24 3
8
• 2 = 3 log
2
4 3 + 10g24 2 =
3
-
logs 24
+

-

Iz (i) i (2) imamo
log. 24
3 + logs 2
=> logs 2 =
3 logs 2 + I


2- ..
=-2c:t'--:'=-1 => + 5 ('" = I.
784. Neka je 10gb a = X => Ii" = a,
stepenovanjem zadnje jednakosti sa n imamo
(bn)Z = an.
Odakle izIazi
X =
Dakle logo a = an.
785. KoristeCi identitet logo a = a"
imamo logy') 8o::±; logs 64 = logs 4
3
= 3 logs 4 = 3 logs E =
3
(2)
= 3 (logs 12 - logs 3) = 3 (_1 __ 1) = - I) = 3(1-a) .
logn 3 a a
786. IOgl6 9 = 10i41 32 10i4 3, tj. jednaki suo
787. 788. m + I n. 789. _ 1. a -f 1 .
b n + 1 a
790.
3a + b-2
2a
791. Po§to je 1 = log 10 imarno
log X (x + 3) = log 10
207

Ako su logaritmi dva broja jednaki, onda su i sami brojevi jed-
naki, tj.
x (x"" 3) = 10.
Rclenja ove kvadratne jednacine su
Xl = - 5 i X2 = 2.
Negativno re.senje X = - 5 ne zadovoljava datu jednacinu.
792. Data jednacina ekvivalentna je jednacini
log X - [log I - log (x - I)] = log 2 + log (2x + 3),
iii
log x (x - I) = log (4 x + 6).
Odakle izlazi da je x = 6.
793. i = 10
16
i x = 10.
• d I I iI' I I
79 ... Imarno aje = I ogx - I = I.
10g'V x .. log x
Smenom log x = t dobija se
\.'
t - = I iii £2 - t - 6 = 0.
Dakle x = 1000 i x = 0,01.
I
I
I
log (x - 9)(2x - I) = log 100, I
iii (x - 9) (2x - I) = 100, I
795. Data jednacina je ekvivalentna jednacini
tj.2x
2
-19x-91 = 0, I
Odakle izlazi da je x = 13. I
796. Posle ociglednih transformacija imarno da je !
30
iii vx-5 ' Y2x-3 = 3,
tj. 2x2 - 13 x + 6 = 0.
Data jednac!:ina je zadovoljena sarno za x = 6.
797. Logaritmovanjem dobijarno
log2 x - log x - 2 = °
Odakle
log x = 2 Xl = 100
log x = - I X2 = 0, I.
798. x = 4.
799. Kako je
+ log" 5 + log" 5 + log" x - 2,25 = ( + 10g,,5 r
tada je
3 I
2" log" 5 - 1,25 = 4" (log" 5)".
Smenom 10g,,5 = c imamo
t
2
_ 61 + 5 = 0,
Odakle izlazi t = 5 i c = I.
,
DakJe x = v'5 i x = 5.
800. Data jednacina se moze napisati u obliku
logs "2
iii
loge 2'" + I + = 0,
-log. 2 _I log6-10!1e6
10gv'X=S . V 2x - 3 = log-
____ ______________ IO _________________ l __ _
2
14
209

odaklc
log. (2
20
- I) + log. 2
2O
-log. 3 - 2 = 0,
Jog. 2
20
(2
20
- I) - (log. 3 + log. 4) = 0
Najzad imamo
log. [(2
20
)' - 2
20
] = log. 12
Daklc (2
20
)2 - 2
20
- 12 = O.
Smenom 2
20
= t
Imamo ,B - ,- 12 = 0, tl = -3, t. = 4.
Prvo ne odgovara, a iz 2
20
= 4, imamo
x = 2.
801. Data se moZe napisati u obliku
I 3
-Iog,, -a - log" a' + log" a< ="4'
iii
I I 3
--- --- +-'--
log" a 2 log" a 4 log" a 4
Odakle izlazi
log" a = I, rj. x = a.
802. Data ekvivalentna je
logla x + logla x2 + logla x4 = 7,
IOg16 x
7
= 7 =:> x
7
= 16
7
=:> x = 16.
803. Data jednacioa se moZe napisati u obliku
210
log (152 + x2) = log (x + 2'jl,
iii 152 + x'I = x'I + 6x2 + 12 x + 8,
odavdc x2 + 2x - 24 = 0
Dakle x = 4.
804." x=2, y= 10
805. Dati sistem ekvivalentan je sistemu
{
x2 - yO = 40,
xy = 21.
Odavde x = ± 7, y = ± 3. 806. x = ± 9, y = ± 7.
807. x = 6, y = 2. 808. x = 8, y = 4.
809. x = I, y = 1.
810. Data moZe se napisari u obliku
log - - > I =:> -- > 10 =:> x E 0, - .
x+2 x+2 ( 2)
x x 9
811: Data ekvivalentna je nejednacini
I ( 2) I
x-2 %-2
og % - - og % > 0 =:> log -- > 0 =:> -- > I =:> x< O.
x x
812. log (x - 4) - log (x + I) < I =:> % - 4 < 10
x + 1
Odakl e izlazi da
x E (- 00,- u( - I, +oo).
813, Data nejednakosr ekvivalentna je sa
(lot' x - 3 log x + I) log x > 3,
tj. (log x - 3)(log' x + I) > 0,
odaklc se dobija
log x > 3 iii x > 1000.
814. --8<x<2. 815. K E (O,J) u (100, + (0).
211

816. x E (- ex)' - I) U (0,6).
817. Data nejednakost ekvivalentna je nejedna&ll :
I + 3 >0
log., ax 10gB a
2
x
iii
5 + 410gB X > O.
(I + 10gB x)(2 + 10gB x)
Smenom
10gB x = c iroamo
. 5
5+4c >0=:>-2 < c<--,c>-1.
(I + c)(2 + c) 4
Dakle
5 s .
- 2 < 10gB X < - - =:> a-
2
< x < a - .. =:>
4
I I
=:> - <x< -. -
a
2
. 1<
va'
I
10gBx > -I =:> x >- .
a
818. Data nejednakost ekvivalentna je sledeeoj:
0<x2-5x + 6 < 1
212
iii
{
x2-5X + 6>0
x2-5x+6 < 1
Prva nejednakost je zadovoljena za
x < 2 i x> 3,
a druga za
5-V5 < x < 5 + Vs .
2 2
. r. 5 - v'5 2 5 +Vs > 3
je v S > 2 to 2 < , a 2
Tada je data zadovoljena za svako x u intervalu
5-V5 <x<2 i3 <x< 5 +V5.
2 2
819. Zadatak iroa smisla za x > 0, te je data nejednaana ekvivalenma sa
loga x (x + I) < l oga (2x + 6).
Kako je a > I to izlazi da je
x (x + I) < 2x + 6 iii
x2 - x - 6 < O.
Dakle ovaj trinom za x > 0 je negativan, 0 < x < 3.
213


LITERATURA
I. H. A1l1uolto'J n. M. B61iogCKII, E. E. Hw(uiliulI, A. M. CawculI: C50PHltl<
3aJl,aQ no :meMCHnpnoli MDTCMaTlIHC, MOCl<08 1964.
2. HtJ. Anttl, A. AniMoI, CiUaM6oAotJ n:. C50pmIK OT 38A3qn no a.nrel5pa,
COIjJHSI 1958.
3. Alendor/er i Okli: Principles of Mathematics u prevodu Beograd 1966.
4. Breard C:. Mathematiques Paris J 962.
S' Breard C:. Mathematiques 2e, Paris 1969.
6. Combes A:. Exercices & Problems de Mathematqucs, Paris 1968.
7. Dolciam', Berman. Freilich: Modem algebra Structure and Method, Book J:
Boston. New-York. Atlanta. Geneva, ill. Dallas. Palo Alto.
8. B. K. Eiepe6, B. B. 3aur,etJ, E. A. KopgeucKu, T. H. MacllotJa, 11. <1>. OPJllHCI((JJf,
P. M. floJOtlCKu, r. C. PJCCOtlCKO, M. 11. CKQIIQ'U: C50PKlIK 3R,[t8.q no MaTCMI-
nrne Jt1UI KOJD<YPCJ[bIX 3}(33MeBOB 80 BT}'3b1, MOCKB3 J 969.
9. ,a. K. ctJaggectJ II M. C. COMllItCI(UU: AJIrc6pa, MocnDa 1966.
10. P. A. KaAlItlIl: A.rrre6pa II :meMCHT8pHbIe <P)'lIKIlHIl MOCKBD 1966.
It. B. A. KpelJMap: 3aA3\lHIIJ< no anre6pc. MOCJ<B8 1968.
12. E. C. KyulellKo: COOPHHl{ J(mn<),pCRblX no MaT'C.MaTHKC. lIclbHHT'pAA
1964.
13. V. Lespinard et R. Rernel: Algcbre classe de premiere A - C - M - M.
Lyon 1961.
14. B. E. J/ugcKua, n. B. OacRuuuKOfl, A. H. TYlloilKofl, M. H. ma6yHUH: 3aAa'IH
no aneMcHT3pHOfi MaTCM3TJII(C. Mocl(oQ 1968.
15. Michel Qutysanne, Andre Reuuz: Mathematiquc tome J Paris 1969.
16. P. C. MogauotJ: C50pmD< 3llJt81.f no cnCUIm..JrbHOM KYPCY 3neMeJJT3pnoQ MaTe·
lItllTImc . MocHo8 1964.
17. E. neiUKalllJUII, C. MauoJlOl. H. MapUiullofl, K. lleiiJpofl: CtioPHHK OT 3IA&'UI
no lIt3TelltQTlmC 33 KDHJtH,[tBT - CTY,[tCHTli. 1965.
18. H. X. CUflaluuncKu: 38,1l,B1.fJllD< no anCMCHTapHOii MaTCMaTHXe. MOCI<Da 1966.
19. K. Y. llIaxllo: C60PHIlI( 38.,[l.8tt no :>ncMCH'J"apSOU MlTtMAnucc DOB.bDIIfBO
T'PYAHOCTII MHlICH 1965.
20. C. H. TYMQHO': Am-eISpa, MOCKBa 1966.
215

I

" I FA SI G A10IM
BOGOSLAVOV VENE

--r _ ,

I

' t'"{S Ie

,/

ZBIRKA
RESENIH ZADATAKA IZ ALGEBRE za II rnzred gimnazije


1971 .

,. SAVREMENA ADMINISTRACIJABEOGRAD

Recenzent: dr RAJKO RALEVIC

PREDGOVOR
IZDANJE: . SAVREMENA ADMINISTRACIJA.
izdava&o-~tamparsko

preduzece Beograd, Knez MIhailova 6IV telefoni: 624-096 1 622-369
p~tanskl

fab 479

Glavni i odgovornl urednik:
MILUTIN SRDIC

Urednik:
DORDE MILJKOVIC

Ova zbirka namenjena je ucenic1ma II razreda gimnazije prirodnomatelT)atickog smera, mada moze koristiti i ucenicima IT razreda dTu~tvenojezickog smera, kao ~ ucenicima II razreda ostalih skola drugog stupnja. Na pocetku svake glave date su u vidu uvoda skoro sve va~­ nij e definicije, o2nake i teoreme ·bez dokaza. Zadaci su sredeni, kako po srodnosti, tako i po tezini, tj. ad lakSih, jedno!;tavnijih ka tezim, slozenij~m kako bi se uceni!kll omogucilo p05tupno ulaZenje u tehniku reSavanja zadataka. Veliki < roj zadataka je uraden tako kako bi ·se b olaksalo koriScenj-e zhi.rke, dok su skoro za sve zadatke date postavke, uputstva i rezu1tati. Zbirka za II razred gimnazije .p Tedstavlja nastavak moje zbirke za I razred, te su svi simboli i oznake da te na pocetku iprve knj ige, zadrZani i u ovoj zbirC"i. Recenzentu ove zbkke dr Rajku Ralevicu zahvaljujem na pazljivom citanju i redigovanju rukopisa. Takode zahvaljlljem Draganu Bozovicu, studentu Gradevinskog fakulteta u Beogradu koji je izradio svp. crteZe. I, najzad, zahvaljujem svojoj 5upruzi NadeZdi Bogoslavov, koja mi je pomaga·la na sredivanju i .pripremi Tukopisa.
VENE BOGOSLAVOV

Tehnick>i urednik :
VUKASIN OGNJENOVIC

Stam

"\n> . SRBIJA.,

Beograd, Mije Kovaeevica 5.

m

SADRZAJ I GLAVA 1. Eksponencljalne tunkclje i jedna~ine 10. Kvadratne funkcije IV GLAVA 4. Logaritml. Bikvadratne jednaWle 7. Logaritamske runkclje. Kvadratna jedn a ~ i n a s jednom nepoznatom 5. Blnomne jedna~lne 8. Komplek. Znak kvadratnog trlnoma VGLAVA Jedna~ine 14 20 Z9 57 s jednom nepoznatom koje se svode na kvadrate 62 62 65 66 6. jednafine 1 ldentiteti 71 74 v . Pojam iracionalnog broja Strana J Racionallsanje imenioca II GLAVA J 2. Iraclonalne jednaWle VI GLAVA 9.sni brojevi III GLAVA 3.

ltd. njene dye treCine. hranjenje stoke. u kome je SkuPI~ ugla vnom sva datada§nja znanja iz geometrtje 1 algebre. Kompleksni brojevi - ---------III GLAVA 109 lZ DREVNE ISTORIJE ALGEBRE Isel!ak iz Ahmesovog papintsa. Koliko je !Ita spaseno? Veelna zadataka ie vezana za svakodnevnl !ivot (za bleb. jedna~ine i identiteti Literatura 183 195 170 170 173 176 136 166 214 U 17. svaka ma~a ubije 7 ml~eva. Kvadratna jedna~lna s jednom nepoznatom 5. Eksponenoijalne funkcije I jednaHne 10.Odredi broj •. svaki sa sopstvenlm re!enjem.RESENJA I GLAVA 1. jedna polovina I tri sidmlne. Znak kvadratnog trinoma V GLAVA Jedna&e s jednom nepoznatom koje se svode na kvadratne jednaNne 6.ov zadatak. VII porn:- VI .imenioca 89 89 II GLAVA 2. sabrane zajedno daju 33. po ugledu n a nekl joA starlji rukopis. Odrediti gomIlu •. lms 7 kuca u svakoj kul:i >rna po 7 moc.s sadrti osamdeset zadataxa iz algebr e. Logarltamske funkclje.). 3. Kvadratna funkcija - _ _ _ _ _ _ .ka. Pap\nJ. Bikvadratne jedna~ine 7. _ _ _ 115 IV GLAVA 4. Ova stara knjiga ruva se sada u Britanskom muzeju u Londonu. Gomlla.. Binomne jednal!ine 8. plvo. Logaritmi. Iracionalne jedna~ine VI GLAVA 9. MDDCi od lih zadataka au bill . veku pre n a§e ere egipatskl ave§tenlk AllJnfs je naplsao nuti papirus. Nekl 9\1 bill OOigJedno 9IIIIlO za zabavu kao na primer . 0v1Ik0 je Ilaalo jedan Abm. Pojam iracionalnog broja Strana Racionalisanje . . Svakl klas p§enice ce dati 7 hekata zrna. svakl mI§ pojede po 7 klasova pAenice.

ZADACI .

.... Va ira = b ' odnosno ... (a-. 1 1 1 1 iIi a-.. Va (b = b ~' odnosno Vb = .-.b-.J.) I I = an m I 4..jio = Vamp .yamp = y..c-... odnosno .Vb· Vc = v'abc. y..! n an 3.b-. G L A V A I..=a-. 5. nnn" 6..-) =a m". L..:ib = Vb' • a" bn .! an.jio . odnosno Va . . a)-'. POJAM lRACIONALNOG BROJA Racionalisanje imenioca.c-....I. = an P.:ib . Obrasci: 1...... an ill 2.. a~ 1(.. ( ). 3 np n . +.fb·Vc.= (a' b· c)-. n I .odnosnoVabc=Va·...-..! !!. l i t odnosno I "n n " (abc)-. 1 m nI (a-. 2.. an = an " an _ !.. fUJ 7.

jf A + B 7 '.. r.v'3 + vS .=== 2 + 1) -1 + (B + . I)_ za A = (2 + V3)-I. 17 .2 . ~ . .- .1l1ICIOn rO). + 3 5 3+v'7 V7-2 v'2 +" 4 4-v'IT . 18. 4 a+2+v'a a+2-v'a 4 + -'----.6 S 2 or 3 + v'S.Je a2 + b2 = a-b Ob >.9 +V0. 4' 28. 2.- 3-Vs A =Va+m-Va 1 ) B =v'b + m-v'b 1 13. . vT + Vi7 iracionalan. m tri pozitivna broja.v3 . Dokazati da je broj Dokazati da je broj Dokazati da Vs iracionalan.+ 1 + 2-v'3 Pokazati da je R = [(A 1( )-1 I + A -I) - (B + B -I)f 2 racionalan broj za 14. 7 (1 + 2+v'3 ._~ . v'5 + v'W' 10..I 2 2-v3 + v3 v3-V2 + 2+v3 v3+V2 2-v'3 + qv'T. i da je a > b.) Kvadratni iraciona1itet jc izraz oblika p . Odrediti vrednost izraza [(It a+2+v'a2 a+2-.1. x~ ~ V 1 xS x -. Neka Sll 23. 3. 0 . B = (2-v'3)-1. v5 . 2V2-Vs' 9. v'S . Sv'2-4Vs 8.3 + v'Q.v3 4 5 .V2' ?. Dokazati da je n cclog broja. ako n nije kvadrat nekog Racionalisati imenioce: 6• ·da·a+b··aIan b ' a k ' a Dkazatl 0 Je . Racionalisati imenioce: IS v'1O+2Vs 7.=3' 26. 2 v'5. > O' 1 6ab.) 2V2+X xv'2=x v'4 xS' 2 27. vo.18. 2xZ / A = 2. Uporedi brojeve 12..v3 . Odrediti vrednost lZraza A _ B zaA = . a. .8+ fX8 sv'3-s .v3 2 4 + -2Vs-'S=-+-3-v3-. Dokazati da je v3 iracionalan broj. + Vn iracionalan broj. b. v'Q.4. 1Iv'3' 24 t'2 nije kvadrami iracionalitet*) 5.-+-v'32 ' 3 = 15.-v'a2 . v' 2-x 1.. 4. .:c.

x > O. • v x2 + a . za A = Izraeunati vrednost izraza A -I .~~+~).1 za VI-xfl xV..--Y"''''2=b=g a a 2a ' 7 6 . + l)3-aVa + 2 . 15 ( \16+1 ( V:3 I 1- I 1- V2 (V6 I (44: - ~J ~. 32) Uprostiti izraze : < n < I. a > O. ( + ~X8 . Izracimati 2 -lA -2 (B _ A ).I 29. (2+vm2~~) (I. 33.:) V2 I 1 _ _1 _ Va+x a > 0.-".V:3 ' (Vn~ -I -~). 0.]-3 xV.?'x v'2 VB + VI2 .==). .ea.5 . zaA=3+VS 2 ' -I Odrediti vrednost izraza (Al 2 + -1 -2 B2) Uprostiti izraze: B_3-Vs ~ I-n) (~-~ + V I -ng-I + n 30:' 31.m.=--- 18a -' + 9a -2 V3 + V2 I 1 + _1 _ V2 --'-":-(":a=-+:"'-Vab'::". '45""] [(a 4~ + .ab .v'3 3 X r r(Va + 1 )2 ..(b~+-V-. ' 37.! A 12 ' za 4~ (V(1-n) ~. I 2 (Va + Vx v'2 36. A = (I .) Izracunati vrednost izraza 38 ...V~)(Va(Va . a > ab 2ab •+ 2ab (Va2bVa -' + b(Va2a+Vb -' + Vb) ~) b> O . V 4_::2+ 4n2 ako je 0 r:V(2~r. 1+ --=== ( x2 ) a.n > o. 32.0.'r.1 -1 ~3 Vs+ V:3' V3 B = vs." ~). x + v'6-2 .h) : e + {laxz) x I_ ~] 6 ?'X {l a ..~ 35. Vx2 + a V x2 + a + + -2 x + vx-+a .m * n + 1 _ V a \ 42 (J + a) {I I + a.3-v'6 + 2 ) I 4 12) + II )..l'----. . !.. 3+ ~ _ tI. 0 < < n I. = V '-. 3a V+ 9 ~ ---.

b > O.0· x. b)x=2-VT 58. ( 2Vxy a ./3-3)2+v'CI2+6V3iB=V 1- _ -v 9+~V5 5 x" - C2-v's)2 ® (Va-~a-b+Va+~) :(I+V:+!)· @ Vx+VY-I + _/ x+vXY 83 Vx-vy . y > O. Uprostiti brojne izraze: Izracunati brojnu vrednost rezultata za taenoUu od 0. x-v'XY b' Vy + x+-VxY· Vy ) Dat je niz brojeva x" definisan sa a +v'a' . a = I. a*±l..0 I. @ [(:1::)'+./ 56. y= Vx' -x (x-:-I)V3 za 1 + a)x = 2+V3. 59. Izracunati vrednost izraza: 57..-l ' .-1 a Xl = l.b' (a-v'a'-b2 a-vaZ-b2J : 4avat=b' + v' a' b2 0+ x. za X=- ([-) aa++V.i~. Uprostiti izraze: 60.1.] ·u:!::r +'(:+: -. ) Izracunati vrednost izraza v '\ x> 0. b= - 1 2 sa A=v'C-. Pokazati da je ovaj niz periodiOOl. [a'~ Ca~ ~b~) -1_ (a~+/{ b1 rJ ' V3 4 a > 0. (9 9 8 .

ako je x ~ 2. uprostiti i izracunati sa tllcnoM:u do 0. ako Je y = x = V > 0).+X ~ . (a + bx) 2 + (a 1 1 1 bX)2 1 ' za x = (a + bx)2 . > 0. /3 v'2 +. b) d) ( 7 + 4 v'3.C'----.(a . . Izracunati vrednost izraza (~ + ~) : (~ x = ( l' ).' I ).- 1 1 I..:x. ~_--'--_---.I ) 2 (y2 _ + a-I) (a .. v' 2 + v"3.0 I izraze: ... - + b.1 (b J)..b 68..l x2 -1 za x = 2 . lII > n> O. 71.v'.. x I zra"unatl vre nost Izraza + v'x2 I Pokazati da je '/ ax' + /ry2 + cr = v'a = + v' b +:.~ Izraz s 80.2 + 3. ako je x .1) -2 7:J Izracunati A p (x + X. gde je x = 4 (a J za x = 2. a > 0. x . 2 3 15 ) ( v'3-1 + v'3.c. (v'3 + 5)-1.'2.1 (a Y = 2 .I (a + a -I) axS = by = cz3 i - 1 gde je a realno razlicito od nule. e) v' 31 + 12 v'3.v'3 v'2 .x') ./ 2 +v' 3 2 . . .2 -Vx'=\./2 . 2 + . a2 + b2 2ab Vx+l I ) za Vn 1 Vn+l predstaviti kao razliku dva rcdu(n + I) n + n n + 1 kovan a razlomka.x 2 v' 1 + . b > O.2mn (a 2 KoristeCi L agranzev identitet.65. Izracunati vrednost izraza : 1 1 1 1 1 I 73.=------. 77. Primenom ovog rezultata izracunati sumu : 1 J 1 3 _ 3 _ J 1 ..=.Z + (a . 11 10 . I zracunati vrednost y za x .-~_~'--.I) : (x - = -=~­ v'5 -I v'5' + 1 67.. za x = } _ + nJ 2 ... X-I) za x 66. d . 0 '.v'm 2 2m 4 iracionalan broj ' v' 1 .. (n > 2 - III > 0). 2 v' 1 + 1'/2 + 3 v'2 + 2v'3 + . Posmatrati slucajeve : i <a<2 a> 2.-VaCb 2a=2=.v'3 .bx)2 b (l + m 2 ) . A = .:vx=n ) ( v' m+xv'x+n + v'm 7 s} < I. 1 1111 > 0.a) v' II + 4 V7. x +y + z . Dokazati identitet (Lagrwev identitet) x v'x n 2alll zax =v'mn.' I . ) Dokazati da je vrednost izraza . < a2 ) . v' x + 2vx=-i + ]I x . 70. xy _ (x2 _1 )2(y2 1)2 1)2 xy + (x2 ..=b a b ± Va --~ = . m ' . + c) V5 - v"'2T.v'3 m . Va (a ± v'b b = V + V.=x Uprostiti izraz 78. v'. b .. + l OOv'9+99v100" 72. Uprostiti izraz A = (a + x2 ) ..

' 1 I zraeunati vrednost izraza Y 82.15y'3 3 7 .2" 2a). +" = an .Y . Y = = x3 + 12x.n..Y l + ~ V2x. A.- 9 . Izrafunati vrednost izraza ( I . A +VB 85.V15) = 2 8. Y 3 Y . 84.=== v'x -2vi yx2 - 4xv2 + 8 13 .V 2X Y = I Y 1.4V3 2 .1 Dokazati identitet (2x > y > x > 0) b" =(1 + _ 1 )"_ (1 _ _)" 1 1- V2 V2 ' Dokazati da je 11m l 11m I+V ' y2x.89.v i) = 15V3· (2 ._ V 5· (3 + VS) (VIO . (v' 4 .2 "V4 + 2V3 .=== 12 .v 3 A I) =1 88.VB .. 86.3x .Y4-(V5-= 1).. "" 5.V3) = = X = V A + VB +V A. + . (4 + VIS) (VIO - A2+ B y = x3 ..2 A2_ za B v' 3 3 3 3 _---. / Izracunati vrednost izraza 3 ~ ~ bm . Izraeunati vrednost izraza 83.ax) (I x3 + ax + b. ako je 3 2 + ax)-l (I + bx) 2" (I (0 1 bx). za x= _ ~ +Vb4 + 27 + l/-~ -V b2 +w .~V2x x . za x = v' 4 (V5 + I) . 2 4 27 2 <a<b< Dokazati da je 92:\ ) V6 ) .n bm+ "= "". = -.v B . 8~ Y-:'-+ v '= • (v'2 "' -5.n 90. W . .-n 2 2" a. v' 26 + I ~ 26 .V3..

d) (1.. Definicija : 1 '2 a) (7 + 31) . ib. Odrediti R e Izl. NaCi zbir cfatih kompleksnih brojeva a) (3 2. Jm Izi 101.i Vb ) Konjugovano kompJeksni broj za 3.(2 + 81) + (9 b) 3 + 51 + ( 12. 98. i-I ako je z = .(.94. 2. 2 I.(.4 . I. 2YI) + (3x + 5yt) - *L - l. I 2.i2) (V3. GLAVA 96.6 + i ) .7 . Opsti oblik kompleksnog broja Z (x + y. 2 14 15 . b) (-3-4i) (8 21). a) Z - 18-v=50+v=72-v-98. Naci razliku datih kompleksnih brojeva a) (7 + 9i) ..) + 2x. b) (4 . +i +i takav da je = Z2 + z. D at je kompleksni broj z . a) .2'1 ).) (.2i) + (.8 + i) + (2. c) ( 5x 2. Pokazati da su Zl = 2 + 3i i ! (z) = Z2 4iz .). b) Z i Sabiranje: (a + bi) + (e + di) = a + e + (b + d) i Mnozenje: (a + bi)· (e + dl) = (ae je kompleksni broj bd) + (be + ad) i. Definicija: Aritmeticke operacije sa kompleksnim brojevima definisane su ovako: Jednakost: a + bi 2-3i + 3i . Izvrsi naznacene operacije: II. + b2 - moduJ kompleksnog broja 4.8 + 31) . /a)} d J 1-+ i3i - 2 + i. 99.4i. @a) 2 5 + 2i) (3 + 2i).7 + 91).i )2 = -. Izracunati vrednost izraza: I 93.51) . b) (.41) + + + + 95. KOMPLEKSNI BROJEVI Oznaka.3 + 41)~ (I5 . c) (8 + 4i) + (7 . = a Z + ib.. obrasci i definicije u vezi sa kompleksnim brojevima. b) 5-2i I-i = e + di ~ a = e /\ b = e. kompleksnirn brojem Z 2 (Z2 =F 0) znaci naCi kompleksni broj Z takav da je Zl = Z2' Z. = a - c) (V3 + i.) (5-8i) .3 6 . p = Izl = V a2 je :.. Z2 Deljenje: Podeliti kompleksni broj Zl.3i) + ( I + 2.+ -2 3-2i 23 i Oduzirnanje: Razlika kompleks nih brojeva (Zl Z2 ) Z i Zl Z 2.V b)V c) V 16-v 64+V-49. l. nule funkcije 102.7 + 2i) (6 + 3i) . 97. = - 2 + i. Z = 3 + i (2 . a2 - b) V- a2 + 2ab - b2 + V b2 • + zz Z + Z 2z + 3 1 Z ako je Z = 1 + i. Izracunati a) V . d) (Va + iVb) (Va . Zl 100.iV2') . .

izracunatif (z) i fez) za z z Dokazati da je: 114.-} = _ '>4:'. Dokazati da je . .2.I ..5 Z}. an rOJ n pruod b ' i. =1 ako je Zl Jm Iz .) 1 + i)2 + I + i . v.Jm{~}= ~.'3 = + v6. 1 05. 3 a Jm Iz . Zl\ \ Z I. Ibn. 2 z2 + 2z 2Z2 + z Zl 3 za = 2 ± .. 118. Odrediti kompleksni broj z = x + iy tako da budu zadovoljene relacije: a) Re lz '-. ± 5i. .'20 + i30 + i40 + i50 + i60 + i70. *) Pokazati da je ~ a Relz·zl\= 1.)2. ®_ ) Z - b) .103. La. Izracunati: a) y = b) y = ( . . ( 112. 2 Dokazati: IZl + z21 2 + IZ1 .-2 I + i)" g d ' = ( 1." r/ (/r'/' . 2. = -1. 1 za z = 3 115..i + :24 l .(3-j_2-~).bnic je matematiw 18. " 2 a) 2 - +i + 2 + i. Izracunati: I + i l . c) Z = 1 + iv'3 .))(- i)6' _ i 102 + i . Izracunati: a) . -. a) Odrediti kompleksni broj Z = x + iy tako da je Re {Z I = .I +iV3)3 2 ( 107. ~ V3 + 6- .i+ l + i ' 104.) = 3 _ 4. Ako jef (z) 3z2.. Uprostiti izraz 109:-} Izracunati: C J (I+I)3 (2 31)2 . Odredi realni i imaginami dec broja Z 111.iV3 )3 = 2 2. 17 . Izvr~iti naznacene operacije i Y _ . !(.z21 = 2 IIzl 12 + IZ2j2J.iv'3)4 + ~v. Z2 i IV))"+ ( . 2 +. . = 2 + Z 2-i d (+ 1 + 3i (-4 +i) (-4 . = 3 + 2i VI + iV3 + V I-i . b) Odrediti kompleksni broj = x + iy tako da je Jm{3. ZI U3. ' Odrediti module kompleksnib brojeva i62 + .I .l\=-I. Dat je ko mpleksni broj Zt = 2 + i. d) i -256 + i602 + i408 119. ( .1. Neka su dva kompleksna broja.. 8. Zl\ 16 =3+ 2i i Z2 =2+ It) LajboicovB jednakost.T + e V. 3 +.'25 + (_ i)50 + 110.I + i 116.1 + iv'3)3 _ 2 ..'83. 106.' 7 = I.' \~-y . (.i e )e . {' 108. (2 + .112 + i20I. 117..

Dokazati da je a) (I b) (I (x . c) 4x 2 + 49 .y. + i)4k +2 imaginaran 0 - ~ . + I = 0 ) = I.i. + iy tako da bude Re[z·zll = 18 i Jm{:l} =-H. broj ako je k prirodan.yi . (I _ i)6 . 133. / " b) 2z (3 - 5i) +z- 126.. 120. Rastaviti na kompleksne cinioce sledece binome: 127..I ± iV3 131. z. a2 + b2 . zatim odredi realni i imaginarni deo + (2i - 5) y = i = gde su i y realni brojevi aa. 1)6 unagmaran broJ.+ iy) (3 .. .l )i = 2 _5i. d) (x . NaCi x i y iz jednacina: 3yi + 2i = 6 . 124. a) 3x b) 5x - + xi - 2y = 12 . Dat je kompleksan broj a) Sastaviti broj z = x 2- 3i. Z 2 + a.. b)' x 2 + 8 1.) + 2z Z 3= 4 1= - + 6i. . gde su x i y realni brojevi. Pokazati da je (I + .7i) = 2 + 4i. 3 kompleksnog broja a. .2 + ba.. 132 Pokazati da je 1 / (I Z = (I + 1)6_(1 + i)6 .. a) Xl 128. a) 129. e) (x + iy) (2 + I) = 1 + 3i. NaCi kompleksni broj z iz uslova: (z + t) ( I + 2i) + ( I + zi) (3 - 4i) = 1 + 7i. NaCi kompleksni broj Z + t)4k realan broj.i)4 realan broj.. Ako Je a. Izraeunati (I + I)n ( I _ I)n-2 ' ako je n prirodan broj. = 2 ' pokazati da je I 121. 30 65i.xi . . . a + ba.. a) + 1. b) a + I. b) a2 + 36b2 . · I+ i 125. NaCi x i y iz jednacine (3i 8) x ~ i a.2 = 4xi + 3y + 3i. c~ x + yi .4) +(y . c) 16a2 + 25b2 • a + b.J + Zl i Z - b) Gi"aficki odrediti brojeve z c) Odrediti moduo broja z. 122. s· 18 19 .2 123. Zl = 130. iz uslova : @ (2 + .)4 - ( I .--.

koja interpretira grafik posmatranog trinoma u Dekartovoj ravni XOY. a za grafik datih funkcija. Prethodni izraz krace se y = a (x . b) PomoCu grafika odrediti tok date funkcije . c konstante. 3 c) y = 2x2 + 1. gde su a. . 21 Tacka T (o<.x2 -3.00. Konstruisati grafik funkcije y = Ixl! . KVADRATNE FUNKCIJE Izraz oblika ax2 + bx + c za a =1= naziva se polinom funkcija drugog stepena sa jednoru promenljivom. ovaj oblik se cesto naziva i op~ti oblik kvadratne funkcije. = - b . b = c = 0. - d) y = ~= -- ~ - 1.I x. e) y = x2 . Date su funkcije: 1° : y = x 2. Za a =1= 0.-- 4ac . gde Je 0< 0<)2 a) y = - xl! + x2 9. Date su funkcije: y = ax2 + bx + c = a (x b)2 + -2a + .4. 137. c =1= 0.b2 4a " naz iva se kanonicki oblik kvadratnog trinoma. c = ° se more reCi a) Konstruisati grafik ove funkcije b) Pomocu grafika odrediti tok date funkcije. znak. a) Konstruisati grafik ovih funkcija u istom koordinantnom sistemu XOY III GLAVA b) PomoCu dobijenog grafika odrediti tok (r~cenje. ax2 + c i ax2 + bx su nepotpuni oblici kvadratnog polinoma. K vadratni trinom transformisan u obliku ~ x2 + 1: 4 a) Konstruisati grafik ove funkcije.. b. Polinomi: ax2. y = -~ 2 x2. Za a =1= 0.00 do + 00. + 00). 135 • D ata Je fiunk" y = .cIJa 2 2: ~o 3.~) je teme parabole..134.!. f) y = -1 xl! + 2. a x nezavisno promenljiva (argument).y =- 2x2 .11i ispirati njene promene kad se nezavisno promenljiva x menja od . b =1= 0. 1 b ) y = . Data je funkcija y = - ° ° isti polinom svodi se na ax2 + c. 138. y = ... c) U zavisnosti znaka i promene koeficijenta. isti polinom svodi se na ax2 + bx. x2 i: 2 2°: y =- x2. . 136. navedeni polinom svodi se na ax2. pi~e + ~. I 2a 4ac-b2 4a Konstruisati grafik datih funkcija i odrediti njihove promene za x E (. b = Za a =1= 0. opadanje. nule i ekstremne vrednosti) darih funkcija. y = 2x2. 20 .

b) y = -~-2-4x-4. a) y = x2 141.3. - f (- 2) = 8.0) c) Data funkcija irna maksimalnu vrednost 3 za x = 2.00 do + to.0) i B (3. 23 148.i ispitati njene promene. a ordinaru osu u tatki B (0.iti koeficijeme 1 .x2 1 + px + q. - 1 142. Ixl.. 1. zatim nacnati grafik dobijene funkcije . Odrediti vrednost parametra p i q funkcije y=-x2+px + qtakoda a) grafik funkcije sete apscisu osu u tatkama A (l.4 za x = 1.0). 11 . 154.x2 + 3 Ixl + 4.2.3x + 21.I )2. . 2 b) = - 1 2 x2 + 2x. a) y = . B (4. Q3lx2 . Konstruisati grafik funkcije y = .. = x-Ix + x21. a) y = 3(X . 1 Adrediti vrednosti parametara a. 3 "7' 8 Odrediti koeficijeme a.3) b) grafik funkcije dodiruje apscisu osu u talli T (4. b) y = . zatim ispitati promene x2 3 146.". q i c tako da grafik funkcije prolazi krot tatke A (5. Konstruisati grafiR i ispitati promene funkcije a) y Ix-x2 1.. b) y 149. a) y = 2x2 144. Nacrtati grafik funkcije y = 2x2 153. Data je funkcija y = x2 piqtakoda: 147.. Date su funkcije (u zadacima od 140-144).x2 + 6 Ixl . a) grafik funkcije sete apscisu osu u tatki A (.x2 + 6x-9. 1 8. (x. a) y = x2 .+ x .lx2.1. zatim nacrtati grafik dobijene funkcije i prouoti njeD tok.x2 +2x. a) y = . + 4. 150. a) y = - ( ~y = = + x2 2 + + 2 b) y = - . odrediti vrednost parametara 3 + 2x-4· ' + 2x + 4.139. zatim konstruisi grafik i odredi tok sledecih funkcij a : 145. Konstruisati njihove grafike u Istom koordinatnom sistemu i ispitati promene za svako x: 140.00.5 i ispitati njene promene kad se x meDja od .x. Data je tunkcija y = ax2 + 2x + c. b) Grafik tunkcije dodiruje apscisu osu u tatki C (3. a)y= - ~ata ~ je funkcija f (x) = ax2 7 i ~.. a) y = _ - b)y = .I )2. Svedi na kanonican oblik.= 1x2 - 22 .5). b i c tako da funkcija ima nulu 3.0).6 i ispitati Djen tok. / 155. Odred. 22' ( 1 3 a t a je funkcija f (x) = ax2 + dx + c. 143.xl 4 Ixl .x2 1 i ispitati njen tok kod x E (. f (3) = dobijene funkcije.3) i da je f (6) = 5.! x _ ·3 b) y = - "\ +- 3 +. + 00). a) y = x 2 - 151. ekstremnu vrednost za x = 1 i da je f (2) = .---.0). Konstruisati grafik funkcije y = 14 .. 158.1. 6x + 9 4x + 2. 159.. b) y = - 2x2 c) y 1 2 x2 x2 + 2x 3x + 8.b) y = 8 3 1 3 8x + 8. Data je funkcija f (x) = ax2 + bx + c.0) c) funkcija ima minimum .. + 4x + 6 . b) y = . Odrediti vrednost parametra a i c tako da funkcija ima nulu . zatim is pitati tok i skicirati grafik funkcije. 2x2 2 3 x2 8x 8 X ~ . f (2) = 0.~ 3 +.. 152. a njen grafik prolazi kroz tatku M (3. y.b i c tako da je + bx + c.

Ako je f (x) = ax2 + bx + e. + I) = x 2 .I).a). tako nastalih figura bio najmanji? 25 . koji se moZe upisati u dati kvadrat stranice 6 em. 167.2.2 i 3. 1- vb I . Dokazati· da se kvadratni trinom y = ax2 + bx staviti kao kvadrat binom ako i same ako je b2 - Odrediti stranicu najmanjeg k-vadrata. odrediti funkciju f (x . V3 nule funkcije.f (a + I) f(~).I) x 2 + (m .m) x + m. b) Funkcija ima najmanju vrednost 168. Komad lice dug 40 11'1 treba podeliti na cetiri dela. je f (x + a) = x' + x + 2. zatim skicirati grafik i ispitati njen tok.vb .(11'1 + I). Za nadenu vrednost / parametra konstruisi grafik i ispitaj tok funkcij e 171. 7"\ metar p tako da funkcija ima nulu 5. f (x) = x 2 6x Ako je f (x Ako 174. tako da se od tih delova sastavi pravougaonik maksimalne poVliine. za b > 0 f (x) = (4 - A) x 2 + (5 + ). 175 • P0 k azan. ~ x2 - funkcije za a >0 i b > O. Za dobijene vrednosti parametra nacrtati grafik i ispitati tok funkcije. Dui: a podeliti na dye dui:i tako da suma trostrukog kvadrata prve dui:i i dvostrukog kvadrata druge dui:i bude minimalna. U funkciji y = ). Gde treba preseei f icu da bi zbir povrSina. Komad l ice duZine 56 em.r>-<"'". od drugog pravougaonik. odrediti vrednost parametra m. Odrediti parametar A tako da grafik funkcije prolazi kroz tacku M (3. Data je funkcija M . 169.b va+vb nule. Data j~ . U funkciji f(x) = (I + k) x 2 .4) x . 165.) x - + I).(4 + k) x + 8 Odrediti parametar k tako da je f (3) = . odrediti parametar m tako da funkcija postiZe najmanju vrednost za x = I. Razloziti broj J 8 na dva sabirka tako da suma kvadrata tih sabiraka bude minimalna . Za nadenu vrednost ispitati tok i skicirati grafik funkcije. 2 tako da funkcija postiZe minimum . Cija je osnovica tri puta veta od visine. xL x + I . 179. Zatim za dobijenu vrednost parametra konstruisati grafik i ispitati promene funkcije. odrediti parametre p 1 za x = 2.b x2 - 2x +vb. Data je funkcija Pokazati da su 3 + v3 i 3- + 6. funkcij a y = ax2 - 2x - 5-. U funkciji y = + px + q (21. 162. obrazovati funkciju f (x ). Data jef (x) = i .5). + e moze pred4ae = O. 180. Data je funkcija y = a -b vb x2 - 2ax + av b . 164.3x + 2.7.?('. f ( I). x2 Pokazati da su x = y. odrediti parapara3 (A I . 166. 24 181. f (. U funkciji y = (m + 2) x 2 + ( I . treba podeliti na dva deJa.f(x)=O . od jednog dela napraviti kvadrat.x2 - 177. Kako treba podeliti taj komad zice? 178. izraamati f (0).8. odrediti vrednost parametra e. U funkcijiy = (m . + I) x + 2 (A + Odrediti A tako da funkcija ima ekstremnu vrednost za x = 2 Za nadenu vrednost parametra ispitati tok i konstruisati grafik funkcije. Pokazati da je f(x + 3)-3f(x + 2) + 3f(x + 1) . I) q tako da a) Funkcija ima nule . tako da za + 2 funkcija ima maksimainu vrednost. Odrediti parametar a tako da funkcija postiZe maksimalnu vrednost . 170..160. n ul a f un k" ClJe f (x) = vb I . r. U funkciji y = 4x + e. Za nadenu vrednost metra p nacrtaj grafik i ispitaj tok funkcij e. 161. d a Je x = U funkciji y = (p - I) x 2 - (p + 4) x + p + 3.

povrsine. Kolika mora biti tfSnovica trapeza da bi njegova povrsina bila maksimalna? 183. 26 27 . Ko~ like su dimenzije pravougaonika? a) Pokazati da sve parabole datog skupa prolaze kroz d. b) Za nadenu vrednost paramctra sis tern nejednacina: >. (Takmicenje II stupnja iz matematicke skole 1968-69 g.(k (k realan broi) + I) x + k ~ 187) Obe katete jednog pravouglog trougla iznose a em. a) Na datoj visini odrediti tacku M tako da zbir ':vadrata njenih rastojanja od temena trougla ima najmanju mogucu vrednost. Uglovi na veeoj osnovici trapeza su po 60°. U trouglu osnovice a i visine h upisati pravougaonik maksimalne povrsine. A C = b i visi na CD=h.( Neka je M proizvoljna tacka date duZi AB = a. b) Odrediti onu parabolu datog skupa koja dodiruje x-osu i parabolu Cije je teme tacka B (B ne lezi na x-osu). c) Graficki predstaviti parabol~ iz datog skupa za razne vrednostia· Date su funkcije: y=X 2 -l/IX + III. Odredi polozaj T acke M tako da povrsina sestougla ABEFCD bude sto manja. b) Odrediti fiksnu tacku kroz koju prolaze sve date parabole. ~.:2 . b) Ako je dati trougao jednakostranican izraziti velicinu dobijenog minimuma pomoeu strane a trougla. Nad AM = x '\. NaCi najmanju vrednost funkcije y = (x . Kako treba izabrati katete _da bi hipotenuza bila minimalna? Odrediti najmanju vrednost izraza ako sn x i y pozitivni y realni brojevi takvi da je x + y = 5.2- rcliti algebarski i graficki + x) (b - x) 192. Dat je skup paraoola y = (m (m je realan broi) I) x 2 + 2mx + 4 U kvadrat strane a cm upisan je pravougaonik maksimalne . tako da se jedno teme pravougaonika poklaR8 sa temenom pravog ugla t raougla. Izracunati dimenzije i povrsinu pravougaonika..pravouglom trouglu cije su katete a i b upisan je pravougaonik maksimalne povrsine. b) Odrediti fiksnu tacku kroz koju prolaze sve date parabole. a da mu obim ima maksimalnu vrednost. pa je nad duii BC opet konstruisan kvadrat BEFC. 185. 193. U polukruZnici preenika 10 em. U . Data su dva trinoma x 2 - (a + b) x + ab i x2 - (a - b) x - abo Dokazati: a) Da je zbir njihovih najmanjih vrednosti 2 b) Da. upisati trapez kome je duZa osnova preCnik. 194. NaCi maksimalnu vrednost funkcije y = (a y = x 2 -2x + Ill.'m funkcija budu jednakc.!. 195. cije su strane paraleJne sa dijagonalama kvadrata.-. a ostala tri leze na stranama trougla. at jc skup parabola y = ax2 2x +I (a rcalun broi) 18.a)2 + (x -C)2 + (x - b)2 + mx + m -1 <0 x2-2x + m > O. Dat je skup parabola y = . c) Graficki predstaviti parabole iz datog skupa za razne vrcdnosti k. konstruisan je kvadrat AMCD. ABC poznate su dve strane Be = a. a) Odrediti geometrijsko mesto temena datih parabola kada se a menja. a) Odrediti geometrijsko mesto temena datih parabola kada se k menja. tako da mu dva temena leze na osnovici trougla. 184. njegov'obim iznosi 200 em... a druga dva na drugim dvema stranama. 191. +. je z?ir vrednosti od x u oba trinoma za koje oni dobijaju naJmanJu vrednost a. Odrediti dimenzije i povrsinu pravougaonika.1 190. e fiksnc Tacke A i B i odrediti te Tacke.) x ~-- 1~ . III a) Odrediri parametar III tako da ekstremne vrednosti o.!. U {.182.

X3 = - liC. ako je i b = 0.x2 + 2xy-4y2 + 2x 201.JEDNACINA S JEDNOM NEPOZNATOM Jednai!ine oblika + bx + c = 0.y) = x2 . 0 (2) J ednacina (2) ima dva reSenja i to Xl =O 1 Xz = --.198. Ako su koeficijenti b ill c jednaki nuli. 2 Ako je b = 0. + 10y. tada su oba reSenja jednaka nuJi .a 29 28 . V. 4. Odrediti najmanju vrednost polinoma f (x. jednaCina postaje nepotpuna kvadratna jednaCina i tada mogu nastupiti sledeCi slucajevi: '. 199. a c 0 * 0 tada jednacina (1) ima oblik ax2 +c= O. b) Na osnovu tog geometrijskog mesta ispitati prirodu nula date funkcije. Dokazati da je funkcija f(x.y) = . 1 Ako je nezavisni clan c jednak nuli jednacina (I ) se svodi na 0 ax2 + bx = .3. (3) JednaCina Xl (3) ima dva reSenja i to = lfC·1 V .2xy pozitivna za svako x i y . Data je funkcija: x2 pararnetar. 2kx - I + 2k2 - Y = O. za a *0 (I ) + 3y2 - 2x - lOy + 20 Naziva se potpuna kvadratna jednacina s jednom nepoznatom. =2 IV GLAVA 200. Odrediti maksimalnu vrednost polinoma f(x. y) = x2 2xy + 6y2 - 12x + 2y + 45.-. Gde je k realan a) NaCi geometrij'sko mesto minimuma funkcije kad se k menja. KVADRATNA . a b Jedno reSenje je uvek jednako nuli.. jednacina (2) postaje ax2 = 0.

~a simboli~ke aJgebre. + 2y)(m. (B) za a = I obrazac (B) ima oblik Xl !2 = + bx = b2x + ax . ReSiti jednaCine : 202.a) - m2x = nXl..::..r).. -k ± V k2-C b) m2 (Z2 25) = n 2 (a2 - Veze*) izmedu reSenja i koeficijenta jednacine . (A) Ako jednacina (1 ) ima oblik 2kx c = 0. koeficijenat je paran b roj.n2x .. b) (a . 4ac < 0. b) .2y) = 5 (2k-y)(2k + y)+m".O va reSenj a su realna ako je .. a) - 3 4 r 2)2 i .. b) x(x + a) = a(x + a). reSenj a su _konjugovano . . b) 1- 2 5 .-. Xl ' X2 -b b2 -4ac Xl = .x= 3 3 7) - 2 r + X..--.b2 = 0.2a = .m2.m)2 + (y + n)2 = m2 + n2. a imaginarna ax2 Xl + bx + c = - 0 b a a c a negatlvno. Jednacina (1 ) se reSava obrascem c) y2 _ m2 = 2(y + k)(y I k) . tj .-. a) (m b) = (b + x) : (a. + X2 = (1) Potp'una kvaqratna jednacina (i) ima dva koren a i to Z bir rclenja jednak je koliCniku koeficijenata Jinearnog Clana sa promenjenim znakom i koeficijenta kvadratnog Clana. Obrasci za r eSavanje potpune kvadrame jednacine: a2 + 2ab . (0) (x + a) : (x ~7.2a +V = - c a (2) X2 .4x. Fransoi Vietee (1540-1603). a) a2r c) (y - + (2x + 3)2 = 15) (2x - + 36 = O.b -V b2 -4ac Proizvod rclenja jednak je koliCniku slobodnog clana i koeficijenta kvadratnog clana.04x2 203.x). 13 . 4ac = 0. linearni .. koristi se obrazac 204. Viet je jedan od osniv. a) k 2x 2 2 - Priroda rclenja potpune kvadrame jednacine zavisi od potkorene velicine (diskriminante) D = b2 1° b2 2°' b2 - 4ac i mogu nastupiti ovi siueajevi: 7 3° b2 - 4ac > 0.kompieksna 9 = 0. 36) (x 8) (x - a + r + b) (X c) (2x 205.' .) Obrasci koji predstavljaju vezu izmcdu resenja i koeficijenata kvadratne jcdnaCine poznati Sll pod imenom Vietovi obrasci po imenu velikog francuskog matematitar. 31 30 .-. reSenja su realna i jednaka.7225 = O...3 36 r= I 2 5 0. a)2 . 206.2x (x . a) (x (C) + a2 = 25).ax) (I + bx) = ab (1 ..x) (b + x) + ( 1 . 0. pozitivno. a) 4x2 c) 0.nXl. reSenja su reaina i razlicita. ak Je '0 - .

+ 3.4? 6 2 209. Aim se od kvadrata nekog broja oduzme proizvod tog broja i broja 7. Za koje vrednosti para metra A u jednacini x2 - +5+x 5. ab a2 225. 5 x + 11 24 I + _ 2= 3 (x . Za koju vrednost parametra A jednacina (12 . Odrediti tri broja od kojih srednji je za 5 veci od najmanjeg i za 5 manji od najveceg ako se zna da je proizvod krajnjih brojeva jednak nuli. x+1 x+2 x-I x-2 a) (A-2)x2.. ako je jedno rdenje jednacine .A + I = 0.x2 ' '~ x + 2 d1 -:. Odrediti 3 stranice i visinu jednakokrakog trougla. a) koreni su suprotni. a) -+ 4 -+ .l ) I x 3 2 8 2~ Data je jednacina (2a - I) x2 - 15b + 25 = O.2 = A.2.) 32 Data je jednacina ax2 .= 2 -I x. y-2a + b 2a + b-y (a2 . d) (3 .2 x + 2 +3= O . Odrediti taj broj.b2) x 2 a2 .I + 2x I - + I = 2x .4 c) 5 . 3 33 . x2 2x-1 x-20 x2-2x-15 228. ~ Koji broj pomnozen sa svojom petinom daje proizvod koji je 5 puta veCi od samog broja? 227. G. ako je jedno reSenje ove jednacine 4? 10 = x2.x2 ~ b+x b-x .x2 + 2.I. c) x2 e) 2Ax2 A = 2Ax2 b) AX2 +4 = ". . Odrediti parametar A tako da jednacine : + 2x-3 £s) _ 1_ + _ I _ + _ I _ + _ I _ = O.2bx = O.A) x2 . 3x .4)lf.2A 2 = 100 .x -2 +-.I + 2x + I 2 3 x2 - 2 g 2U. b) jedan koren je jednak nuli i resiti je u oba slueaja. Koja relacija postoji izmedu koeficijenata a i b.5? 223. Izraeunati stranicu sestougla. 4 I + 3 (2x + 3)2 (3x-2)2 5 3 X - ~ =O. 221. 224 osnovice. r) (5x2 - I) A = 10x2. 217.. I + 2x + x2 = (I + 2x + p2 ~) p2 . 2a2 + 2b2 b2 . 25. ako mu je povrnina 48 em2 . p'l mJ 2a + b + y y+2a-b 214. x. Povrsina pravilnog sestougla je 96 v3' em2 .-a-x a+ x x 2 _a2 hZ 215. imaju realna reSenja. Visina jednakokrakog trougla jednaka je 212.= 3 .4 1 208.x x + 5 x + 4 3' b) 34 4x2 . dobijena razlika je tri puta veea od samog broja.3A) x 2 -17A + 3 = 0 ima jedan koren .x 5 (A . 2x 2x + I' 220..x x. Koja relacija postoji izmedu / koeficijenata a i b.

= I. 2 + a"x = a3"x + at".J x . ) +1 4x .2 ( 1 . . 241.. ~ (x aJi y2 b) x 2 d) +5= O .I = c) 9x2 -36x + 37 = 0.6 _ _ x2 . . 3)2 + 12.x V3) = 0.V2)x .2x2 .4 +x . a) x 2 - 25 = 0. x (b + x .8x + 12 x + 7 x x+ 7 x2 .5 x2 .0. 2x+ I .I) 2 . 253.(3-2 V 2 )x + 4-3 V2) = O.(a2 + b2 )x + ab= O.= .x3 2 4 3 2 2 .x) 3 =0. . + 4)2 + 25 = 5x 0.3x _ x .. ( l . 229.-2 1 1 1 . 230. + I:?y - 13 = O.b)2 = x" . a) x 2 + 2bx . c)" x 236. + 2) (x + 3) . x" . .I _ _ x + 3 x 2 -9 3. (4x 231.8x + 29 x + 5 x + 5 . a) (x c) (3x 232. d) (a2 -b 2) x2 .9 244.+~ __ 2x .. 250.y 3 1 1 -. -.x) 2 + (3 D.4 x -I I (x..9 _ 1 + (x - + (x - 3) (x - I) = O... 5x ---=-:.1 --~­ .\:-28 = 0 .x - 234. 252. x+ 242. 237. +6= 0.x) (5 . x 2 + 25 5 5 = --. 3) 2 / i --=. c) x 2 .x -. (x .) ( 1 +V2) x" . + 3a2 = 0 .y 18 - _ ~2 2 239. 247. ~(x + + (x .----'-__ x2 -7x+ 10 x2 - 3x - 10 x2 + 7x + 10 d)" = c2 x2 .5x 233. d) z2 - 8z + 41 = 'f46..81 x + 9 x .. . b) (x + 1)2 5)2 25 = 0.L 15b2 = 0. .-= . ..1..(3 + 2 V 5)x + 7 + 3 V5)= 0.x)(40.-+-.I 245.-2x 2..b) + IJZ.4 2c)..9 5 I 2. a) x 2 . 0.=.5x .5 + 7 . b) 0.3a) + a (2a + b) = 61JZ. (x-20) (x -lO) 10 (34..:.35aG = x 2 . 0. c) 2x2 . 2x 243..5.Y 2 +5= 2 " 9 y. 4ax + 2a3x .._ 2x I x2+ x-6 x2 .6)2 1 + 235.O.. (x -c)2 / + (x - + d(d - v 2. x(x + ::.42 = 0.6)2 1 x -II O.2 + 12 (x .x)(4V2 .34.00 1 = 0 .a2 + 8ab b) x2 3ax + 2a2 + a . . 9 = 0.y 9 251.3V2 '--- + 1= 0.-I -x ~1 .. lI x 0.. 3' 34 •• . a) (z - + x2 - x 4 .a)2 + (x . b) x 2 -3..x (a + b) + a (a .R eSiti jednacine : \. (x + I) (x 238. x -I + 5) 3x + 16 8x + 29 x2 6 3)2 + (z 2) 4)2 = (z - 5)2 b) (2x c) (x - 3)2 .3 .- 17 + I._ _ 1 + -.8x + 12 ±.6x + 58 = 0 .(x + 4) (x + 3) (x 3 3.' 4 - + 2) = x .---. a) x 2 - 12) (x 2)2 - V2 - I) (2xV3 - 3) = O.3)2 (x .4x + 13 = O.2x)(4 .(2x I )(x - 5) = 4 (x 2)(x - + 5. 24 9 .x 3 + x . 1W 255 x2 .-x 2 .. 2x .

Odrediti parametar m tako da koreni jednacine budu jednaki. (A + I) x2 + 2 (A . ReSiti po x jednacine: 267. x2 + 2 (3 - + 21.n = I ~ ... 6b x -3b a + 1)% + 4 = ° . U jednacini odrediti parametar A tako da one imaju dvostruko reSenje: 279. 3Ax2 + 2 (JA + 4) x + 31. . 270. ab (a + b - 265.(21. o + I + 2x2-3x 2x 18 2 · -1 nx-x a + 3x - 18 lOX-3~ 3 Ix + II + 3 = O.2ab (2x .+ -. x2 + 2x - x X 275.. x-n 2 x+ m o 283. x 2 + 3 Ixl + 2 :.. .m-x I 280.. 278.. a-I x2 .2nx2 + n2x2 5 = 1.3m . a drugo ' harmonijska sredina brojeva a i b.I = O. (~r -(~r x2 + a2 - 2ax = 9x2 0 Pokazati da je jedno resenje aritmeticka.2) % + 7 - 6m = O. 282.=-+ x-m x-n m n x-n x-m 10 269. 277.2 (m + i) x + m2 . (m-2)x2-(m = o. Odrediti prirodu reSenja kad se parametar m menja cd + <Xl u sledecirn jednaCinama: <Xl do 284. a drugo geometrijska sredina brojeva a i b. 31 + Ix + 51 = O.I I ..31 = 4. x2 + Ix + 31 + Ix ..2) x .5 Ixl + 6. = m2 + . x + m_ . . 263.x .m+O 37 36 .4) A) x 3 = O. 258. - 5= O . Ix . 1x2 -3 Ixl + II = I.- a-I = 288.-. a3 - ax (2a - x) 287. a + 4b x+2b a -4b x -2b 4b a 272.= I + nx x-m I I I x2 281.a . Ix + ·21 = 4.(a + b)2 x . a-x2 273.256. x-m x-n 3 271. (m-2)x2-(m + I)x + m + I '\ ~. x (a + b) + . 2x Ix - . 2n + nx 2x-x2 2 (n + 3) x2 -4x 2x-3 . + I = o. Ix 2 -8x + 121 =x2 -8x + 12. Data je jednacina 2 (a + b) x2 . (4m - 3) x2 + 2 (3m . U jednacini 4x2 . 266.b) = 0 Pokazati da je jedno reSenje aritmeticka.. (2A-I)x2 + (A + 2)x + A-I = O . a + 6b x + 3b a -6b = _ . . O .I) % + 41. O. 261.2 259.= _ . x2 8 Ixl + 15 = O. 274. x 2 - 2 (A . 264. m2x2-m(5m+l)x-(5m+2)=O. 2~. 260.+ . (a _ x)2 . Data je jednacina 2x2 - 2x) = o.. 268.

+ -2 = 0 . 2 2911'. b i c [ako je a (b . 291.c) x 2 + b (c - a) x + c (a - b) = O. 299. ReSiti jednacinu f (X)=X2(X+l)( _ 2 _ _ ~_ x + 1 x2 2. ReSiti jednaCinu - x-a x -2 .t2+2x I + xS+x2 1 ) . zatim reSiti jednacinu.~' + 39 38 . x+2 x . 2 296. g (x) Pokazati da su za svako a. 297. 290.5 Odrediti pararnetar k tako da sistern bude nernoguc. Ako je a + b =F 0 jednacina (a + b)2 x 2 . za koje jednacin a 9 b2 -1 6 -b2 + 4b .b~) x + 2ab (a + b) = 0. x+ 3 xS -9 x-3 Za koje vrednosti parametra k jednacina irna dva realna nejednaka korena.(a .4 10 44 Za koje vrednosti pararnetra a jednacina ima dva rea1na nejednaka korena. irna rea1na reSenja. U sisternu kx + 4y = 5 { (k + 3) x + ky = 7.c) =F 0] reSenja date jednacine rea1na i odrediti reSenja.. a) Resiti jednacin~tx) = 0 f (x) . Odrediti sve vrednosti pararnetra a. Date su funkcije: f(x) = (2x g(x) = (3x + 5)2 + 8x + 20 + 4x2-25 + 4)2_~x -I )2 g (x) 292. Data je funkcija x+ 1_ 2 294. Odrediti sve vrednosti pararnetra b.1 reSiti jednacinu 293.b2) x .(a2• + 4~b "!.-+ 2x x2 4b . J (x) = 2 . b) Skratiti razlornak .' ~+kx-2=x-l.b) (a 2 . Dati su izrazi: 289.20)2 .a2 irna realna reSenja.9) (x + 3) A a) Skratiti razlornak y = B b) Resiti jednacine A = 0 i y = 2. gde su a i b rna ko)a dva bro)a ko)a D1SU IStovremeno jednaki nuli a + b =F 0 ' . (a + ~) x . J?ata je jednacina a (b . Data je jednacina 2x x2+8 a 2 -9 a2 + 3a 3a . Dokazati. zatirn reSiti jednaCinu: I f(x) = x .b2 =0 A == (2x2 + X ... + b2) = f x -I (x) = 4 x I x -I.288.+ .(2x . Uprostiti izraz • 16)2 irna realna reSenja. Dokazati. resenja jednaCine su realna.x B = (x2 .2ab (a2 O. za koje jednacina 295.

Dva radnika treba da svr§e jedan posao. Iz tacke M ove polukruZnice spwtena je normala MN na tangentu u tacki B .. Koji su to brojevi? 305.x)(3 . Zbir kvadrata od 3 sukeesivna parna broja je 200. Stranica jednog kvadrata je za 2 m veea od stranice drugog kvadrata.w: tako .18zi 1 km viSe na cas od drugog. eka Je AM=x ~ a) Izraziti duZ PQ i povriinu trougla M PQ u funkeiji od a i x. Ako je 309... a normal a MQ nn stranu AC. . 300.) x2 311. Data je polukruZnica nad preenikom AB = 2R. Dva planinara su krenula istovremeno na kotu koja je udaljena 30 km od njih. Cija je cifra jedinica za I veea od eifre dese. Odrediti polozaj promenljive tetive Be koja je normalna na polupreenik OA tako da je ReSiti jednacine a) I (x) = 3 b)/(x)=-1. NaCi ovaj broj.. a proizvod trazenog broja i zbir njegovih cifllra jednak je 616.' 2 lx.~a duZ PQ ima duZinu ~h.. U kO)1ffi granicama mora leZati k da zadatak bude moguc? da napuni isti bazen dva casa ranije od druge. dobija se kolicnik za 40 manji od broja napisan isti ciframa obrnuum redom i ostatak 4... Izracunati duz AM = x tako da je 9 AM+ MN=-R. Dve slavine pune bazen za I 314..- -IOx + 9 (x . Odrediti ove brojeve.. Ako je I (x ) = X { + 2. Na njegovoj str~ci AB=a uocena je proizvoljna tacks M. Naei dvocifren broj. x < 2. Jednom radniku potrebno je 10 dana vi§e da svrii taj posao nego drugom radniku. tice. 12 te tacke spwtena Je norm~a MP na stranicu BC. 313. Dat je jednakostranican trougao . NaCi tri sukeesivna eela broja cija je suma kvrrata 110.2.. 306. 303. radi toga stiZe na koru jedan cas ranije.. b)/(x)=4. Data je polukruZnica nad preenikom AB = 2R. Ako rade zajedno svr§iee ga za 12 dana..!BC. 310. U kom mnogouglu broj strana jednak je broju dijagonala? I (x) - .. Ako podelimo taj dvocifren broj \ zbirom njegovih cifara. Jedan od njih pn.. 312. Koliko kilometara na cas prelazi svaki od planinara? 308.I )2_(l . 301.3. Za koje bi vreme svaki od njib svr§io taj posao. Za koje vreme svaka slavina odvojeno puni bazen? 40 41 . 304. Odrediti stranice ovih kvadrata ako se njihove povr§ine odnose kao 9 : 4. II VIS lOa trougla ABC.:... Koji poligon ima 170 dijagonaJa.. gde je k dati pozitivan bro). Cifre desetica dvocifrenog broja je za 2 veea od cifara jedinica. Data je kruZnica poluprecnika R sa centrom u 0 i fiksna tacka A na njoj. 4 315. AB2 I + AC2 + BC2 = 412 (I data duZ) reSiti jednacinu (f (x)]2 = 4x + 302. jedna slavina odvojeno moze b) Odrediti poloZaj tacke . Odrediti na polukruZnici tacku M bliZe taCld A nego B tako da je tetiva MN paraJelna sa AB i da je AM2 + mMN2 = (m - I) R2 (m je dati broj) 316. casa.. Razlika kubova dva sukcesivna eela broja je 91.:. -. 307.ReSiti jednaCine a) I(x) = O. x .

Izracunati vrednost sledecih izraza: b) XI = 2~ 3 Xl i x2 = 1 ~ 2 X2 Y2 = Xl X2 + Xl X2 +I + X2 Xl + X2 Xl ( -f. a) b) c) Xl = 2 V3 i X2 = V3. Data je jednacina 3x2 + 5x .3i i X2 = 2 + 3 i.1 b a -b . Neka su Xl i X2 reSenj a jednaCine 6x2 .6 = 0. b . d) X2 = 5 + V2 i = 5 .5x + I = O. cija su reSenja racunati ne reSavajuCi jednacinu vrednost izraza. Iz- = 2 .2x + A= 0 (A =1= 0) Y2 a) NereSavajuCi jednacinu izracunaj Xl3 + X23 i neka su YI i Y = x2 vrednosti koje dobija trinom i X1 3 • X23 . Xl = 3 + V3 i i X2 = 3 . c) 319. = - I b . KoristeCi Vietove obrasce sastaviti jednacinu cija su reScnja: 318.X .I - I . X kad se zameni sa Xl X2· 43 . 324.2 = 0. Data je jednacina 7 = 0 cija su reSenja i X2 x2 . Ako SU Xl 4Xl3 - 3XIX23 - 3X2Xl3 + 4~23.c) Odrediti poloZlij tacke M i tako da povrsina trougla M PQ ima vrednost AP. Xl = -a-I a X2= - b-I i x2=a-Vb. . a P povrsina trougla AB C. Xl i X2.. Ne reSavajuc. a)xI= -7 i x2= 3.v'3 i. 6 I = 5-3 V2 6 Data je jednaCina 2x' . a) b) c) Xl = X2=- b XI - Y2 = X2 +I x2. 3x - i X2 reSenj a jednacine 5x' - I = 0. 325. b) Sastaviti jednacinu po y cija su reSenja YI = Xl3 i Y2 = X23..vI 323~ Xl Xl = 5+3V2 . datu jednacinu formiraj jednacinu drugog stepena po y Cija su reSenja. U kojim granicama mora leZliti A da zadatak bude moguc? 317.- I ) X2 2 . gde je A dati pozitivan broj. Izracunar hipotenuzu pravouglog trougla znajuCi hipotenuzinu visinu h i zbir kateta s. YI = Xl +I I 320. fo rmirati jednacinu drugog stepena po y sa reSenjima : Y I = Xl xI=a+Vb Xl + -I Xl I Y2=X2+Xl e' 42 d) =2+VJ3 i x2=2-V13 4 3 x2 X - X2 4 326~ Neka Xl su i X2 reSenja jednacine. Xl d) = - I a a a+ I X2 . + A X + "h2. / c) Izracunati A = 322. Cija su reSenja Xl i X2· Ne reSavajuCi datu jednacinu.

Data je jednacina x2 2 (m 331. + 3)x2 .. gde su Xl i X2 0 odrediti parametar m resenja odgovarajuce Odrediti pararnetar m tako da u sledeeim jednacinama izmedu reSenja postoji data . 327. re1acija . (m - 2) x2 - + 2m 2m .. 45 44 . U jednacini 2x2 + 5x + 2m2 . U dobijenoj jednacini odrediti m tako da je n r 335. X2 ~ x2 - +m = 0.2x2 = I.75.I(~ - 2 ~) + . c) 1 -+ -1 Xl %2 = 5. gde je m parametar. re1acija = 3X1. 1 3 = 0. 3mx + 2m = X2 = 3. X2 - mx - m2 - 5 = 0.2 (m - I) x + m = 0. koja eg. (m - 2)2x2 . U jednacini kJc2-(2k + I)x + 1 = je suma kvadrata njenih re5enja jednaka 52? Re5i jednacinu u ovom slueaju. /'\ 339. x2 + (m X 3) X + 1- = 0.. b) Odrediri pararretar m rako da je XJ 2 333. 16. ~.4 (m . re1ac1Ja X1 + . I) x2 3mx em - + 2m X1 2 1 = 0.relacija.12 = 2 X2 Xl - 10 c) Sasra viti jednacinu po y tako da joj re5enja budu 3 = 2Xl - i Y2 = 2x2 - ~Xl. ima realn a reSenja i formirati reIaciju nezavisnu od parametra m..2) X + m (m - 4) = 0. 3 (m - 2mx + m2 + 1 = 4 0.. ntt2 - 338. IU jednacini (m tako da je 2x1 jednacine. relacija 20.. koja postoji izmedu re5enj a Xl i X2 date jednacine. Data je jednaCina 329. 2Yl - 3Y 2 = I. relacija I) X X1 2 + X22 = 1. (m 2) x 2 - 2 (m + I) x + m + 3 = O.4m + 2 = 0 odrediti m tako da njeni koreni zadovoljavaju relaciju Xl . relacija _1 _ X1 2 + _I = X2 2 24 8x2 . 2mx relacija + X22 = + X22 = Yl (X l + 2) ( X2 + 2) 3X2 2 ( Xl + X2 ).+ 3 = O. . x2 332. a) Odrediti prirodu re5enja kad se parametar m menja. Odrediti vrednost parametra m za koje jednacina (m 2) x2 - 2 (m - I) X +m - 3= 0 (m =F 2) + I) + (m ( 4 X1 + I) ( 4X2 + I) + 2 = 2 (m X 4) = 0. 340. zatim reSiti jednacine: 328. ne zavisi od parametra A. Za koje vrednosti parametra m jednac. x2 - + m 2 = 0. X2 + I) + 3m + 1 = X O.Pokazati da vrednost izraza odrediti pararnetar k tako da: a) X1 2 + X2 2 = 3. re1acija X1 3 + X23 = 0 342. 334. relacija _ 4_ = X1 X2 ~ Xl +~_ ~ X2 2 a) za koje vrednosti parametara m data jednacina ima resIna re5enjn b) Formirati reIaciju nezavisnu od parametra m..listira izmedu re5enja.ina: 7.. 337.

jedan od korena jednaeine 2x2 . b) NaCi vezu izmed u korena rametra a. i X2 koja je nezavisna od paXl X2 + Xl! Xl = k.(2m - 1) x + + + 2XlX2 + 4x. 3 (m - Izraziti u finkci ji od a.2 ( 3m .5 X23. odrediti ". d) ~ 4XlX. 1) x m2 . mx2 . 4) ? a) Formirati OVU jednacinu.• c) Odrediti parametar 711 da oba feSenja budu pozitivn a. 353.(2". b a) X1.r<\ gde je k dati realan broj . Napisati kvadramu jednacinu cij a su reSenja jednaka cetvnim stepenima reSenj a jednacine x2 + + Xl X" - a (Xl + X2) = - I.343. 345. Za koje vrednosti parametra ". O. + bx + c = I I + -. 346. d) Odrediti vrednost parametra a tako da zbir korena date jednacine bude jednak zbiru njihovih kubova . Za svaku od sledeCih jednacina naci relaciju izmed u reSenj a. c) N a osnovu te veze odrediti korene date jednacine tako da budu jednaki . x2 .2 x2 = i. Re~enja x. . + + + 351.9m 39 = 0 je dva puta veea od drugog? Za nadene vrednosti parametra m reSi jednacinu. Neka su ax2 Xl i Xg koreni jednacine + px + q = O. a) Pokazati da su koreni date jednaCine rea1ni za svako a . ~~ + 2) x" 34~(m '-. D ata je jednacina (2m + I) x 3m +4 = O. Koje vrednosti moZe imati k da bi odgovarajuce vrednosti parametra a bile realne? c) U kom intervaiu mora Idati k da obe odgovarajuCe \·rednosti a bud u pozitivne? U kom intervalu mora icZati parametar TIl. 355.3 347. 3 X2 0 (a i= 0).2mx + m2 leZali u intervalu (- 1= 0 mXlX2 - + X2) = 2m - 2. + X25.a gde je a 2a 349. b) Odredi ti a tako da bude a) Diskutovati realnost reSenja. Koreni XlX2 Xl Xl i X2 jedne kvadrame jednacine vezani su relacijama + + X2 = a U jednacini X2 . iz uslova da je suma njenih reSenja jednaka sumi njenih kubova. b) Xl 4 + x24. Data je jednaCina x2 realan parametar.1) x 2m 3 = 0. I. Napisati k'Vsdratnu jednaCinu po y eiji koreni su jednaki kubodma ko rena jednacine ax" + bx + c = o. koja ne zavisi od parametra m. b) Za koje vrednosti parametra 711 reSenj a su realne .3 c sledece izraze: c) x.2 - x. + 1) x + 3a + 2 = 0. 352. Xl i X2 kvadrate jednaCine zadovoljavaju relaci je : 2XlX2 (Xl da bi koreni jednacine + X2 - = O. 47 46 . I )x2 - 4mx - 2m 711 +I= 2 = O. 2 (a -1. Obrazovati ovu kvad ratnu jednacinu i odrediti za koje su vrednosti parametra a njeni koreni realni .. 350. XI gde je a realan parametar.+ x x.

2 i (a X2 kareni jednaCine 0 + ax + a2 + b = 2x2 - + 2) X + a = dakazati da vaii jednakost 361.- 2 . Neka su Xl 0 ima najmanju vrednast? 360.356. b) U dabijenaj jednacini adrediti parametar a taka da jedan karen bude dva puta veCi ad drugag. 15x + 4m 2 = 0.x2 . Za koje vrednasti parametra a surna kvadrata karena jednacine x2 + (a . 364. (Xl za kaju X l + X2 prima najmanju vrednost. x2 + 2px + q = kx +k +2= adrediti jednacinu gde je k realan parametar. i X2 koreni date Yl = 2 I-Xl Y2 = 1 . i X2 kareni jednacine 0.. Odrediti brojnu vrednast parametra m u jednacini x2 2 3X2 - (m + 3) X + m = 0. Aka su Xl i X2 kareni jednacine taka da jedan karen jednacine bude kvadrat drugag. . Neka · su Xl Odrediti realne parametre a i b taka da kareni jedne ad njih budu recipraene vrednasti karena druge. jednacine. a) Odrediti jednacinu po y Ciji su kareni ax + b+a - Yl 4 = 0 = Xl + -I Yz = X3 y2 _ by + X2 1 +Xl = 0. gde je a realan braj. c) Za dabijene vrednasti a adrediti adgavarajuce vrednasti Xl i X3 365. NaCi karene. 358. gde je m rna kaji realan braj. Ako su " i x2 kareni jednaCine 0. X2 359. Za koje celabrajne vrednosti parametra k kareni jednacine a) Napisati jednacinu po z crja su reSenja Zl = Xl k..' X2 z = X2 + -I Xl 357. V 362. m real an parametar).2)x ~ (a + 3) = b) U dabijenaj jednacini adredi parametar . a) Farrnirati jednacinu po y cija su reSenja mx +m2 I = 0.(I su racianalni? 2k) x +k- 2 = 0 I + -. ~. Neka su x2 - Xl i X2 resenja jednacine 0. c) za dabijene vrednasti parametra m adredi adgovarajuce vrednasti Xl i X2.~ + ~2 + b = O. Odrediti brajnu vrednast parametra m u jednacini 4X2 - b) U dabijenaj jednacini adrediti k taka da jedan karen bude dva puta veCi ad drugag. m tako da jedan karen bude dva puta veCi ad drugog. U jednacinama x2 - + . 48 z2+ az +b=0 49 .

U jednacini x 2 . 373. Xl x 2 +2x+a=0 (I (I) 2 (a - + a)(x2 + 2x + a) - 1)(x2 + I) = 0 (2) 366. P i Pl. Neka su s ip zbir i proizvod korena jednacine ax2 i Sl i PI zbir i proizvod korena jednacine alx2 X2 . o Sl. a S iP zbir i proizvod korena jednacine (a ~9. D okazati da jednacina i X 2. X22.ciji su koreni Zl 371. 370. 376. ako su koreni jednacine (2) imaginarni i obmuto da su koreni jednacine (I) imaginarni. 50 •• 51 ..I = O.. 375. + b lX + Cl = 0.q ima uvek realna reSenja po x . Neka su Xl i X2 koreni jednacine X 2x2 .I .= a2 b2 (l + p) X + p2 = Z2 = Xl a) Napisi jednacinu ciji su koreni Zl = - Xl X2 X2 b) U tako dobijenoj jednacini odrediti parametar p tako da jedan koren te jednacine bude ~ . b) U tako dobijenoj jednacini odredi parametar p tako da jedan koren bude cetiri puta veti od drugog. Neka su x2 Xl Xl 372. . + VS .3 +V5 koreni jednacine x2 + x .3-v5 Odredi A tako da bude i izrazi S kao funkciju od 5. Za realne vrednosti parametra In reSiti jednacinu.:vadratne jednacine ax2 --+ -.(m + 1) x + m = 0 odrediti m. 4 c) Za dobijenu vrednost p nati odgovarajuce vrednosti Xl + bx + c = o. Date su dye jednacine: = Xl I +X2 Z2 = X2 I +.) U jednacini X2 + px + q = 0 odrediti p i q tako da razlika korena b ude 4.(p + 2) + P = 0 Zl a) NapiSi jednacinu Ciji su koreni = X 12 i Z2 = u kojima je a realan parametar. Odrediti zbir m-tih srepena korena I. Odrediti korene jednacine ax2 a + b + c = O.. Proveri da Ii su brojevi -I + Aal) x2 + (b + ). tako da razlika kvadrata njenih korena bude 15. + bx + c = 0. c) Za dobijene vrednosti p nati odgovarajuce vrednosti 367.. i X2 koreni jednacine 0 1 x -p x . ako je x2+px +2=0 x2 + PIX + 2 = o.. ako su koreni jednacine (2) realni i razliciti.hI) x + (c + Acl) = P =Pl +P O . Dokazati da su koreni jednacine (I) realni i razliciti. . 374. a razlika ·njegovih kubova 208. Date su jednacine .VS . + bx + c = 0. a X nepoznata.

(~)' + (X2)" > 7. 377. ax2 +bx+c=0 celi neparni brojevi. Xl b) Odrediti one vrednosti parametra p.v2 3 koren jednacine 0 i nacli drugi koren. Ako su koeficijenti kvadratne jednaCine ~ . Data je jednacina x 2 x . + 2) x + 12 = (9m .2 - 384. Pokaii da su brojevi ~.qx2 + XI~ < 2. Za koje vrednosti parametra m jednacine x2 + mx - (::r + (::r X2 X2 > I 2m = 0 389. .1) (0'.2) x + 36 = 0. 379. U jednacini (k tako da je a) - + 9x - 22 + 15 V2 = I) X2 + (k - 5) x . Dokazati. Proveri da Ii je 9x2 + v3 koren 386. Dokazati. x2+px+q=O celi brojevi. za koje je zbir Y= xf + ~ minimaJan. i koreni jednaCine (P=F 0). Kakvi moraju biti p i q da bi koreni jednaCine x2 + px + q = 0 bili takode p i q? 385.0'. Xl c) . a druge 0'. 387. tada su koreni bar jedne jednacine realni.Neka su koreni prve jednacine 0'. I zracunaj (0'. x2-2mx+m=0 im aju zajednicko rclenje? 383.3 .1 i ~I. 52 3 . Za koje vrednosti parametra m jednaCine 2x2 . 0 388. onda koreni date jednaCine ne mogu biti racionalni.v :3 = 0. 378.~I)' kao funkciju koeficijenta gornjih jednacina. Dokazati. Neka su XI i X2 koreni jednaCine x2 +kx+I=0 Odrediti sve vrednosti parametra k za koje je tacna nejedru\kost imaju zajednicki koren? 382. Ako koeficijenti kvadratnih jednacina P'x' + pax + 1 = 0 a) Odrediti sve realne vrednosti parametra p za koje je taCna nejednakost x2 + 2px + q = 0 x2 + 2plx + ql = 0 zadovoljavaju relaciju q + ql = 2PPI. to i koreni su takode celi brojevi. -~) (~ . pokazi da je te jednaCine i nadi drugi koren. + px + q = 0 nema ra- I + -I X2 > 2. to jednacina x 2 cionalnih rclenja. Dokazati.(k + 2) = 0 odrediti k 380. Neka st x. i ~. Ako su P i q neparni. XI 381. Ako su koeficijenti kvadratne jednaCine v2 i I- v'2 koreni jednacine x + v2 - 2= O .I)~(~ .O'.(3m 4x2 - gde su i rclenja date jednaCine. X2 b) X[ + xi < 2.

ako su p = brojevi. takode imnju realno razliCita retenja. Ako jednac ina ( I ) x' imaju zajedni&i koren ? 392.. takode ima reaLna i razlicita rclenja. P rouciti promcne znaka rdenja kada se paramctar ).-b'l Dokazati.~+px+q=O (m + 1) x 2 - 2 (m. +. Ako jednac ina ( I ) x' + po + q ~ 0 kompleksni . ~ ~ O. Data je jednacina (1A) x' 2(1 + A)' + 3 ( I + A) ~ 00 395. koreni jednacine 1 1 1 --+ -. Data je kvadratna jednacinn I) x2 + 2 (m - 3) x + (m + 3) = 111 0.. odrediti zbir kvadrata koren ll u funkciji ad parametra m i pokazati da je taj zbir yeei od proizvada korenn za svako m. Dokazali.2a)"'-6a. b i c memi brojevi strana trougla onda su koreni jednaCine I"'" + (I>' + " - a') x • +" ~ 0 397. onda i jednacine: (2) x' + (p + 2a) x + q + ap ~ 0. Ako su p. ax'-. Kako se mcnjaju rclcnja jednacine (m - x-n a2 su takode realni. Ako su a.+ 1. Ako su m.311. 401. (1 . 3. Dokazati. gde S ll q i n 11 radonaln 400. aka se realni pararnetar 1/1 menja.'( + q + ap = 0. onda i rclenja jednal!ine ~+q+~"'-2~ + ~. D ata je iednal!ina 394.~ X-til gde jc A rcalon parnmetar. + p + q-) ~0 + px + q ~ 0 ima rea1na rnzlicita rcleoia (p i q realne brojeve) onda i iednaCinn su radonalni. gde gdc je k rcalan parametar.-<' + [k+ +) p. menja izmed:u - + co? koreni te jednacine racionalni u odnosu nn 402. + 2 (a + p). 1 q = ab)' a -b'l l 2 . q i r racionalni brojevi. racionalni b rojevi.. Ispitati promenc znaka rcSenja jcdnaCine mx2 _ 4x 3m + 1 = 0 ako se parnmetar m E ( - b) Ne reSavajuti datu jednaCin u.r O. --> Sll ~O Re§enja jednncine Xl + px + q = (2) . Dokazati da su koreni jedn aCine . p = a2 + OJ a'!. + P' + 0 su radonalna aka je Ob" a oO I b raclona Im ro)evi.4) x + 111 + 4 = Diskut ovati egzistendju i znak reSenja date jeanacine.. 396. menJa.1 ~ 0. D akazari.~'!.+ I ~ O gde je a rna Koji realan broj. co x'l-2mx+2m-l =0 a) Pokazati da Sll kada se renlan parametar III . 398. Dokazati. 311. " i a ma koji realni brojevi. + co. . 399. + co) 55 54 . Za koje vrednosti parametra a jednal!ine: irna r ealna razlicita rdenja (p i q realni brojevi).

Data je jednacina rcienja jednacine su suprotnog (m - 2) x2 . .x2 .2mx + 2m + 3 = .4) x2 + (m + 2) x - 4a m = O.48x 415. til Iako se izvode sledeti zakljucci: I. zn ak trinoma (I) za svako x poklapa se sa znakom koeficijenta a. znak trinoma se poklapa sa znakm koefici jenta a za svako x. 0 x 2 -4ax + 3a2 x2 -(a + b) x + ab 413. y = 6x:3 411.nosti patametra p oba korena kvadra m e jednacine tj. O.48) (4x2 . y = . U jed.os. 56 4x2-19x + 12 416.2) x +k- 3 = O. su negativna? 409. osim za one vrednosti promenljive x koje su izmedu nuIa po1inoffil\.x2 - 2 (a + 6) x + 4a = 412.lOax .. k. + 7" 2x 3 417.4ac < 0.2x2 419.14a2 x 2 -x (2a + 7) + 14a Dudu negativni. x2 + 2 (p + I) x + 9p - 5 = O. . II. 404. U jed. ZNAK K VADRATNOG TRINOMA A)(2 + BX + C Ako se t rinom y = ax2 svede na obIik y = a odrcditi patametat k tako da koreni budu istog znaka 406.403. Za koje vred. y = 4x2 - +3 = 9x2 + 12x + 4 57 .nacini 414.2 (k . (3x 2 . Odrediti realan parametar a tako da korcni jednacine a. Odrediti znak trinoma : su pozitivna? Skratiti sIedete razIomke: 410.nacini (k-4)x2-2(k-2)x + k-4 = 0 5. x4 - 7x:3 + 12x 2 3x:3 .16x + 12) (8x2-16x-24) (2x2+2x-24) 2x2 . y + 5x - 2 I2x2-x-6 418. Za koje vrednosti patametra n oba korena jednacine III. = b2 - 4ac = 0 (2) postaje y = a (x + b 2a )2 za koje vrednosti realnog parametra m su koreni date jednaCine suprotnog znaka ? 408. U slucaj u D = b2 . odrediti parametar k tako da rcicnja budu istog znaka . U slueaju D > 0 trinonn ima realne raz1icite nuIe i moZe se napisati u ob1iku y = a (x Xl) (x - X2) odakle iz1azi: (n - 2) x 2 - 2nx +n- 3= 0 da p"olinom ima znak koeficijenta a. Data ie icdnacina + bx + c ( x + ~) 2 2a (I ) _ b 2 - 4ac (2) (m . U slueaju D za koic vrcdnosti parametar znaka? 407. a za x = - 2a btrmom una vred nost nuIa.

Za ko je vrednosti pararnetra a je y > 1 za sve vrednosti x ? 431. b i e nejednacine ax2 je veti od 3? 427. Za koje vrednosti x razlornak 4x" xl! - x2 - 2ax . b i c merni b rojevi stranica trougla. Dat je kvadratni trinom y = (m - 1) x 2 -2mx + 3m + 1. 58 59 . Ako su a. (xl! 4x 6x 5) + 3) ( .6(l + 12 8x 2x - 24 3 veci od --4 za sve vrednosti x ? 435. Za koje vrednosti x razlornak x2 + 2x .4x 422. da je y > 0 za sve vrednosti promenljive x.\-2 < x- 4 423. gde je a pararnetar nezavisan od x . x" 3) + 5x + 10 > 0 (x + 1)2 .l ) + m.2 . 439. + (b 2 + c2 - a2 ) x + c2 Ispitati za koje ce vrednosti pararnetra m ovaj t rinorn biti -. 3x2 < . da njena r eilenj a budu x + + < 2 i x > 3? + 3x -10 > 0 -3x 4 < 0. 3 432.I) x + m bude pozitivan za svako x ? trinom pozitiva n za svako x . 438. (2):-1)2 .(xl! 424.x 2 + (m + 2) x + m manji od I za sve vrednosti prom enljive x ? 434. (xl! 425. 436. 430.ozitivan za sve rcalne vrednosti prornenljive x . U korn intervalu lezi parametar a da je trinom + 2x - <0 7) (x" + 2x - 8) >0 426.5 437. Dat je kvad ratni trinorn mx2 + (m ..x -1 je manji od - + b) x 2 - 2ex +a+b pozitivan za svako x. Koje uslove iadovolj avaju koeficijenti a.. dokazati da je trinom b"x 2 429 . U korn intervalu lezi parametar m da je trinom . K oji uslov zadovoljava A da nejednacina 421 . U korn intervalu se n alazi parametar m da kvadratni y = x 2 .I )(x .Reiliti nejedna6ne : 420.(m . b i e rnerni brojevi stranica trougla dokazati da je trinom (a I? 2x" . Ako su a. b) Konstruisati grafik funkcije ako m predstavlj a najmanji ceo braj dob ij enog intervala. K oje u slove zadovoljavaju koeficijenti a.I . b i e nejednacine ax2 bx e> 0 da njeno reilenj e bu de 1 < x < 2? 428.(X - x2 - (A - 3) x + A< 0 nerna reilenja 2)2 > 0 433. Data je funkcija y = ax' + 2x + a . a) Odred iti interval kome pripada realan p arametar m. Reil iti sistern X2 { xl! + bx + e > O.

Za koje vrednosti parametra a nejednakost ax . + + 2(r . 446.6 < < 2 x -x +1 je ispunjeno za sve realne vrednosti x? 60 61 .I )x2 Ix2+x+l) I < 3.. je zadovoljen na sve vrednosti x? 448.. 442. Za koje vrednosti parametra m nejednakost 2x2+mx-4 4 . NaCi sve realne vrednosti parametra r.440. Za koje vrednosti realnog parametra a trinom je ispunjena za sve vrednosti x? 449. Data je funkcija y = (m - - 9 < 3xl1+px-6 < 6 xlI-x+ 1 2) xl! - (m + I) x + 4 Odrediti m tako da funkcija bude negativna za svako x.l )x + I je pozitivan za svako realno x. Odrediti k tako da za svako x bude xli . + 5x = ) 0 onda je ispunjena nejednakost 3xy - xli _ ax2 -7x + 4a Dokazati.kx je negativan za sve realne vrednosti argumenta x? 443. xl! + =-2 xlI-x+1 < 2. Ako je 2y _y2 < 7. Odrediti one vrednosti parametra m za koje je nejednakost mxl! + 2 (m + I) x + 9m + 4 x . Za koje vrednosti parametra p nejednakost Odrediti parametar m da funkcija menja znak.< 15 xl!+4 ' je ispunjena za svako realno x? 445. 441.< 0 2 ispunjena za sve realne vrednosti promenljive x. 444. 450. Data )" timkcija y = (m-2).>. Za koje vrednosti a sistem nejedna&le _ 3 < + I)x + m-1. za koje polinom (r!' .2-(m 447.8x + 20 ------'---'----..

x?-) 2 V GLAVA 466.38 (x 2 - 5x) .6)2 = (x2 + 4)2 _ (x?.b)2 b + 2 (a - > b.b)x2 + (a .2) - 2)2 = 3 (2 - 4x4.. + (2 - k 2) x2 - 2k2 = O.+ 8 . b) x 2 + (a . x2 _ 7 + (x2 . ona je ekvivalentna sa jednacinom a (x2)2 + bx?.464. 465. > 0 i a 9= b 453. x2+x x + 3x x2+x - 5 +4= O. _X2_ + _2_x2_ = _ _ 8_ _ 2. 457. (x 2 - 5)2 = 17x2 + 24.. 2x2 .(m2 + n2) x 2 + m 2n2 = O. BIKVADRA TNE }ED NACl NE Jednaana oblika ax" + bx2 + c = 0 naziva se bikvadratnom. 470.(3x?. = O. 62 63 . 9x4 . 3x) + 280 = O. x4 - 1_0 468.38x?.10 x4 + x2 . b .6 4 (x4 . (x 2 - 5)2 .+ 6) 3 2 4 467.463.+ 2) (x?.84 = O. 4) = 6 (2x2 - x2) (x2 4_ 5). x4 = O . a2 x4 (a + ~2) x2 + I = 2 (x 2 - O.+ 6 x 469. x4 .+ 5 455.36) x?. x +2 _ x2 + I . x~ + J 3x2 + 4 x4 x 2 +3 3x2 + 4 2x2+2 5x2 + 9 34x2 + 225 = O 452.3 _ (x?. 6 (x + + (a 6 - I) x 2 - ttl = O .(3x - 2) (3x + 2) = x2 (3x + 2) 461. ReSiti jednaane: x (x + I) (x2 + X + J) = 42 (x 2 5X)2 3x)2 8 (x?. 459.I) (x?. +r 5 35 (x + ~) + 50 = O. x4 + 5x2 .+ c = O.(7 . x4 458. 4x4 - 3)2 + (x2 + 4)2 17x2 + 18 = O. (3x?. 3x4 + 16x?.3 2 JEDNACINE SA JEDNOM NEPOZNA:rOM KOJE SE S VODE NA KVADRATNE 6.b)2 a = . a x4-2(a . x2 (x2 + 3x) . ReSiti jednaCine 451. 454. (x2 462. koja je kvadratna U odnosu na x?-. 476.1)2 5 3 = x?.4a2 = 0 460. x4 - 2 (a2 + b2 - I) x2 + (a2 - b2 + I) .

49~~ Odrediti stranice pravougaonika. U jednacini x2 - I) x + 1.5x2 +4 x4-IOx2 + 9 485. + 2 = O.-3 3 ~ x6 .(m + /1)3 = O.~. 8x3 -11 = O. -4119. x4 . BIN OMN E JEDNACINE J ednacina oblika Ax" ± B = 0 naziva se binomna jednacina > 0).+ .17. x.(2a . x (x l )(x-2)(x .= 47. . Binomna jednacina III stepena postoje I = 0. . Krak jednokrakog trougla je 10 em. Povr~ina pravougaonika je 60 em2 .. a ova je ekvivalentna jednacini (y O./ x4 . Odrediti pararnetar A tako da jedan koren date jednacine bude dva puts veO od drugog.477..25a2 +6 7.2k2 + I = 0.xS -27 = ~~ 125.-3 + 8c3 = O. 12 4 4x2 + 12x + . Obim opisane krufnice je 40. 5625 483. Odrediti stranice pravougaonika. 2 + k2) x2 + a2k4 (a (1. x4 .4. a povr~ina je 48 em2 • NaCi osnovicu.2 - (a2 + b2)x2 ± B = O Smenom y = . 65 .) x4 '\ x4 - + a2b2 . 64 ~ 1 6. Za /I = 3 imamo binornnu jednacinu treceg stepena A>. 495. Hipotenuza pravouglog troug:a je 17 em. 4a4 . 1'7. 491. 4~ 8. 11 >. 5~. b) ima jedan korena nula. ~.2 - 2 = O. a 488. I zracunaj tu katetu. a zbir projekcije jedne katete na hipotenuzi i hopotenuzama vis ina je (I + V2 ) ·k.. Za koje vrednosti parametra m je jedan koren jednacine x2 - A96.8 1 = 0.0 .-:. x2+ I + = 2. a povrSina mu je 60 em2 • Izracunati njegove karete. x(x + 2) I ---(x + 1)2 1• 90 12 " Za koje vrednosti parametra k jednacina x2 - (k2 + 2) x + k4 . 494. x (x + I) (x + 2) (x + 3) = 0.xS + 16x.2 = 4. R~ iti sledece binomne jednacine : + I) = ± I) (y2 ± y + O.3) = 1680. . x x2 481. m 3x3 . x2+2x+ 3 493. \ '0 ' 482. V ~ 3 gde je y nova nepoznata. (m 2 - 1) x + m2 + 6 = O. dijagonale 10.82 em. x2 + 2x + 7 = 4 + 2x + x2.17 = 0.9 . povrSine 48 em2 • 479. x 4 78. x x2 + I a) ima jednake korene.. dva puts veCi od drugog.c)4 = C'.'J + x + x . Skratiti razlomke: .20x2 + 64 (A i B r 487. U pravouglom trouglu hipotenuze iznosi 2k.I + x . y3 V ~± 5x 3 e aritrneticki koreH.

519. x ~ v x + I + ]l x + I + v'. x a > 0. B VI2 sy. 506. Vy v x' 9 m2 cs§) V + v'Ca 8 = 3. v x 514• . Vx + V.+ 2 . 509.---. 531. 525'1 V4 8.-v'2-x I v'2+.. 1 c) {64.2m 786• j' v' 2.a > 0. I _ I 516 .. 3x' '' x-+ 6 I Q ~ O P .6:-v'rx'~e.Q' . + 2 (2m + l ) x-m = x. + I +v'y. V2x + 14 -v'x-7 = .2~~ + v'2a + x 533. . 508. r. 512-" . 3 + v2x" vx .w.Vx +vc gde Sll a.-v'l-.. 523: 2)(4y + I) = 2y + 2.= - 21 537.I = 3. gde se uzima sarno aritmeticke vrednosti korena. IRACIONALNE JEDNACINE Jednacine kad kojih se nepoznata nalazi u radikal u. Izcueunati rugebarsku vrednost treeeg korena braja +7 = x' - 4.64x" = 27 (J .ii4:) V1 +xv'x'+ 16 53! ( v'2 + .. x" (8.= 4. 4x + 9 = 2x. m 3."v'r x''---'5~x'+-1''0 = 8 - V x'--.I = 8x". Jednacina oblika v'P = Q ekvivalentna je sistemu P = Q2.I /5. 505." + I) .-+3 1 + •. Q ~ 0 rj. v'2x' 511. a 2 = m. VP = Q ¢> 512. ? 2 v'(y C 2x. 66 . Va"+x a . a) ~125. b i c pozitivni brojevi.x") = 108 - NaCi sve vrednosti: v'x +v'a 4x". 507.+v' 2 v'h+[' 2x + I • - . Vx +Vb .729 = O.' -27 = 4.-1. x' + 64 = O. 7 + v'.< + 3 = v'. ReSiti jednacinu v'''''~2 0~ ~1~ = x-4. ----. b) V8 ./ . a = ReSiti jednaCine: 513.. (~+v'a-x=Va. x' (3x" + 5) = 192x" + 320. + v'2ax + x2 = a. )2:(. ReSiti jednaCine: 520. ~Vy + 36=. = I. +xVx2-7=4. x' . . -. nazivaju se iracionalnim jednacinamu.+3+v'x' b) x + b2 > > O. 67 .vr.504.3"3 = 5. R~iti jednacinu x-a + x-b x-c )ito: Nati sve vrednosti: . x' (27 . 0.8x').+ 1 + 2v' . R~iti i diskutovati jednatinu v'x'l-mx = x + m 518 Rditi i diskucQvati jednacinu ~ v'x + 5.

.vx2 3 .2V3x2 .. 51 17. 4 3 2 x + V x +x 2 x .:.I V9 x +Vx 3v 9 x 2 ( YX + )X) = 5...--.. . 547. Vx=I V 2x2 + 1.VJ+X2 -Si. 542. O. Odrediti racionalna 544.Vx 2 + x x + Vb2x ..x .3x + 11 = I.lf a .9 3 x +vx2 - 9 = 2~ .--= 541. vx./ 1 =.Vb2x = Va. =2...· ' 2x + 15 + 2 v 3x + 20 V 2x+ 15 ..=V. 68 4 = V9 x..5.x2 7 2x +2=12 ' - x ~ ~3==5. r~enja jedna~ine 559...3x + v 2x2-rx + 7 x+ 3 =v2 . - 6 V4. if 561. x2 . v 3x+ 4 +v x +9 = .. Vx+ 3 . 45 . I V'6(X + V 6 (x x-l) x ]f 4 1) 2.=:==== x .. ]1 a 3 + vs. \56V + xVx 2 + 40 - x = 69 ..2.5 + vx2 3 3 4 " /"5~ '--" V + Vffi + If 550..x+ --==v 52-x ..3x+ 5 +X2 = 3x + 7.2x + 4 v2x2 + I + Vx=I = 2."'... r -- v3x+4 ® 540 2+v y .. + . 3 ~ .. x + 2b . ---. 552) Vx2 . V 3x 548. ~W=-3x+ 53..3x + V x2 .Vx2 ..1 = 4. ' 551. r-.V x 2Vx 4 4 .x .x @ { x2 -2x +vx2 -2x + 33 = 3. 2 .-- 19 = V 3x + 4. @ x + V I + x2 1 + Vx 2 . v 4y + 8 + V y 2 + 4y + 4 = V 2 (y2 + 4y + 6) jednacinu ' '.. a > 3 2+V4-x2 2X x 2 2 2 .vx2 .b b . x . I I +vx2 -2x+ 4 = 5. ~- .} vy2 + "56~ R~iti \ .7x-5 = 2. ~ d ~ .V 13 y= O. r . 540.r 554. I .===. ..V4 . V4 . V3s + 11 + V 5z .-3x+ I I ..-- 555. vx-b 539. r. = 5. V3 x2-7x .

581.

V"

X

I -

V 'l
17 {lX' -

X

I = 1-

~. X

J

570-:-

V4 + xV2X' .~ - I

~. + 2.
1

,
VI. GLAVA

571

• {lx' -

i - ¥x+l ~ 4.
{Ix.

572.

v'5 + {Ix + V5-{l.~

9 EKSPONENCI)ALNE FUNKCljE I jEDNACINE
Funkdja oblika y = a:t: (a

573. V;Vx-~xVx ~ 56.

5U. 2vx+5Vx-18~O.

. ,

.

>

0) naziva se eksponencijalno m funk-

djom.
Osob ine eksponencijalne funkcije.

a) Funkcija y = aZ definisana je za

5VakO

x u skupu realnih

I
575.

V5-X+V·+3-2' %+3 5-x-

'--

'

brojeva.

,
576 . 577. Vx

,
= 2,5.

b) Funkcija y = aZ je pozitivno za svako x. c) Aka je a > 1 i Xl < X2 ::::) a:t:l < a:d funkdja je monotono
rastuea. Aka je 0 < a < 1 i aka je Xl < X2 ::::) a:tl < aX2 funkcija je monotono opadajuca. d) Aka je a = 1 tada je al' = 1:1: = 1 za svako x tj . runkcija ima
kons tantnU vrednost.

1(l6x"" + 1ix=I V ~ V I6x"
Vx-~

+~~ 3

.

Ispitari precizno tok i konstruisati grafik sledeeih runkcija:
578. Y = 3:1:, 579. Y = 3-:1:, 580. Y = O,S'. 581.
I

Y = 0,5 -:1:

582. U istam koordinanmom sistemu konstruisati grafike funkeija:

I
70
L . . . . - -_ _

y~2',p3x,y~4X i Y=(+rY=(~rY=(~r
Odrediti zajednicke i razlicite osobine ovih funkcija.

~_~~I....~-----~

I

r:;

583.y=2vii

5843

.y=

-v;i
71

2%

585. Y

=

2-1 {2--'"

x < - I; -1 ";x";l ; x > I (51. 24).
588. y = 13% II

586. Y = 2%-2.
t'

608. 2· 3:0+1 610. ) 23Z - 2 2"'-1 4%+3 3 · 4%

4 . 3", -2 = 450 23", -3 23Z - 4
-

e
4 = O. -

5'"

+ :3 . 5"' -2 = .'140. .
",

.,
\

587. Y = J"

+ J.

~~11.

2"' ..{l = 3", -2 -

3", -3.

Re!iti jednatine
589. 2%-1 = 46.
z

612
./

13 . 4% +1 = 23"' -1 -:- 23", - 3 .

I 590~' (~) O,a. =
4
%'-1

64 .
125

+3 I )% 591. 9-32; = ( 27 ' /

+ -1 . 9"' +2 =
3

6 · 4:0+1 -

1

. 9:0+1 .

.

592.
>

Vi6 = V 4%
9

593. ~ = Va2+%.

%-2

594: 100 · 1()2%- 2 =
%-7

VI (){)()%+I.
x+17
I

I 595.

' 6141 3 12:0 -1_ 96.,...1 _ 274 ", -1
5%-3 .

+ SIaz..1 =
'-618

tv

2

2192.

0,25 5 = 4 - 3-

0,1256"'.

615. 10 · 2'" 0617

4% = 16.

16. 5'" -

53 - ", = 20.
52",..{l = 2 . 5"' -2 + 3.

596, V32"'+5 = 0,25 ' 12S%-3. 597. (a3Z+ I)2. a2z +3 = (a7%-I)2 ~ a3Z'10.
3 •

3~ +1 - 5 . 9", - 2 = '81.

~ -v'X-2 ( 619 4

,.../

+

16 =10·2

-v'X-2

598. Va%+I . Va%+2. Va 2z - 1 = I. j

'62o:I 4X +Vz2 -2 -

5' 2x -I +Vz2-2 = 6.

600.

(:r· V(ff.V(:rr-I
x 3

6'2D
~

23%· J" -

(622. ' 4'" = J.

3"' -'2 = 3'"

,

232: -1 . 3", +1 = +

T-

,

288.

22z - 1.

601.

Va 2z+ 8 . Va 2z - 4 = Va -8:t-l!
:c-J

7

6

2'

I ,I
1

·602. 32 _~ -3-= 2-3-+ 32 .
603.
2.%+2 2x-' 5 5--_4-3 =
2x-3 5-5

%+1

%-2

% ':;3

626

-+

2%-2 4- 3 . -

604- b

!±2
2 -

b

~
2

x+l

= ([,2 -

I)b- ' .

I . . ,I
: . i
j

I

~ 628. ) 2Vp

(

lfl)5 ,/ + 3V3 +6 V 3' = y3z:'
~
\ 63~.h

1

.

2

=-~ .

_z-x_~

,I
-.I

~

" • .1

'1

!

"I /) 629.
~~

4%=2

,:1/

605. 7 . 3"'+1 -

x:' . (I '2

) "' +1

4.

I.

5"'+2 = 3"'+4 _ 5"'+8.

/:7)

606. 0,125' 42:0-8

= . ("7f"'

607. 4%+1 + 4%

=

320.

! •
I

:1>t6;;-V'2'
I,

V3)" +

(V2 +V3 )'" =

72

I

632) (V7 + V48 )'" + (V7-V48)'" =

14.

73

b) 10gb I = 0 za svako b. c) Ako je b je 10gb a
3r-_ __

22:·

V4";0,125 = 4'~
4

I, onda za a > I je 10gb a > 0, a za 0 < a < I < O. Ako je a < b < I onda za a > I je 10gb a < 0, a za 0 < a < I je 10gb a > O.

>

d) loga a = I.

~ Vi , 0,5
3

::::::'\

,,% +

10

V-"+ 1
-

c) F unkcija y = 10gb x je definisana za svako x

>

O.

y'4 = O.
1.

(I
63

-'636:' 8 3";!.7 -V"VO' SJI2:-1 =.

f) Ako je b > 1 za svako 0 < Xl < X2 sledi da je 10gOXl < IOgOX2, a ako je 0 < b < I onda za svako 0 < Xl < X2 je 10gbxI > IOgbX 2.
g) 10gb (M.N.P) = IOgbM P > 0)
M 10gb - = logbM N

+ logbN + IOgbP.
(M 0).

(M

>

0,

N

>

0,

2z2 -s· sz2-s = 0,oI . (1()2:-1)3 5

~ Data je jednaCina 22: _
a) rcliti je grafi&i;

+ .=:. =
2
4

logbN,

>

0, N

>

0).

0,

IOgbMn

=

n logbM, eM

>

b) koristeCi grafik naCi pribIiZno

V~ r (

" logyM

=-

1

5

n

logbM, (M

>

0)

Izracunati vrednosti logaritarna.
I 640. IOg2 . 128 I 641. loga - . ./ 642. log4. 1000. 81 10

~ Data je jednacina 32: a) Rcliti je grafi&i

; - 8 = O.

643. IOgo,IO,OOO I.
4

644. log v ,8 .. ) 645.

log ~,16.
5

646. log ;l38 1.

b) KoristeCi grafik naCi pribliZnu vrednost izraza

v' 33 •

647. log

",
5

1

8.

648. IOg2~512. / 649. logav' 243 .• /
I 651. loga v'~

10. LOGARITMI LOGARITAMSKE FUNKCIJE, JEDNACINE I IDENTITETI
Logariram broja a po osnovi b > I je broj n, kojim je potrebno stepenovati osnovu b da bi se dobio broj a; simbolima 10gb a = n ~ b" = a. a) Iz funkcije logba sled.i da je a

650. ·loga'\fa2..

.
/ log 1 2
X

Odredit i x iz jednacina: 652. IOg2X 655. log",

=
X

6. 653. log 1 x 2

= 3. ~54. =-

=-

5. ';

>

0, b

>

0 i b =1= 1.

=

6. 656.

log v ' x

8. 657. IO~ v'3X

=-

2.

74

75

y = log (2x2 3x - 5x - 3).x).X). c) y = logz ( I . loga81' logs . I 659. 21 +10 1 14 - 661. 685. 690.. 683.I . -----. logz 2 . 8' . Konstruisati grafik sledecih funkcija 684. 689"¢ Odrediti oblast definisanosti sledeCih funkcija: a)y=log2( . 31ogs25 2x). y = log8x. Konstruisati u jednom koordinatnom sistemu grafik sledeeih funkcija y = logz x. IOgc'~/_ 4 ~v. logz 16· logz 8. Izraeunati vrednost izraza: 669. Y = log 1 x. ati nule funkcije c) Odrediti x tako da za osnovu v3" vrednost funkcije bude 2. y = logz (x + I) i y = logz x + 1. fI63. lo~_ x Jvl = 3 -. 33101ls9 -1. 310 1ls81.x 2v' = 3. b)y=logz(l-x).94.. logax =-. logz8 . Logaritam broja 625 iznosi 4? "". (310IS')3 - 2810's' + 51101526. rOJa lZOOSI . 27 672. 668.. "2 Za koju osnovu: 662. 256 687. a) b) drediti oblast definisanosti date funkcije . 2x). y = IOg10Vx2.I . e) y = logz Vx.' b) Odrediti nule funkcije. 682. logz (logz 256).xl). 673.. I 210gz 32 1 + log -1 -27 . roJa lZOOSI. logzl . Data je funkcija y = log (2x2 . + 310g -1 16 - • I 692. 21olz5l2 . c) Odrediti x tako da za osnovu / v'5 vrednost funkcije bude 2• . y = log (x2 - + 21ogs27 1 4logz8..~ Konsrruisati grafik funkcije y = logz ( -x). '--. logz 16 . J 670. Y = V(logs x)2. 28 -1 Izraamati: 666. 2 logs 125 .. L ogantam b ' .. \ 693. Odre?iti za koje rea1~e vrednosti argumenta x postoje u skupu realmh broJeva funkclJe: . . X =- 3 -2 . -logs81 4 _ ~ 5 3). !()IOI'OIOOO. IOg2 4 . f) y = logz (x2 - . . IOg! . Logaritam broja 64 iznosi 3? 686. 667. y = log (x2 - 4). . L o ' gantam b ' . ...658.7' ... 2 a> O. 1 671. nogz logz 16 + logs IOg3 27. 680. 674. 77 76 . d) y = logz x2.. . 691.. Data je funkcij a y = log (3x2 - a) Za koje vrednosri arguments x funkcija ima smisla u skupu real nih brojeva. 688. 665.

x = 310gs27 . x = I 00 log A = A0r\\ . .69897 izracunati : 709. loglo 225. V y I -2Iog y . log 55 log x = log 8 + ..2 lo~ x - / VV y z :r~ ) V. log x = 2 log m + 4 log n - loglo 14. loglo 3 = 0.log (x-I). log (x 2 z) . r 795.log 8 .47712. log 8a'Vx bIl ~25 . 3 .1 log x = log 20 + 3 - '724\ NaCi log (32 - 2) aka je log 2 = 0. IOglO 7 = 0.47712. 5 3 4 I -) " log a + log b 715.. 707. 5 (al . loglo 35. ~LO· <. IOglO30.) x = 3 (Ii' 3 . b .69897. x . log 5a -Iog . 21og264 loglo 6. k o je loglo 2 = 0. loglo 2 3 log a 5 log b. 2 2 713.- ~ 2 Iog(a-b) + - I loga.1 . • Odrediti a1gebarski izraz A aka je: ) 71/ l0 g A = log x + "3 [Iog(y - z) + log (y2 + yz +t ])- 5 702. loglo 15. log x = 2 log (a + b). loglo 100. 71..30103.6.3 log n .log .[log (y2-yz + zZ) + log(y +z)] .Primeniti osnovns pravils logarionovanjs: 695.2. 78 79 .30103. log x = log 5 + 4 log m . 3 25 2 v· 7. . log c + log d 4 . x = 6 log a ( )4 log a 710.. 706. log V 3az 716. loglo 5400. odrediti b a b log 2a -log 2b.. loglo 0.845 I 0 izraeunati: Odrediti x iz jednacina: 712. loglo .!.) Aka / je log a - log b = m. loglo 5 = 0.log p..!:..30103. Logarionovati sledeee izraze : . 2 log d - log x = log 3 + - (log a + 3 log b) - I 3 log c. Aka je loglo 2 = 0.lo gy)' . log 4 (r _ yI) . IOg. _ 8 3a2b _ 700 x = (4a2 b" V c2d) . x = log (a 2 ) • 788. loglo I - I . V 722. loglo 3 = 0. log . . 721.logz.x =-.bIl) 698. loglo 50..yI{labB .O 5 = 0.. 697. x ! = v ". log y + 2 log z + .<rC ~~ log x = 718 3 log a + I + 2 I 2 3 2 log 7 + ~ log b - 3 log c -log 8.

v9.. 755.att vredn' ost IZraza x c = = a Vb. 300 7 '(43.92 emS. x = /"'\ 1 Q x = 0. Na koti visine 120 m.0 ~ [i7569 _ 1(67685 .49 2. 2 72.0242 _ I). 80 6 81 . Izraeunati ivicu kocke crja je zapremina 0. koristeCi obrazac za rastojanje 1. 752. KoristeCi formulu za jednako ubrzano kretanje s = gt . Izracunati: 742.75 dm.1663 _ V·49"-'1-c-. KoristeCi prethodnu formulu za jednako ubrzano kretanje.03567 " 2 • IS. / v'23 23 . v:° lf2h . --<X = 8601. odrediti vreme za koje jedno telo prelazi put s = 2356 km.3.8 mlsek. -"'. I zr""w.073 7575 0.6). odrediti 2 put s. V 4035 3. ako mu je osni presek kvadrat. ako se uzme da je njen polupreCnik 6371 km. postavljen je top iz koga je ispaljena granata u horizontalnom pravcu brzinom 839 mlsek. 753. x = / ( : ) '6 733.5064 0. 3.0009 . x = V 2· 9.3422. x = ~ Z3 x = 9.m:. 754.05 17 • 727.4203 V~:. X = V2OOO' 1.285. )31.378 m. 736 - x = 737. 23. '00 X = ( 4) "7 0. Vg 5QO ( 1. X = 5. x = 5V3. -132. 0. t).5 0. J .4.02 745 •.47712.32)3VO. tj .261.975 kg. a duZina 16. Izracunati ivicu kocke. . ~Dokazati da logaritam broja N > 0 za osnovu a·> i1 numerus. .41.1866.. za a = ~ 2 = 0. lzracunati na kom rastojanju od topa je pala granata.. II 72S.438. {/27. x = V6.s.568 km od mesta ispaljivanja..-c-.4893°. Izracunati povrsinu i zapreminu zemljine kugle.6 . 760.68 em. x -V 3 _ _~= 1 +"v'3. V I45.0.26T 67. 741.OSy.5 ".41. sko je ubrzanje g = 9.V2. 759.272-124.56 . . I + 0. Zapremina pravouglog paralelopipeda je 385". ~ /ol'I. ako se stepenuje jednim istim izloziocem osnove .726)-1>3.s. 0. se ne menja. 756.0294. x = 3. x = '0 _ _ _ . IV ~ (0.22 735. koji prelazi neko telo za 19 sek. b 739. 'sCi 109(3~)-" ako je log 3 = 0.02404· J 751.52VIO. 96 IIr7 . Izracunati debljinu oble zice.769' V34. Izracunati povrsinu lopte polupreCnika R = 16. (3.81 . ako se zna da je specificna teZina gvoZda 7. Izraeunati njegove dimenzije ako stoje u odnosu 3 : 5 : 8.7.45 750. Izracunati polupreCnik osnove i visinu krufuog valjka zapremine V = 401. da bi pao na rastojanju 9.725. Cija je tclina 4. ako je njena zapremina dva puta veta od zapremine kocke ivice 2.142 0. 758.7 Primenom dekadnih logaritama izratunati: 726 x = 2350· 1. II ® 47 x = (- x.0009°. V~ VG365 . 757. lzracunati vismu sa koje treba ispaliti hitac u horizontalnom pravcu brzinom 975 mIsek.

7U.8 6ab./ log + b2 = = - § p. NaCi logaritam broja N za 77~ upotrebe logaritamskib tablica ispitati ita je veCe loga3 iii loga4. > 'Ti6:) X '--' = 10 '100 210 112-1 0112. = 1 0gb a. ako je a2 + b2 = . izratunati log7o 2. Rcliti sledece logaritamske jednacine: ~ Dokazati da je logb+c a + IOgC-b a = 2logb+e a . X - 4 log -'a X .. r-- Z8 bazu a. ako je log7 2 = a.5. j log x-Iog - ~ 191:J 7 log x + log Cx + 3) = I X - I. 3 logll<Z + 210gb I I a (~ + 5 Cot - I. [ 792. O . 1fi":) x = 491-101172 + 5-1011•4 • . ako je log. Naci logs 2.log" x. ~ Izracunati log V3 8.. log" / a 770..../)oX = r. / --Iog 2 = log I C2x + 3) / V 83 .. + 102-10 1120 1()S-loIl600..89 _____ Ako je 10gb a = 2 i loge b = fl.. f7iI6! 788. 768. Dokazati da je i log7 5 = d. ~ = 10g24 54.. 2 = C 766. = ~ 7. ()Y' Ako Je log. 10gb a = I.. ® I Ako je ot~ ot = IOg12 18. log" by ~71.97. ako je IOg12 3 = a. log" b = . izracunati log In ~ta je veee IO!:4 3 + + a log" . Izmfunati bez upotrebe logaritamskib tablica: X = 1()l-lo ll. b . Dokazati da je 10gb a = logb"a"..28. V3 va 6r .o 7 = b log la + bl - log la . log" 10gb .Iogex ~ ~ ako je log.-10gb a2 a = O. Dokazati da je 1141 1775) O' Ie> 0. J 71S. Dokazati._. '--' Bez upotrebe logaritamskih tablica uporediti iii logla 9. Ako je log. 7M.@ Izracunati logs 9. 82 b kateta. X = tab dokazati da je la + bl 3 I (log lal 2 + log Ib l). tada je tatan identitet log. ~ Ako 'C. lOOlog I v2 -1011 vS: log. a 765 Ako je a2 Ob >. ako su a a C hipotenuza pravouglog trougla.bl 2 log 2. a. = -I -(~ NaCi . onda je ~) = Dokazati sledeee identitete: 767.by a = O.. IZrarunatl 10&.o 3 = a i log. .o 2 = a i log.x = ~OgbX =: V 102++ 10gl6. ~ 790. .log 1 x = O. 2 = a. Dat je logaritam broja N bazu b. 10gb a b 789..o 11 = b.gde Je a log. . i 10g. X = lOO()log3. ako je log.b . logs 3 = b. izracunati 10gb< abo Izracunati log -'. log-'. bx -.. je log" 27 = b. log. 100.. Alto su a i b dva pozitivna broja razlitita od jedan..

(a > I). 815. 808. % + logs % = 7. IOg (%. % + logy = 3.2. 84 85 . xo-)' -31012'+1 > 1000. Rcliti sistem jednaCina: 8f4. log(%-4)-\og(% + I) > log %. 5% 800. 807. log (% . log (% .713. 3 + 10gv6" 6= 0. 2 -log2Y = 210g2 (% + y).y) = 3 log 2. _ 799. {log (x + y ) . 809. )logle % + log. log=a + 310ga'"a > 0." ~. "7ge. )( C// 814. 803. i9~ log %1 .y ) = log 3. 802.. a> 1. ~ I) = 0.2) 812. ~ / Odrediti sirup vrednosti promenljive 1. { 3% -log y2 = 4. logs (%s - + 6) < O. 4 :""'Iog % = 3 y'log %...y ) = 5 -Iogz(% + y ). . log y'% • ( J •+ 5 + logV2x % 3 + I = log 30.\. log (% + 2) -log % > I.. . /\ '/ . y'% < 1.25 = (logz V5)2.y) -210g 2 = I-log (x + y ). {log (% + y ) -log (%. 819. log 6 % > 10&'6 (x + 8).9) + 2 logy'2x - V %1012' = 100%. % taka da: V 810.xy + y 2) = I. 805. "2 -~ - > log (x + 5). log %. IOgz(x .. x.25 - f + logs (I - ~ 2) . 817. i. 806.I = log 13. 210g x > logs. 811. (log -ix)-l = Q. 813. logz 5 + logz 5x - 2. { logy -log 3 log (xS + y2) = I + log 8.-'\ . Jog (152 + ~) .log (%.. log (xS + y2) . " 795. { log%-log3 = log7-logy. < loga (2x + 6). (2" -1 )+ % + log. 10&'5 (2 %+ 6) 816. 2 log. (/ X 818. {logs CJ(+ y) + logs (xS . loga% + loga (% + I) -.3 log (% + 2) = O.log 4 = _ 1.

RESENjA .

da p i q nemaju zajednicki faktor. prema pretpostavci. a2 deljivo sa 3. 3n a= 3n+ 1 { 3n + 2 (n ceo broi) otuda je 9n2 a2 = 9n2 + 6n + 1 { 2 9n + 12n + 4 . Pretpostavirno da je ~ redukovan racion alan q broj tj.Dokaz da je V3 iracionalan broj. Uocimo da se svaki ceo broj moze napisati u jednom od ovih oblika. Treba prvo dokazati teoremu: "ako je a2 deljivo sa 3. Po§to je. POJAM IRACIONALNOG BROJA Racionalisanje imenioca 1. Imamo p = 3r. a2 mora biti jednako sa 9n2 • Otuda a = 3n. i a je deljivo sa 3. Pretpostavimo tako<1e da je q U tom slueaju p2 je delji vo sa 3. Tada je 9r2 = 3q2 v3 = ~:::> p = qV3 :::> p2 = 3q2. gde je r C'-I) broj.I GLAVA I. 89 . te je i p deJjivo sa 3 (prethodn a teorema). onda je a deljivo sa 3". izve§cemo metodom svo<1enja na protivurecnost.

odavde sledi v'l7 = R . Ako se kubira leva i desna strana onda je (p3 + 6pq2) + (3p2 + 2qS) V2 = 2 iIi p' + q' VZ = 2 Odakle sledi da izraz na desnoj strani je iracionalan i nikad ne moze biti jednak 2. R = 2. V4-x2. 13. a. ~ =p + qv'2. 10. +.n. + b2 = 4ab ~ (a -b)2 = 4ab. -v'3. (Va + vb). Dow je analogan kao u prethodnom primeru. vxy. 18. te je i q deljivo sa 3 (prethodna rcorema).vi iIi 15 = W . I. ·15. 20. 23. 5. 19. 14. 30. 91 a 90 . 7. sto je nemoguce. 2. 11. Pretpostavimo suprotno da e dati broj racionalan tj . Neka je n + V. 2 v'3 + 3vi + 50 12 4v'15. -= A I 1 1 Va+m-Va - Va+m+va m Vb - B - + m + vb" m vb + m-Va Iz pretp ostavke a > b izlazi Iz pretpostavke imarno (I) a2 + 2ab (2) a2 -2ab + b2 = 8ab ~ (a + b)2 = 8ab. 1-v'IT. Posmatrajmo reciprome vrednosti brojeva A i B tj. 1 a + b)2=2 ::> a + b =V2. 1 s. Time je tvrdenje dokazano. 16. = r racionalan broj. ( a-b a-b tj. .v'2 22. 4. ~ vi 3 10•. 3.. vi. A B 25. Otuda q! je de1jivo sa 3.iIi 3~ = qI. Pretpostavimo suprotno da je {12 kvadratni iracionalitet tj . tada je Vn = r . 16. tvrdenje je tamo. -3 (HV5+V2) (2+'\1'5). I 1 Kolifuik (1) i (2) je 27.3=-)-(1-+-v'2~2-V=3) - 2(1 +vi-v'3) (I + v'2)2-(V3)2 2 (I + v'2-v'3) 2V2 V2=RZ-I5 2R _ (I Ovim dolazimo do apsurda da ·je broj nalan broj. V2 + v'l7 zaista + v'2-v:fv'2 =v'2 + 2-V6. Prema tome pi q imaju jedan zajedni~ki faktor 3. 4. 8. 29. sto znacr da pretpostavka suprotnog nije tacna.n. jer je na levoj strani iracionalan broj.1. 26.""(1-+-V2. V2 + v'i7 = R (R racionalno). 28.> . iracio21.=2-+"-v'3-. dakle A < B. v'2. 17.2R V2. 9. 2. nasuprot na§oj pretpostavci. odakle je 2 2(1 +V2-V3) I + V2 + V3 . 24. 6. 12. 4.

34.. 42. a)4 27a3 + 6 V.v'3 6 2(6-V3) 6+v'3 6 = - V3 ' 37.V I 2n n)2' n n' I = (I _ v'3)-1 = 6 v'3 ' 6 6.V I .~ ·J3r VI+n -vr+n_ V I -:n n + Yr=n -vr+n .----:--:-..A) = 2 . za x imamo = V a-va2 . brojilac postaje 38.n2 -1 ~=.-~ + 2abVb = 2ab .. )2---.:3-a4 ~• I 6_ 81 (1 + a)4 = TVa. (vJ+"n .B - v'3 A =v'5 -v'3~3 -:=5 v'3 (V5 + v'3) . I.b2 2a 2abVa Va +Vb .3 V!=n2 -1 = 1. f a +Vb a imenilac a-~ 2a / 92 = Va-va 2 -b2 .=. I. 6 32...xfS.2-. 18+2V15 3 ·3 = 4 +v .v' I II 6 .v'3 = 3 = 39. onda je 40. Svodimo oba korena na jednake izlozioce tj..Yr=n) V I + n . Ako se izvrSe naznacene operacije dati izraz postaje J r-----:.==~ V(I-n) (1 + n) ":"'. i to 93 . 3-~) -1=(I ../IS .Va +Va2 _ .J£{ izlozioca.. 4".b2 2a 2a = V 1i2 b -2 ..I _ -vr+n + Yr=n V I --vr+n .. (1 35...[j = Vb(Va + Vb). I 41..n)2 (v'i=ri2) = Yr=n = 5-3 VI n(VI + n . -I IS.-:-.v2 36.n +n (V!=n:!. m-n 3V2 33. tad a je R= 31...c.V I ± n' dakle 2.n n2 n = Vi=/i2 .v' I .5 . . v' x'l ( I .----. = 4a 2a· Kako je a + Vab = -Va2 + -Vab = va(va + Vb) b + Vab = VhZ + v..1 A-2 (B . Oslobadanjem neakU 6+'T '%. 6..:===... Kako je A=(I-O... Kako je v'1 .v'3 (V5 .

a3 -1 . (a3 --. 47.a 4VxY i na kraju dati izraz jednak je 4VxY x+y+2VxY 4VxY (VX+v'Y)" 2.. onda je vt. 4VxY }~ = 1 { 4VxY (VX+Vy)2 . a+ . .~-.x[(va + VX)2 _ (Va ..2 + 1 (vx + vY)2.. + {lax' = {IX3 + {lax< = ~x2 ({lx + {la) a3 -2a3 + 1 4a3 . ---. a3-1 1_ (a -I)(a3_1) 46.. b ' a lZraz u srednjilll zagra- + x) (Va 4ax Va)2 Vb V a . [ a + x (Va +VX) (a J-2 = (a + x) (Va + VX)2 4ax Analogno izraz u drugoj zagracli posle svodenja ima oblik dama postaje + Vbab = a+ Va (Va + V b ) .vax=Va(Va -VX)]. + 1)2 + a3 + I) (a3 .imenioc postsje 2ab 1 [ Va(7a+Vb) + Vb (Va + Vb) 1 J = -= = 2 vab.1 94 95 ..-. a3 - I a3 . Po§to je (~~~)-. Kako je a x + {Ia2x = {I a2 ({fa + {Ix)..a- aa I ' -. 2ab -" Vah 48.-=-. a a-I 2' 2' 2 - '-. a Po§to)e 2Ya.rah.a3 -. 4ax vax ] + x _ a + x Va (Va + vb) a+ b a+ b Va (Va + vii) Va 'a-b =(Va+Vb)(Va..--I = 1 a+1 a3 _1 1. 49. + 1 = • (vx 4 -.ednost datog izraza Izraz u prvoj zagracli transforrni§e se u (VX + Vy)2 . [ Koristi da jea .. Dati izraz se lako transformise u : 45. + 1) 2 (a3 _ 1)2. vx2 + a· + {Ia2x = {I as 50. +1 2 . 27.-'-. pa dati izraz postaje _ (a3 .rah 43.v t .Vb- 44. 2 a3 a3 + I . ' + 4a3 + 4 a + 1 a3 _ 1 2 2.Va + Vb onda je a Va a+b = a-b njihova razIika - a 4ax +.~-.Vb) =va. 32x.fyy. 2ab =.VX)2 = --'4Vax= _ ~ .: (a + I) (a3 + 1) 1 .

V)).1. X3 V3 + X2 I . i posle sredivanja dobija se da je dati izraz jednak I. Imamo sukcesivno: X2 = = V) + Xl l ..(b 2 ) rastavimo na cinioce.. Prvi sabirak se transformi~e u ovaj izraz I I 2) +.V)) 1 +V3(Z . I 3 I + 2"< = '7 = 4 + . r-.9Y Je 8 = 8 · 1 [23 8 (yJ)S] -_ 54.y3) (4 + 2y J + yJ) 1 2 Po~ to je 8 B= V (2 _ 2 . :V) = (I +2 V3 f 97 96 .:= ' ' 2:" Oslobodimo se negativnih izlozioca.V3) V3) = (2 - pq(p2 +q2) x4 = V3 - (2 . 3) + (3 + V)) = .2 = .v 3 ·Xl .- 3) --~ I 2 = .V3 = (V) + I_ 3 1)2 = - (2 +v . VS . = 1. dobija se P + q + 2p'i q'i I 1 pq(p2 53.1 51 • Kak 0 9 (8 -y) _ 9 72 . i (2 U opstem obliku p'i q'i X3n+l X311+3 = Xl = I. X6 = X3.. . .V3) = 2(V3 -1) 2(V3 -1) = I. OznaCirno sa A= 1 +2x . A = V(V3 . imamo da je A = ---(V) - K ako je V ) - 3 < 0.-:----'-'1/-:17'. + 2 .V3) 4_ 3 = - .is = 1 VS + 2 I 55. a drugi 1 2(P2 I + q2) 1 8 I 1 1 Istim postupkom nalazimo da je 2 = 1 (p'i + q2) p'i q2 (p'i + q2) 1 2 1 l ' X5 = X2.V3 + I = 3 + 3 + V3 = 6 9 (2 . XJn + 2 = X2 = X31l+4 + V)).===:.V3·X2 2(2 ---(2 .VS < 0 1 - V + V 5)2 VS)2 I (2 ·irnarno da je V5 - 2 - 2 + . = V3 + I I .3)2 + V(3 + V 3)'. +VI + 2x B- . a onda je y = A Kako je 7 +B . x7 = X" = Xl . a izraz 3 1 a2 _b2 = (a'i) . Ia Svodenjem oba sabirka na najrnanji zajednicki.2 -I 2 +V3 2 _ yJ 52. + q'i) 3 I 2 + q'i) 1 1 2 fJ(p'i + q'i) (p2 1 1 2 = X3 = - (2 . = Xl pq 56.4.

2 _ 3 (1 y . 2Vab 98 . =i=1.v'3 (I -v'3)2 = 2 . Zarim 1-2x= ( pa je I _ V3)2 2 1. 1.~ .v'3 -V negativna. to je (1 -V3)2 (2 + v'3) (2 .x odakle + 1= 3 (2 . + + 1 = 7 + 4V3 -2-v'3 + 1 = 6 + 3v'3 = 3 (2 + v'3). = Y2 i za - _V (1 + V3)2 = 2 + v'3 V (1 + v'3)2 (2 -V3) = (2 + v'3) (2 -V3) Posle oCiglednih transformacija v'1 a-b x = 2v' ab' a = V<4 + 2V3) (2~v'3) = '12(2 + V3) (2 -V3) = 4-3 .V(4-2v'3) (2+ v'3) = Y2(2-V3)(2+V3)=-v'2.3 (2 ± V3) .V3) (2 + v'3) . Dakle. Izraeunajmo najpre y2. + x2 = V + (a2Vabb)2 1 = a+ b. 6 57. Y2.v'3 (2+v'3) (3-v'3)+(2-V3) (3+V3) = Y=3+V3+J-v'3= 9-3 Napomena: imamo Do rezultata mozemo doci i na ovaj naCin. za x = 2 + V3. pa je y x = 2 -v'3.v'3 - u ovom slueaju imamo (x-l)v'3 = (1-v'3)v'f i x2 .V I .v'3 (v'2 + v'3) 1 +V3 = 'I 2 + v'3 58. y2 = 3 (x-l)2 x2-x+ 1 a) x = 2 + v'3 - u ovom slucaju vrednost brojioca i za x = 2 ± v'3 bice _ 2 . na kraju 2 + v'3 2 .odakle .2x = 2 v- (1-v'3)v'3 I-V3 Y = V3 (2-V3) = -:7''1=2=v'3~3' PoSto je razlika y = _ B= 1 + V3 1.(2 + V32.onda je vi + 2x = 1 +V3 2 b) x = 2 . Odakle za y se dobija _ (1 +V3~ (1 +v'3)v3 = y .v'3\{2 + v'3) . a kvadrat imenioca x2 .2 ± v'3 - ± v'3)2 _ 4 ± 2V3 odakle Iyl = Y2. (x-l)V3 = (1 + V3)(v'3.v'3). y > 0.2 2-v'3 1-v'3=3-v'3· 2 V 1 .x + 1 = (2 + v'3)2 . y < 0 te je y = -Y2.. 59.

y = m.n))-2 = (.<y.3b = 1 = 3Yb (Va .Yb)(v'a+v'b).v'xy = v'x (Yx . x + -Va"+bx = II + mllr-aV J+m2 va-b"=ll-mIV l+m a +m I m (za 2 • 63.1 (a + a-I) .:I.tpostavke Iml < I to I POZltlvru. pa je a 70." -Vx" .!:.. Racionalizacijom imenioca datog izraza imarno da je 2a ~= a + b. 2am b (I + m)2 u izraze Va + b" Va-bx. (0 + b v'2)2 = 894 20b ' . 100 101 .. a = 21 + (a za ' .x2+mn r)(x2 ... + :) dohija se tJ· . Kako je po pretpostavci a ~ I.:y = Yx (Yx vy) x . posle IS IS 5V3 V3 = V3 (V :>---I) = V3 . a za a < b.l = l (a--a) za a"'" I 9 .a4 x2+Vx"-a4' Zarnenorn vrednosti X u izraz = a(m"2mn n")2 + n" I u dohiveni izraz. ?sn. Na isci nacin nalazimo Za 2 .- I ~ 0. izlazi da je vrednost datog izraza m". Yx x I. x+ v' I+r 60. V (m' ( m+ n) x. imam o 67.+ (l-m)V 1+ m2 +a 2 a I V J+m2 ociglednib transformacija vrednost datog izraza jednaka je 3. Uzeti U a (I+m)lfa "-(1-m)V l+m2 + a l VI+m 69. te datl izraz dobije sledeci oblik: (I l-m su Preto je o v'a + bv'b = (Va)3 + (Yb)3. a > 0).m)-2 = m 68.. 71.I + m) lr-a.. ~ b za a > b' 72. b . a + b2 b2 + I vr-l=~(:-a) O < a < 1 iii a < -1. - 1 < a <0. Na . Vr .. . to a. 64. (Uzmi u obzir da je + v. ~v'ab -=.V b) i o _ b=(Va .ovu prt. Zamenorn x = 2.1 (a + a-I) = Vx -1 = Zamenom nadenih vrednosti u dati izraz izlazi da je njegova vrednost a2 a2 V[+(a-+JY +I . n i + ~b 61. obzir da je 3 - Posle ociglednih transformacija dati izraz postaje Posle oCigiednih transformacia dati izraz je idencicki jedak "2 .Zamenom ovih vrednosti za x i ~ u dati izraz. 65.. 62..= 2. Zamenom nalazimo x=--"'-- ~. 66.

19. odakle je 78.4 = v'2 E J.Vr .x=(a... 2 - b.vx+~ vx Analogno va2 .za 0 < a < I ill' a < . .. Va.x 2." za %=4 (a .2)2. + 2 = 4.Vb = x.64.I = %.Vr - as < a < 0 J = .2)2 Za a>2 ~v'2 = jev(a . x2 = 2 (a + va2 _ b) = 4 a + 102 ~a2 - Ovde je uzeto da he v ex postavke x ~ 2. Posle otigJednih transformacija imamo da je A= I y' a + vx +J=='.a = 2-a ' 74. c) V I4 -2 V6 = 0. " e) 3V3 + 2 = 7.2.. .. .vx+ Va+ vx= V( Va. A postaje A = a2 .65. 1.I a %+ Vr x. pa je = 2 b. 2)2 = 2 .' I ill I % + V xi . I I 2 J a Dakle Va+Vb+ Va V b=2Va+Va2 .64 .I + V x-2vx=I'.l ) je Prema tome. + V2a + 2v(a-2)2 = v'7 b) V6 +2= V(a.73 .a) 2 2. v'5 ' Neka je 3 Vx + Va + Vb + Va ." 2Vx + Vr -. VX+V~X-2)2 =2 Vx +~ .4 (X-I ) = 75. . Koristeei LagranZev identitet imamo A= V 2a + 2(2 .93 . pa je d) 2+V3 =3..4 = 2 Va=l a.x obliku Va + Vb-va ../11-3 = 2 V 2 V 2 2.4 za I a-2 = - < a < 2 je v(a . 2v x ..: y' a .2)2 2). (I) 73.. Za izraze u imeniocu broja A treba iskoristiti LagranZeve identitete.x.Vb = 2 Va Va2 2 - b (2) Brojilac se moZe napisati Zbir (J) i (2) odnosno njihova razJika daje traZeni identitet. (a - A = v4a .112= .vx + l/a +VX)2 = = y' 2 (a + V a2 x 76. /11 +3 _ .v% U {a .2)2=a .a OSDOVU toga je Odakle ako je a . 77. jer je na osnovu pret- 103 . tada se lako dobiia da je ''. a) V I I+4v'7=VlJ+vIT2=VlJ+ V ~12 -1 12 + ll YV IJ2 .

-:t:I .V2 ' 81.Vn+I .em ovih . 1 _ (" + I )ViI -.2 (" + I) Y z Analogno dobijamo = (" + I) Vn .V'i V +-l-=2 = VI .79.. . pa . I .-:=f..em imenioca datog izraza imamo po§to . A _ .. 2. .I I I 1 9 .1-)V--'=. imamo: 104 105 ..e " = I."V'iI-+I = Vn _ V. 3.(" + 1)2n _.e ax3 = bj! = cz'l i ~ +~+~ = x I.={ic z Sumiran.. 98.+1) ".e 1 I I A (.: b .(. 82.ednakosti sravimo sukcesivno da .-Y'.":n .lIm-" __ 2" = Ct." ~" = ~ ..e Imamo lIm Ct.ih ...m +" + ~ "'+n = am f~ ~ .em gom.e i drugi odnos. 99 fig + 98 v'99 Sumiran..e A=y{ib iA= z{ic Odakle izlazi A' _ 1 ""' ..ednakosti dobi..e a. 2" Neka . 99..= 1. Neka.-+ -. -2..==I + = 1 1 ViI .-+ (. Racionalisan.+ .ednakosti izlazi S = 80.~ = (" + I) V" + "V.amo U ovo.={ia' x ' -y = A _ {/b .+ x y z Odavde konacno I 1 I) = {ia + {ibA + {ie. = {ia + {ib + {ie... . Analogno se dokazu.... Kako je ax = V 2a -.+1 odakle izlazi da .e 1 + v'2 1 =Ct. .= V 100 10 10 ' Kako ..

.bf + 84./2 v'x + 2v'2 a izraz pa je Primenom Lagranieovih identiteta za x = 3.=-1_ = 2. + 5-... P rimenom Lagranieovog identiteta imamo V4-v' 15= V ± 4x V2 + 8= (x ± 2-.a 0). pa se izraz A moze 83.Va 2 . Posto je {f7 Lagranieovog identiteta v' 4 + 2v'3 = v' 4 + v'l2 = v'3 + 1. a- b~ . AnaJogno prethodnom zadatku + ax V2a . dati proizvod postaje ~ (4 + v is) (v'lO . = "2 (4 + v'15) (16 ./2 = {f (-.JJ ax J J -V¥ _(J-V 2a . a V~ ~ b b 2a-b b {/26 + 15v'3 = {/(2 + v'3)8 = 2v'3.bx V > + ~V2a a b b I + ~V2a a ="2 (3 +Vs)(12 . .V 3 .a b-a --(""' a):'--b--~ b u 2a a2 -cr = I.S-V . v'x + 2-. V I + bx = 1 .2 v'2O) = 2 (3 + v'5) (3 -v'5) = 85. v' x-2-..n = ="2 (v'lO-v'25 pa je 1 a -4~ b./2)2 = 8. a primenom posle oCiglednih transformacija izlazi dato tvrdenje. 87./2 = v'3 +v'8 =-./2+ 1 A= 1 ----. 106 v'2-1 v'2+ 1 107 ./2 + 1)3 = v'2: + 1.2 1 A = 1 1 10.. a + bV2a -. Proizvod ova dva izraza daje {/26-15v'3 = {f(2 -v'3)8 = 2 -v'3. S = n . Primenom x2 napisati U pa je tvrdenje taCno.v'6) 2 = v'x-2-.2ab+ 1J2 -V(b-a)2 (jer je b .v' 16-15_ 2 2 - obliku -V5 . onda je 3 _ a + b~ _ a +b V 2a {/26 + 15v'3(2-v'3} = (2 + v'3)(2 -v'3)= 4 -. Po§to je 1 1_ ~l ("2a=b= VI_ ~ . 88./2 · v'3-v'8 =V2-I.4v'15) = 2 (4 + vTI) = 2.v'T = T( v'6)./2)2.. Kako je = I.b 86. 1 4 + v' 16-15_V 4 .-b b.a AnaJogno imamo '13 -Vs (3 + Vs) (v'IO -v'25 = I + (3 + v'5) (v'IO--. b 2a-b b 3 3 V3-Vs=V +-.

= (3 + 3-4i ') (3 + 41) 9 .. a) vC36-v' II GLAVA 2. b) 5'. c) 9x + 2yi.~ + 23 'r---~ 97..v'(a -b)2 .4 5 + 4-3.r=49 =v'36(-1)I) + v 49 ( I) = v'361'2 .IB = A. .l64x-4Vs+ 8 . 93.". i3 13 I.l 5 5 i..6i. a) 14-17i.i. c) 5. 92.onda )c = 100. 8) - + J A..12x + 12x = 8. + 3mn (m + 11) + ". 5(1 b) ~ -.. KOMPLEKSNI BROJEVI 16-v::64 + . a) Z = 3+ i (2 -1)2 3+ i 4 . .N. c) v' a2i2 . (m .>.B A2 . + 3i. . A2 . 15 20 i. 98.v' 64 (- .. . b) -48-9i. Zamen m x u dalom izrazu i koristeCi idcntitet (m + 11)' ". 2iV2. I.t 6. a) -19-4i.-+-VB-= A B 5 + 12 .v B + A + vB J VA + v'B A.. r"4{ ' 5 ..v' 16 (- I) . r 4 ( "\ 5 I)}' -3~4 ( V5 + I)V4(Vs. 7Amenimo vredn I x u izruu ~ . a) - 6 + ~).BJ A + v'B A-v'B A + . 95. _ ".I )x- + 4 + 12x tl.'2 =v6i.'2 - y = ~ _ 3x _ 2 A2 + B A2 + B 108 2 (A2 + B) _ 2 A2 B = O..v'B' . P [0 b) il b) 13i.8i b) - + 7i = i.n) . d) 5.2i.'2 + v'1M'2 = 2bi..4i .)".v'161'2 - . c) 9 a) 15 + 6i. d) a2 + b2 • je ~-3x = (V J J ~__~ J~__ -= A + v'B + V A_v'B)3 A-VB A 3 + V'B 3 (V A-v'B A J +VB + 96. 2 2 (V~~~+V~~)-3 ( ~ 2(A2 + B ) AI _Bx A + v'B +VA v'B ) = A-v'B A + v'B 99..2 + 0.2.4£.. a) 8 .I)p + I2x . + 12x i koristimo idcntilct .VB A. = b) -~ + !. ..B + = - I 5 + -3.v64i' +v'49. 5 109 . 94.4i + 1'2 3+ 1 = .

I. 101. 1t1 + z21 2 + c +.y =-3 { x + 2y = 1 b) z= I .= . =5' - -1 2+ i .)2 = 20 + 38i..s. = o.) 1 + 1 .Odakle izlazi 1 3 R t [zl = . 2x-. + 91"2- 1 b) Izl ~:x/> o. a) ~a Z = (2 + . 109. 112.d)2 = 2 (a Z + b2) + 2 (b 2 + c2) = 2 [lz11 2 + IZ2(21.Si. x = 1 + i. 121"2 . I (z) =I I (Z) = I ± (3 + 21) (3 - = 21) = 2 + 3 + 2i + 3 (3 + 21)2 2 + 3 . i .2. a) Zamenom vrednosti za z u datom izrazu imamo: z.4. ___ = 1 + z..I +i . 117. - 31)2 . a) Analogno prethodnom zadatku dolazi se do sistema 108. = I.3x + 2y =-1 a imaginarni deo koliOnika ' ~ Z2 1 +i-(l-I) = 1 + i .. 111.(b - d)i..y = ~ -1. = 4 + 4i + . a) 1. (2 + 31) . b) . 111 . 105. 106. 1.2-i 2-i i-2 5 TraZeni kompleksni broj je z = OdgovarajuCi sistem pod b) + i.x 5 3 5 b) Kao i pod a) i-I Iz sistema -I+i-l-i . 107. z· %1 = (3x + 2y) + i(-2x + 3y).7 .1. 255 (1 256 odavde IZ1 - zz l2 = (a + c)Z + (b + d)2 + (a - c)2 TraZeni kompleksni broj z = - (b .X 5 5' 2y. _ 2 .. a) Realan deo proizvoda 102. J m[ z l = 5 5 110. 20 - { -2x + 3y = 38i.:5f + (~~r c) Izl = 1. Z2 = c + id. a) 4 6i .2i + 3 (3 - = 2. Y = 1. Tadaje z1 + Zz Zz = a - = a + c+ + d). 103.~z 3-4.7 .4. odgovarajuce rclenje za z = 2 + i.2.----=~-- z+z 2z + 3 . Y = .I '.+ 2 2. I (ZI) = (2 + .4. 2x. b) 7 ."2 3-4i = 3 + 4i 3-4i =_ ~+ 25 24 i 25 je b) R . 110 24 + lOi 169 +'J I'.i .[zl = 10. 13 Jm[zl = - 19 10' Izl = V(. 1 (031) = = 4 + 12. 1 + (I + I) (1-. Neka je z l i (b IZI = a + ib.1 +3 2 2 + 2y =-1 izlazi x 3 -1+i+3 1 2y-x 5 =1 1.30 ± 65i."2 3 -i-l = x + iy 2+i 3X = 2x + y + 2y ..

. I .. b) 0. ako je n 2i. a) z = 2 + i. Ako iZV1 ~ iJT. 2i"-1 = - I oblika k = 1. b) z = 3- 5i. n = 4k + 3 iQ+s = 4k (I R . ib). 3. c) x I. z = 3 + 4i. obliku 128. 124. + b".}" -2 I. Data jednaCina moze se napisati U o. 120.+( 1 . 130. y =y 3.3= 7 3) = 1 + 7i.!. J m (zl = 0 J m (zl = - za n i za = + 2. = O.1 i te R e (z l 125.118. onda je 1. a z = i" = Jm (z l i 4k +1 = x = 11 . b) x =y = =y =- 1.). ( I + 1j4 .i ako je n 2i" -1 = (I (x + iy + i)( 1 + 21) + [I + (x + iy)](3 -4i ) = 1 + 7i.s odakle izlazi x 123. y = 8. c) + i)(x .. c) (4a + 5bl) .) (2x - + 9i)(x - 7i). I = a + b".8x - 5y + i (3x + 2y) = i. 126.(I . -+ ) .2 = . I => z = 1 + i. I oblika 4k odakle izlazi 2i" -1 = 2i.5y + = _ x 5x+ 5y .a '" (a + b".+ T= [I 2i + i' l " = in 1. d) I.1)4 = [( I +. a) (a + ib)(a 5bi).i). 13 e) x 29 =y = Ri z i 8 112 113 ..- II 29 ' =.) . (zl = .2 =. a) x d) x =- 5.I. Kakoje z = (~-ti)" = [ ( I + i) (I + I -i ( I . c) 2i.o celjenje dobija se 5' ::::> t 119.Ij' ] [( I + 1)' .P x+ y -5+ t. 2i = +I 4k + 2. b) (a + 6111) (a - 6b. Korucenjem definicija sistem ° jednakosti kompleksnih brojeva dobijamo (4a - -8X { 5Y = 0 3x + 2y = I . = '" ". a _ _' a". a J m (z ) = 0.. 2..) .} (I + ') '} .. ako je n - I I} _ b) (x = I" Y = 9.2) =. a) (x 121.( I . (zl = J. 4k + 3.(I . z = a". (zl = = 1. ako je n - - 2.2 = 2.. _".= . i'" (I + i)"-' + .)" = i" -2. (2x + 7. + b". 5x I oblika 4k I oblika 5y + I + i (5x + 5y 5x . i pa je R.'2. y= -2. za n = 4k +I 0. 127.i' ] = 122. . = a + b"._3_+ b". i4k +2 = . 2i" -1 = 2. Neka je z = x + iy. Posle ociglednih trans formacija imamo. a) - 2. y~x + 3 = 2 - 2 2 onda je za n = 4k z = i" = i4J: = I pa je R . 131.

Grafici datih funkcija: 10 imaju oblik sl. a) (I b) + .)4k = [(I + i)2]2k = (I + 2i + j2)'k = (2.)4k (1 + i)' = (. Dati broj z moze se napisati u obliku [( I Z = + i)2]S .4)k.OO y 0 +00 +00. I.4)k •. KVADRATNA FUNKCIJA 134.0/'+00 114 a· 115 . y x SI.i)2]S.)2k: = ( .. = (I + . 2.132. = (2 (. III GLAVA 3. (I + i)4k +. 133. [( I + i) (I _1}]6 odavde z = _ ~ i. 1 Trafene funkcije 10 je dat slede61m tabelom X/ .4)k.[(I .

xl . x E ( . + 00).I' 1 '>. Promene funkcija 20 je dat IlIbe1om.1)za x2 -1 .a celom toku funkcijc 10 su pozitivne.2 i x = 2. 2).00. 135. Posto je 1x2_II={+(. -2 / + 00 Grafi!< date funkcije je pri!<azan na sl.I )za x2-1 < 0. Nule funkcije Sil x = . Funkcija ima maksimum y = + 1 Z8 " = O.' 0.OO y 0 + 00 +00'>. - 00 00 No celom toku funkcije 20 su negativne. negativna za .I' 1" 0 . 4. Promena je data ovom tabelom. x\. + y - X !-OO 0 00/ 0 + - 00 00 yl. 3. 00). 138. + I ). a negativna Z8 " < . Za x = 0 funkcije 10 imaju miniIDum y = O.2 i x > 2..00 0 + .I' + 00 + 00 117 .(x2 . a za x = 0 funkcija ima minimum y = . Grafi!< sl. 3. 136. y = 0 pozitivna je za . y y o x x SI. SI. x = 0 jc njihova nula. x Za x = 0 imaju maksimum y = O.2 < x < + 2. 116 xl yl + 00 00" 1 0 1 0 . Z8 X = ± 2. Definisana jc za svako x tj. - I] U [I .00 = 0 je njihova nulo. Promene Sil prikazane tabelom Definisana je za svako x.2 i " > 2. .2 < x < 2. pozitivna je za x < .2 (51. 2 Promene date funkcije su prikazane tabelom Imamo da je y = x' - 1 za x E (- 00.2. y = -x' + 1 za xE (-I.

<+00 118 119 ° SI. 4.x za 4-x2 2 . Promene su date tabelom "1 . < O.00 . 5.. 139. Grafik datih funkcija je prikazan na sl.<4\. Promene funkcija pod a) su date tabelom y SI. definisane su za svako x. y y x x SI. 5.. a za x = I ix =- I. + 00).2.Za" = y=O. Kako je 1 _ x21 = 4 {+ (4 .(4 - x2) x2 ) za 4 . . 0 . ° funkcij& ima maksimum y = I . 140. Odakle izlazi x y= .4 za xE ( . 6. .2) u (2. O.x2+4za xE [. Grafik ove funkcije je prikazan na sl.00.+2] i y = x 2 ..2 2 +00 y +00 \' 0 . 6.

. 0).4) U (0. 2 0'1 0 148.(x 2 Grafik date funkcije ima oblik sl.f.. y < 0 za x < . 2. x ". 7.. nule x = 0 i x = 4 Y > 0 za < 4.I . = a 'o ' onda je y = r {x-x'za o . + 00)' Tok je dat tabelom 0 < x < Funkcija pod b) ima za x = . a y < 0 za x E ( .. 00. 0 \.(x + r) za x E (. Gmfik funkcije je pri.(x 2 120 I + 2)2 - bl Posto je x+ rl = {x + r za x E (.2 (x-I )' + 8.4 -2 0 + 00 y +00 \" 0 \" -2 / 0 /+ 00 Kanoni ~an oblik datih funkeij. 2.oo y 0 I 2 +00 +00\. 00)' negativnije u intervalu x E (. . I].00 .2. (x - b) y = . x > 2. = 0 funkcija ima dvostruku nulu x = 2.2 i x > 2. nule x = 0 i x = .. funkcij. 0 \.0) U za x E [0. 0) U (4. · 3 I + 3)2 + I. -00 145. Y y". je: I a) y = .(x 3 I I I b) y = . Tok je dBt sledeeom tabelom 0 xl.2 dvostruku nuJu. nji.4. 8.00. 7. -1 / 0 /+00 1 b) y = . Za > 0. 2 147. + 00). a (I.. Tok je prikazan tabelom + y 146.< .. . 0).00.(x-3 )' . e) y = - - I 2 3)' 25 +. za x = .2 za x = . 121 . xl .2. y > O..00. y~ 1 .-. +00) . l .-(x.. I a) y = . 0) U(I . je pni tivna za x E (. Definisane su za svako x. 2 2 e) y = . + 00). a tok dat tabelom 2)2 + 2.. Y-ma~ = Funkcija pod a) za x = 2.4..oo Y -00 / y - 00/ 0 +00 -00 0 2/ 2 4 + 00 2 \.-1] U [0.1.00.2 2 .2 ..(x 2 + \)2.2. a ) Kk Je l x -.kazan na 51..(x-r ) za x E (. Kanoni~ oblik datih funkeija glasi: x a) y = .Za x . xl.... y = x 2 -2x za x E (SI.2 .ho\' kanonirni oblik: Funkcija pod b) ima mi nimum y = .(x + 2)' _ _ .

co y z y=X-IXI o x x SI.. dakle Y = x2 +. - 1/2 co 1/4 /' + co + Na intervalu x E (.. 9. dlflde + 00).Imamo da je y = _ x2. X E (.2 za x E [1.O '>. .co/. Promene ove funkcije su date sledecom tabelom: Y -=-1 0 Y 1 0 '>. .0).2] 123 . :I Y=x2-x=(x-~r. ~ y a promene ove funkcije su date x SI. x l -co 0 +co y . 10 SI.0) I X 12 = .I] U [0.x = (x +~ r.1. +00) y =-x2 + + 3x . + co) imamo I x I = x.. 10. Grafik date funkcije je prikazan na sl.~ . 9.. 149. x E (.x. a tok tabelom tabelom: x Y - 1- 00 00 '>.00. 122 b)y=x2-3x + 2 za x E (-00. 8. Y = x2 + 2x. - 1/2 0 1/4 /' 0 Grafik date funkciie ie prikazan na sl.a) Na intervalu x E [0.I)U(2.co.

xl' - 2x +8= - (x + 1)2 + 9.(x . 0 '. c=8. Za xE(-co. + I). .3)2 . 4'. Y = xl' . 12 157. 151. y = x2 . 155. 150. 13 x 152. a= -I . Grafik je iJrikazan na 51.(x .Grafilc je dat na 51.4.S = -x (x + 3)' + 4 a za xE [0. y = xl' -1.6x . 124 . grafik je krikazan na 51.3 = (X-I )2_4 = -I . 0). 0 '. y = . y = .I )2 + 9.xl'+2x + 8 = . a = I .co y y o SI. 14. c 8 a funkcija je y = .4. a b = -2 b c == 3. y = -xl'. + co). -I) U [I.l' 0 '. y = -xl' .3)2 + 4. Za x E (-co.co. = .2.l' O. 125 SJ. . + co). a za x E (-I. 156. 12.6x +5= (x . 154.l' 4'.2x . II x x y S1. Grafik je prikazan na 51. II. 13 a tok tabelom x/-CO-S-3-1 0 I 3 S + co y .

2 pi f. . st za o l-m --. IOx izIazi. 127 .2x - x 162. y= . Korist~i a) /> . 1 p .3. b)p = 6.-8. q = 16. = -I. P + k )· 32 -x2 6x (4 + k) · 3 + 8 = -7. pa Ie 2a .4 daIc. 4a a funkcija = -2..= 2 b .0. 163. 2a Odakle - 711-4 2 (711-1 ) I) xl = I. 1 b) P = -4. ) b .---2"-.3. F unkcija posti!e malcsimalnu vredn. izlazi a y = 2x + 8.e ·· izIUl &lStem ·· q = . x) /> = 4.. a 711 = 2 te je 3.2x 2 + 3 = -1 (x 2 2)2 + 1. q = -9. a) p q = -6. c = O.xl . = - 188.E. 164. Iz obrasca J..e incma je 4a (. y = . 11 = - 161. q = -3 168. 16.. 2(m + 2) odakle izlui Iy m = -3 a y = -xl + 4x . izlazi: f - pl.-:-' -3 - I j ttl u kanoni i uslov zadatka.(X ~r + (l q+ ~ /.. q = -1. A = 5 a I(x) ~ = -x' + = 4ac-b" "4a 165.. kanonieni oblil< funkcije y = . Iz jednatine k = -2.( )2 _ .Ie p _ 2..---.4. 15. - 167.- 3 xl-2x-5 ":" - 1 -(x+ 3)· -2. 3 . . /'ret 1I\' e izlazi B em i I 166. 14 rckn.. lZ 4 p~tav .. tile: Ij. o 3 y = (2 - + (2 (I 4) x - (2 + I) = xI. 5) .. Y = x2 - + 5.. I . = 2. _ 1. q = 3. Funkcija postite minimalnu vrednost za b .----..

3f (x + I) = 3 [a (x + 1)2 + b (x + I) + c) . f(O) = I. Iz prerposravke y = b2 - 4ac = 0 =:> b2 = 4ac. pa je 178.bx-c.. tj. vb ) _ I ( I -Vb - Vb) (I Vb (I +Vb) . gde je I nova promenljiva I (x Tada je I (t) = (t - P=y2=(6-x)2 + X 2 (sl. a a2 172. 5 18 - 179. y = 3xS + 2 (a - x)2 = 5x2 - 4ax + 2a2 3 170.. 180.= . Swna ima mi.. Imamo cia je odakle izlazi X = 2a 5 a- f (x + 3) = a (x + 3)2 + b (x + 3) + c. PovrSina ima minimalnu vrednost za x = y = 14. 2a te je y = 3. b -56 14 b 177. Ako je prva duz x druga je a- x te je ax: + bx + c = ax2 + 2. 15) Dakle P (x) = 2x2 -12x + 36.a + l.= 10. x = . Da bi smo dobili I (x . f(l ) = I.+Vb -b I-Vb . Neka je x jedan sabirak. . 56.=..a.x) = + 20x· Za x = . ~to znaci da broj 18 treba rastaviti 2a 4 na dva jednaka sabirka da swna kvadrata bude minirnalna.= . 15 175. a obim pravougaonika 18 em. a P (x) = 7x2 56x + 196. x = 1 ..=3.a) x= - x .= 9. f(a s (x) a2 = x 2 (18 - X)2 = 2x2 - 36x + 324.ti na eetiri jednaka dela. trazena suma j~ a . 9 128 129 .a.5 + 6 I(x + I) = (x + 1)2 .= 4 _ Vb + b-2vb. 2 b -36 x = . . Neka je strana kvadrata y. pravougaonik maksirnalne povrsme )e kvadrat stranice 10 em..3f(x + 2) = -3 [a (x + 2)2 + b (x + 2) + c).f (c) = . + I) = xll + 2x + 1 . Dakle. 171. a dimenzije pravougaonika x i 3x onda je + Vb _ - + Vb) Vb _ I-Vb 4y + 2 (3x + x) = - + 3x2 .1 + Vc)2. 2a 2. zieu treba p~deli.!.. 2a povrsina ima maksimalnu vrednost.x2 O.nimalnu vrednost za + I) = +a+ I i / (-. odakle izlazi da je obim kvadrata 16 em. P = y2 181. Povrsina traienog kvadrata stranice y je 173.u· x + c = (xY. P (x)= x(20 .2 niea traienog kvadrata x 6-x Sl. ( v b )2 _ 2 Vb + I-Vb I-Vb 2 Vb +Vb I-vb = Y = V (6 - 3)2 + 32 = 3 V2.. Dakle I(x-a) = (x -2a)2 _ (x-2a) ( 1- +2 b -12 .a.. Ne ka je x + a = I Ij .5 (x + 1) + 6 =:> /(x) = x 2 -5x + 6.(t .a) uvedirno + 2.a x . a stra- 6 a)2 ..8 = 6.169.-. f(-I) = 3.5x ..) = a . drugi je obik x.

Neka su dimenzije pravougaonika x i y onda je P (x ) = hx - ~ x 2. P (x) = . a osnova CD = y.~) + 2ax.. . 2 =5. n krak x ondn je veea osnovicn y lz pravouglog trougla A BD iamrno AD2 = AM" A B . 4 ab 186. x = - 2 . FEB ~ AC : FE = BC : FB Obim trapeza u funkciji kraka tj. 131 . ---.-a b b + bx odavde izlazi 2a 2(. o (x) = 10 + 50 x=-.= x2 b:x P (x) = a: (a . 16).-x. odakle y = 50.. a odakle izlazi ah P maz = . x2Y3 P(x) = .L .x2 5 "~. x2 = y) (5-2 10. 0=25 em.2- povr§ina ima maksimalnu vrednost za x = - b = -- 50Y}" 2a 2' v'3 2 = 50.182. Neka je krak trapeza AD = x (Sl. 3x te je + 2y = 200 + 50xY3.. 17 AM 130 = 5-. Sl. onda je m Sl. P = xy.x2 + 2x + 20. 16 eka su dimenzije pravougaonika x i y onda je !::.2x2 184. 2 traZeni pravougaonik je kvadrat. }M L ----0 ------------B 1 5 osnovica y 183.y=5tj ..y) y x2 = a a .!!.. 4 m a-x 185.---At. 2 = n = . + x. b obim je m aksimaJan za = . ABC ~ !::. V2. Nelca je manja osnovica trapeza y. + x = 75.::. 5 + 2x = . y = -a 2 Pmaz = -.

x (x + 2) = 0.x) 5x-x2 Razlomak konstantnog brojioca ima najmanju vrednost. pokaZirno da one prolaze kroz dye filesne tacke. m2 -4m + 4 = 0. 0) je ujedno zajednicko tacka za sve parabole datog sIrupa. Katete su x i a-x. 188. x = - b (m .x2 + 4. k + I) x +k je tacka 190.zaX= a + b + c 3 2 . + + 132 133 . odredimo njihove zajednicke tacke.x2 .2ta~ + 1 ' (k - 4 1)2 ) . Ymln = a 2 + 1>2 + c2 (a + b + c)2 . njihova preseena tacka M (1. tj. Primenom Pitagorine teoreme kvadrat hipotenuze je 192. tj. sto 191. (m 1) x2 ° a) Yl = 4._ 2(m-l ) = - 0. P = .4) b) Parabola dodiruje x-osu ako je 4ac .. 3 eliminacijom parametra k dobijamo y = ...... Y2 = 0. kad imenioc postiZe maksimalnu vrednost tj . + 2mx + 4 = (n .1) x2 + 2nx + 4 (m . Y k k + 1 2 1)2 4 Funkcija postiZe minimum a2 + b2 b) a2 • . m i= n x 2 + 2x = 0.(k 1)2. Neka su Y = (m .c. Ym ..- 3Ia2 za x =- 3 195. 0) B(0.= 2a ima maksimum 5 2(-1 ) 5 2 = 0. Parabola koja dodiruje x-osu ima oblik Y = x2 + 4x + 4. a x je za = !!. f (x) = h-2 . kad je rrougao jednakokrak.1) x2 + 2nx + 4 dYe ma koje parabole datog sIrupa.J87. x =y 5 5 Parabola sa temenom u B mora da zadovoljava uslov dati izraz iroa najmanju vrednost za =.2ax + a2 to Hipotenuza postiZe minimum kad i njen kvadrat. a) Neka je MD = x. = (a: by ZBX=-- b-a 2 + 1) x + k i y = x2 . 4m2 -16 (m-I) 4a f (x) = Dakle - x2 + 5x . P (x) = 5 3 . m 189.!!.n) x2 + 2 (m ."2="2. Dati izraz ima oblik ~+~ = y + x=5 . 2 2 40 Povrsina postize minimum 2m _ -=.1>2 _ 0.2)2 = 0.ax + a2 .n) x = 0. onda je y = MA2 + MB2 + M C2 = za x = T ( . Ako sa x i y oznacimo koordinate (k - = 3x2-2hx + a2 + 1>2 _j.~= 2a ° = 0. b) Ako uocimo parabole y = x2 . Xl = i X2 = -2.1) x2 + 2mx + 4 i Y = (n .(x predstavlja geometrijsko mesto temena parabole....(m 1) x m. TraUne tacke su A(-2. m = 2. ~ 112 3 X·e T'lmamo x = . a y = 5-x = 5 . y = . 2 tj.2. a) T eme parabole y = x 2 (k 10 a.x+x = 5 x Y xy x(5. 2 5 . 194.

1 i y = x 2 . SI.2x. farniliji parabola nalazi se (za a = 0) i jedna prava y = -2. y - 1)2 5) 53 + 2 (y .[(x = .lOy + 3] = y . a) Ekstremne vrednosti datih funkcija bite jednake ako je ~l = ~2 t).lOy + 3] = y + 1)2 .y . y) = (x 197. ova prava je zajedntika tongenta svih parabola i sve one se dodiruju u tatki (0. y f (x. 196.3 (y-2)2. f (x. 18 201 . 134 135 . 1 < 0 x2-2x > 0 I < x < O.1Oy + 9 = y 6)2 = (x - + 5 (y2 - 2y + ~) = (x - y - 6)2 + = + 5 (y - 1)2 + 4. I). i dobija se za y I Minim alna vrednost funkcije x = 7. Treba dati polinom napisati dva puta kao potpun kvadrat tj. 0) TniUno geornetrijsko mesto taCaka je prava x Dakle date funkci je postaju y = x 2 .c) U iSlom koordinoDlom sistemu konstruisono je dobijeno geornetrijsko mesto i parabole za k = -3.(y + 1)2 + 4y2 . f (x. c) U data. traZimo geometrijsko mesto minimuma je parabola y = x 2 . Analogno zadatku 195. 18). {x2 - b) Fiksno ta&a M (0. I). f(x.[(x = + 4y2 .6)2 + 5y2 . Maksimalna vrednost date funkcije je 10 za y = 2 x = 3.1)2 + 3y2 .>: + I. 200. 199.12y + 2] = 1)2 y - + 3 (y - 2)2 - 10] = 10-(x-y - I)2 .y) = = = - (x 2 - 2xy [x2 [(x - = . y) je 4. I. 198.I. y) = x2 _ 2 (y - + 6) x + 6y2 + 2y + 45 = [x-(y + 6)]2(y + 6)2 + 6y2 + 2y + 45 = (x . 5 (SI. b) Sistern ima re~enje +y = l.2 2 + 4 . . -I. 4 (m-I)-m2 4 = -- 4m-4 4 odakle izlazi m = O.2x-IOy + 3) = 2 (y + I) x + 4y2 . 0.

. 4 cija rclenja su 219. e) A E (+ . 10". + 230.. f) x < ° 3 ± V4a2 + /}2. (0 - b) za ab =1= O./3 . x> 2. c) 0. b) ± a. b = 2a. A = 3. a) 5. b) ±5. = 2"' 3 Xl = 0.I x+2 x-2 '1 ' 11 - 2x x2 -1 2x + -2 x -4 = 0 odavde imamo da je x (_ I + _ 1 ) = 0 xO -1 xO -4 IV G L A V A Ova jednacina ekvivalentna je sistemu x = 0. e) - b) ± 2. 2 4 .2 . a) 208. c) 2 204. KVADRATNA ] EDNACINA S ]EDNOM NEPOZNATOM 202.-5. 10 em. '" + n.I . - 5. b) ±~(3. 136 210. 225. a za A = - f7 . 0. - 2. 217.. 3 V2. 224. X2 = 35 4. 213. ± a... 209. 2. 215. 5. 2V2.. ± ± + b) za ab =1= O. a) +_ i X2. b) 4. a) ± aV2. b) 0.3 1_ ± 2. O 'iIi 0. a+ b 206. A <. ± 3. 0. 207. 228. 222. a) I a + b =1= 0. 00 . h = 8 em. x = b) A ± 1. . za x =1= a -b 229.. 3 .. 00 ) . 205. a) ± . ± 7. m - n. e)-~+~ i 3 3 3 ' 3. 221. x = ± i a-b 203. .k . 25. -6. 226.. lOa = 3b. 223. 212. 12 em. . . 6 5 x 2 -4 c) ± 4.3.. d) AE [. 5 b) 0. - 10. ± 2k '15. 0. = ° = ± V~ .. 0. 10. 7 ± i. 0. 227. a = 8 em.. a) 0.. a) A E ( d) ± 10. I..2. ± p.4.!. d)x=5 ±iV5 .218. 220. b) - 00 < A< I. 10 em. a) A = ± ' 2. ± 8.-. 216.!. b) c) ± Va2~b2 . (a 2 214. 132. 231. I]. za x =1= I. 211. 4V3.. i _ 1_ x2 _1 Xl 4. c) ± kVf. c) ± 5.. a) 0. 3). x =1= 5. 6 ... za A= + 2. 8 15 ± I. i x =1= - 137 . Data jedna~ina moze se napisati u obliku 1_ 1_ 1_= 0 _ 1_+_ +_ +_ x+1 x.

5 -. -1 "4 7 245. c) 03 n. x . 1 za O <x ~ 3imamo = 238. x2 - X2 = 4. X2 = -3.a+b 5 b a-b odakle Xl = 0. 3 -7i. I.. a+b 138 139 . c) 5. 258. Odavde x. c) 2 ± V3 .c)2+~i. -703.senja su Xl = 3 i X2 = I. 0. Za x < -3 imamo x 2 ° ° 234. 4V2-7. . Aka je x . kako ova rdenja nisu manja od I .8x + 15 = i ima dVll re. 2 254.3.. d) .4. 4 (a + b) I na kraju V(a2 + b2 + 6ab)2 4 (a + b) 16ab (a + b)2 =- 2.. = 3 i X2 = 5. -4 . b.3b-a.5x . 305. . 3. X3 247. a + 2b. 3 d) 4 + 2.I . = -I. = I. zadovoljava x x2 . 251. za 13. = -2.01.2ab .2.nisu re. = 0. 1.5x - 6= 0 ± 5.5." 6. 242.6 = 0 241. 12. 263. 257.5 i X2 = -4. X. . - a an. 2-~i. 2 + 2v5.2x + ~= (a 2 + b2 + 6ab) x + 2ab (a + b) = 0 2 za x < I data jednatina ima ablik = a + b + 6ab ± x2 . = 2. 4 261. .4. 12 243.1.3_. x ~ 2. 17 248. a. X2 = ." date jednatine postaje . 2. X8 = I.senja x..4x + 3 = 0. 3... x = I je re. 240. 253. 262. b) 4. = 1. x = 7. x. 2a - 3b. = -3.5.2. .1. Ako X . 4. c) 3 + 7i. I 252.b)2a-I. 3. a. x2 = -4.2 . a) 0. X2 = -2. - I. Za -3 ~ x ~ 0 dobijamo 235. c.senja x. v abo 2 -V2.. -V2. njena re. x. . d) 2 + 3i.5x = -4. 23 3i. 233." 1 data jednatina pastaje x2 . 249. Za x < 0 ima oblik x 2 + 8x + 15 = 0 j ima jo~ dva re. I. 255. - 13. 0 i 4.senja date jednatine. a + 2 b . _ 3 1 237.senje 266. Xl Xl/2 Xl = = - 2 a + b2 + 6ab ± V(a2 + b2 _ lab)2 . d.232. 2.4. X2 = -5..4 + 2v5. Posle sredivanja data jednacina postaje ( 2a + 2b) x2 odavde izlazi 2 Xl/2 256. 1. a) 3a. = 2.. b) 7. drugi koren ne zadovoljava datu x> 3 imamo 2.5x ° 0 = 0 236. II 1 244. 2 . zadovoljava prvi koren datu jednacinu.V89 4 a+b . X4 = 2. b) 7. x. 9 8 246. Dakle data jednacina ima tri korena -4.5. . 4 Odakle Xl = 0 i jedn acinu. 5. 30.a+l. - 15.. Datu jednat inu zadovoljava sarno drugi koren tj. X3 = I. X2 = x 2 + 4. 264. x7 = 3. a-3b. a) 5. Odakle Xl = 4 i X 2 = . I~ 4 1 239. 2110. XI 250.5. b) 503. 0. / 265. d) I. Xl = 0.0.5. Xl = -3. 3 ± iv31 .. x4 = -3. "2 =- I. 259.

X2 m a = 5m m + 2 . .. n + 2. D 16 A2 = . = = 2. 1111 = - . Al 1.2n 285. A = l 2 39 + n.l ) na kraju x 268. 2a (a 2b-a + b) . A2 mn-I ±'I/( I +mn . a. ".-vivaien tna 7/1 = - '5' 3 = X2 = 53. ' _ __ = _ a . 282. - jednacini 289.I n-I n. A l = 2. _. a ± 3b. m 278.'" = O. * -~ 5 Xl 1 = .2 . Data jednaeina ekvivalentna je jednacini ( a x 287. 290.: . . + (0) . '" + 2n. rclenja su Xl 33 . 7 3 = 7/1.I)x = z 286. ella su r=enja _ 1 3 x a+ b 3 x a+ b Xl en = I) + (I - mn) x + ".4) U ( 12. 111 7/1 = . . b E (. . 279. * n 280. Po Ie OCiglednih identiBcih transformacija x" jedna~ina postaje PosIednja jedna~ina je ekvivalentna sistemu 2 a-x a.I) . 16 281. za a ova je eJ.I )2 .. A = 0. smenom (11. Koreni su realni ako m E ( .a (n - I) x +a- '1 = 0.2 -. a > 0 ako E (-I.00.+ 00) 140 141 . = 1 1 koreni su konjugovano- 277. X 2 = -n -I 3".4(n 2 (n-1 ) = 2a (a 5a + I + b) . 276. 2mn 269. + (0) koreni konjugovano komE (.-2) U ( . a + 1 ± 2b 272. ..I rea Im. 3n .. D = 0 ako D < 0 ako pleksni. 0.n . = 0. 7 7/1 m+ n n-2m 3 2 271. Koreni su realni ako 111 + (0). 2 283. II )..00.00.-a . 3 = 5. 288. I .I } U (3.267. 3) koreni realni razlieiti.. Ako je In X _ ( a + b)2)2 a _ 59 (a x X )2.. = = II i konjugovano kom pleksni I) xl2 . 270. z2 -az + a -I. 3) U ( II .. Posle sredivanja imamo [e n realni jednaki ako je '" ako m E (3.2m)" 2 (n.I i '" = 3 koreni reaIni jednaki. a -I 273. 2b 1/1 2 X2 = . + (0) 2 3 ~ ~ I.". E (." .. 3 i 7/1 274.jednak' ak0 je m I -kompleksni ako m 25 = - 1 . A = . .-. A2 = 6.00.x = .-n .00. AI 284.a E(.) Odavde Xl/z mn-I ± 'I/(".I za x * "'. 1)(". /II re§enja date jednaeine su EG~ . imamo ~~) U ( I.

te je 30 = VI I. 64. tj. Neka je brzina jednog v. 292. 304.c) ~O. imamo sam 0 (3: dakle V I )(V+I)=30. x ~ 2 je (x + 2)' = < re§enja.I b) f (x) = 4 (x g (x) 4x + 1) . a) = - 5 . = . 293. Re§enja su -b(c-a)-[b(c+ a )-2ac] -2c (b. 5. D = IJ2 (c - + (0). a re§enj a su Odavde = a + b. a) nema re§en)a b) x = 3 - %2 = + [b (c + a) 2a (b _ c) 5 . diskriminanta je pozitivna za svako a.-.c) . 11 b) A = 0 za Xl = 2. 2 = 2a~-~ -b (c a) 2a~-~ = a~-~ ) . Za x x2 - 4x 1. k = . 295.a)' + 4ac]. X2 = 3. = 301. 299. za a +b = 0 jednaCina je nemoguca 307. Xl Xz =. = x . Xl = 2. + + + b)2 [(a . -5. 302. a) y = 8 (x - 2). ako je a (b . re§enja jecinacine ce biti neodredena. 143 .b) = 4ac [b (c = b2 (c - + a) - b2 - ac] = = IJ2 [(c . 5 i 6.6 i . c.a) c(a . x 2 = -3 pa jednacina nema 2 je (2x . 296.291. onda je brzina drugog a za a = b = 0.. iIi . + a) - 2ac]" ~ 0. D = (a - 2 2 b)' (a' -1J2)' + 8 (a + b)2 ab (a + b ) = b)4 (a = (a = (a = (a + b)2 + 8 (a + b)2 ab (a2 + b"l.. 2 2ac] _ 2a (b .I) +b ~ 0 X2 diskriminanta D = (a2 + b2)2. = 2- O.c )(a . 294. 300. 8 = (a + b)' (a" + b2 + 2ab)' = (a + b)6. 4x +2 = v2". kro/l':.~ 4x2 222 6x + 1 = 0. 2 X2 = .. 6) U (10. 6. Za a Xl i 30 = (v + 1) ( 1 . +3 5 X= .. tj.2a (b .2.b) Xl 298.c) = I . 3 297. a vreme 1 . 2ab = .. x+3 y=2zax=-.b)4 + 8ab (a2 + 1J2)] = + b)' [(a' + b' . b. -6.4abc (c + a) + 4a2c" = = [b (c f (x) = 4x2 3x 4x2 . x2/3 = ± 3. i jedno re§enje x = 142 o. a+b 2ab x = a' a + b + b2 .. Xl 303. Re§enja ove jednaCine su Xl = 2 + v2" i medutim uzimamo sarno drugo reSenje zbog i 10. 4 b) x = I. 2 - 1 tj. 2 = (a + b)2 [(a' + b')2 + 4ab (a2 + b2 + 4a b')] = uslova x < 2.1. 56. a vreme v + 1. Ako je a + ~ = 0.2ab)' + 8ab (a2 + 1J2)] = x.3)2 = 4x I. 306. a)" a)" - 4ac (b .5..4abc (c + a) + 4a"c' = = IJ2 (c + a)e . a) Xl = I. k = 6. 305. a+b = 5 v + 1= 6 kro/t. k E (-00. 6 i 7 iii -7.3x 1 .

Dvadesetougao .. 311. polukruznice. u petouglu.(x x 2 ) R-x. ako je H na OA). lOx + 23 = O. p i q njihove projekcije na hipotenuzi a x hipotenuza. Tada je Dakle BO = 4 (2Rx S druge strane AB2 = AH· AA' = 2Rx. PoloZaj tacke M je odreden prom enljivorn x koja se dobija iz jednacine 4mr 144 + 2R ( I -4m)x + R2(3". Kvadriranjem trece jednacine dobijarno a2 za 314. 3R 2 + b2 + 2a b= S2 + 2hx S2 iIi x2 = R (2 -'1/2). 6 m. onda je : AM2 = = 20H .RI (imamo x . Tada uslov AB2 postaje 4Rx Odavdc x2 Konaeno + AO + Be' = x') = 4[2 + 4 (2RX - Proizvod pyre dye jednacine daje : :.308. Neka je H projekcija tacke M na AB i AH = x.OH2 Kako je OH = c) Xl/2 = 3 ±'l/9 . 4[2. a) x 2 x = 'l/h2 +s2 _ h. R2 . 312. 16 309. 2 2Rx. 7 8 x= 310.x 2).. 316.' I ~: h2 = pq. a MN 0. x = - I ~ -. 1z pravouglog trougla ABH imamo BlP = R2 . Dakle = I. za 3 casa i 5 casova.48A 3 6 a uz uslov A ~ 16 . rclen ja su realna Cab)2 = h2x2 ili ab = hx.- eka je AH = x. = 0 (ab)2 = pqx2 Ako se uzrne u obzir treea x = 3R ± 'l/9R2 2 412 . d) x" - + 24 = 0.ax + a2) . 20 dana. 313.3'1/3x + 6 = 0.R ako je H na OA'. 3RX = [. Onda je BlP = R)2 = 2Rx . 317. 30 dana.2 (R - x). I) (-xI +--2 I x + 4 rn. 2 y'3 (x" . a) PQ = I R (4m . b) 6x2 - 0. Neka su a i b katete. gde je 0 srediste 318. 25x 145 . PMPQ = . a + b = s. + I) = 0 c) 10 + lOx + 21 = x2 .I m±'l/4m2 4m 12m + I) 3'1/'3 (ax .x". pa je h ipotenuza 315. Ix .

2 (2m + 3) (m (m + 3)2 = -III 2m T o je S= -~r l -~) = -~ 2 1 6 ' P= . = XI - ~ + X2 + ~ X2 2x1 - = XI + X2 + X I + X2 Xl .~ ) = 2 ( ~ + Y2 )_(YI + Y I . + ). . imamo Xl + 3 9= O.(a2 d) abx2 - + 13 = 0.1) .-=y l - ).\"2. a) (a' bI) x' . XI ~ =yl . (-+.r2 -2ax + a2-b = 0. 3) 36r - 66x + 7 = 0. = 0 i ~- 2x. 326. 2x1 c) . + X2 . = 2x1 - xl = 2x. Re§enje postavljenog zadataka sadriano je u re§enj u sistema od tri jednacine sa t ri nepoznate Xl. Odavde ).. ~ X2 x1 2x. i m : Xl 325. m+ 3 Prve dye jednacine daju i P= )' IY2 = (XI + ~) X2 (X 2 + ~) Xl Xl = 2m + 3 .Sy tads je P = 0.3 - = X IX 2 + _ 1_ + 2. 2x1 - x1 . b) x' .. Xl X2 Xl .2 - 1 + Odakle se dobij e m = .\"2 X2 = -. m+ 3 2m = 3.319. Ne ka je trn~ena jedn a~ ina y ' . YI = ..4x c) :cI-6x -r 12 = 0. Y' = . Za ovu vrednost m. y2 _ (_ ~) y .. . Xl X2 m+ 3 m+ 3 3) Zamenimo ove vrednosti u t reeoj imamo ' Kak0 Je ' XI + X2 = 3 - - 5 I .. 2 = - 2 10 ' = "2 1 .J.xi = ~ XI X.. (a + b) x + 1 = 0. x~ x~ X2 x~ x~ Na kraju imamo E = O. 189 1114 322..r2.r2. A = . = O. 327. ) . 3m S= )' 1 - )'. Kako je + ). d) 16.~ ili 6y' = 0 b) (a- + b').2.(a + b)x + ab = --' + 5y XI"- 3 = O.-. = -.. 3 XI' X2 = - -6 3 . 4 Y (2. 320.+ Y. 324. 146 147 . - ~ Tada je b) 27.2 + 5y -'.6 = .. c) A 193 27 31 YI ).r2 - 6-1x - 243 = O. I)(b. Trrlena jednacina postaje O. 125 35 323.).I ..+ y.16x - 9= 0._~ ) + Y2 (2. O . 1 X2 = m.. 1 X 2= - 2.. ) ). x~ = y.' + ab = 0.

a) Rdenja su reaJna m E (-00. 330.. za 3 5 .2)2 4 (m + 3) m-2 = 52. 2 2 Xl I b) TrliZena relacija se dobija iz: + X2 = X1X2 =--'-----'- 21 1112 = . -. Xl = m-2-1 -.. Xl = -"""2" v2 .. 1 m = 2 (I + vi).X2 iz ove jednakosti. m-2. m = ± 3. 4 m- r c) y2 + (2m + 2)y-24m2 + 27m + 1 = 0. 339. m2 = . za 1 4 (m + 1)2 (m. m= . ako se uzrnu u obzir druga treea 340..1 2 m(m . 338.(m m 2 ) (711 - + X2)2 - I.328. I).~. • %2 __ 2 (m-2) + 2 = 2 + _ 2_ m-2 m-2 XI + X~ = Xl 52.' 335.= I. a konjugovano Relacija nezavisna od m izmec1u Xl Xl i X2 + X2 = 2 (m-I) . 5 rJ . + (0). Irnamo sis tern jednacina: Da bi se eliminisali m iz ovih jednakosti napisemo ih u obliku Xl - + x. 7// 333. m. (I-V2) ~ m ~ 711 + X2)2 - 2x .1. m-2 . 7//2 = -3. 336.. a) 2 2 (1 + vi\ X2 = imamo jednacinu za = 2(1 -V2)..-4 ±V5 Prva jednakost daje m = 2 (Xl dobijamo 8X1X2 = + X2 + I). dobija se trazena %1°X2= .m-2 relacija 2x. = . / m-2 m-2 + X2 = 2 (m + I) . dobija se iz obr~sca 341.1- .4) 8 331. = = 0 i m = 2. 711 b) k = -=:. III = { ! = O.. 0] U [I.I . . i sarno ako je odavde 2x ..' . 711 = = 1. Konaeno trliZena relacija xI+X~ 3) = 3m Xl 5 . 1 X IX 2 711-2 = 111-3 --2 b) m = 1 i m = . kornpleksni m E (0.' m+3 m-2 Prva jednacina se moze napisati u obliku (Xl + (X l + X2) = 4.. a) k = . 148 . 1. zamenom u drugoj X2 - c) k 2.. Eliminacija izraza . 711 = -2.. m I 20 = 13. 2 (Xl + X2 + 1)·2 (Xl + I) = 4[(X1 +x2)2-lj.unamo 3 = X2 2 = . 337.. m . x2 = (Xl JednaCina ima realna rdenja ako D (m 1)2 . x2 = 52. III = 8. 0. 329. 332. 342...

- 7abc + 2a ze a3 353.b5 a5 d) b3 . al 3 = . iz koje se dobije m = 3abe . m = 7. = 5. K oreni s u realni a E - E(2: ' + co) (k + 22) iii ( co . = 2. Eliminacijom Xl Xl 35 24 350. 6-3k 2). + -I ~ = + = (Xl + X2)3 - 3XIX2 (Xl + X2) = (X I X2)3 (XI X 2)3 Dobij a se odgovarajuca jednacina P9 m..2 24m 2 - '*' 0 imamo d) al = -I .-.=--=--------''- 5a2e2b .\:1 . CO ) + X2 = '" +2 9". 2 ( 3m I I) ( 36m2 - 30m- 6) = 0. a2 = + I. X . 352. Xl = Xl 7. I . x2 co. ..co.- 6 + X2) = ---'----'--. c) x E ( .5. a) - 4 X2 3 Xl = xI . za koje je: k 349. odavde I c) x~ + .Za m . + a~.22) 2 (2k 5) c) Xl = X2 = 3-V5 2 4 I 2 . b) Sve vrednosti k. a) x2(m-2) - 2(2m. X2 = X2 3.ml = . +X + a1 I = 0.<k < 2- 9 2 150 151 .I ) u(+. b) = [(Xl X1 4 c3.I = 0. X1 3 5 . + 39). + 105 = 0 m= Odavde m = 3 343.5. = (Xl + X2)5 - 5XIX2 ( X1 3 + 10X12X 2 2 (Xl "'1 =.l )x+2m . odgovarajuce vrednosti za a: ± V(9k. a) D = as + 4.(m2 2 a 2. Postavljeni uslov se svodi na jednaCinu + X 2)2 5aeb3 alx2 ] - 2 (XIX2)2 = 4acb2 a4 + 2a2e2 X2 3 ) - .. 4 107". i I X2 iz ove tri jednacine: b) mE ( 351. I = .b3 10.2 v'5) u (I +2v5 + CO ) . 3 + m2= 1. + X2 4 = x1 - (X?)2 + (XI)2 = (xt+ X1)2 64 - ar~ = 344.

Po§[O 4k =~ 4 (k i a2 = . . 362.s+ I =m± I.I < 4 =:> -3 < m < 3 } =:> -1 ~ m < 3.. 6.e XIX2 XI + X2 = m = m.. 4 b1 = 9 i b2 2 .e b) k = 3 i k=. p8 as 3 abc)y + c3 = o. ako . XI 2 + x.IS = Xl 363. XI 2+ X22=(XI + X2)2 - 2x l x2 = m2 - 2 (m - I) = (m - 1)2 + I.. 4 4XI2 t.e n... . 3 . Po§to . Tada . a) Z2 +I .ena diskriminanta potpun kvadrat.. 9 =_ . al 356. + X2 = - - b a XIX2 = -C a l · .e (XI + X2) 3 _ 3xlx. 2 0 as y! + (b" - TraZena minimalna vrednost . Koreni date jednaane su Odgovara. (XI +X2).e traZena . .e 9 za a = I. imati minimalnu vrednost = I b"-3abc. X2 .ednacine bite racionalni. a) 2ay2_(a2 + 4a + 4)y + (a2 + 4a + 4) = 0..e f (a) = X1 2 + x= . KoristeCi postavljeni uslov imamo = ±- 2 3V- m: ~.e D = (I - 2k)2 - 4k (k - 2) = 4k + I. . 355. 2 m = (XI as = (X IX2)3 = -. 2' -2 < m + I < 4} -2 < m .I 2 ' ' 3 = I. 2 + XI' = -IS .a date . =~ 3 a X2= 2 .ednac ina DaI. n azuno a odakle iziazi da ce za m 359.a < m < S 358. 364.2S 4 =-. 153 b) a = I i a = -S.' I. + X2)2 (a -I)" 2X1X2 = (a - 2)2 + 2(a + 3) Y1Y2 = XI 3X23 = a2 -2a + 10 = + 9. = 2..e potpun kvadrat za k = 2. Neka je t:raZen8 jednaan8 y!-Sy . X2 152 4 ' X2 ..£ y + 6-m = rn m XI 0.. odake =2 .J. = - - S = I. a) y2 + . 0 c) XI m = 4.2. + p = o. Neka su XI i X2 = XI2 relien. . Koreni date . 12. = 0 t.ednacine. Onda je S = YI + Y2 = %13+ %23= Kako Je S XI tada . c3 . x1 + 4xI. . XI + 2) 6 k ( k + 3) z + (k + 3)2 = 357. 361.ute vrednosti ml Z8 %l>I=m±vml-".S54.

. X 2 = - 7 .365. UoCimo sistem to iz sledi + xa = . X2 lffia rdenje (m 368. Xl' X2 = m Xl2 - Prva jednacina moze se napisati u obliku XI-X2 = Dakle traiena jednacina je qz2 IS + 2p ( I + q) z + (I + )q2 = (p2 O. Diskrim inanta jednacine ( I ) ima oblik D = I nant a jednacine (2) je 2 (m m4 - + 1)2 -15 + I) 2 ". 155 154 .senja. + p2 = 0.2 - (m 2 (m + 1)2 + I S + I) Odakle izlazi D = (a + 1)2 - (3 - a) (a2 - a + 2) = a3 - 3a2 + 7a - 5 224 = 0 D = (a - I ) [(a - 1)2 + 5] <x). - PI = -3 . b = ZI£'2 Xl = ( (Xl + :2) + :... Jednacina (2) obmuto. a diskrimi- 371.(I m Sistem +I p2) z I . X2 (m + 1)2 -15 2 (m = In + I) I.2p i XIX2 = q a = 2p + 2p i b = q + ~ + 2 = ~ (I + q)2. m 2 = 16 Diskriminanta jednaCine ( I) je pozitivna aleo a E (a diskriminata jednacine (2) je pozitivna ako a E (I. + X2 _ 15 m+ 1 = m + I . a 369. + 1)2 + IS 2 (m + I ) XIX. 367. + co).m= ± 4. Jestc. XI = q = 12. I 7 . P =± 8. a +b tada jedna cina postaje m (m a. Kako je a =. X2 = ---. 1) i kompleksne kod a E (I. 3 4 = - 3 ' X'l = 4. + :J +2 Jednacina (I) ima realne korene a E (-co. iii X l . I 2 P2 = - - 2 XI { Xl X2 = 7 c) Xl = -. po :<1 X. a . a) 4z2 - + 4) z + p2 = 0 + 2p X2 IS b) 4 i I ili -4 i -I. Za a = l obe jednaCine = - ( + X2 + X2 + Xl XIXZ ) (X2 imaju dvostruka re. 366.) = XIX2 + X:X2 373. q q q { X2 2 = IS XI+X2=m+l. iii I).<1 (£'1 + £'a) = - ( Xl + Xa + :. a) p2 Z 2 .X2= . + co). 370.

X2 Jeste. mogu se ovi zbirovi postepeno izracunati. I. Zamenom ove vrednosti u prvoj jedna ini Zatim ako se stavi m = I. Pretpostavimo da jednaane imaju zajedniCkj koren x = a tads + m + 1) 2 (k-m).+2 Ovaj broj deljiv je sa 8.IXI) 156 (~ - ~l) (IX . zbir l11-tih . mora biti. dobijamo as". p 2 -4q = (2m Da bismo ovu funkciju izrazili pomocu koeficijenta date jednacine stavirno + bXI + e = 0 ax2 2 + bX2 + e = O. (IX .III neparan broj 2k + I. 382. eJimini~e + bSI + eSo = jer je Sl = Xl 0. Za odredivanje drugog korena koristi Vietove obrasce X2 = 4 ili Xl' = - 4 379.OdgovarajuCa reSenja jednacine.4q je takode neparan broj.(3m 111 DajuCi broju m vrednost m = 0. .2 (3m . Neka su Xl i X2 koreni jednaCine ax2 sistema je + bx + X = 0. = v'2"- 4 3 374. suma brojeva k + III + I Pomocu ove relacije moze se izracunati Sm+2 iz S"'+l iSm. X2 = 1 = . 376. Za 111 = 0. . DoblJamo protlvureteno tvrdenje. nalazimo 2. 380. 157 . iz koje se jednacine moze izracunati S2. Dcsna strana 4 (21 + I) nije delj iva sa 8. je i k . q = 21 + I. Dakle za m = 3 date jednaane imaju zojedn.PI)2. Sm = Xl'" + X2"' .~l) (~ . zajednitko reSenje Xo = I. . dobijaju se zbirovi S$.IXI) = 2 (p . dobijamo (2k + 1)2 . 2. a druga sa x~ Transformi~emo + bxlm +l + eXI'" = 0 axzm+2 + bX2m + 1 + eX2'" = + bSl1'+1 + eS".(2m + 1)2 = 4 (2/ + I). Radi toga ako su koreni jednacine racionaini.i~ki koren a = 4. 2 aXl + 1)2. Neka je p = 2k + I. . mora biti 2a2 . Za = 0 je aS2 + 4a2 - + 2)a + 12 = (9m . radi toga jedan od ~jih je paran. 0. .I . + 36 = 0. levu stranu ( I) Ako se prva jednacina pornnozi sa axlm +2 xi". (m - 16 2)2 _ (3m + 111 - 2) 4 2 + 12 = O. Posto je p .2) .6) = 12 odakle a = _ 4 _ m-}.. .V3. se a! i dobijamo + Xz = - ~ a i So = XIO + xzo = 2. Mnozenjem prve jednacine sa .nepamo to diskriminata p2 . 381. = 0 (2k + 1)2 - (2m + 1)2 = 2(k 0 obe saberu. Xl 378. m = 2.

tada a a2 Kako je . razlomak!:. !. p2 + P12 . a) K E (. kako po pretpostavci jednacina ima racionalne korene. Pretpostavimo supromo da su koreni obe jednatine kompleksni.383. da su koreni racionalni netatna. + ap + bq = 0 iii a2 . Zaista. .= b (ap + bq).P - I] + 5. Znaci tvrdenje zadatka je tacno. Iz prve jedna6ne nalazimo: ako je q = 0 to i P = 0. DakJe dye kvadrame jednatine zadovoljavaju postavljeni uslov. Ako pretpostavimo da su koreni date jednacine racionalni potrebno je da diskriminanta bude potpun kvadrat. je redukovan.Pl)2 < 0. 15!! 158 . Pretpostavimo da se koreni jednatine javljaju racionalni u obliku !:. - 2pq . pq = q. 2). naSa pretpostavka da jednacina x 2 + px + q = 0 ima razlomljen koren. 387. ako P = 1 to q = . jer je n (n + I ) deljiv sa 2. b) Data realizacija nije nikad ispunjena. IJ2 b odakle izlazi ~ b 2 a2 a (2n+ I)2=4n2 +4" + 1= 4n (n + 1)+1 = 4·2m + 1 = 8m tj. p} . D akJe. ( I) D = (2n + 1)2 _ q- 4 (2p + I) = 8 [n (n: I) -' ReSimo ovaj sistem. ostatak je 1 a ne 5.je takode redukovan. Iz ( I) zakljucujemo da pri deJenju diskriminante sa 8 dobijamo ostatak 5. c) x E (. otpada. Diskriminanta kvadratne jednacine P + q = . b) = 1 tj. .P. b = 2n + I.:vadrat neparnog broja ima oblik: x2 = 0 i x2 +x- 2 = O. sto je nemoguce. + (0).redukovan to i razlomak .4q < 0. KoristeCi veze izmedu korena i koeficijenta kvadrame jednatine imamo: a = 2p + I. tada imamo: b b _+p-+q=O. 385. 384. gde (a.2PPl < 0 (p .2. b b Desna strana je ceo broj.9. to oni moraju biti celi. sto je nemoguce. Iz druge jednatine dobijamo: q(p-l)=O odakJe izlazi q = 0 iii P = I.ex» + I. Otigledno da je D neparan broj. sto zna6 dobili smo da je redukovan razlomak jednak celom broju. Po pretpostavci imamo p2 . lz toga izlazi dokaz da je naSa pretpostavka. Kako je wskriminanta neparan broj to njen kvadrat mora biti neparan broj. kao zbir pamog i nepamog broja. l zraz u srednj im zagradama je ceo broj.186.4ql < 0 odakle slew: p2 iii + p} - 4q - 4ql < 0. c = 2q + I.

3ap 2 2 kompleksni. D = (m . X2 = I . Dl = (p Dl = DB = (3) Prema tome. Po pretpostavci diskriminanta jednacine (I) je pozitivna tj. + x22 > X l X2 =:> ( Xl + X 2)2 - ili (k2 - -3Xl X2 > O. a2l + C)2 - = (a + b + c) (a + b - c) (b Ik l.~ r . 0. +3> 0 za svako m.2 > Odavd e izlazi 4m2" I. kada su koreni + 2a)2 . Koreni su realni ako je D .~ D 161 160 .c . ako usvojimo da je k reaJan parametar iz (I ) i (2) dobija se da je data nejednakost zadovoljena za vrednost k koje ispunjava uslove a) 0 ~ k Treba dokazati da su onda Dl i D 2 tj . s obzirom da je onda je D < 0. k 2 < 2. odnosno k2 . iz zadate nejednakosti sleduj e 391.3 (q + ap) = p2 + 2ap + a2 .4q > 0 (2) (2) takode pozitivne. D ata nejednakost je zadovoljena za sve vrednosti korena koje su realne. jer jc " ma koja straniea trougla manja je od zbira. P< . jer ako je Xl > X2.p2 ~4q = D + (a .4q .v'3" i k2 > 2 + v'3" D = p2 ... pa se gomji izraz moze napisati u obliku 2Xl 2 + X22)2 - X2 2 > 1 396. a veea od razlike ostalih dveju strano". a= O. x2l je Xl X2 = I. 6m 2)2 . 389. a) p = p2-~ +~ -ap = p2-4q + ~ . Na osnovu ove teoreme prva tri cinioea u D su pozitivna a cetvera b . diskriminante jednacine <V2 . K ako je D = (b 2 = (b2 [(b + c2 a 2] a2)2 - 4b2 c2 = (b2 + c2 - a2 - 2bc) (b2 + c2 +c- + c2 _ a2)2 _ (2bc)2 a2 + 2bc) = [(b _ c)2 _ a) (b ca). 9 4 395. + (a . (:~ ) 2 + (:: ) 2 realno. Xl = 2m - I. = D 11 . s obzirom na (3) (p + a)2 .v 5..4 .~ r.. 0.a < o. onda je (Xl /X2)2 > 1. 2. 2 (I) Ako uzmemo u obzir i kompleksne korene.4/ - b) p = ± {/2 Jmln = 2 (v'2 -2). Ova nejednacina je zadovoljena za 397. a ako su koreni jednaki onda je leva strana nejednacine jednaka 2. b) I k I . odakle se dobija 390..4q + 4a = D + 4a > 0.4 ap p2 . a=2 i a = _ 2.4 (q + ap) = p2 + 4 ap + 4a2 .3q .V3 ili V 2 +V3 ~ k < 2..388..n)2 po~to (Xl2 + 4a4.ap + q = D + a- ( 2 P)' p2 -4" + q > 4 Y' 5.... kada su koreni realni.

P > 0 i s > 0 oba re§enja su < 0..4q) + ~ (p2-4q ) = 2 k (k _~) 2 k (p2 _ 4q) > O. " za znak re§enja treba ispitati znak proizvoda re§enja tj.3 =-D + ( a .. §to se more prikazati sledeeom tabelom. D > 0..S 0 + + + I I tj .4. 398.0 -I I I + + + + 4.I. D > 0. i negativna. P = Xl ' X 2 i znak sume re§enja S = Xl + X 2 .. 2) m E (. O. P > 0..- 42' P)2 > 0 Znak sume re§enja je prikazan tabelom s obzirom na (3) cime je dokaz zavr§en. P <Xl. 3) m E ( . Za znake re§enja upotrebiti znak D. PiS u zavisnosti od parametra m. I). a suma Dakle m ':::. - '" -4 4 + co - D . m 399. 0 . Za egzistenciju re§enja treba ispitati znak diskriminante.2p2 + 8q . Iz tabele izlazi: !) m E ( pozitivna. Po pretpostavci je p2 - m m-4 - '" -1 4 + + + + co 4q > 0. 183 .q = k 2 (p2-4q) - + I -1 - 0 I I I 12 13 -2 (p2 . 12 Rezultat I I I - I I I nema rea1nih re§enja 13 · d _x • P m 4 S PrOlzvo r=enJa = .. : !) . - + m+1 <Xl = 2 (m-4) m+ l .. treba dokazati da je - D = (k + ~) 2p2 _ 4 [p2 + q (k _ ~) 2] > O. k2 I b I + 0 I I m+ 1 S Posle ociglednih transformacija imamo 1 D = k 2 p2-4k2 q.4m ili - + 4- + 4) > 13m + 12 .4qk2 + 4 ..P + I b I + I I + + I 0 I - I0 Re§enja egzistiraju ako je D = (m 4)2 - (711 + I) (m + 4) (711 2 + 5m . D = m2 . D > 0. - Znak proizvoda moze se predstaviti sledecom ta belom m m+4 - _4 - 1 - b I + m+ 1 P 162 + b I I - I . S> 0 re§enja su suprotS < 0 oba re§enja su nog znaka i po apso!utnoj vrednosti je manje negativno re§enje.

A 1 00 S -I "2 0 + + + + < Xl 00 D P + 0 0 0 I I I I I II II + S I I I + + Xl X2 I I E K 10 403. ~< 9 409.. +00)' D < 0 rclenja su kompreksna 401../ / Xl / " mE + co).A I. P = 0.2) .dakle pozitivno. .4) m E (:~... odakle izlazi x = I I + + %1%2 I I+ I IE K +3= 0. k E (3.. - II < x21Ix1 < 0 < X2 2 .. I Xl = 164 / / /" X2 =0 " \I "'... b) Za m = lOx D + + II II + + + b I P S + I X l < X2 I jednaCina se redukuje u lineranu i ima oblik. a) Za m = . 2 m - 00 -3 "3 3 + '" Postoje tri graniena slucaja tj. drugo rclenje jednako je sumi.. \ (X = - : )- 400. 165 . - co < k < 0. + co) p . 1 A' ProlZVo d r=enJa P = 3 . Imamo dvostruko rclenje jednako polovini zbira 13 rclenja.00. 10 negativno rclenje. X E (- ~ ... 2 < n ... PiS u zavisnosti od parametra A predstavljene su sledecom tabelom. a nJ ih ova suma S = 2 -1 . n < - 3..' 6. dakle negativno ~. Diskriminanta date jednacine ima oblik m o + "" + 1 D = (I + A)2-3(I-A) (1 + A) = 2(A + 1)(2A-I). 0) U(4. II < 01Xl < 0 < x_II 0 < X1 < X. · _x . 406. O. Za promenu znaka rclenja treba ispitati i znake rclenja proizvoda P i ·sume S rclenja. 3 < k < 4. "'- = x_ = " 3 I 408.atl 402. 407. 1. jedno rclenje je nula.. a <. p . -~. ~tatl Xl < 0 < X2 1 405..A I.A D P + + b I + II II + + + + Promena znaka D. 404.4. 6. (. c) m = 12.

a+2 a (a + I) . 416 • P oZlttvan za x 435. < <. Pozitivno za svako x. negattvan za x < 2. + 00). Nema reSeilja. 1 x + v'3 < m < + 00. - + 00). 415. ZNAK KV ADRATNOG TR1NOMA . x =1= 3 4 411.a)(b . x 422.7a x+7 . 1 2 > 2. < x < 4. traZene vrednosti parametra m su reSenja sistema Jm-1)2-4m2 < 0 412. Dati trinom je pozitivan za svako x ako je bll-4ac < 0 {a>O . 419.. Odavde imamo 3 . Dakle m E(0.1) .-2-1 > 0. 2 x E (. 5 .1i 1< < 5. 2 3 < 2- v''f i x > 2 + v''f.a).3). 3 . 3) i x E (5. + (0). 440. 2 za m = 2 y = xl! . 2x . - 5. tj. 428. negattvan za - < x 1 < _. 1 + V2.410. 442. x=l= . x-3a . 8 < m < O.5) 426. x E (. 2). << x 15' X 1 > -1 . 421. 414. x .' b = b= - 5a. a > 0. X < -1.00. 418. -I) U ( 1. c = 6a. x =1= 2a. 3 . x-4 3x +2 . (r 1)2 - (r2 - 1) < O. 425. a E (1 432.c . Za svako x. Pozitivno za x =1= 2 .b x(x -3) 3(x + 4) jX 413. a. U (I..4x + 7. 439. K vadratni trinom ax2 + bx promen1jive m ako je +c je pozitivan za sve vrednosti 443. 8 < a < 2.· < 3 x < x 1. 427. 417 • PoZlttvan za -1 2 . c= - < 0. 438.3. x =l= a. x E ( - ~) 441. Diskriminanta trinoma se lako svodi na obJik 420. a<. 4a + 2b + c = 0 {9a + 3b + c =0. 3. 4 (x + 1) (x -3) 1m >o. 434. a =1= - 4. 4 7 429. < 3 + 2 V2 . 424. - U ( 1. 0 x =1= 4. x E (.. - 1 < m < 3. 423. 167 166 . Funkcija ni za jedno m ne moze biti negativna za svako x.• 3 a 436. 431. 2a. +) 433. D = (a + b + c)(a + b - c)(b + c . odakle se lako izvodi i zakljuCak.2 v'2 < m < " < 9. =1= . a> 0.. 3 (x - 4) (x . 1z pretpostavke zadatka imamo sistem 1.4 3. x =1= - 430.1. .

4). 450.x + I > 0 za sve vrednosti x.. jer je diskriminanta ovog trinoma D = . Re§enje sistema nejednafula (a-3)2-16 <: 0 {(a I. Data jednakost ekvivalentna je sistemu nejednacina: 2x2+mx-4 + 2 1 < < 4 => - 4 <a+ 2 < 4 =:> - <a< 2.. ako i sarno ako je diskriminanta kvadratnog trinoma manja od nule tj. Kako je x2 .4).3x2 + 3x . a sistem je zadovoljen za III E (. < 4 (-2x2+x(m+4) . x2+x+1 odakle izlazi da k E (. 445. 6 446. I). to mnozenjem obe nejednacine sa imeniocem dati sistem ei. Prva nejednacina taCna je za svako x.3 < 4 1a =:> - I < a < 7. 2.. - 3 <p < -x+ 1 Po§to je trinom pozitivan za svako x sistem postaje 449. Dakle sve traZene vrednosti T odredene su nejednafulom T .2.3 <".2.. 2 1 1a .2.4 < a . Data nejednakost ekvivalentna je skupu nejednakosti -3 < x2-kx+ 1 <3.. 14).Re§enje ovog sistema je T > I..3 < 0.31 < 4 => .6) 2> 0 + 3x' iii JO-5x " (I0-5x)2 -x-2 4 < 7.2. polinom je identic!ki jednak I.5.2x2 + x (m + 4) . . Dakle data nejednakost je zadovoljena za 711 E (."Vivalentan je sistemu. {x2 + ax-2 < 2x2 -2x + 2. 4). a koeficijent uz x2 pozitivan.:-"'+'--'-''''''"'(_---'4 l x2-x+ 1 => \ 8x2 x 2 - x+ I 6) < a 6. iii 4x2 { x2 - + (a .2 + ax . Ako zamenimo joo vrednost T = I. Re§enje prve nejednafule je interval 711 E (. m <. Kako je y = 10 - 5x 2 . Analogno druga nejdenacina zadovoljena je za svako x ako je (a 168 + 2)2 - 16 < O. Poslednja nejednakost je zadovoljena za svako x.3) x + I > 0. data neJednakost postaje . >_ 6 x2 x l +I + + x (m x2 +2 > 0 448. + 2)2 - 16 < 0 po a dobija se 444.8 < 0 {8x" x (m . 447.8 < 0 Odakle konaeno imarno -I x2-x+1 2x2:::. a druge interval m E ( .12. (a + 2) x + 4 > O.59x2 + 160x - 128 < O. 6 < a < 6. . (a-3)2-16<0. 169 .

+ 2x = y. ± 2 Y2. ± Vi' 467. 7. ± V3 . - 1. 2V2 . iii y2 +y - 42 = 0. iii xS + x . = 2 1Y . ± Y2 "3' ± 'k. 471. 465. 2 476. 472.. ± V3 ± I. ± V 37 . r~enja ± 5. 452. 5. 457. 3.. 4 odakle x dakle = ± Y2 . - 1 1 .2. Dakle data jednaenB ima eetiri r~enjB ± Y2 i ± ~ . ± n. ± iV1. = 7. -1 + 3iV3 " = 6. 1..I.84 = 5" = y imamo pomoenu jednat inu y' . ± i Y2 .3. I. ± ~ .. = ± 2.0 . Vs . JEDNACINE S JEDNOM NEPOZNATOM KOJE SE SVODE NA KVADRATNE JEDNACINE 6. ± 3. 3. ± Y2 . ± ~ . iii xS + " + 7 = 0.463. 459.. . ± 2. 453. + -1 x = y .Vb).± iVs. 171 170 . Smena xS + x-5 477• S mena . njena rdenja su 2 . ±V3. x =y. -1 - 6.. tada je pomoena jednacina 4y2 • -x • R coenla ove ledna"'. 455. V ± I. ± a2i.3x 474.. 2. njena r~enj a SU " = 2 i " = i xS + " = 7. b koja ima dva y = 6 iy Dakle za odrec1ivanje x imamo sledeee dye jednatine : x2 ± m. - Vrednost y = ~ daje 4 1 . =y. 470. ± ( Va ..4. ± 2. 461. . ± " (a -b)'. ± 2. 2 475. Smena xS . 3 2 Vrednost y = 2 daje xS = 2. . 17y 462.6 = 0.. +x = 458.8y - ± ° itd. 454. Smenom x 2 +X = Y data jednacrna postaje y (y + I) = 42. -5. ± V6().0 - ± V(a + b)2 - 1. 2..' ± i V3. ± b. = -9 4 .su o y '-llle + 18 = ° 4 73. . 5 466. ± ± iV ~. 0.. 7. 3. ± ~ . 464. = . 468. ~. BIKVADRATNE JEDNACINE 451. Smenom . ± V. 1 - I + V6 . ± (Va + Vb). a 456. 3 x 2 xS = . ± a. V GLAVA 469. "3. a 460. 3. Neka je xS = y .

5 em. 2'"2'"5 -S. Smenom x'! .""2 . y Yl =2. Iz prve dYe jednaCine sistema Xl = 479. Xl X 2. ± I.478. X2 = . 1It =± 3.s = I ± ~V3 .2_ _ . = {lIT . x2 . Neka je x x-I = Y => x'! x-2 jednaCina ekvivalentna jednaOni + += y2 . 1 X2 Xl = 1 XS)4 = -3±Vs . 12 em. X 484- x2-4 x'! . imarno Y I) . = 1.9 = 490. .I. Xl = I. 3 1. 493. . 491. 8 em. 6 em.I) x'!-4 496. X8" + 4 = y + I. 1 488.3x) (x'! .2 Imamo 2 (1.= V. X2 = 482.. IS em. ± t 2 i 1. 21. X3'4 = 3 ± i2v'159 486. 8em.I) = 3 3 iii 1.. = 4 y. Data jednatina ekvivalentna je jednat ini (x'! . tada je y2 dobija y = 40 i y = . 2. 494.2 + 3x = y -3 imarno 16y2 . O.2-. 3 492.2 _ 2.4 D akle A = 13 A' + 20 = ± 0 X1>2 = - 1 ± 2i. y Zamenom u treeoj jednaOni dobija se 1 1 _ _ _. a) k= - 2.--2 = = -.2. 6 em. tada je data { Xl + X2 = = as Xl' X2 A. 7. . Xl = 2.9 4as -1 a 2 _1 (x'!. 487. Smenom yz = 2. 0. Xz. 495.32y . iii 12 em.42. 481.2 3 I) . X2 = 1 "2 ' = - XS'4 -U± VlO5( (smena X + -. b) k = Smenom x'! XJ.-2 y+y2-2=4 iliy2+y-6=0 Xl. 173 .8x+15 = 0. Smena x'! +1= x + 1±2V6. (x'! + 3x)(x'! + 3x + 2) = .s =- ± iV3 4 vII. Xl + 2y - 1680 = 0. 485.S. 16 489 . 172 x2-b2 x'!-k4 497. 2 (A_2. BINOMNE JEDNACINE = 8. y.3x = y. Xl =-Vi. = ±vlO 2 ) %3)4 = .3x + 2) = 1680.2 _ I 480. odakle se x = kV2 +V2 .O. I ~.t. X2 + 2x + 3 = I. Data jednaCina ekvivalentna je jednatini +.2. 483. x4 - 2k2 (2 + V2) x'! + + 2 (3 + 2 V2)k" = O.

~ (- ± iV3 2 ± i V3). x.rs. ~(Yi ± • V IT . Xl = -2c -5-.•.I = O + I) (x'! - I) = 0.3 - I) (64x'! + 27) = 0..S = -c±ciV3 5 o dakle . Data jedn~cina lako ~e s~odi na jednacinu (8x'! a ova ekvlvalentna )e slstemu 8x'! 1= 0 {x'! . = 3. - 64 = O. X. Odakle izlazi da je 502. Data jednacina ekvivalentna je jednacini (X' + 4) (x4 ±2i.=-i±V3. Xl = 2"' 1 501. Data jednacina ekvivalentna je sistemu x'! . XZ.. ± iV3). Data jednacina svodi se na jednaCinu (x'! 27) (x'! + 27) = 0. V %4. = 3. X4 = - x5'.S = +n m -I + iV3 2 m + n).. X2. + 27 = 2 1 O. = ± .. ± 2. X2. + 499....>. (m izlazi da je - 500. m X2.=i±V3. = 4.4 = . x. 3 . .S = 3 2 -3±3iV3 4 506.4=0 { 27-x2 = 0. Data jednacina eltvivalentna je sistemu 3X2 Odavde itnamo x'! Dakle Xl = +5= 0 27 = 0 i x'! 3. Odakle izlazi 507. Xl = ' . Odakle izlazi XhZ 505. X5'.c). 509..c).9) (4x2 + 9) = O. { x'! = 3 ± 3i V3 8 504. = ~ 2 2 (I (I ± i V3). Data jednacina postaje XS.x> . 508. Xh2 :(47 = . ± i (2a . 4x'! + 16) = 0 = Xh2= x3 .. I X.498. Xl = . 503. = " 3' .. Xh2 = (2a . . ' ± XS. 175 174 .2 (8." = x.± V II ..4 = 3 ± 3 i 2 V3 . Bata jednacina ekvivalentna je jednacini (4..

= (x-4)2 _ . sarno rellenje x = 4 za dovoljava nejednacinu sistema (J). IRACIONALNE JEDNACINE 512. 5) (x2 Xl 5x + 25) Dakle = 5. = 0 i ne zadovoljava nejednacinu sistema. = x2 iii - = xl' I = 4- 4x. a ova je ekvivalentna sistemu 2x2 .--.> 7. . x-7 iii + x + 5 + 2 V(x -7) (x + 5) = 2x + 14 = 8. iii Vx4 - x2 = x (2 - x). Data jednacina se moze napisati u obJilm 1 . = O.: - I). Primetirno da ekvivalentna rellenja date jednacine !reba trditi medu b rojevima x za koje je x . zato ostaje jednacina (2 - Jednacina ovog sistema ima x. = (2x. a) Neka je (x - = {l125. V(x--. 511. DakJe data jednaCina ima re~enje x = 4. x = 4 je rellenje date jednacine.V~(Vx .2x .Primetimo da sit sva tri korena istovremeno definisana za = (I) 2x - 3. . X2.>O iii X(X-6) { x. X2. 8. Za x iii b) Xl = 3' X 2 * 1 data jednacina ekvivalentna je jednacini x + 2 . a X2 Dakle rellenje date jednacine je x = 6. odakJe izlazi x = 2. x . Data jednaCina ekvivalentna je jednacini V2x2 - 4x +9= Ova vrednost je veea od 1 i ovo je jedino rellenje date jednaCine. 514.4x + 9 { 2x. + I .> O. Prvo r~enje 6 je zadovoljava. 12 posle kvadriranja izlazi x2 . 4 513. I.I) = 4 (V'. 5 (I ± iV3) 2 3 DakJe Vx = 6.7 . -2 - x2 - 2x x)2. 516.> I.vx4 dakle x2(x2 I) = x2(2 - 3x2-20X + 16 {x-4. r~enja X2 = 6.g = = o. odavde x8 = 125 iii x Odavde +2- x + Vx = 4 Vx - 4.99 176 177 . 4x2-12x + 9. = 0 R~enje x =0 1 ne dolazi u obzir. a) Neka je {I Dakle Xl I =X odakle izlazi x8=-1 iIi (x+ I) (x8-x+ 1)=0 . Data jednaCina ekvivalentna je sistemu 515. medutim.3)2 x .> 0.3 . Vx = 2.510.> 4.7)(x + 5) x(x-4) = O. / Jednacina sistema (I) moZe se pisati sukcesivno 2x2-4x 2x2-8x Data jednacina ekvivalentna je jednacini +9= = 0.s = - = I ± iV3 2 Ona ima dva rellenja x = 0 i x = 4.

528.. a..· 25 kOJI . Data jednaCina ekvivalentna je sistemu x2 . Ako je m < m 2 °i ~ 4 - 525. Po~to je nejednaeina (2) u tom slueaju ispunjena za x . 527.v'b)(Vx + + V b) i x . 3.VC)2. iii x4 .+ 3 2m · m ... 523. 4 532. Dakle: ako je m < jednaCina nema rcienja.' O + m)2. 16 537. jednaeina (3) je neodredena te za rcienje mozemo uzeti rna koji broj x. jednaeina nema rcienja. za a = b ima bezbroj mnogo rdenja. Ako je m = X 535. 1. 0. jednaeina ima bezbroj rcienja tj . data jednal!ina ekviVX . > ° jednaeina ima sarno jedno rcienje ± 7. - 3 533. ° ° ° + 00). Odakle izlazi da je x 521. 179 . .. 2 538. 526. = a + b. x - 530... O ill Ill > 0. til *- ~ 4 jednaeina ima jedno rcienje 529.e x > ~ ~ 1 .. 3. 5.Va +vx-v'b =vx-VC valentna je sledecoj jednacini iii Jednaeina - (I) sistema posle oeiglednih transformacija postaje 3mx = m'. 522. 3 518. 1.2) u (2.VC. 2.b = (vx .8x2 + 16 = xE (. m = . Ako je x III 2x2 + 7 = (x2 { x2-4 . Vc data rcienje x jednal!ina ima sarno jedno tada imarno x = - 3 i nejednaeina (2) postaje . Primetimo da nepoznatu x treba tra1iti sarno u skupu R+. III (3) Odakle izlazi da su moguca dva slueaja a) m m '*' 0.Poslednja jednaCina ima dva rcienja x =- 9 i x = II.. Vx=Va +v'b . 542.§to je x-a = (I) (2) Data jednaCina je zadovoljena sarno za x = 11. .c = (Vx -v~) (Vx + Vc). 0. nema rcienja. ± V37. = ± 3. za a *b x 536. ' -5 524. svaki broj - a 531.. 534.mx = (x {o:+m . 1.' ·0.. x = .-. odavde -. to rcienje date jednaeine je svako x . 0. Po.. Data jednacina ekvivalentna je sistemu b) m = 0. za b > 0 x = 2b. 0. 7. 2 -a. (VX-Va)(vx + Va). .. 0. 540. 4. 4. 6. 519. 10.. i x .. za b = b < 0 oema rdeoja. 3.. ako je til = za rcienje jednacine mozemo uzeti svaki pozitivan broj . 541. 539. 520... 4)2.... 3. Dakle ako je Va + Vb ..00. 3 = (Va + v'b . 517. ° ima bezkonaeno mnogo rdenja i za ako je m 178 0..

543. Posle oCiglednih transformacija data jednacina se svodi na ekvivalentni sistem.
ZZ {

557. 3, -I.

558. 3.

559. x

=

2, x

= - -4 .
3

+ 31z- 222 =
ZI

0
6 i

z,;;;; 15

560. Svodenjem, levu stranu jednacine na zajedniBU imenilac imamo ekvivalentnu jednacinu
Zz

Odakle izlazi da je

=

=-

37.

5v'xz

+
x

x-3x = ~
x

544. Data jednacina ekvivalentna je sistemu
9z 2
-

35z

+ 26 =
;<

0

Odakle izlazi 3 (x
iii

z::S;-,

5

{9 (x
x

+ I) = 5 v'x (x + I), + 1) = 25 (r + x)
1 ;;;, O .
1, x

+

3 odakle izlazi

= 1.

D akle x 562. Smenom

=-

= -9

545. Data jednacina elevivalentna je sistemu

16

561.

Xl

= 2,

X2

= -

1,6.

11 { y2 - 23y
y

<

+ 126 = 0,

cije r~enje je y

=

9.

V*
=4 . 3

+2 = z imamo da JC . x +2 '

V+

X 2 - _ = -1 , 2x+ 2 z

546. Posle oCiglednih transformacija data jednacina se svodi na sistem 1005x2 - 3122x 321 = 0

data jednaCina postajc

+

12z2 -7z-12 = 0,
odakle je
21 1 22

x

>- ~,
15
546.

odakle izlazi da je x = 3.

547. 4.

3az

=- - .
4

3

4hz

.

549.

±

2.

550.

±

5.

551. -

I.

552. 2; - 0,8.

553. 2; 2,5.

D rugo r~enje ne zadovoljava postavljeni uslov. Za odredivanjc x imamo

554. Koreni u jeclnacini imaju realne vrednosti za 9 - x ;;;, 0, x - 4 ;;;, 0 tj. 4 ,;;;; x ,;;;; 9, pa je data jednacina elevivalentna sistemu.
563. x =

l ~=~,
V ~
5.
3

dakle x = 7.

{ 4 ';;;; x ,;;;; 9. Odakle izlazi da je x = 5.

2x- X2 - 36 = (7 - x)2, 7 - x ;;;, 0,

±

564. Data jednacina ekvivalentna je jednacini

y'r - 3x + 5 + r - 3x + 5 = 12.
smenom

555. Uvedi smenu x2 - 3x = u, x = 2 i x = J.
558. Uvedi smenu 2x2 - 3x =
U;

y'r-3x+ 5
odgovara z

=

z inlamo all + ::-12

. x = 2 1

X

- I = - .
2

= O.
181

=

3, a

Xl

= 4 i

x. = -

1.

180

565. Smenom y2

+ 4y + 6 = z,

data jednacina postaje

yz+2+yz

2=Y2z.
Z

(Ova jednacina ekvivalentna je sistemu

(vz + 2 + v {z-2 ~O.
Rclenjem jednacine
y2

2)2 = 2z

Ovaj sistem ima jedinstveno rclenje z

=
2.

2. VI G L A V A

+ 4y + 6 = 2,
=

odavde y

=-

9. EKSPONENCIJALNE FUNKCIJE I JEDNACINE
2Z2 -

556. Smenom ~x odakle izlazi

z, data jednacina postaje

Sz

+ 2 = 0,

578.

x

-3

-2

-I

o
3

2

3 27

1
27

1
3

'9

9

567. Smenom u

=

V

6(X-I)
x

. . . data Jednacma postaJe u
Xl =

1 S + Ii = '2'

Rclenja date jednaCine su
568.

S i

X2

= -

-

12

.

Funkdja je definisana za svako x. Monotono rastuea je za svako x, nema nula, pozitivna je za svako x . X -osa je njena asimptota. Tok je prikazan tabelom: (grafik oa slid 19).

S
(I

Xl

= 0,

X2

= 3.

569.

Xl

= I,

X2

= ~

+V5).

570.

X

=

II.

5'71. Po§to je

X

- u - 2 = o. Za x imamo jedno rclenje x = 8. u2
572. Smenom = u, data jednacina se svodi na jednostavniji oblik; njeno rclenje je x = 4. 573; Smena 575. Smena

I, smenom

{Ix =

u data jednaCina postaje

y

{Ix

!Vxa = u,
7

x=
z, x

1024.

574. Smena

6 'vx =

Z,

x=

64.

/s x = Vx+3
~(T6X

=
=

I.

x
x

576. Smena 577. Smena

V x=1 =

Z; x

2,

= - ill .
SI. 19
183

I

{Ix = u, x = 64.

182

579.

--=-- -3 -2 -1 1~-.!... 2~
3-% 27 9 31 1

~~~

3 9 27

·x -x "X y=2 y .J y. 4

Y

y. ~

x

x x Y· 3 y z2

Funkcija je definisana za svako x, opada za svako x, nema nula. Pozitivna je za svako x . P rava y = 0 je nj ena asirnptoma. Tok je predstavlj en tabelom

x 3-%

1 0 +00 -00 +00 " 1 " 0
IV

o
SI. 21

x

x
SI. 20
a grafik 51. 20.

Iy

582. Sve funkcije su definisane za svako x, prolaze kroz tac ku M (0, I), pozitivne su za svako x, njihova asimptota je X-o sa. Prve tri funkcije su monotone rastuce, a poslednje tri monoton 0 opadajuce. Brzina raSCenja funkcije y = a'" (a > \) zavisi od p arametra a; ~to je a yea funkcija raste bde, a ~to je a manje fu nkcija raste sporije. Za 0 < a < 1 ana/ogan ZlikJjuCak za opadan je funkcije, grafik je prikazan na sl. 21.

o
SI. 22

x
185

583. Y

= 2%1 = {2"" 1

x ~0 2-%, x < 0 (sl. 22)

184

1

. x -00-1 y Sl.l' 2-1 Y 0 587. Y = 3-1"''= {3-"" x ~ 0 3"'. 24 588. pozitivna je za svako x. 23 x 585. x y - x ... 2 je asimptota date funkcije (81..----~--- o SI. 25 = 2-1 const 2-1 " O . pozitivna je za x > J. nula funkcije x = I. Definisana je za svako x. 26 x -3 - -2 -~-7 842 -1 0 1 2 3 --3 .--. x < 0 (sl.. Grafik je prikazan na (81. negativna za x < I. monotone rastuea. 26). y y o Sl.584. nula nems..-1 0 2 6 ~ 186 187 ____________________________________ l ____________________________________ ~ . 25). Prava y = .J. Pravo y = 1 je asirnptota. 23) Definisana je za svako x. monotone rastuea. y y x Sl.

I %. Data jednaci na ekvivalentnn je jednaCini 2 !. 27) Poslednja jednacina se moZe napisati u obliku 3 %. 2. iii 242: -" = 2 2 2 2-32: . x = 605.I y 2 = 23 iIi odakle V3)X-S _ (~ . 599. ~ dakle % = 4. Y 3"'-1. 595.588. Data jednaCina ekvivalentna je jednacini 32 iii %-3 x.34) = 5'" (52 % 53) ill I.1. 590. 601. (~ = ~ . 16 Ako izdvojirno 3'" i 5'" ispred zagrade imarno 3'" (7 ..32 = i" %-2 + i". r 602.-11 . 27 x lx-J b-5 5 5-. 188 189 . 5 = --t . %=2. x =± 10.--- = 0. 600. -6 =___ . x < I (sl.3 odakle izIazi da je =- %+1 %-2 . x = 3. x = . 5 Dakle x . koja se lako svocli na ekvivalentnu jednacinu 589.. 3 596. (2+ I). x~O { . Data jednatina ekvivalentna je jednacini o SI. +13". Data jednacina se moZe napisati u obliku 7· 3". x = O..3 ' 24". % 593.x 2. x 9 598. x = II. X= - .9 = . 604. 606. 2 5 dakle % = 6. +4 = 5"'+2 - 5"' .vS)ZX-S _ ( {/4 . 3. 597.3'" + I.3_ 1 ~. x = 7. 19 594. x = 5. x = 14. 591.x. x = 1 - 15 4 . 3 . 32 odakle (3-1)=2 3 odakle izlazi 4% .(5 - I) = 4-3 ( I + 4).-~ . 603.I. 1. 592.

tada je 5z2 486z Z1 + 6561 = Z2 614. poslednja jednacina postoja z2 . 5' 32: 486 . smenom 5'" = Z.j=1.. X2 = 1. odakle 312". Smenom 5'" = z poslednja jednacina postaje z2-IOz. Z2 = 2 pa je 2'" = 28. = -. tj.10z + 16 = O. 5"" 5-a . Data jednacina ekvivalentna jet~ednaCini odakle je = 81. 613. odakle je Zl = 3. X = 3. Posle OCigiednih transformacija data jednacina se svodi na oblik 81' 6· 3"'-5·32: ...2'" = 2 tj.3 . Data jednacina moze se napisati 10' 2"' .375 = 0 odakle je Zl Smenom 2'" = z. 5'" = 52. 4'" (4 + I) = 320. x = 2. 3" = 5 Xl = 4. 4 615. Data jednaCina se moze napisati obliku obliku 52:. 12x-3=0. 191 190 ..312:". 810. x = 5. zt-20z-125 = 0.2192 = 2192: Dakle 3l2:z. log 3 U I 618. 3'" = 34. 3'" (~ 3122.22: .607. 312:.3"'(2.-3 (3 2 . 616. 609.81 = 0 iii 811.2 - 617.5-3-2. x = 4. 5 = 320. X=. Odakle Zl = 8. X2 log 5 = 4.. tj .3-4'3-1)=450.812 = 0 tj. 4"' .. x = 2. 812. data jednacina posraje X = 4. U 81 Dakle 3'" = 81.\. 5 81 312:-2 .I + 37) = 2192.\ + 312:-4 = 2192.3 = O. Neka je 3'" = z. 32:-4 . Data jednaCina se moze napisati 23:-4 (22 . iii 3'" = 81.. U = 24 (Z2 =- 5) pa obliku I) = 4.. 1 = I odakle izIazi x =.~ .16 = O. Xl = 25 (Z2-= - 15) pa je = 3. '" 52: - 20· 5'" - 125 = 0. 4'" = 43 . Data jednacina ekvivalentne je jednacini odakle iz1azi 3x - 6· 3'" - 5 . je 5'" = 52.-1 - r+ + 6561 = 0 O. Imamo da je: 808. iii 23:-4 = 22 4 = 2 tj. x = 2..

2 ~ V .. 22:z: · 3 = 3"'.-. dakle X = 2.8 = O ) .. log 22 Dakle X l = ..23.. = X = ~) ..23 z+ 22 = 0. Cija rcleoja su Z l = 22. Zl Po~ to • je 0. X2 = 16. 2 + = Z - odakle izlazi da je Odakle je 2x - 3 3 = 0. 2 22:z:-3 = 3"'.::2' Smenom 2V . imamo da je 3z 2 - 2z - 8 = O. odakle izlazi da je x I = 2. Posle ociglednih transformacija data jeilnacina se m oze napisat u obliku Smenom 11'" = Z ona postaje z2 .6 ="3 2 2 to posle oCigJednih transformacija data jed- nacina postaje 2 Njeoa rcleoja su te je 2 . 624..0:2 =6. 3 625. ( Z2 = - ~) . X 2 = 0.1) = 3"'-2 (3 + I) .2 + ~ . . 3 / 1 (fr + ( ~ r = 2 Smenom ( te je 2. 22:z: (I = 576.wnC1 da je 623. a ( Z2 = 4.-2 = 2. a 11"'=22 i 11"'= 1. Zz v =8 i2 v. Z = 3. II. Z2 = 1. pa je 2'" . 2 smeno m 2 % = z ona postaje 22(%+ V % '-2) 5 · 1 ':1. + 2.·8."'-2 = 22 . Xl = 4. - 2 2% = 2.. Xl = 3 . 621. 2 22:z: -3 = (V3)2:z:-3 . 2 v. I.lD. (). 192 193 .. x = .2·i' ... ona postaje 24'" 622..619. = 2 xg z2 - = 11. a r0 2= r ~ = z imamo ili (z - I)(zll + +2) =0 z (~ = I x = O. Posle oCiglednih transformacija data jednaCina postaje 11 2 "' .4_ 10 . Zl Smenom 2"vTl = 2z2 odakle je Zl 5z - 12 = 0 N jeoa rclenja su = 2. = 8. log II 626. poslednja jednaBna postaje 10z + 16 = 0. Ako po delimo daru jednaCinu sa 8"'.) (V3 2:z:-3 -_ I' z2 z . (2% . 2%+v..::2 620.11'" 2 + 22 = O.

-4. 12. .v3Y" = 194 -~ + V3 + 210ga27 ..+ 2 5 (x = 2). . 666. aiOga N Z2 . 3. a) Rclenje date jednacine se dobije u preseku grafika eksponencijalne funkcije y = 2'" i prave y = tj . Transformi~emo izraz leve strane date jednacine na ovaj nacin . 655. 10. I . LOGAR1TM1. I. = 81. X2 =X 2. ~ = . I 631. 645. 1000. 8. X2 = . X2 = -2 I citamo odgovarajucu vrednost y. =N. 648. .3 = 0.-I . 54 . 8. kvadratnu b) y = i -=. I 3 659. 5. DakJe X x 2 -x- I =~ 635. odavde 32 iii 2x2 - 3X ' . 654. 2. .4 · 3 = 6 + 6 . iii 1 632. 3.~ Sy 5 . 3 log525 668.. 3 637. 2 ' 2x.r 661. JEDNACINE I IDENTITETI 640. 651. 16 662. z + -I Z = 4 663. 641.~ (x =f 0) x ~ J ' 1"2)-5 ~ V f?1 = 24 = 2'" tj . = I.410gz8 = 310&9 + 2 loga3 S = 3·2 + 2 · 3 . 647. . 643. (4v3 + 3v3 + 2v3) 5 = ~1 lL_ _ A 1 Rclavanjem ovih jednacina odredujemo vrednosti x : Xl = 2. . 2 665. x."' . I Neka je V2 . 1 628 . x = 25. 636. LOGAR1TAMSKE FUNKClJE. 8 660. 1z 22z = 2 '" dobijamo 2x = xJ+ I t . -3. 652. 2 . 4. imamo 3iogs81 = SI.x . 629.4z + I = 0. 5 (9.7. 644. 8 656. (Y2-v3Y" + (h +V3· h-v3) V2-v3 (Y2-V3)'" =Z '" = 4. 642.V3 2 (Y2 . 646. x ="4 sagrafika funkcije y= 2'" 5 jednacinu 2x2 . 669.627. -6. x1 /2 =± 2.!2: v7 . 633. 27 658. Xl = X = 2. odakle z l/2 = 2 I tako dobijamo jednacine (Y2 . 512.v3 Tada je I 657.. 32.I = 0 cija su rclenja Xl = 1. 634."' -1.1. 630. 2 650. x 5 = -. 653. 40. 664.12 = O.v3)'"= ± V3. 5 (y 2-v3)''' + I = 4. 6. 638. x = I 64. y a. x = 9. IS' 4 logs23 = 195 . v3) S 1 = = 3x2 . 2 ... Koristeci identitet 667. X =± I. 649. 4.

29) tok je prikazan tabelom. 661. . . Y-osa je njena asimptota (sl.. 29 I Data funkcija definisana je za x > 0.1 2 3 SI.!. 3. 510g5125 = 25· 125 = 3125. = 52. 684... x = 1 je nula funkcije. 5 680. . 0. 672. 3.. 686. 28). 625. 600. 28 685. 671.. 238. 4 . O. -144..osa je vertikalna asimptota date funkcije (sl. y . 1 3 9 127 y 27 9 3 -3 -2 . 675. I. y 678. xl Y + 00 00 " 0 " -00 0 1 + SI. 3. monotono opadajuCa.. Iz y = logsx =:> x = 3U. 51!+10 g5125 679. 677. 21.1 0 . 673.670. -2. 682. 2.!. Grafik (sl. x = 1 nula funkcije. Definisana je za x > 0. -1. 676. 30) y y o x SI.!. 3 imamo tabelu o x x . 683. . 17. monotono rastuca je. 696. 30 196 1W1 . 4 681. 674. ako funkcija y uzme redom vrednosti: -3.

.exl. a).2 log c + log:: + . x 1 + -4 = . 3 I 697. x E (<Xl. x E (.y) . log x = 2 [:.(log a + . -I) lJ (4. -3) (J (~ .. + <Xl).exl. log x = 3 (2 log 2 + 2 log a + n log b + -I o 2 log c + -I 4 log ti).. log x = log 5 -log a (log c -log ti).3 log 5. 3 log 2 + -I 2 log x +4 log a - - 2 log 5 . 32) 696. .(log 3 4 + 2 log a - log 2 - 2 log b -log c).y. y = · rn IOglO y x2 = {IOglO x IOglO Ixl = IOglO (-x) X X >0 <0 (sl. 3 5 X2 = - I. x 51. 690. <Xl. Xl 693.!.log 3 + 2 logy . + log(a-b) + log (a + b)-2Iog2-log (x .. + <Xl) .687. 3 3 2 I + -logy + -I 3 12 702.. 698. + <Xl). I). y = V(logs X)2 = y /logs xl = {lOgs x. Xe = _ ~. <Xl).log 7. 32 701.. 31 1 log 5 . -V3) (J (V3. 199 198 . 4 3 688. b) x E (.(log a + log b)]. = log 2x3 695. x E ( 692. x E (-<Xl 0) U (~ .2 log y .!. E (. 0). -logs x.. log 2x3 3y2 {l7 ~s {Is - log 3y2 {/7 = log 2 + 3 log x log 7) = log 2 + log 5 - (log 3 1 + 2 log y + -3 + 3 log x + + -I 51.log b). y 691.. b) e) Xl = I. 31) 689. I I log x = log 3 + 2 log a + log b .log (x + y). 4 4 700. logs x> 0 logs x < 0 (51. log 5 699.exl.-Iog d-.

l ' 720. 747.76 + log 20.z3 yz 2v'~ . 3.047712.S xfly2 . A = y2 v'x .751Ioga + 3 + II I 3 logy + 735. x = 19.log b . log x = 5(log6-log 5)-13.9937.96591.263. 2 ~ (log a-log b)]. x = 5386. x = 0. 730.27 + 2 124.z 718. .77738 . 733. x = 107.32 s v'0.39794.91.05810 3 710. 2Iog5+m. 738. c. A 742. 717.17609 . 0.79330.~) -3 ~ 3 15 = log 32 2 = Tlog25 =T log 2 = 2.54407. x = 8 v 55 . log x = log 3 -log 2. x . 0.78686.A =~fly3+·.63. x = ~fI~' 719.75. log x =-..395. (log 3)2. Pa je I + A = 1.a3 7 b _v':.57830. log x = log 3 + log 5. 1. • 728. 1.z3· z 721. x = 5. log x = - 724. 740.log 3 -log II 3 log A = 0. log x = I 4 log A = 1. log x = v4log 3. 734. x = 0.77815.log. 707. 745. 748.323 v'0.::. x= m 2 n4 aSb 5 5m4 713. 1. log x = log 2 + log (log a). 5 20 .4619. x = 4 200 201 . /7. x = . I (log 269.703. Neka su dimenzije kvadra a. x = 1.49) + log (1.t. 712. =- odakle x = 1. 746. 725. 739. Ako dati izraz oznacimo sa x imamo log x = ~ [log ( 145.b)2 + . 714.. 0. 0. 2 odakle izlazi x = 74. x = . x = 0.. 743.23856 1. log x = log 27 + log 64.45.494678. 709. 741.2.--'---.25772. b i e onda je a : b : e = 3 : 5 : 8. 731. 729. x = 126. log4-log3 +m.49)] 723. 0. x 20flab = --. 736. 737. 744.log a 5 = -7tV3 .78).87. 727. I 9 I .71752.0294. 1..49715 + 0.49678.5556. 4 log b - 5 log z. 8n3p 716. 722.0294.. x = 32431. log (32 .:-=8c3 . 2. x = 5. 14613. 1. x = .2371. 726. 711. -25. 1. {led = (a b)2 Va fI(a . 750.47712. x = 1.34.816. m.log (J + A) = 0.69897.35218.81. log x = - 4 I . x = 0. 732. odakle A = 62. 192. 708. 11I 705.69432 => A = 0.. 2.U' - 3L 3 logy -~ (Iogy-Iogz)+ . N eka }e 704.04139 706..34 62. 3v.~~- 715. A = 5. x = -5. 749. x = 8. 2 tada je log A = log 7t + .27 - 124.14334. I Dakle log x = .

4749' 5 = 7. odavde a:t = ill x loge a = loge b. 2R :::: 2. b iz (1) imamo da je (~m = Nm ill (am)'" = N"'.7 = b. 10gb alogab reSavanjem po x izlazi da je x = --. 10gb a = I.906 km.7937 ID. b:t = N. Logaritrnujemo obe strane ove jednakosti za osnovu a: 2. Neka je loga b = x. logo b = 0. P = 3494 cm2 • 755. 22 sek. (log 385-log 120) = 2. = = 4. Neka je logo N = m (m poznat broj) treba izrafunati odavde a = 3k.3745 m c = 1. odakle je IP' = hZ. 0.il -=-=-=k 3 5 8 abc tj. jednakosti alOgab 754. 828. loge b log.7992 ID. (2) Iz (I) i (2) izlazi tvrdenje.. -I- = 1. 2. b = 5k.4749' 8 = 11. = x :::> a:t =N (\) = 10gb b ill logo b .22: za osnovu b imamo 756. i c = 8k. Logaritrnovanje. R CiniJac _1. te je a logo N = logo N . 762. = 385 rri1 tada je 120 kS = 38'5. I m ". 1. 758. 7 ID. h = 8.x = logom Nm.4749' 3 = 4. Odavde 120 am = N.58546 3 3 m loga a X= = x loga b ill m = ?. 1769 ID. tada je a k = V 385 . x = 5. 751. (2.logo b Dakle Zamenom x i m dobijamo k = 1. R = V a 7th 7. 753.4749.m IP' = log..m Nm §to je trebalo dokazati (ovaj identitet nam daje IDOgutnost da se logaritrni svode na istu osnovu). 761.07918) = log k = 2. Kako je V logo N = x (x - nepoznato). Neka je log 0 N 764.9961 ID. 759. a odakle izIazi x log. 203 202 . 509800 000 km2 .naziva se IDoduo prelaza od logaritamskog sistema logo b za osnovu a na sisteID za osnovu b.109.4247 ID logo b b = 1. 763. 752.16876. 760. 1082000000 000 km3• 757.

(I) = --+ -.jednakost na levoj strani do potpunog kvadrata tj . c odakle izlazi 2 loge . x 1000 10 U obJiku 2ab + b2 = 4ab.5 Logaritrnovanjem dobija se Iz ovoga izlazi da je log2 3 + b I = ~ (log lal + log IbJ). a2 773. = 10· _ = 22. +_ 1 _ =~ +~ 710 g 72 4 = 49 + . odavde la + bl = 3Vab.loa 20_ IOS-log500 = 1()2 lOS 10 100 = ~+.. r = loga&e x = ..t.. x 101012 I()IOg S3 . < 3.5. y = I ()l .1010g5 I ()Iog20 . 4 9 Logitritrnovanjem ove jednakosti za osnovu a izlazi 210gaa = loga (c iii 777... 21.loge x log" x 205 204 . x = 20. 5 = 4. 5 > 4 za y = 1. 21 ..log5 + 766. Koristeci pretpostavku imamo = c2 - b2 = (c-b) (c + b).bl = -log 2.5. 1()2. Dopunirno datu .775.210g72 778. 2 = 10· 1()2 0g9 ( 2. = 4 b) + loga (c + b) 510&4 4 25 .. . I ()2log v2" I ()2log v'J 18. la+bJ ="IIab. (a + b)2 = b)2 Sab.1010gS 27 · - 2 3 = + bl a2 1 Iog la . je trebalo dokazati. 9 772.I. (a - = (2) 500 =5. x = 72.. = la + bl = la-bl Logaritrnovanjem dobijamo log la = 776. V2.+ log& x + -I. dok je 31.. Iz jednakosti: + 2ab + b2 = 9ab x = log2 3 i Y = logs 4 ill (a + b)2 = 9ab._ log.765.1010g500 5 20 774.I. 100000g v2" I O()Iog v'J KoliCnik (I) i (2) daje = lOO()Iog3 • = = 1()()310g3 . 3 log la izlazi 2% = 3 i 311 za x = 1.1012 ) 2 = 10· 1()I0g9 -2I0g2 = 10· 1()log . 2 2 = _ _1_ loge _ &a + 1 lo~ + &a 1 779.abc log. b + log. a + log. ._ . Pretpostavku jednom napisati u obliku a2 + 2ab a zatim a 2 - + b2 = Sab... ~to je treb alo dokazati.... 4ab... 3 2 > logs 4.&a • loge + &a = log e-& a ~to + loge + &a...

---'---3a 783.I) = 3(1-a) .. 32 log.. stepenovanjem zadnje jednakosti sa n imamo 2a +2 5 (bn)Z = an. 24 3 logs 2 + I logs 24 3-~ 3~-1 => logs 2 = Odakle izlazi log. jednaki suo _ 2_+ 1 logs 12 log. IOgl6 9 787.. . log~ 78t.I. log~ d-c c+d+ 782.. a 10gb a = . 5.2 +2 logs 5 = log6 5 . b n +1 a + 2 lob + log 3 .I 210g23 + ' 1 2 + log. m + I n. KoristeCi identitet logo a imamo logy') 8o::±. 788.7 log7 Dakle logo a = an.1 (I) 791. logs 64 = = a" logs 43 = 3 logs 4 = 3 logs E 3 = 2b+a-l = = 10gl2 32 . Primenom identiteta log.loge b imamo lo~ Iz (i) i (2) imamo 3-~ 3~.1 =-2c:t'--:'=-1 => ~ 2.tj. Odakle izIazi X 1+ 2b = log~an.log7 2 .52 = 210g. log70 2.log7 2 + log7 5 + Iog7 7 . 2 3 (logs 12 - logs 3) = 3 (_1_ _ 1) = logn 3 3(~ a ..-00 OO_ logs 45 logs 22 . 2 784. Neka je 10gb a = X => Ii" = a..a -f 1 . tj. 5 + 2 log.. a = logl2 18 = 2 logl2 3 + 10gl2 2 2 = 786...p q loge X ' ~ = log24 54 3 + = log24 38 • 2 = 3 log24 3 + 10g24 2 = - 3 + logs 2 log.. X rpq pq-rp-rq - (2) 780. Po§to je 1 = log 10 imarno log X (x + 3) = log 10 207 206 ... 785.g2. r = I I I I -+-+ . 789.5 IOg7 70 = lcig "2 _ log7 5 . 12 - 2 logs 2 + I + ~.7 2 . 2 + log2 3 2c:t. 3a + b-2 2a 210g23 + I => logs 2 = 2 .5 = log7 2. 100 =- 1o-". = 10i41 32 ~ 10i4 3. _ 1. 3 2 + log23 790. + 5 ('" -~) = I.

9)(2x I) = log 100. 0. dobija se £2 - ~ = I iii t- 6 = 0. Logaritmovanjem dobijarno log2 x Odakle log x log x . Data jednac!:ina je zadovoljena sarno za x = 6. log x I tada je 3 2" log" 5 I 4" (log" 5)".Ako su logaritmi dva broja jednaki.' tt I = I. Data jednacina je ekvivalentna jednacini log (x . = 5 i c = I. Posle ociglednih transformacija imarno da je 30 10gv'X=S . V 2x . 793. Imarno daje logx.. + log" 5 + log" 5 + log" x 1.5 t2 _ = c imamo 0. = 2.. 14 209 . 795.01. 798. 2 + _I log6-10!1e6 2 = 0. i = 1016 i x = 10. 792.2 Rclenja ove kvadratne jednacine su Xl 5 i X2 X = ° Negativno re.. Data jednacina se moze napisati u obliku iii (x .25 = ( +r 10g.. 796.5 ne zadovoljava datu jednacinu. Dakle x = 1000 i x = 0. tj.2x2 -19x-91 = 0. 799. Kako je Odakle izlazi da je x = 6. 5. I Smenom 10g. 2x2 - 13 x +6= x (x"" 3) = - = 10. Data jednacina ekvivalentna je jednacini log X - = 2~ Xl = X2 100 = 0.~ = I iI' Iogx I 10g'V x Smenom log x = \. iii vx-5 ' Y2x-3 = 3. + 6). tj.9) (2x - tj.senje = . I ! = v'5 i x = 800.25 = 2. I) = 100. onda su i sami brojevi jednaki. I I 61 +5= t Odakle izlazi DakJe x . .5 • I 79 . 797. I.3 = log- I I I logs "2 iii loge 2'" + ~__8 20 ____ ~ _______________________________ IO l___ I -log. Odakle izlazi da je x = 13. [log I - log (x - I)] = log 2 + log (2x + 3).. x log x = - I ~ iii log x (x I) = log (4 x = 4.

.. = 4. 4) = 804. - 2) . tl x2 . 807.J) u (100. t. x = ± 9. x 1. 3 - 2 = 0. x = a. 814.x x-2 > 0 =:> .. Data nejednakosr ekvivalentna je sa (lot' x tj. + x2) = log (x + 2'jl. r~enje ne odgovara. y I. 806. 12 Daklc (220)2 . y = 4. 815. Odavde x = ± = 7. 9 %-2 811: Data nejedn a~ioa ekvivalentna je nejednacini . K 152 + x'I = x'I + 6x2 + 12 x + 8. = 8.. imamo x = 2. 0. log (x . 801. (220 I) Dakle x = 4. 3 + log.+-'-log" a 2 log" a Odakle izlazi log" a = I. x 809.x > I =:> x < O .(log.yO = 40.. --8<x<2. 2 2O -log.- ~4) u( . 3 log x > 3. Data nejedna~ina moZe se napisari u obliku log x+2 . odaklc se dobija log x > 3 iii x > 1000. a iz 220 = 4. y= 10 0 805. Dati sistem ekvivalentan je sistemu 2 20 ] = log. 220 (2 20 Najzad imamo log. x = 6. + (0). rj..I. 813.odaklc log." x=2.x -og.x > 10 =:> x E ( 0. y 2. y = ± 3.log (x + I) < I =:> Odakl e izlazi da % 4 < 10 x+ 1 ekvivalentna je jedna~ini x E (- 00. 802. + log.a I iii log" a' + log" a< ="4' I 3 I 3 > x+2 I =:> . Data jedna~ina I Iog (% - 2) - Iog % > 0 =:> log . y =± 7. 803.12 = = -3. odavdc x2 + 2x - 24 = 0 E (O.. [(2 20 )' - I) . 4 log" a 4 812. (log x - x7 x = 16. . +oo). 808.. 211 210 . logla x IOg16 + logla x2 + logla x4 = = 7 =:> x7 = 167 =:> 7. Data jednacioa se moZe napisati u obliku log (152 iii + I) log x 3)(log' x + I) > 0. Jog. { xy = 21.B .4) .220 Smenom 220 = t Imamo Prvo 12 = O. Data jcdna~ina = = se moZe napisati u obliku 810.

r.2 < 10gB X < - s .2 v'5 < 2. Dakle ovaj trinom za x > 0 je negativan. a I 818.5.. 1< 10gBx > . iii 2 2 5 + 410gBX > O.ex)' I) U (0. to Kako je a > I x (x izlazi da je + c)(2 + c) 5+4c >0=:>-2 < c<--.2 <x< -.x .6 < O. 4 5 4 < 2x + 6 iii x2 . v S 2 817. 0 < x < 3. Data nejednakost ekvivalentna je nejedna&ll : I log. (I + 10gB x)(2 + 10gB x) Smenom 10gB x = c iroamo (I . =:> =:> . 5 819. a 5 +Vs > 3 2 + 3 >0 10gB a2 x T ada je data nejedna~ina zadovoljena za svako x u intervalu 5-V5 <x<2 i3 <x< 5 +V5. 816.. + I) Dakle ..V 5 < x < 5 + Vs . x E ( . Zadatak iroa smisla za x loga x (x > 0.c>-1.. te je data nejednaana ekvivalenma sa + I) < loga (2x + 6).6). ax > 2 to 5 .I =:> x > . Data nejednakost ekvivalentna je sledeeoj: 0<x2-5x + 6 < 1 iii x2-5X + 6>0 {x2-5x+6 < 1 Prva nejednakost je zadovoljena za x < 2 i x> 3. =:> a-2 < x < a . a druga za 212 213 . Po~to 2 je . a I I va' .

TYMQHO': Am-eISpa. Geneva. K.1l. Berman. no B.pCRblX ~l{ no MaT'C. 9. A.M .. <1>. PJCCOtlCKO . C. E.[l. B. P.fJllD< no anCMCHTapHOii MaTCMaTHXe. P. 2. H. M.[tCHTli. KaAlItlIl: A. M. MaTe· 17. C. OPJllHCI((JJf. ctJaggectJ II M.a. B61iogCKII. H. KyulellKo: COOPHHl{ 1964. B. A. CiUaM6oAotJ COIjJHSI 1958. 215 . X.[t8. MOCI<Da 1966. Alendor/er i Okli: Principles of Mathematics u prevodu Beograd 1966. ill. E. E. C. Palo Alto. floJOtlCKu.[tBT . E . A. lIclbHHT'pAA 13. MOCKB3 J 969. H. llIaxllo: C60 PHIlI( 38. 16.B1. Hw(uiliulI. MocHo8 1964.rrre6pa II :meMCHT8pHbIe <P)'lIKIlHIl MOCKBD anre6pc. Eiepe6. Combes A:. MOCKBa 1966. P. n:. MocnDa 1966. C. K. C50pmIK OT 38A3qn no a. MOCJ<B8 1966. 8. A. Breard C:. B.f no cnCUIm. 10. COMllItCI(UU: AJIrc6pa. 3aAa'IH 15. 7. E. HtJ. Mathematiques ~e. C~1Ul 1965. E. 20. MacllotJa. n.aQ no :meMCHnpnoli MDTCMaTlIHC. lleiiJpofl: CtioPHHK OT 3IA&'UI no lIt3TelltQTlmC 33 KDHJtH. 3aJl. MogauotJ: C50pmD< 3llJt81. 3. Anttl.C . Lyon 1961. A. Atlanta. OacRuuuKOfl. . H.M. AniMoI.bDIIfBO T'PYAHOCTII MHlICH 1965. It. Paris 1968. Michel Qutysanne. Book J: Boston. CawculI: C50PHltl< 1964. Andre Reuuz: Mathematiquc tome J Paris 1969.JrbHOM KYPCY 3neMeJJT3pnoQ lItllTImc .nrel5pa. H. Dallas. Lespinard et R.8tt no :>ncMCH'J"apSOU MlTtMAnucc DOB.. 14. B. H. neiUKalllJUII.CTY. 11. T. ma6yHUH: aneMcHT3pHOfi MaTCM3TJII(C. B. Y.MaTHKC. C. 6. MOCl<08 M . K . 4. A1l1uolto'J n. r. M. MapUiullofl. 18. TYlloilKofl. 11. A. KopgeucKu. CKQIIQ'U: C50PKlIK 3R. Freilich: Modem algebra Structure and Method. New-York. S' Breard C:. J/ugcKua. KpelJMap: 3aA3\lHIIJ< no 1968.etJ. J(mn<). Dolciam'. Exercices & Problems de Mathematqucs. 3aur. 19. Mocl(oQ 1968. MauoJlOl. K . Mathematiques 2e. H.LITERATURA I. CUflaluuncKu: 38. C.q no MaTCMInrne Jt1UI KOJD<YPCJ[bIX 3}(33MeBOB 80 BT}'3b1. Paris 1969. 12. Paris J962. M. Rernel: Algcbre classe de premiere A . V.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->