Crna Gora Vlada Crne Gore

MINISTARSTVO PROSVJETE I NAUKE

ZAVOD ZA ŠKOLSTVO

Katalog znanja – predmetni program

HEMIJA
I i II razred srednje stručne škole

Podgorica 2009.

uslovljen eksperimentom poduprtim istraživačkim radom i brzim prenosom istraživačkih dostignuća u praksu. a koja su i dio opšteg obrazovanja i kulture. razvijaju intelektualne sposobnosti i osposobljavaju se za primjenu stečenih znanja u praksi. Na njenim saznanjima se temelje i vrste industrijskih grana koje su ključni element porasta kapitala i zbog toga snažno utiče kako na ekonomske tako i na socijalne odnose u društvu. Takođe.1. Važno je u očima učenika/ca nastavu hemije učiniti relevantnom za život. odnosno bazičnih znanja potrebnih svakom pojedincu. a potrebna su za razumijevanje prirodnih pojava i procesa u svakodnevnom životu. Preostali dio programa planira škola u zavisnosti od potreba profila (struke). Hemija je interdisciplinarno povezana sa drugim naukama. b) Broj časova po godinama obrazovanja i oblicima nastave Predmetni program se izučava u I i II razredu srednje stručne škole sa fondom od 2 časa sedmično. ODREĐENJE PREDMETNOG PROGRAMA a) Položaj. 2 . priroda i namjena predmetnog programa Hemija je osnovna prirodna nauka za koju je karakterističan brzi rast informacija i podataka. Izučavajući hemiju učenici/e ovladavaju osnovnim znanjima o materiji i hemijskim promjenama koje se odvijaju u živoj i neživoj prirodi. upoznaju osnovne prirodne zakone i formiraju naučni pogled na svijet. Programom je definisano po 60 časova (obavezni dio programa) u I i II razredu. podstaći njihovo interesovanje za hemijske nastavne sadržaje i korelirati nastavne sadržaje hemije sa srodnim disciplinama i predmetima. Nova koncepcija programa omogućava produbljivanje hemijske pismenosti. NAZIV NASTAVNOG PREDMETA HEMIJA NAZIV PREDMETNOG PROGRAMA HEMIJA 2.

mašte i navikavanje učenika/ca na kontinualan rad. SADRŽAJI I OPERATIVNI CILJEVI PREDMETNOG PROGRAMA Plan realizacije nastave (I razred) TEMA 1. principa. − sticanje sposobnosti pronalaženja i korišćenja različitih izvora informacija. radnih i estetskih navika. − razvijanje svijesti socijalnih. činjenica. HEMIJSKE PROMJENE 4. KISELINE BAZE I SOLI 6. NEMETALI UKUPNO broj časova 8 5 5 11 3 6 10 12 60 časova 3 . opisom i obrazlaganjem). pažnje. fenomena. upornosti. pisano.3. METALI 7. OSNOVNI ZAKONI. − razvijanje manuelnih sposobnosti. samostalnosti. STRUKTURA MATERIJE Struktura atoma i periodni sistem elemenata Hemijske veze 3. − razvijanje logičkog mišljenja i sposobnosti uočavanja uzročno-posljedičnih veza. − sticanje sposobnosti opisivanja i prikazivanja rezultata ogleda (mjerenja) tablicama i grafikonima. − razvijanje razumijevanja hemijskih pojmova. OPŠTI CILJEVI PREDMETNOG PROGRAMA Ciljevi nastave ovog predmeta obuhvataju: − usvajanje novih i proširivanje znanja stečenih u osnovnoj školi. volje. pamćenja. ekonomskih i tehnoloških uticaja hemije. 4. POJMOVI I RAČUN U HEMIJI 2. − razvijanje vještine rješavanja računskih zadataka. RASTVORI 5. − razvijanje sposobnosti hemijskog izražavanja (usmeno. − razvijanje ekološke svijesti i odgovornosti prema radnom i životnom okruženju. zakona i teorija.

TEMA: GRAĐA MATERIJE Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . .shvati izračunavanje procentnog sastava jedinjenja.razumije značenje simbola. .povezuje građu atoma sa mjestom elemenata u PSE. POJMOVI I RAČUN U HEMIJI Operativni ciljevi Aktivnosti Učenik/ca treba da: .zna da na osnovu pravilno napisane jednačine izračuna masu reaktanta ili masu produkta. . . formule i jednačine. . .zna da elementi iste grupe imaju slična svojstva i isti broj valentnih elektrona. atomi Ar(x). . maseni udio elementa u jedinjenju. .posmatraju modele atoma i molekula.upozna raspored elektrona u omotaču. simboli. Učenici/e: . Hemija: gradivo 8.preračunavaju masu supstance u količinu i obrnuto. Fizika: struktura materije.ponavljaju pojmove Ar(x) i Mr(x).rješavaju zadatke na osnovu hemijske jednačine. Struktura atoma i periodni sistem elemenata Aktivnosti Pojmovi/sadržaji Učenici/e: . . izračunavanje na osnovu hemijske jednačine. . . Fizika: gasni zakoni. razreda osnovne škole. molarna zapremina.računaju masene udjele elemenata u jedinjenu.shvati osnovne hemijske zakone. i 9. . .TEMA: OSNOVNI ZAKONI.čitaju periodni sistem elemenata. izotopi. razreda osnovne škole. izgradnja periodnog sistema elemenata. .povezuje molarnu masu sa molarnom zapreminom. a da se njihovi elektroni nalaze na istom energetskom nivou. energetski nivoi i atomske orbitale. atomski i maseni broj.povezuje količinu supstance sa masom.zna da se elementi iste periode razlikuju po hemijskim osobinama. elektronska konfiguracija atoma. Daltonov i Avogadrov. Korelacije Elementarne čestice u atomu. formula i jednačina. i 9. . Matematika: rješavanje proporcija i jednačina sa jednom nepoznatom. . . Korelacije Hemija: gradivo 8.izračunavaju zapreminu određene količine gasa.razumije uticaj elementarnih čestica na masu i naelektrisanje atoma. Prustov. molarna masa.definišu osnovne hemijske zakone.koriste Internet za traženje novih padataka. 4 Pojmovi/sadržaji Osnovni hemijski zakoni: Lavoazjev.čitaju elemente iste grupe i elemente iste periode. . .ponavljaju pojmove elemetarne čestice u atomu. molekuli Mr(x).

izvode zaključke o uticaju faktora na pomjeranje ravnoteže na osnovu demonstracionih ogleda. . naponski niz metala.koriste Internet. entalpija nastajanja. . Biologija: međumolekulska veza u biološkim jedinjenjima.upozna hemijske izvore struje i njihov značaj. . .Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: .posmatraju modele kristala (NaCl.shvati nastajanje jonske kovalentne i metalne veze.zna da definiše brzinu hemijske reakcije.izvode oglede: rastvorljivost u polarnim i neopolarnim rastvaračima.povezuje reakcionu entalpiju sa endotermnim i ezotermnim reakcijama. .shvati uticaj faktora na brzinu reakcije. Aktivnosti Učenici/e: . Van der Valsove sile.izvode zaključke o rastvaranju metala u hloridnoj kiselini na osnovu demonstracionih ogleda. entalpija reakcije. pisanje oksido-redukcionih jednačina. .upoznaje alternativne izvore energije. 5 .određuju oksidacione brojeve atoma u molekulima i jonima.shvati uticaj spoljašnjih faktora na položaj ravnoteže.uoči da je elektrostatička sila osnovna privlačna sila među česticama supstanci. metalna veza. . Biologija: oksido-redukcioni procesi u živim organizmima. Fizika: elektromotorna sila. . . polaznost kovaletne veze. i 9. Biologija: energetske promjene u živom sistemu. . . a šta redukcija. Korelacije Hemija: gradivo 8. . afinitet prema elektronu. međumolekulske privlačne sile. .razumije teoriju sudara.zna šta su egzotermne. . . a šta endotermne reakcije. TEMA: HEMIJSKE PROMJENE Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: .ponavljaju pojmove jonska i kovalentna veza. faktori koji utiču na brzinu reakcije. . vodonična veza.gledaju naučne filmove. Fizika: elektroprovodljivost. . .ponavlaju pojmove obnovljivi i neobnovljivi izvori energije. . kovalentna veza. oksidacioni broj.zna da piše oksidoredukcione jednačine. . elektroliza. Učenici/e: .shvati privlačne sile među molekulima. hemijska ravnoteža. . galvanski elementi.zna šta je oksidacija.gledaju naučne filmove. brzina hemijske reakcije: teorija sudara – Zakon o dejstvu masa. uticaj faktora na ravnotežu.posmatraju modele molekula za prikazivanje vodoničnih veza.upozna proces elektrolize i njenu primjenu u industriji. .povezuje međumolekulske sile sa fizičkim osobinama supstanci. razreda osnovne škole.izvode zaključke na osnovu demonstracionog ogleda za egzotermne i endotermne reakcije. . . redoks reakcije. akumulatori i baterije Korelacije Fizika: energija. jonska veza. Pojmovi/sadržaji Energetske promjene pri hemijskim reakcijama. Aktivnosti Hemijske veze Pojmovi/sadržaji Energija jonizacije.shvati uslov za uspostavljanje hemijske ravnoteže. ravnoteže u živim sistemima.pišu oksido-redukcione jednačine. . . gvožđe). Biologija: katalizatori. grafit.izvode zaključke o brzini hemijske reakcije na osnovu demonstracionih ogleda.

Klasifikacija rastvora. . Biologija: pH vrijednost tjelesnih tečnosti. razreda osnovne škole.ponavljaju pojmove rastvarač.pišu jednačine za disocijaciju. pH vrijednost rastvora.zna od čega zavisi pH vrijednost rastvora. hidroliza soli Korelacije Hemija: gradivo 8. i 9.razlikuje grube. . Matematika: logaritmi i antilagoritmi. Pojmovi/sadržaji Korelacije Hemija: gradivo 8. BAZE I SOLI Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . sastav rastvora .ponavljaju pojmove kiseline. . .definiše kiseline i baze po Arenijusovoj i Brensted-Lorijevoj teoriji. . . rastvori.shvati izračunavanje sastava rastvora. baze i soli. Aktivnosti Učenici/e: .pišu protolitičke jednačine.izvode zaključke o jačini elektrolita na osnovu konstante disocijacije. protolitička teorija kiselina i baza. i 9. stepen disocijacije (jaki elektroliti). . koloidne i prave rastvore. W (X) TEMA: KISELINE.uočava sličnosti i razlike Arenijusove i Brested-Lorijeve teorije. .shvati značaj rastvora za živi svijet i industriju.zračunavaju masu ili količinu rastvorljive supstance u određenoj masi ili zapremini rastvora.zna podjelu rastvora. .C C(X).TEMA: RASTVORI Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . . Aktivnosti Učenici/ce: . jonski proizvod vode. . Pojmovi/sadržaji Elektrolitička disocijacija.shvati da vodeni rastvor svih soli ne reaguje neutralno. Matematika: rlešavanje jednačina.izračunavaju pH vrijednost rastvora.zna da razvrsta rastvore na kisele bazne i neutralne preko pH vrijednosti. 6 . . rastvorljiva supstanca i rastvor. razreda osnovne škole.

.TEMA: METALI Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: .analizira procese u visokoj peći. . .analizira proces dobijanja aluminijuma i upotrebu aluminijuma. Pojmovi /sadržaji Korelacije Fizička i hemijska svojstva metala i značaj metala.ponavljaju pojmove metali u periodnom sistemu elemenata. razreda osnovne škole.upoređuje reaktivnost elemenata I i II grupe periodnog sistema. gvožđe. elektrolitički procesi u industriji). jedinjenja i upotreba. i 9. . Aktivnosti Učenici/e: .pišu oksido-redukcione jednačine. Geografija: rasprostranjenost metala u zemljinoj kori. 7 . . Hemija: gradivo 8.vode diskusije (tvrdoća vode. .zna značaj metala u industriji i živim organizmima.pišu referate i samostalno referišu svoj rad. alkalni metali – osobine. zemnoalkalni metali.pišu referate gvožđe i čelik – primjena u industriji. . aluminijum – osobine. . .shvati šta je tvrdoća vode i razvrstava vode na tvrde i meke. .procjenjuje značaj jedinjenja elemenata II grupe za pripremu građevinskih materijala. hrom i mangan – osobine i značaj. Biologija: metali u živim sistemima. . građevinski materijali. prelazni metali. jedinjenja i upotreba.zna značaj prelaznih metala za industriju i za živi svijet.analizira oksidaciona svojstva kalijum-permanganata i kalijumdihromata.

. Informatika: mikro-čipovi. azot i jedinjenja. silicijum – staklo. . . sumpor i jedinjenja.upoznaje zaštitnu ulogu ozona i pojavu ozonoskih rupa.rade referate i vode diskusije (zagađivači vazduha.procjenjuje upotrebu silicijuma i njegovih jedinjenja (građevinski materijali i silicijum kao poluprovodnik).procjenjuje ekološki uticaj oksida azota i sumpora (kisele kiše). efekat staklene bašte. Aktivnosti Učenici/e: . . i 9. hlor i jedinjenja.procjenjuje ekonomski značaj primjene vještačkih đubriva. značaj nemetala vodonika. Pojmovi/sadržaji Korelacije Fizičke i hemijske osobine metala. vještačka djubriva). cement i keramika. . . razreda osnovne škole. . Hemija: gradivo 8.upoznaje pojam „hlorisanje“ pijaće vode.gledaju naučne filmove.procjenjuje značaj nemetala u svakodnevnom životu. kisele kiše. .procjenjuje značaj kiseonika i njegovih jedinjenja u svim sferama života. . ugljenik i jedinjenja. Geografija: rasprostranjenost nemetala u zemljinoj kori i atmosferi.TEMA: NEMETALI Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . 8 .upoređuje reaktivnost halogenih elemenata. Biologija: nemetali kao biogeni elementi.ponavljaju pojmove sastav vazduha i zagađivači vazduha.

BIOLOŠKI VAŽNA JEDINJENJA (MASTI. HEMIJSKI ZAGAĐIVAČI ŽIVOTNE SREDINE UKUPNO broj časova 3 15 9 5 4 18 2 2 2 60 TEMA: STRUKTURA I KLASIFIKACIJA ORGANSKIH JEDINJENJA Operativni ciljevi Aktivnosti Učenik/ca treba da: . STRUKTURA I KLASIFIKACIJA ORGANSKIH JEDINJENJA 2. Hemija: gradivo 9. hibridizaciju orbitala i građenje sigma i pi veza. AZOTNA ORGANSKA JEDINJENJA 5. UGLJENI HIDRATI. VITAMINI.posmatraju modele molekula organskih jedinjenja. Učenici/e: . 9 . ENZIMI I HORMONI) 7. PROTEINI. UGLJOVODONICI 3. klasifikacija organskih jedinjenja funkcionalne grupe. HETEROCIKTIČNA JEDINJENJA ALKALOIDI ANTIBIOTICI 6.zna klasifikaciju organskih jedinjenja. POLIMERI 8. KISEONIČKA ORGANSKA JEDINJENJA 4.upozna prirodu C-atoma. razreda osnovne škole.ponavljaju pojmove: jednostruka i dvostruka kovalentna veza. .SINTETIČKE BOJE 9. .Plan realizacije nastave (II razred) TEME 1. Pojmovi/sadržaji Korelacije Osobine C-atoma.

Pojmovi/sadržaji Korelacije Alkani. Ekologija: ekološki problemi i njihovo rješavanje. .sastavljaju modele molekula ugljovodonikā.TEMA: UGLJOVODONICI Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . prerada nafte). predstavnici i njihova upotreba. .shvati značaj i upotrebu ugljovodonikā i njihovih derivata.shvati ekološki uticaj ugljovodonikā i njihovih derivata. Biologija: I razred. Aktivnosti Učenici/e: . strukturne i racionalne formule.zna strukturu i klasifikaciju ugljovodonikā.zna osnovne tipove organskih reakcija. molekulske.C. nafta i zemni gas.U. razreda osnovne škole.ove nomenklature. izomerija. elektrofilna supstitucija na benzenu. alkini. izomerija. cikloalkani. Hemija: gradivo 9. derivati benzena. reakcije: supstitucija. predstavnici i njihova upotreba. nomenklatura. 10 . nezasićeni ugljovodonici. eliminacija i polimerizacija. homologi red. empirijske. aromatični ugljovodonici – benzen. alkeni. ekološki uticaj halogenih derivata ugljovodonika. . .referišu svoje radove (nafta.ponavljaju pojmove zasićeni. adicija. halogeni derivati ugljovodonika.P.A. .vode diskusije. .zna da primjenjuje pravila I. dieni. .

TEMA: AZOTNA ORGANSKA JEDINJENJA Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . .upoznaje toksičnost fenola. . kiseline i derivati (hloridi. CHO. aldehidi i ketoni. . Pojmovi/sadržaji Korelacije Alkoholi. prirodne aminokiseline. Biologija: proteini. etri. sekundarne i tercijarne amine. izoelektrična tačka. . .zna primjenu anilina i diazonijum soli u industriji boja. fenoli. esterifikacija sirćetne kiseline. Aktivnosti Učenici/e: .TEMA: KISEONIČNA ORGANSKA JEDINJENJA Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . dipolarna struktura. .pišu racionalne formule i imenuju primarne. aminokiseline. CO i COOH.zna klasifikaciju amina.ponavljaju pojmove i funkcionalne grupe OH. Aktivnosti Učenici/e: .zna nastajanje peptidne veze. 11 . .izvode zaključke na osnovu demonstracionih ogleda – oksidacija aldehida. anilin – diazanijum soli. amidi i estri). . jodoformska proba. peptidna veza. . Pojmovi/sadržaji Korelacije Amini – primarni. sekundarni.povezuje tačku ključanja i rastvorljivost alkohola sa prisustvom OH-grupe.prepozna amine kao baze. .pišu racionalne formule prirodnih aminokiselina.zna reakcije za razlikovanje aldehida od ketona.povezuje tačku ključanja i rastvorljivost kiselina sa prisustvom COOH grupe.zna šta su prirodne aminokiseline. aminokiseline.upoznaje reakcije oksidacije aldehida i ketona. . .povezuje prirodu OH-grupe sa proizvodima oksidacije. anhidridi. tercijarni. Hemija i biologija.analiziraju demonstracione oglede za bojene reakcije aminokiselina.vode diskusije na temu alkoholizma. . .zna biološki i industrijski značaj estara.

Pojmovi/sadržaji Korelacije Masti i ulja.shvati da su masti i ulja estri. Učenici/e: . sapuni i deterdženti.referišu svoje radove i vode diskusije (vitamini.zna da sapuni nastaju saponifikacijom masti. derivati celuloze). strukturne jedinice i struktura. . .shvati da su monosaharidi polihidroksilni aldehidi ili polihidroksilni ketoni. . . funkcija i klasifikacija proteina. . . Biologija (I razred): osnovni životni procesi.referišu svoj rad (derivati celuloze). Pojmovi/sadržaji Korelacije Struktura i klasifikacija heterocikličnih jedinjenja.shvati da su alkaloidi amini. . građa. polisaharidi (skrob i celuloza. TEMA: BIOLOŠKI VAŽNA JEDINJENJA Operativni ciljevi Aktivnosti Učenik/ca treba da: .prikazuju ciklične strukture monosaharida.pišu strukture triacil-glicerola.rade referate i referišu svoj rad (sapuni i deterdženti) .shvati terapeutsku upotrebu vitamina i hormona. biokatalizatori. saponifikacija masti.vode diskusije na temu upotrebe i zloupotrebe alkaloida i antibiotika. . .prikazuju strukture disaharida i polisaharida. Učenici/e: . .shvati ulogu biokatalizatora u živim organizmima. . enzimi i hormoni). ugljeni hidrati – monosaharidi (klasifikacija i ciklične strukturne).zna da je nepravilno samoinicijativno uzimati vitamine. bojene i taložne reakcije proteina.prepozna i deterdžente kao površinski aktivne supstance.TEMA: HETEROCIKLIČNA JEDINJENJA Operativni ciljevi Aktivnosti Učenik/ca treba da: .shvati strukturu heterockiličnih jedinjenja.rade referate i samostalno referišu svoj rad.zna klasifikaciju i funkciju proteina u živim organizmima. .uoči rasprostranjenost heterocikličnih jedinjenja u prirodnim proizvodima. . endokrini sistem. 12 . oligosaharidi (glukozidna veza). . .analiziraju demonstracione oglede taložnih i bojenih reakcija proteina. alkaloidi.shvati antibiozu i primjenu antibiotika. Biologija (I razred): ćelijski zid.vode diskusije. . proteini. antibiotici. . lanac ishrane. vitamini.

vode diskusije.razlikuje boje po hemijskom sastavu.TEMA: POLIMERI Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: .vode diskusije.samostalno referišu svoj rad. Aktivnosti Učenici/e: . . Pojmovi/sadržaji Korelacije Prirodni i vještački polimeri.shvati značaj polimera za živi svijet i industriju.zna koji su najveći zagađivači atmosfere. . .analiziraju demonstracione oglede bojenja tekstilnih vlakana.samostalno referišu svoj rad. razreda osnovne škole. TEMA: SINTETIČKE BOJE Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . polivinilhlorid. antrahinonske i azo boje). TEMA: HEMIJSKI ZAGAĐIVAČI ŽIVOTNE SREDINE Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . Aktivnosti Učenici/e: . . Hemija (I razred): efekat staklene bašte. zagađivači zemljišta i voda. Pojmovi/sadržaji Korelacija Zagađivači atmosfere.zna osnovne karakteristike boja. poliestri. Biologija: gradivo I razreda. .zna praktični značaj boja. 13 . kaučuk. Aktivnosti Učenici/e: .zna šta su polimeri. .upozna ekološki uticaj sintetičkih polimera. ozonske rupe. boje rastvorljive u vodi i boje nerastvorljive u vodi. Pojmovi/sadržaji Korelacije Boje (trifenil metanske. Hemija: gradivo 9.

− gdje god je to moguće nastavni proces organizovati tako da učenici/e do generalizacije dolaze svjesnim i aktivnim radom. − nastavno gradivo izlagati što zanimljivije. − zna izračunati procenat elemenata u jedinjenjima na osnovu molekulskih formula. 7. STANDARDI ZNANJA I razred Učenik/ca treba da: − zna značaj hemije u nauci. 6. − gdje god je moguće nastavni proces organizovati tako da se hemija uči rješavanjem problema. procesa i pojava. − definiše osnovne zakone u hemiji. − povezuje znanja iz hemije i drugih nauka. − povezuje relativnu molekulsku masu. − demonstracione oglede treba da izvodi nastavnik/ca. 14 . − prilikom izvođenja demonstracionih ogleda omogućiti da učenici/e samostalno zapažaju. DIDAKTIČKE PREPORUKE U koncipiranju konkretnih metodičkih mjera i postupaka usmjerenih ka povećanju motivacije učenika/ca u nastavi hemije treba poći od sljedećih opštih zahtjeva i preporuka: − prilikom realizacije programa nastavnik/ca treba da sagleda nivo znanja sa kojim učenici7e dolaze iz osnovne škole. − računa najednostavnije zadatke – maseni udio i količinsku koncentraciju. mol. molsku masu. rezonuju i zaključuju. KORELACIJE MEĐU PREDMETIMA Korelacije među predmetima su date u tabelama – Sadržaji i operativni ciljevi predmetnog programa. na osnovu proučavanja odabranih objekata. − što više nastavnih sadržaja prezentirati kao referate i diskusije učenika/ca. − nastavno gradivo povezati sa prethodnim znanjima i iskustvima učenika/ca kao i sa životom i ukazivati na značaj primjene teorijskih znanja u praksi. − posebno obraditi jedinjenja koja imaju primjenu u svakodnevnom životu pri čemu sve više angažovati učenike/ce da te oblasti prezentiraju referatima i diskusijama. praksi i svakodnevnom životu. − što češće koristiti nastavna sredstva koja privlače pažnju i povećavaju radoznalost učenika/ca.5. − na što više primjera razvijati vještinu rješavanja računskih zadataka.

− i pismeno (testovi poslije svake oblasti). − seminarski radovi sa prezentovanjem. baze i soli). kako se njima rukuje i kako su obilježene. razlikuje vrste rastvora. Ocjenjivanje je: − usmeno. − zna praktični značaj boja.− − − − − − − − − − zna princip izgradnje elektronskog omotača i PSE. − aktivnost na času. zna značaj nemetala i njihovih jedinjenja u svakodnevnom životu. alkine. − zna značaj azotnih organskih jedinjenja u živim organizmima (aminokiseline). NAČINI PROVJERAVANJA ZNANJA I OCJENJIVANJA Ocjenjuje se: − kontinuirani rad učenika/ca tokom godine. alkene. − zna hemijske zagađivače životne sredine. sirovine i proizvode koji su važni u njegovom/njenom zanimanju. − zna osnovne karakteristike i značaj biološki važnih jedinjenja (masti i ulja. ugljeni hidrati. razumije brzinu hemijske reakcije. − razumije osobine proteina. dobro poznaje ona hemijska jedinjenja. − zna osnovne karakteristike lipida i ugljenih hidrata i njihov značaj u svakodnevnom životu. kiseline. vitamini). 8. 15 . − razlikuje alkane. zna značaj metala i njihovih jedinjenja u svakodnevnom životu. − zna značaj nekih kiseoničnih organskih jedinjenja (alkoholi. zna šta su elektroliti. razlikuje najvažnije predstavnike neorganskih jedinjenja (oksidi. − zna upotrebu i zloupotrebu alkaloida i antibiotika. − razumije posljedice ljudskog uplitanja u prirodne procese. predstavnike aromatičnih jedinjenja. zna koje se štetne i opasne hemikalije koriste u njegovom/njenom zanimanju. estri). II razred Učenik/ca treba da: − zna osobine ugljenika kao osnovnog elementa koji ulazi u sastav svih organskih jedinjenja. proteini. kiseline. − shvati značaj polimera za živi svijet i u industriji. razlikuje tipove hemijskih veza.

2. 3. kompjuter sa priključkom za Internet. prilagodila je Komisija u sljedećem sastavu: Stanojka Vučurović Vera Ramović Dr Lidija Stefanović-Kaljaj 16 . Organska hemija za drugi i treći razred srednje škole. − diplomirani inženjer hemijske tehnologije (Metalurško-tehnološki fakultet). Beograd. Vladimir Pavlović. Miloje Isaković. 1992. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Opšta i neorganska hemija za prvi razred srednje škole. Novi Sad. Opšta hemija za prvi razred srednje škole. 5. Radivoj Nikolajević. 1994. Zavod za izdavanje udžbenika. Katalog znanja – predmetni program HEMIJA za I i II razred srednje stručne škole. Organska hemija sa praktikumom za vježbe za prvi i drugi razred srednje škole. Smiljana Velimirović. Nataša Panajotović. Neorganska hemija za prvi i drugi razred srednje škole. Gordana Isaković. protivpožarnu opremu. Aleksandar Milovanović. Milena Šurjanović. Prirodno-matematički fakultet – grupa hemija. 10. 6. Vladimir Pavlović. PROFIL I STRUČNA SPREMA NASTAVNIKA/CA I STRUČNIH SARADNIKA/CA Nastavnik/ca hemije (kao opšteobrazovnog predmeta u srednjoj stručnoj školi) može biti: − univerzitetskog studijskog hemijskog obrazovanja (Hemijski fakultet. Okvirni spisak literature i drugih izvora 1.9. Beograd. RESURSI ZA REALIZACIJU NASTAVE 9. 1997. Momčilo Jovetić. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Zavod za izdavanje udžbenika. Novi Sad.2. Hemija za treći razred. zaštitnu opremu. zaštitna sredstva. Zavod za izdavanje udžbenika. opremu za prvu pomoć.1. Materijalni uslovi. 1992. 1996. 1991. Julijana Petrović. 4. − diplomirani inženjer neorganske tehnologije (Metalurško-tehnološki fakultet). 9. Slavoljub Ðukić. 1996. Beograd. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Rade Marković. Beograd. standardi i normativi Za izvođenje nastave hemije škola treba da ima: specijalizovani kabinet sa odgovarajućom opremom za izvođenje demonstracionih ogleda. − diplomirani inženjer organske tehnologije (Tehnološki fakultet). 7. Dr Aleksandra Stojiljković. Hemija za četvrti razred gimnazije. Novi Sad. mjesto za skladištenje hemikalija koje odgovaraju važećim standardima. VI stepen). Ljiljana Lukić.

17 .