P. 1
Pojmovi-geografija[1]

Pojmovi-geografija[1]

|Views: 1,369|Likes:
Published by api-19654245

More info:

Published by: api-19654245 on Nov 28, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/18/2014

pdf

text

original

akumulacija- (1)talozenje materijala koji su se od cvrste ili rastresite podloge odvojili,i izvesno vreme su ih nosili vetrovi, morske struje

,talasi,lednici..... (2)deo dohotka koji vlasnici preduzeca,imanja,izdvajaju za ulaganja u razvoj,prosirenje ili modernizaciju prduzeca,da bi povecali proizvodnju ili obim poslovanja. arhipelag - grupa ostrva astronomija- nauka o nebeskim telima i vasioni u celini atmosfera- vazdusni omotac zemlje aluvijalne ravni- ravni koje nastaju akumulativnim radom velikih reka antarktida- kontinent na Antarktiku antarktik- juzna polarna oblast nasuprot Arktiku arktik- severna polarna oblast ateist-onaj ko ne veruje u postojanje Boga biosfera- omotac zemlje u kome postoji zivot buš-naziv za polupustinjska,pustinjska prostranstva u Australiji mestimicno obrasla isprepletanim bodljikavim zbunjem barometar- sprava za merenje vazdusnog pritiska »bum« oblasti-regije u kojima se privreda naglo razvija(otvaraju se nove fabrike u kojima se zapošljava lokalno stanovništvo) budžet-predračun prihoda i rashoda cunami- dzinovski talasi koji nastaju za vreme zemljotresa i vulkanskih erupcija na dnu datumska granica- granica koja se pretezno poklapa sa 180. meridijanom delta- tip recnog ušća u more dine- srpoliki peščani nanosi u pustinji dugodnevnica - dan sa najduzom obdanicom u godini ( 21.VI) mora ekvator- najveca paralela ekvatorijalna klima - tip klime koja vlada u uskom pojasu oko ekvatora epicentar - tacka na povrsini Zemlje, u kojoj se najjace ispojlava zemljotres erozija- razaranje stenovite podloge i tla dejstvom spoljasnih sila estuar - levkasti oblik ušća etnos - narod,narodni-etnicki erg - oblik peskovite pustinje exploatacija - iskoriscavanje,vadjenje rude ekumena - naseljeni deo sveta entitet - deo teritorije neke drzave,bez obelezja medjunarodne drzavne nezavisnosti extenzivna poljoprivreda-poljoprivredna proizvodnja u koju se ulaže malo rada i sredstava fjordovi- zalivi nastali potapanjem lednickih dolona u Skandinaviji galaksija- drugi naziv za zvezdane skupove geografska širina - velicina luka meridijana od ekvatora do date tacke geografska dužina - velicina luka ekvatora od grinickog meridijana, do meridijana date tacke geografska karta - umanjen graficki prikaz zemljine povrsi na ravni geografski polovi - tacke u kojima Zemljina osa prodire povrsinu Zemlje globus-model zemljine lopte gromadne planine- planine nastale izdizanjem delova zemljine kore gondvana - stara kopnena masa koju su nekada zajedno cinili danasnji kontinenti Juzna Amerika Afrika,Australija i Antarktida geološki razvoj - stvaranje i razvoj Zemljine kore (stvaranje stena)

geotermalna energija - unutrasnja toplota zemlje, koja se moze iskoristiti za dobijanje elektricne energije greben - izduzeni pojas zemljine kore spusten duz bocnih raseda gustina naseljenosti - prosecan broj stanovnika po kvadratnom metru graben-izduženi pojas zemljine kore spušten duž bočnih raseda hidrosfera- vodeni omotac zemlje hipocentar - žariste zemljotresa u unutrasnjosti Zemlje istočni vetrovi- stalni vetrovi u hladnim pojasevima izdan- podzemna voda koja lezi na vododrzivom sloju izobate -zatvorene kruzne linje koje na karti spajaju tacke iste dubine izohipse - zatvorene kruzne linje koje na karti spajaju tacke iste nadmorske visine izoterme - zatvorene kruzne linje koje na karti spajaju tacke iste tempereture izvor - mesto gde podzemna voda izbija na povrsinu industrijalizacija-uvođenje mašinske proizvodnje u svim oblastima privrede julijanski kalendar- stari kalendar koji koristi Srpska pravoslavna crkva jezera - udubljenja u kopnu ispunjena vodom jame-podzemni oblik, kraskog oblika reljefa jedinstveno tržište-dogovor između zemalja članica Evropske unije o nesmetanom protoku robe iz jedne zemlje u drugu klif- strma morska obala klima - prosecni visegodisnji rezim vremena iznad nekog mesta klimatski činioci - cinioci koij odredjuju klimu nekog mesta klimatski elementi -elementi kojima se izrazava stanje vazduha komete - ( zvezde repatice) koje obilaze oko Sunca po vrlo izduzenim putanjama kompas - sprava za odredjivanje strane sveta na osnovu magnetne igle kontinenti - najkrupnije kopnene celine kraška jezera - jezere nastala u kraskim udubljenjima kratkodnevnica - dan sa najkracom obdanicom u godini (22.XII) količina padavina - izrazave se u mm-visina padavina od 1mm odgovara 1l vode kompozitne doline -doline reka koje se naizmenicno sastoje od kotlinai klisura. kriptodepresija- to je takozvana skrivena deprsija,jezero cije dno je ispod a povrsina iznad morskog nivoa kadmijum-metal koji se upotrebljava u zubarskoj tehnici,i kao materijal za izradu elektroda kampos - naziv za savane u Juznoj Americi kaučuk - guma koja se dobija iz mlecnog soka vise vrsta drveta koja rastu, u Juznoj Americi,Juznoj i Jugoistocnoj Aziji kobalt- belosivi metal od cijeg se oksida dobija lepa plava boja konkvistadori- spanski i portugalski osvajaci u Srednjoj i Juznoj Americi krik- naziv za reku ili potok u Australiji koji periodicno presusuju konurbacija- velika urbana sredina nastala spajanjem nekoliko susednih gradova,naselja kisele kiše - mesavina zagadjenog vazduha i kise( skode drvecu,ljudima,biljkama...) lava- magma na povrsini Zemlje lednik - pokretna masa leda litosfera -stenoviti omotac zemlje les- jednorodna porozna sedimenta stena,najcesce zuckaste boje

laguna- plitki deo okeana (mora) odvojen od njega pescanim sprudom ili koralnim grebenom,a spojen s njim uskim moreuzom ljanos- tip visoko travnih savana na severoistoku Juzne Amerike ( na levoj obali reke Orinoko) magma- uzarena materija u unutrasnjisti zemlje meandri- vijugavi delovi korita ravnicarskih reka meridijani- zamisljeni polukrugovi koji spajaju geografske Polove mesec- Zemljin prirodni satelit meteor- blesak koji nastaje pi izgaranju meteorida u atmosferi meteorit- ostatak meteorida koji je dospeo na Zemlju meteorid - tvrda cestica koja se krece medjuplaneternim prostorom močvare-delovi kopna zasiceni vodom, sa posebnim rastinjem i tresetom monsuni - periodicni vetrovi koji su karakteristicni za juznu i jugoistocnu Aziju monsunska klima- klima pod uticajem monsuna mora - delovi okeana izdvojeni kopnom, ili podvodnim reljefom morene- bedemi stenovitog materijala koji je ostavio lednik moreuzi - vodena suzenja koja povezuju mora ili okeane morske mene- plima i oseka ( one nastaju pretezno pod uticajem Meseceve gravitacije,a i gravitacije Sunca) metropola - glavni grad,prestonica migracije- prseljenja ljudi iz jednog mesta u drugi mortalitet - broj umrlih mrtvaje- (mrtva voda ili stara reka) preseceni ili napusteni meandri.Napusteni meandri bez vode nazivaju se starace. mangrova- vrsta vegetacije u priobalnim mocvarama tropskog pojsa manikoa- ( ili kasava) to je koren bogat brasnom biljke koja raste u Indiji,Juznoj Americi i Africi muva ce-ce - muva koja je rasprostranjena u sumama uz reke i jezera Centralne Afrike,inace ona je prenosnik uzrocnika zarazne bolesti spavanja) molibden- metal veoma dragocen u dobijanju celika morenski reljef-akumulativni oblik reljefa,formiran radom lednika nabrane planine- planine nastale nabiranjem zemljine kore nadmorska visina - vertikalna udaljenost neke tacke od nivoa mora natalitet - broj zivorodjenih u toku jedne godine nefrit- mineral bubrezastog oblika koj se upotrebljava za pravljenje pecata NATO-severnoatlantski vojni savez na čelu sa SAD obdanica- vremenski razmak izmedju izlaska Sunca i zalazka okeani - najvece celine svetskog mora oseka-spuštanje nivoa mora ostrva - manji delovi kopna okruzeni sa svih strana vodom ozonski sloj - sloj atmosfere koji stiti zivi svet na Zemlji od stetnog delovanja Suncevog zracenja obelisk - svaki visoki spomenik koji se suzava pri vrhu oblačnost- pokrivenost nebeskog svoda oblacima orogenza - ( na grckom oros-planina, genezis-postanak)postanak stvaranje planina,razdoblje u razvitku Zemljinae kore

paralele- zamisljeni krugovi koji su normalni na meridijane pasati - stalni vetrovi zarkog pojasa planete - nebeska tela koja obilaze oko Sunca ili drugih zvezda platforme-prostrani,stabilni,zaravnjeni delovi Zemljine kore koji se sastoje od dva sloja(kristalaste osnove i sedimentnog pokrivača) plima - podizanje nivoa mora polarne noći - noci tokm kojih Sunce ne izlazi duze od 24h polarni dani - dani tokom kojih Sunce ne zalazi duze od 24h polarnici - ekvatoru najblize paralele gde se avlaju polarni dani i polarne noci poluostrva - delovi kopna koji izrazito zalaze u vodeno prostranstvo povratnici - ekvatoru najdalje paralele pustinjska klima - klima koja vlada u oblastima koje primaju manje od 100mm padavina godisnje prirodni priraštaj - razlika izmedju broja rodjenih i broja umrlih ljudi pusta - naziv za stepu u Srednjodunavskoj (Panonskoj niziji) povija - recnom eroziom snizena razvodja izmedju dve naspramne recne doline površ - prostrana zaravan erozivnog porekla produktivnost rada - stvaralacka snaga.Meri se obimom obavljenog posla ili kolicinom proizvedenih dobara pampas-naziv za stepu u Juznoj Americi potaša - kalijum-karbonat koj se upotrebljava u proizvodnji stakla i sapuna prevlaka - uska povrsina kopna koja spaja dva znacajnija dela kopna ili dva kontinenta prerija - naziv za stepu u Severnoj Americi polderi-isušeni i obrađeni delovi zemljišta.zaštićeni nasipima i opasani kanalima.Poldera ima u većem delu severne Holandije i za njih se može reći da je to »zemljište oteto od mora« ravnodnevnica - dani ( 21.III i 23. IX) kada se izjednace obdanica i noc razmer- odnos neke duzine na karti i njoj odgovarajuce u prirodi razuđenost obale- odstupanje obale od prave linije razvođe- uzvisenje koje deli dva susedna sliva razmernik- duz uz cije podeoke je upisana odgovarajuca duzina u prirodi rečna mreža- sve reke na jednoj teritoriji rečni sistem- glavna reka sa svojim pritokama rečni sliv- povrsina sa koje voda otice u jedan recni sistem regija- zasebna teritorija koja se po necemu razlikuje od susednih teritorija reka- veci vodeni tok koji tece koritom koje je taj tok sam izdubio relativna visina- razlika izmedju dve nadmorske visine reljef- sve neravnine i ispupcenja udubljenja na povrsini Zemlji revolucija zemlje- obilazenje Zemlje oko Sunca rotacija zemlje- obrtanje Zemlje oko zamisljene ose rt-najistureniji deo kopna koji zalazi u vodeno prostranstvo rasa- veca grupa srodnih ljudi sa istorodnim glavnim obelezjima rasizam-nenaučno učenje o nejednakosti ljudskih rasa rivijera- primorski krajevi (posebno na Sredozemnom moru) sateliti- nebeska tela koja obilaze oko planeta savana- prostrane ravnice tropskog pojasa obrasle visokom travom sazvežđe- tacno odredjen deo neba sa tacno odredjen deo neba sa svim nebeskim telima u

njemu svetski okean- svi okenani i mora na Zemlji sedimentne stene- stene nastale talozenjem cestica koje mogu biti razlicitog porekla i velicine seizmograf- instrument koji belezi zemljotrese severnjača- najsjajnijea zvezda u sazvezdju Malog medveda selvas- tesko prohodne tropske kisne sume ( prazume u Juznoj Americi) sinoptička karta- karta na osnovu koje se pravi vremenska prognoza stepa- travna ta zajednica unutar umerenog pojasa sunčev sistem- Sunce sa svim nebeskim telima koja obilaze oko njega svetlosna godina- put koji predje vetlost za godinu dana putujuci pri tome 300 000km u sekundi tajga - zona cetinara na severnoj polulopti tektonska jezera- jezera cije su kotline nastale spustanjem kopna duz dubokih raseda topografske karte- krupnorazmerne karte tundra- biljna zona ciji je biljni svet uglavnom predstavljen lisajevima i mahovinama tajfun- naziv tropskih ciklona u zapadnom delu Tihog okeana tapioka- zrbasto skrobno brasno koje se dobija iz korena biljke manioka tanin- materija koja se dobija od sisarki i kore raznog listopadng drveca,a koristi se za štavljenje kože tornado- naziv snaznog atmosferskog vrtloga u SAD terminal-poseban specijalizovan deo saobraćajnog čvora(npr.naftno pristanište u morskoj luci) tehnologija-način proizvodnje tranzit-prevoz robe kroz jednu zemlju u drugu uragan- vetar razorne snage ( brzina preko 30m/s) i znatnog trajanja vadi(uadi)- suve doline ili doline sa povremenim tokovima u pustinjama Severne Afrike i Arabijskog poluostrva volfram (tungsten)-veoma tvrd i otporan metal koji se upotrebljava za dobijanje volframcelika i vlakna elektricnih sijalica vazdušne mase- mase vazduha slicnih svojstava vasiona(kosmos)- sveobuhvatni prostor sa svim nebeskim telima u njemu vlažnost vazduha-stepen zasicnosti vazduha vlagom vodostaj- nivo vode u reci u trenutku osmatranja vreme- trenutno stanje klimatskih elemenata iznad nekog mesta vulkanizam- sve pojave vezane za pokretanje i izbijanje magme na povrsinu Zemlje vulkan- mesto na kome magma izbija na povrsinu Zemlje valov-lednicko korito, dolina kojom se lednik kretao zapadni vetrovi- stalni vetrovi umerenog pojasa zemljište(tlo)- rastresit povrsinski sloj Zemljine kore zemljina kora-povrsinski stenovit omotac Zemlje zemljouzi- uski pojasevi kopna koji povezuju sire vodene celine zenit- tacka na nebu tacno iznad nase glave zvezde- dzinoske lopte usijanog gasa

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->