P. 1
Pasivni bankarski poslovi

Pasivni bankarski poslovi

|Views: 1,054|Likes:
Published by Ana Markovic

More info:

Published by: Ana Markovic on Jul 29, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/13/2013

pdf

text

original

Pasivni bankarski poslovi

mr Damir ehovi Studije menad menta Bankarstvo Podgorica, maj 2008.

Sadr aj predavanja 


Podjela bankarskih poslova Osnovne karakteristike pasivnih bankarskih poslova Podjela pasivnih bankarskih poslova Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi Dugoro ni pasivni bankarski poslovi
2 

 

29. jul 2010

Podjela bankarskih poslova 1    

Obavljaju i odre ene poslove, banka manifestuje svoju specifi nost finansijske institucije u tr i noj privredi Bankarski poslovi su poslovi (sa pravnog aspekta) koji se obavljaju po pravilima bankarske struke, i obavljaju ih samo banke prema bankarskim pravilima poslovanja Uz svu svoju dinami nost, bankasrki poslovi se ipak mogu podvesti pod tradicionalne grupe poslova koje du e vremena postoje Proizvodi i usluge koje banka pru a mogu se grupisati na osnovu vi e kriterijuma
3

29. jul 2010

Podjela bankarskih poslova 2 

Najva niji kriterijumi za podjelu bankarskih poslova su:
1. Vremenski (ro nost); 2. Funkcionalni; 3. Bilansni kriterijum. 



Sa gledi ta kriterijuma ro nosti, bankarski poslovi se mogu podijeliti na kratkoro ne i dugoro ne Prema funkcionalnom kriterijumu, bankarski poslovi mogu biti:
1. 2. 3. 4. 5.
29. jul 2010

Poslovi kreiranja novca; Mobilizatorski (depozitni); Kreditni; Posredni ki; Sopstveni poslovi.
4

Podjela bankarskih poslova 3 

Prema bilansnom kriterijumu, bankarski poslovi mogu biti:
1. Pasivni; 2. Aktivni; 3. Neutralni.  

Ovi kriterijumi se mogu me usobno kombinovati, tako da dolazi do grupisanja poslova koji istovremeno izra avaju i bilansnu poziciju, i vremensku dimenziju i njihovu funkcionalnost Shodno tome,mogu se analizirati:
1. 2. 3. 4. Pasivni poslovi (kratkoro ni i dugoro ni); Aktivni poslovi (kratkoro ni i dugoro ni); Neutralni (kratkoro ni i dugoro ni); Sopstveni (kratkoro ni i dugoro ni).
5

29. jul 2010

Osnovne karakteristike P.B.P 
 

Banke obavljaju pasivne bankarske poslove vr e i funkciju mobilizacije i koncentracije slobodnih finansijskih sredstava Bilansno posmatrano, radi se o tu im mobilisanim i koncentrisanim sredstvima, koja su sa aspekta banke njen dug, zbog ega se i evidentiraju u njenoj pasivi Obavljaju i pasivne poslove, banka vr i dvije zna ajne funkcije:
1. 2. Mobilizaciju i koncentraciju finansijskih sredstava Transformaciju mobilisanih i koncentrisanih finansijskih sredstava  

Su tinski posmatrano, bankari stvaraju sopstvene obaveze prema finansijski suficitarnim transaktorima, da bi ih zatim u vidu potra ivanja transferisali finansijski deficitarnim transaktorima Koji je indikator uspje nosti vo enja politike koncentracije finansijskih sredstava banke? kreditni potencijal

29. jul 2010

6

Podjela pasivnih bankarskih poslova 

Pasivni bankarski poslovi se mogu podijeliti po bankars osnovu vi e razli itih kriterijuma, i to:
1. Po porijeklu nov anih sredstava; 2. Po imovinsko-pravnim obilje jima; imovinsko3. Po ro nosti. 

Po porijeklu nov anih sredstava, pasivni bankarski poslovi se dijele na:

1. P.B.P koji poti u od uloga u banku novca koji se ve nalazi u prometu; 2. P.B.P. koji nastaju uplatom na ra un kod banke (novi transakcioni novac); 3. P.B.P. inicirani prodajom deviza, zlata i kratkoro nih HOV

29. jul 2010

7

Podjela pasivnih bankarskih poslova 

Po imovinsko pravnim obilje jima, pasivni bankarski poslovi se dijele na:
1. P.B.P. koji su inicirani prilivom depozita koji predstavljaju slobodna nov ana sredstva preduze a i drugih transaktora (obrtna sredstva koja opslu uju proizvodni ciklus) 2. P.B.P. koji su vezani poslovnim odnosima sa stanovni tvom (kad banka prima novac na tednju) 

Po ro nosti, P.B.P. dijelimo na:
1. Kratkoro ne; 2. Dugoro ne.
8

29. jul 2010

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 1 

Najzna ajniji kratkoro ni pasivni bankarski poslovi su:
1. 2. 3. 4. 5. Emisija novca; Depozitni poslovi; Kratkoro ni krediti od drugih banaka; Izdavanje kratkoro nih HOV; Ostali kratkoro ni pasivni bankarski poslovi.
9

29. jul 2010

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 2  

 

Emisija novca je kratkoro ni pasivni bankarski posao putem kojeg banke snabdijevaju privredu novcem Emisija novca se naj e e javlja kao posledica odobravanja kratkoro nog bankarskog kredita Odobravanjem kratkoro nog kredita, banka stavlja na raspolaganje odre eni iznos depozita komitentu, ime pove ava obaveze prema sebi, ali i mogu nost pove anja kreditnih sredstava u budu nosti (pove ava se i aktiva i pasiva) Primarna vs sekundarna emisija novca
10

29. jul 2010

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 3
Depozitni poslovi (poslovi prikupljanja slobodnih nov anih sredstava) predstavljaju najva niji i najrazvijeniji oblik kratkoro nih pasivnih bankarskih poslova  To su poslovi od kojih najvi e (jo uvijek) zavisi poslovanje banke odnosno kreditni potencijal  Sposobnost rukovodstva i zaposlenih da privuku teku e ra une i tedne uloge od poslovnih kompanija i pojedinaca va an je faktor uspje nosti banke  Depoziti obezbje uju osnovne sirovine za odobravanje zajmova i na taj na in predstavljaju krajnji izvor profita i razvoja banke 

29. jul 2010 11

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 4  



Broj i djelokrug depozitnih usluga koje nude banke i njihovi konkurenti je impresivan, a sve u cilju zadovoljenja potreba kompanija i doma instava u pogledu nov ane tednje i pla anja za robu i usluge Banka poslasti arnica Deponovanje finansijskih vi kova u banku se mo e objasniti na razli ite na ine:
1. 2. 3. Kao posljedica razli itih preferencija investitora u pogledu likvidnosti i rizika, kao i u pogledu sada nje i budu e potro nje; Kao posljedica asimetri nosti informacija; Banka vr i ukrupnjavanje depozita razli itih rokova dospje a, da bi ih zatim plasirala u kvantitetima i rokovima prihvatljivim za finansijski deficitarne transaktore.
12

29. jul 2010

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 5 


Depozite je mogu e podijeliti na osnovu vi e razli itih kriterijuma Najprihvatljivija je podjela na: 1. Transakcione depozite;
a) Beskamatni depoziti po vi enju a) iro ra uni b) Teku i ra uni b) Kamatonosni depoziti po vi enju a) NOW ra uni (prenosivi nalozi o povla enju); b) MMDAs (depozitni ra uni tr i ta novca); c) Super NOW ra uni (SNOWs).

2. Netransakcione depozite;
29. jul 2010

a) tedni depoziti; b) Oro eni depoziti; c) Individualni penzioni ra uni (IRA).

13

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 6    



Beskamatni depoziti po vi enju ne donose nikakav prihod od kamate, ali pru aju klijentu usluge pla anja, uvanja sredstava i vo enja evidencije u pogledu bilo kakvih transakcija izvr enih po osnovu eka iroiro-ra un predstavlja knjigovodstveno potra ivanje nov anih sredstava njihovog vlasnika (deponenta) u odnosu na banku koja je primila ta sredstva Korisnik iro ra una mo e da vr i pla anje samo do iznosa sredstava na tom ra unu a jedno lice mo e da ima samo jedan ra un Teku i ra un mo e imati dugovni i potra ni saldo Raspolaganje se mo e vr iti na osnovu raspolo ivih nov anih sredstava, ali i odobrenog kredita, do iznosa ugovorenog limita
14

29. jul 2010

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 7 
   



Kamatonosni depoziti po vi enju obezbje uju sve usluge kao i beskamatni, ali uz to donose i kamatu U razvijenim zemljama klijenti prenose svoja sredstva sa nekamatonosnih na kamatonosne depozite U SAD-u se tokom 1970-tih godina pojavljuju hibridni ekovnoSAD1970ekovnotedni ra uni u formi prenosivih naloga o povla enju (NOW ra una) NOW ra uni su kamatonosni tedni ulozi koji daju banci ili drugoj finansijskoj instituciji pravo da zahtijeva prethodno obavje tenje od klijenta prije nego to on povu e sredstva (mogu ih koristiti samo pojedinci i neprofitne institucije) Po to se rijetko ovakva obavje tenja i proslije uju, NOW ra uni mogu da se koriste kao teku i ra uni za pla anje robe i usluga Odobreni su u cijeloj SAD dono enjem Zakona o deregulaciji depozitnih institucija 1980. godine
15

29. jul 2010

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 8
MMDAs ra uni (depozitni ra uni tr i ta novca) su depoziti sa kratkoro nim dospje em, koji mogu imati rok od samo nekoliko dana, nedjelja ili mjeseci, i banka ili tedna institucija mogu da ponude bilo koju kamatnu stopu koja je dovoljno konkurentna da bi privukla i zadr ala depozite klijenata  Dozvoljeno je mjese no do est povla enja sa prethodnim ovla enjem, ali samo tri povla enja se mogu izvr iti putem eka  Za razliku od NOW ra una, MMDA ra une mogu imati i poslovne kompanije kao i pojedinci  Nasatao je u SAD-u 1982. godine SAD
29. jul 2010 16

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 9  



Super NOW (SNOWs) ra uni su se pojavili skoro istovremeno sa MMDA ra unima, ali njih mogu da dr e samo pojedinci i neprofitne organizacije Broj ekova koje deponent mo e da napi e nije propisima ograni en Me utim, banke imaju ni e prinose po SNOW ra unima nego po MMDA ra unima zato to je klijentima omogu eno da e e vr e povla enja po SNOW ra unima
17

29. jul 2010

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 10   

Uporedo sa finansijskim ja anjem ekonomije, dolazi do relativnog ja anja netransakcionih depozita ( tednih i oro enih depozita), u odnosu na transakcione depozite kod komercijalnih banaka U SAD-u je u e e transakcionih depozita kod SADkomercijalnih banaka u odnosu na njihov depozitni potencijal smanjeno za polovinu (sa 30% na 15%) za zadnjih desetak godina Netransakcioni depoziti uglavnom nose znatno ve e kamatne stope od transakcionih depozita
18

29. jul 2010

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 11 
  



Razlika izme u tednih i oro enih depozita se sastoji u tome to tedni depoziti nemaju rokove dospje a, dok su kod oro enih depozita rokovi precizno utvr eni Oro eni depoziti imaju razli ite oblike, a najzna ajniji je depozitni certifikat Depozitni certifikat (CDs) predstavlja HOV koju emituju komercijalne banke u cilju pove anja finansijskog potencijala kao i promjena u prosje noj ro nosti sredstava CDs mogu biti prenosivi i neprenosivi Godine 1981. u SAD-u je osobama koji su primali plate SADomogu eno pravo da svake godine upla uju ograni ene neoporezive svote novca na individualni penzioni ra un (IRA) koji nude banke i ostale finansijske institucije koje imaju kvalitetne penzione planove
19

29. jul 2010

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 12 
 



Kratkoro ni krediti od drugih banaka predstavljaju sekundarne izvore sredstava banke iz Rije je o zadu enjima kod drugih banaka, koja nastaju kao rezultat pove ane tra nje za bankarskim kreditima, obzirom da se depoziti ne mogu u kratkim rokovima i u neograni enom obimu pove avati Ovi izvori su uglavnom skuplji u odnosu na depozite, jer se apsorbuju na kreditnim tr i tima Dodatni kreditni izvori po osnovu me ubankarske saradnje se manifestuju kroz:
1. Kredite centralne bake 2. Kredite drugih poslovnih banaka
20

29. jul 2010

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 13 

1. 2. 3. 4. Reeskonta; Relombarda; Selektivnih kredita; Kredita za likvidnost i sl.

Krediti centralne banke se uglavnom javljaju u obliku:

Reeskont je kratkoro ni bankarski posao koji se sastoji u tome da jedna banka komercijalne mjenice iz svog portfelja prodaje (eskontuje) centralnoj banci, u okviru svog rediskontnog kontigenta  Za razliku od diskontnih stopa, po kojima centralna banka vr i prodaju HOV na tr i tu novca, rediskontna stopa je stopa po kojoj centralna banka vr i otkup hartija tr i ta novca  Rediskontne stope su u principu uvijek ve e od diskontnih stopa 29. jul 2010 21 

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 13  



Relombard je kratkoro ni pasivni bankarski posao kod koga banka, koja je prethodno odobrila lombardni kredit (po lombardnoj stopi), na osnovu zalaganja HOV ili nekih dragocjenosti, sada po osnovu njih tra i kredit od druge banke (po relombardnoj stopi), u cilju zadovoljenja likvidnosti Relombard je ne to skuplji u odnosu na druge kratkoro ne bankarske poslove Eskontne i lombardne stope centralne banke su orijentacioni faktori u vezi sa formiranjem kamatnih stopa izme u poslovnih banaka na tr i tu novca
22

29. jul 2010

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 14 
  

Eskontna stopa centralne banke je stopa po kojoj ona vr i odobravanje eskontnih kredita Lombardna stopa centralne banke je stopa po kojoj ona obezbje uje, na bazi zaloga HOV i drugih dragocjenosti, poslovnim bankama kredite za likvidnost Diskontna stopa centralne banke je stopa po kojoj centralna banka prodaje (kupuje) HOV na tr i tu novca Rediskontna stopa cantralne banke je stopa po kojoj ona vr i otkup HOV tr i ta novca koje je ista na tom istom tr i tu ve izdala
23

29. jul 2010

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 15
Su tina mehanizma selektivnog kreditiranja poslovnih banaka se sastoji u tome da centralna banka za svaku godinu formira selektivni kreditni program na osnovu kojeg odobrava kratkoro ne kredite poslovnim bankama  Mehanizam selektivnih kredita centralne banke djeluje u pravcu realizacije dva cilja, obezbje uje selektivno usmjeravanje kredita u skladu sa prioritetima ekonomske politike, i djeluje na kvantitativno regulisanje porasta kreditnog potencijala  Dva glavna prioriteta koja se nalaze pred selektivne kredite centralne banke su krediti za izvoz i krediti za otkup zaliha poljoprivrednih proizvoda 

29. jul 2010 24

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 16   

Kredite za likvidnost centralna banka odobrava poslovnim bankama kako bi one izvr ile premo avanje superkratkoro nih perioda u kojima je do lo do negativnih udara na poziciju likvidnosti banaka Ova vrsta kredita nije popularna, ali im je dobra strana to se oni koriste u vremenu kada se kredit nigdje drugo ne mo e dobiti, zbog ega se i zovu krediti posljednjeg uto i ta Poslovna banka mora davaocu kredita (centralnoj banci) staviti na raspolaganje pokri e u vidu kratkoro nih dr avnih HOV
25

29. jul 2010

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 17  



Kreditno zadu enje kod drugih banaka je poseban kredit koji jedna banka odobrava drugoj, radi odr avanja teku e likvidnosti Do ovih kreditnih odnosa naj e e dolazi kod banaka koje me usobno sara uju Prelivanje kreditnih resursa izme u banaka se smatra sekundarnim vidom formiranja potencijala u sistemu poslovnih bankaka pa se stoga i naziva redepozitovanjem
26

29. jul 2010

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 18
Emisija kratkoro nih HOV je oblik pribavljanja sredstava potrebnih za teku e poslovanje banke, koji je vezan za nov ano tr i te  Osnovni preduslov za ovakav na in pribavljanja sredstava je razvijeno nov ano tr i te  Banke naj e e emituju blagajni ke zapise, sopstvene mjenice i depozitne certifikate  Blagajni ki zapis poslovne banke je kratkoro na HOV koja je u stvari prenosiva potvrda banke izdavaoca, koja glasi na odre eni nov ani iznos deponovan kod nje, sa odre enim rokom dospje a (naj e e od 1 do 12 mjeseci) koje banke emituju u cilju prikupljanja nov anih sredstava radi ja anja svoje likvidnosti i kreditnog potencijala 

29. jul 2010 27

Kratkoro ni pasivni bankarski poslovi 19   



Sopstvene mjenice renomirane poslovne banke izdaju, vuku ih na sebe i eskontuju kod centralne banke ili drugog finansijskog posrednika Davanje u eskont sopstvenih mjenica je u su tini emitovanje novca, pa je to predmet posebnog normativnog ure enja Depozitni certifikati su najtipi nije HOV koje izdaju poslovne banke Depozitni certifikat je bankarska potvrda koja glasi na donosioca, na odre eni iznos deponovan u banci, na ta no utvr eni rok (naj e e 3, 6, 9 i 12 mjeseci) i uz ta no utvr enu kamatu
28

29. jul 2010

Dugoro ni pasivni bankarski poslovi 1
Dugoro ni pasivni bankarski poslovi predstavljaju poslove banaka usmjerene na mobilizaciju i centralizaciju dugoro nih sredstava koja e se koristiti za finansiranje investicija  U dugoro ne pasivne bankarske poslove spadaju: 

1. 2. 3. 4.
29. jul 2010

Prikupljanje oro enih depozita; Emisija dugoro nih HOV; Dugoro ni kredit u zemlji i inostranstvu; Dokapitalizacija
29

Dugoro ni pasivni bankarski poslovi 2 
  

Oro eni depoziti predstavljaju jo uvijek najzna ajniji izvor dugoro nih sredstava Osnovni motivacioni faktor investiranja je kamatna stopa koja raste sa rokom oro avanja U strukturi oro enih depozita razlikuju se mali oro eni depoziti koji su karakteristi ni za stanovni tvo i veliki oro eni depoziti karakteristi ni za korporacije, institucionalne investitore i sl. Ponuda oro enih depozita privrede zavisi od:
1. Akumulativne sposobnosti privrede 2. Od ekonomskog interesa za oro avanje (kamate)
30

29. jul 2010

Dugoro ni pasivni bankarski poslovi 3 
   

Emisijom dugoro nih HOV banka dolazi do najsigurnijih i najstabilnijih sredstava koja se mogu koristiti za odobravanje dugoro nih kredita Osnovni preduslov za kori enje ovog mehanizma je postojanje razvijenog tr i ta kapitala Najzna ajnije dugoro ne HOV su akcije i obveznice Akcija je vlasni ka HOV koja u sebi nosi materijalna i nematerijalna prava U nematerijalna prava spadaju:
1. Pravo u estvovanja u radu skup tine akcionara; 2. Pravo glasa; 3. Pravo na dobijanje poslovnih informacija.

29. jul 2010

31

Dugoro ni pasivni bankarski poslovi 4 

U materijalna prava spadaju:
1. Pravo na srazmjeran dio ostvarene dobiti; 2. Pravo pre e kupovine novokreiranih akcija; 3. Pravo na srazmjeran dio likvidacione mase.  

Obveznica je pismena isprava kojom se njen izdavalac obavezuje da e imaocu obveznice u roku njene dospjelosti isplatiti iznos novca koji je u istoj naveden zajedno sa kamatom Osnovni motiv i svrha emisije obveznica od strane banaka je refinansiranje na tr i tu kapitala radi pokri a svojih dugoro nih investicionih kreditnih poslova
32

29. jul 2010

Dugoro ni pasivni bankarski poslovi 5
Ukoliko nije razvijeno tr i te kapitala, ne mo e se koristiti emisija dugoro nih HOV, pa se banke esto koriste dugoro nim kreditima u zemlji i inostranstvu  Kori enjem dugoro nih kredita u inostranstvu za sopstveni razvoj se koristi inostrana tednja koja je supstitut nedovoljnih doma ih dugoro nih izvora akumulacije  Dokapitalizacija je dodatni na in formiranja ukupnog bankarskog potencijala a predstavlja pretvaranje dijela profita u dodajni kapital  Kako pove anje konkurencije na bankarskim tr i tima djeluje na obaranje kamatnih stopa, postizanje dovoljnih stopa profitabilnosti zna i ulazak u rizi nije poslove, to sa druge strane povla i i vi e stope kapitala 

29. jul 2010 33

Dugoro ni pasivni bankarski poslovi 6
Osnovne funkcije bankarskog kapitala se sastoje u apsorbovanju potencijalnih gubitaka, za titi deponenata i drugih kreditora, osiguranje od pretjeranog odliva depozita iz dr avne institucije za osigurane depozita i ograni avanje rasta aktive depozita  Su tina je u tome da kapital banke mora da raste u proporciji sa porastom aktive banke (minimalna stopa kapitala u odnosu na njenu riziko ponderisanu aktivu je 8%)  To je i osnovni razlog za pretvaranje dijela profita banke u kapital 

29. jul 2010 34

Hvala na pa nji!!!
sehovicd@cg.yu

29. jul 2010

35

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->