Crna Gora Vlada Crne Gore

MINISTARSTVO PROSVJETE I NAUKE

ZAVOD ZA ŠKOLSTVO

Katalog znanja – predmetni program

HEMIJA
I i II razred srednje stručne škole

Podgorica 2009.

podstaći njihovo interesovanje za hemijske nastavne sadržaje i korelirati nastavne sadržaje hemije sa srodnim disciplinama i predmetima. razvijaju intelektualne sposobnosti i osposobljavaju se za primjenu stečenih znanja u praksi. NAZIV NASTAVNOG PREDMETA HEMIJA NAZIV PREDMETNOG PROGRAMA HEMIJA 2. b) Broj časova po godinama obrazovanja i oblicima nastave Predmetni program se izučava u I i II razredu srednje stručne škole sa fondom od 2 časa sedmično. ODREĐENJE PREDMETNOG PROGRAMA a) Položaj. Važno je u očima učenika/ca nastavu hemije učiniti relevantnom za život. Na njenim saznanjima se temelje i vrste industrijskih grana koje su ključni element porasta kapitala i zbog toga snažno utiče kako na ekonomske tako i na socijalne odnose u društvu. upoznaju osnovne prirodne zakone i formiraju naučni pogled na svijet. odnosno bazičnih znanja potrebnih svakom pojedincu. a koja su i dio opšteg obrazovanja i kulture.1. Takođe. Nova koncepcija programa omogućava produbljivanje hemijske pismenosti. Preostali dio programa planira škola u zavisnosti od potreba profila (struke). a potrebna su za razumijevanje prirodnih pojava i procesa u svakodnevnom životu. uslovljen eksperimentom poduprtim istraživačkim radom i brzim prenosom istraživačkih dostignuća u praksu. Hemija je interdisciplinarno povezana sa drugim naukama. Programom je definisano po 60 časova (obavezni dio programa) u I i II razredu. Izučavajući hemiju učenici/e ovladavaju osnovnim znanjima o materiji i hemijskim promjenama koje se odvijaju u živoj i neživoj prirodi. 2 . priroda i namjena predmetnog programa Hemija je osnovna prirodna nauka za koju je karakterističan brzi rast informacija i podataka.

radnih i estetskih navika. OSNOVNI ZAKONI. pisano. − razvijanje manuelnih sposobnosti. HEMIJSKE PROMJENE 4. − razvijanje razumijevanja hemijskih pojmova. SADRŽAJI I OPERATIVNI CILJEVI PREDMETNOG PROGRAMA Plan realizacije nastave (I razred) TEMA 1. METALI 7. zakona i teorija. samostalnosti. ekonomskih i tehnoloških uticaja hemije.3. POJMOVI I RAČUN U HEMIJI 2. − razvijanje logičkog mišljenja i sposobnosti uočavanja uzročno-posljedičnih veza. − sticanje sposobnosti opisivanja i prikazivanja rezultata ogleda (mjerenja) tablicama i grafikonima. mašte i navikavanje učenika/ca na kontinualan rad. − sticanje sposobnosti pronalaženja i korišćenja različitih izvora informacija. − razvijanje svijesti socijalnih. pamćenja. NEMETALI UKUPNO broj časova 8 5 5 11 3 6 10 12 60 časova 3 . STRUKTURA MATERIJE Struktura atoma i periodni sistem elemenata Hemijske veze 3. pažnje. KISELINE BAZE I SOLI 6. fenomena. principa. RASTVORI 5. upornosti. činjenica. OPŠTI CILJEVI PREDMETNOG PROGRAMA Ciljevi nastave ovog predmeta obuhvataju: − usvajanje novih i proširivanje znanja stečenih u osnovnoj školi. − razvijanje ekološke svijesti i odgovornosti prema radnom i životnom okruženju. volje. − razvijanje vještine rješavanja računskih zadataka. − razvijanje sposobnosti hemijskog izražavanja (usmeno. opisom i obrazlaganjem). 4.

. maseni udio elementa u jedinjenju. .računaju masene udjele elemenata u jedinjenu. razreda osnovne škole. 4 Pojmovi/sadržaji Osnovni hemijski zakoni: Lavoazjev.shvati izračunavanje procentnog sastava jedinjenja. a da se njihovi elektroni nalaze na istom energetskom nivou. Fizika: gasni zakoni. . Hemija: gradivo 8. Fizika: struktura materije.posmatraju modele atoma i molekula. Struktura atoma i periodni sistem elemenata Aktivnosti Pojmovi/sadržaji Učenici/e: . Učenici/e: .zna da se elementi iste periode razlikuju po hemijskim osobinama.upozna raspored elektrona u omotaču. POJMOVI I RAČUN U HEMIJI Operativni ciljevi Aktivnosti Učenik/ca treba da: . molarna zapremina.ponavljaju pojmove elemetarne čestice u atomu. simboli.TEMA: OSNOVNI ZAKONI.rješavaju zadatke na osnovu hemijske jednačine.povezuje količinu supstance sa masom. . .povezuje molarnu masu sa molarnom zapreminom. . molekuli Mr(x). molarna masa.definišu osnovne hemijske zakone.povezuje građu atoma sa mjestom elemenata u PSE. . energetski nivoi i atomske orbitale. . . Prustov. atomski i maseni broj.razumije uticaj elementarnih čestica na masu i naelektrisanje atoma. i 9. . izotopi. elektronska konfiguracija atoma.čitaju periodni sistem elemenata.ponavljaju pojmove Ar(x) i Mr(x). formule i jednačine.zna da elementi iste grupe imaju slična svojstva i isti broj valentnih elektrona. formula i jednačina.čitaju elemente iste grupe i elemente iste periode. . .razumije značenje simbola. . atomi Ar(x). razreda osnovne škole. . Korelacije Hemija: gradivo 8. i 9.zna da na osnovu pravilno napisane jednačine izračuna masu reaktanta ili masu produkta.shvati osnovne hemijske zakone. izgradnja periodnog sistema elemenata.preračunavaju masu supstance u količinu i obrnuto. . . Daltonov i Avogadrov. izračunavanje na osnovu hemijske jednačine.izračunavaju zapreminu određene količine gasa. TEMA: GRAĐA MATERIJE Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . Korelacije Elementarne čestice u atomu. . Matematika: rješavanje proporcija i jednačina sa jednom nepoznatom.koriste Internet za traženje novih padataka. . .

. Učenici/e: . . Van der Valsove sile. oksidacioni broj. a šta redukcija. hemijska ravnoteža. . .zna da definiše brzinu hemijske reakcije.izvode zaključke na osnovu demonstracionog ogleda za egzotermne i endotermne reakcije.shvati uticaj faktora na brzinu reakcije.posmatraju modele molekula za prikazivanje vodoničnih veza.shvati privlačne sile među molekulima. TEMA: HEMIJSKE PROMJENE Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . faktori koji utiču na brzinu reakcije. . entalpija nastajanja. naponski niz metala.upozna hemijske izvore struje i njihov značaj. entalpija reakcije. Pojmovi/sadržaji Energetske promjene pri hemijskim reakcijama. . jonska veza. . . 5 .gledaju naučne filmove. . a šta endotermne reakcije. .uoči da je elektrostatička sila osnovna privlačna sila među česticama supstanci. . Biologija: međumolekulska veza u biološkim jedinjenjima.koriste Internet. Biologija: katalizatori. Aktivnosti Hemijske veze Pojmovi/sadržaji Energija jonizacije. . metalna veza. kovalentna veza. vodonična veza.povezuje međumolekulske sile sa fizičkim osobinama supstanci. grafit. galvanski elementi.zna šta su egzotermne. Biologija: energetske promjene u živom sistemu. . uticaj faktora na ravnotežu.upozna proces elektrolize i njenu primjenu u industriji. Biologija: oksido-redukcioni procesi u živim organizmima.Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . afinitet prema elektronu. Fizika: elektroprovodljivost. akumulatori i baterije Korelacije Fizika: energija. gvožđe). polaznost kovaletne veze. .zna da piše oksidoredukcione jednačine. . pisanje oksido-redukcionih jednačina. redoks reakcije. . elektroliza. brzina hemijske reakcije: teorija sudara – Zakon o dejstvu masa.pišu oksido-redukcione jednačine. . .ponavljaju pojmove jonska i kovalentna veza.zna šta je oksidacija. . Aktivnosti Učenici/e: .izvode zaključke o rastvaranju metala u hloridnoj kiselini na osnovu demonstracionih ogleda. razreda osnovne škole.posmatraju modele kristala (NaCl. i 9. Korelacije Hemija: gradivo 8.povezuje reakcionu entalpiju sa endotermnim i ezotermnim reakcijama. .izvode oglede: rastvorljivost u polarnim i neopolarnim rastvaračima.izvode zaključke o uticaju faktora na pomjeranje ravnoteže na osnovu demonstracionih ogleda. ravnoteže u živim sistemima. međumolekulske privlačne sile. Fizika: elektromotorna sila.ponavlaju pojmove obnovljivi i neobnovljivi izvori energije.izvode zaključke o brzini hemijske reakcije na osnovu demonstracionih ogleda.shvati uticaj spoljašnjih faktora na položaj ravnoteže.shvati uslov za uspostavljanje hemijske ravnoteže.gledaju naučne filmove. . . .razumije teoriju sudara.shvati nastajanje jonske kovalentne i metalne veze.upoznaje alternativne izvore energije. .određuju oksidacione brojeve atoma u molekulima i jonima. . .

baze i soli.C C(X). Aktivnosti Učenici/ce: .uočava sličnosti i razlike Arenijusove i Brested-Lorijeve teorije. razreda osnovne škole. Pojmovi/sadržaji Korelacije Hemija: gradivo 8. BAZE I SOLI Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . i 9. . . pH vrijednost rastvora. Matematika: rlešavanje jednačina. koloidne i prave rastvore.ponavljaju pojmove rastvarač.razlikuje grube. W (X) TEMA: KISELINE. hidroliza soli Korelacije Hemija: gradivo 8.shvati izračunavanje sastava rastvora.ponavljaju pojmove kiseline. rastvorljiva supstanca i rastvor. . razreda osnovne škole. . .shvati značaj rastvora za živi svijet i industriju. .TEMA: RASTVORI Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . Aktivnosti Učenici/e: . i 9.shvati da vodeni rastvor svih soli ne reaguje neutralno. jonski proizvod vode. .pišu jednačine za disocijaciju. 6 . protolitička teorija kiselina i baza. .izvode zaključke o jačini elektrolita na osnovu konstante disocijacije. . Klasifikacija rastvora.zna podjelu rastvora.zračunavaju masu ili količinu rastvorljive supstance u određenoj masi ili zapremini rastvora. .zna da razvrsta rastvore na kisele bazne i neutralne preko pH vrijednosti.zna od čega zavisi pH vrijednost rastvora. stepen disocijacije (jaki elektroliti).pišu protolitičke jednačine.definiše kiseline i baze po Arenijusovoj i Brensted-Lorijevoj teoriji. rastvori. . Biologija: pH vrijednost tjelesnih tečnosti. Matematika: logaritmi i antilagoritmi.izračunavaju pH vrijednost rastvora. . sastav rastvora . Pojmovi/sadržaji Elektrolitička disocijacija.

.pišu referate gvožđe i čelik – primjena u industriji. .shvati šta je tvrdoća vode i razvrstava vode na tvrde i meke.vode diskusije (tvrdoća vode.pišu oksido-redukcione jednačine. . jedinjenja i upotreba.zna značaj metala u industriji i živim organizmima. . Pojmovi /sadržaji Korelacije Fizička i hemijska svojstva metala i značaj metala. i 9.analizira procese u visokoj peći. 7 . . hrom i mangan – osobine i značaj. . elektrolitički procesi u industriji). .procjenjuje značaj jedinjenja elemenata II grupe za pripremu građevinskih materijala. građevinski materijali. jedinjenja i upotreba.upoređuje reaktivnost elemenata I i II grupe periodnog sistema. Geografija: rasprostranjenost metala u zemljinoj kori. . zemnoalkalni metali.analizira oksidaciona svojstva kalijum-permanganata i kalijumdihromata. razreda osnovne škole. . prelazni metali. . . Aktivnosti Učenici/e: . aluminijum – osobine. alkalni metali – osobine.TEMA: METALI Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: .pišu referate i samostalno referišu svoj rad. Hemija: gradivo 8.zna značaj prelaznih metala za industriju i za živi svijet. Biologija: metali u živim sistemima.ponavljaju pojmove metali u periodnom sistemu elemenata. gvožđe.analizira proces dobijanja aluminijuma i upotrebu aluminijuma.

procjenjuje ekonomski značaj primjene vještačkih đubriva. 8 . silicijum – staklo.upoređuje reaktivnost halogenih elemenata. cement i keramika. efekat staklene bašte. .ponavljaju pojmove sastav vazduha i zagađivači vazduha.gledaju naučne filmove. hlor i jedinjenja. Geografija: rasprostranjenost nemetala u zemljinoj kori i atmosferi. i 9. Informatika: mikro-čipovi.upoznaje pojam „hlorisanje“ pijaće vode.procjenjuje upotrebu silicijuma i njegovih jedinjenja (građevinski materijali i silicijum kao poluprovodnik).procjenjuje značaj kiseonika i njegovih jedinjenja u svim sferama života. . ugljenik i jedinjenja. Pojmovi/sadržaji Korelacije Fizičke i hemijske osobine metala. kisele kiše. .upoznaje zaštitnu ulogu ozona i pojavu ozonoskih rupa. Biologija: nemetali kao biogeni elementi. Hemija: gradivo 8. razreda osnovne škole.TEMA: NEMETALI Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: .procjenjuje ekološki uticaj oksida azota i sumpora (kisele kiše). . Aktivnosti Učenici/e: . vještačka djubriva). . azot i jedinjenja. . . .rade referate i vode diskusije (zagađivači vazduha.procjenjuje značaj nemetala u svakodnevnom životu. značaj nemetala vodonika. . sumpor i jedinjenja.

.zna klasifikaciju organskih jedinjenja.SINTETIČKE BOJE 9. AZOTNA ORGANSKA JEDINJENJA 5.posmatraju modele molekula organskih jedinjenja.Plan realizacije nastave (II razred) TEME 1. ENZIMI I HORMONI) 7. HETEROCIKTIČNA JEDINJENJA ALKALOIDI ANTIBIOTICI 6. STRUKTURA I KLASIFIKACIJA ORGANSKIH JEDINJENJA 2. HEMIJSKI ZAGAĐIVAČI ŽIVOTNE SREDINE UKUPNO broj časova 3 15 9 5 4 18 2 2 2 60 TEMA: STRUKTURA I KLASIFIKACIJA ORGANSKIH JEDINJENJA Operativni ciljevi Aktivnosti Učenik/ca treba da: . 9 . VITAMINI. PROTEINI. UGLJENI HIDRATI. Učenici/e: .BIOLOŠKI VAŽNA JEDINJENJA (MASTI.upozna prirodu C-atoma. hibridizaciju orbitala i građenje sigma i pi veza. Hemija: gradivo 9. POLIMERI 8. Pojmovi/sadržaji Korelacije Osobine C-atoma. UGLJOVODONICI 3. . KISEONIČKA ORGANSKA JEDINJENJA 4. razreda osnovne škole.ponavljaju pojmove: jednostruka i dvostruka kovalentna veza. klasifikacija organskih jedinjenja funkcionalne grupe.

izomerija. halogeni derivati ugljovodonika. Biologija: I razred. nomenklatura. Aktivnosti Učenici/e: . Hemija: gradivo 9.C. .P. . strukturne i racionalne formule.referišu svoje radove (nafta.zna osnovne tipove organskih reakcija. .TEMA: UGLJOVODONICI Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . . nezasićeni ugljovodonici.zna strukturu i klasifikaciju ugljovodonikā. eliminacija i polimerizacija. prerada nafte).sastavljaju modele molekula ugljovodonikā. 10 . derivati benzena. cikloalkani. predstavnici i njihova upotreba. .zna da primjenjuje pravila I. alkini. Pojmovi/sadržaji Korelacije Alkani.ove nomenklature. alkeni. Ekologija: ekološki problemi i njihovo rješavanje. izomerija. adicija. razreda osnovne škole. predstavnici i njihova upotreba. elektrofilna supstitucija na benzenu. molekulske.A. empirijske. reakcije: supstitucija.shvati značaj i upotrebu ugljovodonikā i njihovih derivata.ponavljaju pojmove zasićeni. .vode diskusije. ekološki uticaj halogenih derivata ugljovodonika.U.shvati ekološki uticaj ugljovodonikā i njihovih derivata. . aromatični ugljovodonici – benzen. dieni. nafta i zemni gas. homologi red.

CO i COOH. fenoli.zna šta su prirodne aminokiseline. tercijarni. Pojmovi/sadržaji Korelacije Alkoholi. 11 . . etri. .pišu racionalne formule i imenuju primarne. amidi i estri). Biologija: proteini.prepozna amine kao baze. jodoformska proba. Pojmovi/sadržaji Korelacije Amini – primarni.zna biološki i industrijski značaj estara.povezuje tačku ključanja i rastvorljivost kiselina sa prisustvom COOH grupe. aldehidi i ketoni. TEMA: AZOTNA ORGANSKA JEDINJENJA Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . peptidna veza.upoznaje reakcije oksidacije aldehida i ketona. aminokiseline. . . .analiziraju demonstracione oglede za bojene reakcije aminokiselina. . sekundarni. kiseline i derivati (hloridi.zna nastajanje peptidne veze.povezuje prirodu OH-grupe sa proizvodima oksidacije. CHO. . sekundarne i tercijarne amine.vode diskusije na temu alkoholizma. .zna klasifikaciju amina. aminokiseline. prirodne aminokiseline. .ponavljaju pojmove i funkcionalne grupe OH. anilin – diazanijum soli. Hemija i biologija.pišu racionalne formule prirodnih aminokiselina. .izvode zaključke na osnovu demonstracionih ogleda – oksidacija aldehida. Aktivnosti Učenici/e: .zna primjenu anilina i diazonijum soli u industriji boja. izoelektrična tačka. . Aktivnosti Učenici/e: .zna reakcije za razlikovanje aldehida od ketona. .povezuje tačku ključanja i rastvorljivost alkohola sa prisustvom OH-grupe. anhidridi. .upoznaje toksičnost fenola. esterifikacija sirćetne kiseline. dipolarna struktura.TEMA: KISEONIČNA ORGANSKA JEDINJENJA Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . .

biokatalizatori.analiziraju demonstracione oglede taložnih i bojenih reakcija proteina. . proteini.shvati strukturu heterockiličnih jedinjenja. derivati celuloze).zna da sapuni nastaju saponifikacijom masti.uoči rasprostranjenost heterocikličnih jedinjenja u prirodnim proizvodima. Pojmovi/sadržaji Korelacije Masti i ulja.TEMA: HETEROCIKLIČNA JEDINJENJA Operativni ciljevi Aktivnosti Učenik/ca treba da: .shvati da su monosaharidi polihidroksilni aldehidi ili polihidroksilni ketoni.referišu svoj rad (derivati celuloze).rade referate i samostalno referišu svoj rad. saponifikacija masti. TEMA: BIOLOŠKI VAŽNA JEDINJENJA Operativni ciljevi Aktivnosti Učenik/ca treba da: . . . enzimi i hormoni). bojene i taložne reakcije proteina. alkaloidi. Učenici/e: . .shvati terapeutsku upotrebu vitamina i hormona. ugljeni hidrati – monosaharidi (klasifikacija i ciklične strukturne).shvati da su masti i ulja estri.prepozna i deterdžente kao površinski aktivne supstance.shvati ulogu biokatalizatora u živim organizmima.zna da je nepravilno samoinicijativno uzimati vitamine. . .shvati antibiozu i primjenu antibiotika. . . lanac ishrane. Učenici/e: . Biologija (I razred): osnovni životni procesi. građa.zna klasifikaciju i funkciju proteina u živim organizmima. . .vode diskusije. Biologija (I razred): ćelijski zid. polisaharidi (skrob i celuloza. . oligosaharidi (glukozidna veza). Pojmovi/sadržaji Korelacije Struktura i klasifikacija heterocikličnih jedinjenja. . funkcija i klasifikacija proteina. antibiotici. endokrini sistem.pišu strukture triacil-glicerola.shvati da su alkaloidi amini. . .vode diskusije na temu upotrebe i zloupotrebe alkaloida i antibiotika. .referišu svoje radove i vode diskusije (vitamini. sapuni i deterdženti. . strukturne jedinice i struktura. . 12 .prikazuju strukture disaharida i polisaharida. vitamini.rade referate i referišu svoj rad (sapuni i deterdženti) .prikazuju ciklične strukture monosaharida.

ozonske rupe.zna šta su polimeri. 13 . poliestri.vode diskusije. Aktivnosti Učenici/e: . antrahinonske i azo boje).zna koji su najveći zagađivači atmosfere. .samostalno referišu svoj rad. Biologija: gradivo I razreda.zna praktični značaj boja. Pojmovi/sadržaji Korelacije Prirodni i vještački polimeri.zna osnovne karakteristike boja. . Pojmovi/sadržaji Korelacije Boje (trifenil metanske. TEMA: SINTETIČKE BOJE Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . kaučuk.shvati značaj polimera za živi svijet i industriju. zagađivači zemljišta i voda. Hemija: gradivo 9. . .analiziraju demonstracione oglede bojenja tekstilnih vlakana. razreda osnovne škole.vode diskusije. TEMA: HEMIJSKI ZAGAĐIVAČI ŽIVOTNE SREDINE Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: .samostalno referišu svoj rad.TEMA: POLIMERI Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . Aktivnosti Učenici/e: . Hemija (I razred): efekat staklene bašte.razlikuje boje po hemijskom sastavu. . Aktivnosti Učenici/e: . .upozna ekološki uticaj sintetičkih polimera. boje rastvorljive u vodi i boje nerastvorljive u vodi. Pojmovi/sadržaji Korelacija Zagađivači atmosfere. polivinilhlorid.

− posebno obraditi jedinjenja koja imaju primjenu u svakodnevnom životu pri čemu sve više angažovati učenike/ce da te oblasti prezentiraju referatima i diskusijama. KORELACIJE MEĐU PREDMETIMA Korelacije među predmetima su date u tabelama – Sadržaji i operativni ciljevi predmetnog programa. − definiše osnovne zakone u hemiji.5. DIDAKTIČKE PREPORUKE U koncipiranju konkretnih metodičkih mjera i postupaka usmjerenih ka povećanju motivacije učenika/ca u nastavi hemije treba poći od sljedećih opštih zahtjeva i preporuka: − prilikom realizacije programa nastavnik/ca treba da sagleda nivo znanja sa kojim učenici7e dolaze iz osnovne škole. − što češće koristiti nastavna sredstva koja privlače pažnju i povećavaju radoznalost učenika/ca. rezonuju i zaključuju. 14 . 7. molsku masu. − zna izračunati procenat elemenata u jedinjenjima na osnovu molekulskih formula. na osnovu proučavanja odabranih objekata. − računa najednostavnije zadatke – maseni udio i količinsku koncentraciju. − nastavno gradivo izlagati što zanimljivije. − gdje god je moguće nastavni proces organizovati tako da se hemija uči rješavanjem problema. − povezuje znanja iz hemije i drugih nauka. praksi i svakodnevnom životu. − demonstracione oglede treba da izvodi nastavnik/ca. procesa i pojava. − što više nastavnih sadržaja prezentirati kao referate i diskusije učenika/ca. − gdje god je to moguće nastavni proces organizovati tako da učenici/e do generalizacije dolaze svjesnim i aktivnim radom. 6. − na što više primjera razvijati vještinu rješavanja računskih zadataka. − povezuje relativnu molekulsku masu. − nastavno gradivo povezati sa prethodnim znanjima i iskustvima učenika/ca kao i sa životom i ukazivati na značaj primjene teorijskih znanja u praksi. STANDARDI ZNANJA I razred Učenik/ca treba da: − zna značaj hemije u nauci. mol. − prilikom izvođenja demonstracionih ogleda omogućiti da učenici/e samostalno zapažaju.

8. razlikuje vrste rastvora. kako se njima rukuje i kako su obilježene. kiseline. NAČINI PROVJERAVANJA ZNANJA I OCJENJIVANJA Ocjenjuje se: − kontinuirani rad učenika/ca tokom godine. − zna značaj azotnih organskih jedinjenja u živim organizmima (aminokiseline). zna šta su elektroliti. − zna praktični značaj boja. − zna značaj nekih kiseoničnih organskih jedinjenja (alkoholi. razlikuje tipove hemijskih veza. − zna upotrebu i zloupotrebu alkaloida i antibiotika. zna značaj nemetala i njihovih jedinjenja u svakodnevnom životu. − aktivnost na času. − zna hemijske zagađivače životne sredine. 15 . razumije brzinu hemijske reakcije. − razlikuje alkane. alkine. vitamini). alkene. razlikuje najvažnije predstavnike neorganskih jedinjenja (oksidi. baze i soli). II razred Učenik/ca treba da: − zna osobine ugljenika kao osnovnog elementa koji ulazi u sastav svih organskih jedinjenja. zna značaj metala i njihovih jedinjenja u svakodnevnom životu. − zna osnovne karakteristike i značaj biološki važnih jedinjenja (masti i ulja. − seminarski radovi sa prezentovanjem. estri). Ocjenjivanje je: − usmeno. − razumije posljedice ljudskog uplitanja u prirodne procese. − shvati značaj polimera za živi svijet i u industriji. dobro poznaje ona hemijska jedinjenja. zna koje se štetne i opasne hemikalije koriste u njegovom/njenom zanimanju. sirovine i proizvode koji su važni u njegovom/njenom zanimanju. proteini.− − − − − − − − − − zna princip izgradnje elektronskog omotača i PSE. − i pismeno (testovi poslije svake oblasti). − zna osnovne karakteristike lipida i ugljenih hidrata i njihov značaj u svakodnevnom životu. predstavnike aromatičnih jedinjenja. ugljeni hidrati. kiseline. − razumije osobine proteina.

Opšta hemija za prvi razred srednje škole. Zavod za izdavanje udžbenika.2. Radivoj Nikolajević. 10. Novi Sad. 7. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. 1992. Beograd. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Zavod za izdavanje udžbenika.1. RESURSI ZA REALIZACIJU NASTAVE 9. Organska hemija za drugi i treći razred srednje škole. 1996. Rade Marković. Opšta i neorganska hemija za prvi razred srednje škole. Momčilo Jovetić. Prirodno-matematički fakultet – grupa hemija. Beograd. 1994. − diplomirani inženjer neorganske tehnologije (Metalurško-tehnološki fakultet). 4. Beograd. Beograd. zaštitna sredstva. Hemija za četvrti razred gimnazije. prilagodila je Komisija u sljedećem sastavu: Stanojka Vučurović Vera Ramović Dr Lidija Stefanović-Kaljaj 16 . opremu za prvu pomoć. Materijalni uslovi. standardi i normativi Za izvođenje nastave hemije škola treba da ima: specijalizovani kabinet sa odgovarajućom opremom za izvođenje demonstracionih ogleda. Katalog znanja – predmetni program HEMIJA za I i II razred srednje stručne škole. Milena Šurjanović. 1997. Slavoljub Ðukić. Hemija za treći razred. Novi Sad. − diplomirani inženjer hemijske tehnologije (Metalurško-tehnološki fakultet). 3. 5. Gordana Isaković. − diplomirani inženjer organske tehnologije (Tehnološki fakultet). VI stepen). Okvirni spisak literature i drugih izvora 1. Organska hemija sa praktikumom za vježbe za prvi i drugi razred srednje škole. Neorganska hemija za prvi i drugi razred srednje škole. PROFIL I STRUČNA SPREMA NASTAVNIKA/CA I STRUČNIH SARADNIKA/CA Nastavnik/ca hemije (kao opšteobrazovnog predmeta u srednjoj stručnoj školi) može biti: − univerzitetskog studijskog hemijskog obrazovanja (Hemijski fakultet. 1991. Nataša Panajotović. mjesto za skladištenje hemikalija koje odgovaraju važećim standardima. Julijana Petrović. Dr Aleksandra Stojiljković. protivpožarnu opremu. 1992. 6. Ljiljana Lukić. Miloje Isaković. zaštitnu opremu. 1996.9. 2. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. kompjuter sa priključkom za Internet. Vladimir Pavlović. Vladimir Pavlović. Smiljana Velimirović. 9. Zavod za izdavanje udžbenika. Novi Sad. Aleksandar Milovanović.

17 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful