Crna Gora Vlada Crne Gore

MINISTARSTVO PROSVJETE I NAUKE

ZAVOD ZA ŠKOLSTVO

Katalog znanja – predmetni program

HEMIJA
I i II razred srednje stručne škole

Podgorica 2009.

Programom je definisano po 60 časova (obavezni dio programa) u I i II razredu. ODREĐENJE PREDMETNOG PROGRAMA a) Položaj. Preostali dio programa planira škola u zavisnosti od potreba profila (struke). podstaći njihovo interesovanje za hemijske nastavne sadržaje i korelirati nastavne sadržaje hemije sa srodnim disciplinama i predmetima. NAZIV NASTAVNOG PREDMETA HEMIJA NAZIV PREDMETNOG PROGRAMA HEMIJA 2.1. a potrebna su za razumijevanje prirodnih pojava i procesa u svakodnevnom životu. priroda i namjena predmetnog programa Hemija je osnovna prirodna nauka za koju je karakterističan brzi rast informacija i podataka. Važno je u očima učenika/ca nastavu hemije učiniti relevantnom za život. Nova koncepcija programa omogućava produbljivanje hemijske pismenosti. uslovljen eksperimentom poduprtim istraživačkim radom i brzim prenosom istraživačkih dostignuća u praksu. Hemija je interdisciplinarno povezana sa drugim naukama. 2 . upoznaju osnovne prirodne zakone i formiraju naučni pogled na svijet. odnosno bazičnih znanja potrebnih svakom pojedincu. b) Broj časova po godinama obrazovanja i oblicima nastave Predmetni program se izučava u I i II razredu srednje stručne škole sa fondom od 2 časa sedmično. a koja su i dio opšteg obrazovanja i kulture. Takođe. Izučavajući hemiju učenici/e ovladavaju osnovnim znanjima o materiji i hemijskim promjenama koje se odvijaju u živoj i neživoj prirodi. Na njenim saznanjima se temelje i vrste industrijskih grana koje su ključni element porasta kapitala i zbog toga snažno utiče kako na ekonomske tako i na socijalne odnose u društvu. razvijaju intelektualne sposobnosti i osposobljavaju se za primjenu stečenih znanja u praksi.

upornosti. STRUKTURA MATERIJE Struktura atoma i periodni sistem elemenata Hemijske veze 3. mašte i navikavanje učenika/ca na kontinualan rad. samostalnosti. − sticanje sposobnosti pronalaženja i korišćenja različitih izvora informacija.3. KISELINE BAZE I SOLI 6. OSNOVNI ZAKONI. − razvijanje razumijevanja hemijskih pojmova. − sticanje sposobnosti opisivanja i prikazivanja rezultata ogleda (mjerenja) tablicama i grafikonima. RASTVORI 5. opisom i obrazlaganjem). zakona i teorija. pamćenja. − razvijanje svijesti socijalnih. 4. − razvijanje sposobnosti hemijskog izražavanja (usmeno. − razvijanje logičkog mišljenja i sposobnosti uočavanja uzročno-posljedičnih veza. − razvijanje vještine rješavanja računskih zadataka. − razvijanje manuelnih sposobnosti. POJMOVI I RAČUN U HEMIJI 2. fenomena. principa. radnih i estetskih navika. činjenica. pisano. NEMETALI UKUPNO broj časova 8 5 5 11 3 6 10 12 60 časova 3 . SADRŽAJI I OPERATIVNI CILJEVI PREDMETNOG PROGRAMA Plan realizacije nastave (I razred) TEMA 1. METALI 7. OPŠTI CILJEVI PREDMETNOG PROGRAMA Ciljevi nastave ovog predmeta obuhvataju: − usvajanje novih i proširivanje znanja stečenih u osnovnoj školi. pažnje. − razvijanje ekološke svijesti i odgovornosti prema radnom i životnom okruženju. ekonomskih i tehnoloških uticaja hemije. HEMIJSKE PROMJENE 4. volje.

posmatraju modele atoma i molekula. razreda osnovne škole.povezuje molarnu masu sa molarnom zapreminom. molarna masa. energetski nivoi i atomske orbitale. . . Korelacije Elementarne čestice u atomu. . POJMOVI I RAČUN U HEMIJI Operativni ciljevi Aktivnosti Učenik/ca treba da: . i 9. . Daltonov i Avogadrov. atomi Ar(x).računaju masene udjele elemenata u jedinjenu. atomski i maseni broj. . i 9. razreda osnovne škole.zna da elementi iste grupe imaju slična svojstva i isti broj valentnih elektrona. formule i jednačine. . .shvati osnovne hemijske zakone.definišu osnovne hemijske zakone. formula i jednačina.shvati izračunavanje procentnog sastava jedinjenja. . . . Hemija: gradivo 8. . . Učenici/e: . izračunavanje na osnovu hemijske jednačine. . TEMA: GRAĐA MATERIJE Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . . izgradnja periodnog sistema elemenata. . . . . Korelacije Hemija: gradivo 8. Fizika: gasni zakoni.razumije uticaj elementarnih čestica na masu i naelektrisanje atoma. elektronska konfiguracija atoma.čitaju periodni sistem elemenata. Fizika: struktura materije.ponavljaju pojmove Ar(x) i Mr(x). maseni udio elementa u jedinjenju.zna da se elementi iste periode razlikuju po hemijskim osobinama.TEMA: OSNOVNI ZAKONI. . 4 Pojmovi/sadržaji Osnovni hemijski zakoni: Lavoazjev.povezuje građu atoma sa mjestom elemenata u PSE. Struktura atoma i periodni sistem elemenata Aktivnosti Pojmovi/sadržaji Učenici/e: . a da se njihovi elektroni nalaze na istom energetskom nivou.razumije značenje simbola. Matematika: rješavanje proporcija i jednačina sa jednom nepoznatom. molarna zapremina.preračunavaju masu supstance u količinu i obrnuto.čitaju elemente iste grupe i elemente iste periode.rješavaju zadatke na osnovu hemijske jednačine.izračunavaju zapreminu određene količine gasa.povezuje količinu supstance sa masom. simboli. izotopi.zna da na osnovu pravilno napisane jednačine izračuna masu reaktanta ili masu produkta.ponavljaju pojmove elemetarne čestice u atomu. molekuli Mr(x).koriste Internet za traženje novih padataka. Prustov.upozna raspored elektrona u omotaču.

izvode zaključke o uticaju faktora na pomjeranje ravnoteže na osnovu demonstracionih ogleda. elektroliza. razreda osnovne škole. .upoznaje alternativne izvore energije.uoči da je elektrostatička sila osnovna privlačna sila među česticama supstanci. grafit. galvanski elementi.pišu oksido-redukcione jednačine. Fizika: elektroprovodljivost. . ravnoteže u živim sistemima.shvati nastajanje jonske kovalentne i metalne veze. Aktivnosti Hemijske veze Pojmovi/sadržaji Energija jonizacije.izvode zaključke na osnovu demonstracionog ogleda za egzotermne i endotermne reakcije. 5 .zna šta je oksidacija. TEMA: HEMIJSKE PROMJENE Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . Biologija: katalizatori.Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . polaznost kovaletne veze. oksidacioni broj.zna šta su egzotermne. . Biologija: međumolekulska veza u biološkim jedinjenjima. vodonična veza. . .povezuje reakcionu entalpiju sa endotermnim i ezotermnim reakcijama. . Biologija: energetske promjene u živom sistemu. . gvožđe).izvode zaključke o brzini hemijske reakcije na osnovu demonstracionih ogleda. akumulatori i baterije Korelacije Fizika: energija. .određuju oksidacione brojeve atoma u molekulima i jonima. .shvati privlačne sile među molekulima. . uticaj faktora na ravnotežu. . . . Van der Valsove sile. .gledaju naučne filmove. faktori koji utiču na brzinu reakcije. .posmatraju modele kristala (NaCl. Korelacije Hemija: gradivo 8. međumolekulske privlačne sile. a šta endotermne reakcije. entalpija reakcije.koriste Internet. kovalentna veza.povezuje međumolekulske sile sa fizičkim osobinama supstanci. naponski niz metala. pisanje oksido-redukcionih jednačina.shvati uticaj faktora na brzinu reakcije. . redoks reakcije. . . . . Aktivnosti Učenici/e: .ponavljaju pojmove jonska i kovalentna veza. jonska veza. .upozna proces elektrolize i njenu primjenu u industriji. Biologija: oksido-redukcioni procesi u živim organizmima. . a šta redukcija. i 9. afinitet prema elektronu. . Učenici/e: .gledaju naučne filmove. brzina hemijske reakcije: teorija sudara – Zakon o dejstvu masa.zna da definiše brzinu hemijske reakcije. . . hemijska ravnoteža. Pojmovi/sadržaji Energetske promjene pri hemijskim reakcijama.razumije teoriju sudara.shvati uslov za uspostavljanje hemijske ravnoteže. entalpija nastajanja.ponavlaju pojmove obnovljivi i neobnovljivi izvori energije. .izvode oglede: rastvorljivost u polarnim i neopolarnim rastvaračima.izvode zaključke o rastvaranju metala u hloridnoj kiselini na osnovu demonstracionih ogleda.upozna hemijske izvore struje i njihov značaj.posmatraju modele molekula za prikazivanje vodoničnih veza.shvati uticaj spoljašnjih faktora na položaj ravnoteže. Fizika: elektromotorna sila. metalna veza.zna da piše oksidoredukcione jednačine.

jonski proizvod vode. sastav rastvora .TEMA: RASTVORI Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . . 6 . i 9. .uočava sličnosti i razlike Arenijusove i Brested-Lorijeve teorije.ponavljaju pojmove kiseline.razlikuje grube. . baze i soli. . rastvorljiva supstanca i rastvor. koloidne i prave rastvore.shvati značaj rastvora za živi svijet i industriju.izvode zaključke o jačini elektrolita na osnovu konstante disocijacije. Matematika: rlešavanje jednačina.zna da razvrsta rastvore na kisele bazne i neutralne preko pH vrijednosti.zna od čega zavisi pH vrijednost rastvora.pišu protolitičke jednačine. pH vrijednost rastvora.shvati da vodeni rastvor svih soli ne reaguje neutralno. Matematika: logaritmi i antilagoritmi. razreda osnovne škole.shvati izračunavanje sastava rastvora.pišu jednačine za disocijaciju. stepen disocijacije (jaki elektroliti). Pojmovi/sadržaji Korelacije Hemija: gradivo 8. W (X) TEMA: KISELINE. .C C(X). . Klasifikacija rastvora.ponavljaju pojmove rastvarač. Pojmovi/sadržaji Elektrolitička disocijacija. protolitička teorija kiselina i baza. . Aktivnosti Učenici/ce: . razreda osnovne škole. rastvori. Biologija: pH vrijednost tjelesnih tečnosti. Aktivnosti Učenici/e: . .zna podjelu rastvora. . .izračunavaju pH vrijednost rastvora. . . i 9.zračunavaju masu ili količinu rastvorljive supstance u određenoj masi ili zapremini rastvora. hidroliza soli Korelacije Hemija: gradivo 8.definiše kiseline i baze po Arenijusovoj i Brensted-Lorijevoj teoriji. BAZE I SOLI Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: .

.upoređuje reaktivnost elemenata I i II grupe periodnog sistema. .pišu referate i samostalno referišu svoj rad. građevinski materijali. hrom i mangan – osobine i značaj.ponavljaju pojmove metali u periodnom sistemu elemenata. gvožđe.analizira proces dobijanja aluminijuma i upotrebu aluminijuma.TEMA: METALI Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . jedinjenja i upotreba. . Hemija: gradivo 8. razreda osnovne škole.shvati šta je tvrdoća vode i razvrstava vode na tvrde i meke. prelazni metali. Geografija: rasprostranjenost metala u zemljinoj kori. . .pišu referate gvožđe i čelik – primjena u industriji. Biologija: metali u živim sistemima.procjenjuje značaj jedinjenja elemenata II grupe za pripremu građevinskih materijala. . .pišu oksido-redukcione jednačine. .zna značaj metala u industriji i živim organizmima. elektrolitički procesi u industriji). alkalni metali – osobine. Aktivnosti Učenici/e: .vode diskusije (tvrdoća vode. Pojmovi /sadržaji Korelacije Fizička i hemijska svojstva metala i značaj metala. 7 .analizira oksidaciona svojstva kalijum-permanganata i kalijumdihromata. aluminijum – osobine.analizira procese u visokoj peći. i 9. . . jedinjenja i upotreba. . zemnoalkalni metali.zna značaj prelaznih metala za industriju i za živi svijet.

rade referate i vode diskusije (zagađivači vazduha. . 8 . . Hemija: gradivo 8.TEMA: NEMETALI Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . i 9. Informatika: mikro-čipovi. Geografija: rasprostranjenost nemetala u zemljinoj kori i atmosferi.procjenjuje značaj kiseonika i njegovih jedinjenja u svim sferama života. Pojmovi/sadržaji Korelacije Fizičke i hemijske osobine metala.procjenjuje ekonomski značaj primjene vještačkih đubriva.procjenjuje značaj nemetala u svakodnevnom životu. . značaj nemetala vodonika.procjenjuje upotrebu silicijuma i njegovih jedinjenja (građevinski materijali i silicijum kao poluprovodnik). cement i keramika. vještačka djubriva). .upoznaje zaštitnu ulogu ozona i pojavu ozonoskih rupa. . razreda osnovne škole.procjenjuje ekološki uticaj oksida azota i sumpora (kisele kiše).gledaju naučne filmove. . . kisele kiše.upoređuje reaktivnost halogenih elemenata.upoznaje pojam „hlorisanje“ pijaće vode. Aktivnosti Učenici/e: . Biologija: nemetali kao biogeni elementi.ponavljaju pojmove sastav vazduha i zagađivači vazduha. efekat staklene bašte. azot i jedinjenja. hlor i jedinjenja. . silicijum – staklo. ugljenik i jedinjenja. sumpor i jedinjenja. .

AZOTNA ORGANSKA JEDINJENJA 5. UGLJOVODONICI 3.BIOLOŠKI VAŽNA JEDINJENJA (MASTI.Plan realizacije nastave (II razred) TEME 1.SINTETIČKE BOJE 9. razreda osnovne škole. KISEONIČKA ORGANSKA JEDINJENJA 4. VITAMINI.zna klasifikaciju organskih jedinjenja. klasifikacija organskih jedinjenja funkcionalne grupe.posmatraju modele molekula organskih jedinjenja. Pojmovi/sadržaji Korelacije Osobine C-atoma. ENZIMI I HORMONI) 7. POLIMERI 8. UGLJENI HIDRATI. PROTEINI. hibridizaciju orbitala i građenje sigma i pi veza. HEMIJSKI ZAGAĐIVAČI ŽIVOTNE SREDINE UKUPNO broj časova 3 15 9 5 4 18 2 2 2 60 TEMA: STRUKTURA I KLASIFIKACIJA ORGANSKIH JEDINJENJA Operativni ciljevi Aktivnosti Učenik/ca treba da: .ponavljaju pojmove: jednostruka i dvostruka kovalentna veza. HETEROCIKTIČNA JEDINJENJA ALKALOIDI ANTIBIOTICI 6. 9 . Hemija: gradivo 9. Učenici/e: .upozna prirodu C-atoma. . STRUKTURA I KLASIFIKACIJA ORGANSKIH JEDINJENJA 2. .

. predstavnici i njihova upotreba. Pojmovi/sadržaji Korelacije Alkani. strukturne i racionalne formule. empirijske. . nafta i zemni gas. Aktivnosti Učenici/e: . izomerija. nezasićeni ugljovodonici. reakcije: supstitucija. prerada nafte).A. cikloalkani. adicija. homologi red. molekulske. .vode diskusije.referišu svoje radove (nafta. nomenklatura. Ekologija: ekološki problemi i njihovo rješavanje. dieni.sastavljaju modele molekula ugljovodonikā.C. . izomerija. alkeni. Biologija: I razred. eliminacija i polimerizacija.zna strukturu i klasifikaciju ugljovodonikā. halogeni derivati ugljovodonika.ponavljaju pojmove zasićeni.shvati značaj i upotrebu ugljovodonikā i njihovih derivata. aromatični ugljovodonici – benzen. . Hemija: gradivo 9.TEMA: UGLJOVODONICI Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . 10 . . predstavnici i njihova upotreba. .ove nomenklature.shvati ekološki uticaj ugljovodonikā i njihovih derivata.U. ekološki uticaj halogenih derivata ugljovodonika. alkini.P.zna da primjenjuje pravila I.zna osnovne tipove organskih reakcija. derivati benzena. elektrofilna supstitucija na benzenu. razreda osnovne škole.

.vode diskusije na temu alkoholizma. . .povezuje tačku ključanja i rastvorljivost kiselina sa prisustvom COOH grupe. . . esterifikacija sirćetne kiseline. . aldehidi i ketoni. Aktivnosti Učenici/e: .TEMA: KISEONIČNA ORGANSKA JEDINJENJA Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . .povezuje tačku ključanja i rastvorljivost alkohola sa prisustvom OH-grupe. Biologija: proteini. prirodne aminokiseline. anilin – diazanijum soli. sekundarni. .upoznaje toksičnost fenola. Hemija i biologija.povezuje prirodu OH-grupe sa proizvodima oksidacije. jodoformska proba. aminokiseline. anhidridi. 11 . TEMA: AZOTNA ORGANSKA JEDINJENJA Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: .prepozna amine kao baze.pišu racionalne formule i imenuju primarne. fenoli.ponavljaju pojmove i funkcionalne grupe OH.zna primjenu anilina i diazonijum soli u industriji boja. amidi i estri). izoelektrična tačka. CHO. Pojmovi/sadržaji Korelacije Amini – primarni. .zna nastajanje peptidne veze.analiziraju demonstracione oglede za bojene reakcije aminokiselina. .upoznaje reakcije oksidacije aldehida i ketona. Pojmovi/sadržaji Korelacije Alkoholi. etri. sekundarne i tercijarne amine.zna klasifikaciju amina.pišu racionalne formule prirodnih aminokiselina. .zna biološki i industrijski značaj estara. peptidna veza. dipolarna struktura. . aminokiseline.zna reakcije za razlikovanje aldehida od ketona. CO i COOH.izvode zaključke na osnovu demonstracionih ogleda – oksidacija aldehida. kiseline i derivati (hloridi. . . Aktivnosti Učenici/e: . tercijarni.zna šta su prirodne aminokiseline.

zna da je nepravilno samoinicijativno uzimati vitamine.rade referate i samostalno referišu svoj rad. biokatalizatori. endokrini sistem.prikazuju ciklične strukture monosaharida. Biologija (I razred): osnovni životni procesi. sapuni i deterdženti.zna da sapuni nastaju saponifikacijom masti. enzimi i hormoni).zna klasifikaciju i funkciju proteina u živim organizmima. . .vode diskusije na temu upotrebe i zloupotrebe alkaloida i antibiotika.shvati da su masti i ulja estri. .referišu svoj rad (derivati celuloze). 12 . .referišu svoje radove i vode diskusije (vitamini. vitamini. bojene i taložne reakcije proteina. . derivati celuloze). .TEMA: HETEROCIKLIČNA JEDINJENJA Operativni ciljevi Aktivnosti Učenik/ca treba da: . strukturne jedinice i struktura.prepozna i deterdžente kao površinski aktivne supstance.shvati da su alkaloidi amini.vode diskusije.shvati da su monosaharidi polihidroksilni aldehidi ili polihidroksilni ketoni. Pojmovi/sadržaji Korelacije Struktura i klasifikacija heterocikličnih jedinjenja. Učenici/e: . . alkaloidi. . .uoči rasprostranjenost heterocikličnih jedinjenja u prirodnim proizvodima. . funkcija i klasifikacija proteina. .pišu strukture triacil-glicerola. lanac ishrane.analiziraju demonstracione oglede taložnih i bojenih reakcija proteina. antibiotici. oligosaharidi (glukozidna veza). TEMA: BIOLOŠKI VAŽNA JEDINJENJA Operativni ciljevi Aktivnosti Učenik/ca treba da: .shvati antibiozu i primjenu antibiotika. Pojmovi/sadržaji Korelacije Masti i ulja. proteini. polisaharidi (skrob i celuloza.rade referate i referišu svoj rad (sapuni i deterdženti) . . . ugljeni hidrati – monosaharidi (klasifikacija i ciklične strukturne). Biologija (I razred): ćelijski zid.shvati ulogu biokatalizatora u živim organizmima.shvati strukturu heterockiličnih jedinjenja. saponifikacija masti. Učenici/e: .prikazuju strukture disaharida i polisaharida.shvati terapeutsku upotrebu vitamina i hormona. građa. . . . .

samostalno referišu svoj rad.upozna ekološki uticaj sintetičkih polimera. TEMA: HEMIJSKI ZAGAĐIVAČI ŽIVOTNE SREDINE Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . .zna šta su polimeri.vode diskusije.TEMA: POLIMERI Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: .razlikuje boje po hemijskom sastavu. . Pojmovi/sadržaji Korelacije Boje (trifenil metanske.shvati značaj polimera za živi svijet i industriju.zna praktični značaj boja. . razreda osnovne škole. Hemija (I razred): efekat staklene bašte. Aktivnosti Učenici/e: . Pojmovi/sadržaji Korelacija Zagađivači atmosfere. polivinilhlorid.zna koji su najveći zagađivači atmosfere.analiziraju demonstracione oglede bojenja tekstilnih vlakana. Pojmovi/sadržaji Korelacije Prirodni i vještački polimeri. ozonske rupe.zna osnovne karakteristike boja. zagađivači zemljišta i voda. antrahinonske i azo boje). 13 . Biologija: gradivo I razreda. Aktivnosti Učenici/e: . Hemija: gradivo 9. . . . kaučuk. boje rastvorljive u vodi i boje nerastvorljive u vodi. TEMA: SINTETIČKE BOJE Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . Aktivnosti Učenici/e: . poliestri.vode diskusije.samostalno referišu svoj rad.

− nastavno gradivo povezati sa prethodnim znanjima i iskustvima učenika/ca kao i sa životom i ukazivati na značaj primjene teorijskih znanja u praksi. − na što više primjera razvijati vještinu rješavanja računskih zadataka. − nastavno gradivo izlagati što zanimljivije. − gdje god je to moguće nastavni proces organizovati tako da učenici/e do generalizacije dolaze svjesnim i aktivnim radom. praksi i svakodnevnom životu. − zna izračunati procenat elemenata u jedinjenjima na osnovu molekulskih formula. procesa i pojava. molsku masu. − što češće koristiti nastavna sredstva koja privlače pažnju i povećavaju radoznalost učenika/ca. na osnovu proučavanja odabranih objekata. 7.5. − povezuje znanja iz hemije i drugih nauka. − gdje god je moguće nastavni proces organizovati tako da se hemija uči rješavanjem problema. 14 . − demonstracione oglede treba da izvodi nastavnik/ca. KORELACIJE MEĐU PREDMETIMA Korelacije među predmetima su date u tabelama – Sadržaji i operativni ciljevi predmetnog programa. − posebno obraditi jedinjenja koja imaju primjenu u svakodnevnom životu pri čemu sve više angažovati učenike/ce da te oblasti prezentiraju referatima i diskusijama. STANDARDI ZNANJA I razred Učenik/ca treba da: − zna značaj hemije u nauci. − što više nastavnih sadržaja prezentirati kao referate i diskusije učenika/ca. 6. − računa najednostavnije zadatke – maseni udio i količinsku koncentraciju. − povezuje relativnu molekulsku masu. − prilikom izvođenja demonstracionih ogleda omogućiti da učenici/e samostalno zapažaju. − definiše osnovne zakone u hemiji. mol. DIDAKTIČKE PREPORUKE U koncipiranju konkretnih metodičkih mjera i postupaka usmjerenih ka povećanju motivacije učenika/ca u nastavi hemije treba poći od sljedećih opštih zahtjeva i preporuka: − prilikom realizacije programa nastavnik/ca treba da sagleda nivo znanja sa kojim učenici7e dolaze iz osnovne škole. rezonuju i zaključuju.

− zna osnovne karakteristike lipida i ugljenih hidrata i njihov značaj u svakodnevnom životu. − razumije osobine proteina. Ocjenjivanje je: − usmeno. − razumije posljedice ljudskog uplitanja u prirodne procese. razlikuje najvažnije predstavnike neorganskih jedinjenja (oksidi. razlikuje tipove hemijskih veza. zna značaj nemetala i njihovih jedinjenja u svakodnevnom životu. − razlikuje alkane. alkine. − zna praktični značaj boja. − aktivnost na času. kiseline. predstavnike aromatičnih jedinjenja. ugljeni hidrati. baze i soli). kiseline. razumije brzinu hemijske reakcije. − zna značaj azotnih organskih jedinjenja u živim organizmima (aminokiseline). proteini. − zna hemijske zagađivače životne sredine. − zna upotrebu i zloupotrebu alkaloida i antibiotika. − zna osnovne karakteristike i značaj biološki važnih jedinjenja (masti i ulja. − shvati značaj polimera za živi svijet i u industriji. dobro poznaje ona hemijska jedinjenja. alkene. vitamini).− − − − − − − − − − zna princip izgradnje elektronskog omotača i PSE. 15 . II razred Učenik/ca treba da: − zna osobine ugljenika kao osnovnog elementa koji ulazi u sastav svih organskih jedinjenja. zna šta su elektroliti. razlikuje vrste rastvora. − seminarski radovi sa prezentovanjem. kako se njima rukuje i kako su obilježene. NAČINI PROVJERAVANJA ZNANJA I OCJENJIVANJA Ocjenjuje se: − kontinuirani rad učenika/ca tokom godine. 8. − i pismeno (testovi poslije svake oblasti). zna značaj metala i njihovih jedinjenja u svakodnevnom životu. sirovine i proizvode koji su važni u njegovom/njenom zanimanju. − zna značaj nekih kiseoničnih organskih jedinjenja (alkoholi. zna koje se štetne i opasne hemikalije koriste u njegovom/njenom zanimanju. estri).

Beograd. prilagodila je Komisija u sljedećem sastavu: Stanojka Vučurović Vera Ramović Dr Lidija Stefanović-Kaljaj 16 . Momčilo Jovetić. Opšta i neorganska hemija za prvi razred srednje škole. Okvirni spisak literature i drugih izvora 1. mjesto za skladištenje hemikalija koje odgovaraju važećim standardima. Dr Aleksandra Stojiljković. Ljiljana Lukić. RESURSI ZA REALIZACIJU NASTAVE 9. Zavod za izdavanje udžbenika. Novi Sad. Radivoj Nikolajević.2. Beograd. 6. Vladimir Pavlović. 1997. 5. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Zavod za izdavanje udžbenika. − diplomirani inženjer neorganske tehnologije (Metalurško-tehnološki fakultet). Nataša Panajotović. Milena Šurjanović. 4. 10. − diplomirani inženjer organske tehnologije (Tehnološki fakultet).1. 7. − diplomirani inženjer hemijske tehnologije (Metalurško-tehnološki fakultet). 1992. Novi Sad. Organska hemija sa praktikumom za vježbe za prvi i drugi razred srednje škole. 9. Materijalni uslovi. Neorganska hemija za prvi i drugi razred srednje škole. Gordana Isaković. zaštitnu opremu. Slavoljub Ðukić. zaštitna sredstva. Miloje Isaković. protivpožarnu opremu. Beograd. 1996. 1994. Smiljana Velimirović. 1991. Opšta hemija za prvi razred srednje škole. Aleksandar Milovanović. Organska hemija za drugi i treći razred srednje škole. 1996. Prirodno-matematički fakultet – grupa hemija. Hemija za četvrti razred gimnazije. opremu za prvu pomoć. kompjuter sa priključkom za Internet. VI stepen). 2. PROFIL I STRUČNA SPREMA NASTAVNIKA/CA I STRUČNIH SARADNIKA/CA Nastavnik/ca hemije (kao opšteobrazovnog predmeta u srednjoj stručnoj školi) može biti: − univerzitetskog studijskog hemijskog obrazovanja (Hemijski fakultet. 1992. Hemija za treći razred. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Rade Marković. Zavod za izdavanje udžbenika. 3. Katalog znanja – predmetni program HEMIJA za I i II razred srednje stručne škole. standardi i normativi Za izvođenje nastave hemije škola treba da ima: specijalizovani kabinet sa odgovarajućom opremom za izvođenje demonstracionih ogleda. Vladimir Pavlović. Julijana Petrović. Novi Sad.9. Beograd. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.

17 .