Adem HUSKIC

ZBIRKA ZADATAKA
IZ MATEMATlKE
za 2. razred gimnazije i drugih srednjih skala

TP "C:'llPTT nC:T" rl ,-l

Izdavac: IF "SVJETLOST", d.rl.
Zavod za udzbenike i nastavna sredstvu
Direktor: Sefik Z1.JPCEVIC

PREDGOVOR

Za izdavaca: Abduselarn RUSTEMP ASIC
Urednik: Ante BANIC
Recenzentj: Prof. dr. Sefket ARSLANAGIC, Sarajevo
Abdulah Hodzi6, Tuzla
Nura HUSKIC, Sarajevo
Lektor: Dragosiav VLAJKOVIC
Korektor: Autor
Tebnicki urednik: Yanda BABOVIC
NasJovna strana: Mira GOGIC
DTP: Autor
Stampa: BEMTIST, Sarajevo

Tina: 2000

ell' - Katalogizacija u publikaciji
Nacionalna i univerLitetska biblioteka
Bosne i Hercegovinc, Samjevo
51(075.3) (076.1/.2)

HUSKJC Adem
Zbirka zadataka iz malematike za 2. razred
gimnazije i drugih srednjih ~kola ! Adem Huskic. Sarajevo: Svje\lost, 2005. - 284 str. : gmf.
prikazi ; 24 em
ISBN 9958-10-711-2
COBISS.BH-lD 14318342

Ova zbirka zadataka je namijenjena ueenicima drugog razreda srednjih
skala. Zadaci su birani tako da pokrivaju oblasti koje se kod nas izueavaju u
drugom razredu skoro svih tipova ovih skala. Namjera nam je da zadaci svojom
tezinom zadovolje interesovanja i zahtjeve svih ueenika. Pocetni zadaci u svakom
poglavlju su jednastavni i zahtijevaju samo neposredno racunanje, uvrstavanjc i
slieno, a zatim slijede zadaci koji traz.e nesto vece napore j na kraju su zadaci za
cije uspjesna rjesavanje .Ie potrebno kako obuhvatnije poznavanje odredene oblasti,
taka i odreden stepen uvjezbanosti. Mada .Ie tesko zadatke rangirati po tezini (zbog
vehkog broja vrsta srednjih skole i razlika u programima matematike), u zbirci Sli
"tezi" zadaci, po mojoj procjeni, oznaceni zvjezdicom pored oznake broja zadatka.
Zadac! su navedeni u prvom dijelu zbirke, a u drugom dijeJu data su
ljesenja, upute ili sarno rezu1tati. Za veliki broj zadataka u zbirci je dato kompletno
t:iesenje. To se posebno odnosi na "teze" zadatkc. Za poj~dine zadatke date 5U
sarno upute II cilju usmjeravanja painje rjesavatelja.
Na pocetkll svakog pog!avlja navedene su osnovne formule, definicije,
teoreme i tabele kako bi se olaksalo koristenje zbirke i OIllOgllCi 10 IJesavanJe
zadataka i bez drugih udzbenika i prirucnika.
U oblasti logaritmi j logaritamska funkcija i trigonometrija, kada treba
odrediti logaritam datog broja, prirodnu vrijednost trigonometrijske funkcije nekog
broja (ugla), iIi broj ako mu je poznat logaritam, iIi broj (ugao) kada je poznata
vrijednost trigonometrijske funkcije, preporucuje se upotreba kalkulatora koji
raspoJaze sa odgovarajuCim funkcijama. Naravno, i dalje se moze koristiti i
prirucnik "Iogaritamske tab!ice", ali bi koristenje kalkulatora dalo pose ban pecat
prj rjesavanju odgovarajucih zadataka.

Nadam se da ce Zbirka biti od koristi ucenicima koji traze nesto vise od
onoga sto na!aze u samim udzbenicima matematike za drugi razrcd, i omoguciti
k0111p!etno utvrdivanje, ponavljanje i samostalno vjezbanje.
Kako se trigonometrija izucava u drugom i trecem razredu srednje skaie,
ovom zbirkom je obuhvacen sarno dio do adicionih teorema.
Na kraju zelim posebnu zahvainost izraziti recenzentima koji su 5vojim
nrimiedbama j nriiedlozima uticali na Dobollsanie kvaliteta zbirke.

1.

K 0 R IJ E N I

i

S T E PEN I (POTENCIJE)
Osnovne formule i definicije:

:

);

= j,"',(a
ai

a" =a·a·a ... a, (nEN).
~
11

!ilklum

("c)" =~,"
b

b'

'" 0)

=l,(a:;eO)
..:..

(b '" 0)

Za a>O, b>O 1 prOlzyoljan pnrodan broJ n vflJedl:

-.

ra
Va
VJ;= Vb

Za a<O, b<O i paran prirodan broj n (n=2k, kE N ) vrijedi:

iavrt
Vb = V[b[
Ako je n neparan broj (n:::::2k+l, kEN), a i b realni brojevi, vrijedi:

V¥b

'Va
Vb

,,-=~,

Ako su min cijeli brojevi i n*O, tada vrijedi:

(b*.O)

.

~ a 2m,

=

M.

5

d) X4'X21:X 14 d) (a x+ax+2}a4 (X5)4(X6)2 (x 5) 4 : (x6) 2 Sc d.3S.6 x b) 10)\·5 x :2)\ c) 20 xA x:S'x c) a :a (2') 2 (_3') 3 (x') .a) lO a '0 a lS d) b 17 :b Xii.39.37.a) 1.l6. _ b) 4 6 3ab 1.14.27.7'4) a) b 1.a) 18':9 b) 20 :5' c) 126: 4 6 d) 33':11' b) (x_a)3+1l·(x_ay'IHi c) a2x+3.25 2' b) b) 4.a) (_2)(_3)(-4)2_(_1)3(_2)' 2 za a=S' b=O. lzracunati vrijednost datog izraza: 2·5" _9·5" 5(3.1. za y=O i za 5x3_2x 2 +6x-2 . (a4) 5 [(a_3)2 J5 _5a x x·x 1.22.(a 2)4:(a4) 3 b) (ax+3): (a3)2x-l· a 5x-3 c) (_x ll)21l:(_x 1yn+1 1. izraza 1.a) Izracunatfvrijednost izraza (stepcnuj stepen): b) b) b) b) b) x 4m Dati izraz napisati u obliku stepena sa izloziocem x: 1.1.38. 8''4 ) 8 35 _2_8 34 17· (3.27 4 7 16 + 3.:.7" -19.:-=~:.(2)' 3' 1. a 3: a2m c) 1. 1. J{~:f J [( :':: r{'::.30.34.a) 1. )-'16 c) ~- d) ylO Izracunati Izracunati lzra¢.a) 1.25. 1.a) 4(41' 5 5) I.3' b) 3 4 3'-3' x 2 x IJ 'XI!:X 13 b) 42·22 41' l(51' ~) ('5) 1.41.-3)2 4 Reduciraj izraz (izvrsavajuci operacije sa slicnim mOnOmilIla): 1.5. 5 d) 2 12 .a2x+l:aX 1.lO.7.12 7 a +2ab 1. b) x" 1S 1.24.a) 1. 12.13.a) (_1)5 + (_1)4 -(-1) 7 C) 2(_1)3 + 4(_2)2 _(_1)5 (2)3 - c) 5 (4)' 7 d) d) _52 (. I 8.1-4 6 13 1.: rl [( a~~} f( a~~~c.J b) l::: =: J(~:~. za a=-1. x=2.a) .a) 2' .a) 30 x_5 x . za x=O i za x=1. 1.a) 1. ~ c) b) :x 13m xllm·Jxrn+4:xm.9. * Odrediti vrijednost izraza: 6 2 c) (5 )3 d) c) [(-5)' J4 d) d) c) (b" ).36.a) J.2.a) a2X+3: (a 2x+ 1:aX ) ln 21l l1 ll 1. 6a7+3a4 _8a45 +4.23.42.2' d) 27 2 13 2' b) 3 12 . 17. 2ax3-a2 x 2 +3ax+l0.6.a) Sa4_5a2+4a4+7a2 b) 3x 4+Sa3 -4a'+3x4 c) 7x'_Sx 3+4x6 _3x 3 d) i lx7 -1Ix' +1Ox 8 -5x 7 e) _2x 3+5a2 -4a2+3x' f) 5a4 _2a3+6a3_2a4 3 2 4 3 3 3 2 1.a) a 1.a) 24 b) 52 c) (_2)2 1.a) 2 5 b) (-2)" c) _3 4 d) 2 10 1. 1.J b) x mexm+3_ x m) + 4 b-Sb b 3 3 c) 50 2 2 c) 3 (%J(~J Xffi+\Xm+l+ XI1l+2) x4 d) 2 5 5' C)(I~Jfn3 2 (_1 3)' [ (_I)'J12 (l) 4 (y'0) " [_(_1)3J22 b) 25)0 2_3 22 _7_3 21 b) 19. Sy'_2y2+3y_Il.' rj ~ 7 .15.a) b) lO 'x d) (X4) 3(X') 3 d) (x5 ) 3 :(x2) .a) (a')2 . 1.21.a) (ax21l1+8x2n):xm+1l b) (a _b ): (a _b ) c) (a2n _b 2n ): (a!l+b ll ) (2)' -3 .33.za a=-1.32.5 .a) amxfl am+2 x 7n+l b) amt3y"+l.za x=-2.7 15 JO'(2" -5'2"-') c) c) 10(8'5 .a) a\a X+1+ax)_ ax+2(ax+3_ a R) (X3)5(X7)2 (X3)5:(X7)2 1.1 8a d' C. JOIS -23·1 00') JOo' -66·) 0'" lzvrsiti naznacene operacije i uprostiti izraz: 2cd 4 4a 7 [)4 151.-1.28.a) 1.26.a) 4a +3a_5a +a' -2a +7a b) 11a -I 1a +Sa-7a 2 +5a _4a 4 2 2 2 2 d) 3a'+l1a -a'+2a5 +3a'-8a +4 c) a4 +11a +5a+7a +5a_5a Izvrsiti naznacene operacije: b) (a2)6(a4)3 c) b) (a3)6:(a4)' c) a3·a 5: a6 b) a7 ·a 3: a4 c) m am'a Jl:i b) a3m.20. STEPENI SA PRIRODNIM IZLOZIOCEM (EK'iPONENTOM) Izracunati vrijednost stepena: 1.45.43.a) y=-1.a) Ll9.a) b) (_3)(_1)2(_4)3_(_1)3(_2)3 1.a) 4 4 -4' J.8.a) 112I (-2) b) d) 103 1.a) (-1)7 b) (_10)3 c) 54 b) (_2)3 + (_2)2 +(_2)4 1.unati Izracunati Izracunati (3") 2 [(_3)4J2 (a") 12 (x2)-' [(b+])'f vrijednost izraza vrijednost izraza vrijednost izraza vrijednost izraza vrijednost.3._ . J(:~: J(:.a) 5'-5 2 Ll1.4.29.a) 5 3 2' Pomnoziti stepene: 1.a) I.c 3 -.1 c) (b')' d) d) c) [-(-S)'J" x5 _2x 2 +16.a) 1.4.1.am+lyll+5 1.31.40.44.

.a) 4 2 S-1'a.P l.J64 1.3. c) ~ 1.60.J36 . \ 2 ) 1 za a = .a) 5° b) 35° 1.a) V7 - b) V5 x .* c) 7.a) -J289 U9.55.63' c) "/40' + 96' Za koju vrijednost varijable x je dati korijen aritmeticki: 1.a) . - U8.t+ 2x>'+1) b) (8x·"_27/\(4x-1+6x-1i1+9y"2) 1.4)" 9 .3 ·a"-4·b. 1. K 0 R I J E N I.1 ) ' b ) -J(-3)' 2x 8 x Jzracunati vrijednosti aritmetiCkih korijena: 8 b) -J3600 c) .64.3) b) (x-yy':(y.49.a) b) --16 .a) --I x + 2 b).a) (.a) "/21' +28' 1.lr 4 (1r [H' 1.Jab 1 +ba 1 2 l {a-X::a-2JrJ ) f-a~" b-J -a --1 1 1 i. 2 2') (33 2 .6):(a.7 La) '/225 l.a) a"l:a"1 b) a-~:a<'i c) x -.68..a) (2'a 3b'):(2"a"b. (H d) (m+nY·(m-nt2 2a d) k c) U sljedecim zadacima sve izraze napisatl u eksponentu nulu iIi negativan brej: 1. ARITMETICKI KORIJEN Izracunali vrijednosti aritmetickih korijena: 1.4 b./0.3x c) U6.1'-5111 d) x-1X-'\II X -:' 1.2 lzracunati: 165* 1.4 d) -"2m . c) .'c- xy b) -.23)° C) 10" d) Hr' 1 1.:r 0n~:.* Izraclinati vrijednosti stepena: 1.'c") 1.51.J ( .4 .:-W-.2f' U -1 3 h) 23"") a-.72.59.54.a) 3" d) _8° c) (-43)° c) -(2000-45.+b.a) Y 1S2 b) a.r: [XO+(b2+~~C_a2 f] 1.1+y")(X"_x"y"+y") J . ' .a".1.a) _(_2)° b) (475+1257-4.b".xr 1 c) (Sa 3b.y--'1JI 18x + a I 6 c) 1'1) r-H' - C" 8x-:?b. y'l2 " 2+ a ) 2a ·~I _ 1] .67.73.62.75.a) [6-4[J~ rr b) [(% -I [~::.JiQ-:.O.(1 r.a) (~1 + c aX lzvrsiti nazllacene operacije sa stepenima: 1.a) (%r b) (~r b) 1.58.11+887.a) 1. STEPENI SA CIJELIM IZLOZIOCEM (EKSPONENTOM) 1.a) 1.O.a) (2x-:?-J)(4x.((PO.123)° b) 4.46.3) b) (6'3 49 .J.* lzracunati vrijednost izraza 4x "b 16x.-h).(a".61. d) c)!J8I b) .O.'°) (4'°7 '6') 0) (5no'np")(2y1 n.t3(I11-nr' b) b~l) (a_I)<.1.81 c) -J(. a b : T'+(a-X+IAd+a-X+l)'.10 x b) .a) --1256 c) b) --11024 c) b) b) -J625 V8 d) V32 --1576 d) ifi7 Vi28 .69.48. -1 42x""ly -8 .1113' -11-2' c) "/65' .57.a) ~ --15 .I c) V'r).a*Lx*O) la-~+2ao\+3) -1 "2-=-_a__ I 4_ .a) (a' +b"l' b) ex"+y")(x"-y") 0) (X.J5+'.52.a) (%)1 c) b) -O..-1 ~1(b~lr' 1 1 1 1 1 a-1 +b.47.+(a. x' d) X-6:X·~1 1. b) aD c) -(O. * (mT' \n 3a~:( ~1 ob!iku u kojem nece sadrZavati 4a.70.3a"7a 2 c) a<'a«a.J4':+20 --II! x -1 U7...5 7a"-5/J- c 1.2.l b"-1 c) (~r d) (-O.2P b 1.a) . 2 III c) + (c+I}:-1 -c :~::~::.74.66.53.a) (3.-'n"p3) 1..lr' 19.50.-3p 54x»).2Y' Uprostiti izraze: l(~~~:'31 J-2r C~aJC~ar[:::r 1.1 a.a) Jl32 _12' 1.56.

a) b) V3 .fi).Js _2.a) 404rr::I1(2_.a) b) 1.83..9 L112.J27a 2 1.J2V3 c) VbVb' b).[7 1.f3 -.a) v..) b) V2-'3 reI..Jm b) 2. ~(5-X)2.../80 + 7!J24 Pomnozi korUene koji lmaju jednake izlozioce: .01441 256 1.J6.99.zaa$3.J49 SVO.f3) Fs (S.J2i5 -.fi7 +../256 ·4·36 c) 3.90./40 .J6 V2V47J3.fi+11.[..[50: d) J4s d) V1i8 Izvlacenjem faktora ispred korijena djelimicno izracunati: 1.J2 1. 3 b) y3a'.a) V.J7 c) 3.9.J6 .a) b) .116.a) .2.a) .I13...108.a) ifiO·ifi 1.106.a) 1.119.& c) s'ifi d) 3Vi Za.[.V5 12.J5O .Js (2.~ 3... .I14.[5 . sa 2.7 b) c) IV_ V·~~ b) 1.a) 5.[7 b) ..[44 b).104.2.[5 .3 .J3 + 1.za x2:5.[.86. Ll 15 ..r.a) c) ~(X+I)2 .·'!.96.f3-2.Js 1.J2. 'l[2.j'.1(.fi5.a) V2a b) c) .4.a) z.[5.a) Napamet odrediti vrijednosti korijena: 1.i' .zax<-3 .a) 1.J0.fi' b) b) !.3 -V .a) lznijeti faktor ispred korijena: b) .a) .J5 ..SVs .}S ax l1 4· Izvrsiti naznacene operacije (mnozenje) sa korijenima: LlIS..J12 .r.zax$8.J2 ./80 + 4.0.fi2 -.a) Sabiranjem i oduzimanjem korijena izracunaj: b) 7.a) 2.89.85.[7 + 5.J2 + 11.87.J2·Vi 1.J3 3b ·Vb 1.·ifa3..fi+5.5 b) Vax" . ~(2x-lfi .a) V4 b) Vi 1.hx' c) if4'!if2 c) .1 I 1.J5 1..i' !f{.J6 c) .. 1.. ifiV4·'..5.fi +./6 .J98 3.a) 'IjI(a -3 )'~ ~(x-1)' b) Skrati dati korijen (ako je skracivanje moguce): Unijeti faktal" pod korijen: b) z..fi +.Js -.../16 ·2S·64 b) .J3 + 8V3 sifJ + 3V3 .J9.2..102.[5 + c) c) .Js)' 4 b) b) (.08 -IOVO. sa 4. sa 3.94.V3 c) 23. 625·0.J3 b) 4 i.a) Uprostiti date izraze: L81.1'3..5 VS-6 reIJ3 V'-2 vl -2) Vl"-2) L (-J3 + 2Fs) 16 (.V2a 2 x 21l J).f3)2 11 .a) L97.J128 b) c) . E-4 reI V41I1...a) .a) Vi.J32 .Js + ~3 .fi-25.J75 -. sa 2.J3. c) '.J48 Fa· if.0001 c) ~10000·121·9 .100.J75 b) 2.107.f3 5.f3+11.J3 1.j5....a) '!.a) 1.117.sa3.a) ~·VX21l b) V4V4 if4·ifi d) '-\/100 d) 'IJ x 27 b) .J5 d) 4. c) 3~ sa 4.a) s.!J2 G. 25 b) ~36· 64·100 1.lIO..fi)' c) c) (4.I 0 La) b)..J28a 3 b' c) d) ~20a5b7 25 +.JV.i/o. fJ..J45 . '(.zaa2:3.a) 1... 1.a) ~16· 225 b) .. b) ~(X+3)2 .a) 1. 3..a) ~(a_3)2 .flO c) c) Prosiri dati korijen navedenim brojem: b) . L80.J2O.2if3 .fis c) c) .9I.a) Vi·V5Vlo1.a) iflifi 1.109.J81.JU.95.92..7[8 c)V7a . Fa b) .a) 1. ... b) ~(a_3)2 .J20 + 11.J3 b) ifiV8V3 if4V6V2·ifJ 1.zV5 4V5 + 2Vs .J10081 ·49 ..[.5 .r.Jli + .' .fi + 2./200 -.a) ':if16 Dovesti korijene na zajednicki eksponent i zatim ih pOllllloziti: V5 + 5.J2 sV2 aFa b) x.J8 + 55 1.J28 .7.93.[5 32.. za x<-J.103.1 OS.3.J]8 + . 1..OI + 2".[5 .J48 .84.88.lV· 2S!.1. c) bVb d) 1.fi b) ll.98.: c) zif3 d) 1.J45 + 2.82. c) 1.120./6 + 4.J]8 m .fi.a) a' .. b) 1Jj.a) 10 Izvditi djelimicno korjenovanje i izracunati: .8.. VlO.fi-3.00008! V54 + VlO8 -lJl35 b) '!.

~ 'I 3 a '.IU -.f3 cVO.~ Ll60.03 Ih +.f3 -J5+-J3 3.a) LI30.a) (i2.Jll 1.l28.a) 1.J2 +.a) .1 36.IUY d) (4.f3 (3 -.147.!'1' ..fi (.J17 ~9 .144.a) (a'.a) ."fi b) b) b) c) 15 ViS ../5 ViS b) -12 .if8:ifi Vs:ifi ..140.08 b) (a-h) 1.J3 3.-.Jd d) jiffy 3 r-~~ Ll5!..J242 1.fi7 -6V3).J8:./5)' b) Va"+ 3-::Va"-1 ·-. : V(/x 3n :Va 2 f b) b) 1.I I (2m .6.:1 .fi 3.a) 1.1 i 'j m~+a+m_+a 1.3 4+2.f3) (.a) d) 1.JS .f3 ifi 13 .[2 100 Vs E+..2.J1i' e) 1135.a) hf2 b) Va -Jd c) V2a'J3u el) ~5x2~al 1..+1) (ViS + VJ6) (ViS ..f3 4 -12 -1 b) b) .{.a) 1Ovo:..!Y+(2./5 .02 +./5) (.fi5) .j5 2-J5 -./5) V4 +2.al/b):afb 1./5 1.J37.Ja 5+ b) Korjel1uj date korijenc.[2 + 2"J7 c) c) 6 12 II-.J52.a) N-.a) ...}31/2 b) ~5V3.-.f3 + I -if2.f3j c) (Vi?bJ d) (3 V2a 5 b' )' c) (~J el) (./5j (w)' (VaY)' c) (2.125.159.142.a) 511 (V8z. .a) 1.a) (a-b) d) ..fi :!.V4a'x 7 ~ J b) W3 b) V.132.a) :j 1.f3 +1Y .a) ( l.121.:: . Va-"n+l :~a311 (4./5 5.Ja .a) (V9 -W +V4XV3 +1/2) b) 1.139.fi 6.:: V2a' if3: '12..J3 .f3+.[5O.".2.(4 + 16) (s.145.a) 11 1 1.a) U23.j9 +.J3 "flO +.1:v.f2 V4 b) b) Ll49.J38.J2 .}a+b-bab m b) - ) ~ J j .f3) .2.:?)' :~-'b c) 5 LI46.~ J2 3n 5 2~5J48 +3. c) ..IU +.j40m -2~15m b) ./5 ra" fa b) b) .J8).:!.J2 V4 .f3 -.}3x': ihx' if}:1/2 .a) LJ 55.1 c) V48a 11 b ] J (IOVO.J8 + 2.J ' Va n+1 • .' (..a) 1.a 6 T ~"~.a) i)6:..fi VJ6: ifi f) JiS.fa" 2 b) 1 .122.157.[50) 4.a) b) b) b) e) b) c) c) vP c) \!sO V16 3'.a) jj ~ (3.}a+b+.fi .O 1 : ViOO if.fi c) V4~3V5 d) \)21J21/2 1.fi b) .4-J2 4 1/2 .fb-.fi +.[6 -.JW j~.2.I b6 1.a) 1.134.Ja ll .f3) (fi -.a) j .j2ifi •~V2.2 :Va>n c) c) V.Ja 3n :'4ja 3n Stepenuj (potenciraj) slijedece korijene: .a) 4 b) .a) if.Ja ..fi 11 s.a) w:ifi 1.J2 (10..J '77'2--15 6Ji .J27).[5--12 10+.a) Ll26.J3 + 2.a) (Fx + rx+1) (Fx -.c) c) NifS vJJ5 d) ~'ii2 d) V..J17 b) b) b) Ll27.a) b) b) I (3.}a'b' (Fa -Jh) 1.141.1 54.f3 c) 7.fi 7 -J6 + 2 .6b9+a~b'-a!l'~2a4b}:(j2a 1 K . :1 LI33a) 1.J4S -..J2) (2..S :!.Ia' -a.JS .J2 .:?) b) (v...f3 (5.J2ab .}0.. j . izvrsavajuci i druge operacije: .v20): 3.fa)(.156.'l2 : 2":'hoo b) 1.fi if} el) d) el) el) c) d) d) s-J5 2-J3 .fi .f3) (fi +.: f) VSa Ii2(c' c) .VJ6) b) b) 1.JS c) s.a J raa - .Ia')' b) JJ2 V."fi+../5 2.2 +fa) (ViO ./5 -12 ..f2:'14 !.i \Go: zr.a) o! PodijeJi korijene i izvrsi druge operaclje: 1./5y + (~2 .}0.~ ~ m+~m2 +a 0+*2 -1 (.J:?)(-3av.~2V2 Raciona!isi nazivnik datog razlomka: (Va' +l.{.JV4 c) b) NTx ..124.a) LI31.f3)' Ll4S./5+."fi + 4 2.a) L153'"a) -V-Jo)ViO (Fa+Jh) !.1/5} (ViO +vs) (ViS +Vlo +V4XVS -1/2) Uprostiti date izraze: LI29.f3 L!43.150.a) (..[40.a) .158.

174:* Izracunati ( ' (a~o.-:-:.r:.r:.2 +1 . Izracllnali vrijednost izraza 1. IzraCllnati vrijednost izraza 4x-"+2x -8x+7 1.j . vb Uprostiti date lzraze: ?x a / 1. < a < 1).fi Izvrsavajuci naznacene operacije....fit' i 1( fa ~'b) = -ll.... a-.r ' za x=-o-.-j' (0..173. * Izracunati vrijednost izraza V4+2 6 b) 2+.* Odrediti vrijednost izraza (a+ 1/+(b+ I). uprostiti date izraze: 2 2 2 S 1.-~-. +1 i-V.J3+J5 12 d) if?.fi .fi-S 4+.182.-...I69*a) ~a+2..x-l' -1'.Ja-hx.166*a) 2 a 2 b .J l.' aka je a = b=(2+.a) 3 b) lfi-I .175.r:. __1__ +_6__ .' 1.* ----.Jx+ 1 (l.Ja.' ( \ /"'" ..a) _ 1.~I+nt x..le 2 1.-l 1+V.+x+~ 2:mn .164.fi b) r:::-- a"+l+a"a'+1 _ .J3 1..fi+2+ .Jb + 1+ .::i.. ______ x+l}'Vx+l+ x-l/yx-l .*a) 2a~1+ 4 x 1 ra fbi I (ra Ib)2 2{{j...Jx.181.1} ..Ja+hx+. I..172.Ja b .Jx+1 .11 3+.a) 8 c) .f]+'.163.) 2.Jl-x + ~1-x' -.180* (a>o. _ _ __ b) a+~a'+l _Q_.JI+x-.2 1. +.fi .JlO-2 i) xY-~0 I(a+-I} y=~I(b+~ l"2---:. I ? ' ".J 83. l.Jab)' ..r. b ~o.x'.fi -2 2 XY+'l/x' . \ II( + a' ab+b')j 1. * Odrediti vrijednost izraza za x = ~{J3 + 1)..1 ..a) 7·+4:n+~4·.l67.fi c) 3+·J2 -.ao"b. (x > 1).-:-.yx 2 -1 1. 2..Jab+b+.-: 1.=J..'" ~ -. 1..fi+3 . 211111 za 0)' .161.. 1 I' ( \ r.Jab "v +_1_+_1_ V.J3t' .fx'-I..JQ-J +)a-z.171._ifJ V. .r:.184.J3 b) + .a x x-.fi-I_ .J.JIO+S Sr:. * -Ivy--I 7 ... tv +'4 Vb-V~ 1 1 14 15 . . -I lfi+1 11 1..Jab' b-...Jl+a-~+ ~ I-a Yl -l+a) ~ 11 Va' -I--.zax=- ..gdJc..JlO .f~b '~' 2 1..Jb (.Ja +bx -.J2a 2 -4 +~a' _2~2a2 -4 b) I.* ~ 2 .J8+J5-. 1165 *a) . J 70.168* [-2--.ao"i? ) ~a' +2. . 3 - b) (a+fa'=4 a-fa'=4la~a'-4 a-~a2-4 a+~a2-4 ). vm+x-vm-x lr+1 1.r:.~ ~b a 2 a> b > O.n>o..m>o.162* ...1~ + . 2b...I lliJll~' I" .b' 3 3 I-x +x r.--4- .b>O.

.75 2 1 b) 3..~.:.. (m-.. yo (~.U obliku "korijena: 1 (a d) 1 1.-..)'..a) 42 . :~m-' -x ~-. d) 27 c) 8 c) 161.I96.Jlo b) Vl2 U e) 64 d) 1(X)2 ..204* 16 17 .188.. d) 16 " '117 1-mx /1+llx ~~..)' + (m+. akaje 1.a) 125- 2 b) I(1 \9 T' Date korijene napisati 1. +1 V(I<2)'2-1 !zvrsavajuci naznftcene operacijc.201* 1(_/1_.5 Hr .1 87.' . J ...4.* Odrediti vrijednost izraza S.a) 8' : 2. STEPENI SA RACIONALNIM EKSPONENTOM (IZLOZIOCEM) 1 1 1.b) Jzvrsiti naznaccnc operacije sa stepenima: ~ 1. H-z2)'.~~ ) 'l2:J.' 3 /. vrlJe •. b) 8 ~ 3 .1 86.1 !II .!lllfl i "• . 3 .* Odrediti vrijednost izraza obliku stepena: d) ~- l+mxVl-nx' ..: '4) ..189. r~--c-~- . \27 ) 2 3 b 2 ).191.!.1 d) l. * Jzracunatl 1 (.a) 25°·5 b) 81°·15 1 1 1..lzraza 199 . uprostiti date izrazc: Izracunati vrijednosti slijcdecib stepena (i izraza): I .~:r cJ .192..198.+_11__ 11"..200. m+E f}7·--Jx aka je x = 4(m-1).f(ll2J. 1.81 4 c) 64 3 0 d) 0.) _J±_(2~+n +!J-~ 111+/1 2. ~(_/l_'+_'_' +IJ'± l. 1 d) (3H' 1. n 111 .. • .hx' 1190 a) 4' b) 8 2 ~ e) 64·' d) 100' i " 1. ) . d nost .193. 2 '( I i ' aka je z = 2m 2 1 .J-.. 2j.a)a 2 ·a' -I "'-1 b)a 3 ·a' C)X 3 :X 3 b) 1.J. b) .a) 1.a) F5 f3 1)4 c) ..25.a) 9' b) 16" 3 1.lijeQece stepene napisati. 2 . .~_m ~-1 X~--' . '-'? 1 e) VaX' cJ If.

· \ " ¥ . ako je centralno rastojanje kruznlca vece od zbira radijusa. Konstruisati kruznicu koja dodiruje datu pravu i datu kruznicli i to datu kruznicu u datoj tacki A. 2. dokazati da vrijedi: r = . 2. Trougao. Pod kojim se uglom vide katete iz centra opisane kruznice? 2. U tacki B povucenaje tangenta t. 2. Konstruisati kruznicu datog radijusa r koja dodirqje krake datog ugla. R) .. 2. ako je AB > R+r. U taekama DiE.ABD i . 2.35. Konstruisati pravQugli trougao ako su date projekcije kateta 11a hipotenuzu.5.24. Konstruisati krufuicu datog radijusa r koja dodiruje datu pravu a u datoj tacki A.ie odrcc1'enajedna kruznica? Konstruisati kruznicu koja proJazi trima datim tackama A. r) dodiruju se spolja povueene su zajednicke tangellte.12. jednake suo 2. Dokazati da su duzi AB j 00' medusobno normalne.38. tetiva. Dokazati: Kvadratje tangentni cetverougao. 2..19.32. Konstruisati kruinieu koja sadrii tacku A i dodiruje datu kruznicu u tacki T. Dokazati: Zbir dviju suprotn-ih stranica tangentnog cetverollglajednakje zbiru drugih dviju stranica tog cetverougla. Nekaje ABCD tangentni cetverougao.2.27. Na pravoj p odrediti taeku iz koje se data kruin iea vidi pod uglom a. sijece stranice AB i BC.nicu-k. r) i k(B. ta i R (Rje radijus opisane kruinice).40.29. 2.13. 2. 2. Konstruisati ~ruznicu datog radijusa r koja dodiruje dvije date kruznice 2. Konstruisati kruznicu koja dodiruje dvije date "ruinke' ito jednu od njih 1I datoj ta(ski A.23.ABC upisanje u kruz. Konstruisati tangentu t na datu kruzniclJ koja je paralelna sa pravom p.8. Dokazati. Koju dui nazivamo tangentna duz tacke A U odnosu na kruznicu k ? 2. redom. 2. 2.34.9.31. j 2. R) i k(B. Dokazati: Sllprotni uglovi tetivnog cetverougla su supiementni. 2.. R) i keG'. R). Data je prava p i kruznica k(O.~ 1 . y i tb 2.26. Dokazati: lednakokraki trapezje tetivni cetverougao. 2. Kada dvije kruznice nemaju zajednickih tangenata ? 2. 2.20. 2.3 I iI ! 'I II 2. Dokazati: Ako . time. 2.33. r) i to datu pravu u datoj tacki A. HOMOTETIJA I SLICNOST 2.11. precnik.3. Konstruisati zajednicke unutrasnje tangente kruznica k(A. c duzina hipotenuze i r radijus upisane kruzniee a+b-c pravouglog trougla ABC. Dokazati: Deltoidje tangentni cetverougao. Konstruisati kruznicu datog radijusa r koja sadrz.21. 2.katete-:na hipotenuzu. 2.44.. Konstruisati zajednieke vanjske tangente kruznica k(A. Data je kruzl. Tackol11 A van krllznice k(O.ica k(O. Konstruisati unutrasnje tangente dviju kruznica koje sc dodiruju izvana.18.42.6BCD (nastale povlacenjem dijagonaJe BD) dodiruju.4. 2. tatka T na njoj i 111a koja tatka A. R). 2. Konstruisi trougao ako je poznato c. Dokazati: Ugao izmedu tetive i tangente u krajnjoj tacki tetive jednak je periferijskom uglu nad tom tetivom. Konstruisi trougao ako je poznato a. Prava p. Konstruisati skup tacaka u ravni iz kojih se data dui vidi pod ugiom Cl. 2.39. r) konstruisati tangente na kruznicu. 2. Na dvije kruznice k(O. Konstruisati trougao ako je poznato ha.17.22. Konstruisati kruznicu koja dodiruje datu pravu p i datu kruznicu k(O. Tangente kruznice. 18 k I J I -j ·1. Konstruisati pravougli trougao ako mu je poznata hipotenuza i projekcija jedn~. 2.10. Koliko najvise zajednickih tangenti mogu Imatl dvije kruznice? Kada dvije kruznice imaju samo jednu zajednicku tangentu ? 2.7. Dato je kruznica k(O. a i ta (stranica. . Ako SlI suprotni lIgJovi nekog cetverougla suplementni. Ako su a i b duiine kateta. r). suprotni ugao i tezisnica koja odgovara toj stranici).1. B i C.~ I II . Jedan ugao pravouglog trougJaje 35°. r) sijcku sc u tackama A i B.14. 2. Dati su duz AB i ugao Cl. Dokazati da je cetverougao ACED tetivni. 19 . tadaje taj 2.Ie zbir dviju suprotnih stranica nekog cetverougla jednak zbiru drugih dviju stranica tog cetverougla.i dvije date tacke A i B. R).37. Centralni i periferijski ugao. Dokazati daje duzina odsjecka izmeou dodirnih tacaka vanjske tangente jednaka duzini odsjecka unutrasnje tangente izmedu . 2.vanjskih tangenti i svaki od njih Je jednak 2~ . . 2."16. Kruznica (kruzna linija) i krug. Konstruisati tangentu t na datu kruiniclI koja je normalna na pravu p.. tadaje taj cetverougao tangentni. prava p i ugao fi. 2. 2. Dokazati: Tangentne duzi koje odgovaraju tacki P u odnasu na datu kruznicu. 2. R) i k(O'. 2 2.1. kojaje paralelna sa tangel1tom t. 2. izvana.41. R). Dvije kruznice k(O. Dataje prava p i kruznica k(O. Dokazati da se kruznice upisane u trouglove j. R). Konstruisati tangentu t na datu kruzniclI koja sa pravqm p zaklapa dati ugao Ct.30. 2.36. Koji cetverougao nazivamo tetivni cetverougao? 2.15.43. Dataje prava'p i kruznica k(O. Tangentni i tetivni cetverougao Staje kruznica? Staje krug? Objasni pojmove radijus..6.··. 2.25.28.45. Koji cetverougao nazivamo tangentni cetverougao? 2. 2.

. Cemu je jednak odnus katete nasuprot uglu od 30° i hipotenuze? 2.iera (NZM) fih duzi. Dokazati da su krak i osnovica jednakokrakog trougla sa uglom pri vrhu od 36°.63. d a VflJe 1 2.61. .a) 0=2 em i b=5 em b) a=4 em i b=6 em c) a=IO m i b=15 m b) c=13cmi d=39cm c)m=lIOmi n=60111 2. U slucaju kada duzi nemaju zajednicku mjcru. c) (a+X):x=b:a 2. b i c (a> b > c) dodiruju se spolja (svaka svaku) i .S7. c=30 21 .+ r.12. Talesova teorema: Ako su transverzale a i b dviju pravih p' i q koje se sijeku paraieIne. c=1O b) a=8.66. Tri kruznice radijusa a. Date su tri duii a. 20 Ii I.48. e=1O c) a=12. b=4.46.Iuzi e ako odredimo pozitivan broj k tako da vrijedi a.J3 1.. Kada za cetiri duzi kazemo da SlI proporciona!ne? 2. za njih kazemo da su Definicije: 1) samjerljive. Koliki je odnos tezisnice trougla i njenog veceg dije!a 6drectenog teiistem? 2.49. Odrediti racul1ski NZM datih dviju duzi: 2. b)=c.59. d' svaka 0 d nJlh dodtruJe pravu p.. Duzi AC i SO proporcionalne su odgovarajucim b duzima na svakoj od po!upravih Op i Oq. 2.3. Konstrukcijom odredi duz x iz date proporcije: a) x:2=4:1 b) 4:x=2:1 e) 5:3=x:2 d) 8:5=3:x 2. Data je kruznica k(O. kazemo da je e mj-era duzi 3. ZadallLl dUl: AB podijeli LI omjeru 3:2. Zajednicka mjcra (ZM) i najveca zajednicka mjera (NZM) dvije duii.:. a S1.' "'I/e a "b Dokazati: Dvije jednake tetive kruznice imaju jednaka centralna rastojanja. 3) Duz e koja je mjera dviju dllzi (a i b) naziva sc l.:. konstruisati dllz x a~o vrijedi: a) (a-x):x = boa b) x: (a-x) = a:b . geometrijska proporcija. a dUl: b se zove geometrijskll sredina duzi a i b. tako daje AC:.utrasnji (iIi vanjski) Clan naziva se neprekidna proporcija.::::ke. 2) Ako se duz C moze prirodan broj puta nanijeti na dllz a bez ostatka.58.a) a=16mib=24m 2.65. 2. r) i tacka P. nesal11jerijive duzi.60. r) i njena polara p. D 0 k azatI. Konstruisati pol P.(b>a) dvije date duzi. Koliki je odnos tezisnice povLlcene iz vrha pravog ugla i hipotenllze tog trougla 2.4 0) . tada vrijedi: ' a) Ouzi koje odreduju transverzale oa jednoj pravoj. 2.JS d) 2. produzena proporcija. Ako su a i b .6 em. ugaa 'Y i visioa he. ProporcionaInost duZi.47. b=3. b=4. 5) Ako dvije duzi imaju najvecu zajednicku mjeru.51. Mjera duzi. geometrijska sredina dviju duzi.2. 2. kazemo da su nesamjerljive.Talesova teorema 1 2.~ljednicka mjcra tih duzi i oznac~n'a ZM(a. Odrediti odnos. 1 I r =. Konstruisati jednakokraki trougao kame je poznata osnovica Be i ugao a nasuprot nje. Samjerljive i nesamjerljive duii Proporcija a:b=b:c u kojoj se duz b pojavljuje dva puta kao uo.c (razrnjere): a) AC = CB b) AC = c) AB CB AB d) AB AC 2. 2. Konstmisati kruznicu aka je poznata njena tetiva AS i periferijski ugao J3 nad tom tetivom.56. Odrediti racunski cetvrtu proporcionalll x (x:a=b:c) ako je : 0) a=1. Dui AB cijaje duzina 30 em podijc!jenaje hickom C na d..62.64.va dijela. Konstruisati polaru kruznice u odnesu na pol P. 4) ViSe duzi mogu bit' zajednice mjcre dviju duzL Najveea duz koja je mjcra dviju datih duzi naziV3 se najveca zajednicka m. Mjerenje duzi. proporcionalne su odgovarajucim duzima na drugoj. tada vrijedi: Ouii naiPo!upravoj Qp p proporcionalne su odgovaraju6im duzlma na po!upravoj Qq. 2. 2.. 2. Ij Ako su a i b paralelne. b i c. Da Ii su duzi AB i CD samjcrljivc ako je njihov odnos: a) 3 b) 0. Dataje kruznica k(O. Konstruisati duz x ako je: a) (5-x):x=7:5 b) (l0-x):x=20:10 c) (2+x):x=8:2 2.50. Konstruisati trougao u kame je poznata stranica AB.55.54. : b) Duzi ua tr3nsverzalama proporcionalne su odgovarajucim du~ima ua svakoj od datih pravih p i q.0 A /8 C q D o :1 Kazemo da SInO duz a izmjerili jedinicnom <.52.53.2.

0 azatl a JC bd +d' b" b d '. Konstruisati duzi x i y ako vrijedi a:b:c = d:x:y. AC~b i AB =c trougla. b=4 2.01. tackom N padijeliti izvana u datom odnasu (omjeru): b) 1:3 c) 3:2 d) 5: I a) 4:3 2.). Konstruisati duz x ako je: 5 2 4 c) x =-a 2. Simetrala vanjskog ugia trougla dijeli supeotou stranicu vanjskom podjclom oa dijeJove koji su proporcionalni drugim dvjema stranicama trougla. A C 2.87. 2. Odrediti teziste trougla ABC eij i je vrh A nepristupacan. odrediti OA. Datu d. Nekaje N tacka u kojoj simetrala vanjskog ugla kod vrha B "" ABC sijece polupravu AC. Na datoj duzi AB odrediti tacke MiN. Kroz datu tacku M u ugJu xOy kons!:ui~ati pravu koja sijece krakove ugJa II tackama A i B.01. odrediti c) -- D S1. 2. d) Akoje OB=25. Datu dul: CD podijeJiti na sestjednakih dijelova.a) X=··Q b) x=--a 3 3 7 2. Date su dUfi mill. 2. 2. I .2. naci AC. Izracunati AN iNC kao funkciju od stranica - - - BC =a.odrediti OB. 2. OC~IO.90. b=3 d) a=2.69.83. B 2.85.78. Osobine simetrala unutrasnjeg i uporeditog vanjskog ugJa trongia Teoreme 0 simetrali ugla trougla: Simetrala unutrasnjeg ugla trougla dijeli suprotnu stranicu oa dva dijela koji su proporcionalni drugim dvjema stranicama trougla. OD=2AC.92.j :1 2. Ak 0 Je -=-. b= 15 em i e=4 em. Stranice trougla su 20. a) a=9. b=2 c) a=12. Odrediti odsjecke na stranicama trougla odredene simetralama unutrasnjih uglova.80. Duz AB taekom M padijeliti iznutra u omjeru (adnosu): b) 1:3 c) 3:2 d) 5: I a) 4:3 2. o I i 2. b=l b) a=8. Datu duz MN podijeliti na cetirijednaka dijeJa.67. c=3 c) a=IO. ako prava koja saddl vrh trougla dijeli vanjskorn podjelom suprotou stranicu trougla na dijelove koji su proporcionalni drugim dvjema stranicama trougla. c=15 2.91. OC=4. a) a=]3.82. ac + c' . 2. Odrediti srediste stranice AB trollgia ABC ako su tacke Ai B nepristupacne.2. (A·M·N·B) taka daje AM = 2MN -i MN=2NB. c i d. 21 i 28. AB podijelitina tri jednaka dijela. Izraclinati BM i MC kao funkeijll od straniea AB=c. b=12. Date su duzi a. Na duzi AB kanstruisati tacku C taka da je 2 AC = 5C~ -- 2. a 2.a) x 2. b i c. Simetrala ugla B na osnovici jednakokrakog trougla ABC na kraku AC gradi odsjecke 111 i 11. c=15 .79. Simetrala unutrasnjeg ugh trougla dijeli suprotnu stranicu (unutrasnjom podjelom) U odnosu koji je jednak odnosu ostalih dviju stranica trougla. d . OB=21. tako daje OA :'OB:::: m:n.a' C d k . Date su duzi a. Neka su uglovi OAB i OCD jednaki (SI.76.74. Datu dul. Odrediti duzine duzi koje simetrale unutrasnjih uglova trougJa ABC grade na iljegovim stranicama ako je: a) a=13.95.93. Izraziti osnovicu a trougla kao funkciju od 111 i 11.72. c=3 e) a=IO.3 c) 3:1:4 d) 5:2:2 2. 2. BD=14.75.3) a b 2 b) x=a :b b) X-::::(l GC 2. Odrediti duzine duz! koje simetrale vanjskih uglova !lABC grade l1a njegovim stranicama ako je: b) a=4.) x = - b) x = b 2 ab x=- c) x c) X 11 iI 7 '1 'I d) x=-a ab 'I a :b be .89. OA=OD.u:z AB. b=5.73. I ohronto. ako neka prava koja prolazi kroz vrh trougla dijeli suprotnu stranicu oa dijelove koji su proporcionalni drugim dvjema stranicama trougla. b=12. a) Akoje BD=7. b=14. c=15 b) 8=4. Na koje dijeJova simetrale njegovih uglova dijeie njegove stranice? 2. Dokazati! 2.94. Odrediti duzinu kraka datog trougla.:1' X=-- c) 0 b c 2. Dokazati! 2.77. AC=b i I Be::::a trougla. Data je duz AB.86. tada je ta prava simctraJa vanjskog ugla trougla. b=14. c=15.4. 2. Simetrala ugla na osnovici a.71.:::. AC=6..68. Nckaje M tacka u kojoj simetrala ugla kod vrha A. 2. 2. ilABC sijece . AB =JO. Simetrala vanjskog ugla trougla dijeli suprotnu stranicu (vanjskom podjelom) u odnosu koj] je jednak odnosu ostalih dviju straniea trougla.. 1 I j :1 22 1 J i1 23 . Akoje OC=7.! straniell Be. b=5.1zracunati geometrijsku sredinu G zadvije date dulti a i bako je. oc.70. tada je ta prava simetrala ugla. Trougao ABC ima stranice a=13 em. Podijeliti datu duz AB na tri dijela koji su u datom odnosu: a) 2:4:3 b) 1:2.84. b. I obrnuto. 2. b) Ako je OC=CD.6 jednakokrakog trougla dijeli krak u odnosu 3:4.88.81.

U slucaju kada je koeficijent homotetije negativan. tb i (X. Svake dvije kruznice su homoteticne.ca jednaki. ·:·:'··1' ! '[ 11 J" '-I 24 k~-2 koeficijent homotetije? 2. NiP sredista stranica n. Dataje duz AB i proizYoljna tacka O. Ako su sve tri stranice jednog trougla proporcionalne sa odgovarajuCim stranicama drugog.* Datje ugao <xOy i tacka A u oblasti ugla.112. Konstruisati trougao eiji su uglovijednaki.~) a) k~2 b) k=3 c) k~·1 d) k~-2 2. 3) 2.l1am luku. Staje centar homotetije O K91ikije 2. 2. dokazati da Sil ttouglovi l______________________________ a) k~ I 1) 2) 3) 4) : .110. Ako je koeficijent homotetije dviju homoteticnih rigurs pozitivan broj. 2. Dokazati! Sta je cenrar homotetije? 2.odnos duzina tacal~ M dUlj MN : M' Nt stalan broj i obrnuto.104.97. b) tcziste T trougla c) tacka 0 van trougla. Konstruisati hOllloleticnu s!iku A'8'C' datog troug!a za homotctiju: 0) H(0. ' Ako su dvije stranice jednog trougla proporcionaine sa dvjema odgovarajuCim stranicama drugog i ako su uglovi nasuprot vccih oct ovih stl'an.a stranice tr! ptlta veee od stranica datog ugla.106. 2.3) 1 2 2. 2. J J 4.115. gdje je 0 rna koja staina tacka ravni i k rna koji reahm broj. Konstruisati MBC aka su mu dati elementi: <. ako postoji trcca figura F. Odrediti homotetiCnu sliku date kruznice k(S.datom Gija je stranica A'B':::: 111.Kollstruisati bar jedan trollgao koji .na centar 0 koji pripada kruznici i koeficijenat k::o-2. Dat je MBC i krllznica K(O. -_. 2) b) HiO. 2. Za figunI F kazemo da je sHena figuri F'. kaze se da su te figure direktno homoteticne.107. Data su dvajedllakostranicna trougla paralelllih stranica.103. a) Homotetija geometrijskih figura k~2 b) k~4 c) k~-3 d) k~-S. II PI'avila slicnosti trouglova: Dva trougla su sHcna ako su Civa ugla jednog jednaka sa dva ug\a drugog troug!a. onda su ova dva trougla sliena." koja jc sa pn'om figurom homotcticna.U datll kruznicll llpisati: M' B' C' tako da mu stranice budu paralelne sa stranicama datog trougla. naziva se homotetija. r).svalwm paru tacak<l M' iN' urugc tigurc pridruzu.Ie invcrzllo h01110tetican sa datilll ~ABC ako jc centar homotdije: a) vrh C trougla. vrijedi vektorska jednakost OX' = k .2) b) H(O. 2. 2. U dati polukrug upisati kvadrat 6ija su dva vrha na precnil}LJ~ a druga dva 11a kruz. Konstruisati ~ruz!licu koja dodiruje krake ugla 1I prolazi tackom i\.99.98. :1ill 2S . b) teiiste T trougta c) tacka 0 van troug!a. Konstruisati hornoteticoll sliku datog ugla <xOy ako je centar rna koja tacka M ravni ugla i koeficijent: a) k=-l [0) Dcfinicija hornotetije: Preslikavanje koje svakoj tacki X pridruzuje tack" X' tako da OX. J 13. za homoteticne figure se kaze da su inverzno homoteticne. Konstruisati trougao hOl11otetican. Konstruisati homoteticnu sliku datog ugla <xOY.1 OD.l 05. naziva se slicnosL Za figure F i F' kazemo da su slicne i piScmo F-F'. Konstruisati homoteticllll sliku date prave a ako je centar homotctije l.4) 2.Ie direktno hOl11otetican sa datim nABC ako je centar homotetije: a) \Th B trougla. Dat je bABC i duz 111.\. 2.acka 0 van prave i koeficijcnt: c) "'ABC i "'MNP homotelicni. b) centar S opisanc kruznice c) centar 0 upisane kruznice. - [)e-finicija slicnosti: Ako za dvijc figure F i F' postoji prcslikavanjc koje svakom pani i N prve figure pridruzuje par taeaka M' i N' druge tako da je.96.J -. onda Sli ova dva trougla slicna. Odrediti centar homotetije ovih trouglova.! 2. KOl1struisati bar jedan trougao koji jc dircktno homotetican sa datim DABe ako jc centar bomotelije: a) ortocentar H trougla. t 02.111. Konstruisati hOlllolcticnu sliku A'8'C'O' datog cctveroug!a za homotetiju : a) B(O. ' d) H(0"4) 3 2. Konstruisati bar jcdan trougao koji .5.101. -2) c) H(O.ABC. r) II odnoslI. b) H(O.108. -I) c) HIC). Dalje cetverougao ABeD i tackaO van njega. 2. Ako se nekom homotetijom figura F moze preslikati u figur" F'. a sa drugom podudarna. kazemo da su ove figure homoteticne. ~ I I ! 'I . -2) c) H(O. Ova trougla su sHcna ako jc jedan ugao u prvom trouglu jedna~ jednom Uglll u drugom i ako su odgoval'ajuce stranicc koje obrazuju ovc uglov~ proporcionaine.ie par tac3ka MiN prve tako da je M'N':MN stalan IJroj. .109.. Odrediti homoteticnu sliku A'B' za homotetiju: 2 3 H(0. Ako su M.2.1 odnosu na centar homotetije 0 i koeficijent: 2. a broj k koeficijent homotetije. . Konstruisati homoteticnll sliku date prave a ako je centar hOl11otetije tacka 0 na pravoj i koeficijent: a) k~3 b) k~4 c) k ~ -2 d) k~-2 2.76 Slicnost oeometrijskih iinura " . Tacka 0 se naziva centar.1. Da( je trollgao ABC i tacka 0 van njega.

ledna stranica prvog trouglaje a=24 em. J 40. Ako su a.Visina 0 koja odgovara kraku ovog trouglaje BN.127. fada su tezisne duzi ovih trougJova proporcionaine odgovarajucim stranieama. Dokazati. Na geografskoj karti uCliana su mjesta A. Aka su dva trougla siRna. 2. . 10 i AC =12 koje zaklapaju ugao od 120°.l. .=8? 2. Osnovica BC jednakokrakog "ABC jednaka je polovini kraka.152.148.126.149. hb=5 i h. dokazati da su t'rouglovi L\ABC i L\ADE 511cl1i.123. b=15 em i e=18 cm. trougla? 2. Dokazati! 2. Dva trougJa su sliena ako su sve stranice jednog normalne oa stranice drugo·g. Koliko rastojanje iZllledu mjesta A j mjesta B? 2. Stub dal~kovoda baea sjenku duzine 8 111. Kolika je yisina drveta? 2. aka se dvije odgovarajuce straniee ovih trouglova odnose kao 2:1 ? 2. Koliki je obim 0' manjeg slicnog trollgla. '·:·1. Dokazati.J37. Dokazati. Dvije visine II trouglu razlikuju se za 8. b i c duzine stranieajednog trougla i 0' obim njemll slicnog trougla. 107 2. 2. Dokazati! 2. IzraCllnati visinu dalekovodnog stuba.117. Udaljenost izmeau mjesta A i B je 10 km. b) Visine slicnib trouglova proporcionalne su odgovarajucim stranicama. Obimi dvaju slicnih trouglova su 0=84 em i 0'=36 elll. Koliko je rastojanje ortocentra trougla od date straniee? 2. Dokazati! 2. Stranica trougla je 12 i visina koja odgovara ovoj stranici 16.143.133. Ako su dva ugla jednog trougla 50° i 80° . Obimi slicnih trouglova odnose se kao dyije odgoyarajuce stranice tih trouglova. Dokazati daje "ABC . da Ii su ovi trouglovi slicni? Zasto? 2. 27 . Da Ii su ova dva pravougla trougla sliena? Zasto? 2. a simetrala ugla AMC sijece AC u tacki D.125.5 lTl. njemu slicnog. B i C. 2. Odrediti vi sine. sjenku dugu 40 Clll.]20. Dvije vi sine "ABC su h. 2. b=30 i c=40.ri obime ovih trouglova. !24.145. J42. D()Kazati. Izracunati odsjecak simetrale ovog ugla. je srednja duz L1ABC.144.vertikalni stub visine 3m baca sjenu duzine 4m. a stap duzine 2 m baea. '~ slieni i odrediti koeficijent slicnosti.Teoreme 0 odnosu visina. Rastojanje tezista trougla od stranice jednaka joe treci"ili visine na tu stranieu. Obimi sii.135.A'H=BH·B'H=CH. SimetraJa ugla AMB sijeee stranicu AB u tacki E. Koliko je vrh trougla udaljen od para!ele? 2. Ostar ugao jednog pravouglog trougla je 35°.isllim dul. Akoje H ortoeentar L\~B_C ~~A"!3B' ~~~' njegove visine.tada su tezisne dul..&ABC su vrhovi AA'B'C'. Kolika je visil1a ha' slicnog trollgla koji ima stranieu a'"". 2.da su dya trougla sliena ako su stranice jednog paralelne sa stranicama drugog. tada su radijusi upisanih kruznica oyih trouglova proporeiona:ini odgoyarajucim stranieama. 2.dokazati davrijedejednakosti: AH. Aka su dva trougla slicna. Dokazati. Da Ii postoji trougaosa visinama h. 2. 2.=4. 2. a drugog 55°. tada su slicni. obima i povrsina slicnih tJ'ouglova: a) Obimi slicni~ trouglova proporcionalni su odgovarajuCim stranicama. Poyuci paralelu a' sa stranieoll1 a tako da odsjecen trougao ima obim 0'=15 em. Kolikaje odgovarajuca stranica drugog trougla? 2.128. Para leI no sa datom stranicom povucenaje paralela ciji odsjecak koji pripada trouglu ima duzinu 6. Razmjera kalte je 1:50000.147.a drugi 1ma ugao oa osnovici 40°. a udaljenost iZl11eau mjesta Ai C je 12 km. Ako su BD i tE visine ilABC II kome je ugao BAC ostar. 0'=45 2.132. Odrediti. Tacka M je srediste stranice BC trougJa "ABC. * Ako su dva trougla slicna. :1 :1 2. Obim trougJa je 0=38 em. tada su radijusi opisanih kruzniea ovih trouglava proporeionaJni odgovarajucim stranicama.Ie a=5 cm. 2.. a pripadna visina ha =7 em. CE = Be.118. duzine stranica trougla ABC na karti. r(]cullski.129.C'~ ~ 2.ine 8 dijeli pripadnu stranicll na odsjecke 4 i 6.136. b=J5 i c=17. Ako su dva trougla sliena. 2. Na geografskoj karti razmjcre 1:25000 rastojanje izmedu tacaka A i B je 12 em. Drvo baca sjenu 18.134. a jedan ugao dmgog trougla 60°.! jednog trougJa proporcionalne odgovarajucil11 tel.0'=66 a) a=20. 2. udaljenost izmea'u mjesta B i C je 15 km . Ouz DE koja odgovara straniei AB. 2.119. Dva slicna jednakokraka 'trougla imaju zajednicku stranieu duzine 15. Dokazati daje Ae.cnih trouglova odnose se kao dvije odgovarajuce visine tih trouglova'. * Dvij~ ·visine u trouglu sijeku se tako daje proizvod odsjecaka na jednoj jednak proizvodu odsjecaka na drugoj. Ako su dva ugJa jednog trougJa 75° i 65° koliki su ugJovi svakog. Visina trougla dul.Trougao L\ABC ima stranice BC:::::. U isto vrijeme ina istom mjestu. Ako se iz ma koje tacke l1a stranicijednog trougla poyuce paralela sa drugom stranieom. Dokazati.l51.= AD i hb= BE. Osnovlca manjeg trouglajednakaje 9. J 46. odredit1 5tranice drugog trougla: b) a=J2. Dokazati. a njihove pripadne stranicc iznose 15 i 20 jediniea.13].. 2. Stranice trougla Sll a=12 em. 2. 2.139. Dokazati jednakost AN = 7CN . Dokazati! 2. Osnovica jednog trougla . Dokazati cia je "ABC sliean sa "CDE.116.130. c) Povrsine slicnih trouglova proporcionalne su kvadratima odgovarajucih stranica.138. lspitati da Ii su ovi trouglovi shelli.121.150.141.153. Ako dvajednakokraka trougla irnajujednake uglove pri vrhu. Sredine stranica ". Odrep."AED.122. Jedan jedoakokraki trougao irna pri vrhu ugao 100 . dobice se trougao sliCan datom. CD 2. Dokazati. 1. 2. Dakazati da su _ovi trouglovi 26 II.ima drugog. 2.

.6. Konstruisati L1ABC ako je dato: 2.~3 em 2.179.156.isati.. ~va.' .odnns osnovice i kraka a:b::-:o4:3. 1·-- ie AF = -. 2.~. Primjena slicnosti na pravougli trougao.' . .168. 2. =60°.] 80. Tacka presjeka dijagonala trapeza udaljena je od njegovih osnovica 7 i 5.7.6. e-~=lcm. ".---:-1 1 =+= Be AD 2.181.a teorema ~) ~.. Tacke A i B naiaze se na dostupnim mjestima. Konstruisati pravougaonik sli6an datom aka I11U je data je~na stranica. 2." . KOllstruisati jednakokraki trollgao u kome Je poznata tezi~nica koja odgovara kraku i ugao pri vrhu koji obrazuju kraci. -2.ABC. Odrediti obim prvog mnogougla. .184.. b:e~3:S. jedan ugao n<l njoj i razrnjera druge dvije stranice. 28 29 .163. h.'.arale!ograma jednakaje 8 cm.187. i iskazati pravila slicnosti pravouglih trouglov. poyucenaje duz EF. 'Ilravouglog trougla j"e geometrihka ~. . Pokazati kako se moze izraclInati rastojallje izmedu tih tacaka.167. 2.161. 2. Dat je . Dat je .6.ABC sije6e stranicu AC II tacki D. Trapez ABCD je pravougl1 sa pravim ugloyima kod vrhova B i C.•) a~3. 2. ".169_ Datje .182.6. Dijagonala na veci krak pravouglog trapeza Ilormaillaje na krak.2. Odrediti duzinll ove dijagonale.. b:c~5:3 2. Dokazati daje dUl: DE geometrijska sredina duzi AE iCE.165. ledna dijagonala trapeza dijeli trapez na dva slicna trougla. Konstrllisati jednakostraniclli trougao u kome je poznaia visina h. Konstruisati pravougli trougao u kome je poznat jedan os~ar ugao i zbir hipotenuze i vi sine koja odgovara hipotenuzi. Konstruisati jednakokraki trougao u kome je visina h"~3 i. Tacka 0 je presjek dijagonala trapeza ABeD.6. 2.157.Konstruisati pravougIi trougao u kome je kateta b= 12 i odljlos druge katete i hipotenuze 3:S 2.5 em. 2.ot~~~*~'i ~v6J~ projekdje. Stranicc: parale10grama su 25 em i 10 em. 2.177. Simetrala ugla J3 . Odrediti veel! visinu.i1l¥~·uglo'g .. Tacke E i F pripadaju . 2. J 66.171.') <x~75°. 2.170.190. Konstruisati trougao sli6an datol1l ako mu je data vis ina ha • 2.:···. {." '" . 2 kracima trapeza.164. Konstruisati t{"ougao ako mu jc poznata jedna stranica.158. Pitagori. b) b:e~S:7.ABC.a. Datje LlABe. a obim drugog iznosi 18cm.ina .a) <x~75°.lova. 2. 2.ABC. U jednakokraki trapez ABCD sa osnovicama AB i CD upisana je kruznic" radijusa r. 2.'f2.troti. Povrsine dvaju s!icnih mnogoug[ova su 60 cm 2 i 4S cm2 . 2. Dokazali da je BM· Me = AB· CD. 2.ABC. U kojem odnosu hipotenuzina visina dijeli hipotenuzu? 2. Kroz vrh B paraleiogr<lllla ABCD povucenaje prays p koja sijece lAC i AD u tacka1ll3 FiE. 2. Kruznica !lad precnikom AD sijece Be u taekama MiN. kroz tacku 0.dnakJe z'birll. b+e~7em b) b:e=3:2.'red. Forlllulisati' j""iskazati pravila s!i6nosti jednakokrakih troug.s r l1pisane kruznice. Os novice trapeza su 30 i 15.172. t) J(l'3.178. <x~45°. 5 2.. Dat je ..I'~t~gorina teorenia}. Dokazati da vrijedi: EF = -c. Srednja dut trapezajednaka je 9. Dokazati daje AB· CD:::: 4r2. . Normala na BD kroz srediste M duzi BD sijece pra\lu AC u tack! E. b:c~2:3 . 2.154. 2. Konstruisati trollgao ako je poznato a:b:c=3:5:6 i h[l=5 cljD. a njihovo mcdusobno rastojanje se ne moze direktno izmjeriti.189~ Formul.162. Konslruisati trougao slican datolll ako I1lU je poznat radiju's R opisane kruznice. Oat je MBC. t. Konstruisati trougao sli(~an datol11 koji ima elva puta veee stranice.. Kako se moze odrediti sirina neke rijeke bez pre!aska na drugu obalu? 2.drat.159. Konstruisati trougao sli6an datolll ako muje data tezisnica tao 2. Konstruisati trougao slican datom koji ima tri puta veee tezisnice. Konstruisati trougao u kome su poznata dva ugla i stranic~ na kojoj !e-zeovi uglovi.176. Konstrujsati paraJelogram ako je zadano a:b=5:3.155. Manja yisina p. Konstruisati trougao sli6an datom koj i ima tri puta veee Dokazati da V1Sllle. Paralelno sa osnovicama Be i ·AD. b) b:e~3:4. Konstruisati jednakostranicni trollgao 11 kome je poznat z0ir stranice i visine. KOllstruisati trougao sliean datom ako 11lU je data stranica a.174. soi=6 em. 2.od~jecal{a:koj:e gra~l na hip(}ten~zi. na«.185. 'Iia mp?te~~zu.160.188. 2." "" .t:Je. 2. <x~60Q. Simetrala pravog ugla L1ABC dijeli hipotenuzu AB U odnosu m:n. hipotendzo't:t. tako daje AE = -AD. Dokazati da je ova dijagonaJa geometrijska sredina osnovica lrapez. <x~60°. 2.. 2.186.a.173 . Kolike su osnovice? 2.katetaiita-. cx=60° ijdijagonala iz vrha ugla ex je d:::::5 ." b) 'Yi~ilia.AC .aiet~':p.183. 4 -.175.drataJl~4:. Konstruisati trougao sliean datolll ako IllU je poznat radiju. I 2.gla je ~eOm~~!tijska st~4i~* ltip.

204.. Dijagonale romba su 12 i 16. Izracunati visinu i dijagonale trapeza. Jedna katcta pravouglog trougla za 10 em je veea od druge katcte i za 10 em manja od hipotenuze.[3 b) h=3 em e). 2. 2. Suma kv~drata dijagonala pravougaonikajednakaje sumi kvadrata njegovih stranica.[f.207.J14 c) x =. 2. Izracunat~ visinu jednakostranicnog. 2. Odrediti obim troug1a.. Hipotenu~a b) a=4 cm c) a=8 em d) h=12.209.. p:q=9:16 c) c=34. e) X=fI . * Suma kvadrata dijagonala paralelograma jednaka je sumi kvadrata njegovih: straniea. Normalne projekcije kateta na hipotenuzu odnose se kao kvadrati kateta. 2. Izracunati stranieu jcdnakostranicnog trougla aka je poznata njegova vislna h: a) h=5 cm 2. Dijagonale romba su 4.6.198.* Tzraziti duzinu tezisne linije u funkeiji od duzina stranica trougla. tako da je proizvod odsjecaka jedne visine jednak proizvodu odsjecaka bilo koje druge visine tog trougJa.206. b::::m 2_n 2 . Obim romba cije se dijagonale odnose kao 3:4.J2: 1.192. dobijamo trougao sliean datom. dokazati daje D.194.. q=144 c) p=9. a:b=8:15 2.229. 2. b j c vrijedi a=2mn. 2. Odrediti obim ramba. a h hipotenuzina visina. 2.222. 2. Razmjera straniea pravougaonikaje .219.II 2.199. 2. Primjenom slicnosti dokazati Pitagorinu teoremu.223.a) c=20. Dmga kateta jednaka je 20 em. Katete pravouglog trougla su a~6 i b~8. Trougao DABC ima visine ha:::: AD i ht>:= BE.210. 2. Osnoviee trapeza su a=28 ern i e:= 16 em. Ako su kraei trapeza medusobno normalni. Odrediti: c) Radijus opisane kruznice. Dijagonale jednakokrakog trapeza sijeku se pod pravim uglom i dijele na dijelove od 12 em i 9 em. -Odrediti koefieijent slicnosti i katete drugog trougla.193.196. dokazati da je trougao pravougli. Osnovicajcdnakokrakog trouglaje a=13.226. h=8 b) c=lO. t/ +tb2=5t/. Kolike su katete? 2. Stranice trougla su 13 em. 1 ~ 2. Ako za stranice trougla a.211.[3 2. Izracunati duzine dijagonala.8 m i 14 m. Kohke su stranice ovog trougla? 2. 2. a krak je 25 em.212. Kateta pravouglog trougla manja je za 8 em od hipotenuze. h=IO.195. q=16 2. Izracunati hipotenuzinu visinu i odsjecke koje gradi na hipotenuzi. a odsjecak p=6m.232.218.a) a=4: c"'5 2.ADE slican sa "'ABC. Dokazati! 2.Ie obim trapeza? 2.202. Dokazati! 2. a krakje b=29. uokazati jednakost 1 I 1 a' 17' h . a kraei su b=25 em i d= 17 em. a visi.ABC. Odrediti kaiete i hipotenuzinu visinu.. dijeJe tu dijagonalu na tri jednaka dijela.224.227. 2. Rijesi~i pravougli trougao ako je dato: b) h=60.ABC. 14 em 1 15 em. Ako je c+a=2b. Odrediti visinu trapeza. a katete su a i b. Aka su hb:::: BD i hc::::CE vi sine D.23I. Dokazati! 2.. a) Visinu b) Radijus upisane i 2. 2. Straniea jednakostranicnog trougla je a.je 1 em. Dok<-lzati da je -- ACCE=BCCD. Osnovicejednakokrakog trapeza su a=44 j c=4. Dokazati: Ako u trouglu spojimo podnoija njegovih dviju visina.~ iZllOSl 75% od druge.[3 b) x = a.= -2 ..22S. trougla ako je data siranica a: a) a=IOcm d) a=2. Konstruisati duz x ako je: 2. Hipotenuza pravouglog trougla je c=13 m.Zisnice pravouglog . 2. Odrediti radijus u romb upisane kruznice.. Dokazatil 2. Odrediti povrsinu trapeza. Odrediti visinu'trougla koja odgovara stranici 15 em. Koliki je obirn ovog trougla ? 2. Koliki .a) x=a. Hipotenuzina visina je geometrijska sredina odsjecaka koje gradi na hipotenuzL Dokazati! 2.197. Normale povucene kroz dva suprotna vrha na dijagonalu. Osnoviee jednakokrakog trapeza su 10 em i 40 em.a) x=-Ja 2 ':""b 2 b) x = .213. gdje je C vrh pravog ugla. Hipotenuza pravouglog "'ABC je c.215. c::::m2 +n 2 .203.200. 2.22S.230.vadratajednakaje a.f3O b) x = .216. 2. Dokazati! 2.[3 em pravouglog trouglaje 10 lTI. Odrediti dijagonalu d kvadrata. 2.na na krakje h=12 Izracllnati drugu visinu trougla. e) x=~ab+b2 2. Naei odnos kateta pravouglog trougJa ako su njihove projekcije na hipotenuzu 16 i 25.JS d) x = Sll .208. 2. Dijagonala kvadratajednakajc d.220.~ ij 30 oj! i 31 .201.+ . Odrediti stranicu a kvadrata.205. Dokazati! 2.214. Konstruisati duz x cija duzina U odnosu l1a datu jedinicnu duz iznosi: a) x = . 2. Katete pravouglog trougla su ] 2 cm i 16 cm. dokazati daje zbir kvadrata njegovih dijagonala jednak zbiru kvadrata njegovih osnoviea. Te.22].217. ledna kateta ovog trougla 'I ~~-- :1 j . Hipotenuza njemu slicnog trouglaje 25 em. Ortocentar trougla dijeli visine na odsjecke. gdje min ma koji realni brojevi i m>n.191. 2. Stranica Is.vezane·su relC\ciIom. Ako su a i b katete.J7 ]1 I I Date su duzi a i b.

243.'.'' ~ .gJ-(jf:!jes=--i---' 7 r7 I I.' PO" ~Zl9a'~u.261. U datu kruz.:.. Konstruisati kvadrat koji je po povrsini jednak datom pravougaoniku.235.i'aka vriJedi PA· PB .-. 1 I j 1 1 ·1 .ilJ1tail. a radijus kruznice R"'21 em. 2. 2.249.:'.240.'-. QdilOSU tta 'j{ruznicu: koristuntu p koja . C i. Vanjski dio sjeciee je dva puta manji od odsjecka tangente.R)" tada Za potenciJ.239. Konstruisati pravilni desetougao ako je poznat radijus R o.smatratiu ~r.Ie jednaka pJ'(iiz-yo4ti odsjec<:ika koje kruznica odsjjesa na pr~. P.b i e. Konslruisati jednakostranicni rombu. 2-246. Konstruisati jednakostranicni pravougaoniku.u. a:. b=13 em i a=4 em. Aka su poznate duzi a." Straniee trougla su a. ' 2. Konstruisati pravilni petougao ako muje poznata djjagon4la~ 33 . u cidncisu'n<i krufultu k(O. R). Konstruisati kruznicu koja dodirllje dvije date krllznice ito jedntt od njih u datoj ta6ki A 2. 2.* Dataje kruznica k(O.236.233. c i d. 2. b~11 d) a~l. ' 2. 2245.pi'Sane kruinice. Koliki je ri:1dijus ~fu~ . Odrediti duzinu tangelltne duzi.257.ce ~oji prolaz~ p+c~.-- . 2. Tatkom P kojaje od sredista kruzniee radijusa 5 m. Konstruisati jednakostranicni deltoidu.A-k. x.Iicija iii moc tacke P U odnOSLl na PQ. 2.P: 2.254. 2. Aka su date duzi a i b i a<b.avoJ . 2. U datu kruzniclillpisati trollgao cije su stranice norma Inc na stranice datog trougla. D koncik!icne (piipadaj. Dokazati.nieu upisati trougJo cije su stranice paralelne stranicama datog trougls. povucenaje sjetlea kojaje popolovljena kruznicolTI. 2. Tetiva kruzniee 1ma duzintt 12 em.tacke A.258.: _ ' ''-''':'''':'. Konstruisati duz x ako je x:2=17.255.·1 1 . Iz tacke P van kruznice povllcene su tangenta i sjeCiea.I 2. 32 . 2.~bJa pr.om. a sliean drllgom od datih troug!ova.8. 2. Odre~iti duzinu sjecice.oJ odgo\lara. 2.265..tl tacke . Iz tacke van kruznice povucenaje najveca sjetiea i tangenta cijaje duzina jednaka 8 em. Konstruisati kruznicu koja sadrii dvije date tacke A i B i :dodiruje datu kruznicll K(O.vriiedi: o=d2:.i i sjeciee. konstruisati duz x=a2 :b. a datu pravu p dodih!je u . tupougii iii ostrougli. 2..-P je kon~t.saddt ta:cke: A i'B.. Tackom P povucenaje sjeeiea kojll krllznica polovi.prava hsath'zi _ prava ' '. 2. Konstruisati kruznicu koja sadrzi datu tacku A.p.Y9j 'koja sadrii tacku P nazivamo pote. Koliki je radijus kruzniee? 2.237. Kon5truisatijednakostranicni trougao koji je po povrsini jednak datam trougao koj! je po povrsini jednak datam traugao koji je po povr. .247.* Stranica pravilnog desetougJajednakaje vecem dije\u rapijusa opisane kruzniee ako se on podijeli po zlatnom presjeku. aka je x 2 =a2+bc. Odrediti duzine tangentne duz.264.olazi t. Dokazati' oa za visinu hb trollghl vrijedi formula: h" X .kazati.. Zlatni presjek duzi TeorcJU:c: Proizyod·oqsj~. b=13 c) a~3.Ja -be cJ x=~-+bd Akoje tack<i P tiriumfkn:iznk6' k(O.252.~~nfralrto r~st()janje ta~k. Kolikaje duzina sjecice? 2. Kru~nicaje sjecieu podijelila na dva dijela: unutrasnji 60 em 1 vanjski 20 em.241.238. ·Karnoovi obrasci.260. 2.234. radijusa R jednak je zbini kvadrata straniee pravilnog sestougla i s:traniee pravilnog desetougla koji su upisani u istu kruznicu. KOllslruisati geometrijskll sredinu duzi a i b ako je: a) a=2.'R)~.. b~9 2.() u+b+c =~. Ako se prave.259. Konstruisati pravilni petougao ako muje poznat radijus R opisane kruzniee 2. Konstruisati kvadrat koji je po povrsini jednak datomjednakostranicnom trouglu.(rtencija})Ve tack¢ s~protilaje kvadratll'poliitetive nOl·m'!lne na ra~iijus kruzl1i.". Straniee trougla su e=lS em. udaljena 13 111. 2. Dokazati.. datoj tacki M . a 8 em veea od vanjskog dijeJa sjeSice.* Kvadrat stranice pravilnog petougla upisanog u kruznicu.9 em.aCkQl1't. Konstruisati novi lrollgao podlldaran prvolTI. .krtiinicu-. r) i trougao ABC.244. S. 2. Primjenom osobine poteneije tacke U odnosu na kruznicll . 2.e.istoj kttl7Jlid}. b~5 b) a~4. tackLP"i pri tcinie a:-.:.242.sini jednak datom trougao koji je po povrsinijednak datom kvadratu. ".248..262.uzli~cu. Iz tacke van kruznice povucene Sli tangenta i sjeciea. Najednom kraju tetive povucenaje tangenta koja je udaljena. 2. DcHnicija pot-cn'cijc ta.R2. Od sredista kruzniee radijusa R=7 elTI tatka P je udaljena.250.od drugog kraja tetive 8 ern.dokazati Pitagorinu teoremu. 2.JS\S-U s~h)s-c .251. P u'odnosu:ria. r) i trougao ABC. Ispitati da 1i je trougao pravougJi.-. konstruisati dUl. Ta'ngenta je za 20 em manja od unutrasnjeg..a~:ke C'i D .t. alb sijeku u.* Dataje kruzn1ca k(O. Potencija tacke U odnosu na kruznicu. Poznate su duzi a. Tcorcn~e: Aka je tacka P 'van k~\r?nlce tadaje rijcLla potcllcija u odnosll na ovu kru~nkll jeJI)aka kvadanitu tangclltne duzi kQj:aj. b.je d .ijeca ii'a pr. 'J?e.ca~a kaje kruzn·Ica .1 2. svaku od dijagonala po zlatnom pre~jeku. .ckc.253. Do.263. Data Sll dva sliena trollg!a. Iz tacke van kruzniee povucenaje najveca sjecica i tangenta.O. Odrediti duzinu tangente (tangentne duzi) ako je duzina sjecice (odsjecka koji kruzniea odreduje na sjeciei) 50 em. Konstruisati duz x aka je: 2 a) x=-Jab+c' b) x=. 2. · 2. . Presjecna tacka dviju dijagonala pravilnog petollgia dijeli.256. b i c.ods'.

Jednakost dva kornpleksna broja Zfi gva ko. Odrediti vrijednosti varijabli x i y taka da vrijedi jednakost: a) (4-i)x+(2+5i)y=8+9i b) (3+.)x+(I-.komplcksnog ~1roji4: a:_ brqj b=lJ!lz .1I./-49 3.. * RijcSjti siSlCll1 jednacina: (1 +i)x-(1 +i)y =1 (l-.)' d) 5-5i' 30 d) i d) -4i3 _1 1ill d) (-i)" l9lj9 d) i c) -255 c) 88+255./-100 3./-12 b) d) .a) ~ +. .26.28.a) Si'+2i)+7i 3./-256 b) .) 3i' b) -i' 3. tizmemo hI-oj' za kdji' ~rUe'?( F-~i '_ tada se skup.a) b) . koliki je radijus kruzniee? 2. Rijesiti datu jednacinu: a) 2+3i~x-yi b) 2x+yi=20-4i c) 7x-2yi=21+8i 3.(:9 -. broja z.a) b) 9-9i' 5 b) i 6 J b) IOi _4S_35..)y = i.21.4i c) Z = -0. 3.a) 15+7i=15+x. z=-- d) .16. (1 +i)x-2iy = 3+i (-2+2i)x-2y =-4 3.5.2+3. d) z=-0.a) (_i)7 l.'+4 J 3. b) z=-0. h. d) 57i d) -1992+37. polara p koja odgovara polu P i jedna od tangenala kruznice koja sadrZi pol P. b) . 34 35 .a) I S b) -24i 3. b) 16-2xi=16+IOi c) 1999-5i=1999-15xi 3.7+2. Izracunaj: 3. aJ SKUP KOMPLEKSNIH BROJEVA (C) 3 .22. Data.a) ~ z=2.:syfi1 brojey?':o.a) x+ 1 1i~7+ Iii b) x-3+9i=-3+9. Odrediti ·realni i imaginarni dio datog kompleksnog broja z: 313.-'-75 2. 2 5 3.a) 4i 3. naziva sk~p komp~~MnihbroJev.14.-2i c) 90i+2Ii-77i d) 100i-89i+6i 3.gdje _suy i b'tna koji realni brojevi.266.a) z=0.i ta4.1-2. Odredlti vrijednost varijable x taka da vrijedi data jecJnakost: 3.7.'J:.ealhi ~iQ.10. Odrediti vrijednosti varijabli x i y I:iesavajuci dati sistemjednacina: a) xi-2y=-i b) (I-.12. . 2._12.2.4.~ se broj?~R~z_ naziva.17. Sabrati (oduzmi) date imaginarne brojeve: 3.'+i i'" i'" Napisi realni dio kompleksnog broja: 3./-50 c) .)x-(1-2i)y = 7.a) 66+2.19.24.200 Dokaz~ti da za svaki prirodan broj n vrijedi: a) i 4!1+):::::i b) j411-2=_1 c) j41l )=_i 0 Ako-..2.8./-16 8 -12./-108 + '. d) 778. -' .9.3.-:-< _'.. " ': ".3.20.. izraClillati vrijednost datog izraza: bJ (_i)" c) e) c) c) c) b) CJ J d) (-2.267. Odrediti vrijednosti varijabli x i y.{)'Ji ka_ af?i. d) -II +90i 3.50 +.)x-(I+i)y=-I+.1. p6de'fjhlPjji. Ako je rastojanje izmedu tetiva 7 em.' Ako J¢ z::::atht.a) 12+3i b) -33-4i (-l)' 18+8i' j21 8i 5 +2i-4 i 'J (_i)5 ·1992 Odrediti imaginarni dio datog kompleksnog broja: 3. visina i R radijus opisane kruznice. b) 98-36.. * U kruznid.268.a) Si+4i b) 14i+20i e) l2i-9i d) 23i-14i+221 b) 17. dokazati da je b·c=2Rh.nQg.a.23.a)"z=2+5i bJ z=-7+4i c) Z= -I-i d) z"'22-5i 3. Konstruis'ati pravilni petougao ako su poznata sredista njegovih straniea./= 27 + 2./= 32 .=.ngi:iyamo imagiI(ar~i clio konmicks.:"" }. -. Odredi imaginarni dio datog kompleksnog broja: rs aJ 3. povucene su paralelne tetive duzina 6 em i 8 em.l./-64 -~ +.18. ¢) (a-c A b-d)./.ie jednacina x+yi=31 +9i.a) z =--+-.S. .88i 3. . 5 z=--+8i c) 12 Izracunati vrijednost datog izraza: j4000+i 4001 +i4OO3 +i4004 b) 3. c+di . c) -1998-6i 3.25. Konstruisati kruznicu ako je dat pol P.a) 54 c· b) 56i c) -i 3.15.~: 1./. 1.a) 4.6. sa razoih strana centra 0. 2. 6 b) ~25 eooo+i d) 7 5 5OO2+i5004 +i5006 cJ ./.. c) x+5+44i=6x+44i 3.4 3.-9.98 -.a) Ili+12i+.269* Ako su b i c stranice trougla ABC.27.IllPleksna l>roja a+l>ii c+<Ij' vrijedi: a+bJ.

=9-4i c) zl=-1+i._.43. _ b) Z= (l3:.35.•) 3. z2=13+i zl=-5+6i.39. z2=4-6i b) zl=-S-9i. z2=-1-9i c) zl=-2-3i.34.z c) ~ + 22 d) 2~ + z 3.a) z = (1 +3.: a) I+mi.55. z2=-I+i c) zl=l-i.50. = -1+5i.(c+'diXc-Jij-' c 2 +d 2 '. 3.) 11 Konjugirano-kompleksni brojevi a4-bi _ (0 +&iXc - di) _ (ad I>d)+(bc-. 3) (a+.a) z.a) (2-5.31.=I··2i.a) 1-1+-i 5-3i) b) i(4 -+-i 2 J \5 7 3.a) z. .52. z2=3+i 3. z2=]-i 3. odrediti [(3-2i).4.Operacije u skupu kompleksnih brojeva C: 3.(c+di)= (a'c)+(b'd)i 3.1+1 c) zl=2+4i.4l. c) Z =---+-1 b) Z = . ? 3.44. Odrediti vrijednosti parametara min tako da kompleksni brojevi zl::::2m-2n-(n-4)i i z2=m-1 +(m-2n)i budu konjugirano-kpmplcksni.84x-2mi.bi kompleksal1 komp(ekslJom broju z= 'l-rbi.a) z1=3+2i. z2=-10-3i b) zl=-1-2i.+ .a) z.22 c)~! > Z2 = 21 .0) (-2+3. 3.. Izracunati vrijednost izraza: [(z) = 2Z2 -3z+'11 +i .+ -I i 1 5 b) (3-4i)(3+4.a+bi. 36 a) z· Z c) (l-i)(1+4. 2 1. 2::::Z1.=3-2i.61.59. z2=-3-i 3.46. z2=-S-Si Odrediti konjugirano-kompleksan bro] datog broja z ako je: b) z=-62i c) z=-3+Si d) z=-15-9i 3. z2=5+54i b) zl=9-2i.45. b) .a) 2]::::3-2i.38. z2=4i 3.) 3 Odrediti kvadrat datog kompleksnog broja z aka je: b) z=l-i c) z=S+2i 3. 3. z2=-4+3i b) zl=-7-2i. z2=c+di b) zl=(a+b)+(a-b)i.47.48.2. z2=6-7i c) 21=8-i..33 . Za svaki kompleksan braj z=x+yi vrijedi: Brojevl Z + Z ji z· Z su realni.56. odrediti broj b) zl=5+2i. z2=-1-7i brojevi z) i Z2 . Aka je z=-1-1.60.)(3+i) b) (1+2i)(3+. z. Aka je z=l +i izracunati vrijednost izraza+z2~z+ 1. 9 5 d) 7=---1 - 3. z2=-5i b) zl=4-3i.a) z=2+3i b) z=-6+2. z2=6-5i 3. Dijeljenje kompleksnih brojeva d) z=2+5i 3.84x+2i c) -999-4i. Odrediti realni i imaginarni dio kompleksnog broja z ako je: 3.Z2 = 21 . z2=1+i 3. zakompleksan brojr= a . z2=3+7i zl=4-5i. z2=-3+2i z.a) z=23 3. = 3-5i.-5irl+~i) 3 _ c) z=(~+~il~-~ii ".37.afbl. z2=-12+115i 3.: a) ::::1 + . 3.54.49.a) 3.a) 3. )(I-2i)+( 4-2i)(4+ 2i) l 1 2")' J c) (I 2 '1 -+-Z -----[ 4 5 6 9! c) (l1-3i)(2-3i) .51. = 11-4i.-.22::::4 3. ". -999+8m. Kolika je vrijednost izraza: fez) = z'-z' + 11 z+8+2i aka je z=3-i . Ako je z. z2=2-i c) zl=8+3i... Odrediti z' datog kompleksnog broja z aka je: c) z=2-3i b) z=-I+i a) z=5i 5 b) z z c) (. z2=5+3i b) zl=3+2i. z2=6i c) zl=I+8i.i) 1) (a+bi)+(c+di) = (a+c)+(6+cl)i 2) (a+bij." 3.a) (1 +2.3. c) z=3-99i d) z=24-55i 3.ako je z=]-i. Dokazati da za svaka dva kompleksna broja vrijede sljedete jednakosti.58. z2=-2+7i b) zl=10+12i.5L.) 342.u) z\=1+1. 3. z2=-8-4i c) zl=8+2i. ) . z2::::.) b) (4+.a) Z. 37 .7 • '" lzraclinati proizvod Z=ZIZ2 datih kompleksnih brojeva 3.a) z=6-Si 5 5 7 3. 1-9. izvrsavajuci operacije sa kompleksnim brojevima odrediti vrijednost izraza: -" " .a) Z=(2-i)(3 . 3 4. z2=5+1 c) 2\::::-1-1.53.l 3.22::::-3-i b) zJ=-3-3i.) ~ ( I 3 3.2:2 :::: Z1 + 22 b) Z! -.57.22=1+9i lzracunati vrijednost izraza: 3.a) zl=9+4l.. Za koje vrijedllosti varijable m su dati kompleksni brojevi konjugiranokompleksn.bij-(c+di) = (ac·bq)t(bc+ad)i Ako Sll dati kornpleksni brojevi z! i Z2 odrediti broj Z= Zi+Z2: 329.22::::i b) zl=1-i.Z 2: c) zl=5i.)-(5-2. 22=2+1 b) 2\=10+2i. Akoje [(z)=-z'+3z2+z+2.)(5-7.32. z2=r+5i Zj i Z2: c) z!=~i. Aka je z = 5+3i izraclinati: a) Z + ~ b) z .I)i c+di . Dokazati.a) Aka su dati kompleksni z. =.)(3+2.)(5+ 2.30.)' +(2_5i)2 b) z=(I+i)'+(4+4i)2 c) Z = (2+3i)2+(3-4i)2 ~.36.a) z=I+..40. 22 d) z=-3-4i 2 4.

3.'2.63.77. 3.68.79. 7-5. 1+. (I .-. Akoje z=-21+20i.z1z::l. )=18 A Im( ~ lZl )= ~13.. d) 29 Iz+~1 d) '=-. ? 1 3 5' a) z=~+~ b) z=~+--[ c) Z=_l.76.a) (6-i)z "'-i b) (I-i)z= l+i 3. cimbenike): II: 3. 7 +.91.86. odrediti: 3.67. I..)'1' + (1 + (1_.)32 b) -it c) ..80.1 3. 1+ .)..89. 3.* Dokazati: a) (:: j.Kojim brojem treba pomnoziti broj zl=3+i da bi se dobio broj z2=S+6i? 3.=2+3i.+z.' 1.. Akoje [(z)=2z-3z'+IOi.69.)' 3. Ako je z.)1000 (I _ .z2 I 3.74.a +b b) x' +25 b) x' +9 b) a2 +4b2 c) x 2 +121 c) 9x2+144 c) 9a'+16b 2 _ d) x' +256 d) 4x' +9 d) a+b f""'.·2 3.l c) Iz.).vam~:m-~dul (ili-apsol_~t~_a­ vrijedl1()st) broja z.a) Modul (apsolutna vrijednost) kompleksnog broja (2. d) 8-. odredi realni i imaginarni dio i modul datog broja z aka je: . 3 ? .1 c) I Z.a) z1=8.)' .)" (1 + .-z.'!lZl 13 39 .3-4.72:a) il+."~::=:' :Ja 2 _+b 2 :nazi. 3. ' 2 (1. z. c) 3. +2 21. ~-tealan hfoj c) z=-2+3i d) z=l+i Odrediti apsolutnu vrijednost (modul) datog kompleksnog broja z 3.a) .)~ 2 A Ri... J . c) 5 5 5 5 3.94.+':"~+J 2 4 i 2 3 2 3.--)2 z= (." (1+[. 3. Odrediti kompJeksan braj z=x+yi tako da slijedeca konjunkcija bude istinita: a) Re(z· c.=-3+i Zl:Z2 datih kompleksnih brojeva ZJ i Z2: b) z1=I-i. . n 3.221? Iz." b) Im(z· c. Ak6 je-. 1-. .95.)"..l-lz.a) (1 + .87.(2+ .75* Ako je (x+yil' =a+bi.i c) ~~_~I~ .-8 1+2 3. 3.90. (I + . 66.+2.lz. Poznatje kompJeksan broj z.84. 2 " oF O.93.. + 1)' +-"-'~ c) (I . d) z=-2-3i ? Odrediti kompleksan broj odreden datim izrazom: I b) 5+2.-~i '5 5 Iz-~I .92.11' .Odrediti kolicnik 3. 1'-1 a) I c) (5+i)z =1 Ii c) 13iz=(I+i)' Ii lzracumiti vrijednost izraza: 3. izracunati IZj+ Z2 . Nakon racunanja..)50 -(1 . 6.a) (l+i)z=2-i 3.a) a) 3.)' +(I-i)' b) (2. b) z 13 + 12.' ii 2. +~. Izracunati reciprocan broj datog broja z: a) z=-i b) z=2·. Odrediti realni i imaginami dio kompleksnog broja z ako je: a) ~ (.a) -1+ 1+ . )= . oF 0 Rastaviti na faktore (cinioce. . odrediti: a) I z. z2=-2+3. z::.1 d) Iz.lzracunaj I ZI+Z2 +2z l z 2 1 akoje zl=1-4i..!.82.=4-3i .5..64.* Akojez=I+2i i b) f(Z)=F_-z~' . 12.1 2-3i 4 + 5.=l+i c) z1=3-i.a) z=3-4i b) z=6+8i c) z=5-12i d) z=-20-2li? 3.1).a) x2+1 3.85.= 12-5i ..£)~ ~.).=9-12i. z2=3+i b) z1=4+3i. z. Izl b) c) I~I z= 20 29 -~.65. .a) z=12 b) z=8.70.=6+8i. 3. )1(100 (l+i)'OO 2. ..81. z.*a) Iz.73.z.=2-3i. 1- b) (1+.71.a) z=8+6i b) z=12+5i c) z=lO+lO. 3. I d) I z. I b) 12.)' 2-i (1:+.1 dokazatidavrijedi 1z1=2If(z)l· 3. Dokazati da za svaki kompleksan broj z vrijedi: Rijesiti datu jednacinu : b) (2+i)z = 4i 3.62. Akoje z.3+4. a) z= b) z=-( ')' c) z= 2 5.I+lz. I\ j I1 3.l b) Iz. I 3. +1' c) (1 _ . 3.a) x' +4 2 2 :3. c) z=-i d) z=lOi 3. .)5(~ . Ako su dati kompleksni brojevi zl::::2~3-i. z= +1 z=2+2.a) z1=2-.a) Izl' = z ~ c) I[ ~' 1= 11:.('2+[.. z2=1+.z::::a:+bi. I lJ I 38 I il Izl=[-Z[ b) Izl=l~ c) Izl=H Dokazati da vrijedi: 3.. odrediti f(1-i)i f(2+3i). z. odrediti : a) Iz. Odreditj modul kompleksnog hroja z ako je: 2+5.. dokazati da je (x-yi)'=a-bi. z2=-5+i. z2=5+2i c) z1=7-2i.83. .78.88. Odrediti rjesenjejednacine (2i-z)(I+i)+(I+iz)(3-i)=2-i.) b) z=_2+2.

6) b) B(-2. tacke /\(3.4) c) C(-3.110. 3.126. Za svaki dati broj z u koordinatnolll sis1cmu odredi tacku koja J11U odgovara: a) z=2i b) z=-4i cJ z=5+3i d) z=-4-3i 3.115. Dokazati da je za svaki prirodan broj n izraz (I +i)''' rcalan broj.5) i B(2.111.editi kompleksan braj kojcm odgovara data tacka: 3.105.3) c) C(-2.'0\" (l-i)"I-I IlE 3.10 I.* izracLlnati vrijednost izraza: a) 3. -2) c) -1+·i13 a+i.102.l-~j h \6 -2-J =-2. . -5) d) D(O. 3. 1).z2=2-i.0) b) B(0. Predstavi radijus vektore datih komp1eksnih brojeva: a) z=-2+3i b) z=2+i c) z=5-2i d) z=-2+4i 3. Dokazati da je za svaki prirodan broj n izraz Cl_i)4n+2 cisto imaginaran broj Odrediti re-alni i imaginarni dio kompieksnog broja z aka je: 3. 3.124. (1-2i)' (1+i)'+3 (WI" i) . Dati su kompleksni brojevi zl=3+2i i z2=2+i. Odrediti modul razlikevektoraodredenih tackamaA(-2.112. 3.104. ZI)= -1 Ri~)=.[i.121.108.a) z=7 b) z=-3i c) z=-5 d) z = -4-2i 3.. 2.113.:J. -5)" 40 41 .a) /\(1.zJ=-1 3. l(i+i )' Z= " nE N. Odrediti modu1 zbira vektora odredenih tackama M(2. z= (II +i.1 14.106. Kompleksni brojevi . 5) i N(7.a) z=3+2i b) z=-3+i c) 2=4··3i Odl. Odrediti zbir. .1) i B(-2.6.:'2 5 A A Im(l2.118. Kompleksna ravan U pravoug!om Dekal10vom koordinatnom Si"StCl1111 odredi tacku koja odgovara datom kompleksnorn broju z. 3.* DokazatlJednakost: b) . Provjeri graficki zakon komutacije za sabiranje kompleksnih brojeva.*a) 3.96.)6 3.120.122.107. 3. Rijesiti jednacinu (po nepoznatoj z): c) 2z + 3z = II + i a) z-32'=8-2. proizvod i kolicllik komplcksnih brojeva odredenih tackama /\(3.97.. 3.i')I1E b) Z= b) 2ImO (I+i)". Odrediti kompieksan broj z=x+yi . ~)=. Za koje vrijednosti varijabh x I z=-Js+12i y vrijedi jednakost: 2x+(I.razni zadaci 3.=5i.a) A(3.117. z2=2-Si? 3.f7 J 3. KoJikije modul kolicilika kompiekstiih brojeva kojima odgovaraju -12 +i-/6 1 ( .* Izracunati: 60 . Predstavljanje kompleksnih hrojeva u ravni. * lzracunati: a) z=[~+i~)' Z=(J3 TiJ+(i-:J b) c) 2 3. Odrediti graficki zbir tri vektora zl=3-Si..103*a) l+i z= ( 1-i • V J ' I1E N. N. (2+.:J. ako je: a) b) Re(z. )4 ( \. -18+2.123.116.5 Im(z.98. -3). razliku. Dokazati daje (l+i)4-0-i)' realan broj..109.y). \100 1+ I ) a ( 1 12) . z3=4+3i.-I) d) D(5. (/- 3.100. ako vrijedi: a) Izl=! b) Izl=4 c) IZ-ll=2 d) IZ+31=5 ? 3. . 2).13 1+ 6 ( l-2-) c) ) Ji d)h [.99. Dokazati da je irnaginaran broj. ako jc: d) z = 8i 3.3.'.119. Provjeri graficki asocijativnost sabiranja kompieksnih broJeva "tv. -2) i B(l.* PoJjjeliti kompleksne brojeve: a) 3.)3 +(1_.Nacrtaj figuru koju formiraju tacke kompleksne ravni koje odgovaraju broju z ako jc: a) Izl<3 b) IzIs5 c) IsIzIs3 'd) 2sIzls7 ? 3. c) 3. Graficki odrediti zbir vektora kejt odgovaraju kompleksnip1 brojevima: a) zl=4+2i i z2=-4+i. Koji dio ravni predstavljaju tacke kaje odgovaraju kompleksnom broju z u kompleksnoj ravni. b) zl=-5. b) 2'+42=15-6. 3.0) 3. Koji vektor odgovara razlici vektora z1=7+2i.4 1 1 I b) ll+i. 3. c) ZI= -4-2i i z2=-3-5i 3. l'. 3+4i 3.125. h 1+~5 [-1:.7. c) z = .

-'tada.12.1O. broj b se naziva koeficijent li._.a) _5x 2 +44x·17=0 4. b i'e rcalni '9r()jevi i 'a~.e.Il)6ze. 3.128.* Odrediti realne brojeve x i v ako je x-I + -I = I . Odredi rjesenje date jednacine: a) x+3=0 b) 7x·21=0 c) x·ll=O d) 6x.a) 5x 2·35x·2=12x b) ·x 2·2x+5x'=77 - c) Izracunati fez. .127. n~ziva se.) i f(z.134.131. • 4.a) 3x -6x+1O=2x Odrediti koeficijent kvadratno& clana kvadratne jednacipe: _ 4.(x'1)'=2x+3 Odrediti kvadratni clan date jednacine: 4.nE N.4'I 5 5 1-21 4. dokazati da je broj Z = 1+ I z] 1=1.kvadratni. b i a) - I G=- : a' h= I c=b' c c vrijedi lal:::::: lbl = lei = J: dokazati : b) lab+bc+cal=ia+h+cl.2. .9.stalldardni' oblik kvadratne jedoficin.-sc.* Neka je K skup kompleksnih brojeva modula 1.140. (1.3x b) (x·I)(4x+1)=x'+3x c) 5(x+4).* Pronaci kompleksan broj Fx+yi koji zadovoljava slijedece uvjete: 16 . gdje'su.a) 7x-·llx·12=0 b) -x-+113x+12=0 ? cJ 43x+6x =34-27x-x43 . 1z? I =1 ..4. Y i z tri kompleksna broja koji imaju module jednake 1.rQpieksna broja a i b (a.ednaCine: " .+bx+c=O_.130.1.a) ·3x 2 + 14x-7=0 b) 2x' +4x+119=0 c) ·7x -27x+)2=0 4. 3-i 3. kvadraUiiJjedn~cjnu nazivamo_ .8.'na qblik:ax . . 3. realan broj. . * Neka su x.129* Ako je x = -1-i.Ako za kornpJeksne brojeve a. y = ---. . .(Ie i13) 3. dokazati da je z'= 1. 3.' Ako jc'. 1 \:+11 4 A Re(~)=l..Ja+bi-. -1+i13 -~ a) x3=1 2 2 2 b) y' = 1 c) x =y.1o sIQk~d. linearni_ clan kvadrahle jednacipe. Nan jedt)llcin:e~ a:izraz 'bx _naiivamo. Dokazati da za svaka dva ko.a) 6x2-65x=x2+11 Odrediti linearni clan date kvadratne jednacine: b) 802x' +34x+19=0 4.a+b·ab+ 1 = 0 ~ a+b+ab-I = 0 .clana. da vrijedi fez) '" f(z).5.7.137.). r. k9ja'se_.Izracunati vrijednost izraza: -[(-3i)(2 3..6.135.'do\le~ti. 3+..Ja-bi=i[{Ja'+b' -a) 3. 3. Realan broj a llazivamo koeficijent kvadratnog'. b ~ K) vrijedi ekvivalencija: .ni clan_kvadratne}.* Ako za module dva kompleksna broja vrijedi nep()tpuna~ c) 2020x'·77x+30=0 c) 88x'-8x·l=277x 2+55 c) -20x' -I 77x+50=0 c) 123x-4x2+12=7Ix Na~isi slobodni clan date kva~ratne jednacine: b) 2x··-4x·119=0 c) -33x 2 -87x+2000=0 4.-bx+tS:Q.Ja-bi=~{Ja'+b' +a) lednacina.a.* Dokazati da vrijedi f(n+4) + fen) = 0 .* Dok~ti tacnost slijedecih fo~mu1a: a) ra+bi+.* NaGi sve kompleksne brojeve z za koje vrijedi 3.. Odrediti module brojeva x+y+z 1 xy+yz+xz.- b) Dokazat.o~o je-. .* Oat je polin om f(Z)=Z2 -(3+4i)z·1 +5i...i13J' . * Aka je 1+z+z2=0.2 4.anakvadratr(ejedn'~Ciiie.* KVADRATNE JEDNACINE (JEDNADZBE) (_I+i)12 3. . 3. a) Odrediti vrijednost polinoma za z = Zj = 2+ 3i .[')(1 +1')' - 4i)-(2+4i)3i]2 [(2 1+2i] . 3.139.a) 2x'-4x=5x 2 3x+l b) 31·4x+2x'=7x'-2x c) 7x-l=x2 6x·8 2 4. 42 Kvadratnu jedmicirtu ax2 -.11.:' rjesavamo prlmjeiiOni-. _ _ .a) (x+3)'·3x=2x ..-1.-Broj . kvadratn.138. dokazati da vrijedi: b) z= Z2.'_". ..~. 3.133.a) x2 -4x-4=55 b) 3x 2 +8x=5·5x 2 c) -x2-2x+4=3x 2+35 - Napisati koeficijent linearnog clalla date kvadratnejcdnacinc: .* (I .132.form'ule: _l}'±-~b2 ~4ac 2a 4.3.a) -I Ix +14x+55=0 2 b) x2+ll+5x=33 c) 59x·7x'+8=x·2 4.c_na~ivap. J+( ~J .aJ~dnaCina. _Izraz 'llX 2 naziva.neki (ili_ aba) od brojeva 'b Hi c jednak nuI1.'.I 7=0 Transforrnisi datu kvadratnu jedllacinu na oblik ax 2+bx+c::::O: 4. .a) 5x'+4x·ll=0 b) ·82x' ·144x+99=0 2 b) 77x-5x ::::22 4. ako je funkcija r definirana formulom f(n) =( I.rl'eat~og:cl.-. Zj 2:2 3.J3 . .136.) I -.

14.4=0 b) x2-2x+5=0 c) x2+2x+2=0 d) x +6x-78=0 2 2 x -2x-35=0 b) x'+8x+15=0 c) x -x_12=0 d) x2+11x+30=0 2 c) 3x -5x-78=0 d) 2x'+x-3=0 4x2-8x+3=0 b) 9x2+18x+5=0 x2-4x+4=0 b) 4x2 +20x+25=0 c) 9x2-12x+4.-4x+5 2 x+2 b) 8x x +6x 12=0..44.13.--+.a) x(x+I)=O b) (x-3)x=0 c) 5x(2x-l)=0 d) -2x(3x+l)=0 4..=-53 c) 4x-=3-4x d) 49x-=3-14x . Provjeriti da lije x=2+i rjesenje kvadratnejednacine: a) x2 4x+5=0 b) -2x'+8x-IO=0 c) x2+4x+5=0 d) -x2-4x+3=0 4.. Provjeriti da Ii ie x=2 tjesenje date kvadratne jednacine: a) x-+x-6=0 .-'Lx+3 6 Rijesiti slijedece jednacine uzimajuci da su parametri koji se p njima javljaju realni brojevi za koje je jednacina definirana: b) x2_2mx+m2_ n 2 =O .60'.a) x-+ =0 b) x-+ 4=0 c) 4x-+25=0 d) 25x 2-16=0 2 d) 9x +16=0 Koristeci osobinu proizyoda ab=O ¢:) (a=O v b=O) .52.29. x--24ax=0 .a) 2ax'-bx=0 nepotpunih kvadratllih jednacina: b) x--x=O c) x' -5x=0 b) 7x'+3x=0 c) 6x' -x=O b) -2x' +8x=0 c) -84x2+llx=0 b) mx'-3nx=0 c) 3abx' +6bx=0 d) d) d) d) x'+15x=0 4x'-5x=0 _5x 2 -2x=0 (a+b)x' -44x=0 4..49.a) .8x-20=0 x2+4x+3=0 b) x2+7x+IO=0 c) x 2+IOx+9=0 d) x2+llx+24=0 2 2 x -6x+3.c).56.a) (x 2 ...a) x.._-. . 4..35.0 .-x +2 2.a) 4.3I.J) 8 x 10 7. '1 .15.28. 4. Sx-+x+3=4.. x 2 +8x+20 ..4 '2 + x 32 b) _1_+_1_+ + __ 1_=0 -162+60 z+1 c+2 z-I c-2· 2x-1 ---=-3 x _x+1 x+l x +1 4.7x-3 2 W ---=-+~ Xi 3x-1 18 -28 7 ----=-. 'I .a) 10(x+2)-19=(l+Sx)(I-5x) b) (x+I)(x+2)+(x-2)(x+5) =-8 04 ) 0 2 b .4l. ) 4. ... 2 .a) x +3x=0 4.a) 4.54. koeficijent linearnog clana i slobodni 61an jednacine: 4.a) (2x-3)(4x-I)=0 b) (-4x+3)(2x-5)=0 c) (x-I)(-2x-8)=0 Odrediti rjeSenja 4.x+3j' l-7-) 8(x+3) 7 20=0 b) (x' +x+I)(x' +x+2)=12 I :+ b) . 4.48.o 4.45.21.23.37.a) 4 .16.24.2..cc---.c.a) -x2+x-5=0 4. r- t x+2 2t x-2 4.55. Napisi slobodni clan kvadratne jednacine: a) -3x 2 -33x+333=0 b) -76x'-145x+13=7 2 c) 5-45x +45x=1245 Odredi koeficijent kvadratnog.19.:.::. Provjeriti da Ii su x=3-2i .4x + .57. b) 9x'+8x=-11+2x b) x 2_x=_1 2 c) -4x'-5x+1=x +8x-5 c) x2-2x+5=2x2_X+7 Rjesavanje nepotpune kvadratne jednacine (jednadzbe) RijeSiti date nepotpune kvadratne jednacine: .a) 2x 2-9x-45=0 4. a-x-+b-x=O d) (m+l)x--3mx=O 4.a) _x 2 -3x 4.1. b) 5x'-2x-18=0 c) 23x'+4x+4=0 d) 5.30.a) 4 ..a) (x24x+5)2(X_1 )(x-3)=4 . Rjesavanje potpune kvadratne jednacine (jeduadzbe) R~esiti 4.40.a) 4.H ... x.47.a) 4.43.53* b) 4 21 +65x (X~I J-x~l +15=0 4.a) (x-3)(x+2)=O b) (x+3)(x-5)=O c) (x+II)(2x-6)=0 4. .3x -10 6 3 7 x 8x+ll+-=----~ ~+ I 7 =4(1+.a) 4..x' +llx-7=0 4.a) x 2+x=0 2 4.a) (x-II)' 'n) __6_ _ _ 2_=2_ y+4 y2 -1 v-1 . a) ay'-(a+l)y+I=O b) /-2(m+n)y-t-4mn=0 4S .59. . x+3 6 9 ~""'::'-----=O x+1 +3x+:2 x+2 b) (x'+3x-41'+(x'+3x+2)2_36=0 b) (.26..a) (x-2)(x+2)+7~ l O b ) II (x-I )(x+ I )=33 c) -4(2x-1 )(2x+ 1)-3=0 b) x 2_tO = (2-3x)(2+3x) 4.:. Provjeriti da 11 je x=-3 rjesenje kvadratne jednacine: a) x'+2x-3=0 b) -x2+5x+24=0 c) 3x 2+5x-12=0 d) -4x'-llx+3=0 4.58.20._+ 6-c 10 z 4. 10 4.39.? c) 3x+5 _x-2=_2 3 6 2 x+1 x-I 3 x-2 x+2 2 4.-+Sx b) Sx--2x+3=4"~+x+21 c) 5x+20=3-x-+13x (x+3)(x-2)+(x+2)2-3x-1 O~O b) (X-5)2+(3-x)'-4(x+S)(3-x)-48=(x+ I)' (x-I)(x-2)(x-3)-(x'+3)(x-S)+2x-33=O b) (x-rn)'-2x(x-m)+m'=O ~ x' _ 2x _. 4.rijeSi date jednacine: 4.-. _) T ') x. .42.I7.! y+l b) x 2 +2x+2 +_.a) 450.t~_2) .16x)'-2(x'-16x)-63=0 4. x=3+2i dva rjesenja kvadratne jednacine: a) x'-6x+13=0 b) 2x2+12x+26=0 c) 2x2-12x+26=0 Rijesiti date (nepotpune) kvadratne jednacine: 4.a) 4.38.46.22.0_=!.a Lax .a) 4.x=O b).a) x'+4x+4=0 b) x'-6x+9=0 c) x'+14x+49~0 d) x'-16x+64=0 44 4.a) x25ax+6a2~.a) 4.a) (x-3)(x+3)+1=2x'-2 c) (x-I)(x+I)=5(l-3x)(1+3x)+1 d) (2x-I)(2x+l) =4(2+x)(2-x)+15 4.a) (2x+I)'+(5x-I)(x-3)=40-12x b) (3-2x)2+(x+5)(x-2) = 2x2+x_1 2 4.36.a) _8_=-------.a) 4.x ..=0 d) 9-30x+25x'=0 '1 ' I ' ? x~=-40+[3x b) x--4.a) 4.33.--.18..x 4 4..a) 4.:.27.32.\:+1 x+4 2 b) x -1 4. .25.= 2 x.a) 2 (6x -I)' 10 5 5(x.sx'-4x 33-2x II b) 2t +.0) 45" =0 b) x--64=O c) 4x--25=0 '9 '6 .::..a)x + 1 1.a) slijedece (pot~une) kvadratne jednacine (jednadzbe): 2 x -7x+12=0 b) x -7x+IO=0 c) x +2x-3=0 d) x 2+3x-IO=O x2-9x+14=0 b) x2-11x+IO=0 c) x2-llx+24=0 d) x2-l3x+42=0 x2-x-30=0 b) x 2 +x-30=0 c) x2-4x-21=0 d) x 2.c.-2x+2 x...5I.

Zafj~. Za koje vrijednosti parametra c jednacina x +3x+c:::::. Za kojc vrijednosti parametra Ijescnja? 46 4.*a) 4.= .a) 3x' +4x+2=0 b) x' +14x+49=0 c) 12x'+4x·I=0 d) n~enih rjescnja: X'+2x+IO=0 x' ·3x·3=x 9x' ·12x+4=0.a) x'·3ax·a=0 b) 2x 2 x·l=0 b) ·5x'+30x·45=0 b) mx'·2mx+2=O dvostruko realno rjeSenje? ·. 3) '0<0 ~ xJ....-3a .+ .• a 47 .90. Za koje cijele vrijednosti varijable a SU rjesellja jednacine 2 ax +(2a-l)x+a-2=O racionalni brojevl? 4. c b) .* Dokazatl daJednaclIla -..74._+_. 2 vl'2 J -q I.86.* x+c -.a) (x+m +2I x+m)+3=0 lx-m) 2lx-m b) y -8.* 4. Z'a koje vrijednosti od·k obje jednacine imaju In jednacina 4x2+x+2m=O ima rcalna 111 jednacina x2-2x+3m=O -nema r.71.73.87..+ .62. kazell\d da-'je 'kvadralli~Jedn. 4a_~ .2 .= x~a x+a 3 a b. dokazati da su rjesenjajednacine '2 a~:a-'b"O rea jTIl' bro1CV\.23x·5=0 4. a G Z::t. -. 'omp b'-x-+ '<0 iihiz D="b~-.79.85.* _abo 4. ~ __X_+_X_=O. 4. rjesenja-. a koja iracionalna rjeSenja: a) 7x'+9x+2=0 b) x'-6x·l0=0 c) x'·6x-16=0 d) 7x 2+10x+3=0 0 4.. Za kaje vrijednosti paramctra c jednacina 2x2-8x+c+ 10=0 lma rcalna i razlicita rjesenja? 4.80._3_ _ 4.=_p±~)2_q.69.atiiia:. Vieteove forml1le 'AhiJe ~oeficijeiit :k~adrai:nQg 'clana'jednik '}edin'j'cl.O ¢} Xh X2 re.a) x'+10x+25=0 4. 4. = . Za koju vrijednost parame!ra mjednacina x'·5(m'·4)x·2m+3=0 a) ima suprotna ljesenja (korijena). Za koje vrijednosti parame!ra n jednacina 3x'·nx+ 1=0 imajednaka rjesenja? 4. Za kaje vrijednosti parametra .+ . .* Ako su a..itibrojevi.a l x x 1 a+3 .83. Normirani oblik kvadratne jednacine Uednadibe). .. b j c realni broievi. " .alni ijednaki br(jjevi. " .6La) . 2 4... Odl1()~~l1n. (a-x) .s.n.77.. b) ax(bx·a)·c(a·bx) = 0 \b-I)x . b i c medllsobno razli6iti brojevi..* 4. Za koje vrijednosti parame!ra b jednaCina 2x'+bx+2=0 imajednaka (i realna) rjesenja? 4.63..:..Ie b p:~"'- c .(b-l)'x' 4.70. Pod kojim uslovom za racionalne koeficijente a.. a druga konjugirano-kompleksna Ijesenja.ax-3a-bx+3b 3-x .89. Dokazati. iwOJCVl.68.ria:zlvilli'id di&kri!llinillita kvailratne jed6aCioe. Dokazati da za proizvoljnu vrijednost paral11etra k jedna od ovill jednacina ima realna.. Izracunati diskriminantu D date kvadratne jednacine: 4.3. Ijesenjajednacine '(b'-+c-a" ) x+c-= '0 su konJuglrano" k ' Iek'SI1I.= .+15=0 (-a_x)2 x-b \x-b m 2 +211.1 1 ' X 2 . b Xi +x" =~"­ a . * Date su kvadratne jednacine x 2 + 2x + k ::::: 0 i 2 (1+k)(x::' +2-r+k)-2(k-J)(x +1)=0 u kojimaje k rea!an parametar..)jrlpleksnj brbj~vi.x-b' a-x 1 1 1 1 4.:. 3 4.1< Ako su a.+ . e) U slucajevima pod a) i b) rijesi!i jednacinu.4.a) . gdje .a x x+a x+b a b 4. C XI.a) . x+a+b x-a+b x+a-b x-a-b v • aka 4.enja 'kVfldhifii~ je9_nafin~)~ijedi~.x + 2n + mx + 2m x+2 m+n x+2 x x ". b) jedno ljesenjejednako nuli..a) 2x' ·2x·3=0 b) ·4x' +2+3x=0 c) 2+x+4x'=3 d) 4.64.75.x]. X 2 =_'.1) 0>0 ¢..82. X2 re~lni_ .67. " odnosno.+ a+b+x a b x b) .Ie fonnulam~: XI +X2 =~p. 4.88.._ .:> .j _raz_W:.8 I.. Za koje vrijednosti parametra k jednacina x 2·2(k-4)x+k' +6k+3=0 ima dva jednaka korijena ? 4.'+2x·3=0 d) ·2x'+x+6=0 c) 8x'+5x+1l=0 d) 7x'·llx·22=0 c) 4x'+5rnx+m'2=0 d) ·3x' -ax·2a+ I c) lspituju6i diskriminantu date kvadratne jedllacine odrediti prirodu 4.xh X2 normirane kvadratne jednaci)le'vrijedi f01111'tiJa: x._ Ijesenja? 4. Vietove fonnule: Veza izillCdu rjese'nja i koeficijenata kvadratne jedmiCine data ... n. b i c su rjesenja jednacine 2 ax +bx+c:::O: a) racionalni brojevi b) iracionalni brojevi? 4.. ~-+ '} . 2Y D:.O imajednaka rjesenja? 4.78.. q::: -. b i c dllzine stranica trougla. - 0 2- nor'mira'na i pisemo: x +px+q= .. a 2 +ab ax+3a x+3 ax+3a+bx+3b a a -1 1.x +2(a+b+c)x+cc+b-+c-:::O nema realna lJesenJa :-f::: 1 ----+ + + =0.65.. Ne rjesavajuci jednacinu ukazati koja od njih ima racionalna. Diskriminanta i ispitivanje prirode rjdcnja kvadratne jedl1acil1c su a. x~ su kOrijugjnfno-k~.:: q.= .a) x'+x·I=O b) 2x'-x·3=0 c) 5x'·4x+5=0 d) 4..66.84. Za k~je vrijednosti parametra c jednacina 3X2+X-C:::::O ima realna t:iesenja? 4.ea1na 4.76.

=cc::::. x2=m+3 d) xj=m-J. 4 4.128.=-4 d) x. 4.t. i ~ l:jesenja kvadratne jednacinc s racionalninl koeficijentima 2 x +px+Q=O.0) x 2 +884x+222=0 b) x' -55x+76=0 c) 3X2+4x+87=0 b) x' -(m-l)x+19=O c) 2mx 2+4(m-l)x+3m-l=0 4./2 d) XI -X2d)( Xl-X.99. x]- 4.x.a) xl=2-i.. =2+'\I2.:m+l 4.a) (x. 1 :::: -.-2_p2x+pq == O.>. x.! Xl : 4.X 2 --Xl +X 2 . =2-'\12 Xu 5± 2M b) x]::::-3-2i. J XI + Xi- Xl ~X2 Ne rjesavajucijednacinu )+ l Xl 2 ( Xl 2 Xl -.3 C) x.J2 Xl' =3±5'\12 c) x. Rjesenja kvadratnejednacine x2+9x+14=O su Xl i Xl.a) Xj+X2 b) XIX2 c) Xl2+X. x. 2 --1. Sastavitj kvadratnu jedn&.+b. ~.a) x. 5 X]4 -.9I.0) x' -44x-77=0 Napisati kvadratllu jednacinu koja ima rjesenja: 4.t' b) Xi 3+X.x.=-2. pomo6u p i q izraziti: a) XJ 2+X22 b) XJ2_X22 c)* x/+x/ 4.122.126.). 9 4.101.127.0) Y! .9inu cije je svako rjesenje za dva manje od odgovarajuceg rjesenja jednacine -x2+4x+4:=O. Rjesenjajednacine x 2+px+Q=O SU Xl i 2 odrediti vrijednost izraza Xl 2( X l l c) XI -Xl XI.3 d ovo l'JavaJu . U jednacini 2x2-Ilx+m:::::O odrediri vrijednost parametra m ako za rjesenja jednacine vrijedi 2x! .=4 c) x. +~" ~+­ a f3 2 4.iti kvadratnujednacinu Cijeje svako rjesenje za tri vece ad odgovarajuceg rjesenja jednacine x 2+6x+8=O..93.l20.96.a) 2x -6x+l0=0 b) -x2 +7x-6=0 c) 4x2+8x+15=0 b) 7x'+12x+77=0 c) -100x2+x+l=0 4. Aka su a i B rje. X l :.92. .102. UVJet 1 -+ --. Ne koristeci forl11ulu za Ijesavanje kvadratne jednacine odrediti drugo Ijesenje. Neka su a i ~ rjesenja jednaCine x" -5x+3=O.125. Sasta\. 1 4.=2.3 41 .108.121. ' 3 ± 2i. J X]' Xl Xl rjesenja kvadratne jednacine x~+px+q::::O. 3 r:. Sastaviti k~adratnu jednacinu cija su rjcsenja a+2~ i 2a+~. odrediti: 2 a) xJ +xl b) X/-X22 c)* X]3+ X2 3 4.J.=-3. Odrediti zbir rjesenja kvadratne !ednacine: a) 2x'-1Ox+30=0 b) 5x"+15x+17=0 4. Odredi drugo Ijdenje.=-6 4. 31.. 2 i' c) 20x2+60x+33=0 i Xl ') 4. 18. xl::::l b) xl=m-l.100.a) 61x2+6x+ll=0 Napisi zbir rjeSenja date jednacine: 4.x. . Ako SU XI i Xl rjesenja kvadratnejednacine ax2+bx+c=O > pomocu a. k d a llJena parametar m ta'o rJesenp 7.112. ne Ijesavajllci jednacinu dokazati daje izraz a 3+cx-2~+a~2 +[l' raciona!an. ~. Ako su koeficijenti a.97.94. x. b) X.103. .115.124.104.. Odreaiti proizvod rjesenjajednacine: a) 8x2+43x+ 16=0 b) -2x'+67x-66=0 Rjesenjajednacine x -3x-l0::::0 su 2 c) x +1998x-1999=0 2 c) x +2000x+1998=0 c) 6x2 +117x-30=0 Odredi zbir i proizvod rjesenja date kvadratne jednacine: 4. Znajuci da su Xl i Xz rjeSenja kvadratne jednacine x~+px+q=O.109. =-4+'\15 r .a) x2-2x+4=0 b) x'+669X+19=0 2 4.113.Xl i X2 kvadrath~ jednacine 2 x +px+q::::O. Znajuci cia su Xl i a) Xl 1 . Jedno rjesenje kvadratne jednacine x 2-x-12=0 je xl =4.114.1 +- x2 XI - I +- b) Xl J X2 4. 4.a) x 2-82x-ll=0 b) x +69x+92=0 4.a) x _x+l=0 I J 2 c) x -66x-1997=0 2 c) x +2000x-1997=0 2 Xl rjesenjakvadratnejednacine x -5x+1l=O.15X + a 3 = 0 jedrnko kvadratu ~og. sastaviti kvadratnu jednacinu eija su rjesenja: c) b) -J . b i c kvadratnejednacine ax2. a (X i ~ njena ljesenja. x2::::-3+2i d) xj::::4-2i. X:2::::4 c) Xl=-l.=5.1:29.U jednacini 3x +ax-2::::0 odrediti a tako da za njena rj~senia vrijedi ~ ') 13 1 X]-+X2'"::. Ne TjeSav~\juci kvadratnu jednacinu (m-2)x] -2(m-1)x+m::::O .Narisati datujednacinu Uednadzbu) u normiranorn obliku: 4. Ako SU Xl i 2 Odrediti proizvod rjesenja date jednacine: 4.a) x. =-4--v 3 . odredi · .95. 4. sasta\:'iti kvadratnu jednacinu cija su Ijesenja ex. b j c b) XI2_X/ c)* X1 3+X2 3 izraziti: a) Xj2+X/ 4.116. dokazati daje lzraz a4+a3~+a2B::'+a/33+~.117.a) x 2_1Ox+ 18=0 b) .: t::: 4.senjajednacine ax +bx+c=O.105.a) xl::::3a.-x. Za koje vrijednosti od k jednacina Xl -7x+k=O ima jedno ljesenje Xt::::-2? 4.. Aka su ex. 4.x+c=O. 48 X2. x2:::.=1 b) x.107. 4. Rjdenje jednacine x l -6x-7::::0 je Xl= 7. x::::::::4+2i 3 r:.x 2+34x-19=0 2 b) x'-88x-3=0 4. racionalni brojevi. .106. Ako SU Xl i Xl rjesenja kvadratne jednacine x 2+px+q=O.=7. Za koje vrijednosti parametra aje jedno rjesenje kvadratne jednacine 4.110. 4. -Xi 4.::'-'-~ b) 3 5 4.111. 4. x2=1-5i r. ako su xJ+ 1 I X2+ I rjesenjajednacine?.119. Ne rjeSavaj~cijednacinu odrediti .98. - X2 _ Xl Xl.racionalan. x2=2+i c) xl=1+5i. 49 .123. . x. sastaviti kvadratnu jednacinu eija su rjesenja XI+ 1 x/' 4. Si:1staviti kvadratnu jednacinu cija su Ijesenja: 4. Odrediti koeficijente 'p j q i rjesenf. Napisati kvadratnu jednaCinu eija su ~jesenja 2xJ i 2X2. Aka su Xl i Xi !jeSenjakvadratnejednacine x2-5x+3=O..

jzracunati visinu kupe. Za koliko sati svak. Za koje vrijednosti parametra mjednaCine x'+mx-2m=0 i x'-2mx+m=0 irnaju i:ajeclnicko'rjesenje? . Za koHko se smanjiia povrsina kocke? 4.138. Izracunati katete trougIa. Koji Sli to brojevi? 4.146.132. 4. .141. ")' '=0 4. Za koliko sati ce svaka cijev 5ama napuniti bazen? 4.162.150. Straniea romba je a=8 em.155.149: Zbir kvadrata dva uzastopna prirodna broja je 113. a drugi puta nizvodno.159. IZff:lcunati stranice pravougaonika.140. Koji je to braj? 4.5.156. 4. Povrsina pravougaonlka je P=50 m2 . Ako se obje cijevi otvore istovremeno bazen se napuni za 6 sati. 4. Kada se bazen puni samo kroz prvu eijev potrebno mu je 8 sati vise nego ta punjenje samo kroz drugu cijev. Zbir kvadrata dva uzastopna parna prirodna broja iznosi 340. 4.137.a cijev posebno moze napuniti . Kolikaje visina tro~gla? ' 4. a povrsina P=36 em2 .154. Koji je to brei" 4. Kada bi se bazen punio samo kroz siru cijev. Put od 480 k111 vozac B je presao za 2 sata prUe vozaca A. Odrcditi dvocifreni broj. Odrediti brzine kretanja oba automobila.. Vozac B prelazi syojim vozilolll 20 km/h vise nego vozae A. Prolzvod dva uzastopna prirodna brojaje 240.166. dobivaju se stranice pravouglog trougla. 4:. zapremina kocke smanji se za 117. 4. Koji su to brojevi? 4. Zbir cifara dvacifrenag broja je 8.158. Ako je povr. Rastojanje od 495 km brad prelazi dva puta: prvi puta se krece uzvodno .152. Koji su to brojevi? 50 I II .130. Bazen moze da se puni kroz dvije cijevi "razlicitog presjeka.a) x'-4x+l=0 b) x 2+x-l1=0 c) 2x 2-3x-7=0 d) -3x-+x+l4.de polovinu puta nego drugom da prede cijeli put (od s=320 km).bazen? 4. a drugi korijen je jednak kubu zbira tih korijena.157. Koji je to broj? 4. Dva vazaca (A i B) kreeu u isto vrijeme.134.}=7. Odrediti dvoeifreni braj ako je eifra njegovih jediniea za 4 manja od cifre desetiea i ako je proizvod broja sa zbirom njegovih cifarajednak 306. a hipotenuzaje c='I3 m. U jednacilli x 2-x+m-l=O. Odrediti stranice pravougaonika. 4. 4.se uzvodno bil9 ITIuje potrebno dva sata viSe vremena nego kada se kretao nizvodno. broj njegovih dijagonala se poveca za 30. automobila udaljena medusobno 329 km.ina kupe P=247r m2 . ~obivaju se stranice pravouglog trougla.. 4. Kolika je brzina \ioOzaca A'! I 4. a stranice mu se razlikuju za 7. Vrhovi romba su srediSta stranica pravougaonika..163. Napisi jednu kvadratnu jednacinu fija su Ijesenja suprotnih znakova pri cemu je negativno rjesenje vece. Za koliko treba produziti svaku stranicu ako su. Dva. 4. Primjena kvadratnihjednacina (jednadibi) 4. Krecu¢i .4.I 4. 4. 4. 4. Snagom 5vojih motora brod se krece brzinom od 50 km/h. Sastaviti jednu kvadratnu jednacinu koja ima negativna rjesenja. tadaje zbir kvadrata taka dobijenih brojeva 65. :1 4.133. b=ll i c=19? 4. Koji su to brojevl? 4. Za koUko treba produziti svaku stranicu ako su one a=l.161.148. Zbir cifara dvocifrenog broja iznosi 5. Povrsina pravouglog trouglaje P=30 m2 . 4. Odrediti ove brojeve.153.? . Kvadrat zbira dva uzastopna prirodna brojaje za 612 veci od zbira njihovih kvadrata. Odre'diti ove brojeve. 4.167. ZnaCi rjesenja kvadratne jednaCine (jednadzbe) Ne rjesavajllci kvadratnu jednacll1u odredi znake njenih rjesenja. one a= 10. Proizvod polovine i trecine nekog brojaje 54. 4. sastaviti kvadratnu jednacinu ciji je jedan korijen (ljesenje) jednak zbirn kubova korijena (rjesenja) date jednacine. Koji je to poligon? 4. Suma kvadrata ovog dvocifrenag broja i braja koji se dobije zamjenom njegovih clfara je 4034. Odrediti sti':Jniee pravougaonika. Dijagonala pravougaonika je d= 13. Prvolll automobilt( potrebno je 3 sata manje vremena da pre. Razlikakubova dva uzastopna prirodna brojaje 1387. tada bi se napunio za 5 sati brze nego kroz uzu.142. * Duzina osnoviee jednakokrakog trougJa je a~ U trougao je upisan kvadrat cijaje povrsina n-ll dio p~vrsine trougl.165. a njihov proizvod je 15. b=3 i c=5? 4. Zbir kvadrata tri uzastopna parna broje iznosi 200.164. Ako se udvostruci broj stranica konveksnog poligona.1-47. odrediti m tako da bude x/ + x. Ako se brzina Tacke smanji za 5 m/s vrijeme za koje tacka obide jedan puta kruznicu poveea se za 10 sekundi.brojevi. 4. 4. Odrediti taj bro]. Kada se on pamnozi brojem koji je sastavljen od istih cifara u obrnutom redu dobije se broj 736.131.160.Tedna Cifra dvocifrenog broja je dva puta veea od druge.po apsolutnoj vrijednosti. Odrediti taj braj. Koji su to . Kroz dvije (otvorcne) cijevi bazen se moze narnmiti za 3 sata.. Broj dijagonala konveksnog poligona sest puta je veci od broja njegovih stranica. Po kruznici obima 1000 m krece se tacka M stalnom brzinom.od pozitivnog . heeu jedan drugom u susreL Pry! autol11obil ima brzinu za 16 kmfh vecli od brzine drugag.168. Proizvop perine i sestine nekog broja je 120.144.a) -x'-x+l=O b) 12x'+4x-l=0 c) 9x'-12x+4=0 d) 4x'+7x+3=0 I 4. a njegov obim iZllosi 30 m. Kojom brzinom se kreee'tacka M po kruznici? 4. Ako se svaka stranica trougla produzi za isti vrijednost.6. Sastavi jednu kvadratnu jednacinu koja 1ma pozitivna rjeScnja. Kada se ivica kocke smanji za 3. Izvodnica kupe (s) je za 2 m duza od radijusa baze (r). Ako se ileki broj za 2 uveca i za 5 umanji. Odrediti broj straniea poligona.139.145.151. Kolika je brzina kretanja vode u rijeei? 51 .135. Ako se svaka stranica trougla produzi za isti vrijednost. Zbir kvadrata dva uzastopna neparna prirodna broja je 290. Ne rjesavajuCi jednacinu X2+pX+q=O. 4.143 .136.

b +ab(2a-b)x-x c) 2abx2+(2a +2ab-3b l )x+2a l -3ab 4.169. Aka se u kola struje u kome vlada napon ad 220 V ukljuci otpor ad 5 Q . a za neko vrijeme.a) b) +4a+4 2 a -3(1+2 2 4. b) ledno ljesenje jednacine jednako je 1.183.( ) x' -3x+2 2 lx2-7x+l0 trinom rastavi na linearne faktore (cinioce): bJ x'-6x+5 cJ x2-7x+6 d) x'-lOx+9 b) x'+2x-15 c) -.171.'-ax-6a' 3x +14x+15 2X2 -6X:'::5_x2_6X+·8J.20x + 100 b) 2 2X2 4. ~ Za koju vrijednost realne varijable mje kvadratni t~lnorn kx 2 -kx+(k-3) potpum kvadrat? : 4.a) 4. .~in~_ar'nc'fak.x' -6x+8 '169 a-"~ .8.'+2x+35 d) -x'+x+42 b) x'-25x+114 c) 2x'+x-3 d) 3x'+x-2 7x 2 -7x 2 4.a) . Odrediti p. Ako s'~ x\:~ ~i no!e:kvadratndg trinoma:ax2+b~+c. 4. Ako se iz kola struje u kome je napon U=220V odstrani otpor ad 1 Q (oma). Koliki je bio otpor u kolu na x' + . 3 -x-6 Skratiti date razlomke (za one vrijednosti varijabli za koje su definirani): 4178.a) x'+IOx+9 4.*a) (x'-x)2_3(x 2_x)+2 = 0 2 l 4. Roba cija je cijena po jednom kilogramu a KM. Rastavljanje na linearne faktore (Cinioce) Dati kvadratni 4.a) a +4a+4 4. . =(x-I)' +x' x. 1 )X'-7X-8 r-9x+8 2x-7 4. 4.fi -I -. Kvadratna jednacina .172 a) x 2 3x+2 4.a) a +2a-8 2a' -8a-90 3a'+36a+l05 3x -Sax-8a 4.2 x 1 +bx-2b 2 2 x +9bx+ 14b 2X2 -3ax+a 2 3ax-x _la _.na $lijedeG~.!.-==' a(x-x!l(X-. * U jednacini 2(mx-l)=m(2x-1)2 odrediti realni parametar mtako da vrijedi: .197.tore_.. b=1200 KM).a) 2x 2_ax_a 2 b) x2_2ax+a 2 c) 2a 2x:?+abx_b 2 d) 2a2_Sabx+3b x2 3 2 2 4..-. : 12 4 b) 4x.razni zadaci 4.tmt rastaYlja'n.180.4. specijalno.Ji 4.a) 4 4. l#da se ovaj tdn. Izvrsiti naznacene operacije sa racionalnim izrazil11a~ Kvadratni trinom.170.a) 8x'+IOx+3 5x+ 12 - c) 3Xll x- 4.181.190.185..a) .*a) I. rlacin: ax2+bx+C.7.-~ (x.+12x+--+-.x + 1 . ( 1-. : a) ledno rjesenje jednacine jednako je nuli. I 92*a) I 1-8x+16x' 1+8x+16x' 5x 4x-5 5 I1 2 64x' -16x' -4x+ I' 4. Za koje vrijednosti varijable x dati izraz nijc definisan: 2X2 +7x 5 a) b) + 2x -15 4.a) 52 +3ax+a 2x'-2x-12 3x2+x-l0 XIl+2 + 2x l1 +1 + xl! -x " b) b) b) b) a+ 4. Koliki je pocetni otpor? 4. x-' ) x 2 +4x+3 .177. jacina struje se srnanji za 22 A.187.173.X2).184.189.179. jacina struje poraste za 2 A (ampera). Rijesiti date jednacine (jednadzbe): 5 .a) ~~"-"+~~.. =47 b) x 2 5x 2 -2x-3 5x + 3x 7 x lJ + 2 + 6x l1 +! x~-8 _ x -5x+4 ~~~-~- u 2 -30-10 2 .186.188. 4. b) a-+2a+l lOx' -1000 l 2 rJ )a-5 --c.a) a-") --4 2 X+3) . (Uzeti.fi+l +. pojeftini jos za p% i tada ima cijenu b KM po jednom kilogramu.194. 4.~~- x' .191* (/---9 c) Xl -4x+4 20x 2 -80 2a 2 + 3a .fi 3x 2 + 3.195*a) 2 -] -x " (X'-2x)' -2(x-l)'+2=0 15 .193.J75.182. 53 . pojeftini za p%.176.a) x' -(Za-b)x+a 2 -ab b) x 2 -ax+ab-b 2 pocetku? 4..2Xx-4) 2x-4 . a=2000 KM. x' +r-x-l cJ a'-ab-2b' b) abx'-(a' +b')x+ab l 4. ' a) x-3 ( x-'/ -2x-3 b) ( 2 x-l -6a+9 2 a _9 (/2 _ b) 4.a) 4xl-2bx+ab-} b) 2a.196.174.

parapola'.1 = 0 pripadaju skupu realnih brojeva. 0).9._.<0 5. 4. Akoje f(I)=2. 1) Zbir rjesenjajednacineje cetiri puta ve6i od njihovog proizvoda. f(-I) i f(2). * a) (x+4)(x+5)(x+7)(x+8)~.0) i B(4. Paio. PosmatrajuCi'navedene grafike mozemo odrediti znak. _ ' 2a la- vrijedi oejednakost. dokazati ekvivalenciju (x.faji .' ..7.* Kojem intervalu pripada parametar 111 ako oba t:jesenjajednacine X2 -2mx+m' -1 =0.201.·[·(~ +'~._ . Ako je f(x)= 4x 2+2x+c.* Ako su Xj i Xl ljesenja kvadr~tne jednacine x:?: +px+q=O.1. Odrediti vrijednosti koeficijenata b i c funkcije y=x2+bx+c ako njen grafik prolazi tackama A(-4. I' . 4.l1k9ijit (:.1 a~ Skiciraj grafiRe funkcija: 2 ..*a) x'-1I=-lxl+1 b) x 2-5x+6 ~5X_X2_6 c) 5x-x -6 =X -5x+6 4.202.vadralne. i' Odrediti rea]an parametar a tako da sva Jjesenja jednacine x 3 + ax:?: . 1+ Xl y Rijesiti date jednacine Gednadzbe).: Xl 1 + Xl 1 ~ 2(Xj + x:?:).4. odrediti koeficijente a. 4.)i . e) Jedno rjesenje je za dva vece od drugog. 4.0drediti frO).206. odrediti vrijednost varijable c ako je: a)f(0)=5 b) f(1)=-1 c) f(-3) =40 5.207.'diskriminai1te D=bi ~'4i1c pl'cdst. pripadaju intervalu [-2. Odrediti tok funkcija iz prethodnog zadatka. F'U. Za koju vrijednost varijable x svaka funkcija iz prethodnog zadatka ima najmanju. 4.198. zavisnosti od koeficijenta a"j .205.199. 4.R-7itde~ry:rsana:relacijom (jrafik kvadratne funkcije'je .* Za kaje vrijednosti parametra a kvadratne jednacine Xl -(a+2)x+6=O J Xl -(2a+ l)x+ 1.5x' . KVADRATNE FUNKCIJE .203. 4.* Ako suo Xl i X2 rjesenjajednacine 3x2-2x+5=O ~ ne rjesavajucijednacinu odrediti vrijednost izraza: x 2 _1_ 1+ X 2 5.c) Rjesenjajednacine su jednaka d) Jedno rjesenje je dva puta vece od drugog. a za koju najvecu vrUednost? 5. 4.= x+31 . 5. b i c kvadratne funkcije f(x) = ax'+bx+c. =3x. 5. XIX]: -2(xl'+x::»+4=O .~.208. tok i ekstre-m {\. Skiciraj grafike funkc-ija: aJ y=x 2 .4a" D2].204.O .~ 54 I ~ 55 .) ¢> (3p'-16q=0). 4.Dataje funkcija y=ax 2 0drediti: aJ Nule funkcije b) Tok funkcije ako je a>O cJ Tok funkcije ako je .::::6a+2 . 5.200. funkcije.' ) 2 aJ y=-x bJ y=-2xcJ y=-5x dJ y=-0.ax . * a) x'+61 x 1+8~0 b) (X_3)2= 1x-31 c) (x+1). x + _.4) ? 4. '. 5. 'je' utti'c!<'i' x ~.5. b) y=2x' c) y=5x' d) y=0.ax + a = 0 Ekstt~rn 'kvudraine fUlikcije y::. 5.parabole u.211.3.8. -3). * Napisati kvadratnll jednacinll cija su rjesenja za jedan veca od kvadrata ljesenja jednaCine (a-1 )x 2 -2(a+ 1)x+a-2=O gdje je a real an parametar.5x' 5.6.* a) -x 2+1 =-x-+1 b) 1x 2-3x+2 1=3x-x--2 c) 12X-X -11 ~2x-x-1 ' 4.209.avUcni iu pa. I a. Odrediti vrijednost clana calm graflk funkcije y::::ax2+bx+c prolazi tackom M(O. 0=0 i111ajU zajednicko rjesenje.'~ Napisati kvadratnu jednacinu ~ija fjcscnja Xl 1 x::: zadovoJjavaju uvjete: XIX::: + XJ+X2 . f(2)=0 1 f(3)=-4. * Dokazati da za rjesenja x J i x:?: kvadratne jednacine x:?: . 4210. 5.: ax2+~x+c= (l.gornjim slikariul.* IspitatI' rjesenja kvadratne jednacine (m_3)xl -2(m-l )x+m+S=O za razne vrijednasti realnog parametra m.2.*a) ·x-41·1x+31=8 b) x'+2x-31x+11+3=0 c) 1x2_4x+31 + 1x"-5x+61 ~1 b) (x+ l)(x+2)(x+3)(x+4)=120 4. Dataje funkcija f(x)=2x'-x+5.

Nacrtaj grafik funkcije y=_x2. . pa na ~snovu njega 0) y=_(X_2)2+9 b) y=_(x+5)2_Z 5.a) y=-x- 5.24.'. Odrediti koordinate tjemena parabole: 0) y=x'+x+8. Odrediti koordinate tjemena parabole: 2 4 ' a) y=x2 +4x+ b) y=x--6x+9 c) y=x +lOx+25 c) ~v=x2+5 2 c) y=x-6 2 c) y=_x +4 5. Odrediti nule kvadratne funkcije: a) y=3x 2-27 b) y=4x 2-64 c) y=-2x'+32 5.30.34.28. kvadratne funkcije: 5. Odrediti tok funkcija iz prethodnog zadatka. c) y=_3x 2_x+5 ' 5 . U Kojem intervahl' data funkcija raste? a) y=-(x+l)" b) y=-(x-S)' skicir~j grafike funkcija: Odrediti interval u kojem data funkcija raste: .20. na istaj slici.29. lspitaj ekstrcme funkcije (za razne vrijednosti parametra m): 2 2 2 a) Y=1~lX2+4 b) y=(m_l)x _3 c) y=m x +144 5.22. Nacrtaj grafik funkcije y=_x 2.a) y=2x -3x-5 b) y=3x 2 -l6x+S 5.a) y=x'-llx+24 b) y=x 2_9x+14 2 5.18.a) y=x2+x+l b) y=2x 2+3x-17 5. 5. Za koju vrijednost varijable x svaka funkcija iz prethodnog zadatka ima najmanju.11.13.a) y=-x'+3 b) y=_x _5 5.a) y=x2+8x+12 b) y=-x'+2x+35 5.50. Koliki je maksimum funkcije: 2 a) y=-x'+1 b) y=_2x +4S c) y=-89x 2-2 5. a za koju najve6u vrijednost? Na istoj slici skicirati grafike datih funkcija : 5.32. Sta je nula funkcije: b) y=(x_15)2 c) y=(x+4l)2 'I a) y=(x+S).'. pa na osnovu njega skiciraj grafike funkcija: b) y=(x+3)2_5 ' c) y=(x-Zl'+1 a) y=(X-1)2+3 U istom koordinatnom sistemu skicirati grafike funkcija 2 .27. Staje nula ave funkciJe? 5. Nacrtaj grafik funkcije y=x 2.a) v=x2+2 b) y=x2+3 ~ 2 2 5.39.a) y=x -1 b) y=x-2 2 5. Koliki je maksimuill date funkcije: a) y=-(x-41'+45 b) y=-(x+ll)'-12 5. 5. Nucnali grafike funkcija: b) y::::_2X2+3 a) y=-2x Y Koliki je.47.52. b) y=2X2_3x+ I ~ 5.a) y=x. pa na osnOVll njega. pa na osnovu njega.21.44. nactiaj grafike slijedecih fUllkcija: a) y=_(X+3)2 b) Y=_(X_2)2 c) y=·(x+ I)' 5. minimum date. 2 ) y=_x 2+5 b) y=-x -2 c 5.49. c) y=Sx 2 -2lx-20 :!i 56 j ·.37.33.26.41.19.0) y=(x+I}'+6 b) y=(X_3)2+ 2 5. Nacrtaj grafik funkcije y=x 2. pa na osnovu njega skicir~j grafike funkcija: a) y=2(x+3)2+4 b) y=2(x-21'-7 c) y=2(x_5)2+ 2 5. U kojem intervalu data funkcija opada: a) y=(X_7)2 b) y=(x+l)2 5. c) y= _(x_3)2_ 5 c) y::::x2+6x+5 2 c) y=5x +18x-8 c) y=_x 2+2x+ 1} c) y=-(x+6)'+23 c) y=-3x 2+x+ I .) c) y=(x+7)'+16 " 2 c) y=4x _x+2 ? c) y=-3x 2-12x-9 c) y=-x 2+6x-14 .36. Odredi ta6ke pie~eka date parabole sa x-osom: a) y=x2-2lx+90 b) ·y=-x ' +llx-30.+7x_1 c) y=-2x 2+5x+7 ? 5.a) y=2X2+5x+3 b) y=5x 2+x_6" .42. Skiciraj grafik date funkcije: . Nacrtaj grafik funkcije y=x 2 -12x+36.48. 5.16.17.35.51.12.46.5.5 . na istej slici.0) y=x-+16x+l b) y=-x-+4x+15 5. Odrediti ekstreme date kvadratne funkcije: 2 5.:··· 57 . Objasni kaka se grafik funkcije y=(x+m)2 moze dobiti na osnovu grafika funkcije y=x 2 .a) y=x--8x+12' 5. nacrtaj grafike slijedecih funkcija: b) y=(x+3)" c) y=(x+6)' a) y=(x-l)" 5. Odrediti minimum funkcije: 2 a) y=x'-7 b) y=Sx +2 c) y=399x'-12 Odrediti nule date kvadratne funkcije: 5. b) y=-x-+2x+35 b) y=2x 2-x-l c) y=(x_2)2 c) y=(X+II)' . b) y=x 2 +3 c ) y=x _4 5.25. Odrediti tok funkcija iz prethodnog zadatka.a) F(x-])b) y=(x-5)' c) y=(x-7)b) y=(x+3)' c) y=(x+4)' 5. 5.a) y=x'-6x+8 c) y=40x'-27x-4 c) y=-3x 2-2x+S U kojem intervalu data funkcija opada: 5.a) y=x +4x-2 b) y=-x 2-2x-4 ' .45.a) Y=(X+2)2 5.43.38.1S. Odrediti koordinate tjemena svake parabole iz prethodnog zadatka.31.1·.23. c) y=8x.14..a) y=-x'-6x-1 b) y=-2x 2+x-5 5.40. . Nacrtaj grafik funkcije y=2X2. Ispitaj da li data kvadratna funkcija ima realne nule: 0) y=x'-4x-S b) y=x'-4x+SS 5.

* U kvadrat stranice a upisati najrnanji kvadrat.89.. ce-3.58. intervale monotonost!.2+11 cJ y= 1x '161 5.78* Odrediti jednacinu parabole kojaje: a) OS110 simetricna S obzirom na X-OSll.63. kER.87.66.4x+31 cJ y= l-x +6x-81 2 5. Odrediti koordinate tjem"ena.62. 22) 5. odredi funkciju koja ima minimum za x=-l.* Staje skup tjemena skupa parabola odredenogjednacinom y=x2-2(k+l)x+k-3. 2 a) y=x--3x+2 b) y=-x -2x+3 c) y=2x2+5x-7 ? 5. Kako izg!eda grafik funkcije y= 1-(x-4):'+5! ? 2 5. tacku presjcka sa y-osam. Odrediti stranice pravougaonika taka da mu povrsina bude najveca . c) y=-3x -2x+5 c) y=-2x'+5x+7 intervalima je data funkcija pozitivna: 5.81. 5.0dl-. 5. 5.. Odrediti koertcijente a.~ t 5.* Odrediti ekstremnu vrijednost funkcije y=x2(m+2)x+m+5. U skupu funkcija y=-mx?+(m-n)x-n. . B(O. 5. Odredi v!. * U polukrug radijusa R upisati pravougaonik maksimalne povrsine. tacku presjeka sa y-osom.. -3).59. -4).90. a zatim odrcditi: nule.54. a zatim skicirati grafik funkcije y= x 2-3x-4.94. U kojim intervalimaje data funkcija negativna: • 2 . ima najmanju opisanu kruznicu? 5. nule. kE R odreduje skup parabola.86. . 2 a) y=x -3x-1O b) y=-x +8x-7 .85. . 10 rastavi 11a dva sabirka taka daje suma njihovih kvadrata minimalna. Koji od ovih trouglova im. 5.68.72.65. 58 59 . ekstrcm. ciji je zbir kateta 10.64.69. . znak i koordinate tjemena. U skupu funkcija y=2X2-Ck-l)x+2k-3.56. 5. Kraci skupajednakokrakih trouglova su po 12 m. I 5.odredenje skup parabola. najvecu povrsinu ? 5. a zatim: 2 a) napisati koordinate tjemena parabolc y=ax +bx+c. a zatim adrediti: nule. znak j koordinate tjemena. Akoje 2x+4y=l.76* Napisatijednacinu parabole koja nastaje kada se parabola y=c3x2 pomjeri za 2 jedinice udesno i ~tim za 6 jedinica navise. 5. ti daje x.67. dokaz. 5. kE R.71."Nacrtaj grafik funkciJe: a) y=1 x 2 4x i b) y= 1 x'. nule. 5. 5. Za koju vdjednost realnog parametra m je ckstrem funkcije jednak nuli? 5. Odrediti tok funkcija iz prethodnog zadatka.70. C(l. 5. Kvadratnu funkciju y=_4x 1 +x_3 dovesti na oblik y=a(x+a)2+~.74. 5. m.:diti funkcijuo y=ax2+bx+c ako njen grafik prolazi tackama A(-I.b i c. Kvadratna funkcija y=ax +bx+c imajednu nulu x=-J i maksimum 3 za x=l. intervale monatonosti. Broj. Obim pravougaonika je 40 m.2:-. b) osno simetricna S obzirom na y-osu.75. maksimum -3 za x=-l.57. Izrazi povrsinu pravollgaonika kao funkciju jedne njegove stranice. 5. b) napisati formulll za najvecu (najnlanju) vrijednost funkcije. 9).77* Napisati jednacinu parabole koja nastaje kada se parabola y=-3x 2 pomjeri za 3 jedinice ulijevo i zatim za 5 jedinica na dole.nER.73. Obim pravougaonikaje 8 em.53.+)'. Nacrtaj grafik funkcije: aJ y= 1x2 91 b) y= 1.5. Odrediti skup tjemena ovih parabola.55. a) y=-x'+2mx+2 b) f (x)=x c) y=x··-(m+l)x+2(m-l) 5.ijednost koeficijenta a tako da kvadratna funkcija y=ax 2-4x+5 ima maksimum u tacki s ordinatorn 7. 20 2 5. gdjeje III rea!an·parametar. Po planu prethodnog zadatka ispitati funkciju y=-x 2-8x+3 i skicirati graflk ave funkcije.* Koji pravougli trougao. .6]. Za koje vrijednosti varijable mje funkcija y= mx2-2mx+m+l pozitivna u cijeloj svojoj domeni? 5. *" Ispitati znak kvadratne funkcije za razne vrijednosti parametra m: . -6). 5. ekstrem. Jednacina y=kX2_2x+ 1.a) y=x2_6x+8 b) y=2x 2-x-1 2 2 b) y=5x +x-6 5.93. ' -2mx+3m . Odrediti skup tacaka ravni sto ga oine tjemena ovog skupa parabola. 2).80. 2 5. Ispitati zuak slijedecih funkcija: a) y=x 2_4x+4 b) y=x2+4x+5 5.60.0drcditi funkciju y=ax +bx+c ako njen grafik prolazi tackama A(-l.82. Nacrtaj grafik date funkcije: 5.88. Kvadratni trinom ax2+bx+c napisati u obliku a(x+m)2+q . 5. 5. * Odrediti skup taoaka ravni sto ga cine tjemena skupa parabola odredenih jednacinom y=x'_3kx+2k2 .a) y=2x -i-5x+3 5.91. 5.84. Za koje vrijednosti varijabJe mje funkcija Y= (m-3)xl+4x+2 negativna u cijeloj svojoj domeni? 5. Kadaje povrsina ovog pravougaonika maksimalna? 5.* Jednacinom y=(x-3i+m. c) centra1no simetricna S obzirom na tjeme paraboJe y=2X2-6x+1. gdje je k reaJan parametar? 5.92. Kvadratnu' funkciju y=::'3x l -4x+9 dovesti na oblik y=a(x+a)l+~.83. B(-2. U kojoj tacki grafik date funkcije sijece y-osu: a) y=x 2_x+25 b) y=-88x2+45x-2 c) y=-33x2+1998x+57 -.79. odredi funkciju koja ima J ~ lu. U koiim . a zatim skicirati crrafik funkcije v= -x2+9x~8 5. Broj 16 rastaviti na dva pozitivna dijela taka da suma kvadrata tih dije]ova bude najmanja. . Odrediti koordinate tjemcna. Kolika je stranlca upisanog kvadrata? 5.

< 0 x-4 x+ 1 Xl -2x-3 6.29.tQ.a) b) Rijesiti date sisteme (sustave) nejedmlcina (nejednadzbi): X2-1<OAX'-4<0 b) x'>9Ax2-16<0 c) X2~X<OAX'+X>O x2~5x+6<O /V x'~25<0 b) x'+8x+7>0 A X2~ 1>0 cJ 2~2~x_1 <0 A x2+x"2>0 x2+2x+1>0 A x2~3x+4<0 b) x2j4x~5<0 A X2-4X<0 8x 2+x>OA 2X2+X_1<0 x2-14x+45<0 A x'~llx+30>0 A 2x-3>0 x2~x~20<0 A x'~2x~8>O A 2x'+x~45<0 Rijesiti slijedece nejednacine: Nc}cd11acih~ oblika ~X2 +bx+c?'O l.5. l 6.. a) x2<4 b) x 2>9 6. U jednacini ax2_(a+ I )x+a+4:=0.O b) x 2 4xo.19.7..a) 6.O:16 c) x'+3x~IO<O d) ~x2~7x~6<O c) x'+4x~J2.30. .3.o:O b) x+6x'.O 2 ?-x x+3 ) x -13x+50 0 <0 c .lf a tako da ljesenja jednacine budu negativna.9 ft1nkcij~: c) y = . a) .-=-=-=<0 -4 d) d) ~2x'+12x~J8 x-I 0 > -4 6.0 --2x+1 <0 -3x+5 6.. b) y = 6.}-3x'+6x-3 c)f(x)=.4. a) x'~5x+6<0 b) x'·9x+20<0 6.2I.11.0) 2x'+x~3<O c) 25x 2 +5x-12<O b) _2Xl+4x_6>O 6.6.1. a) x J+3x>O 6.'·5x~24<O b) 3x'~13x+14<0 d) 5X23Ix~28<0 c) -3x1+2x-l>O d) x2+4x+5<O c) 5+X+Xl-3x<Od) x-x2-1<O 2x 3 3-x c)---->1 d)·--<2 x+5 x+5 x 2 +4x+5 b) <0 -5x+6 d) x?+5x+7 0 x 2 -2x+3> b) --·-->0 x2+7x+10 b? -x-1 -c:-->O -887 -5 b) x'-7x+1.a) 6.24* a) (x + 3)(x ·5)(x+ 2)<0 d) Xl c) c) x2-2x>O c) 6x'+5x>0 c) 6x+x~::. a) x'0.c .i ax +bx+cdi.O c) x2+5x~O d) -x]+2x~O c) x'<3 d) x'<8 c) 4x'0..18.> 0 b) .22.> 0 +2x+8 x2-x+l1 c) -. ' 61 . b) ima realna i razlicita Ijesenja.17.20. Za koje vrijednosti parametra ajednacina (a-2)x2-2ax+~-1=O im3 oba rjescnja pozltivna? 6.6.a) x2~8x+7>0 b) x2+1x~3>O 6.~x-6 x' +6x+8 2x-3 2 x+1 I-x 2 x' -10 <-1 d).31...16. Za koje vrijednosti paramctra 111 kvadratnajednacina (m-4)x2+(l+rn)x+2m~I=0 : a) imajednaka rjesenja.10. Za koje vrijednosti paral11etra m kvadratnajednacina a) irna realna i jednaka rjesenja.a) 15+x 2 8x<0 b) 5x+x2~14x-22>O x-3 x-2 6..-7x+12 c) 60 x' -llx+30 "--... <0 2x. c) nema realnih rjesenja? 6.(.a) 2 >0 x. gdjc su a.12.te kvadratne nejednacine: b) X2+X<O 6..}5x'=6x~~1 b) v = .25* al (x + 3)(x.x+I»o ).2.-----<0 +3x+7 2 6. Koji brojevi su nule kvadratnog trinoma: a) xl-8x+7 b) x 2+4x-S 6.2)(x ~4 )'(x~ 2)(x' -4x+ II »0 b) (x~ I )(x~3 )(x + 7)'(x+4 )(x'+x+ I )<0 Odrediti definiciono podrucje (domenu) date 6.o:O 6. a) -x2+5x>O b) 4X2_X<O 6.a) .}4+-8-x---5-x .25 d) 9x'.8.a) . KVADRATNA NEJEDNACINAfNEJEDNADZBAJ I SISTEMI (SUSTAVI) KV ADRA NIH NEJEDNACINA 6.a) c) (x-IXx'-..'·5xo.14. naziva se kv<)dnitna nejednaci!la (nejednadzba)...a) c) 5+X2 2 ! 1-x x x -2x+3 x 2 _1 b) _~·8x+7 >0 6. c) tma konjugirano-kompleksna rjesenja? 6..36 b) x'.O:16 6.J -i b) (x~4)(x+8)(x~ 1)(2~x»0 (3~x)(x"'II)(x~5J(x+33)<0 6.a) c) 6..O:O d) . odrediti reaifm paramet<. Odrediti znak kvadratno& trinoma: a) xl+4x+4 b) x-+JOx+25 c) ~x'+8x~16 Rijesiti da. a) 2x~3x'. b) ima realna i razlicita rjesenja.!I ~~ x 2 7 b) f(x)=.13.'.0) 4x'+2x+I>0 6.26.a) V = 627. .a) -"-""":'-<0 -3x+7 d) x2+7x>O d) ~2X2~8x>0 d) x2 +2x::O:.> d).15..23.9. b i e rna ~oji r'ealni broj'c:~"i J a. --~~2<-3x -x+2<2 b)x+->-3 6.O 6.a) R-81 v=.32.

1.4 7. . .48.1.41. a) Rijesiti bikvadratne jednacine: x"-16x'=0 b) x"-36x'=0 c) x"+49x 2=0 d) x"+64x'=O 4 x"+25x'=0 b) x -144x'=0 c) x4 -256x'=0 d) x"+169x 2 =0 4 2 2 x"-13x +36=0 b) x -5x'-36=0 c) x"-5x +4=0 d) x"-17x'+16=0 x'-16x'-225=0 b) x4 -35x'-36=0 c) x4 -24x'-25=0 d) x4-63x'-64=0 2 36x"-13x +1=0 b) 4x"+7x'-2=O c) 81x"-45x'+4=0 d) 2x 4 -19x'+9=0 4 2 x _3x _4=0 b) x'-10x'+1=0 c) 4x"-5x'-9=0 d) 3x"+1Ox 2+8=0 4 2 4 18x -7x _1=0 b) 4x -5x'+1=0 c) x4+21x2_100=0 d) x4 +13x 2+36=0 x"-(I+ab)x'+ab=O b) x4-(a+b)x'+ab=0 c) x'-16x'-m'x 2+16m'=0 . .3. Aka Sll x..*a) af(a) < 0. 6. * Odrediti reaIan parametar m tako da se jedno rjesenje jedllaci.\ 6.:a <a '.46. (m+l)x 2 -3mx+m+8 6.:0)/\[af (a»0]/\l. * Za koje vrijednosti realnog parametra 111 su oba rjeSenja date jednacine veca od -3: a) x'-2(m+l)x-4m-7=0 b) x'+4mx-m+l=0 6..a) 7.b) f x =--.7.~-'---~----~< I O.x": 5 6. SmjeilOmx'-=t. .a) 7.a) ? 6.c) f x = x. '" Za koje vrijednosti realnog parametra m je data fLfnkcija definisana2a x 2 +x+ 1 (a < x.I<3 b) Ix"+4x 1<2 b) x'+14x +3<0 !X'-kx+I!<3 b) <=> 1 b) . Za ~oju vrijednost parametra mJe kvadratm trmom 2mx2-3x+m negativan za svako realno x? 6. Dokazati ekvivalencije: NEKE JEDNACINE (JEDNADZBE) VISEG REDA 7. * Za koje vrijednosti realnog parametra III oba rjesenja jedllacine f(x)=4x 2 -(3m+l)x-(m+2)=0. Za koju vrijednost parametra m je kvadiatni trinom (m-1)x-+4x+2m pozitivan za svako rcalno x? .a) x"_lax +a2_b 2=0 7.a) x4_m2x~_9x2+9m2=O 7.40. x2 ) i 'I ' x··.. a) x2-2(4m-lJx+l5m'-2m-7>0 b) -x--(m-3)x-m<0.~ bikvadratnajednacina. * Odrediti realall parametar m tako da se broj 3 nalazi izmedu rjesenja date 2 jednacine: a) (m+4)x'-4mx+m-14=0 b) mx -4mx+12=0 6.33. . [(X"X 2 E R)/\ (x.-7.a) 7.a) 7. XjL- .44.38.6..2X2 () 3x'·~ 1 () x + 2x + 3 a) f(x)=-. .jesenja 51 ijedecih kvadratnih jednacina: a) x'-lmx+m'+9m-36=0 b) x'-1(k-3)x-(5k-ll)=0 c) (k_2)X2+(k+ I)x-(k+ 1)=0 6..a) 7.+1 · 2x + 1 . pripadaju intervalu (-l.(x-4)(x+4).5.* Dataje kvadratnajednacina f(x) = ax 2+bx+-c = 0 CU~fSU rjesenja Xl J X2 realan broj u. Odrediti Tealan parametar m jednacine x'-(m-2)x+ 1~0 taka da za njena rjesenja Xl i X2 vrijedi: X12+X22 ima l1.O naziva . Odredi:realan parametar m tako da za rjesenja Xl 1 X2 kvadratne jednacine 2 I j . I 2 I + X 2" > 2 X 2 .43*a) 6. Odrediti vrijednost pararnetra m pod uslovom da za sva~o x bude.50.* Odrediti realne vrijednosti parametra m tako da za svako reaIno x vrijedl: x 2 -8x+20 .em '" 7. nalazi izmedu -I i O.51.* Za koje vrijednosti realnog parametra m je funkcija x2-4x+5 pozitivna za svako realno x? f(x) . 2x2_(a2+8a_l)x+a2~4a=O ima rjescnja razlicitog znaka? 6..4.49. .. Za koje vrijcdnosti realnog parametra a kvadratnajednacina _.52.37.~.))] II +2(m+1)x+9m+4 6. 6. 6.36. * Ispitati .39.42.a) 7.x-l.* Za koje realne vrijednosti parametra k za svako realno x vrijedi : 62 <=> 6.t. {(b -4ac?': O)A[af(a) > O]/\l~ :a > a c) (XI <=> {(b' -4ac?. c) IX:-5X+61>1 c) x--4x+2 > 3 c) 2x'+ Ix 1-1>0 6.34.45.9.inimalnu vrijednost. 6.8.1I. * Odrediti skup vrijednosti (kodomenu) funkcije: 2 .i nakvadratnu po nepoznatoJ t. . i x.IO.ne (m+l)x2+(3m-l)x+m+3~0 .a) 7.ikvadratnajednacinase svod.a) 6. 6. 2)? 7. < x 2)/\ (aE (x"x.X 2 <a) 2 l l MnaCi11~oblikaax +b +c:".2.35.* Datunejednacinu rvesiti za sve vrijednosti pal~ametra a: a) ax 2-x-1<0 b) 2x 2+ax+3<0 c) x--2x+a>0 d) ax +ax-5<0 6. rjesenjajednacine x--(m+l)x-m=O. Bikvadratna jednaCina (jednadZba) svaka x: f(x)= ~(m + I)x' -·2(111 + l)x + 3(111 -I) -I) ? :< 6. odredltl vTlJednost parametra m tako da vrijedi x/+x/ < O.54.1 6'.53.a) x'(x-5)(x+5)-x'+25=0 2 I b) x4_4x2_rn2x2+4m2:::::0 c) x4_ x 2_a4 x 2+a\=O b) x'-13mx 2+36m2=0 c) x'_2(a2 +b 2)x'+(a2 _b 2)2=0 b) x.24+2x 2(x'+5)=0 63 .

40.34.a) 7.a) xl.a) Rijesiti jednacine: 7.{I.(x' ·5x+6)2·158=0 7. xl=2-i 2 c) x'.3s.·1.I)"+(x+3)4=82 7 .-Xl.43. a) mx +2x -x-2=O.12.a) x3-4x 2+4x·3=0.3x+2=0.21.+ . x3.fi +i 7 .64 c) lJ27 lJ. "I. da bi se ana smjenom x=y+m svela l1a bikvadratnu jednacinu po varijabli y7 a+h 7.28* Rijesitijedllacine: a) I x 2 b) x' +(H 7.akajexl=-7.18. * Pokazati da se jednacina (x+a). I. 26 (2x·l)2+25=0 b) (x2+x+1)(x2+x+2)·12=0 7.=2 7.14.a) x .14=0.37. b) x·'-6x 2+13x-IO=O.2 a' 4 2 c) x· ·15x· ·16=0 c) 2 b) 5x3 -5x +1 .2=±2.:c-(x+ I) 2 l+lOx I ~ . smjeno111 X= y.9x +33x·6s=0.x x'+1 4(x-1) 7.SVx·9=0 7.2=±i. + x'. {0. X I.=·2 c) x"+2x 2 3x·10=0.27 b) V8 c) b) lJ. *a) 2(x'·5x·5)'. d) x3+9x2+11x+m:::::O.. a a) (X+I)4+(x·31'=32 I II Binomne jednacine Gednadzbe) a) x 3 2x 2+sx·4=0 ' b) 2x 3 +x 2 4x·12=0 c) x+3x'+sx+3=0 3 65 .7. (2.29.:1 c a 7. xl::::::2 c) x3_6x 2+I 2x+335:::::0.17. 7. a drugo 5.38.13.24. 7. X3A=±'12 c) x1. {·2. napisati tu jednacinu. x.2=±1. lJ. Xl=-S. Rastavljanjem lijeve strane jednacine na faktorc rijesitijednacine: a) x3 7x 2 9x+63=0 b) 6.=2+3i.a) 9 . +4=0 b) f'.44.a) 2x'·x·2=0. Ako je jedno Jjdenje bikvadratne jednacine 2.22. x. x' 2V +sV·88=0 4(x -2) 10 +---+-x+ 1 .64=Ob) x +M=O Sx 3·125=0 b) 64x'·27=0 x'+8a3=0 b) 27x'·a3=0 3 c) x 8=0 d) d) d) d) d) c) 27x 3·8=0 c) 12sx3+343=0 c) 64x'·27a'=O 6 x6..4=± (2+3i) 7. svadi 2 l1a bikvadratnujednacinu po varijabli y..30. Dokazati! b) (x+3j'+(x+5)4=16 7. * Na osnovu prethodnog ladatka rijeSiti jednacine: c) (x.2=± (2·3i). x3A=±7 b) xj.23..senja bikvadratne jednacine X4_ (3m+2)x 2+nr"::::O II kojoj je m renlan parametar.33. {i. xt=-1+2i b) x·'-x 2+2x-24=O.+4=0.. a proizvod je jednak q. XI=] .2=±3..a) x·sf'.46.* Koji uvjet moraju ispunjavati koeficijelltijednacine ax" +bx 3 +cx 2 +dx+e=O.2) 3(x'+1) +x+2=0 2. Jje. 7.39.a) (x+ 1)4.7x. x.36.=.2=±4.a) II 3 3 3 -+=-2 a (x+l) a (x+l) x x x+l 2 4 7.4=±3i c) X1. akoje xI=·5. 64 x 3+27=0 27x 3 +1=0 12sx 3·216=0 8x3·729a 3=0 4096x 6·729=0 11 proizvod rjeSenja jednak je . 7..a) 7. {O. -2.a) x1.32.. x'.a) X 3_X 2-x-l 5::::..ls=O 7.45.42.3.64=Ob) 64x6 +1=0 c) 729x ·64=0 Odrediti sve vrijednosti korijena: l/i.25.4l.a) 7. X'.. 2. d) '!64 d) lJ-125 Neke jednacine treceg stepena (stnpnja) Provjeriti da li su dati brojevi rjeScnja date jednacinc: 7.2} b) x3·x'+2x.19. i} 7.5(x+ 1)'+4=0 b) (x·3)'·10(x·3)'+9=0 c) (2x·1)4.15. TragajuCi zajcdnim rjesenjem medu faktorima slobodnqg clana rijesiti datu jednacinu: .20.)(Xl~+X2·')=7. -Xl..·i.31. Suma svih rjesenja bikvadratne jednacine X +pX +q=O jednaka je nuli. x3.16. akaje xl=-2.*a) x3 +5x 2 +2x+I=O b) 4x·'+3x2+X-5:::::0 c) X?\_2X2+7x+4=O 7.3+2x'·25x·sO=0 c) x 3+2x'·13x+1O=0 d) x'·x'.*a) x-+-2x·'+x2-4x+l:::::0 b) 5x.27.j+(x+b)4=c. Suma svih rjesenja bikvadratne jednacine 3x"'+bx +c=O jednaka je lluli. Napisatl bikvadratnu jednacinu cija su rjeSenja: 7. X2. 3} Dokazati da slijedece jednacine ncmaju cjclobrojnih rjesenja: 7.j-x 3-3x 2+x+2=O c) -2x"+4x"-x 2+x+3=O Odrediti preostala dva l:jdcnja slijedccih jednacina aka je ciat? jedno Ijesenje: 3 7.a) Rijesiti (binomne) jednaCine 3 x ·1=0 b) x3+1=0 3 3 x .4=±2i b) x.17x.fi + 1)x·9=0. c) x3+2x 2+rnx+2=O. * Neka su . Odrediti vrijednast parametra III aka je X(::::3X2.=i b) x:'+5x+ 18=0.Ako jc data jedno ljescnje kubne jednacine odrediti vrijednost parametra 111 i preostala dva rjdcnja: 3 2 b) 2x"+mx'+13x+15=0. d) x"·(3+2.a) 5xJ-4x-32=O.26.2=0.(x . 7. x.a) x·'·5x· 2·36=0 b) x·4+5x·'·36=0 7. 3.4=±5i 7.2. 7.a) 7.216 =17 7.0.fi )x'+3(2. 2} b) 2X3'X'+x+4=0 . x..3} 7. ako je xl =-1.a) x'+x.. ·3) b) x'+5x'. * Odrediti vrijednost real nag parametra m taka da kvadratna jednacina x1+(m+l)x-2=O ima rjesenja Xll X2 koja zadovaljavaju uvjet (x\+X::. Dokazati! 2 7.

7x+2=0 7..=6 5x1_y2±".-=8 } .. Simet)'icne jednaCine (jednadzbe) 7. Odrediti a.a) b) x'+/=25 8.c-(a--a).. .47.'1'-8=0 b) x'-2.48.-I) Rijesiti dati sistem (slistav) jednacina (jednadZbi): b) 2x+y=5 c) 3x-2y+4=0 x-y=1 xy-l? 0 8.x-1=0 d) 8x~-3x'-1 lx2+mx+8=O e) 4X4_X'+80x2+mx+4=0 f) 2x'+(m-3)x--4x+2=0 Rijesiti date simetricne jednacine: b) x.c-y-=16 x+).a) . Koju vrljednost mora imati paral!lctar ')111 da bi data jednaci~a bi1a simetricna: a) mx'-7x2-7x+l=0 b) 2x"+mx-+6x+2=0 e) -x'+mx -21.a) x2_2y'~2 .04. _I) xy+2=0 8.a) 8.7x'. .= 1 x-I y+l c) =1) b) 5X-3Y .')4 .S1..(-3.S5.4x+l=0 7. 3 -/.* a) 2x6 -6x'+llx'-12x'+llx'-6x+2=0 b) x'-6x'+ 14x'-18~'+ 14x--6x+ I =0 6 b) x'+4x -IOx'+4x-+1=0 Provjeriti da li je dati uredeni par (x.d) x'-x 2+2x+16=0 e) _x 3 +2x 2+3x_1O=0 f) 5x4_x 3 _3x'+x_2=0 7.a) 4\-2)'=-7a. 3) e) 3X+y=5 .(3.a) 2x'-3x)-x'-3x+2=0 b) 3x'+4x"-14x'+4x+3=O e) x'+5x'+2x-+5x+l=0 3x+ 2 x ''.. . ? 3x.10. S=0} x+.JO 4x2-i~-15 x' +y' =2(x)'+2)j 8.2x)'=3 J h+3y-S=0 } x 2 +4)12_ 3x _ 2 =0 c) X+5)'+2=01 5xy+8=OJ 5xv+2=0 b) 1 f b) x+Y~Sl " x.a) .+2xy+5.a) x 44 c) X".a) x3_x 2_x+I=0 d) x3+7x2+7x+1=0 e) x'+2x-+2x+l=0 f) -x +3x +3x-I=0 7. 4x +4xY+r=7a-J A b) 4 x+S 1 x+y-5=~ e) 2<..+3y -7x-12)'+I=OJ x+v=-a} .2=0 7.9.7.4.-4x"'.52..'-2.-7=0) c) .a zatim odrediti i trece rjesenje x3· 8.Q'=12 } .. -3) x2±4/=40 2X2+l=3 ~ xy+3=O 8.8.56*a) 4x 8x'·13x'+34x'-l3x'-8x+4=0 7.a) 1 x + 2y-x=2) .a) 8. j' [-2a +y-=2 2 Y --=- b) I-x+x' =7 1_y+y2 1 2x+3.-6=0) l .53.1'=1 . RijeSiti date jednacine: ') 3 2 a) 3x'+2x2+2x+3=0 b) 3x 3-7x--7x+3=0 e)2x -4x -x-15=0 2 d) x3_5x 2_5x+1=0 e) 2x3+3x2+3x+2=0 f) x3_4x _x+4=0 2 3 7. .1'-2=0 xy=-2a- 66 x2+i:::.05.a) 2x-3y=11.02.'1'+(1--"':' 6 7.-2. b) 2x'-4x'+3x'+3x.l=O b ) 2x-+= 3 . 4 5 8. y) rjcsenje datog sistema: b) 6x+2y~-6 .03.01.a) . -x+ 3 = 0 + x -4 x.. -x). b) J 8. I' .+x'tx+l=O c) x'.57. -3x--.+)' _j =6) X~Y+I~O 5x+6y-I=01 c).'1"+.=20.a) 3x'_7x"_4x 3 4x 2_7x+3=O . . (I. SISTEMI (SUSTAVI) KVADRATNIH JEDNACINA (JEDNADZBI) 7. Q l ~ x+.4) 4x'-/=20 x"-x)'+)'.50.06.a) c) x-lly=4. . _I) 8. (I.1'=a c) ") ? ") I x--y-=3a-) A x-I ---1=0 y+l 67 .4x'-.X+ Y.49. (-2. bEZ tako dajednacina x _ax _X+b=0 ima dva rjesenja: x 1=2 i x2=3 .y.a) x'+21x2+21x+l=O b) 6x'-19x'+19x-6=0 c) 2/. 0 7. (2.

a) 5xy+3x'=57 2 15xy-x =81 b) .Jx' +2x+2=6 69 .1O. To P~. *a) jI b) 1\ x+y+.J5-x+17 9.a) J2x+l =7 b) .*a) b) 2x 2-xy+/=28 c) 3x'-3xy+2y'=8 x'+3xy-3y'=28 2x -3xy+3l=8 x'+4xy-Zy'=5(x+y) 5x'-xy-/=7(x+y) b) x"-3x/=1 3x1 y_y"""" I c) b) x-"+/::::6 x+y=2 c) x 2y+x/=1 2x 2 l-lx ::::36 2 2 3 2x y_y x=6 2x 2_x ¥+/::::7 x"+y-'=35 r~\' t+v ')6 8.22.24.+2. XC<+Y)=3 x(x + Z ) = 1 { x(y+z)=2 X+Y=2axy Y + z = 2byz r 1\ .=4 b).21. Dokazati da datajednacina (iednadf11a) nema realnih ljesenja: 0) 7+.a) ".'u htdrkiindu_hiiaju promJenlj_ivu riaziv~mo lhi~~~'~aJ~l." '.uglavnom...+ z·· = 61 xy+x:=2xv _ l c) y+z=2cxz X+ y=a.J1.a) 2 {x' . .J3-x=. = x + 1 c) .11.)3x--S+7=9 b) 10-.* J2X-Z+!2 -X=2 2y-x ~ 2r\'- + 2:._.J1-33x=!34 9.14.[5 cJ .6.ry y+z=byz { x+z=cxz lzracunati dr~gi korijen datog kompieksnog broja: 8.:3 8.{..7.Jx-1O=x+8 9.J2-5x=x-2 d) .)x'-4=.a) 8.y' =0 b) + Y '=8 xy=4 x 2 +y2=4 {X'+y2=13 xy =1 b) c) { xy-12=0 x' +3xy+ y' -61=0 {x' c) + y' =38 xy=1 xy+x-y=3 x2y_x/=2 8.st.* a) 8. 0 x--xy+2y-= 2 2x +3xy-5y'=0 2 8.a) .adr~ ''koriJene.J6x-ll =5 c) .8.x' b) .12.:::=4 x 1 { x'+/=7 xy(x+y)=-2 2 xy(x+y)=30 xJ +y'=35 x"+y-'= J 2 c) x(x +3/)=14 y(y'+3x 2)=13 Y xy=6 8..~ cJ 7 .-3=5 c)E+l=1 d).)4x 2 -27x+18=x-2 b) .J12-x =x d) .4.+2=x b).J.lClpna1ne Jednacme sa kv"!-dptnnl1 kDflJennna ' -f.e + y .Jx+5 =x+2 b) 3~ =x+J 9. jednacinu rjeSav~rq.Ji+ 3".: 9s1ob~danj~nl.[-I c) ~1+i.f3 +~l-i.5.a) .J2-x b) . " ' : Odrediti oblast definisanosti (do menu) date iraciona!ne jednacine Uednadibe): 91a) ~=17 b) E+7=14 c) 23 -/dI2=66x U kojoj oblasti je definirana datajednacina Uednadzba): 92.F=4 x+x+:=13 _ 2 c) I. Nakoo odredivanja domeoe iraciomtlne jedhacine.J1-3x=3x+1 c) .a) .<-5=.15.*a) 9.JSdJ=&+lO b) .n'atr:~~:ip~ ..)x-S d) 9.).+3.+y.(.:::=5 b) lX.a) .18.e Uednadzbe): 9.3.':.~lO stel?en?yanje~~ j:dnacine:' Ovdje posl.. koji ..J57x+7 =11 d) .i jed'Qa'c~na.Jx+.f3 lRACIONALNE JEDNACINE (JEDNADZBE) JednjtcHlU.\2-11x+30 U skupu realnih brojeva rijesiti date iracionalne jedna~in.=3x 9. =..a) ._..J.{)_-. x-y x+y 5 8.ll-i"j 68 b) '1=i .23*a) 2x2-xy-/=5 2xl-3xy+3y\::80 Xl +xy-Z/===-56 8.iz~.::3 .9.)x'+x-3=3 .Jx+3._' .2+ xy +x=10 y'+xy+y=20 c) ' .a) x -2xy+3/=9 x'-4xy+5y2=5 2 b) 2x +3xy+2y'=4 4x 2-4xy-/=8 c) Xl _xy+y2::.J3-x=2 9.a) 2.a) {xy-X+ Y =7 xy+x-y=13 {x 8.19.a) .8. k~ja' s.13. +_.9:12a) .a) i b) 3-4i c) 8+6i ~ 8.~orijena.17.Jx+3+5=~ +1 =7x c) J~·-5=.2S.' _' '.J6i-5=5 (9-x 2 )J-x-3 =0 c) -2.x b) Ji-'h:'"'I.JS-x =0 b) (x' -4)Jx-2 =0 c) 9.20* _.16.=14 8..Jx-l =x+l c) )6~X~X2 =x+l .<1) .::.J5+x = .a) x+xy+y=11 x-xy+y=1 b) xy+x+y=l1 2 x 2y+y x=30 c) 8.In. ' -'.J2x +-1 = 1.

Jx b) .*a) ~4(x+m)+n-~4(m-x)+n =4.3.21.)? 0 '4f(x) <g(x).t).*a) ' ( /(x)?o 24f(~) <.!IE NY'<=} gix)<<l}' './4+2x-x' =0 =4 c) -J~ -2x-1 =0 9.2x-3 = x+ 1 9.= .x) >tV) /(. nEN}' -.J.J2x-3+~5>7 IOA..22.JS+.18.3.14 NeJedria~inu'{llejedriad:zhti) lfkojoj s<.6 <: 2 b) ~ <: 3 cJ .25.a) .a) .a) -J' --- .27.20.+I+.37.H6=.j41-3.14.J x 2 - 1 :::: a . ' Odrediti oblast definisanosti (domenu) iraciollalne nejednacine (nejed nadzbe): 10.j13-2x=~ b) ~--Jx+12=.a)'.a) ~X2 +3x+2 = -J'2-x---xC.5 -~~ = ~x.~~ x' - b) ~5-j.Jx·~6-~ >2 b) . b) -E=2+.30> 81 71 .' Za.:)< gI. La) .·2x<11 c). .oj . lRACIONALNE NEJEDNACINE (NEJEDNADZBE) 9.39.nep0zI13t3 pojavJJuje:11 potk01jen.:.J6x .iiEN} l(x) <:fg(x)lj"~l.j7 -x +.J9+x 9.a) Vx -5x-4 = x-I 9-x x'".24..Jx'=ll > 5 10.'''+<Jf(x) <)?(X). x~ x' + 24 = x + 1 9.j7x+2··./4x'--:9-.n~ N} =1 L~(.29.JI.28.13.J2x+5+.Jb+J+. 17.J3x+4 b) ~x'-I=..38*a) Vx' .23.a) -Jx+3+-Jn-x =7 9.19.. IC.jx'+6<22 b) .Jx ~+22=5 ~x2-13-F13=0 x-l-~1+4x-x2 =0 c) b) 9.fi'x-3 +1 = -Jx+2 c) 9.26 a) -J. 1 =-y="\IX +3 3 x~2 9.9. /:(>:). " 14 f(xj. bx~+ab-Ja+x=aH b) 9.a) 9.J5x -10 + -J4+ x + ..a) -Jx' -2x-l+5= 1.JI. -I .x irna 9.Jb+3=-J3x+31 9.a) ..v~Jiciili ' JradJkarldu) n'ekog korij~Ila nazivamo lracionaln<i nejedna~ilJa (nejednapzbaJ.j3x + 4 x+l 10.a) .' ..{" g(X)2oo{' {1(x)2oO v fix) > [g(xJl"'J J(x»[g(X)F"~1 .16.J12x+25 9.a) ~23+)2x+.Jx+-Jx-I >1 c) b))4. . 'lex) «g(x)j'" 1 .-' 9.j5.15.x+1 +-J4x+13 =-J3x+12 b) J4x+5=-J2x-I+~ 9. jracioJl~lne 'nejednacine vrijedi': " vx-~x-l 9.a))2x-6>9 10.-~=2.Jx < -J x+ 3 + 1 70 -E.2.a) ~5-x' =·J3-x b) =2 ~21-..a) 2-x+-. Za koje realne vrijednosti parametra a jednacina rjesenje? .) .a) ~3+·hx-5 9.fx-='3=2.JSX2 -2Ix-68 =5 b) .J2x2 +x+3 24 = x-I 9.'1g(.x)...a) .' 'g(x»O .

.< 3 x .. Ovdje ~e poja:vljuju 'ekspone-ndja!ne jednacirie koje su napisan-e iii se. _.15*a) Vx+6 3x-1O c) 1 ~ x < -Jx+8 ~ ~---- 3 .1'+1 < 10..· ...g(.J~ b) .J.a)-J2x+22:x-3 b).'.20..s'poJl~!1cijalna nejedna~i_l1a {n~jedp_ adzba)~ . EKSPONENCIJALNE JEDNACINE I NEJEDNACINE ".22..':(a>O. .2. . Nacrtati grarik date eksponcncijalne funkcije: .'-defihis~ln'ujedt1aCi'npm f(x)=a x . x - b) .. ' ' ' Neje!.spon eJ\cij a4\i h..16.J27 .6 >2-x c) 1O.Jx' .12.Jx· +3x+2-.*a) 11.13. 10.Jx'+3x+3 c) x+3>.4.]7 'a) '.+2>x c)~<x+3 1O._ .y= ag("~.' Pr.!x+l +.".ej edn ac jlw 'kb ri.1 La) ~-x2+6x .Jx+51 -[.)15 ._ b) .. f{x).)x+l0 c) .. neI?Qfq<!~_'.I ) Rijesili date iracionalne nejednacine (nejednadzbe): 10. .a*l} ~' ~-r(xl~g(x).\ .~f(X)= ~l.)2-x+11 < 11. Opisi tok funkcija iz prethodna dva zadatka.l..a) .a) >.:'--:3 +.*a) .[.. v=(H d) Y=C~ J 1 1.1 ..23.4 x =78 x c) x=I.J6x-2x' b) 2x+1>. Ije$&v'a_liju_e~sppqeiicjja[njh jecihaCina korisrimo_ ekvivaiencijli: . .2 10.~..r-3 b) .I~~ 1O.x' 2 < I -J2x+5 <3 c) .}x-3> 1 c) 1O.a"zi u e-s~poJlenN s~~pell<.8.J6X .a) (x+INx+4.x ~ 1 .)3x-3<.2 < .stimo .? ".~ojoj :s:e."a) ob~ihi .)2x .zhata nalazi'u eskponentu stepena"riazivamp fu~kCij~:' Pr! _rj ~:s_<lvillij If. S > 8.6.t. f(X)<:g(K~.fU+5x ..<a<'~) .J.\ (a>:l)' b) i e_ksponenCijaln'~ jednaciJ)a Gedn~dzha).~_ f(x»i~{x). ?I.a) y=2 x b) y=3 x c) y=4 x 11.J9 .a) x+ 2 < -Jx+ 14 b) x.Jx-IO<.7'-3·7'·'=28 c) x=·3.563x-3·25.2I.8. " ' -¢:!:>'...+l> 2 1O.Jx+7 S O b ) . >: ag(>l\ '(h. '.)2x"S b) J':+3>.19.1.. a) 7"=49 br 6"'=36 l1....)5x-4."Sg(x).+5 b) .. af{>l):> a¥(X). EksiJonencijalna funkcija y=(H b) Y~(±J c) d) y=5'.)5x' +10x+1 "27-x' .1~-<3 V2x-5 <0 .flEiiiY.dzba) 'u' kojoJ se nepo. nazivaniO eksponencijil:n_:a:~ . 2x b) 8~613 .a) x=I.7.a) 2'=16 b) 4'=16 1 1.awq' ~k.3 x+ 1=1 b) x=0.'x 10.r.)2-x +4.2x b) .10..{:x)' ¢:>..a) 4x-6 > . 32: 2 /2 +.2..f....5.1" b) .)2x+ 1 -.6.(O-sa<l) .e:t<.9.Jx+3 <~ + .. 4. 10.*a) .+2 > . Eksponcncijalna jednaCina Uednadzba) oblika a I'Cl) :::: ag(x) Provjeri da Ii je dati broj rjesenje date eksponencijalnejedna~ine: 11.5.:ag (.. L' .+5 X.r..a) -Jx-4 < 2 b) ...Jx 2 -4 < x-3 3-x <1 .aft:>:l.re'-2 10.18. afl.3..<:. > .2·8'-15=1 b) x=2. Il.Jx 10. .. _'.1TIogu 11apisati al\X).jd6>E+i + .a) ~ > 3 c) -Jx-5 > 1 b).a) x=-1.lal.)2x+3 10.[.kv i"a I_erIc ijej" 9X2··4 <". {a> 1) Q9nOsn(l1"..)x+2< 3 c) E+~<5 1O.(~~<a. "1"~I -""'j as(X).) .fv~cih~ (bejednl'ld~b<l) -4 . ~ f(x}>.a) F~I~k~tjq_ f: R_~ R+.a>O.6·2'+4·8'=400 Rijesi datu eksponencijalnu jednacinu: 11..3x+3=0 11. :. 7.. . 11 10.a) 2-4"=64 b) 3·6"=108 72 c) 7"=49 cJ 2 8 "'=64 H c) 2·8 '=16 d) 8'=64 d) 3"'=27 d) 5·9"= 135 73 .a) r. {ednaCitilJ(jedI1 ti. . 11.2x . 0 ~ __>x+~ -Y -v5x--1 10.)4x . 11..a) .a)Vx-5<-1 b)V6-x>-4 c)V2x+I<-8 1O.14...)x+8 > 3 b) . 1+ </3x" 1 < .)2x-12>.:=1 x~ < 0 c > 3 + ~ b) (l-x')E < 0 10... 3+..

7.'+1_17 5-' b) 21· Y.I"2 22 .2 J.a) b) c) 3.5)' --I =0 f' ~(t .a) 25" = ~ b) ) 11.*a) b) 22x+l 2.S·1"+J b) (~3+FsJ +(~3-FsJ =34 b) 11.1(10.2 x-.49.a) 2'+'+5· =104 b) 5-.5 =16J2.2'=5 11.a) 5"=25 11.-1 t.11. 3 - 2X ' (41 -..J3J +( b-.25'-'=16 (H =(H (%1'-' =2~ c) (if =(H2 U4 f' =~ d) 9 H2=3 d) 0.12.3 I.+1 1 00.1'=1000 (d'4 (H'-3 c) = c) 4"'=256 I 1.43*a) -~-6'(2' ---~-)=l 2·'x 2-.f.'-7.50..40. .9.1"-2 _3-1'+1_3 r + 5.a) (1 l3.3.' = 155 S.a) 5.a) 3'· J.48.r+l 11.3<3 2 .1-2 = S.01 . d naclile " x 2(){)O 11 .:::: 2 3 2x+ 2 c) 2-8V-36'=3·16' x 11. =64'-1 b) 3 2x _2·3 2x .2 = 1 b) 3 2x ..5)2..2 =6 c) 9' + 27 = 12-3' b) Y -9·T' =8 4"+6 x =2·9 x 11.a) 7. - (7)"-5 75 d) (2)-<+3 >-=<-\ 5) 16 7 2 2 c) 0.1'+1 = 117 11.a) 4' -9·2' +8=0 74 b) 2" . I 1.125'-" 00 4 c) c) 1 Y+' ( I )-.45_a) 2'>4 b) 3'<9 c) 4'<16 d) 5'>125 I 1.b) 2 3'-'=32 2 b) 0.39.J9 b) 3·1' =4!J3 3'" 2 .J-'-' d) 0.28.a) 5:. + 5_1'+2 x+- 2·_22.a) b) 7'\ +7-.35.32.44 .+1 _ 3·5-\--2 = 122 b) 5 r + 1 +5..a) 7 = 2 x+"2 Eksponencijalna nejednaCina (nejednadiba) oblika 11.+17.20.*a) 2 " J 1.t+1 _! 9-"+1 2- x+- 1 2=3 x 1 = 3.a) 4 x >8 b) 9 x <27 c) 16 x <8 d) 125 x >25 11.. Od re d ·· It 1 cJe _- (x.3.+2 < lOb) 0. 10 I")roJna . 11.d) 3 2x .-1 <a g (l) .-2 C) . > O.-3 = 99 + = 26 b) 2' .*a) 8' +18' -2-27' =0 22x+2 _6-' .a) 0.5 < 27 ( 644 j b) 9'-10 75 ..23..+ SHJ b) 4x_3 b) 9x.1 +3]:.+1 =216 IJ.( =SH2_5. C) (5.-2 +7.-2 b) 54x-6>253X-4 c) 3x+3 7 X.13.r+.1 _2·3 2x .47. l]eSenJaJe . =I c) 127"-1 = . ..2 N ] _4' = 16 b) x II.46.a) 4""'] +4 \ +4.2°.1"+1 +6-'"+2 = 1518 b) 5·3.+1 _4·::V..*a) 3-4" -2·9-' =5·6" 3 Ilo42.[i.-2)' t·. at(r) >a Jdx ) Rijesiti date eksponencijalne nejednacine: 11.a) 2 1'-.IS.a) 4 +2·<+3 =20 II.::2 + 16 = 10.\-4 =315 b) 3 x+ 2 + 3..34. 3 . 2 Ee.I9.r~..+ 2000)2000. I 1. I 7. ifY = 1296 .r.'-4«6 = 343 b) I I.:..-3 > 16 11. a) 3·4" + ~.J3)' =4 + 22.1.\" Ilo4l.a) b) 4-3' -92' =56 2 b) 42x+l + 22x+6 =4.\"--1 + 3.. I I )-'-' _ <2' b) -I >-(8 9."+1 =7·393 11.a) 0.25'.38.*a) (~2+.'.2 = 69 11.5 '=4 11. 2 .1 = 84 x + 5.(0.~ 2 +"1 .1 O.a) Vl28 = 4" b) c) 36<+'=6 c) 0.5(5-3) 11.\"--2 =630 c) 52\'+I_S~-'"-1 =120 I 1..2+.7 2x (?)H -I)' >4 b)::: < -4 (2 3 9 11. 9x+2 = 6 4 \"+1 3 II. ~ .I6.a) 25 x >125 3.a) 2x_S·2-x:::7 b) 4x~J _5.x =20 -1I·30 x +6·5 2x =0 .1"--2 = 13 c) 4·31'-1 +3.8.1-2 _3 2.33.*a) 4.' = 36 b) 2' 5' =0.a) ('54)'"-' -_(5'4)Y" b) 11.r+l=104 11.-1 +7·3' -2-3.+1 =258 11.2 (0.x+6 c) 3'" _4-3' =45 b) c) 5 6 2x 4' +32=12-2 x 5' _5 3.-1 (* f' + 3.\'·~2 = 7 4-1" _3·4.·-1 +6' +6.a) 6\-1 +6.:.+1 + S' = 750 b) 2\--~+2'-+2. a·I(X) _ 3 2 -.36*a) c) 42x+1 I137.22.::::4.1'-1 + 5.24. 3x+1 + 3 2x+ 1 = 5·6.r+! + 5 b) 6.

ll'.'. g(x» ..a) y+2+ 7 ">4·7 x .' «~ x 11.::. .. b.(41.f.! a(OWcFjJ?Ja"'4F~~ dobio_pozitiVanliroj b.. '¢. .)V1SKA FUNKCIJ4..0 <.h.. b>O)..54.eJed'!1~q.< 2 5 11.gb q .Og"g{X)} a>l ".i1 =llog" At.: 1) IOg.b) 41 ".a) 36 05x2 «i r x x-I >4 11">7" c) 16<2'" c) 23"<19-x b) 3 1 .2 < 9 b) 2 3x .5.zl.vafijablu qaziv3mo log1\ritamske nejedIla~ne (nejedriadzbe).x2 > 8 c) 4 2' + 2.4rio..< g(x) .PI'trje~fly''lfljlj.::-0: .: I) ." a.<acF IJ IV) log" <if.' 76 1 {(x» ' .~.e~ log .lj ~j p~ogaritmi koj i u.5)' 11.25).. po >0..ail'lO logf\ritam~ka j~dnacina (j"dnll..arifn:t:.< 1) • Neppsre.·2<74 11. (M>O.a) 2 \"2+!.·05. ...01).• vr~i se. «0..'ll: Eksp.~(*)#f(X) ~g(X)~f(X»~.1\T >Q.0 <.N'a'os. 5>+2+6·5' "'55 .el~Nj\r~Jel1¢jJ.broja:b'zabaZll a. .nazivatno I()garitapls\>.58.'l fu)jk..'g..f(Xl ~1()g.a)9 +'+3.~'!j ~ ~ :.9garit~rrl?k~ flll)l<. log.::..60.-x <20 .. *. LOGARITAMSKE JEDNACINE I NEJEDNACINE +3 x x2 1 - .':'''"g(X)} ""'.1' _5:.a) 12.~ti9in:~ Q~.l1· N)= )ng:"A1 +iog. .2 . b) 25·'-5"">50 c) 9'·. 2·3'<3 b) 22x+I __ 5·6 x +3 2x+ 1 :::.(O<..0 c) 9" -3<2·3 x Defipicijalogaritalllsk" fimkcije: Funkciju.(M>D. t iOg{lfCX). 199b..~zI>M.saQT:z.'.. .56.( Q «.o~ail).<I.odnosli na b~zu .(X) <: 100".Q<a .noyU liavedene ctcfinicije.2_ 6 > ~ c) 5 x2 . .. . ~~p~?n~t~.qfladib\J) ~ t~()j0j . il'eposrednd zakljucllJ.11 I. > 10 11.N >O.. na di"ugu (rec\mo'". 3 d) "'(%r gl-3x >1 b) 9·3.a) 5·2'+'-3·2..2 <8 11.~la:~'t k~q: cFo ~og.cija .~~..> 0.Q...'4.g("»O. J.. Jbga'tjt~n]skil:ijeqIia~ina ~o...>" 1.(n~je'?'~~a.jilca.lt1~¢' . N.cija ll. 0 '. . (M lQ.2"0+' 11. t{ '..>:-3 x+l 11.\'= x 0 a'= b' . h.lI' .a) 3 2 .:."to vi'ijedi: .' O~'a< "l/V:? > 77 .. { .0 < '1.S'e. .).+3 <9 b) 3'+' r c) (0.. .()llelltia)jillitre11fl stepell6vatj haz.JogI'M. LOGARITA..a) 8·1"·3.." .. '.«Y-~.-pdno~no. a '.: .vr:Uedi: < gx+2 alogab_b.a#.. nazi'vamo logarit{u1l:.>! log' . 0< (/ < 1 .36)°.2.d:i~e) 'u' kojim'l s~· p~jav. . ¢::'> .."' Kako}e 1. ': ...~cia. LOGARITAM...2.· . ' • .Q <:4 .61._... log."l~.55.(.y. !~&at~tm~du .a>l rastllca.59. <± c) 125·5.emo qa.< 1.~. 11 Prelazak s jcdhe fonnuli: logati~a:hiske b.a) 5. L()gaI:jtamsk~.5 La) 3 x b) 2 <3 b) 1 LS3. i'ii'r.fj$tiJl\Q ~'lij(3~e6u .f: R' -7 R"de·finisanajedl)acinom f(x)=logxx.u od l1 osp rl-'J: bazq: O<a<l' op~~da. .'. '·:i':: .nr~Yi~a.57..I +34·]-'-\ J')efj1iicijali)ga~lt'. b) 6·5'"' .. '!z: flayede~r~ J~jrt¢Jje sme~lj: lO. .n*O. 18>0 11...'·4.<X:t..2x < 1 81 b) (0.la primjer ci.":'- .

1.I.13.c) y = log-. b) log432 b) logs 1 I b) loo-~ - d) 5 3=125 Izracunati vrijednost datog izraza: 12.33.14.·~ 81 12.- 82+\{)g~ d) .a) v=log 3(2-x) b) v~5·log. *a) ~ 10g.a) log]32 12. Nacrtatigrafik funkcije y=x+3.4 2 b) 2 10g :>s 12.:=.-/3 d) log.1.a) log.24. Na osnovU poznatog (vee skiciranog) grafika funkcije y=x2 definirane na skupu R+ odrediti grafik njene inverzne funkcije.25 logll6::.a) y=log. Odrediti inverznu funkciju date funkcije definisane u skupu realnih brojeva R: a) y=x.(x.~ loa(x' -"'..6..lO c) SJ]og"l C) 4 3-1og~ 32 . 12.a) 2'=32 b) 4 2=16 c) 3 =81 12.= X 4 8 x+l = log.*a) IOg21og2 12. b) y=x+1 c) y=x-4 d) y=3x+1 12.a) c) log:.Iogl6 fiJ2 d) log.1 La) Jogl I 12.10.\43 27 .26.0) logd c) log:V9 b) log:S.a) 10giOO b) iog2 64 1 12.a) log.5.22. ~J b) )' = logJ --_..Iog9 S1 b) IOg41og.a) 12.7. 32 . .a) log.125=-3 3 logl6 32 d) log6 1 I d) 10"-- . V49 12. .2S. b) 44 110g .= x' .12.27.15*a) log" if lzracun~ti I c) logj~ 4 b) log.21.d) -'"\' = loa.2. Pojamlogaritma i logaritamske funkcije.Iog.9.-- 12.32 c) log))] I ~.a) log. Izracunati vrijednost datog izraza: ~-}.a) v .I6 x b) y=. ~12S .. 256 x=- 22. .a) log.0425+1 = N .: x b) b) log5 x=-2 c) 12.a) log. 2 logs 125=x b) log310g.lf12l +~ .x b) y~log. . Date jednakosti napisati U obliku logaritamskih: 4 12.Iog. '6 d) IOglO10000=4 d) I c) logj"._.a) !og39=2 b) IOg18=3 I I 12. 12.*a) Y=F~·log5(X-2) d) log.=-2 b) Jog!9=~2c) IOg4--=-4 '9 256 3 lzracunati slijedece logaritme: c) IOg327 12..= .16. b) 8 ' J2 c) log2 log2 '!if4 d) d) )10g.3La) y=10g2(x'-3x-4) c) log3 27::.log464 c) log4log981 d) log4256 10000 I d) Iocr~~ -64 "~ 2 12.' 12. x=-1 c) y= c) y=log)-- XT3 2 b) Y =log3(-x +7x-12) x-I ( ) d) y=--logx+3 y=log(-2x2+X+I) 17 32 a) .a) log3 x =4 78 b) log] 8 81 2 7 12.a) 1'0'= 100000 c) b) 5°=1 (J3)' = 3 Slijedece jednakosti napisa!i U obliku eksponencijalnih: c) log 464=3 12.3. -.a) c) IO(T4 ~ 4 I 2 b) ~102+~log16 Slog.a) 4 10£.30.20.8) y2 _ '):( 2x I-x .19.I6 IOg310gdog2264 d) log.x 2 3 12..- -x-2 b) v 4) 12.a) 2"1og 2 .~12--= . .5) c) y=log(2x+10) d) y=log(x'. f X +5 ~ 3-x . b) log) V64 c) 100"5 ~. X x-_1 Iog(2x_l) b) y=)x-I~ log\c+l) )(x' -3x)log'(x-l) 79 . 5 d) 100'9g fi+. I d) log] . c) 27 '.12. lOI!.23.· b __. 10-2 log . 2 12.8.17. :. pa na osnovu njega odrediti grafik njene inverzne funkcije. lol!') 4 814 2 ~ .29.-log25 ifiJ3 c) log21og2 1 d) log.81 c) d) 7 3=343 vrijednost varijable x ako je: 12. ..~ d) 10".-2 = log. b~ Odrediti nule date logaritamske funkclje: 12.(x-l) cJ y=(x-S)·log(4x-16) 12. . 4910S7 2 3. izracunati vrijednosti datih izraza: d) IOJogJ5 d) lO-2log4 c) Siog.4. Na osnovu jednakosti a logaN 12. 3x _ 6 x-I l+x Odrediti oblast defillisanosti (dornenu) funkcije: 12. Osobine i grafik logaritamske funkcije I 2 d) log .: x b) logslog. .x+ I x.

a) 410E-~ 27 3.4l.a) y~log2x i y~2·log.J4 b) 12.2.a) 4xy' 56x2 yS d) 13.J. 35 d) log[ 0.45.1 3 b) log.x b) y=]og2x i Y=2·log.50.67.'i 1} x log3 log] Vi log .. 1.IV2h. 81 .a) Iogx=log4+1og5-1og2 b) logx::o:::log2+1og4-1og7 I 12.83 c) 8 12.55* logx = -log 5 + 2:l 210ga + . 45 + 2log~ 11y b) bJ 17x 4 Sta je vece: 12.59 2 3 c) IObo-x=-log64 '-" log. odrediti log 25 12.a) logx=log5+log2 b) logx::o:::log12+1og4 c) logx::o:::log25+1og2 1248.a) y~]ogx i y~2Iog(x-5) b) Y ~ logx i y ~ log(x+5) b Uprostiti izraze: 12. 12.2·9" d) 3.a) logx= -logSI+-log32+-log8.5 d) 78. 4 iii log'-7 -} 70-' 12. c) ~ log4 7':. Akoje log5.53 33.!og6 125 12.41. log.59.:.72 d) 7 34.a) logx= 410g3--10g64 I I 2 b) logx~-logn+210g2 c) logx=-logi6+-log27 2 4 3 2 80 I 3 c) 10".94 6. 4 5 3 5 4 7'" d) y = logx :.0) log 27.39.36./567. odrediti log 56.Akoje logs 4=0 i log3=b.7-1-- laS 12..: 3 b) loa.x 12. Prelazak s jedne logaritamske baze na drugu Koristeci proizvoljnu bazu logaritmiraj date izraze: 12.1 12.)00 iii log" 100') 4 .a) log4 log4 . -log.Akoje log2=a.38.37.64 c) 78.2a~bl:c-2 c) 43a hc bJ 12. 17a .a) log~ 27·!ogJ 16 b) logj 125·!og2.43.52.43·66.60. 12.8c()y) Koristeci baZll 10 logaritmiraj slijedece izraze: b 17 d) log.12 12.1:.'! 1 I 2 'b) log. izracunati log.63.2 7 ..Q'i 7 12.a) logx::o:::2log4 b) logx::o:::3log2 c) logx=-21og9 1249.69.34. 12. xl 12.a) iogJ 8 iii log. log3 _.65.J.a) 3-4 b) 4·345 c) 11237. b) logx ~ -log32 ~-'-logI6 + -loa128. log x = -log 5 + ~[210g0 +llog 3 -~(IOga -10gb )-Iog 0] 12.a) logx:o::-loo-9 2 b b) loo-x::o:::-log8 1 1251.Nacrtati grafik funkcije: 12.68.(x-l) d) Y ~ 11og. 1 J ifi iog5 4? 4 .44 a) Sx 2 b) 3:v" 3 1 lab' 8x 2 c) 66a 1Jsc 5x J v·1 }' d) 26.a) 2 .5 7.'i 2 c) logn JOOO--!og81 12.1:.a) 67-43 b) 184-425·67. Aka log(1 27 = b.128 12.a) log} 25·1og25 9 b) log210·log16 c) logs 36.a) logx~i(I0g2+10gm-log4) 12.11· \/276.j3 b 3 Odrediti znak slijedeceg brojnog izraza: 6..47.56.a) 5 b) 34 c) 56.42.2·98..: 12. 7 c) logs 0. koliko je IOg24 54 ? 12.a) 43a'b J c) 10glog\!1000 Prelazeci sajedne logaritamske baze na drugu izracunati: 12..53.66.64.128 12.(x+ 1) log4 x 1 1 2 2 3 4 12.58. x b) y = logl X c) y ~ c) y = log.13 c) 3<178·317.a) y ~ log.2 cJ 448. Aka log] 3::0::: m.46*a) c) .54. 7 iii log:: 9 c) !oiS:.7=b.a) 5'·7 b) 42. (log a -10ab)-loaa] 3 2 3 Na istom crtezu nacrtati grafik datih funkcija: b) IOgX~IOg(O+b)-~[210ga+iIOgb) c 1 12. 66..a) y ~ logx-l b) y~log. 12.j3 b) 34 .35. logs 3=b.a) log[97 b) 10'&..::a i odrediti log30 8 .40.000: [0 V.61. . Odrediti izraz x aka je poznato logx: 12.95 65 4 s 12. Pravila logaritmiranja.

99342:2 b) logx=O. 12.97.9238~ 12.00567 b) 0.4 c) 12. II b) x=4.3·log4·10&5·log 6·10& 7 =3 I 12.87.543' .07393 721.a) 12.12987 12.a) 10gx=0.a) 34·53 b) 45.17 iog b +c a +-logc.43' 12. odrediti: a) log4 b) logS log.log4.94.92.96. [Y = 10.89..102.a) 12..74.234 b) x=0.103.41' = ='=~='-"7 .11 logx=0.3.489 logx=·15.90.0008876 12.877 0.+{ a ·log.5691 12.905 0078 5 ·67.3 0.2·4.231 b) 45.097 d) 0.3·18.a) 12. 83 .72.73.75.00491 4578 23.45 '11. __1_+ __1_.8 18." all="1 .18.100._h a = 2Iog/.78.991·0.lj87.104.a) b) 57 8.83.·1:"" 12.76.a) Odrediti broj x ako je poznat logx: b) logx=1.76020A logx=3.73 0. Ako su poznati logaritmi: log3=0..04' cJ x = 7.39 c) 78..4 2.·1 ·0.a) x=66.10g.3 4422 12.329 c) x 3. *a) x= 70.34 d) x=0.451.a) 4 12 2.:.987-35.973467.7722 ·3 82 c) c) c) c) d) 66712 d) 0. 1 1 -- -n '" 11- b) IOg/.982 263iJ9l. 12.a) log 3 5 b) a log" N b) log 12.a) c) I 1 x = x=~24.1.a) log2.3.002005 12.543·5.20358·1 b) logx=0.799 183. b) logx=O..34 98.71113. Dekadski iogaritmi (logaritmi z = 10"':'" x= 1O".93V7.47712 i 10g2=O.876 c) 5'" ·12. 77.30103 logx=0.10 La) x = 83. Ako je log2 = 0.675 b) logx=·5.08872 .4 88.98.l.~ Iog 6 5 12.i5987 2.JO.8 c) ~88.72 c) x=7.2.21 3.79.86.a) x=O.a) x 12.02099 12.b) x = .30203 odrediti: b) logl8 c) log36 d) loglOS a) log6 Odredi karakteristiku broja logx ako je: c) x=561.99.335 b) x c) x= 2.Dokazati sJijectece relacije: '..4 245.12 9.6' .J678.70. 1 12.5.8782· 3.-J0.(/ 10g b a l"gb!(ll1. V)=~) => 12.53033 logx=2.55 12.7.3 .a) log b = .a) 12. ~j3.S0.672 logx=·0.118 7 .a) 12. log/I N c) c) c) c) Odrediti logaritam datog brojnog lzraza: 12._" a.271 c) 9.a) 12. 1 12.46 c) b) 34~7 V832.11. log" N 12.85.3 b) V14.a) x=43.a) x = .a) x=V125 b) x =V654.a) x=.77 c) x=0.887 x = 66.81.3 Procitaj karakteristiku izdatih logaritama broja x: .54 4 d) x=9000.93.812.94 b) x=0.a) 143.333 1 2' 12.' c) x = .15' b) x .S4.7 321.115 .433 5.1i2 .22 b) 987.4 0.a) log~" N = 1 + Jog" b 12..09'.j94J 12.J6.008· lj3.98 12.a) 1ogx=2. 5. V871.981 2 .30103.105.2 34.:: c 2 b I b) 10g2·log.175 ~4.25 43 34.-:C.3.7 .0400567 Prlmjenom logaritama izracunati vrijednost izraza x ako je: 12.92 cJ x=V38.37 b) x= ~819.=.log5=3 log" a + log!> = 10g h>gb" 12.114·0.2l 3.. N U odnosu na bazu 10) c) log32 d) logl28 8.18298 logx=0.95.3 b) It a +b I ( b) logc--3-=ilogca+logc => log ul> a 2 + b 2 i:. 2 2 a +b '=7ab ab = c 2 + I '¢:::i> ogb ¢::::> a.a) 10g l.88.21' Prilikqm odredivanja logaritama koristiti kalkulatore (iii logaritamske tablice).45" b) x= 6.' 34.S2.45 25.. J=> 12. 0.3.71.a) X = .234 d) 9.887 4.106.22·89.32456 c) logx=6.'Hi = log If! n " _ log/ a + It ab --l~ C = Odrediti logaritam datog broja: J II b) 123 234 b) 2.a) 12.91.3 logx=1.77.22444·1 c) logx= .55 12.4815. 12.44 b) logx=0.

a) log(4 .C\.::logI1(3x-5) 12.2)= 1 I). (x - =~b) 2 cJ 2 1/2 1}2 )1 --log2+logv A +4x+5 --lo§.a) b) 0 log x + 2 (3x 2 -12)=2 210gr 2 12.(log.r. 210gx _ ') 2-logS-'- b) l 1 2 b) .4.2 x - log~5x--4'log~x" 1 =2+ logG.1.' =81x 2) 2 1 1( 5 .a) logx+log4~0 b) 2Iogx+1og2~log9S c) 12.x2.12.x ) ' b) b) log(~x+l +lt3 log Vx"='40 ) 2 c 10&x'.a) 12. Logaritamske jednacine (jednadzbe) c) 12.a) log(.-) = log±-IOgX cJ log. +6)=x +x .109.a) 10~8-21og(x-I)1=2 b) 31ogx. (x + 1) -Iog.+ . (3' T 1)+ log.123. 3'" .x b) .093 x~ 0.~ x=2 log2x 2 + 9 7 .a) log(x.a) log.- .*a) log.x)1=0 12.x)-Iog(x·.(x -I) = I lo§(lOx+ 3)--lo&(x-6)= 1 12. (4 x +4)=x+ lofu (2-'+' -3) 12. 2 = log.1IS.114.a) loiloilogx)] = 0 b) 10&[log.141.a) log x + log4~ 3 b) logx + log16 ~ log48 c).(9'" +7)=2+log.a) c) 12.a) log.113. (.(6-5 x )=I-x b) log l (4 .a) log'(X21)~1 b) log5(x2+1)~1 12.=_1 log 8 . b) d) 2 2 !og3<\.134.'} + X +2 1 12. (3'+' .(log.a) 3'0"" ·2'''''' 100(t3) ~.ilo12lo&(x-I~=O b) 10&I012logJ.S) 12.24..119.' -x)=-1 c) log 6 (x" +2)=1 2 12.=- .a) log(x.J2x -I ~ log. (3 x b) log(2' .' -2x)=log(2x+12) b) log.(2' -3)=1 b) log.12I.0) 3 2"0".log (x .99452 +. -13)=x-xlog5 85 .9+~67..a) ----Iogr=-logr-·l 10gr-l 12131.(2' -1)+log..138.l )+log(x·2)=210g(x·3) b) log(x'2l+log(x+2)=2Iog(x..2x xJ .1)~1 . 112.107*a) x~V34S.130.a) log4+3Ioi!2x-3)]=1 12.(x-I)=log.5)·log(x+ I )=2.116.a) ~IOg(X + 3) = 12.a) 5)+ logs (25 + x 2 )=% IDe 3.139*a) lod6.137.a) _'1 b) lo~+2x+I)-210g\"+1)=lo~+6)-1 b) log2(x-l)+log2(x+2)~2 log3(9~2.445' 12. 6)~5 c) logs(x 4 + 12.1 12. =36 b) 5'·2 =50.2~-~ 12.l+x J 4 +--=3 5. x+ I 12.a) log(2x. )~\\\'3X ::::400 = 10000 12.335 3. x)=2 12.a) c) IOg7(2x'.127.20')=x+log25 b) lodr-x-6)-x=loix+2)-4 12.120.(3S-x') b) ]'-'±Iog(x +..(Y" +1) b) log.21) 2 IO{-}+ .OS 12.410g X + I 12 log~l. ~ 3 b) .A -4x+5.5' -25.2 x-310g.1)~4 b) log(2.a) 10&r. (3' 12.122. x+4)=-1 Rijesiti date logaritamske jednacine (jednadzbe): 12.IOS. (S .= 1 5-1ogr 1+logr X 10g~X+51'=2 log/10g.a) log. d) log3(3 20)= x b) log{.1) = 2x . -31og.j34.-+lj=O 12.140. I )'log(x+2)=log(x'2) b) log.142*a) log.133.Y)+Jog.128.11. (5'+1 - x]ogx = ]'0 = 324 c) 3'·8>+2=6 12.117.2.log x 11 + log 12. cJ loilt-5) loix2-S) X 12.125.a) logx~3 b) log(x+I)~2 c) 12.129.*a) log.log5~log25 b) lodx-3)-lodx-2)~lodx+9) log(4x-IS) -" c) c) log2x~1 log(x+S)~O c) loi3+210gl+x)1=0 log~(log..126.143.136. 21ogx+log6=loglS0 c) lo&lo&lo&x=O .a) IOg*(-~)~2 b) log(3x+1)'~0 12.a) x =900..132.111. = logs x x 2 b) x log.x)~'1 c) 12.IIO.Jl.135.4)= x(I-log S) 12.a) log(logx)=O c) 84 '- I x'''P )+ 1 + log4(x + 1)=3 . log.41ogr 1+logr b) 21og+X}10H+x}lobc-1)+10lJ! 2 12.+ 10"[-"-1 L) 4 2 ~ ~ . llog'.a) logs ---.3)= 6 ..:.log25 12.a) log. cJ logx' +--locr5-1 =--Iog(x-I) '2b2° logl!(x" -3).+7 -log.(logx)=1 c) log.118a) log. 24) 3 log.3.l) b) 210g(3x.

1 + X b) log 2 12.a) 10g2 x+1og 3 x=1 b) log.a) x 10gx =100x xl-lop = 0.x+logo2=2 12.158._..3=0 2 4 16 ~ 81 12.x=4 10g-l-1og:.181.173.[. . b) x'/~ 12.2 +2x-I)<0 x- x+ 16 log b) log.167.a) x =x 3 ~xlog..x log x >0 >0 '1 x-2 12.<.. a 3 Rijesiti date jednacine: 12.< 0 log 2 X .178.5...a) c) log1x<.:1.a) 12. 2-log.a) 4 10&.7) c) X4 c) X 1+ 1og .05 x >0 Xl + 25 Sx + 6 log x c) log 0..180.logA'-log2=Ob) log2·Jog.a) 12..iog x 87 ..145.' 1U 1oga M · .x=l0iS: c) 10§6x+1o&x+log.(2x+5»log7(x-3) logo.--<0 I-x 3x -I 12.5(3x-2)<-1 log3x+]oK.01 b) x210gx -10x=O b) 0. 2 log.4(2x. .1)< log42 logo.159.2l(ax)" -1]=1 4 a b) ]og3 a -log. a =log.x+3 4-x b) 10&-->0 c) 2+x 6+x b) logO'i--->0 . log3x+log9x+lognx=12 12.(4" +4)=x+log 2 (2"+]-3) b) 11 b) log x-logx-1oi?ix=4 c) logsx-Iog x·logx=4 12.(x-8» 2 log! (2X2 +5).-+ 1)<0 2 log..< 0 -5 1. d) logsx<S c) 10g.a) 10gx>0 12.152.148.168.a) 12.175.+ >11 log x 1 .a) ]og. 2 = -JlO 10 610g6£x+Xlog~x=12 b) 12.x=- 12.164.160.179. 12.r 12.a) log! .177.151.a) 12.a) 10&.x+log. x + 2 log J9 = 0 c) X c) if.a) x iogx+7 4 Jocr _ x b) 2 -4x+3)<1 .*a) log.x<0 c) log] x>O log4(x-l)< 2 b) log3 (2x+5» I log(x-l)< 2 b) log(2x+5»1 10gix.x+lo&7x+4=O .*a) ]0 x-3 b) logJx > 0 b) <0 b) 2 X d) logJ6 x>16 d) log7 x >O d) log:.17I.149.172.logx-Iog7x=3 4 b) 12.x-Iog] x-8=O c) lo&x-Iog] x-4=0 b) 12.176. =0 c) log3·log3+log.\" "..'+1) log 12.a) 12.a) lOg16'X+log g x+log 2 x=36" 4 12.a) 12.147.162.a) 10g.166.146.a) Jog] x < 0 12.16I..x-Io&x-logn x-lO&l x =3 .*a) 10g".156.D =10 log. = 1Ologx+l = ]0 2 c) c) b) b) b) b) 2 4 (.x Xl + 3 12.!.144.(x 2 +9)= 1 b) log4iog2 x+ log21og4 x = 2 2 b) log. x < 0 4 4 log5( 1-3x)< 3 log(l-3x)< 3 log.a) log).x<8 c) log.157. log x =..a) log.a) 12.] J Xl -4 ---<-1 '2 x+l0 logl xl-2x+l <0 x-7 x' -1 c) ]ogo..x-Iogxx+log.1 x _ 5 .*a) log 12.< 0 Xl c) -9 2x -I 1 log4--<x+l 2 I b) .--->1 .y.' 9 12.a) x - 3 .0-1.' ' . x·log 4 x =4 b) log" x ·Iog. x·log. " r10rmu PnmJenjUJUCl = 10gh 1 M za prelazak s jedne logaritamske baze ogb a na drugu.a) r .(IO" .a) 86 b) 3 b) 10g.. .174.x>4 b) log.169. x ·log 5 X =4 5 2 I Logaritamske nejednacine (nejednadzbe) Rijesiti logaritamske nejednacine (nejednadzbe): 12. x =xif.. 19 12.a) log.a) log9+3Iog.1 x]op-2 =100 ..170..x=7 12.ix+ 1) log~ (2x 2 -3x+S)<'log~ (y2 +2.5» logo. rijesiti slijedece jednacine: 12.ol .x----..*a) log:.- 2=log x 2 12.163. 2·!og b) 10gx<0 b) log] x>O :: 12.x>32 1 12.2( 4-2x»-] logo.a): logx.165. (2" -7)=3-x 3 2]og.2_ < 0 c) 2x+ I log 0.a) log) x .a) =lOlogx+l x c) log9x+logx' 3=1 log.150.

a) 30° b) 60° c) 45° d) ] 5' >:-1 x+ 1 log log. 4 -log.184.-4 <..a) 90° b) 180' c) 270° d) 360 0 13.og . log. logx+IO 13. )x 2 +6x+9 12.< loa loa _ .195. Orijentisani ugao (kut). -'.a) -4 b) ·2 n..21 1 .a) 13.(x+2)+log. 6 5n. Uglove date u stepenima izraziti u radijanima: 13. 88 ..a) y = . 6 3n: b) .197*a) y = 12. 16x < 1 r ~ 5 0 lou ¥ + b~2 > 10 C> b) ) b) log.1.*a) Y = F x-I log.-.2 ~ 8. log 2 (4" .log J X log 1 X b) x-I 2 1-1og4 x I I 1 12.a) 11: b) 2rr c) 411: d) ·211: c) log .189.(x-4)-I$O b) 1 1.5..a) 11: 2 2n: 3 7n: 6 b) b) n.- 6):. 21ogx+110 1 c) > . log 1 (4 \. !'a) 2 Jog:" 2: log b) 109.I 4x-11 log(x+ 5) y loge-xl + 3.8. Radijan. 3 5n.j.1 - Uglove date u stepenima (stupnjevima) izraziti u radijanim~: 13.*a) log] x·1og x 9·1og 3x 9 < 2 .l.295779° ~ 57° IT 44..a) log x I 2 12.Jlog x 100- b) y = )Iog(x - c) x 12.9.182. -- 1 nldijan ~ 57.a) 4 b) 3 13.' 4 = Ko!iko stepeni (stupnjeva) ima ugao (kut) cija mjeraje izraicna u.a) y:::: !og(2x-3) 12... log" 2 .:' -x -1 . x 2 log.a) 40° b) 100° c) 68' b) log.a) 12. IOg~(X-. log2x-2 log2 x + 6 b) _-=-1_ _ + c-':"'-.3 )<.3. I log(x . x+3 .(x+l) 21o&.a) y=-b-+log(3-x) 0 :1 Odrediti defilliciono podrucje (domenu) date funkcije: ~ . 2 5n: 4 d) II d) -253 13.. 4x + 3 )$0 9 (: r.. x < ___ 2_-. log . cJ c) 4 5n. Koliko stepeni ima ugao od 3n radijana? 5 (' .' ):+1 b~ b~ x-I 12. log b) (X' . 3 b) log.11._---- 13.190.log .2) b) v=·_-_·..a) log.7.a) log 1 _.. 0 S NOV I T RIG 0 NOM E T R I J E • ]. c) - 6 c) 5 c) -18 d) 4) d) n. 2 ~.194. ..ll f] 13.2.1 ..\ + 4) x(x' .187*a) log._. (2'+'-4»-2 log. .8" 13.' .)+IOg~(X-I)21 2 ].b) < I+log..6.1.~" -2). .192.- 2 X log 2 log.2 12. (3 - 2x) <0 2 $ c-----. 16 12. 2 .a) $. x + 5 1og 1 x+I Iog~-- 2. 16 > 2 10) 12.a) I 13. - 3 1 In.IO...4) b) y x+l b) v=~oox+x I )2~ b~ " b) v .'·a) .I.' x-3 12.- 89 .185.-:.radijanima: 13.2x 2 12186...1 j..196.(3 - 2x) log. .> ..4.198.a) ]20 b) 135°c) 240' 13.183. x ._ 12..

tga 4 clga . -- -J2 .30.19.• ·0 n.17.32.J3.a) 30° b) 120° c) 210° d) 360° d) 300° 13..a) tg=3 b) tg=-2 c) ctg=2 d) ctga=-1 13.•) 30° b) 120° 13.a) 2" b) rr c) 210° d) 300° c) 2n d) 3rr 3 3 4 ~acrtaj na trigonometrijskoj kruznici dati ugaa i odredi graficke vrijednosti !lJegovog kosimisa: Vrijednosti trigonometrijskih funkcija nekih uglova (kutova) koje se ('esto koriste u raznim zadacimao 45' 90" 30' 60' 1200 150 0 1800 2ido 360° a TC '.22.~~ 13.•. 2 1 - 2 J .24.16.23.•) cos=0.a) 2rr .29.12.fJ '. --' '~ 3 -43 O· -1 ..J3 1- . • --13 -- I --13 - -J2 - 0 2 2 2 :!3 3 .) 900 b) 180° c) 270 0 13.fi' J --13 2 . . Der~nicije trigonometrijskih funkcija na trigonometrijskoj kruznici.a) 3sin900-78cos90o+55tgI80° 13. U kojem kvadrantu se nalazi drugi krak ugla a ako je: a) =200° b) a=3500 c) a=645° d) a=I27So e) a=-8SS0? Izracunati vrijednost izraza: 13.) -rr b) 1C 4 c) 180 5n c) 0 4 d) 210° lIn d) 6 ~acltaj na trigo~lOmetrijskqj kruznici dati ugao i odredi graficke vrijednosti n]cgovog tangensa: 13..---13 " '..15 . 2 1 c) smcx=. .a) 13.5 b) sina=-0.20 .' 3 ..31 . I .18 .d. Nacrtaj na trigonometrijskoj kruznici dati ugao i odredi gra'ficke vrijcdnosti !1Jegovog sinusa: . d) I In: 6 d) _540° b) 3" 4 b) -300° 4" 3 c) -450° c) 13.•) 90" 13.28. y • 7r '4 5n n b) 47r c) d) 2 3 4 13. b) 120° b) 7r 3 c) 135° cJ 57r 4 d) 225° d) _ 3n ... n.. .oju: a) 2 b) 6 c) -3 d) 4 13..18.a) 450 13.3..5 c) cosa=-I d) sina=1 13. .a) 2siTl1[ + 5cosn + 3tg2n b) 6cosO° -4sin90° +4Stg360° b) 3cos511: . 10 1 .••. 13. 1~. . Konstruisi ostar ugao a ako je: .0 0 n..•) 35sin 1800+9cosO° .13. sma cosa.25.•) " 6 13...2 -13-.a) 45° b) 120 c) 270° d) 315 0 0 U trigonometrijsku kruznicu ucrtaj uglove: 13. .· n. 0< 0 --J3 -2 -1 . Trigonometrijska kruznica i predstavljanje nglova (kutova) u kruznici Nacrtaj na trigonometrijskoj kruznici dati ugao i odredi graficke vrijednosti njegovog kotangensa: 13. .26..27 ..- 90 -'2.13..••. .2. [(a) 3rr/2 2TC/3 STC/6 :iii: rr/6 nl4 nl3 nl2 --.d .4. 91 . Pronadi tacku na trigonometrijskoj kruznici koja odgovara datom b. Definicije trigonometrijskih funkcija ostrog ugla u pravouglom trou lu (trokutu).21.d. I 1 ~-- .d. O..sin3rr+24ctgnl2 13.•) _ 5" b) 4" c) 5" d) _13" 6 3 4 6 13..55tg360 D b) llcos 180'-12sin2700+5ctg270' 13. .7 b) cos=d) tga=2 e) ctg=5 4 5 Graficki odredjti vrijednosti ostalih trigonometrijskih funkcija ako je: 13..•) -150°.) sin=0..14..

tga . odrediti sinu. d.a) sin30o-cos600-tg45°-ctg60° b) 2sin60o+7ctg45°-6tg45°.a ) ~. b) cosx~-O."-': c:to-ct'?~' ~---:-siQq.52.h -cos'a 1 tga.t: ~--.48 c) tgx~-3. Odrediti vrijed.45.33. Izracunati vrijednosti svih trigonometrijskih funkcija ostrih uglova pravouglog trougla kod kogaje: a) a~4.si'na fc ::---. L Odrediti vrijednosti trigonomdrijskih funkcija datih uglova (koristiti kalkulatore): 13.a) 44° 1344.(t)~. .40.sine.cos_ct:- Z·· a*k1t--ke-.48. 13. Ako je tga::::: 3. b~24 d) a~20.. ex u d rugom k'vad mntu. sina. coso: -: 2 ".46..':' k "Z' tgu=:-'--:-.37.l43 d) ctgx~5 d) ctgx=-12.+ cos - 3 TRAZENA TRIGONOMETRIJSKAFUNK.lzracunati vrijednost datog izraza: 13.36.9564J 13.2 45° )~-- 7r". ~~( •.124 c) c) tgx~O.. ako je dato: 93 . n: 7r n: lC 13 . odrediti vrijednosti osplih trigonometrijskih funkcija ugla u.143 13. 13 49 Ak'0 Je sma = _ < • 13. krc . tosfX ±. minutama i sekundarna ako je dato: 13. odrediti vrijednosti ostalih trigonometrijskih funkcija ugla u ' 13.50.ctga i tga._~.k.'.ctg.34° d) -12 e) 1457° eJ -676.osa Z .5. tga ±JI+tg'a ctga ±~I+ctg'a ctga ctga ctga - b) 4cos~ . ex u prvom kvadrantu.a) sinx~-O.--':"--a). _ -i .tg- 13.Jr .55. + .35.d. odrediti slnu.te:JT -"39 . 4 2 a ) SIna=~ b) casu=5 3 funkcija ~ coso: ±.•..a) 42 b) 53° b) 15 c) 27° c) 32 d) 42.- . b~2J.Z· tg(r-ctg(X.53748 I 3. a:.88 b) cosx~0. Konstruisi ostar ugao a aka je: ..47 .:: 1 .2sin~ + to~ 4 4 2 °4 ".53. Katete pravouglog trougla su a==6 i b==8..54. Ako je cosu = -1~' u COSU!.« ctg( ~ ·.5 sma =12 . 13..38..d .23458 tgx~12.a) 4sm-ctg. c~5 b) b~9. 'E_:.S d) d) ctgx~O. u -- • k'vad rantu.43.a) sinx~O. -. 6 Osnovni trigonometrijski identiteti 6 . =.567 ctgx~ 11. 13. 12. 13.947 b) cosx~O..53827 . .13.. 13. - 2eos 45° ~ sin 45° ~~b 1 + sin. Zadana 13.c. 0: u prvom kvadrantu.ClJA sina sino. ·· 3 1.47.o dre d"It! 13 13.S8 Odrediti ugao x u radijanima ako je dato: c) tgx~ 3.(X 1[.'...cos.o d re d"ltl cosec u cetvrtolll 13 =-~.a)=tg.a) sin30"+cos60° b) cos60"-sin60° c) sin4S0-tg4S" d) ctg30o+sin30° 13. i1i . sin30°cos60o+eos30osin60D+ 2cos45°sin45° -tg450." .74327 b) cosx~O. S a u cetvrto111 kvadrantu.. LSlll .a) 25[n300 +3 10sin300 ~1 eta tga SIn a cosu 1'\ rc 4 JT .- -_' Jr. Ako je ctgu=2. -'-'-:'-.41. c~J5 c) a~lO.nosti ostalih trigonometrijskih funkcija pozitiynog ostrog ugla a. Odredi vrijednosti trigonometrijskih funkcija ostrih uglova ovog trougla. A k 0 Je L.i::-+kn.14. Ako je cosu Odrediti ugao x u stepenima. u drugom kvadrantu. .".sin 3 c) tg=7 d) 11 6 ctga~- 3 3 3 2 ci ±·JIc-sin'lx .a) sinx~O.::c.a) sinx~O.

78.tgasin 2 a.a) 13. d a 'Je smx 13.a) b) -.a) sin4 a-cos\x=sin 2 a-cos\x J3.. -. -- 1 -Jr 5 < 3n: a < ---. 2 1356 ' .~I-·-1--sinx)=sinxcosx \ cosx smx ? . 2 2 sm a-2eos a 4 .81. odrediti sin 3x + cos 3 x. x c) ctgx:+ 13. .= 2£·tg' x .J1-m SJllX2 ... coso: . ~.j-l+sinx I-sinx I-sinx + l+sinx JJ ---COSh x erg sin xctgx d) cos:: X b) d) b) tgxsin x cosx cosx +---sin x 1 + sin x tgx+ cosx I+sinx ~l+COSX +~I-eosx I-cosx sin:' +eos:' -1 ( 2 2 .62.61.b) m = -. Aka je .71. 2 ctga + crg{3 b) slnx-cosx c) ( 1--..3. rg'x+l tgx 1-2cos'a 1_2_+VII-sine< 2 VI +sina 2 sin:? x-cos:? x 13.0) d) c) .0drediti vrijednost izraza tga .d) tga=3 .77.79.70. a) .74. x x 2 tg.66.. cosx d ok azatl. ako jc cosU = 13.59.58.~2-­ sm.a) 13. d sina+eosa .80..63.-.? 2· .60.45in a c05a-l n: ' 0<x<2." 3(sin a+eos a) . .cos 3x Dokazati: 4 4 13.73. 13..= .a) (l-cos'a)(1+tg'a)=tg'a c) Uprostiti dati izraz: l-cos2 x b) tgxcosx c) sin 2 x-l d) 2-2siI/X 2 2 b) l-cos 2 x+sin 1 x c) ctgxsinx-cosx 3cos 2 x-3 d) 3_sin x_cos x 1+coS1a. odrediti vrijednost izraza (I+sinx + I-sinx l sin x c + cos x sin x sin x l+cosx J8-.a) sin 4 (X +sin 2acos 2a+cos 2 a= I 13. 1+ ctgx 1+ tgx sin x + cos x sinx+tgx c) = I +eosx f3...68. tga + etga . odrediti: a) sin 3 x .a) I l-sinxI fI+~ + 1+sinx l-cosx 13. smacosa 13.64. _.cos .J]+.- ' + ctg-ex.65. odred1t1 3 3cosa . Ako]e 2 13.:t:5sinx = 0 3-Ssinx 1.a) -"------'.. tg-a-sm. Odreditt vrijednost izraza tg 2 o: +-:-__1_ _ + ctg 2 a. ak0 Je tga == . 3 2 ..' 13. 1 sin 2.a) .69.-x. aka je tga + ctgcx= 3.sin x 4+5cosx cosx smx-cosx l+sinxcosx SIn X 1 + SID X COSx sin x-cos x 2 tg 2 x-l smxcosx 19x 2 cosx + .a) .odreditieosxi 2 13.84... 3 5 Sllla=~ 40 cosa=- b) c) ...·I I Slnx COSx sinx+cosx cosx-sinx b) tg'x+ I tg 2 x-I (-1--COs. Odred Itl vflJe nost izraza .2(sin 6 a+cos6 a)=1 .a=tg asm" a 13.- 2 Dokazati slijede6e identite1e: 13.0<m$l.-sm. a ) tg-u 1367 . ~ko je tga + ctga == 5.76.cos?'S5° sin'a tga+tg{3 tga ctg2a~1 2sin'a-1 . .. Ako je tga = -.:.72.~ 94 I 95 . odrediti : 13.a) tg 2 a b) 13. ..75. Ako je ctga = 3. Ako je sinx-cosx=rn.sma * ' _ sin a-cos ex .a) b)--c-~~~ d) J~tg'x-l 2sin' x .fi ctga=...cos 1 x + tg 2 xcos 2 X d) 5-sills5°. 3 4 eJ 41 ·· .x =1 tg d) 5cosx-4 .-1cos 2 x r 1--~ 1 2 ) 1+ [+ 13.57.-sin 2a _b) sinactga+cosa c) O+s'ina)(I-sina) sin 2x-cos-lx-sin 2x+cos 2 x b) sin'"'x+2sin 2xcos 2 x+cos"x 1 . ' . 4 .* a) Gtga b) sin4 a+2sin 2 acos 2 a+cos 4 a=1 b) (l+tg'a)eos'a=1 2 2 2 2 b) cos a+cos actg a::::ctg a 13. 13. 2sina-3eosa 13.82.* a) (sina+eosa)' .cos-2 2 2 I +COSX 13.a) c) l-co&X 1+eosx ) V 2 13.. Ako je sinx+cosx=m.83.sma+cos(X. lzracunatJ SlIlUCOSU. . ..x 13..

. ctg(x+krc) = ctgx kEZ.405° d) ctg7500 13.97. 771: 13. kEZ.360") = cosx tg(x+k'180") = tgx ctg(x:+k'180C ) ='ctgx iIi iIi iii iii siil(X+2krc) :::..t g -7 c) tg-- .94..a) y=2sinx b) y=-3sinx c) y=4C052x d) y. a) 7si1l630o+3cos99Qo_ctg765° b) 6eos 1500o-sinS40o+tg9000 13. 13.a) sin390° b) tg765° c) co.fix) 1 + fix) 13.88...105.. 6" 7" 1 13.\:3 3 c) ..91.nep<'irna .a) cos4200-2sln750° b) sin810o+15cosI170° c) tg5850+ctg225C 13.. 3 Koja od slijedecih funkcijaje parna....sin 3x cos4x b) f(x) I -I 13. •••. sinx .' furikGiia "'nepairia· • .'!Sx I.. d) FCosx-sinx d) y=4sinx+tgx c) etg(. ..t. . .JJ 97 ..::cosx . 7r 2" 37r 4" 5". Sill 3 1 13..92. a(! +ctga) +cos' a(1 +tga)=sma+cosa. ' ... 1371: 1771: a) 2SIO-_+ 4cos .x) ':'ctgx: .a) sinll30° ..a) f(x)=3-xctgx b) f(x)=4+xC05X c) f(x)=ctglOx+44 d) t(x)=12-5sm2x d) y=5tg2x OJ[ b) v = -..102.* fspitati da lije periodicna slijedeca funkcija: a) 96 Y~sin-J2x+cos)3x b) c) FIStg(x-2)-61 y=cos)3x-tr.85-* . .I01..106. kEZ. -.•.=-8cosx 13...tg8XI fllnkcij~: a) f(x)=sin0n' +1)+c05 5 b) f(x)=sin(JrX 4 -I)-2si11x '.a) Y = 2Sin(x+-':.-I:+sinx 2 cos2x i1 c) f(x)=8·.93. ... a koja nije ni panEl ni neparna: Izracunati vrijednost datog izraza: 13.a) y=si11x+ll b) y=tgx+5 c) y=ctgx-4 d) y=sinx+2cosx 13.... Parne i neparne trigonometriJske funkclJe sinlx+k'360") = sinx cos(x+k..95."- x -] -lx 4 -31 ._ = --7 15 15 15 15 IS 15 15 2 fCc + c) dokazati daje funkcija fix) periodicna. .a) y=4+5sinx b) y=12-cosx c) y=2sinx-5cosx b) y=sin(x-rr) c) y=cos(2x-n) 13.a) Y=7sinx b) F-llCosx c) y=sinx+cosx 13.....a) ((x) Vrijcdnosti trigonomctrijskih funkcija datog Izmzi pomoctl trigollomctrijske funkcije ostrog ugla 13.96.:- lspitati parnost slijedecih trigonometrijskih funkcija: 13. (\ ~--xJ 4 .a) y=sin4x t/l4X-.86.1 4) (cr('x) :"'sinx casx -(gx sine'.a) 5111- b) cos800" j 971: b) cos-- 3 13..* cos~cos-cos-cos-cos-cos-cos-. Trig<)nometrijske fun~cije nega~~vnog argumenta.* Ispitati parnost sJijede6ih 8n: I OJ[ b) cos-·-2tg-- 6 -sin3x . ... lzracunati vrljednost izraza: . '...a) f(x)= x--tg'"3xsin'2x b) f(x)=5tg''is x tg)x d) ctg24050 19971: d) c. * Ako za svaku vrijednost argumenta x vrijedi jednakost ... 97r tg1 2 JT+sm28n-cosI7Tr+ctg_ 2 13. 1.. Odrediti osnovni period date funkcije: 13.tg(x+krt)"= tgx .- 6 c) tglSIO° 25J[ 3' 6 3 x .) 6 13....·· i"tiilkcija ie.7.104. Provjeri da Ii je !!.• ftinkcija -je--parna --- funkciiaie neparna·:.87. kEZ..99.." ~ 13.100..l(x) sjn~ .103..6.98* Odrediti period fU11kcija: c) a) Y~15sin2xl+3 b) y=111cos(3x-4)+191 13. kojaje neparna... -----. Periodicnost trigonometrijskih funkcija 13... .13. cos(x+2krc)-::.90.. .) cos( -x) \ v=tf!.rr~" 8x 1'..89..':.' period funkcije y:::: 9sin3x. ... .

Odredi znak svakog od datih brojeva: a) tg265 0 +5 b) ctg573° c) cosl16° 37C ----x 2 d) c052500 0 c) c05(-2260) d) sin(··270 13.126.ctgx sTilx -cos x ' -:tgx' ~_ctgx_ -sinx :':'cb"s-. U kojim intervalima vrijedi nejednakost: a) sinx<O b) c052x>0 c) sin2x>0 ifi 2n: . c) cost -95")Clg( _100") 13. U kojem kvadrantu se nalazi drugi krak ugla a ako je sina<O.116.119.a) cosl7° b) cos51° c) ctg24° d) etg72° [3. kEZ .109. U kojin~ intervalima je data funkcija pozitivna.a) cos480° b) ctg855° c) tg1230° d) 5in960° d) tg960° d) cos945° Vrijednosti datih trigonometrijskih funkcija zamijeniti sa vrijednostima trigonometrijsklh funkcija uglova koji su manji od 45°: .124. * Odredili ob]ast definisanosti (domenu) funkcije: .113.a) sin23°b) si1166° c) tg43° d) tg]4° 13. tga<O? 13.118.::' tgx etgx ":CO"SX -sinx ctgx tgx -cosx sinx cosx -ctgx sinx C'OSX t2X -tgx -ctox ctQ:x Sli1>~ cosx tf0 ctgx.127.a) 13.os1000 b) tg2000sin350o c) 1(+ iii cosx Izracunati po formulama svoaenja l1a prvi kvadrant: sin]20° b) cosl50° c) sinJ35° 13.c05800 d) ctg12° .112. J} sin325° 13.FUNKGIJEcp TRIGONOM:BTRUSKA FUNKCIJA ARGlJMENTA O-x 90~. .. Odreditiznak datog broja: a) sinl25° b) sin3200 13. c) sin]60° 13.123.111.107.a) 13.a) 13..a) sin]290° b) cos570° c) eos]230° 13.a) sin480° b) sil1855' c) sin 1230° ]3.a) d) sine -2x»0 tg]20° eos21O° sin225° 5i11315" . sina>O? 13.13.x 7C 2 -+x 13.]29.a) si1155° b) sin] 14° . V kojerrt kvadrantu se nalaz! drug! krak ugla a ako je coso>O. cosa<O? 13. a) f(x)~J~inx b) f(x)=~-tgx c) sinx ctgx cosx :-sinx . Svodenje na prvi kvadrant 13.110.ctg86° tg730-tg54° 900 +. Odrcdi inak proizvoda: a) 5In7i\:.9.a) ]3. Znaci ttigonometrijskih funkcija ARGUMENT.128. b) etg135° b) sin240° b) cos225" b) c05300° c) c) c) c) tg135° ctg225° tg240° tg300° cos120° ctg I 50° sin210° ctg240° d) ctg330° d) d) d) d) d) ctg2x<0 f f(x)~J3cosx -1 ~ Odrediti vrijednosti trigonometrijskih funkcija: 13.x x -+x 13. au kojirna je negativna: a) y ~~inxcosx b) y~sinxtgx c) y~tgx+ctgx d) y~l-siJ1x 13.x iii 360°+ j( 2k7C+ x fJi k·3600 + x.a) cos87° b) eos2]5" c) eosl]]O d) cos400° 98 99 . Odredi znak razlike: a) sinT7°-sin2So 37C 2 ) c) cos2x<O 13.8.'. -SJnX -tox Datu vrijednost funkcije zamijeniti vrijednosclI funkcije komplementnog lIgla: 13.]20.122.114.125.108. U kojem kvadrantu se na]azi drug! krak ugla a ako je tga<O.x 21t + X b) cos67" .* Na6i sya rjesenja nejednatlJ1e: a) tg2x<O b) sin2x>O 270 0 + x i]i 360° .115.12I.117.

130.a) cos660° b) sin 870° c) ctg930° I3..a= tga .f3ill7r.138* Dokazati jednakost: cos 2 696° +tg(. Odrediti cos(300-a).tg(a+ f3)= .a) sm . . I .l3) =cosaeosl3+sinasinl3 af~+klr.P-co~~. 111: Izracunati vrijednost izraza: 13.a) sin35°cosl 00+cos35°sin 10° 13.. 13. 13·. * Uprostiti izraz : 0 • d) tg585° 13.tg28° ( b) 1 +tg73)tg2S0.+ 2eas643 b) 100crg'9900 + 25tg'5400 -3eos 2 990 0 tg240+tg2IO 1-tg240tg21° -a) 0 1.+-.akoJectga=-.. tgI24°+tg56° l-tgI240tg56(\ c) tg34 °.Cos~-sinasinl3 . . "'-.I32.a) tg187" d) ctg600° c) ctg451° b) tg280° 13.a) tg73° .145. < 360°. sin(a+I3Y =sluac()sl3+cosasinj3 1. 5' 17 a) sin(a+l3) b) sine a-l3) 13. ako je ctga=3 3 13.0<0: 8 o 14 7..c) 1 +fg34°tg4° iT <~. 1 + tgatgf3 4.260° }g5300 ~ eos 156 ctg(a. 2 13 2 13 37r lC -<a<2rc. ctg(a+f3) . .tg4 () . = . S1l.10. aka Je cos --ex = -12.r)eos(1T+a)tg(37r \ 2 • i.tg(.::·lc.. 13 :0:::-. (k.A·oJesmex=k" 3 sin L. -.. 2 13. cos(a+I3)co cosO'.· . = O.cos85°sin15° b) cos28 0 cos3 2 Q-sin28 0 sin32 0 b) cos7 8 0 cos3 3 ~+sin 78 0 sin33 0 tg340+tg26° l-tg340tg26° 2 tg1000-tg400 . 46.149... Odrediti tg(450+a). 49 27r 357r 57r a) Sln-1[=COSb) COS--=~Sln18 9 13 26 sin(-. cos(a.. 13.1 2700 < ex. Adicione teoreme (formnle) cos(.a) sin28°cos2° +cos28°sin2° 13. aka je coso.0.508 )cos(-l 022 tg(.144.f3)o=~ct~g_a~c~tg=f3_-r. ctgac tgf3-1 ctga+ ctgf3 a) Sif.a) 4sin810° + 3cos720° -3sin630° + 5eos900° b) 5tg5400+2eos 11700+4sin9000-3eos540° 257r 137r 197r I3.139. -13)=-. 5 101 .a) cos53°cos37°· sin53°sin37° 13.IlE Z).143.7ctgf3 lzracunati: 13 . sin(a~i3)-= si~a~os.. '" Dokuzuti 15til11t05t jednakosti: sin 825 0 cos(.I3* ~+n7r. Dokazati istinitost datih jednakosti: ..13. * Dokazati tacnostjednakosti: 0 cos(.136.151..~]'i_1l3 2.iso )+cos7So sil1(.142. l~tga tgf3 • b) sin(ex-p. c) eos(d-l3l . tg. ' .505 0 )eos 755° ..616°) tg 194° = 2 . +ex }os(a-3Jr)ctf.t.137....555 0 )+ tg15S0tg245() 2 I . Odrediti sin(300·a). ctgjJ==-.134. I + tg 100° Ig400 <7[. 1 I 'ISO . ako je tgex = 2 i 4 180° < a < 270"- 17 i 1800 <a< 270"13.0drediti tg(a+l3) J[ ~< 13 2.148.)·.131.3tg-.. 328(J )sin 958(1 ctg572° 13. 13." - 13.••. 13. tgatgf3*'±1. ··.ctga*±ctgf3. (rc) A 5 tg(a-p).tg=f3::-· . -[g 2 13. . nE Z).. (it I 5 tg(a-I3).a) .·.-... 13." ··ctga...140* Dokazati jednakost: 100 146 . +a) sin 395° sin 145 3:.133.152. 0<13<.g....t~ga_··. Vrijednosti datih trigonometrijskih funkcija zarnijeniti sa vrijednostima trigonometrijskih najmanjih pozitivnih uglova: a) sin 11 11: b) cos2311: c) sin811: d) tg33.150.' .a) eos41°cosll°+ sin41°sinlio 13.135.0'd re d"HI: . b) 0 tg 2 252° +ctg 2 342° - aik7r. (k.212 0 ) 0 )' 2 -1.141. . Odrediti tg( a+l3) A • b) si n3 3 °cos2 7° +cos3 3 °sin27° b) sin85°cos 15° .

a) c) tg( a+l3+y) 13..g.f3 )sin f3 b) cos 2. 13.a) sin(a+f3)-sin(a-f3) cos(a-f3)-sinasinf3 d) ctglSO tg=~ .18.13.etg(83° - 7C 77C ctg-cos--sin~cos- . Ako je sin a =~.155.a) sin 20° cos2S' +cos200 sin2S' b) cos3S' coslOo -sin3S' sin! 0° cos2So cosS8° +cos! 78° sin20So rg(390+a)+tg(6°_a) .J3 +4 sinfl=~.a) b) ctga-l ctga c) +I tg(~+a )+tg(~~~1 ctg(~+a J+etg(~-a) 13.x .a) Ilia . a i i3 13. dokazati daje .170.- tgatgi3+(tga+tgi3)tg(a+~) !-tga f3J :.tgf3 ! 3... Dokazati da l+x .164.168.156.17S.a) b) c) d) 13.169. sin f3 = 3 ~ 3.160.J3 . {3 13.f3 )cos f3 + cos (a . Izraziti a) sine a+f\+y) b) cos( a+f\+y) pomocu trigonometrijskih funkcija od Ct. (a .165. 4-a 'su ostri pozitivni uglovi.11 13. t gi3 =-J3-' 1<a<4.11 c) Izracunati vrijednosti datih izraza: sin34° cos 236° -. a-I a. ako je sina 3. odrediti sin(60'+a) i cos(600:a). 13. tgf\= 1.sin (a . Bez upotrebe kaIkuIkatora i tablica izracunati: a) cos7SO b) coslO5° c) tg(-75°) 13.a) cos2a-sin2utga 2si11(a+ (3) c) b) tg(4So .sin(a-p) 166 sin(a+f3)+sin(a-f3) b) cos(a+f3)+sinasinf3 13 . 10 a i i3 su ostri pozitivni uglovi. Neka je tga=x. tgfl=~..172.+-.a)+ tga l-tg(45° -a)lga tg b) b) 9][ 2s -tg 3_t~215° ")' 0 3tg-15 -1 7C 4 9rc rc I +tg-tg28 4 sin4a ctg2a . 2 .a) sin(45°+a)=cos(45°-a) b) cos(45°+ci)=sin(4S0-a) 102 103 .. 171.(3) cos (a + (3)+ cos(a . c) sin(a + (3).f3 sin' (f3 + a)+ sin' (f3 .163.cos4a tgf3 cos'(f3 -a)+cos'(a + (3) .158.16I.60°)+ cos l (60 0 + a)+ cos 2 a rc 13..'.154.:(a=--J:. a i fl ostri pozitivni uglovi. Q+P+ Y=-.157.a) h(6° -a cos(a+J))cos(a-J))+sin(a+f\)sin(a-J)) sine a+45°)cos( a-45°)-cos( a+45°)sin( a-45°) sin53°si1167°-cos14°+cos37°cos23° sin200+sin 13°sin5T-sin33°sin77° sin200osin3 10° +cos340°cos31 0° sin30°cos300tg30 o + sin30°cos30°ctg30° sin'(300 -a)+sin'(300 +a)-sin'a y.sin(a .159. ako je Date izraze dovesti na sto jednostavniji oblik: 13. 13.o.Y__9 _ IS 5rc 18 rc tg--tg12 12 SJr 7C l+tg-tg-~- 12 0 ) 1 + tga b) tg (45 +Ci .a) i sin y = -~. Koliko je a+i3 ako je x<-1 '! 4 13.):. ..llif3 II?CX + tgf3 12 13.") ~ctg a etg' f3 2sm a sm. Dokazati istinitost datih jednakosti: 13. ako je tga= .f3:.162.153. 2 1-r'g(39° +a 4rc rc ( d) sin (a . .a) sin2acosa-cos2asina b) sine a+fl )sinJ)+cos( a+i3 )cosJ) c) cos(a+f\)+2sinasinp d) sin(a+f\) .174.'. Dokazati da je a-I>=30°.a) b) 13. x>-I."'f3~ d) Ig(a + f3) . Aka jesin a = -l~ i 270 0 < a < 360'.a) 13. .f3 )cos f3 . r tg(52° + f3 ).. sin56° cos! 24° 13. Dokaz~ti daje a-fl=30'.".173. a i fl su ostri pozitivni uglovi. 1+etg(3So-f3}g(7°+f3) 13.(3) 13...167. .L:. Dokazati daje a+fl=45°. rc Je a + f3 = .f3 )sin f3 cos (a ..

194..3 : 2 sina a· :::::: 2.+v=180o P J ' dokazati dUJ"e to-o:+taR+to-y=to-utoRto"y 1::>1-' cf--1 b 1.. (cosa +... Izracunati tg1 2a aka je cos a ="~ .2cosa I . . 13.> Ll 187 - ..\45 +a • 13. . \.L b le smx=-·--./3sin'X-cma~2si{<X-~) >.a) . x 13.a. . (l-tga)co~45° -a) 1+tga (0 ) co.1. ..zax'" ~k+l!". Trigonometrijske funkcije dvostrukog ugla i poluugla 2 sinI5°+tg30°cos15°~ ~ b) .186.f=l.+. dokazati da je tgatg!3+tgl3tgy+tgytga ~ 1.a)· .180.cos20:. 3. .185. 13 J[ < fl < 3J[ 13..a) sin'(a +.' 2" ' cos 2x .. J 3.!.196.192. ~ .:r.izraClinati sin2[:\ i cos2~.': .191 Izracunati sin[3 i tgB.176.195. 13.182.~ ±~l. lzracunati sina. ako je tg (X = .. dokazati cia je cos2cx+cos'::l3+cos2y-2COSCf. tg20: 1 ctg20: akojectgO:=. tg2O: i ctg2a.a) sin(a +fl)sin(a-fl)~sin2a-sin' fl b) cos (a + fl)cos(a .[.'. S1I1 Y = -. izraclinati sin4a 13. tg2x.~ . Izracunati sin20:. *Ako je 0:+]3+)'= 180°. 1.. a etgo: ako Je tg.~.::.197. 2 13.198.> 1. " Ako je o"+]3=y.:::::0.. Cl. a+b 104 .s .. 5 izracunati sin20. 4 "' S1I1 a = -) S1I1 (3 = -. izracunati sin(cx-f)+y).193. i: Dokazati da vrijednost izraza: cos2x+coslCx-<x)-2cosxcosu.tgfl }ctg(a .179. ..SllJ. 3 13. r:c--~- . Aka je sin fl =- 12 . b) sin a .C~.. lzracunati sina i casa.== C:OS. * Ak" 0 JC I-cosx.ctga }ctg(a - 13) = -2 .c) cosacos~(tga-tg~)~sin( a-~) 13. Izracunati sino:.. tga 13. ako je cos2!3= -1I3 i 213 se na(azi u tree em kvadrantu. I siri 2:... \3. . Ako je sin a = i.188. . .cos <X .je Q-I-. Ak·· .181a) (tga + rgfl )ctg(a + fl) + (tga -. au cetvrtom kvadrantu. 13.kE Z. Izracunati vrijednost izraza "00 . b>O.> x tg- 2 13.fl)~ cos 2 a -cos' fl ~tg2x tg<X+ctgfl cos(a-fJ) a 13178 -...':-.184.+~+y "= rrJ2 . akaje to'<:> 2 : 3 .J2 + 1.199. dokazati da je cos 2 (X+cos 2 j3+cos 2y+2coscxcosj3cosy =1..11. i Y ostri 13. 177." COS 2 X 1 'SlllLX. cos20..fl) = 2 b) (ciga + ctgf3 )ctg(a + 13). '. cosa i tgo: ako jc cos~= .·.(cIgf3 . ne zavisi ad x.. tg ctgfl + tga cos(a + fl) 2 13.190. . !.* Akojetgo.cosl3cosy./3 sina )~ si~3d' +a) d) 13. Aka je o. 13. .os~.ore d d"ttl 13 . Co .' 2. ..X -. 13. 13.183. 2 17 2 a 13. 1zraziti u funkciji dvostrukog ugla: a) sina b) casa 1 eos4a.cos(x_a). cosa. lzracunati tgo. . aka je tg20:=2 i a se nalazi u cetvrtom kvadrantu. pn cemu st! 3 4 5 uglovi.ficosa -2sin(4So -a} b) 1) 2sin\60o +a -f3cosa ~ <X tg 2 . . >0.* Ako .189. 13.a) tg(a +fl)-tga -tgfl~tgatgfltg(a+fl) ..6l = sin'a +sin2 {J + 2sinasin{Jco~a + {J) b) c.. 2 2 5i~ ~= ±r-~osx - 1.fi . c) tgo: d) ctga 15. - 105 . l+c05x ..=3. 2 12 13..> 2.

a) sin3x=3sinx-4sin 3x 0: 13.2S4a V- b) ~ 1+ cos ":. Akoje cOSX. c) sin 40" sin 20° cosx c) .203.a) 4sin 18°co$360=1 13.~. a) 1-2sin 2 15° b) J c) Dokazati date jednakosti: 3 sin(2x+y).227. ~ cos 10° 2 13. izracunati SIn a .. cos(x-2y) i sin(2x+2y). 0' 13.a) 2·211:.208. Izracunati cos4x ako je ctgx =.l l g -a . 270" < x < 360" .224. Ako je 3tga. 700 SIn. Ako je cos x. a cosa . 3 .13. 90° < a < 180 0 .4 2 0: 1 +cosc) d) 8cos50co$ lO"cos200c0885" 107 .a) fl='~. a) c0820:-2cos'a.217. 50°' 1 ..a) c) Upn~stiti date izraze: 13.a) c) b) cos3x = 4cos 3x-3cosx Bez upotrebe kalkulatora i tablica izracunati: 13.226. Ak oJe 5 2 2 2 -~. cos-cosa cos 2acos 4a 2 13. SlIlCX--. ±.311: Slll-sm7 14 tgy ~ 2.22I. JC t~o .a) 5i1115° b) sin22°30' c) cos22a30' d) b) cos4 2a-sin4 2a d) 1-8sin~cxco~?a b) c0520:+2sin'o: Skratiti date razlomke: sin 22° b) -_-.219. c) sin2&'-(sincx+cosu)2 2eos 15° -1 1.- 2sin2 ex -sin 2ex L tgl5" 1-tg'15" 13.sin'15° b) 2sin67°30'cos67°30' 13.a ) sin -10° .215. izracunati ±~ x ugao trougla.). cos a i tg a .!. Izracunati vrijednost izraza: b) tga +ctga .209.sin 10" (cosa~sina)2 -cos2a 2 13.2tgJ3.a) (sin a· + cos a)2 b) l+sin2a 13. sin y .218.21 I.cos 20° b) sin 44 ° . 180 0 <(1<270.90" < y < 180" . Izracuhati sin4x ako je tgx.lIO. 13. 12 iT e) ct<yo 8 " . l~sina 13. 24' 24' 24 24 13.2sin 13.%." l+cos2x d) d) 13.222.cos200)( sin70° + sin200) 2cos400cos50" 8cos1Oocos200cos400 sin 2ee 5-cos2a J[ b) cos8 12 °. Akoje Sinx+cosx. dokazati da je tg(J3·o:) sin 3x sin6x sin 2x iT 2co~230cos670 (c0570° .228. Izraclioati sin~ cos~ tg!':. 3 22 2 11: 13. Izracunatl SI11-.201.202. izracunati x..cosacos2a c) 2coi 2a-l 13.a) " sin 10° 1.cos2x i tg2x..213. a 16 sm- ex iT 13.. Ako je sin xcosx = (CoS~-$in ~ 13. I ctg-.. 2 :::: 5111 106 sin8a .207. 13. izracunati tg2x i ctg(2x-2y).. odrediti sin2x. 13 .214.223.216.:.204.206. Ako je tgx.a) 4s1nia. b) sm sm 100=8 13.220.2 0-.a) sin8 d) cos\x. 3.5'0sx sin 2x tg'(45"+a)-1 ~( tg'45"+a)+1 ..a) c) 13. 13. Izracupati vrijednost izraza: a) cO$21'5°. -? I?_.' _ 4 . sin2x. 3.. c) sin40osin50o::. Ako je ctga.odrediti I+a . 1+cos2x b) 2sin700sin20° d) 2cos50°cos40° b) cos200cos400cos800 tg2Z a30' d) c) sin- Uprostiti date izraze: Uprostiti date izraze : 13.!. 2 13. cos2x i tg2x..205.-6cos 2 o:: sin 2a+ sin\x.

13. kEZ.237.:·e. IT b) )Z(I+sin2a) ~2+..a) .. 2 2 109 . o<.. b) tg-=---. ( SlIla' 13.+:_. kEZ. + (co sa ' "a-f3 cos~)' = 4sin' . 2 2 3 Dokazati identitete: 13.236. Dokazati jednakosti: x 2tgsin x = .235.... R' sm. sinx- c) x J-cos- 1 + cos 2x d) cosx 2 13.x<.'.tg' .. Odrediti vrijednost izraza c) d) ctgx=--~"t 2tg':'" 2 x 13 5sinx+ 8cosx+ 3tg. gdje je 13...239. a <.cosx b) .:". . 221 13. x SlTI- 1 +.. ai<D je tg. tg-+2sin'-ctgx=sinx .. Izracunati bez upotrebe tablica vrijednost izraza: 13 cos--+cos "n 4 3n: 5rc 4 7n cos .S=i.238...IT ~+ -+cos 4 -+cos'-.. n: ._.J2 + 2cosa.).I=+=.x =ctg~.234.n. 2 2 = .241. cosy = .in."."'.240.242* Aka je cosa =_.. cosf3 =---.. . dokazati daje b+c a+e a+b : ')Cl 32 ~f3 7Y tg' -+tg' -+ tg' -=1. Dokazati daje: a) tglSo+ctgI5° b) n IT 8 8 etg.=-V2+V2+.a) l-cos3x 1 + cos3x c) 13.= .a) IT 2 <.233. za x*kn.244* _--=-- b) S IIlX X ) ---2 2 r.. 2 l-co5x x sinx ' ..."'. x I -to'" 2 13. Skratiti razlomke: a) l-cosx --.. . x I +t"'6 2 l+cos~ Z Dokazati identitete: ] ....~2-~2+J2 16 c) 1 r:-'-'I:'= eos..13. zax*(2k+l)n.."'') x 1+ tg'2 ') x 1..232."'.:...a) tg x 2 .a) c) 108 2sinx-sin2x ? x' = tg'2sinx+ sin 2x 2 b) l+sinx-cosx x =tg ] + sin x + cos x 2 . sinx 2 I+cosx : 13. a b c 13...J7'.---:- x za 0< X<-.230.f3 . . 2 2eas 2 "'::-cosx 2 13.. a) . 8 4 8 8 8 b) 2 sina(sina + sinp) + cosa(cosa + cosP) = 2eos 2 a ._....X x . Dokazati da vriJ.I~-.=2.f2 16 2 b) 2 13. c 2tg':""" tgx = ---"'-.= 2.J2+2cos4x. .229.:d-=-i:~== a) sin._.tg ..--.J"J.s...243* =Igicos:? ~-sinl x \ 4 2 ~-- 13.._. .sin x ( IT 13.231.. =4 13.

a) 100 4 125 7 16 4 2 1.+6 c) X l -9m 11m 4 1.l Ll8.a) 4 c) 713 b) 3 '7 d) 214 9 1.01 Ll5.5. 15 1.a) a 2 X+I+a2X _ a2x+5_ a2X+2 b) x2m+3_ x 2Jl1+ x 2m+5+ x 2rn+6 1. a) 2 5 b) b) 4' c) 3 6 d) 3 5 (x_ar~n+4 III .a) a m ..26. La) 16 b) 25 c) 4 d) 1000 1.34.a) x c) Xli b) a 6 d) x 3 6 9 1.25.d) 1. = --.a) a' b) J. i KORI.= -1.a) a 20 d) y120 b) x c) b '4 1.21. 9 1.32.3.a) x29 b) a ab 1.a) 8 b) 10 5 c) a' d) b 2 L14. -16 0+1 24 1.a) 5 32' =(5·2)3 =10'=1000 b) 64 c) 1003 d) 105 .12.a) (2')2~26~64 b) 3' c) 56 d) 1 Ll7.37.35..ll b) a~3 d) a"+4+ a ..aJ _3 6 b) 3 8 c) 58 d) 1 b6 .a) a 6 +2b b) x 9 _5a 2 x c) 1-5bx' 1.REZULTATI.3§.9.22.a) 32 b) 16 c) -81 d) -25 l.8. J' 1. 9 1.4.30.JENI STEPENI SA PRIRODNIM IZLOZIOCEM (EKSPONENTOM) 1.33. UPUTE.29. 16.a) 2'°~1024 b) 410 625 729 3125 1024 19 c) a d) b '4 1.a) 9a +2a b) 6x 4 +a3 c) l1x 6_8x 3 3 2 d) 6x7 _xs e) x +a f) 3a4 +4a3 1.31.6. 1.a) -1 b) -1000 c) 625 d) 1024 1.1.10.a) 1 b) 12 c) 15 1 8 4 9 1.a) 5' b) 3" c) i d) 2 23 256 64 243 LILa) b) c) .28.a) a2m+2xilll+J b) a2rn+4/11+6 c) X + 1.a) b) c) d) b) 184 1.13. RJESENJA STEPENI 1.27.25.20.a) 5a2 +a+2a3 b) lla'-6a 3-1Ia2 +5a 4 c) 12a +2a2 +lOa d) Sa' +2a' +3a2+4 6 1.a) 8 1.a) (a-3)lO b ) (b+ I c) 5' d) I 1.a) a b) a d) b 6 c) l U6.2. -62 1. -IL -21 1.a) x 9 b) a4S d) il c) 6 Ll9. 1.a) 4 b) 625 c) 16 d) 0.24.7.23.a) a' d) x II b) a c) x I.

a) b) b) 1.48.93.-·--.72.[2 2aF3 b) la .94.'.68.89. Stepeni s cijelim eksponentom 1.57.3 9 b) 19 ~ 2 3xy' b) 1 b) 2ab' 1.77.2.71.81.a) 5 b) 16 c) 2 d) 2 b) 32 c) 26 b) d) 3 15 1.[2 = .66. = 6·8 10=480 c) =9·25·0.a) 1.99.[5 b) 3.J2s·.a) Izraz x+2 mora biti nenegativan: x+22':O => x2':-2.4 b) c) 4 b) 343 1.n 1.a) c) 125 d) -1000 d) 1 100 Ii a k l' d) !':.50.a) 8x lJi y 211/ c) 9 1. b) 65 c) 104 1.J2 - c) 26. 1 2 Ix .a) xy-2 6 9 b c) . d) c) c) 30 2 .72 =~(32+42J.98. d) 3.J3 = 1.[i -14.58.. 2b 4 b) 4 3 c) 1 b(b' -ab+b')-' m-I b) 1.a) 2 5 4 1.1l IAO..a) 3.63.[5 15 -7 a) 3i/2+m4-:§if5 3V'S .3-15 b) 1.a) 1.46. 2y-3x xy l+a b) .60.'.}25.80.a) c) x~-5 b) x.a) 7ft b) 18.a) 8 1.[2 7 3 a 4 1/ 4a 2 b 3 1.a) 7 -J3 L~03 b) 15.1.a) 160 b) 4. .61.j3.42.[2 b) 8.21 1.[2 =.a) 1.J5O=.-+-4~7..a) 1.83.J2 V9.43.a) (m+n m-11 1. 2 (b -a)' 1.[2=5.97.a) 9V3 .JS2 7' = 5·7 = 35..J3 = s.J5'.86.a) 5 b) 4 1.01=2. 1 b) J 1.95. =3·5=15 b) ..a) a· +2a'b"+b.J3 3V3 + 2V3 2ft + 6-16 17 -15 + 2V'S 1.79.a) 6 b) 6"·7' 1.56.52.90.54.a) 1.J3 .[2 2abV2ab 1 b) ')250 11Gb) 19fi + 112 b) x2: b) XER c) XER 17 b) 60 c) 09 1.Jl1 b) 5-JOj + 0.55..88. b) x2:-5 c) 1..J2 c) 15 -15 b) .J2 1.a) x~4 2 b) 630 c) J 92 - 12.a) c) x c) mp 5n c) 5a7 b""c 2 x 6 1..3Vs 1.J3 + 5.78.)5' 2 =.62.25 60 b) 33.a) 15 c) 16 bl'+28' =~(3'7)2+(4'7)' b) 25 c) 3 d) 2 =..a) db 1 c) 6 7 1.a) 2'ab 81 c) c) p 7 b) (y-x)' X.a) 1.4.84.76. b) 2\15-12-15+ 1-W3 113 . 1.39.[5 + 22.J28 V48 V4s6' d) 1.a) 30'5":6' = (30·5) ':6' = (150 :6)' = 25' 1Al.a) ."3 4Vl V2a.59.91... a) 1 b) 3 c) 16 b) 3-a c) -(x+I) 1.a) 5.a) 5 -::~.a)..47.a) XER b) 2b'x 4 1.0n-n)' b)a .a) -1 b) 1. Aritmeticki korijen 1.a) -3= 3 9 c) -I Sa e" 9 1 c) 1.2 1.r.a) d) 7 1. I-a (a+h+c)' 2bc 1.-> 7 x y c 1. d) 8 a b) -16 b) d) -I 1 l.a) 1.a) --16 c) -25 1 2b 3 1.: .J3 2.·'{j02 .a) I --.67.a) b) a"+b" b) 5" 13.a) a 1..a) a x+ 2 b) a 3 c) x..a) 10000 I 1.J2 b) .2=.85.J3 L 100..70.s. 3.75.65...a) 14.64.69.. b) 3 1.49.92.J2a s cJ '/hpf d) V27 bj. I b) 1.01=225·0.a) 4 .74.a) 6.7'.J3 . ap 1.J3 b) 20.)S2 cJ :ifb4 d) -J12a 1.1.II c) 5J3 c) 4ai:l·J7ab .}r32.a) ax m-o+8xm .[2 .82.38.a) x-5 b) 16-2x: 0) -(x+3) a-3 .73.a) 1.3. 26 9 . .53.31 5x.a) 6.45.101 a) 2 ~ ~ b) ')192x 0) 4. 19b 1' c) a d) b) 7 b) a" 1.6 c) 3300 1. Korijeni.J50 b) 1.2 8 _x 6 x.72 = =.a) 6 1..16..a) .x c) (//.. 111 P 1.51.96.

!fi. 32 b) a" fJ a '4K 1.152.a) 2J2 114 el) 2a 2 . 2 = '.Jbl'J(..[.a) 2.1 12. 1.135.126..a'+'" a+frl=i -(a-frl=i) b) a~2b v.f2 5)]5 6 lIS .1.J 4a 6 c) -..f16 c) 4: 24¥2 {J.fa -.145.111.JS .! 14.2j4&l 3..Jb)=[(.120.119.j3i = .125.Jb)J (.I 2va--1..a) 1~33 ·2' = ':1.9 144 .a) 1.Jlo) .}m +a OT2(20+.118.J2 + 2.. 1.a) 1./27 ·16 = ':1...: ifJl l..J2 + 250 1.if5 d) 1{[6 'fY el) 2-{"w? JVJ(s4 3)' . 'f2= 4.a) 1:tj8a~x8 b) ~X47 1. : '.a) 1.1 05./ x 41 I.1 c) 1.a) -3 1123.'if4 = '(/2 c) c) 1.a) s.fa -.r-:..a) a 6!J a 21 = Va 137 -20J15 b) 12 1.fa +... ifi7 .2)' =V(a z)' =aVc. korijene posmatramo samo za one vrijednosti tlh varijabli za koje su definisani...(J8-S8 1.a) 1.4V4 3 1.a) 4fJO +J15 b) 1131.129.- a 2.104.a) '2 c) .fa +~bX.[2.128.a) 1.Jb)=.a) 8 + 2..'f2=4.J3O .j35 -3M 22-4M c) b) b) x c) b) 120 c) M -.JS c) 44 d) 192.a) l~ 1117.r "-.Jb)~ ~ [(./3 1.149.a) 8 b) 3 c) 1.a) 1.J66 2V6 c) 5 = el) 2f/l2 '.a) V48 b) b) li/g1 a 8 1. clifd b) clxifd c) 2a4 x.153.134.J2 1.(5 b) . ---..Jb b) .a) V54 b) JVS' c) 15-48 3 el) c) b) 5 .140.a) 14.115...113.a) b) 2 1.-.~.if.148. = V6' 2" = V18 b) !:{8: V2 = 1~8: 2 3 = If] ~I 1.a) '{.") f37 V2'" e) 5n.[.2JalD1H.141.Jb.if3 f) 648 aD c) 1{}a7x. = '{/3 2 ~ Va'-6" = Va b) 1.a) .109.133.a) +J8 1.a) b) 128 5 b) 6.a) 1.[./3 .12 b) x'.122.132.3L.J38..a) V40 b) V12 b) V25 1.[2 d) 2f2D V'2.3n -V -0. Napomena: U zadacima u kojima se pojavljuju varijable.j192 1:.139.106.a) b' b) c) 0.a) 5 '..h' .a) 3 b) s.a) !fa b) VX 1.fa)' -(.h22 =18 c) .a) 17 +2.108.fa -. 130..a) 3.) 1..a) - 2 .2 c) lIV27a 2 b:' b) 3 1.J2ax b) '.---~ =..• ) u • 146.fut b) M c) 5 1. (""2-.a) I~ d) ~ b) 1..(7n b) 1.11O.151.a) 0.Ji c) b) ~ c) b) c) l.a) ~a29 b) 4J:.a) (a-b) 1:fi 1.[2 .-.2 3a 2 a.) 1.J1S 1.a) 8 b) 2 b) 6 b) 1.J 54..f6 .150. a)-I b)-2 1.124. 1 ~.: (.a) ~ V3.a) 4 2 b) 5 :=x3!J x cJ 1{/i]52 c) 2!<j b 19 c) ~a47 =a~ 17 c) ~9-xgn s!JS .J2 + 3.Vi? 5 b 131 1:+4 '{/a b) .4 1.1 16.a) 9J2 1.JIs b) 1.f3 c) ?.ri5 b) b) d) a'·Va .fa -.J35 b) 6 c) 10 Fa Vi = 442' = ':if8 2.136.a) c) el) 2Qx4V2ax 1Oif/5 (..+a 1'11- +a -r-cc-2 +a 2 m+./3 1.J22 !JS e) 1. ( a-Jd2 -1 a+va 2 -1 a-va2 -1 a+va2 -1 ~? mvm-+a+m-+a= _ m+~n/+a 2~ a' .1 47.121.143.j3 (..Jm m+vm.a) V6: 'ifi.[2 b) 1~ 1127.a) .2 c) '-V10000 Vi Va .}343 c) a' d) 1!i/lO N el) V64 = b) b) V2x 1.137.1).fa -./432 :"!.107.Ji '!Ja3 1.

Ja --1 3fiO .2. a zatim uvrstiti vrijednost za x! Nakon ukupnog sredivanja dobije se: a+am 2 +a~(l-m'2r 2am .[3 X3f3 + 4fi) = 1[.J10 =-Fs(.to vrijcdi: /' -J2a 1 = \i Aka je ...J2)+sfs .J2a 2 -4=2(a'!+. Rezultat: 1) m za JHI > I i 2+1112 b) . 169.[3) LJS6.2 2': 0.J2 -!5.173. +1 + 1 -Va =1[. 2.a) 1..a) L160a)~ ('-'3:1)Vs b) (l-~W c) c) d) 318 d) 50'14 (-!5+~)J32 (V4 --Vi +\) d) VI6 -2V4 -.5.J2r fIO- -...J3 +-!5 .4.[3 --!5 +2m)_ 4+3.2 +Va +I +1 -Va =1[.J2(-!5-..J2 J\O . 163.3.[S+. tadaje vrijednost izraza 2. b) 4 1 -2f3-8=-2(J3+4) 1.J5+2m)= .J2 -!5 +.b =2. a = 2+'-'3. Rezultat: 28..2 -..2 +v-. 2(r . (.2 2 - 4 ..a<2.: 117 . __7_=2.J3 + 3. odnosno.'..J1l.J6 .2)' = 20 2 -4J2o:' -4 =2 (a 2 -.[a -[ + 1)' i aka je 1::.(2+J3)' -US)' _1 ~2+f3-J5L 1\2+f3-FsXI-2v~L~ \2-4f3+f3-6-:.171.11.a) Uputa: Ja + 2~ = b) 2 (-II) - .J2 +-!5t .a) 15 4(._.[3 1. .: 9 + 2J7 -.J2a 2 -4) ( J2a 1 -4' .nzan::::::li 1 zaO<n<1 n 1.J2 ::. -S 1.a) Uputa: Racionalisati nazivnik svakog razlomka.1S8.=:: + ~ a' .J2 + 1) -!5(-!5 .:'F"'.Jb -1 Fab 167.J2 __7__ 7f1O-.2.[. tadaje vrijednost izraza x = 1..a) 2+f'3 +Fs = 2+J3 +-!5 2+J3 --!5 .1.2+413 . ~ (J 2 + z-J":.1 .a) 2 (1 0+:1Ii2J3 -Fs) c) 7 (Fs + .a) 5 2.155.J6 + 4m 30 7 2 b) Kakoje: ~(.fi.. 4 5 _2fi(-!5-.. tadaje vrijednost izraza -4 r::: .4 + 2 r::: ..Ja --21 1 -- .a) 1 ·4 4V4 4V4 = 4V4 =2V4 b) 3 if5 Vi Vi!J4 V8 2 1159.2 2.-!5 . Prvo "srediti" dati iZraz..3:. 161a) 2(V4 +Vi +I) c) 4(V9 +!fl + I) - 2 b) 3(SJ2 .-'-'3. . R.-4 II 11[(2+J3-Fs] _ 11[(2+J3)--!5J 162. b) 1..2J\S .6) c) 2 2 1. lEa' + la-! 2': 2. a::.J2a2.2 -1... 2 .J2a 2 -4+2)' =2a'+4.157.. Ako je . 2-J2. Uvrstavanjem date vrijednosti za x u izraz i sredivanjem dobije se: 7_ "Jio +5 +flO .3f1O flO 3 Prvo racionalisati nazivnik svakog razlomka! Rez.:2.164.168. Ako je a22 vrij9dnost izrazaje .170. _- 2 116 L172.2(1+2fiXJ=-2f3) 2(1-12) _ 11(-4-'.b ..4 ).

+4.fS V2+.fS +.' .fS)' + (..2J3+~2J3 =~4+~(J3+1) +~(J3~~f =~4+2f3=J3+1 Ixl"' 1. moze transformisati ovako: VlX2 -N-l) J.J2=(2+..-flS = (-JIO .a) 4 b) 3-1 Va + Fa . W 2 un * Kako je to je b) 2 =rz./2 +1+J::i-l) =(2'/.fi I' = = (3+2.1Y = s.6 . 1./3)=5-3=2 . ako je x> I.a) 52 1 2 118 r:.193..J2+1 1178.a) c) c) 4 ~2 +.a) ~ (6+4..180.fi-l)' =(.' b) 1CP 1..J2 =.+9 )=Jh(/./21 j (~+IIJ.196.J2 = (2 +. ako je x<l. 1.a) -J4 I. 2+.192.3+-'::"+1.5 =V6+2f5.fS +.J2 + '2 = b) r.------.3 r:.12+4.a) 2 1 1.J2 + 6 + 3./3 .J2j' • to se lijeva 20 - 1. J(2+~2+~2+13 2-~2+j2.186.J3 = W =z!64 .J6)y(4 + -flS).J2 -1)= 2./3)=(. V2 1.a) Vi25 = 1+ b) 1 2 V64' d) JlOo c) {::ZS7 d) ~ d) (ax' )5 d) (3x ):i J b) 12' c) all b) 4 c) 16 ~ (~y 1.J2 .fS)' = -ZI Z I =~2 +13· ~2+j2.183./3 ~ 2 -.J3 )=.J2 +7 -.J2 = 4.188...J2.lS9. h-J3 = J( =~(2+13X2-13)=f~-(i3)' ='/4-3 =1.6+.-J3. 187..1) ..195./3 ~ 2 + ~ 2 ~..[.J2 + 1 = s.J2) i =fUJ3h+&J3~4-(h+~2+J3 J=..1 (1.J3.184. I-Va Stepeni s racionalnim eksponentom 1..fi-(2-J:2)J l ~J6 + 213 +.~~= .)' = -1(2.J2 -I)' = (./3)~(.a) 2 2..190.191. b) Kakoje6+4. 4.!(I+f5) ~-~ 3 11+:Ns+2.J2 = (2 -.12 + 1). ~4-lh+J3) =J2+J3.Vs. Fx+I straria jednakostj' koju treba dokazati.J2 1.b+3. I-x 1.a) a -a ].J2)'.fS)' = v6 +..J2+J3 Iz-N)=N.a) a+b.J2 .J2)' i X' + 1 b) I.~ 4 .. 9 2 ' Ixl> I VZO+ 14f2 +V20-14.'/6)J 4 .a) 273 12 b) - 100 b) 2 5 2 - = a6 b) I c) x 1 1 d) '-a 3 .*a)~~+j4:. :Vs.fi-~6-4.[i .(.J 8S.fS)' +(.194.fS =~V1+3. ~"-2-+c~=2+=-I}o.: F1+:Ns+Z.c-' r.fi .__ :1-Va 2 6-4.[ =8 I .fS) - ./3X.J2 -7 =V(.c-~(-f5-+-J3-)' = 1179 (4 + ='/2(15 -.182. 1-:.I 1 17" I l.1176. +2. +3(.J2 + 1)' Kako je 20 + 14.J2 + 1)' = 2.a) (¥ =~V16+8.a) 5 b) 3 c) 128 d) 2 d) SI 3 5 :::: 4' c) 32 . Uputa: WI Vatl+ Va + :.7 ./2-1) v2+1 fz-l \ l' ./2 +~:::2.tovrijedi lJi+~6+4j{+ .fI5X-JlO .:"2'=+=.fi=~-. x "' O.fS =V 8 =Ll."2+v 5 =' 2 =. a 6 : a 3 = a 119 .J2 + 7 i (. 2 (.[.-flS = = (M-J6N(4+Jf~)' (h!i5) = (.J2 = 2 +12 + 2 -. -53 a 2 1 1 -+2 3 d) "- 1 2 d) 10 1.fS)' =*6 +./2 6-W 'J' -If 6+4'/2 +_ 6-4. .~ 2 + ~ 2 +.fS d.3 c) 1 3 1. -1 f2 3V3 1.j1O-J6)f4+m = fz(f5 -J3V.N~2+h+J3~2-~2+J3 = -V(.fi+2'1'./2+1 . r. ab>O 14.fS -..a) 3 b) 2 1..

naziva se krug.3. 2.1. R) i k(B. Radijlls krllznice je OA (~OB~OC).2. R').nice se nalazi l1a presjeku normale na datu pravu u datoj tacki i kruznicc k(A.200. vrijednost izraza je -1..2. 2 . ·.lh. I ' ako jeO < mO: 1 j '.. Oznacimo presjecnu tacku prave n i kruznice k sa A (odnosno A').In 1.5. R'+r). 1.. Tacka 0 se naziva srediste kruznice. 120 121 .Rezulat:2zam>2 i -2zalO:m<2.:·.. U tacki A konstruisimo pravll t koja je l10nnalna na pravll n.. Kruznicaje odredena sredistem (centrom) i radijusom (poluprecnikom). ·· I·· . Duz 6iji je jedan kraj srediSte kruznice a drugi kraj. vrijednost je 1. Uputa: Srediste kruznice 0 nalazi se na presjeku simetrala duzi A8 Be.1. nakon sredivanja.8.6. Up uta: Srediste kruz. 2. Skup tacaka keje pripadaju unutrasnjoj oblasti kruznice zajedno sa tackama te kruznice.199. Uputa: Ako SlI 'date ktuznice k(A. ..20! .. Neka je N tacka toj normali "tako da je MN=r.=l). Neposrednom zamjenom vrijednosti za x. 2A..b)' HOMOTETIJA i SLICNOST 2. Prava t je trazena tangenta.. R+r) i k(8.. Ako je m<n.. V(a . Paralela kroz N sa odabranim krakom lIgla sijece simetralu ugla u sredistu trazene kruznice (SI. Skup tacaka ravni koje su jednako udaljene od jedne tacke (0) te ravni naziva se kruznica. 2. Analiza: Na jednom kraku ugla uzeti ma koju tacku M i kroz I1JU povllci nonnalu n l1a izabrani krak ugla..-1 1. 2. na SI... 1..... DUl: ciji su krajevi tacke kruznice naziva se tetiva.' Najpuza tetiva naziva se precnik (dijametar) kruznice. Rezultat: (J. 1 .. rna koja tacka kruznice naziva se radij. srediste traiene kruzl1ie-e nalazi se na presjekll kruznica k(A.r.n 1.. Uputa: SrediSte kruznice je presjek simetrale duzi AB i kruznice k(A.2. Analiza: Neka prava n sadrii srediste 0 date kruznice i neka je llormailla na datu pravu p.....197.s (poluprecnik) kruznice... 2... Rezultat: Ako je m>n.1. ····. ? N r~ p M 2.7.. r).a) b) a'b 3 n-In 2.202.203...!). r).·. x. dobije se a3 1... Kruznica i krug 2.1 1 1 1 3 c) _ab 3 d) a '2 ·b 6 2 198..

a za tacke ullutar kruznice je yeti od periferijskog ugla nad tom tetivom. B i C odreduju kruznicu k.. Kako je po pretpostavci <A+<C = <B+<D. Ugao izmeall tetive i tangente oznacimo sa <po Neka je C l11a koja tacka na luku kruznice koji ne pripada uglll <po Periferijski ugao ACE oznacimo sa ~. Nekaje AB tetiva kruznice k(O.2. A::131iza: :Nekaje n Ilormala na datu pravu koja sadrii srediste 0 date kruzllice. v • 2. Otudaje: 'I' + £= 20 + 2\3 = 2(0 + \3) 360° = 2(0 + \3) => 0+ \3 = 180" => Kako je zbir uglova cetverougla 360 0 . Na pravoj p odredimo tacke B i C tako da budeAB=AC=R Norl na Ie u t ac'k ama B 1. Neka JC tacka A presjek pravih nip.. Neka su suprotni uglovi cetverougla ABCD suplementni (SI. Tada je cetverougao ABCE tetivni. dokazali sma da su suprotni uglovi tetivnog cetverougla suplementni.). pa su mu uglovi suplementni (preme prethodnom zadatku). to su suprotni uglovi jednakokrakog trapeza suplemcntni.11.8. Odavde slijedi da je tacka D na kruzilici k. Kako su kad trapeza uglovi uz krake uvijek suplementni. jer za sve tacke 'izvan kruznice ugao nad tetivom AC je manji.$\ k o p S. Povucimo dijaaonalu AC posmatraJiTlo e. zakljucujemo da mora biti <E = <D. lz sredista kruznice (srediste hipotenuze) katete se vide pod uglom 110°.). to je ugao BOD = \3.9. odnosno. 2. to je <p:::.cetverougao ABeD tetivni (SI.entralne uglove AOe Uedan ima luk ABC.2.>ao clJe su stranlce tellve Iste kruznice nazi va se tetivni cetverougao. Nekaje E tacka na kruznici k van luka ABC. vrijedi: <A +<C = <B + <E (=180°).3).1'6.2.12 Cet r C! ~. Kako su uglovi <BOD = ~ i <p lIg10vi sa normalnim kracima. C d ' na atu pravu p su trazene tangente kruzllIce (SI.15. odnosno 70° (SI. 122 123 .7.2. Dakle.olll:. Sl.2.2. .).7.~.14. v • '. 2.' . • v • • 2. Kako je periferijski ugao dva puta manji od centralnog ugla nad istim lukom «AOB=2\3l. 2.10.2.]7. (Nacl1aj sliku!) Ovo znaci da je jednakokraki trapez tetivni cetverougao.4. . r) i nekaje u tacki B poyucena tangenta t na kruznicu (SI.~/' . 2. 2.p Uglovi \3 i € su periferijski i centralni ugao nad tetivom AC.6. k e e 10Ze 0plsati ruZI11Ca llaZlva se tetivni cetevrouaao. Tacke A. a kod jednakokrakog trapeza su ugloyi na svakoj osnovicl jednaki.5.1? Ne~a jc.). ' . ve.2.2.9.l. to vrijedi: a+\3+y+o=3600 => a+ y+ 180° =360° => a+ Y= 1800 . 2. a drugl ADC).5. neka vrijedi <A+<C = <B+<D (= 180°). 2. Analiza: Srediste trazene kruznice nalazi se l1a presjeku simetrale duzi AT i prave OT (SI. Isto tako su 8 j <p periferijski i odgovaraju6i centralni ugao nad istam tetivolTI) pa vrijedi '1'=20. paje £=2~. Ovaj cetverougao l110zemo definisati i ovako: CetverOlJCTaO oko koo-a se n" '. D OYU S1.). tj.

. Vrh C trazenog trougla nalazi se na presjeku nonnale na AB 11 tacki C i kruznice nad precnikom AB..a Alj-_-9--'~ 0. SI. 2...21.29.. Kako je poznat i radijus R opisane kruznice.....enog trougla nalazi se na presjeku tog skupa tacaka i kruznice radijllsa t.eni skup tacakaje kruzni luk AMB zajedno sa kruznim lukom AM'B (S.22. M '" .20. Drugim rijecima. OEk(A R)ns.). Kako je OT~OT' (~R) i <OTP ~ <01"P (~900). Neka Sli to tacke M. Kako je ugao Abt jednak uglu ACB (~y).2.> r = '--'.).26. Ako tackom A povlIcemo tangentu t na kruznicll k. Posmatraj.oTP ·LlO1"P podudarni.19.2.10 .. paje srediste opisane kruznice na pravoj s koja sadrii tacku E j nOflllainaje na duz DE. R).. Trazena tacka M (i M') jc na presjeku ove kruznice i date prave p (S1. 2. 2.28. Tacka Eje srediste stranice BC. Otudaje PT~P1" (SI.2.).14. Odredimo ugao <TOT'=a i konstruisimo cetverougao OTT'A. A 2.mo dodirl1e tacke stranica ovog cetverollgla i upisane kruznice. Analiza: Traz. 2. 0 2. 2. Pravougli trougao ADE se moze konstruisati.30. Uputa: Vidi prethodni zadatak.tacke A U odnosu na kruznicu k (iii kraee. Cetverougao cije su sve stranice dijelovi tangenata iste kruznice nazlva se tangentni cetvcrougao. Analiza: Neka je duz AB jednaka datoj duzi a..25. Analiza: Nekaje AB hipotenuza trazenog trougla i tacka C' na njoj tako daje AC' jednako datoj projekciji katete na hipotenuzu (SI. N.10.23.. Neka su PT i PT' tangentne duzi tac_ke P 1I odnosll 11a kruznicu k(S. 40bije se a+b-c c:::. Neka je ABeD tangentni cetverollgao.2. Uputa: Vidi prethodni zadatak. onda duz ciji su krajevi tacka A i dodirna tacka tangente t nazivamo tangentna duz. R).2.27. R)..).. Dakl'.2.17.. Ovdje se koristi teorema 0 uglu izmedu tctive i tangente. sto znaci daje taj cetverougao tetivnL 2.13.11.24. (ugao izmedu tetive i tangente jednak je periferijskom uglu nad tom tetivom). to je <C + <D = l80°.. zakljucujemo da Sll sljedece duzi jednake: 125 .. to su trouglovi D. 2.---2 .18. Vrh A traz. Neka je dati trougao ABC sa datim odnosima predstavljen na :')1. to se centar 0 ove kruznice nalazi i na kruznici k(A.2. Data kruznica se vidi pod datim ugiom iz tacke A i svih tacaka kruznice sredista 0 i radijusa ~A.1\1' S1. Analiza: Pretpostavimo da je zadatak rijesen i da je trazeni trougao predstavljen na S1. Vrhovi B i C trazenog trougla nalaze se na prcsjcku prave DE i kruznice k(O. B A' 2. pa su :suprotni uglovi cetverougla ACED stlpiementni. cetverollgao u koji s~ moze upisati krllznica naziva se tangentni cetverougao.2.l eiji je centar A' u sredistu duzi BC (S1. tangentna duz tacke A). P i Q.17.). Treba konstrllisati skllp tacaka iz kojih se duz Be vidi pod datim uglol11 a (Vidi zadatak 2.14.2.). 124 C r P a-r B T 2. 2.15. Koristeci teore11111 AB = AN + BN => tangentnim duzima i oznake sa SI. Neka normala iz sredista 0 na datu pravu p sijece kruznicu u T.2... Koristeci teoremu_ 0 tangentnim dllzima...16..2. b-r + a-r => 2r = a+b-c :::.12.

redoll1 na stramcama cetverougla AB.LBC i SP.na pravoj AD. BP = BT.21.23. Aka kruznica k(S. c S1. to vrijedi: AB +CD = BC + AD. + DT.19.32. 'L--+-rr-.erougla ABeD. to je tvrdnja teoreme oeita eVidi dva prethodna zada'tka). .LAD. Treba dokazati . Neka. '" T. = DT. SM) ne bl.2... 2. dobije se: AB + CD = BC + AD. ~. Neka su tacke M. Kako deltoid ima dva para jednakih susjednih stranica. 2DT. Koristeci pretpostavku AB+CD = BC+AD i (Jornji zaklJ"lIcak oduzimanJ"em dobi.21.22. o 2. + DT.~=SN=SP: (tacke sil11etrale lIg1a jednako su udaljene od njegovih krakova). Taka bi dobili tangentni cetverougao ABCE.19.22). za koji vrijedi: AB +CE= BC+AE.LAB. pa je deltoid tangentni cetverougao. N ph-~-'2 A B M B A M 'AM=AQ.2.. NiP. DN = DT" AM=AN i PC=CQ. BC i AD tako daje SM..trougla vecaje od razlike drugih dviju stranica). MB=BN. CE i DE stranice trougla CDE.. dodirne tacke krznice upisane u trougao ABD. sto znaci da L\CDE ne post?]I. => DT. 236.33. Je presj~k ovih simetrala tatka S.). vrijede jednakosti: MB = BT2 . => T.l + PC + DN + AN -DT.35. .~. ~o~lrIvala sfranicu CD. a P. + PC+ DN + AN AM + (BD-DT2l + CQ + QD = (BD-DT. E S S1.2. Tada i. tada bi se tackolll C mogJa povuci tangenta CE na avu ~!UZnlcuo pri ~emu se tacka E nalazi. NiT. Otudaje AA+rn=~+~+~+&=~+BN+~+®=BC+~. Koristeci navedene jednakosti.2. 2. to je posljednja jednakost nemoguea (svaka st:'~nica. Q i T 2. S1.2.2. dodirne tacke kruinice upisane u trougao BCD (SI.20.S' 0" '26 p B s S1.2.18. ed~mo presJek SI111ctrala Ax i By uglova <A i <B cetverougla ABeD. to je zbir dviju ~uprotlllh stranica jednak zbiru drugih dYiju stranica. SN. Srediste trazelle kruznice nalazi se na presjeku simetrale duzi 00' (odnosno 00") i normale n (S1.). NC=CP. = -DT.k~S: SM) ~od. DP=DQ.e. Neka za <'-etverougao ABCD vrijedi : AB + CD = BC + AD (S1. Prema teoremi 0 tangentnim duzima.2. Kako je cetverougao ABeD tangentni. tacka E se mora poklopiti sa tackom D" Znaci cetverougao ABeD Je tangentni. Uputa: Neka je srediste date kruznice tacka 0 i neka je data prava p" Tack0111 A povucimo tangentu t na datu kruznicu" Neka je B presjecna tack~ prave p i tangente t.SI.). odnosno. Kako su sve stranice kvadrata jednake. =2DT. .. 127 . AM +MB +CQ + QD = BP+ PC + DN + AN AM + BT2 + CQ + QD= BT. pa ~~L~I~IC~ .2.'e j Se. b " CD-CE =AD-AE => • CD-CE =DE Kako su CD. DT = DT. \a. Srediste S trazene kruznice nalazi se u presjeku prave OA i simetrale ugla tBp (SI.ir~je tri stranic: datog cetv.~lllznlca dodlfuJe I pravu CD (cetvliu strantcu). Analiza: U datoj tacki A povue! nonnalu n na datu pravu p" Na ovoj normali odrediti tacke 0' i 0" tako da bude AO' = AO" = r (gdje je r radijus date kruznice). Neka su M.

2.nice imaju zajednickih vanjskih tangenti? lzvedi konstrukciju i dokaz. to sc tacka T maze odrediti kao presjek date kruznice i kruznice nad precnikom AO. Ako je jedna kruznica u unutrasnjoj oblasti druge kruznice. vrijedi: k' a kako je AB SI.23. Neka .Tada je trougao 00 Ppravollglr sa hlpotenuzom OO'(~R+r) i katetama PO'~AB i OP (~R-r). D SI.). tada je trougao AOT pravougli sa hipotenuzom AG.Jabc 2.2.+.Jabc ~> .41. Upllta: Cetverollgao AOBO' je deltoid.. NlJe tcsko zakljuciti daje T srediste duzi MN (MT~TN).29. tangcnt"c t dobije se na presjeku poluprave Be i kruznice k'. vrijedc jednakosti: AM ~ MT.). R).2.jR. Ako je T dodirna tacka ove tangente.42.A i B dodirne tacke jedna V3!lJske tan~e:lte . tada je prava t' koja pro!azi sredistem kruznice k paralelno sa tan(fentom t tanocnta •••••• :::: -_" '::J Ne~a je T dodirn~ tac~a dati~ . 2.2 ~ O-O~2 _ PO 2 ~> SL2. 2. DUagonale deltoida Sll normalne.).2.: dauh kruznJca 1 neka ullutrasllJa lallgenta sijece vanjske u tackama MIN.' tada ove kruznice ncmaju zajednickih tangenti. r) dodiruju izvana u tacki" T (SI. Dvije kruznice imaju samo jednu zajednicku rangentu kada se dodiruju iZllutra.39.45.). R) i k(O'.'"abc .27. Analiza: Ako je t zajednicka vanjska tangenta datih kruznica k i k'.ce polupravu OA u tacki P .--vab = 2-v ae + 2-v be . = AC + BC.2.2. Na pravoj SA odrediti tacke 0' i 0" takoda bude AO' =AO" = R' (gdje je R' radijus druge kruznice).a pro.. Otllda je MN ~ 2MT = AM+BM ~ AB. Prava koja prolazi kroz tacku T normalno na BT je trazena tangenta (SI. 2AO.25.). Neka su AB i CD dvije jednake tetive kruznice k(O. 2. 128 129 .'! tacka C. pa prema PltagonnoJ teoreml vnJedl: ' 1'0. T na duz 00' je jedina zajcdnicka unutrasnja tangenta ovih kruznica. Koliko U ovom slucaju krui. --2 AB' =4Rr ~> Aw2 ~ (R + rJ' ~> AB' ~ . R-r). R) i k(S'.38. BM~MT.(R _ r)2 z. 2. R') date kruznice i tacka A neka pripada prvoj kruznici.27.46.2. Prema prethodnom zadatku i oznakama na S1. Analiza: Neka su k(S. Prema teoremi 0 tangentnirn duzima. Neka su .29.fb~' ~ = -. moze se odrediti i njena dodiql. N~~a prava kOj.'Ie kruznice k(O.2. Dvije kruznice imaju najvise cetlri zajednicke tangente (dvije valljske i dvije ullutrasllje) i to onda kada je njihova central no rastojanje veee od zbira radijusa. Kako se kruznica k" i njena tangcnta t' mogu konstruisati (Vidi zadatak 2)8. r 2. A o o SI. Analiza: Neka je prava t koja sadrzi tacku A tangenta date kruznice.37. 2.26. 2.25.26. Srediste (raZene kruinice nalazi se na presjeku simetra!e duzi O'S' (odnosno O"S') i prave OA (SI.44. Norma!a l! tack. R+r) paralcllJaje sa trazenom zaJcdnJckom unutrasnJom tangentom datih kruznica i od nje udaljena za (SI. Dodirna tacka trazene :r -Jab & . 10 je: 2 r. Kako su tacke A iOdate. a tacka T pripada kruinici precnika AO.lazi tackom 0' sije.rr. odnosno kruznice k"(B.kru~l1ica. 2.2.47.~3'l!yuta: Tangen~a!' iz tacke B na kruznicu k(A.

2.32). Trazeni odnos . 2. eVidi prethodni zadatak).57.2. Trazeni odnos je 1:2.BCD.48. geometrijska proporcija. osnovica i krak jednakokrakog trougla koji ima SI. B C pri vrhu ugao od 36° su dvije nesamjerljive duzi. dalje. !'. 130 AB predstavlja. Mjcrcnje duzi. Srediste trazene kruznice nalazi se na presjeku simetrale date duzi AB (tetive) i llormale u tacki B na pravu t (tangentu).a) NZM(l6.2.3.a) DA b) DA c) NE d) NE 2. Ako puvucemo simetralu BD ugla ABC dobicemo dva novajedllakokraka trougla i to : LlABD i A = A S1. Analiza: U jednoj krajnjoj tacki date duzi AB konstruisati ugao jednak datom uglu ~ «ABt=~). 2.30.60. b.).50. o p Sli AiB 2.).34. Centra Ina rastoJanja OM i ON posmatranih tetiva su jednaka jer su odgovaraju6e visine podudarnih trouglova (S1.61. C SI. 2. Hipotenuza ovog trouglaje dva puta veca od navedene katete (Za5to?). koji ima pri vrhu ugao od 36°. Otudaje AB BD = Be).58. Kako je DC osnovica jednakokrakog !'.49. Po postupku mjerenja. tada kazemo da 2. gcometrijska sredina dviju duzi. oznHc<)valllO i sa d(Al3). Upula: Zadatak se l~jesava analogno prethodnom. Ovo. 2. mjerimo njegovom oSllovicom. 2. Na primjer. Vrh A trazenog trougla je na presjeku simetrale tetive AB i dobijene pomocne kruzllice.24)=8 2.ena polara (SL2.59. Mjcre"i krak AC osnovicom BC nanosimo osnovicu Be fla krak AC. 2.a) = CB 24 4 5 AB 5 AC AB 2. 5)~1 b) NZM(4.51. Analiza: Datu duz AB uzeti kao tctivu i konstruisati kruznicu iz koje se ta letiva vidi pod datim uglom ex. 2. Kako je !'.33. 6)=2 c) NZM( 10.31.54.2. aka je ba dc ' kazemo da su a. Uputa: Vidi prethodni zadatak! cetiri duzi proporcianalne.2. tadaje prava AB traz. Dakle. koji ima ugao pri vrhu ad 36°. to . Mjera duzi.56. produzena proporcija.2.). Ako . dosli smo u situaciju kada krak jednakokrakog trougla. ponekad.BCD. 60)=10 2. Osnovica Be se u AC sadrzi jedanput i dobije se ostatak DC.Ie ]:2 2. c := SU te i. 131 .Tada su trouglovi MOB i ACOD podudarni (Zasto?).30. sada treba CD nanijeti na duz BC.Ie odnos dvije duzi jednak odnosu druge dvije duzi.). sto. Nekaje !'. znaci da se ovaj postupak nece nikada zavrsiti. Samjerljive i nesamjerljive duzi 2.BCD jednakokraki sa uglom pri vrhu od 36°.ABCjednakokraki sa osnovicom BC i uglom pri vrhu A od 36° (Vidi S1. to je CD<BC. Proporcionalnost duZi.55.Ie trazeni odnos 3:2. Ako dodirne tacke t~ngenata. Zajcdnicka mjcra (ZM) i najveca zajednicka mjera (NZM) dvijc duzi. Talesova teorema I CB = __4_ d) AB = 5 AC = 6 b) AC c) = 2.a) Najveca zajednicka mjera datih duzije jedinicna duz: NZM(2.52. Kako teziste trougla dijeli svaku tezisnicu u odnosu 2: I .31. 15)=5 b) NZM(13. Uputa: Tackoll1 P konstruisati tangente na datu kruznicu. Uglovi na osnovici ovog trougla su po 72° (Zasto?).53.33.2.39)=13 c) NZM(lIO.2.duzinu duzi AB. I Oznako. d cetiri proporcionaine duzi (SI. U dokazu se koristi teorema 0 ug\u izmedu tangente i tetive (SI.

A 3 .36. L..a ove para!ele. SI.¢. Dat· e plOporclJe ormlsatl.0"4 Uputa' . "fackom A povlIce . B z~datku pod a).73.> 7x=5(S-x) ¢.> 7x=2S-Sx ¢. : A 2A 3 .a) Pokazacemo.OA . tako daje _ .i. odnosno. NeJ>. A 1 • A .OA=OD:OC=4:1. u tackama C i 0 i vrijedi: ---------AC: CD: DB = AA. dva nacina rjesavanja ovog zadatka.a i tacka B tako da bud e -OB ::::a+.. j A 9 . ~~~i' Geol11et~ij.63. BDII CM. Na polupravoj Ax (koja ne saddi duz AB) treba odabrati tacke A" A 2 . redol11. DaJje se konstrukcija moz. A3 A C =3 em. tpravOJ OA::.Ladatak se maze r~jeSiti ina slijedeci nacin: Data proporcija se maze napisati U obltku x:a:::::a:(a+b). Tacke A3 i B odreduju jednu pravu. = -~---- AM: MB=AC:CD=3:2.ska ~:ed!na dvUu . paje data dui AB tackarna C i D podUeljena na:trijednake duzi.66.3) x:a=b:c ¢. odredimo tacku A taka daje OA =2 em. graficki. OX odredi se tacka A.11oparaleie. S1. 2.6Y. Ove prave sijeku duz AB redorn.> 2 OC=1 Traiena duije x=OB.i II zadacima b) I c). C -a +a ¢. tacaka: A].72. Na analogan nacin mol. CD =2 em. sijeku dui AB 1I tackama C j D.2. proporclJa a: G = G : b. b) (10-x):x=20:10 ¢. to su jednake i dul.3S SI.69.A. Tackom D povucimo paralelu DB sa pravom CA.>a:b=e:d. OD=4 x = ab = ~ c 10 b) x = . OD· _-. OC =a. A 6 . 2.). Sada vrijedi: 0 --B. Kako su. Zadatak rjesavarno analogno prethodnom zadatku.> 3x=2 ¢.erno odrediti i dul. (Tacku A. a zatim povuce paralela CM sa pravom BD. CD i DB. Tada vrijedi: ' -.' . AlA} i AlA3 jednake. Dokazil'CSL2. d) G= 2J2.a) Iz kraja A date duzi povllcemo 111a koju polupravlI (koja ne sadrzi tacku B). D OA=2 C 0 OB=x A B ~--~~----------~~ Na analogan naCin se mo~m odrediti i duzi tl zadacima h). a na poJupravoj Ox = tako da vrijedi: AA. a) (S-x):x=7:5 ¢. 2. a) G'=ab=9 => G=3 b) G=4 c) G=6 5. rugoJ odredi se tac'ka C .> x:2=1:3. A 7 . ( so paralela AD sa pravom Be.2.)B. se~ mogu trans f " .A6Aq -"} => AC: CD: DB= 2 SI.38. . A. Na pOlL . tako daje Tackama A2 i A6 povucel.J.2.70. Po.e izvesti kao u zadatku 2. 2.> x:2=5:3 " _ c) (2+x):x=8:2 ¢.> 4+2x=8x ¢. Tacka M dijeli duz AB u odnosu 3 :2. b N'a d ' popupravoJ ' .> 30x=IOO ¢.T " OC .> x:5=5:12. c) x = 8 5 (ac + c'~' = (bd + d'~' A.37. t a k0 caJe j .2. A:.71. 132 133 .smatraju se rna koje poluprave OX i OY. Tacka M na duzi AB dijeli datu duz 11 odnosu 4:3 iznutra.11. ina njoj odredimo 9.sa pravom A.> bc=ad ¢.69. 2.. duzi AAj. (cija je na G) za kOJu vI"IJed. .> b-c'=a'd.a) .'. PraJelno sa ovom pravoni. OD:a=a:(a+b). (1+4+3=9). : A. OB.'>a2bd+b22_2bd'd2 1111 . kroz tacke AJ A2 povucimo prave. OY..> 3x=10 ¢." A.h As.> 100-10x=20x ¢. d(CD)~3.2..> 12x=25 ¢. )_. U prvo1l1 slucaju se na polupravoj Ax odrede tacke C i D tako da vrijedi d(AC) = 4. po konstrukcUi. 5 y A C D B 2.> 6x=4 ¢.. odaberemo proizvoljno!). ~razena duzje x=OD. - 4 4' DB. CD - A 2 A. Na polupravoj Oy odredimo tacke C i D tako da bude OD =4 em i OC = 1 em.39._- AC CD 2 A 2 A" --. A C D b) c) d) Ove zadatke ljesavamo analogno ¢. Dalje je.i AC.a) Odaberimo ma koju tacku 0 i poluprave Ox i Oy. c) i d).A2 A. Vidi zadatak 2.datih duzi (cije su duzine a i b ) je dul.

x:a::. od kojihjedna ima pocetak u tacki A. _ .. 2. c) 2.Vidi SL2. .40.a) x~a' . a:b SI..).77.4 I b \ P .)~d(AjA2)~d(A2A3)~ ~ d(A3A4)=d(~A5)~d(A5A6)~d(A6A7).45. c a 2. Tel:is!c trougia'nalazi se na presjeku pravih CC' iBR. Dokazi! c 51. sa B' i A'.. Povucirno pravu p kojaje paralelna sa pravom AB...- ¢.. d(BD)~3.. Povucimo pravu a paraleino sa pravolll AB i presjecne tacke ave prave sa pravim Be i AC oznacimo..44..__. x:a~a:l b) X = [.> x:a=b:l. A~------~----7B A~-------4Nr----~B Zadatke b) c) dJ rjesavamo na analogan nacin kao zadatak pod a).a) Ako datu dut je x=AD. tada S L2. redom sa P i Q. _ . Prava CS sijece pravu AB u sredistu stranice AB. prema Talesovoj teoremi i koristenim oznakarna na sliei 2. vrijedi: AN BN AC BD 2.> x:a=c:b b) x ~ ab ¢. .- 134 ¢.a) Uputa: x b) Zadatke b) c) i d) rjesavamo analogno zadatku pod a).: a2 w ¢:) j d).> ------~ x:b~b:l c)x = a:b ¢.2 ¢.74.2. ltd .242.39.> x:b~c:a [.a) Nekaje AB data duz. ..> x:l=a:b ¢. a na polupravoj By pronadimo tacku D za koju vrijedi d(BD)=3.> ¢:) bx::::. Presjecne tacke ove prave sa pravama AB i BC oznacimo. 2. Presjek prave CD i prave AB je trazena tacka N. Tada prava ce' sadrzi tezisnicullABC (SL2AL). Dokaii! SL2.. redom u tackarna DiE. Nekaje C' srediste duii B'C'.43_ A 4 A ~ 3 ~A~--------~rC~----------~D~----------~B Analogno ljesavamo zadatke pod b). Nckaje vrh A datog trougla nepristupacan. S ! = a a 9 b --y---7-""~ a t--------- c) Uputa: x=ab 2. Neka je MBC posmatrani trougao ciji su vrhovi A i B nepristupacni (SL2A. Zaista. Neka prava p sijece prave AC i BC. ---\\- R b x ~a2:b bx~a ¢. 2. Neka je S srediste duzi DE. x:1 =a:b.81. A' ~+_~ c C' B' Poyucimo pravu b koja}e paralelna sa pravom AC.80." . 135 . a~AB tackama C D podijelimo na jednake dijelove.79.. .c . Uputa: Datu dui AB treba podijeliti na 7 jednakih dijelova. D C Drugi nacin _ 3 Prvi nacin C 4 2. 2.> .75. redam.. Povucimo paralelne poluprave u istom smijeru Ax i By.a) X = ':'!:.U drugom slucaju fla paralelnim polupravim suprotnog smijera. Na polupravoj Ax odredimo tacku C tako da je d(AC)~4.76..78.82. Nekaje R srediste duzi PQ. a druga u tacki B odredimo tacke C i D tako da vrijedi d(AC)~4.. Prava CD sijece dat uz AB u tacki M kojaje trazena tacka.12.> x:a~b:c c) x ~ be ¢. Prava BR 'sadrlOi tezisnicu BB' datog frABC. Nekaje Ax ma koja poluprava i neka vrijedi: d(AA..

Vidi SI.6. (uglovi CAD i ACD su jednaki kao naizmjenicni na .pa.a) => '"'" ~=--. SI.m=19~.84...... Nekaje M tacka presjeka sil11etrale vanjskog ugla kod vrha C i prave AB .48.. .4. a'stranici b su 136 137 .2.t. Neka je eM simetrala ugla kad vrha C.n~15+195=21Q 1J..\ . Na kraku Ox odrediti tacku P tako da je OP =111.. ' 'iJ.. \. vrij~di: a:b=m:n . a na polupravu Oq datu duz d.-.45.46. Prem3 zadatku 2. a) AC: CO = BD : DO => - n A Posmatmjuci neku drugu. AB. i 9' 29 29 2 2 7 3 9 7 2 75 90 24 .89. b 60 195 . AC=CD.86.87.195 . 195 181 13 15 20 IS 4 5 b) 3 2.'"'" 13(4~111)=15m :::::? 28m=S2 => 1J1=-.:::.n=-. Troug!ovi AOAB i .85.:} ...a) l-. n '= 195. .2. Prema teoremi 0 odnosu odsjecaka na pravima pramena da bUde OQ =n. b i c. od preostale dvije simetrale trollgia. na analogan nacin dobivamo da Sli dvije stranice'trougla proporcionaine odgovarajutim odsjeccima na trecoj stranici odredenim simetralom ullutrasnjeg ugla. a na stramCt a su 19 19 17 17 65 70. 2.86. 7 7 52 . A M N B m 2. DO 11a presjeccnil11 paralelnilll 1ransverza!ama. a Be: CD = BM : MA. .. .=195. Prava koja sadri! datu tacku M i koja je paralclna sa pravom PQ sijece krakove datog ugla u traienim tackallla A i 13 (Aje na kraku Ox).. Zalo su odgovarajuce stranice ovih troug!ova proporcionu!nc.Ncka su min odsjecci na stranici c.' . odakle se dobije: {[ m 13 m ..83.2.::. .0CD su slleni.10·7 AC=--=5.47. b C-m 15 4--111. L\ABC i aka je SL2A6 q b) OC=4 sadr~i CO·BD AC=-~=. AM=2MN MN=2NB 2... 36 40. x 2. A S1.:ansverzali dviju [j" paralelnih pravih). 14 i se navedena. 2. BM:AM ." __ ~. Kako je BC: CD = BM : MA i L\ACD jednakokraki.2. .-n b 14· 15+x Odsjecci koj i odgovaraju stranici a Sli m '=182.<. 13 15 .. daje.. \ d o p \ C \ b \ ---'b-.. -<>-_-"--_ _"""0 2..' .Od sJeccI na stran!Cl su: .2.= ..::. vrijcdi: BC: CD:= BM : MA. '"'" ". c) AC=7. Nije tesko zakljuciti daje 6ACD jednakokraki. . sa pravom Be.~ . proporclJa SVOdl na ~~_~ ah= B AM'" Vrijedi i tvrdnja obrnutadokazanoj.. Osobine simetrala unutrasnjeg i uporednog vanjskog ugla trougla S1.. SO c) 11' 5 I ~S.I~~=A.. C . to je: a:b=m:n. 7 As MA411 BA.. .= .c).. A.90._.0B=28 2. '9 I 9' 1I a 111a 13 x .. Neka prava koja tacku A sijece pravu AC u tacki D.. . Na:po]upravu Op nanijeti date duzi a. tadaje prava eM simetrala unutrasnjeg ugla trougla sa vrhom C.. Formulislte tu tvrdnju i pokusajte provesti njen kraku Oy tacku Q taka dokaz. NA611 BA. Nekaje D tacka presjeka prave koja sadrii 1acku A i paraieln<l je s~ simetralom eM. . Dokaz ove-tvrdnje prepustamo vama. Napomena: Vrijedi i obrnuta tvrdnja:Ako je M tacka na stranic. C A. .-_ _ _ _.88.

56.\ B' A' o SI.. 588 35 . uzeti obavezno k>O. odrediti hOl11oteticnu sliku datog trougla.. 101.. vrijedi: a:b:::m:n ::::> m(m + 11) a:(m+n)=tn:n => a = . A' 2...--pB . 41 41 4 4' 7 7 Od~jecci koje 5imetrale vanjskih uglova grade na stranicama datog trougla su: 60 i 80.91.:-=> n=15. b) A. .49... SI. postupiti kao u zadatku pod a)../ .. Nekaje AD simetrala ugla ABC jednakokrakog trougla sa osnovicom BC=a.. ... Uzimajuci OYU tacku za celltar homotetije.. ····-A.MC=--....91 " :::::-119 In "=-.0/········0.. 2. 49 60.. b:c=(a-BM): BM => b· EM =ac-c· BM => B o""":....n 2 b) C' 2 a 2. D:.· B/ 138 ' B' A' SI... a)~//~B. C HOMOTETIJA GEOMETRIJSKIH FIGURA 2.100. 560 i 588 . SI.102.5 i 73.a) b:c =MC: BM.. c) Ovdje je centar homotetije tacka presjeka simetraJa unutrasnjih uglova trougla. c~a ~.. 2.92.··· .._··. · · · ab BM=--. Prema teorerni 0 => -- ac -- A SI. Tada vrijedi: a:b=m:n => 6:b=3:4 => b=8. 2..2...99...94..98.m=20..a) B '. ) be ====>-==-=>cAN-h =aAN =>AN=-Be NC' a AN~b c··-a' ab NC=-···.a) a m b+n 4 5+n ::::. uzeti ga za centar hOl1lotetije i birajuci koeficijent homotetije k.:} -::::. za stranicu b su 24 i 36 za stranicu c su 75 i 90.2./ .... b+c b+c si~~rali vanjskog ugla trougJa i datim oznakama vrijedi: AS AN c AN (_.. I -' I -. Prema teoremi 0 simetraJi unutrasnjeg ugla trougla i datim o~naka111a na slid 2.. odnosno. t39 . Uputa: Za koeficijent homotetije uzeti ma koji negativan broj. Za krak b".2. 2./ . a stranici c su -.·· . 2.. ···· ...5. Uputa: Za koeficijent homotetije lizeti ma koji pozitivan broj..95.50. n"=15.. 52. Odsjecci koje simetrale unutrasnjih uglova grade na stranicama su : 560 ..~.. 40 iSO.2.52. 11 B 2.=..S. 2.97... . ~A B 2..55.. b) Za cental' homotetije uzeti S (presjek simetrala stranica trougla) i postupiti kao U ovom zadatku pod a).93.. . c) Odsje~ci koji odgovaraju stranici a su. c n C n 3 n Odsjecci koji odgovaraju stranici a su m'=10~ n'=6.:- m"=12. 2.96. C)o~'Q//O/A' . U svakom zadatku su uzete proizvoijlle tacke A i B na datoj pravoj ~.a) Konstruisati ortocentar H datog trougla (Ortocentar je presjek pravih na kojima su visine trougla).49. / . A B Uocayamo da se uyijek homotctijom prava preslikava u paralelnu pravu.2... Koristeci !eoremu 0 simetrali unutrasnjeg ugJa trougla dobivamo (b+c)·BM=ac 2. 80 -.I --. AC = AB datog trougla vrijedi: b=m+n.

60. .'..e•. Na poJupravoj AS odredimo tacku B' t~ko····..V.. .BC u trazeni ""A'B'C'.~":.109..Iz gornjih jednakosti se vidi da su 0 i 0' homoteticne tacke.2.O...~.l. Analogno se dobiva vrh D. ~ R' => 140 141 . Isto tako.:: . B centrom u'A i koeficijentom k = OB': OB preslikava dati Li. .t.103. Neka su na slijedecoj slici date kruznice k(O. Dakle. Pokazimo da su dvije kruznice razlicitih radijusa direktno hOl11otcticne. tadaje trazeni 0 ~~~::l~~~i~.62.. c) i d) Homoteticna slika datog ugJa je ugao unakrstan datom uglu.il. 2. 2.58.not. vrijedl ABIIMN .. dobijamo trazeni trougao. ._..'. Svake dvije kruzllice su hOllloteticne. 2. J 12.~ c.. A P SI. Nekaje 0 srediste opisane krllznice oko datog trollg!a. 2.111. BcllNP...:~:.g za~O.2.:··. lSI. k' N S'o OC:OC'=BC:B'C'. R'J. jer je B'C'=C'D'=A'D'=A'B' daje: AB=BC=CD=AD. Up uta: Tacka presjeka pravih koje su odredene odgovaraju6i~. Homotetija sa A.113.:Vrhovi Ai B su normalne projekcije vrhova C i D na precnlk MN.U trougla . Centar homotetije dviju kruznicaje presjek prave'koja prolazi krajevima paralelnih radijusa istog smijera j prave'koja saddi sredista krumica (osa dviju kruznica).. tadaje eentar homotetijeovih kruznica presjecna tacka tih tangentL 2. . 2. BC=2NP. kruznice k'.x_'_ _ _ _ _ _ _"" "" b) 0' x' 2. Analiza: Nekaje MBC dati troll gao i k(O. Ako kruznlee imaju zajednicke vanjske tangente. AC=2MP.. .~o~~~~~~i~~i::I~~!to.'.i... To znaci da su odgovarajuce stranice trouglova MBC i n.. sto zilaci da su srediSta posmatranih kruznica homoteticne tacke za koeficijent homotetije k=RlR' i centar S.a) y .110. Poluprava OC' sijece posmatranu kruznicu u D C tacki C kojaje vril traz.. a koeficijent je k=-2. odakle neposredno zukljucujemo..10S.I. dvije kruznice razlicitih radijusa su homoteticll0. .. da bude AB' =m.61.. C' . 2.enog kvadrata.... kruznice su homoteticne direktno i inverzno. to je. a O'M'=R' radijlls kruznice k' kojije paralelan s~ radijllsom OM u istom smijeru. r) data kruz~ica.. Prema Talesovoj teoremi vrijedi: OD:OD'=AD:A'D' .108. ..2. SI. Analiza: Ako je MBe dati troug'ao. lIzimajuci rna koju tacku 0 za ccntar homotetije i koeficijent k=3 (moze i k=-3). M prema Ta!esovoj teoremi. U svakom slucaju se prava preslikava u sarnu sebe. I M s S1.'.l. Nekaje OM=R!TIa koji radijlls kruznice k.ABC.oc: OC' = OD : OD' . R) i k(O'. C .2.•.hollloteticnim preslikavanjem ovog trollgla.'. Nekaje MN precnik kruznice k(O. Ako odredimo centar homotetUe S i koeficijent k date kruznice i kruznice kojaje opisana dato111 trougiu. Neka je 0 srediste straniee A'B' ma kojeg kvadrata A'8'C'D'. Ad IMP AB=2MN.vrhovima oVlh trouglovaje centar homotetije datih trouglova. . . R). To je bro] 2. B Prema tcoreilli 0 srcdnjoj duzi (raugla. Dokazati! 2.. .>.MNP paralelne i.:~:<" [\~:. Kako je CB para1elno sa C'B'. 104.Anallza: Neka je ""ABC dati traugao. ma koja tacka M kruzniee k homoteticnaje za istu homotetiju sa tackom M~... njihov odnos je stalan..•.Centar hOl11otetije je ieziste T n.•. .A. . 2. Aka su radijusi kruznica razliciti.106 .a) i b) Homoteticna sllka datog uglaje isti taj ugao. Dokazati! SO SM OM R SO' ~ SM' ~ O'M'.'.

S A k S A A 2.124. 50000 50000 5 B'C'~30cm.CDE imaju ijedan zajednicki ugao. Konstruisimo skup tacaka iz kojih se ova duz vidi pod datim uglom.11S .2. J 20. koristeci osobine slicnih trouglova dobije se: x:8 ~ 2:0.=) preslikava D E CD . Analiza: Nekaje kruinica k(S.2. 142 143 . S'M). Posmatrajmo tacke S' i M u kojima paralela sa pravol11 SA sijece prave 5 i p.2. 2.125.6. Kako prva kruznica dodiruje krakove ugla.65. 2.IIS. Ako je x duzina dalekovodnog stuba. Analiza: Neka je duz Be jednaka datoj duzi a. Centar S ove kruznice pripada simetrali s datog ugla.) . ovimje tvrdnja iskazana u zadatku i dokazana (S1. stranicom AB. Tra2:eni uglovi su: 75° . S r -_ _ S' k' o x SI.reclmo MiN. Konstruise se. _. Nlsu slicni..paralelu DE sa SI. odrede se tacke presjeka ove kruznice sa pravom p.o0n. Odnos rastojanja dviju tacaka 11a geografskoj karti i rastojanja odgovarajucih mjesta u prirodijednakje razmjeri karte.67.2.4 ~> 0.2.119.2. Kruznica k(B. Dalji postllpakje ocigledan. 65° i 40°.paje ugao CDE jednakTIglu CAB (ugloyi sa paralelnim kracima istog smijera).0.67.-Prema Talesovoj teoremi vrijedi: 9~=S'M=k OA SA ' pa su duzi S'.875 m 2. SI.122.) Tada su uglovi BAC i B'A'C' ugloyi sa paralelnim kracima istog (iIi suprotnog) srnijera i kao takvi su uvijek jed~aki. jer prvi trougao nema ni jedan ugao od 60°.121.6. preslikajmo homotetijom B(C.= 100crn =20c01. 2. a slicni trouglovi imaju sve odgovarajuce uglove jednake. tb) sijece kruZnicu k' u tacki B' kojaje srediste stranice AC trazenog trougla.M i SA homoteticne. Dobijenu kruznicu k SI. Neka trouglovi !lABC i !lA'B'C' imaju paralelne odgovarajuce stranice (SI. Na slranici AC datog trougla uzmimo llla koju tacku 0 i povucimo. to su"oni slicni. Slicnost geometrijskih figura 2.'. Neka je p prava odredena datom tackom A i vrhom 0 datog ugJa. rna koja kruznica koja dodirllje krakove ugla.datu tacku A i simetrale s da-tog ugla nalazi se srediste S traZene kruznice. I'----c----"'" !lABC u !lCDE (Zasto?). i na presjeku paralele sa -S~M (iIi S'N) krot. 2.2. Zato su hOllloteticnc i kruznice k(S" R) j k'(S'.116.za homotetiju B(O. 2. Srednja duz trougla paraJelnaje sa odgovarajucoll1 stranicom. CA . r!).). Sada se uocava postupak konstrukcije trazene kruznice. to ce i druga da ih dodiruje. pa su ovi trouglovi.66. to se zakljucivanjem kao u prethodnom zadatku dokazuje da Sll dati trouglovi slicni (SI.4x=16 ~> x=40m. Kako trouglovi LlABC i. A'B'~ 3750 m 2. y c ~ A' A S' S1. A'C'~24cm. x~!3.2. k). Kako Sll homoteticne figure A B uvijek i slicne.2.117. 2. ~ ) u kruznicu 2 k'. Ako su A' i B' tacke na katil koje odgovaraju mjestima A j B tada vrijedi: A'B' ~_I_ AB 50000 = A'B'= AB =lll.63. recimo k'(S'. 2.64. homoteticni. Homotetija H(C.65.123. R) trazena kruznica koja dodiruje krake datog ugla xOy i sadrii datu tacku A. Kako su uglovi sa normalnim kracimajednaki (ako su oba ostra ili tupa). -Vrh A trougla dobivamo kao presjek poluprave CB i krulOnice k.66.

tvrdnja izrecena u ovom zadatku neposredno slijedi jz prethodnog zadatka. a ugao' S'" A'D' je polovina ugla C'A'D'. }z tacaka D i T poyucimo Ilormale DE i TF na stranicu AB.e prvom trougla proporcionalne sa odgovan. Otudaje: SD AS AS AE AE AB SD AB . k=~ (odnosno k=2). (Ugao SAD jednakje polovini llgJa CAD. CAD= -< C'A'D' . I . posmatramo homotetiju sa centrom _ A 144 a=ka'.ABC I A "D' i 8'E' odgovarajuce tezisnice trougla .). dobivamo AE: EB = AD : DC.2. mozemo pisati : D TF BT·-·h BD 3 BT 2 h 2 .-- propolT1Ja: C abc a' b' c' -=-=.A'B'C'.:=a'+b"+c'. Neka su AD i BE dvije tezisnice . r) k'(S'. odak!e zakljucujcl110 da su sve tri stranic..133.126. A'C' A'B' A'D' pa su trouglovi LlACD i LlA'C'D' slicni. dalje. Neka. Ako-iskoristimo osobinu tezista trougla mozemo zakljuciti da vrijedi: BD = 3 . odnosno A'S} sa odgovarajucom stranicolTI. a C'D' odgovarajuca tezisnica ~A'B'C'. Neka:-iu .68. Neka su DiD' dodirne tacke ovih kruznica i stranica AB. Obim ovog trougla je O".===::::-. Kako su stranice slicnih troug1ova proporcionalne. a'. -~ 145 . prvom trouglu slicnog trougla.. Vrijedi: LlABD . BT SI. 2. I 34. to je DE jednako polovini visine tfOugla iz vrha C. c ~ -- TF: BT ::::. Na SI. AC=2A'C'.130. pa su uglovi SAD i S' A' D' jeqnaki).70. trouglovi BTF i BDE su slieni. sada. vrijedi: ' Na analogan nacin se dokazlije proporcl0nalnost preostalih tezisnih duz. jer imaju po dvajednaka ugla.2. je predstavljen LlABc:: sa datim elementima.6. Nekaje CD tezisnica LlABC..69. 2. 6AEF i 6A'E'F' .ABC ! f::. Tada vrijedi: -_ _=_AD _ 1-< AC_ =_ AB . To znaci da posmatrani trouglovi imaju po dvajednaka ugla.131. Koeficijent slicnosti je 0' c· 0' B I BTDE A E A' AD A'D' BE BE' =-=-=. rca b ===.-= k G = a+b+c = ka' +kb' +kc' => = k(a' +b' +c') = kG' o abc -=-=-=-(=k).: DE: BD.-:-=-·=-=--. BC=2B 'c' .).odnosna.c=kc'. pa SlI slicni.2.===::::::> ===. Zudatak se tJeSava analogno prethodnom.LlA'8'E' (Objasni zaSto')). b=kb' .6.6..2. Tadaje obim ovog trougla O=a+b+c.i.~jllCil11 stranicama drugog. o· B F 2. Neka su duzine stranicajednog trougla a. 2. S'D' A'S' A'S' AE' A'E' A'B' S'D' A'B' r' c' a' b' 1. pa za njihove stranice vrijedi .ADS i M'D'S'.127. r'). --. b' j c'.A "B"C' dva sl. Prcma teorcmi 0 srcdnjoj duzi trougla i datim lIvjetima vrijedi: AB=2A "B' .slI F i. poje: c B' '~ A B AD AB AD' AB' ==== i BE = BE' AB =-= AB' ::::::> AD BE A'D' BE' E' ::::::> f?' F' Trouglovi . Nekaje LlABC ma koji trougao (SI. to vrijedi: MA:MB =AE:BE -----MA:MC=AD:DC Iz gornjih proporcija i datog uvjeta MB=MC. 2 2.~ABE j 6A'H'E' Sll slicni. Kako su odgovarajuce stranice slienih . C' SI. Kako je'D srediste stranice AC.70. Neka su 1I dva sliena trollgla LlABC i LlA'B'C' upisane krllzniee k(S. Aka jednakokraki trouglovi im~ju jednake uglove pri vrhu: tada su im i uglovi 11a osnovicama jednaki (Zasta?).). 0' a' b' c' 2. sto znaci da'su trouglovi slicni. Nekaje ~BC slican sa LlA·B'C'. Nekaje BD jedna teiisnica i T tezi5te oyog trougla.128. 1.71.68. A' 2 ' pa.135. iskazana U AB \ ==) I A'B' ovom zadatku. d' CD AC ( BC trougI ova proporClOna ne. odnosno A'B' (SI. Neka Sli odgovarajuce stranice drugog. dokazana.icna trougla (SI. to vnJe 1: = == == C'D' A'C' B'C' cime je tvrdnJa.0. Prema teoremi 0 C simetrali unutrasnjeg ugla trougla i datiffi uvjetima.2. Kako Sli stranice slicnih trouglova proporcionaine odgovarajucim visinama.2.~'B'D' i LlABE . b i c. S druge strane.129. E . B Aka..F' podnozja normala splls~enih iz E i E~ na stranieu AB.132. odn05no A'8' i neka su E i E' presjecne tacke simetrala AS.2. 2..

2. 0=39. zakljucujemo da vrijede navedene jednakosli. x=8 2 . tada je AH =8-x vrijedi: x: (8-x)=6: 10 => IOx=48-6x => I 6x=48 => x=3. trouglovi L':. pa su slicni.0'=59.144.Ie krak manjeg trougla i osnovica veceg.2. to je a:b:c=!O:8:5.=5:4 i b:c= h. J 36. 0' ~ 0. AB: BD = BC: NC => AB ·NC= BD· BC ~~ => AN=7NC 2. I 46. pa vrijedi: P.148. 8 . Prema datim podacima zakljucujemo daje AB=BC.5 2.137. Krak veceg trouglaje 25. Troug1ovi t-ABC i t-ADE imaju zajednieki .u A i koeficijentom. e'=25. a'=4. - O.: h b=8:5. II B => h. to je dokaz zavrsen.=~ => -+. DB =n.BDE jednakokraki i vrijedi jednakost E uglova <BDE=<EBD.. paje CB simetrala vanjskog ugla. Kako je jedan ostar ugao drugog pravouglog trougla 55°.143. AC·CE=BC·CD.~--- => 2BC·NC=BD:BC B 2. A 4 D SI.2. 0 :O · =a:a . pa vrijedi: ---SI. S1ranice trougla su obrnuto proporcionalne odgovarajucim visinama.. 0'=19 em 2. 2.141.72.b· = c:e' a) a·=IO.. odakle slijedi proporciona]nost odgovarajucih stranica: AL~_~-==.147.18' P. C 147 . 10 6 B = AC =~3.77.E. MBC 6e se preslikati u t-AD.=14 2. 0 = 12. to je L':.[1.140. Visine trougla obrnuto su proporcionalne odgovarajucim stranicarna (Provjeri!). Pravougli trouglovi t-ABD it-ACE imaju po jedan zajednieki ostar ugao.151.138. pa su i visine AE i CD jednake (svaka po 8 jedinica).B 2. . 45 J 2 36. -AB -AC ~ =~ C DB m+n 12 111.2.76. D Dakle.=> n s n 11. pa su sIienL Ako je j --HD = x. b'=15. => a'= 72 . Dmga visinaje 32. to postoji trougao sa stranicama 10. Kako je M srediste duzi'BD. Ugao <ADB je vanjskl ugao ~BCD. Uputa: Paralelu poyuCi sa stranicom a na rastojanju za trecinu odgovarajuce visine od vrha. Otudaje AB: AD = AC: CE. Otudaje: n SI. Neposredno iz zadatka 2. odnosno.Povrsine slicnih trouglova odnose s~ kao kvadrati odgovarajucih stranica (visina. .1ABD j 2. 2. pa su 51icl1i. J 52. 1z ave slicnosti zakljucujemo: 1. 149 .155. to posmatrani trouglovi imaju po dvajednaka ugla.139.75.AD: AC. It 12 => . b'=22.2. Neka je D presjek simetra1e ugla ACB= 1200 i prave AB (SI.) i . Vanjski u£ao t-ACD kod vrha C je BC JO 5 120°. Kako su homoteticni troqglovi i 51icni.BCE it-ABE pored zajednickog ugla kod vrha E imaju jos po jedan jednak ugao. a stranice koje zaklapaju taj D SI. pa vrijedi: <ADB=<C+<CBD => <C=<ADB-<CBD=<ABE. C Trougao L1AeD slicanje ~BCE. 2. lz eve-· s1ienosti i iz BE=DE sJijedi B SI.=-. ---AC= 2BC =4BD = 4· 2NC = 8NC D C ~ A 2. pa su slieni.0:0' = a:a' = b. C Pravougli trouglovi MDH i t-CHE imaju po dva jednaka ugla. 146 - 2. ugaojednog. 2. 2. <C=<ABE. e'=20 b) a·=18. proporcionalne su sa stranicama drugog trougla. 5 Ger su zadovoljene nejednakosti trougla). 2.154. = ~. B AD=m. pa su trouglovi slicni.]45. 7 2. Neka su AE i CD dvije visine ovog trougla. odnosno. Medu trouglovima koji su slicni ovom trouglujedan ima visinejednake datim duzima. Nekaje L'lABC dati trougao.2. Uglovi 11Ft osnovici prvogjednakokrakog trougla su po 40°.Iz proporcije (h+8):h=20:15 dobijemo h=24. obima).a:a' =h":h. I 50..153.' =60.136.=p·O. Pravougli trouglovi t-ADH it-ABE imaju zajednicki ostar ugao. Tadaje m £. AH:HD=CH:HE => AH·HE=CH·HD. AB: AC = AD: AE.::". => BD=2NC. pajesu slien}. A Neka je AD visina datog trougla.78. Pravougli trougao koji imajedan ostar ugao 35° ima dmgj ostar ugao 55° (zbir ostrih ug16va pravouglog trougla je 90°). 2. AC: CD = BC : CE.2. Kako je a:b= hb: h.1BCN Sll slicni. 2. Zajednicka stranica .5 .142. 2.77. ugao (kod vrha A). s 6 12 -+1=5 s s A CD ~ JO J2 D m n 60 s 5 S=-. T rouglovi .73. pa posmatrana dva jednakokraka trollgiajesll slicna.

= b' 0 .. 2. dalje.. .----- ---- BE: CE = AE : BE => DE : CE = AE: DE._. a=10.. L S1.----.2. ""<"1>. Slitni su i pravougli trouglovi MBC i .Trouglovi ~BOE i "BAD su slicni.::.5 ... pravougli trouglovi "ABM i "CMD imaju po jedan jednak ostar ugao..::.. vrijedi: BE AE = -"..q.. B !2:J. pa su slieni. tadaje AS simetralaugla <A.. a E podnozje visine povllcene iz vrha pravog ugla na hipotenuzu (Sl.. to je ugao <AOD pravi.161.85.:.. pa vrijedi: AE: AF = BC: FC => AE: AF = AD: FC ~~ => AF:FC=AE:AD=> AF:FC=1:4 . a prava DO je simetrala ugla <D.. 2 2 b' simetrali unutrasnjeg ugla trougla vrijedi: a:b=m:n .8S. je: <: ~F j/ EO: AD+EO: B. pa je BC=AD. odnosno.' .'. dalje. "ABC dobijemo: EO: BC = AE : BA.. SI.. cime je tvrdnja dokazana. Dalje vrijedi: a 1 i "DBC.): ' D C =+= A odnosno. pa trouglovi ~AOE i ~DOF imaju jednaka po dva ugla (Koja?). Iz slicnosti ovih trouglova slijedi tvrdnja iskazana u zadatku. TrougJovi LlABE i LlCDE su slicni. Nekaje D tacka u kojoj simetrala pravog ugla sijece hipotenuzu AS.6." :-S1.86. trouglova ~AOE .' E· ..164.._ Otuda.81. Aka su a i C osnovice tada je a+c= 18 (SI..2...2. 159.J~~~~ 2. 148 - EO EO =+==1 AD BC -- BE+AE=AB. 2. BE a2 b2 = AE m 2 n2 30:d=d: 15 d = lS.160..-.J 8 1 Iz proporcionalnosti odgovarajucih stranicala(._ h:2S=8: 10 => h=20..."-. Nekaje ABCD dati trapez i MiN tacke LI kojima kruznica nad precnikom AD sijeee stranicu Be.84. CD = 4r-. '.0 SL2.. --."1 63. 1 1 1 =+=" AD BC y' '-0.= = ..80. C a' Koristeci-dobivene jednakosti.79. Trouglovi ------~AFC i ~BFC su slieni. Ugao AMD je pravi (periferijski ugao nad precnikom).Ako je dijagonala AC pravouglog trapeza normalna na :krak BC.157.---2. C =? 1 1 1 = + = = = => AD BC EO EO 2 => AE: r = r: DF AE.5.82.~t. Kako su uglovi <A i <D suplementni.83. Analogno.. FC = 4AF => AC = 5AF A B D C 2.. AB C D ... -.2. ovih trouglova dobivamo: A . CD = BM MC..= MC : CD => AB.). jer je o B SL2.:.. Ako je 0 srediste upisane kruznice. pa su uglovi BAM i CMD dva ostra uglasa normalnim kracjma.."B 201.-'' "'.DF=r 2 A E B 2..----.2...83.2.156.pa vrijedi:EO: AD = BE: BA Jz slicnost..slijedi: -A-B : -BM.). 149 ... Posmatrajmo sliku 2.fi A S1.162.B pajetacnoiovo:a:BE=c:a => BE=~.. £. M Iz slicnosti o\'ih trouglova..= r. pa vrijedi: a:c=7:5 => 5a=7c. iz slicnosti trouglova ~COF i 1 dobivamo OF= 1 _ ~CAD.2./_. Iz 51i6110Sti ovih trouglova dobije se (S1.. A c D Sabiralljem navedenih jednakosti.<== BE: BA+AE: BA EO : AD + EO : BC = 1. tada su pravougli trouglovi .:""-:. _ l ' EF=EO+OF= 1 Pravougli trouglovi MBC i ~ACE su slieni _ b' pa vrijedi: b: AE =c:b => AE = - c ~BCE.-::... 25~ . c=7.. Supro~ne stranice paraielograma su jednake. pa se doblvenajednakost moze napisati na slijedeCi naCin: 1 + 1 AE: OE = OF: DF => a c Prema teoremi ~DOF 1 _+ _ _ +O~ ...=> AC.... 2. C D SL2. 1...ABC ilACD slicni. . Pravougli trouglovi "ADE i "ABF su slieni (Zasto").. 1 Be AD BC AD BC AD 'BC+ AD 2.

Kako je BB'DC paralelogram i B'D =a. Diskusija: Ukoliko je data duz a veta od dvije jedinicne duzi. ftd. Paralela kroz B' a sa pravom Be sije. SI. Trouglovi ""ABCi L). Analiza: Ako je MBC dati trougao. Na suprotnoj obali rijeke uocimo tacku A (stijenu. 2. OdIlOSI10. Na polupravoj DA odredimo ta6ku A' tako cia bude DA' :::::h a . Iz ove ~~ slicno5ti slijedi: '---- AC : AB = AC': AB' = 5 : 3.a) Analiza: Neka je ""ABC trougao koji zadovoljava date uvjete (SL2.2. Izaberimo rna koju tacku C koja sa datim tackama Ai B adrea-uje MBC. i 2.Ie 'AD visina datog trougla (SL2. Iz slicnosti trouglova ""ABC i ""ADE (SL2. 2.Nekaje ilABC dati trougao i a data duz. Izmjerim-. pa vrijedi: x:b=c:e => x=bc:e. pravougli ~A'BC' se moze konstruisati.Ie L\AB'C'.CDE su slicni. ¢) (c-b):b=(7-5):5 => l:b=2:5.169. h. 2. to zadatak ima jedinstveno rjese11je.88. Neka je D tacka na polupravoj S'C' takva da je B 'D =a. Analiza: Neka je D srediste sti'anice BC datog trougla (S1. red om u tackal'!la B' i <.. b) Zadatak se Ijesava anaiogno zadatku pod a). 2.92. sijece pravu Be C' u tacki C.165. A B' 3 B Dokaz: Dokazimo da dobijeni ~ABC posjeduje zadane clemente i isplInjava date uvjete. Trazeni trougao je ""AB'C'. rastojanjeAB =x. ugao kod vrha A jednak. sa lSI .176. Kako su stranlce BC i B'C' paralelne.170.2. Nekaje E tacka 11a obali kojom A . Analiza: Neka je L'lABC tra2eni pravougli trougao.171. B' B 2. vrIi' A trazenog trougla nalazi se na presjeku prave koja sadrzi tacku D i paralelna je sa Be'.93.172.2.) dobijamo: x:c=(b+x):a =>.). Na obali l1a kojoj se nalazimo uoclmo tacke B.6. Prava koja sadrii tacku D i paralelnaje sa pravom C' C AC sijece pravll AB II tacki S'. Analogno zadatku 2.a) Uputa: Proporcija b:c=3:5 moze se napisati u ekviva]entnom obhku (b+e):b=(3+5):3. AC=b. D Prava koja sadrzi tacku D i kojaje SL2.93. Prava koja sadrzi tacku A' i koja je paraJelna sa AC sijece pravu Be u vrhu C' tI"azenog trollgla. b) b:c=5:7 2. Na polupravoj AD' odredi se tacka D tako daje AD :::::h a=2. Ako na polupravoj BC odredimo tackll C' tako da bude Be' =3. Trazeni trougao je-MB'C' 150 2. a sa D' se moze odrediti podnozje visine iz vrha A. Proizvoljnom tackom D stranice AC.) B' Nekaje tacka D' na polupravoj AD takva daje AD' =t. jer posjeduje zadane elemente i zadovoljava date uvjete. Traieni trougao . Nekaje trazeno SL2. C i D.174. D . CD=e. Prema konstrukciji. Neka . ax=c(b+x) => ax-cx=bc => (a-c)x=bc => x=bc:(a-c). 7:b=8:3. BC =a i DE =c.). Izmjerirno rastojanja 2. Nekaje sirina rijeke x.166. to su trouglovi LlABC I LlAB'C' slicni. C' SL2. Paralela kroz tacku D' sa praVOill Be sije6e 'poluprave AB i. Paralela kroz B' sa pravom BC sijece pravu AC u vrhu C' traienog trougla. paralelu DE sa AB. B C 2. Analiza: .AB'C' konstruise se na isti nacin. to je i Be =a. B' B D C C' A B 2. a na polupravoj AB tackll B' tako da bude AB'=3.90. .5 em . Na polupravoj AC odredimo tackll C' tako da je AC'=5. Ovaj zadatak se ljesava analogno kao prethodni. paralela sa pravom AB.-- x D rastojanja BD =b. tada se na popupravoj AB odredi tacka B' tako da je BB'=AB. Analogno dobivamo i vrh B'. AC. itd. Neka su tacke Ai B pristupacne.:'.91. bi prosla prava AC.. a na polupravoj SA tacku A' tako da bude BA'=5. Konstrukcijom ovog trougla dobije se vrh B trazenog trougla. ' A SL89.. 5 Konstrukcija: Neposredno iz navedcne analize vidi se p0Stupak konstrukcije L'lABC. Trougao . Sada se moze konstruisati duz b.90. c b'b--"a~-'b. drvo i 51.175. Ako na polupravoj C' A' odredimo tacku D tako da je C'D ~b. gdje je a data dui.167. povucimo C .168.173.ce pravu AC II tacki -C'. je datom uglu. ·gdje je b data dut.88.) . Dakle dobiveni L'lABC je trazeni trougao. Na pravoj Be odredimo tacku D tako da bude CD~a. Dalji postllpakje ocigledan. DE=c.170.

Vrh C nalazi se na presjeku kruzllice keG.E.185.178. na presjeku ove paralele i prave AB nekaje tacka B'. Analiza: Neka je L\AB'C' trougao sa stranicama AC'=b. rlr'). gdje . Preosta!a dva vrha oalaze se oa presjckll prave koja prolazi kroz podnozje duzi h.96.2. ugao kod vrha D .183. Na dijagonali AC' ovog d=C-_ _ _ _. Tacka C oalazi se je na prcsjeku pravc koja sadrzi tacku A i koja paralelna sa pravom C' A'. dobija se dllZ koja je visina traienog trougJa.Neka je flABC traieni troLigao.180 c 2 181 AB' = B'C'+ AD' . Trougao L.Ie 600. Iz sli6nosti trouglova flAB~) LlAB 'c' n10zemo zakljuciti 'da . Paralelog:ram ' C' AB'C'D' sa stranicama $ i. Uputa: Konstruise se rna koji L.£~ SL2. BA) j poluprave AE. To je rna koji pravougJi trougao koji ima jedan 05tar ugao jednak datom. a zatim se mogu.5 i 6 se maze konstruisati. Ako na polupravoj AB' odredimo tacku B C' tako da bude AB jednako datoj dUZI. Neka je L.AB'C' dati trougao (SI.I01.jeku ove prave sa pravom AC' dobicemo tacku C.Ie trougao BOB jednakokraki sa osnovicom DE.D B · A=_ _ _ _ _ --''''--_~ SI. odrediti tacke D'. od vrha. A 152 Nekaje ta6ka E na po!upravoj AD takva daje AE = 111. Nekaje C' tacka na AC takva da je Be' paralelno sa Be. Analiza: Trougao sa stranicama 3.'" E Ako na polupravoj AE uzrnemo rna S1..100. SI.182.102. Neko je AD vis ina koja odgovara hipotenuzi. Zatim se konstruise novi ~ABC koji je slican sa L.-.=5.).A'B'C' i koji irna stranicu AB jednaku datoj duzi. 2. i konstruisemo pravu koja sadrii tacku B i paralelna je sa pravom c B 'C'.a datog trougla za H(A. Ovaj trougao se moze C konstruisati..AB'C' rnazerno konstruisati. SI. 2. dobi6cmo podl1o~je visine datog trougla.98 kOjll tacku E' i kroz nju povucemo paralelu sa BE. Ako je AD = (f + II . tada . Dalji tok anatize je ocigledao. 2. D 2.3 i uglom ~ izmedu njil1 od 60° moze\no 3 konstruiusati.Ie B' B 2.Ie m data duz.187.2. CD =h c· "'A---cA.2.--. SI. AO=a-+-h).B iC. 2.2.)=3 i kojaje paralelna sa stranicol11 cija je duzina 3 i sa kracillla ugla.179. a za koeficijent odnos date duzi 1 odgovarajll~e stranice datog pravougaonika. redom.94. Trougao ABE moze se konstruisati (ligao kod vrha A .. Ako oa visinu ovog trougla koja odgovara osoovici. 2. nanesemo datu dul. na pre:::. ha=3.Ie ] 5°.184.. Analiza: Ncka je ABC traicni jednakostranicni trougao i BE njegova jedna visina.177.E'.. tada sc trazeni pravollgaonik nwie dobiti kao hOllloteticna slika datog uzimaju6i za centa!' hOl11otetije vrh A datog pravougaonika. Analiza: lednakokraki troll gao sa osoovicom 4 I krakom 3 maze se koostruis·ati. od vrha nanesemo datu duz 1"1.1 00.?-----.2. B C SI. . 2. paralelograma odredimo ta6ku C tako da ~ A B B' bude AC~5. Neka je ABeD trazeni paralelogram (Sl.). A. B'C' =c i uglom B' AC' koji je jednak datom uglu.).102. sa polupravom Be. Tacke BiD dobivamo na prcsjeku paraiela povucenih ta6kol11 C i krakova ugla B' AD'. Uputa: Ako je AB'C'D' dati pravougaonik j a dala duz koja je jeciIlaka stranici AS trazenog pravougaonika. Ako na vlsinu koja odgovara stranici 3.<~---i'i Izvesti konstrukciju i dokaz. C' A B' B A B 2.2.188.2.186. Trollgao ABC je trazeni trougao. 2.99. lzvesti konstrukciju i dokaz.101.· 153 . Nekaje r' radijus upisane kruznice u dati trougao. Trazeni L\ABC maze se dobiti kao homoteticna slp\. 2.. Vrh B nalazi se na prcsjeku simetrale s duzi DE i duzi AD. 2.polupravol11 BA'..C.A'B'C' koji ima dva ugla jednaka datim (recimo kod vrhova A' i B'). 2. Zadatak se Ijesava analogno prethodnom (Vidi St.

a) b=3.a) h=-'- b) h=2)3 c) h=20 3 75 2. b=8. -.fi. b) Dva ptavougla trougla su sliena ako su katete jednog proporcionalne odgovarajucim katetama drugog.103.194. p=-.. Pravougli trouglovi MeD 1 ~BCD su slieni jer su im ostri uglovi <ACD i <eBA. . 2..196. p=4. 1'=24 c) a=16..J5. prema SI.a) p=16. paje: a. 2 2 a':b' = p:q 2.211.198.p=-=-. b=8. zakljucujnlO: q:h=h:p => h'=pq.:. Prema zadatku 2.104.200. ~. = 78. 2. Katete su: 30 em i 40 em.:: a : c => p=a2c. a=4.189. ~2 ---2 =AB +BC. Rijesiti trougao znaci odrediti njegove ncpoznate elemente (strallice. b"4 =>a=~b.:-. (q=16. d = a 2 +a' => d' = 'la' 154 => => a/2 S1. a I trouglovi L\ABC i L\ACD su slieni. Katetajegeometrijska sredina hipotenuze i svoje prijekcije na hipotenuzu: a'=pc.J5. Neka je ABeD pravougaonik. a=8. a = 6.204. ~ - ---2 -. b"'=pc+qc=(p+q)c=c·c=c.-2CD·BC+BC' +C'C =CD -2CD·BC'+BC' +BC -BC' "--2 -2 - ~"'-2 => BD = CD -2CD· BC'+ AD Sabiranjel1l dviju gornjih jednakosti dobije se: ---2 -2 ~. ~~~--~------~ A D B 2.205. c=p+q=169. a:b = . 2. AC +BD =AB +2AB·BC'+BC +CD -2CD·BC'+AD- d = a.199.208. q=-. h=~. Trouglovi L\ABC i L\BCD su slieni.- ~. V1Sil1U na hipotenuzu. AC' =AC" +C'C' = (AB+ BC)' +C'C' =AB' + 2AB· BC'+ BC" +C'C'. 2. c) Dva Pfavougla trougla su sliena ako su hipotenuza i katetajednog propcircionalne hipotenuzi i odgovarajucoj kateti drugog.:-. d) h=3 ~. k = 4' Katete drugog trougla su 20 j 15.193. povrsinu. Iz slicnosti ovih trouglova. uglove. -. b=30. -2 ~2 --2 --1 ~. --2 -- ~ ---2 -2 ~. 11' = 42. Analogno prethodnol1l zadatku. a hipotenuza je 50 em.a) Dva pravougla trougla su slicna ako imaju po jedan ostar ugao jednak.Druga kateta je x-J 0. vrijedi: . pa su jednaki. 2. i oznakama sa SL 2. ~+BD=~+BC+BC+CD=~+BC+=+~.J5) 18 32 J?8 450 b) p=-.209. 2 Ac' =A13' +2AB·BC'+Bc' +(13(:2 __ BC'2 )=A13' +2AB BC'+ Bc BD' =BD. 155 .:q=-. 2. b' = 91. ~. uglovi sa normalnim kracima. 2. -.2 +D'D2 =\AB-AD)' +C'C' = (CD-BC)' +C'C' = --. a=65 c) c=25.103. -- -..· a'+ 18 32 24 2. Neka je x kateta.203.2.a=6. = CD. 2. Prema Pitagorinoj teorel1li vrijedi: ~. a=15 2. c=lO. pa vrijedi: p : a. O=a+b+c=70. 78 56 11=-. 2. q=~ P=24C 5 5 17 17' 2.a) h=5)3 b) h=2)3 c) h=4)3 10)3 2. '1=4. b) DvajJdnakokraka trougla su sliena ako imajujednake uglove prj vrhu.[p:. Pitagorina teorema 2. a=21. C S1. b=256. a=750% o b::.a) Dva jednakokraka trougla su sliena aka imaju po jedan jednak ugaa na osnovici..::} a=-h 100 3 a-+ . paje q : b = b : c => q=b'c. Uputa: Koristiti slicnost pravouglih trouglova i Pitagorinu teorcmu.207. visine. ).J5 . 2. h=5 5 2.2.206. b=20.192.191. 11=12.] 97. a' ) ) 5 5 2.+CD +AD .{ti.103.210.190.p=16IS b) p=2S. Primjena slicnosti na pravougli trougao. h ~2 --. b=4.2.195. Primjenom Pitagorine teoreme dobije se: => (x+lO)' =(x-l0)' +x' => x=40cl1I. odsjecke koje visilla gradi na hipotenuzi i povrsinu pravouglog trougla. (C_8)2 +20' =c 2 => c=29. 16 2. b =qc.7. 2 9b +b' = 100 => b' = 64 => b = 8. Ovdje cerno odredivati nepoznate stranice. Sada vidimo da je odnos projekcija p i q p jednak odnosu kvadrata duzina kateta. a hipotenuza je x+ 1O.

Ie FE =(a-c)-x.. =.221.6 2. jer jy.::. Dijagonale datog trapeza dijele trapez na cetiri pravougla trougla. =a-.76+49=a--=>£1=7. ---tadaje CE =AD=d. Cetverougao ABCD je b paralelogram.2.4.ACE.2] 3.DEC [ LlBDE pravougli i na svaki mozemo primijeniti Pitagorinu teoremu: Zadrugu katetu pravouglog LlABC.217. Visina CF dijeli duz BE najedl1ak~ dijelove.108. AF: FC =2:1. paje AE =c. 2. odnosno: ~ -2 -2 -2 -2 -2 -2 AB +CD =AC +BC +BD +AD 7 7 7 'J =>c+4tc-~2a-+2b- Jr2a-'::-' +-2h-:2.2 +1. => d' -x' =b' -[(a-c)+x)' => 289-X2 =625-144.2. +2c . h~. => -(l d '2 F 2.:::} 2 0 . Neka je CC' tezisnica ovog trougla koja odgoyara stranlel AB (~e)./1. odnosno.2. to su trougloyi L\.. AE~DC=c i AB-AE~a-c (S1. -B - B A F E B 2. 0 ~ 2 J =5.-_-C~2 2 ~nalogno dolazimo ~o sl~edecih -2 -2 tli = -- Otuda je: AB : BC = AF: FC .). E 4 (-d.~=5. \1'_ _ \ 2 "~ '~ 4 b+2b = 3b.108. Pravougli trollglovi AADE i ABCF $U podudarni. 2.h~ISe".':y -~ .107. pa se na oba moze primijeniti Pitagorina teorema.' +4c •..:.218.a2+h2 =5. prema uvjetu AE=FC. Radijlls upisane kruznice jednakje visinl' romba.IOS.BCE je jednakokraki sa osnovicom BE. 157 .202+2h2-C:: A +.223. vrijedi: AF:FC=2:! -- -rfii..2 J 5.. d. h 2 2/)2 -[(a-c)+ . b 2 2 4 4 a+b+c = b+(a+c) ~ 5. BE=a-c.)2 . - Dakle.6. d]. til I~--..£1 +2c' -I. relacija: ~2b2 +2c 2 _a 2 fa -2 vrijedi: AB ~:~:::::~zu ::~ ~~~C F~C ~ FC: BC. . L\.' -""-J 2. Ako jc E tacka na osnovici AB takva dajc CE p~lralelno sa krako111 AD. Rezultat: 0 = 30crn+ 21J2 CI11 2.ABE. Primjenom Pltagorine teoreme na pravotigli .841-40~21.y2. 2. (2.BCF dobivamo visinu h ABCE (-i . !\. Stranica romba je a= 10.2.l7cm. Kako su AD i BC normalne prave. Zato vrijedi: 122 =d 2 __ .220.0=29. Trouglovi LlEFC i ~BCF su pravougli.212.106. BD 2 =(a+xf+h 2 =36 2 +1S 2 =1521 => BD=39cm-. Na prayoj CC' odredlmo tacku D tako daje C C'D~C'C.' '1' + ( -'----2 2 4 fh 2 - - teoremu izraCllnavamo stranice. tada vrijedi: \ 2 ) _ -' 5 10 7 - ( l J2 + (d.214. .2a2+2h~-([/+hl) 4 SI. Koriste6i Pitagorinu trapezaABCD): h-=b-- ~2a2 +2(? _b 2 2 = --. Pre rna prethodnom zadatku vrijedi: til . Dijagonalll AC trapeza mozemo izracunati primjenom Pitagorine t~oreme na L\.(a-e '--1\' => \ -'----2---- 2 ) Dee + 2 \ 2..J2:1. Praya CEje paralelna sa AD. Nekaje AABC rna koji trougao..). tada .219. 2. d l :d 1 = 3:4 => .ABC je geometrijska sredina ~ hlpotenuze AC I syoje projekcije FC na L>C\l A 156 SL2. Kateta D e B e pravollglog . ~ Prema prethodnom zadatku je zblr SL2. h=20 em. 4 2.~ Ako je a slranica rombu. DijagonaJe ovog A R paralelograma su AB (=c) I CD (=21.dl = . ·· 24 R ad· IJUS Je r = 5. D kvadrata dijagonala jednak zbiru kvadrata stranica.6. d~=-. zadatka AB:BC=. Trougao L\. Hipotenuza svakog od tih trouglova je jedna stranica trapcza. analogno.).2. pa je AE=EF=FC.222. Akoje EF=x.ACFi Ac'=AP'+CF2~(C_X)'+h'=82+15'=289 => AC~. (.24x-x' => 24x=192-=> x=8.1)' +7.. =([- 2 =>5. = AC· AF. S1.216. pa je AE=FC.

2.235. pa je taj trougao pravougli sa katetama a i b i hipotenuwm c. Vldlmo da za stramce trougla. y = '.. Trazena duz xje hipotenuza dobivenog trougla. AC· CE = BC·CD. dobijamo trazenu dllZ x kao drugll katetll.. 2. 2.fj : 1 . ._ __ uglovi). AE. ~ y = I: J2. Trougloyi "'ACD i t.). b) i c) Analogno kao zadatak a). pa su slieni CSl. dobivamo: C 2 cp . 2 2 . DE +CE +BE +DE=a"+c 2 B a 2 ---2 ~BE A r--::---::""-'f B A f-L'-----"'I A !--=D--6"--"I B 5 0 AB=5. x=a':b ¢. tako da bude y2=ab . a zatim. 5to znafi da su stranice AB AC proporcionaine stranicama AD i AE. h" . 2. b i a. 158 d) c) a) 2. .231.113. pa trazenu duz x dobijemo kao hipotenllzlI trougJa cije su katete y i b. b) Trazenu duz x mozemo konstruisati kao visinll pravouglog trollgla cija je hipotenuza c=a+b (Vidi prethodni zadatak!). --.228. 2.BD=1 AB=6. ~.> proporcionalu duzi a.za at a mora a vnJe J: x :::: -4.J3 d k d " d' 2 a'.). Otuda je: AH:HD~CH:HE => AH·HE·=CH·HD. -2 ~ Al"--~~-l -2 -2 B . 4 . a zatim.. odnosno. ---AC: CD = BC: CE. 2. . 2. Koriste6i Pitagorinu tem-emu i teoreme: 1.j. Pravougli trouglovi "'ADH i "'CHE imaju po jedan jednak ostar ugao (unakrsni _.112.ACE iInaju jedan zajednicki ostar ugao~ pa su -.E -2 AC . y =.2. odnosl1o. etu .6. 2. Prema datllTI VrIJe 22 '.J5:l S1. Hipotenuza ovog trouglaje trazena duz x.> a:b=x:a . Vidi prethodni zadatak.. vrijedi Pitagorina teorema.j. cq pq = -. ostar ugao. Hipotenuzina visinaje geometrijska sredina odsjecaka koje gradi na hipotenuzi._t:: a::::. Neka suCD i AE dvije vi sine MBC i nekaje lacka H ortocentar "'ABC.j.234. Kateta pravouglog trougla je geometrijska sredina hipotenuze i svoje projckcije na hipotenuzu i 2. zajednieki. C C SI:2. Neka je stranica kvadrata x.j... ·/3 i jedinicne duzL b) Analogno zadatku pod a) c) X= lab <=>xJ2 =. trazenu duz x odredimo konstrukcijom pravouglog trougla cije su katete a i y. pravougli trougao cije su katete y i c..a) Uputa: Konstruisemo duz y.227. SI.J.226. Otudaje . 159 .j. koji imaju zajednicki ugao kad vrha A.J2.109. uVJ' .7 c) x=. 236. a" -2 ~DE ~ -2 -2 +CE . tadaje povrsina ovog trollgia a'.BCE su dva prayougla trougla koji su slieni (jer imaju pojedanjednak. SD='- D 7 AB:o:7.J3 Prema datorn . bx = a2 ¢. znaei da Sli trouglovi . slieni. Duz X mozemo dobiti kao cetvrtu 2. c) Prvo odredimo duz y2 = ab.--AB : AC """ AD . Pravougli trouglovi L\ABD i l'J.230. -----. d'1: a-+b-:::: .233. To) dalje. koje ispunjavaju date uvjete. 2.).a) Konstrukcijom pravollglog trollgla cijaje hipotenuzajednaka datoj duzi a.4 '!") 4 4 . Dalji tok je analogan zadatku pod a). Dliz x mozemo odrediti kao cetvrtu proporcionaiu duzi a.224. a) x ~J36 ¢=} x=~ b) x=. Zadatke ovog tipa... Tada je poYrsina kvadrata x Ako sa a oznacimo stranicu datogjednakostranicnog trougJa.? 4 ? 2? 2 " . :::: 4 m n +m -2m-n-+n = m +2m-n-+n :::: (m"'-n t:::: C ..· 2.BD -2 -2 DE + BE .111. => xJ2 = v <=> x: 2 . ~ -2 -2 +DE .rjeS:avamo primjenom jedlle od teorema: 1) Kateta je geometrijska sredina hipotenuze_ i svoje projekcijc na hipoteouzu. C d) c) b) DE + CE . Prvo konstruisemo dUl: y za koju vrijedi y2 =bc.ABC i "'ADE. 4 m-n-+(m--n" " ) '-:::: · uVJetlma 2 .-.-slicl1i (S1.110. B B A ~ A E B 2. i kateta datoj duzi b.2.a) x = 0/3 :::::::? . c Dalje vrijedi: '-2 -2 -2 -2 AC +BD A 2) Visina koja odgovara hipotenuzi je geometrijska sredina odsjecaka koje gradi na hipotenuzi. KompJelan zadatak jc rijcscn na dV3 n3cina.229 ._.225.232. 2. Jz ove slicnosti slijedi: AB: AD = AC: AE.AD=1 B S1.

tucia vrijedi: x 2f3 -..114.2aJ 4b' Otudaje: 4s(s - 165(. x = £..247.. a c Xs - 161 . itd. Ako je x stranica trougla i a stranica datog kvadrata.6. itd. Kako se homotetijol11 prava preslikava 1I paralelnll pravu.1 __ ("2 +0 2 l 2b 2bc+b2 2b +("2 _oJ 2b 2b (a+h-c)(a-h+c). 2.> = x - j b stranice datog 4ab .6.:. .. a i b stranice Jatog pruvougaoniku.b)(s . J3._/. Tada se homotetijom II odnosu na tacku S krllznica k' moze preslikati II datu krllznicu k.239. Neka su d j 1 d 2 dijagonale datog romba. Aka je x stranica kvadrata. Primjenom Pitagorine teoreme na tronglove flABD i flBCD dobije se: A D CD A C =>x 2b hh?=C2_X2=C2_(~2~c2-a2)2 =(c ~ 2/)(.e) =~. Povrsina deltoida jednakaje polovini proizvoda njegovih dijagonala. odnosno. Neka je S presjek unutrasnj ih tangenti ovih kruznica.b:a=a:41 4 c::.ABC i polupravoj A'8' odredimo tacku A" tako daje A"A"=AB. 2.6. x-. \/5 <=> x-= r:::. i DC =b+x ako je navedeni ugao tup.J3 .2s = a +17 + c. na analogan nacin. Analiza: Neka su .246. to Sll stranice .3 2238.6. Zadatak tjesavamo analogno prcthodnom.245.a)(s -b)(s -e) .. pa x tllozemo dobiti kao visinu koja odgovara hipotenllzi c=a+b pravouglog troug!a i koja na njoj gradi odsjeckejednake a i b. AD oznacimo sa x. 160 2. --~::.f3 SL2.240.11S. Neka je k data kruznica i . a na polupravoj A "C' odredimo tacku C" tako da bude A 'C'·~AC Trougao flA 'B"C" je sliean flNB'C' (objasni zasto~) i podudaran sa . (u +b+ c -2cX~{ + b+c -?b Xa +b+c Xa +b +(:'. =~ {::::> x '~3 7/ d "'.d.6.lf3 _ b -4~-a Aka konstruisemo duz y 2_ ¢:. tada vrijedi x-=:ab.237. be. 2 2.2 _ X - 2d'''2 . doci do izraza za preostale dvije visine trougla: 2 2 .ABC dati troll gao.ABC preslikati u .'B'C'.odnosno.A~B'C' paralelne sa odgovarajucim stranicama .Js(s . B B kada jeugao kod vrha A ostar. a x strallica trazenog jednakostranienog trollgla.6.r:::3 ') 2a \/5.6. b2 2s::::: a +h +c.a' Ako konstruisemo dUl: b za koju vrijedi: b=-.\ -eXs -bXs -a) 4b' a)~. 11" =~ . ~s(s _ al(s _ h)(s _ c) 2b 4s(s~aXs -")(5 . Na 2.1Z uVJeta .5 = -( I 2 ¢::} .244.. Uputa: Kao u prethodnom zadatku doci do AA..i i prcthodne zaJatke. SL2. Uputa: Koristiti teoremu a kateti ili 0 visini koja odgovara hipotenuz.'u.2" )2s(2s.A 'B'C' dva data sliena trougia. 2. duz Xl::.Tadaje DC=b-x.Js(s -aXs -b c) A . k 2. az~timtaj trougao rotira~i oko centra 0 date kruznice za ugao od 90° u pozitivnom iii negativnom smijeru. 2?41.242. Pokusaj. Dokazati! 2. d· . Nekaje BD vis ina MBCDu].A'B'C' koji je upisan u datu krllznicu k.ABC. r::' tada trazenu uz x 0 d re d·Imo .c) . (a+h+c)(h+c-a) 21J 21. tada iz uvjeta zadatka vrijedi: . Tada vrijedi: 2 x . Odredimo krllznicu k' koja je opisana datom trougiu..ABC.. [stom homotetijol11 ce se dati .odl1osno.6.2a) 4b 2 (2s .J3 --4- d..a- 4 4a 2 ") ..2c)(2s . a pravougaonika. x =17 W x:l=17:x. 4a . . Ako je x stranica"trazenog jednakostranicnog trougla.243. tada trazenu stranicu kvadrata x mozemo konstruisati izjednakosti: 2.

2. s=36. b) koja ima centar u Ai r<!dijus b.120. Na pravoj O"A uzmimo tacku A' tako daje AA'= fl. 162 2. Tangenta t iz P na datu kruznicu k.118.253. 5. 2.258. primjenorn iste teoreme dobivamo R=9 (S1. r) data kruzniea. Zlatni p~esjek duzi 2. CO=x. MT data tangenta i MA data sjeciea. Neka je ~ABC pravougli trougao sa katetama a= BC. Prema slid iz prethodnog zadatka.6ABT. Karnoovi obrasci. S1. 4. dobivamo x. vrijedi: M - (R+4j2=8'+R' =>R 2 +SR+16=64+R 2 =>8R=48=> R=6. R o o k. R). p.em. pa. 0' A) koja sadrii date k" tacke A . gdjeje rj radijus prve kruznice. ABnCD={P}.2.(SI.12 8. Ako je T dodirna tacka date kruznice k i traiene k'.2.AOC su AO=R. b= AC i hjpotenuzom c=AB. 2. 2.118. tada se srediste trazene kruwice nalazi na pravoj OT.) B x T a) b) 11 SI. Kruznica k(O'.121. Prava s kao simetrala duzi AB. Opisimo kruznicu k(A. Prema Pitagorinoj teoremi vrijedi: t'=(SO-R)'-R' => t2 = 29'_21' = (29-21)(29+21) = 8·S0 => t=20. AC=8-R. Ako su C i D tacke u kojirna pomocna kruznica k" koja sadri. Trazena krtlznicaje k'(S. 6. primjenom Pitagorine teoreme. B. 2. D}. a s duzina sjecicc) tada vrijedi: t'=(t-S)(2t+12) => t=12 em. Uputa: t'=20(20+60) => t=40 em. Stranice pravouglog .252. 2.119. SA) " 2. Uputa: Aka je 2x duzina sjecice. P => -2 => 2PA =(13-5)(13+5) -. To znaci da je dovoljno poznavati tacku T da hi se srediste S trazene kruznice odredi10 na presjeku pravih s i OT. s Konstrukcija: 1. Radijlls kru~ni"ce je OA. tada se srediste 0 trazene kruznice nalazi na presjeku pravih 0'8 i O"A . Sred.116. Analiza: Nekaje k(O.2.119. Analiza: Neka su kl j kz date kruznice i A data tacka na kruznici k 2 . 2. 163 .255. Potencij\1 tacke n odnosu na kruznicu.254. S1. odnosno OM (St 2.6.8. 2. knk'~{C.'te kruzniee koja sadrzi tacke A i B nalazi se na simetrali s duzi AB. Srediste 0 trazellc kruznice nalazi se na presjeku simetrale s duzi AM i normale 11 l1a datu pravu II tacki M.121.257.Uputa: Aka je t duzina tangcntne duzi. date tacke A i B sijece datu kruznicu k i tacka P presjecna tacka pravih AB i CD. 3.2. Ako sa B oznacimo tacku presjeka para1cle sa O'A' kroz tacku A i kruznice k j .). Sjecieaje 8 em.2.249. 7. B i sijece datu kruznicu k(O. Pitagorinoj teoremi i datim podacima. M 2. -SI. TOns={S}. 1z pravou:glog . tada se tacka T moze odreditj kao dodirna tacka tangente povllcene iz tacke P na datu kruznicu (SI.251. PB' = 288 => Sjecieaje PB = 12-Ji. OT =R i hipotenuzom OM =50-R.248 Neka su M data tacka. k o A' SI. tnk={T}.256.2. => 2PA =8·18 ---') => PA-=72. Trougao LlOMT je sAO pravougli sa katetama TM =t.2S0. 2.Tadaje MA=50 em. 2. a Ai B date tacke.) ~-~k k. 2.). tad a Vrijedi: 2x'=2(2+14) => x=4. OT =R=21 em.

Nekaje AB .upisanog u k'rufnicu radijusa R (SL2.122. _ SI. je CE =a.). R( R..2.264..odnosno.tada .:. Iz ove slienosti ( sJijedi: AO: AB = AB: BC . to je posmatrani trougao ostrougli. Ugao <AOB jednakje 72° (Zasto?).2. Pokazimo daje stranica pravilnog desetouglajednaka vecem dijelu radijusa podijeljenog po zlatnom presjeku.126.- je ~DOT pravougli sa hipotenuzom OD = AB = as.2.-.: DT + aT OC=R radijlls date kruznice koji je normal an na precnik AB. R).261.~=a1O). 2.:Ako je 0 srediste R duzi OB.123. tada se fadi 0 trouglu koji nije pravougli.BMC su sli~~}i.124.263. Posmatrajmo kruznicu k(O.k(O. 2 Prema zadatku 2. Zato je ugao <BOC jednak 36°..260. Ako na precnikll AB odaberemo taeku M tako da -.. Aka je a2+b 2< c 2 . => = BC (c-b)(c+b) = a' b S1.259. Neka je M presjecna tacka posmatranih dijagonala. kazemo daje duz a podijeljena po ziatnolTI presjeku. 2. a aka jednakost ne vrijedi. a aka vrijedi a 2+b2 >c 2 . Tadaje lIgao <OBC jednak uglu <AOB=72° (Naizmjenicni uglovi!). Neka su AB i CD dva norma!na precnika ove krllznice. ~).).kokraki sa uglom pri vrhu od 72°. Tadaj~ OD =AB = as.lO) = DT ' Gornjajednakost znaCi daje DT = alO. Neka -. primijenjenoj -na pravougJi . sto znaci daje Be stranica pravilnag desetougla upisanog u kruznicu radijusa R (TI .~ C 2.125. 164 2.6.o. pa jz-odnosa njihovih stranica imamo: ° 165 . AB =a:o Tada su dvajednakokraka [rougla: L\AOB i L\ABC sliena (Zasto?).125.0MC.261.i'ngente na posmatranu kruznicu povuce~e"iz tacke D. => c2 _b 2 =a2 C a => c 2 = a 2 + b2 . Nekaje C tacka na krul'nici takva daje BC paralelno sa AO. tada D k( E.Akb dul' a podijelimo na dva dijela x i a-x. !26. Prema osobil]i potencije Lucke - - -.2.262.2. Nekaje M tacka presjeka ove kruznice i duzi CE. -. tako da vrijedi a:x = x : (a-x). Trougao MOB je jednakokraki sa osnovicom AB =a1O i krakom koji je jednak radijusu opisane kruznice R. tadaje tfougao tupougli sa tupim uglom u vrhu c.6. u odnosu na krul'nicu vrijedi: DB· DC = DT .).J D Neka su DiE presjecne tacke kruznice i prave AB. Kako vrijedi: a'+b 2 =16+169=185<225=c 2 .).-bude DM = DC . SI. Neka su AC i BD dijagonale pravilnog petougla ABCDE. lednakokraki trouglovi .~60. prema osobini potencije tacke U odnosu 11a kruznicu vrijedi: 'k ·'~'h-. Kako je stranica c najveca.0CD pravougli sa katetama R i i hipotenuzom 2 - - R CD=CE+-. trougao je pravougli (prema Pitagorinoj teorerni). (Vidi zadatak 2.Ie OM =alO Iz pravouglog 6.Neka je OD :::.A b BE· BD -. 2. Tada. Tadaje stranica pravilnog desetollgia jednaka duzi CM. Ugao pri vrhu ovog trougla je 36().124. tada je . Prema Pitagorinoj teoremi. Nekaje E srediste dllzi OB i srediste krlll'nice - je D tacka u kojoj paralela kroz 0 sa AB sijece pravlI BC.6. to je i ugao <AMB=72 sto zoaci daje L\ABMjednakokraki i AM=AB. Aka je T dodirna tacka t.a. prema prethodnom zadatku. . Nanosenjem duzi eM jz tacke C na kruznicu dobijamo vrhove trazenog pravilnog desetougla (SI.<CBD= IOSo-36o=72°.odnosno.6.DOT. I L\BMCjejedna.a5 stranica pravilnog petougla. E A B SI. ~. A B 2. R) data kruinica i AB jedan preenik ove kruznice. Nanoseci duz eM iz tacke C na kruznicu dobivamo vrhove pravilnog petougla (SI. Neka je . trougao je ostrougli. to je dovoljno ispitati da Ii vrijedi c'=a'+b2 U slucaju da jednakost vrijedi.2. vrijedi: -2 '-2 -2 2 2 2 => as = alO + a6 2. A A ""--D SI.. fr~ Neka je AC simetrala ugla kod vrha A.ABC i . Kako je <ABM=<ABC . dobija -se da je CM ::::'-15.

nacm odredujemo poJozaj vrhova B.12.31. to se srediste trazene kruznice nalazi i 11a normali na tallgentu u tacki \ SI. y=-3 b) x=IO.j3 d) -12-fi 3. y=l-i . Imz=5 b) Rez=-7. pa za DJlhove stralllce vnjedi : AB: AE = AD: AC => c: 2R = h .128. p "A tacku B na pravoj p tako da bude --r---\ ~/-'~ P PB=PA. Imz=4 c) Rez=-I. to je vrh D na presJe~~ kruznica sa radijusom AM cija su sredista tacka C.IS. Izves1i konstrukciju i izvrsiti dokaz. Irnz=-2.a) j41l+5= i-Hlj-" = (i4fi::::: jlli=i ~\ k -x 3. znaci da tacka M dijeli dui AC po zlatnom presjeku. I.24.ImZ=-7 d) Rez=~ lmc=-S' .a) z=I+2i 3.latnom presjeku odredujemo tacku M.a) 2i b) Si c) 10i d) 16i 3.S8+ J =i c) 1 d)-i 3. Anahza' Koristimo sliku .4. Rjesavajuci sistem po x j y dobiJ' e se x::::: 2.a) x=2. odnosno M. primjenom Pitagorine teoreme.Sredista stranica odreduju vrhove pravilnog petougla ako koga mozemo o. i.129. c c) c) c) c) b) cJ z=6+2i z=14-3i z=-4 z=2a+b+(a+x)i z=19+i e) z=8-3i z=2+17i 166 167 . Neka je dijagonala jednaka datoj duzi m.a) i +j4001 +i-lOO +i = j"iOOO (J +i+i"+i4) = 1(l +i-i+]) = 2 b) 0 3. 5 4000 3 4OO4 3.ABE su slicni (obodni uglovi nad tetivolll su jedllaki).1 La) 0 b) 56 c) -I d) 57 3.a) j b) I c) -i d) j 3.129. AC po z.~uglovl L\A.3. po definkiji zlatnog presjeka. Neka je MBC dati trougao upisan u kruznicu k (SI.a) x=7 b) x=-s 3.19.a) x=I.7.17. Upu~a: .265. prava piA data tacka na pravoj p.23. Ilnz=2. cJ x=1/3 c) x=3.18. x=31' y=9.35.a) z=(a+c)+(b+d)i 3. Imz=3 b) Rez=-0. R=5 em (SI.a) Rez=O.22.ll.a) 2 b) -36 c) -6 d) 37 3.2.16. 2.Imz=b) Rez=-~. Irnz=-5 3.a) -3 b) I c) -1 d)-4 3. b. 2. 2-fi b) s-fi c) 4.a) i lll = jJ08+3 = i 4.21.6.5.a) z=-12-3i b) z=9+I3i b) z=-S-2i b) z=2-6i b) z=(a+b+IJ+(a b+1Ji c) z=-2+6i 3.B => be =2rh.AOM i ~CON. U pretilodnom zadatku je dokazano da je AM=AB.267.2./' / se na simetrali duzi AB. Imz=-0. Podjelom dui. 2.CD i . y :::::. y=-4 b) x=i.S d) Rez=O.a) -S+Si b) -i c) 6i d) lSi 3. NU e tesko zakljuciti d.27+:'l::::: i 4-27j3::::: (i4)2\_i)::::: 12\_i):::::_i b) i 233 :::::i 4. je M zlatni presjek i dijagonale BD.1..a) 12 b) -33 c) 88 d) -11 3.7. Na analogal1. 2.2~~.2. y=2 b) x=2.a) Rez=.34. dohl)e 50 x=3.a) x=l. Pravough tr. Tangente na avu kruznicu u njegovim vrhoYlma sijeku se uvrh~v!m~ traZeno~ pravilnog petougJa.269. Iz pravouglih trouglova b. 0 se nalazi na presjeku : spomenute simetrale i 11ormale.a) 24i b) 6i c) 34i d) 17i 3.a AD::= ha visina trougla koja odgovara stranici a.a) 9. x A M SKUP KOMPLEKSNIH BROJEVA (C) 3. Dakle.26. y=-4 3..2.kruznice. Neka je AE precnik . 3. SI.Imz=8 2' 5 6 IS 15 8 12 e) Rez=12.29.).a) z=-5+8i 3. SrediSte trazene kruinice nalaZ1 \~/\ .9. A. oznake iz prethodnog zadatka.2. y=-l 3.l. DiE.a) z=7-7i b) 'z=-S+4.a) x=7 b) x=O e) x=1 3.4 c) Rez= -0.a) Si b) 6i 3. 3.Nekaje data tacka P. pa je AM dui koja je Jednaka stramcl trazenog pravilnog petougla.2. Kako je A ~ ?<v \.10.a) 15 b) 0 e) -255 d) 0 3. 2' 3.). y=i B E 3.25. Odredimo .20a) 20i.AC:AB::::BC:MC => AC:AB=AB:MC => AC:AM=AM:MC.a) 0 b) 18 c) 10 d) 10 3.130. sto.130.'/ i~ didirna tacka trazene kruznice i tangente k \ iz tacke P.a) z=14-3i 3.a) Rez=2. A? c_-~ \ISI. 2 Operacije u skupu kompleksnih brojeva C 3. Kako je AM=MD (Zasto?).}3 b) 2i-fi 3.30. ~.28. Imz=-I d) Rez= 22. odnosno. b) j4n-2=i4fli-2=i-2::::(ilrl=(_I/·:::::_l Jednakost dva kompleksna broja 3.p!sat~ kruznica.14.8.a)z=-9i b) z=-52i 3.33.88 1 4 S 3. b)34i e) 21i d)3]i 3.2.a) -4i b) i c) i d)-i 3.2~6.32.27.13.

i 13 2 -3+3i 11-3i c) -i d) .50.a) 3.cJ 2 10 3 ul 23 b) Rez=----.. Tadaje: a) z.49.56. 2+i.39.-Y-'J -_XYI .52.55. .bi) . I 6 =--=--=----/ 3.58.=(a+e)-(b+d)i= ::::: a--bi+c-di=z{ c) '.a) z=-4+13i zJz2=-I+i zJz2=-8+ 12i zJz2=1-5i zJz.53.lmz=34 c) Rez=-12.b) b) b) b) b) b) b) c) 6+3i z=4-124i c) zJz2=-3+15i zJz2=4-4i c) ZIZ2=2 zlz2=-15+15i c) z.lmz=..Imz=-12 3.a) 2i c) 21+20i d) -7+24i b) -2i 51 4 7 24 3.a) 2 b) 4 c) -2-2i d) 4i 3.' 1 .> _ _ .4. 1z us10va " (x+yi)(3+i)=5+6i.(-J) 3.) a+-bi)'.+ . bi)(e + di) (c-di)(.35 25 25 2025 45 b) z3=2+2i c) z3=62-9i d) z=-92-65i 3.47.39 5 100 KonjugiranoMkompieksni brojcvi 3..64.J 1i+8+ 2i = 51-29i..5 5 26 26 2 3.70.. b) --=--+~l.68.a) Rez=13.3.a) z=---=--6 36 +] 37 37 37' 6 -.a) 3. Imz =-. koristenjem definicije jednakosti dva kompleksna broja i rjesavanjem nastalog sistema jednacilla dobije se trazeni 21 13.67.Imz=_67 3 15 c) Rez=(:).43.biJdi = = (a-biXe-eli)=z.57.bei = ae + bdi' .. '2' 3.+~(-ad~+-b~c~) = (ac-bd)-(ad +hc)i = = ae .::.i 2 2 105 175 3. c' +d' . 3. 3. +Z2 = (a +biXe+di)= T(a-c--~b:"'d)~. 4 8. 3. f(3-i)=(3_i)3 _(3_i)2 + 11 (3-i)+8+2i=27 -27i-9+i-(9-6i-I)+ 33... Dijeljenje kompleksnih brojeva z.:=3+99.adi .. 3. d' c+dl. Tada vrijedi: . 3.a) 3.a) 111=9 b) m=] c) m=0.a) 10 b) 6i c) 15+3i' d) 15-3i 3. 3.a) 3.3i 26~7i 29 d) c) -20-17i J3 1.a) z'=-125i 3.a) I b) b) .[ cJ 2 13 2 2 6+i -i - cJ -7+i b) 3-7i 3.76.44. 2 x +2xyi-/-::::: a+bi . b) z = i 3. f(J -i) = 2+ 14i • 3..(bc-:ad)i c 2 +d' \ c+dl (a _.J.i 6-'-i 6+i I] ))..0) 2-( -1024 f(2+3i) = 19-20i.51.= = -( 22 b) 168 b) 3.2 .6.40.65. 2-i 2-.:.36. 2 b) _ 2 :10 cJ _ 2-150 => (z.a) Re Z= 16.(0 . 1mz=--.a) --+-1 3. f(3-2i) = 29+8i. +2..6. cJ Rez=::... 11. _ Zz -3+i -3+1 -3-i -6+3i-2i+i2 9 .a) 3.59.+ .5 3.48.a) z=2-3.yi)= x 2 _(yi)2 = Xl + y2.37.bei = c(a . d) .adi . 3.> m-3n= -4 => m::::5.Imz=-14 b) Rez=0. z=-l--:"-.* (x+yi/ = a+bi .a) 2 3.= .46.b-1. 1m z=O 25 50 1 1 1 d) Rez~O.a) z = .:::3. Imz=-.63.38.:::+z = x+ y+x~ yi = 2x i z· ~ = (x+ yiXx.42.61.z2=40-lOi zJz2=11-2i c) z. 10 4 3. fO-i)=2(1-i)2-3(I-i)+II+i = 2(1-2i-I)-3+3i+ll+i = -4i+8+4i = 8.4l.a) -28-96i i d) _1196 -~i b) ...' 2..3. .66.75.a) Rez=-49. b) -=~+-.) a -bi c-di )=+=±=(~)-I 169 .54a) z=23 b) 2=62i c) 2=-3-8i d) 2=-15+9.. . 2 2 3.pleksni broj: z =~+-t. 3. Trazeni brojevi su Ijesenje sistcmajednacina 2m-2n=m-J m-2n=-1 m-2n=n-4 :. Z2= (X-Yl'J'-:::: 3.z2=17+ 7li ZI Z2=52i c) 5+3i 1+7i c) 13-39i 27-23i 37 3 b) -4 3.bd . -_ 10 c) .. Nckaje zl=a+bi i z2=c+di.=-23-21i 11-13i -12+5i 7 11. kOIll. i 3.i c) 1225.: a.a) . . Ta aJc =r 1= (ae + bel) +(be -:ad)..a) b) 1 c) -1 (2-iX-3-i) -7+. }I z-' { .. 5 5 ---I ~ .71.62.l.73. =(a+bi)+(e+di)=(a+e'~)-+~(b-+-d~).a) 4-4i (ae + bel) . a) 25 b) . X-'" -LXY1-Y-:::: X.a) 3.a) ~ekaje z=x+yi. 6.60.. 6 + 3l· .c+eI.. 3. b) z=-6-2i c) .74.2't+l- 9-H) (_3)2 _i 2 7 10 1. 1+i 3.::. 3. (' 7 ' :.= .:=24+55.72.69. c) z=--+-. -3-i 3. 3. 1 .Imz=-4 2 b) Rez=li.a) 2 5 2-5i -7-22i 41 10 10 _.a) NekaJe z)= a+bl.45.

x - /zl = d) I~I+.81. to je IZII = IZ2 + (Zj - = .3.83.95.Jil~4 =~22)(1+22) =. Imz = 0 171 . nastavimo dalje razmatranje za ma koja dva kompleksn. + 22/ ~HI + ~: c) Izl=1 c) 1z1=13 a) 1l+221=..J5 = Izl Ii 2 5 .• ) z=i" I) Akojen=4k..zl Fs 3. z=l. z}:::::a+bi. Tada vfijedi: d) ~ 1zI' = Izl2 = /z/=_ Fs 3 - 12. z =i.94 . 3x+2y+ J =0 cije tjesenje daje traz..fi 110 =. D.86. Koristiti defll1lcIJ~. c) iz. zl= 10 3.85.' Z 1~Iz" II +:: I.i.8937 .(-2i)' = -4-(-4) = -4+4 = OER.ad)' = I '1 " 2 ')" 2d' =va'c--2abed+b-d +b-e-+2abcd+a "'= j = /ich /T)C' +(cl ~ /T)cf =~(ci' +1f)(.kEN. kE N.. d) (Fa .J241 b) . z= -I +1.l..78 .11221.92.•) Ie 19.j1082 ~ 32. kEN. a) Z=2+1 _ b) Z=3+_1 3.2 J-(1 + 2i)'l- 2. z=-I.fi4 1::1=.87 a) . 3) Aka je n=4k+2..l+/z"I~: I=Iz. +cf) ~cl+/T 2 ~~ (c +cf)2 . IZll + IZl _.91. hI(I +I~: I)=lz.a) 'Neka je.)(1+22)(1+22) =."'oll2i)']" = [-~l" E~ 3..~ ~Ia+b~:::: ~a2 +b2 :::::.I' = J(H-lz2/l' = 1+ Iz..J1O /21=-4- = IZI!:S. Tadaje 1=1 = <=> Izl' = (x + yiXx - + y' ~ ~ yi) b) Nekaje zl=a+bi. 3. 2If(z)1 = 6 211 = ~6-~ 1 - _2 ..a) 5 3.88. 3.100. ~1 + 2alz.77. kEN.]36+4 ~ 2-!4i5 = . 3) Akoje n~4k+2... 3.84.a) z 1= 29 3.= [(1+2i-I)']" .(I + 2.J409 3. Zl i Z2 1 I Modul (apsolutua vrijeduost) kompleksnog broja 3.-(_-y=)' = 1. broj.~ _ 21 . 2) Akoj"n=4k+l. Nekaje Z.)'-+-. b) Kako je ZJ= Z2+(ZI-Z2). dobiveni rezultat. Uputa: Uzeti daje z = x+yi i uvrstiti ujedn~cinu. z21 => => 1 4JiO = 4. (c + dq= = /(ac . Imz =~-ID" Rez~-lO".5..lzl -z21· 17 .a) Izl= 12 3.Jcl-+If~J31 . c+di C'+d2 =.82 .f i::1 I .bd)+ (be + ad)il = . Imz= 0 Rez = 0. -36-4i+36= -328i ~-i.) Izl=5 3. .a)· zl= I 3.. Z21 = I(a + bi)./=I'a+bil=l(ac+IxI)+(bc-adJil= !z:. 2) Ako je n=4k+l..a) Nekajez = x+yi.l +lz21 1211-lz.J(ac -bd{~ (be-+. (2+18iX-18-2i) .11-(1+41-41 1-4+411 3 zl _ 7. kEN. (I+i)'" ~ [(I+i)4]" = [«I+i)')']". b) Z= C~J = (-lOi)" = (-IO)"i" I) Ako je n=4k. kEN..fi c) Izl=1 c) 42 d) 1z 1=2.z1 /7 2']_ ~ 2 -z 1 z' 11 Iz.eni broJ z..93..JbXFa + . . jednakosti elva kompleksna broja.Ji3 d) 1 z 1 =115 d) 40 = ~'r(_-x-:-.97.89 .98. . 3. (I-i)''''>' = (l-i)'''(I-i)' = (1-2i-I)''' (1-21-1) = (-21) (-21) = (-4) (-21) = -2(-4)"i" R. Z2 ~ 3.10 I.JC'+cf IzJ jz.80.102 .I2 0. kEN. (1+i)'-(I-i)4= (1+2i+i')' -(I-2i+i2) = (2i)' .a) Koristeci date uvjete dolazimo do sistem~jednacin~: -x+2y-3 = 0.)1+(22+22)+2222 = KoristeCi.•).l+/z.a) z=3+4i Izl~2 b) z=i. 21=].96.(x+ yq = 1.41648.99.•) (x+2i)(x-2i) c) (3x+ 12i)(3x-12i) 3.J409 c) .I.= x+yi. c2 +cf 3.3+ cf) = -Jet + If-Jr-c~-+cf~= 1z. 3. sada..jb) b) b) b) b) Izl=8 Izl=lO Izl=13 Izl=1 b) 29 Tada vfijedi: Fx'+ d) Izl=IO d) I z 1=29 c) Izl=lO.. prvo.ljeje 3. (ac+ 1xI)2 + (bc-adJ2 (C'+cf)2 (ci'+If)(C'.~+/Tcf+/T2-+ci'cf _ V (C'+cf)2. ~1 + 21z2/+1z. Tada je 170 . z2=c+di.1 =a.) x'+ l=(x-i)(x+i) c) x' +121=(x+lli)(x-lli) 3.J4l b) Re2=2. k/=I b) 3. Rez = 10".•) ReZ=4' Imz=4' d) 150 cJ P "~Ii =Il d) 65 3. = (-18+2iX-18-2i) 324+4 328 _ . 3. . Izl =. .. 4) Aka je n=4k+3.90 .[.Jl+4 = jS.J16+16 "32 .yil=~x' +(-y)' =~X2 + y' )'2 b) 13 c) 8 3. Imz='2' 13 19 . J.79 .fi /zl=2 = 1. z =-i . b) z = 2-rl .•) (a-bi)(a+bi) b) x 2 +25=(x-5i)(x+5i) d) (x+16i)(x-16i) b) (x+3i)(x-3i) d) (2x+3i)(2x-3i) b) a' +4b' =(a-2bi)(a+2bi) c) (3a-4bi)(3a+4bi) 3.JS30 c) Re2='6' Imz='6' Izl=-6~~"-' +.~77 =Ix+ yil = Iz.

. .109. .·. +z21=M 'T:-:-. Imz =-2.-----.-z.111. ~ Jj i J b) " I '~L/ SI. Z. z.4) Akoje n=4k+3.----. Imz = 0. Rez = -1.1 13) . •. z. Predstavijanje kompieksnih brojeva u ravni.Z 2 i=5 . -51 29 (0.--:.. Imz =_ I 3) Aka je n=4k+2.a) Trazena "figuraje krug radijusa r=3 sa centrom u koordinatnom pocetku bez obodne kruznice. kEN.kEN.a) b) c) d». 3. a realni brojev. Iz. •.3.su na x-os:/ N .103.·•. .Rez=2. c) z=(~)" 1+ I Xl-. z. z1=3+5i .= 1+8i. b) z=3.· . Rez = 0.1 14.. . ••. Rez = -2. . (S1.2. C(5.----jc' 3./ .. =2+5i. 3. 'j' .-4) 173 . to. o.113. kE N.)]" =(1-2. d) Figuraje kruzn. + I) a) I) Aka je n=41<" kEN. 172 f?(J(\ -"-'-I = ~ 290 I Z2 . Imz = 1 3.t -5 c) .. =7-i. Kompieksna ravan 3. c) Figuraje kruzni prsten radijusa R=3 i r=1 . Imz = 2 .lrnz=0. d) Z=-' d) z=5-2. 3) Aka je n=4k+2. F2. Imz = 0 4) Aka je n=4k+3.112. 4-3. I 3.--. kEN. z. Imz=[O". 2) Akojen=4k+l. Imz = O.. •••. Rez = I. b) z=-2. kEN. zl+z2=S+2i . kE N.Z2= 2I+i. .110.3. Imz=-2. b) z=-2+4. =[(l-i (I XI 1 1 +I 3. 3. . .:z2=(-7+19i)/l3. a) c) z=-1 ~I Imaginarni brojevi. o 3 ~.--t---..114. Rez = 0. 3.. kEN. Rez = 0.lz. ·. Traier skup tacakaje kruznica (SI)."+' I) Aka je n=4k. Rez = 0. kE N. .104. 4) Aka je n=4k+3.... b) Krug radijusa r=5 sa sredistem u koordinatnom poce~ku. Rez=ll.115..*a) z=II-2i. ••.'~u na y-osi..\C9 •·•.113.2) Aka je n=4k+l.••. prsten radijusa R=7.3) 3. Rez=O.2::::2-3i .6.".· •. .• .-1)" =(-i)" =(-1)".

116.? .124.hi = 2(._J + [(.{. x:::x--y- 3. 3x+ 3y. Rezuitat: d) Dobili I 2 y=O. 3. 3. = 10-<=._:~"""" i I 3.'" 3 <=:> lIvjet ito: 1• z\:::-( Z+Z2)=_( -1)= 1.*a) c) + b) 4 Ji =± .. Konlpieksni hrojevi 3.125* a) -I SITIO z=O.1 +b' +a 1)" a + bi + 2~(a +biXa .:-Z.*a) Kvadriranjem formule dobivamo: ± (I+2i) 3.-1+ -!3. 3. c) Uputa:-Uzeti daje z=x+yi j kvadriranjem odrediti x i y. 3 4 - cetiri kompleksna broja koji ispunjavaju postavljeni 1 -!3.12I.-i. Nekaje z = x+yi... . <=. x-yj":::: (x+yi):? ¢:> x-yi:::: x'2_/ +2xyi ¢:) x.132.!J i = Wi. 175 .!J 3.6= 0 A .::.131.> a) 2( a + . (x=O ili x=l) iii x=--.:x--i.Jra~'-+-b~2 = 2( .J"3+i)6 . 1-!3 Z= 1.=. (i_Ii)' J( 13+i)'1 l-2- 3.i)¢". y=-2.J7 d) 2 (.. z=-2--2[' :::'=-"'2+2 l+z+z2=0 ¢::) z+z2=-I.bi)+ a . b) Uputa: 2 c) a6 = (a 2 a' -b 2aJh -o--+-. + -I = i <=>(x -IX3-i)+ (y -IX3+ i)= . 1 ~!i-!3r +[ 2-!iJ3 r = (I+i:i + 6.fi razni zadaci b) 3.:.i--!3)'1' i.133 . ¢. x=-2.<=.(x. 3x+ 3y.a) .3+1 '3-1 .7. Tada se dati uvjet ~1oze pisati 0\'3ko: J -.y-=-.126. l~-ll---2-.fi(I+i).Ja' + b' + 2a + 2.130.fi (I-i). -1 2 ~ i.2 + a } .(x. 2 8-24i.1.a) =[ _~h_Z~ ~~ __ Z2 := _~'+i::J.i: ) ' = {6 +iJ3)' -(I +:J3Xl-iJ3)+(I +iJ3)' ] -2+2i13-1-3-2-2iJ3 8 4 ~ -8 ---=-2 4 n -4+3i -+ - 3. 174 b) 3.123.. )'-Rezultat:-2.) 2 =( J2TJ.122. a-+b a-+b ±(3+2i) 3.Ja 2 + b 2 )= {fc. 1+Z+Z2=0 ¢:> Z+Z2+z\:::O 3 r- h =±. -y::::::2xy ¢:> y(2x+1)=O.6.. c) --.(3 +iX3 ..J -Ja+hi +ra=bi 3.Ja 2 + b' + a) ¢.a) .

KVADRATNE JEDNACINE (JEDNADZBE) 4..fi I - 4= Ixy+ yz+ zxI· 1 4.:+ y) z=--~-~i Z=_~+_l i..:-1+5/.2+ yx+ yz+ zx+ i y=3+x(y+ Zl + yz+~ + 2i. 1 + 1 . c) c) cJ c) cJ x=~ b) 5X2+?x_3 !:::{) b) 3x'·6x·1 =0 4. 1 x + yi a Vidimo da vrljedi Ix+ Y+ + be + cal = labcl'l~ + ~ + II = lal Ibl·lel a ~ b I I. vrijedi: =3+xy+ >.:+Zy+xy+l = 3+X(Y+~)+ ytx+~)+z(:.21+ Z2+21'2i· Z2+22· 21'22 = 21+22+21'21' 22 +22 '2i' 22 =21+22+22+21=21+22+22+21· Kako poslj~dnja jednakost uvijek vrijedi. pa je realan.136* Kako je [(11+4)= 42= Ixy+ yz+ zxI2. . c=-45 4.-.11. c=11 b) a=l. b) lab yy = zz = 1.(- - a + b . c=·5 _ 21 .15.:~ + yz + xz)= y2 Re(2X' _. to. 3 XI. Dalje vrijedi: . Tada iz uvjeta lal=1 slijedi daje x'+/=I.- .. 1U*1n 1(. c = 6 a=J.a) 5S b) ·119 4.i _ I + i I" . to je broj z jednak svorn konjugirarlO kompleksnorh broju.14. . 32 32' 32 32 3.10.13.a) x ·6x·9=0 4.. c=1 17 6 c) x= 11 c) x 1 -l'3x:. ) '( .:+l+ y:.a) x u=±3i b) xl.6. 4 d) 4.*a) Nekaje a = x+yi.:)=..= x+ Y= 6/\ x.a) 44x b) 34x 4.a) fez) = fez. a) 10 4. b=l. J 1 b) 113 4. Rezultat: Ixy + yz + xzl' = (xy + yz + xz)(.a) 5x~ b) _82 x . sto znaci daje z real an broj. toje f(n+4)+1(0) = 0 ('imeje dokaz kompletiran. b = ·13.. b=·I.ab + I = 0 <=> a + b . I 7.7.Y' a=x-vz=--=' =--'-.)=-24-61 2i+22 2i+22 --= .fi dokazimo daje z = ~.8. + b+ ~II = 1 a ¢:> 1 1 a b ab -+---+1 =0 <=> . 2 176 177 .a) 3x2+x+l=0 2 4. 1 16~+l1 3.. 1(. Koristimo ranije dokazanu osobinu kompleksnog broja z~ = )Z)2 i .139* Vrijedi: <=> 116z + 11=h-l'1 =116Z+11=I~zl Ix+ y+ 4 = (x+ y+ L1(x+ Y+ Zl 2 I - Kako je xx= zz ) ¢:. .16. ~=4 = 116z+11 -1-_-1 =4 4z 4z di' 3.1.137. Ix+ Y+42 <=> Re(2z't1 <=> = xx+ xY+ >.2.+ cl (~\J""4 +(~)""* =(~)*r~iY +(~Y(~J\" .b=l.. . dalje.fi )" (l.a) 333 b) a=9. odnosno 3.a) .fi. 1.x+ 1).7=0 xl-Sx-16=O c ·5x' c) 189x -2x • c) 52x -22.c 4. f(.4.+II=O b ab ) ¢:> <=> a+b+ab-1=O.fi Ix+ Y+ - a+b·ab+ I =0 3.=- .fi J l.)=0.) = f(2+3/)= (2+3i)' ·(3+4i)(2+3i).. Y' ( al. = 1+2122 1+21.=±8j x.z2 1a b) 3.fi) 2 . Ovim je dokaz kompletiran. Ako pretpostavimo daje z::::: Z doJazimo do slijedecih relacija: 4.I-J. .2 .a) a=·I.=O.:' -(3+41).2=±"1 1 .1 ( .12.135. cJ 10 8 c) ·4 6 c) 1240 a = ·5.. b=6.=1 + y2 2X2 - x2 ) =xyxy+xy~+xy~+~xy+~~+~~+~xy+~~+~~= =l+x~+ y~+z:. b=·9.y=-10 = x=-4 /\ y= 6.1. x-yi (x-yi)(x+yi) x 2 +.a) -3 b) 2 4.-- _ ..1+Si = ·S+12i+6·l7i·I+Si =0 b) c) 1(c)=2 -(3-41):-1-5/.+ ~ )'( -_.21 .2 I .2=0 b) 4.> x2:::::~/ . 1..5.9.140. 2 5.fi) 4.. c=2 c) b) b) b) b) b) c) c) d) X=- Rjesavanje nepotpune kvadratne jednaclne (jednadzbej 4. a) 5x 2 2020x 2 4.2+ yx+ YY+ yz+ zx+ zY+ iZ - .3.=±8 5 c) Xl ?=±~ c) Xj?=±-l cJ x.:!. a) ·37x ·177x 2000 4.134.a) X1. --/(n). Jasoo je da vrijedi: Analogno Gokazujemo preostale dvije tvrdnje.ab + I = 0 ¢:> + b + = la + 1.4XY 1=1 x +y <=> 2y 2.a) x:::-3 ... f i .a) a=2. X.~+. 3.a) I ·7 70 4.138.fi )" -.

37.. X2=-S 1 3 5 4. =--.a) 4. x2=-1+i 4.1:1 4ac (-7)± gdje su a.2+7i} 4. =-2 4. x+l 2 .a) 20 primjenom formule: c) xl=-3.a) xl=-5.b) Yl=2m.42. 4. X2:::::2 . X2=-.a) c) b) AJ.Jb =2" 1 4.. X2=-4 b) Xl=O.-~+if d) 2) {-~'1} H} {_.33. nakon dovodenja na oblik ax2+bx+c=O.a) x) :::: 0.4-t-i b) xl=-mJ2. Xu ..a) x1. =_ " 3 b) xl=2. X2=} c) x]=O.6} h) x.a) Uputa: Uzeti da je x -16x=t i rijesiti nastaJu kvadratnu jednacinlJ po t.. 1 b) Xl=m-n... x') =--~. x2=5 4.. Ijesavamo Xl 2 C) xl=3.J5 z.0 b) y=2 . x2=5 3 b) x =4.a) X J =2' Xl b) Xl =-3.-4.. x2=3 5 odgovarajuci 4 Rjesavanjem ave jednacine dobije se t.a) Ako uvedemo smjenu _1_=t.40.O.21. Do ovog ~datka.=5.4.48.\'j. x.2=±4I 4.50. X2=-.J7 4:24.t:O.39.:3.X.60.x. x2=7 xJ=-S.tO 3 4.=2a. xz=4 d) xJ=-6.a) Da d) Ne d) Ne b) X.x. =-. x. x2=7 c) xl=-3.O. x2. Rjesavanje potpune kvadratne jednacine (jednadzbe) -b ± b) x\=-6.38. X2=--.48 2 d) {-%} d) ~-~-i.28..55.a) b x!=O.43.3.23. c) Xl.}.4:::.2=±-S 4.=i2 In 4.~l - d) xl=-5. X2::::'--~..51.=+? b) :::.j= 1.J5.3l. xz=-3 b) xJ=O.a) Da 4. x2=1 4. X'=--.. a.t:O a Da b) Ne c) Da Da b) Da c) Ne 4.0 4.27..4.0) xl.x 1 =-31 4.45. xz=10 x]=2.x. 15 x. 4 4.1 -b±.a) Xl':::O.1. x 2 0. =--..34.d) xJ=O.X2=-2. =0.a) Mnozenjem jednacine sa (x-b)(a-x) i sreaivanjem dobivamo kvadratnu 7± 1 2 1 a+b 2 x')=-- - b) Xl = -0.=±.36.56.xJ. x2:::.a) x.a) .46. =2· b)· 4.a) xl=l. = 1 71 .0) x.30.±_ _ .3 4. 46 2 432.=7 b) c) l 2 b) xl=-6. x2=5 5 =-"2'" =0. X2=S 1 2 b) Xl=O.<.75. x. "kvadratne jednacine smo mogli Ijesavati i bez formule.a) x 1'= 1..a) . dataje9nacina postaje t 2-8t+15=O.52. X2=-84 5 311 b) x]:.m-:.<.4) 2 -":3. 2 =~_ - 5 .a) x.26.::-3 '. x1=6 4. =-T'x.a) Xl 4..a) (0. m:. 8} b) Xl 4. =0..57. x2:::.J57 =8 .a) Yl=l.a) xJ=O.41. xz=6 4.53. x2=7 d) xj::::-2.a) x=2 :::. xl=7 b) xJ=-3. 2a koeficijenti. x2=4 • 4. x2=-3+2i c) xJ=-3. b ~(-7)' 2 48 7± j C ~49 -..29.=3 b) x. =1 8 - Zatimrijesitijednacine x2-16x=t. x2::::8 d) x)=6.'C O c) xJ=-11. x2=3 b) Xl = -2.=-3..= 2a 178 179 .61. 7 4. =24(1 b)xu=3 d) XI c) X 1. 2 3m 111+1 =-7 d) x 1. c) x.a) X]=-.:::.f35 b)x1. b - 06 4.=:!:ivo ...XI.= ~~. x2=-5 4.5a. X2:::.25.49.a) {'5.. x2~-1 b) xl=-3. xl=10 c) xl=-9. Slijedece kvadratne jednacine.8±m b) xl:::.a) xJ=-3.22. xz=-2 xJ=-3.a) 4. x2=2 b) xJ=-5. yo=2n a 4. a zatim i x. x2=-2 3 1 4.58.:. x2=3a 4.j322 c) .a) xl. X2=m+n 4.19. xz=-l xl=3+5i.. X2=6 4 11 2 c) Xl=O.x2=67 4. Rezultat: x)=-S.=-17.8±. b:.1:::..x.. 2 2a - = x 2 =2 4.47. 10 =C\. 4. xz=-l d) xl=-8.a) xl=-2.x.(1. Xi::::d) xJ=O. x2=-15 I 5 c) XJ=O.±2 c) X. x2=l b) Xl.x.x.<. = ~.a) 4.t:O 2a 2 x)=O. a:.54. 4.. =O.a) {-%} c) {_1. x.. =. d) Xl=O.t:.-l. Y2=. Xl b) Xl=-4.a) x. x2=3-5i c) xJ=-l-i.a+b b) Da c) Da d) Da b) Ne c) Da 4.a) 4.59.0. x.a) t]=O. . .3 30 x.35.X2 =-7" b) x.x =2 cJ xl=l.2~} 7'7 c) xJ=4-i.2.x = 2 b) x. x.)b -4ac .. x2=5 d) xJ=O.=5 = 2'X2 = 5 z=8 c) b) {2-7i. x2=-3 b) xJ=1-2i.=mJ2 34 b) x.20. x. =O. x1=2 4. t2=1 x..a) XI=O. x2=1+2i d) xl=-3-2i..a) AJ. b) x=1. a+b. =0..44.=.a) 44 .

x. tj. c) Za m=2.kompkksni brojevi.x" = a +5b = -a. a druga negativna.a) 4. su kOlljugovallo-kompleksni brojevi .90. = 0. +713 "l'=--V.a) c) D=b'-4ac=(-3)'-4. 2 c) D=lOO=10 ..2 +b' ":.89. x2=b+3 . x=-lS.. x. =!':'.70. b i c meousobno j¢dnaki. D=1+12c.ja2~b2. =-b 4.80. b) D=25>0 ::::> Xl I X2 SU realni i medusobno razliciti brojevi _ c) D=-84<0 => Xl i X2 su konjugovano-kompleksni brojevi ..86.: x~ (Rjesenja su jednaki realni brojevi).62. Ck)-D2 (k) = 4(1-k)-4Ck-l)[(k-l)'+4J= -16(k-l)2[(k-I)'+4J < 0 za k".::64>0 => Xl i Xl su realni i meollsobno razliciti brojevi.67. d) D=O => Xl:.77. -(a+b+c)±. . ~.a) D:::::b?:-4ac=:5>O :::::> Xl I X? Sl! realni i medusobno razliciti brojevi .87.:::..84.njena ljesenja konjugirano.k)x' +2(k + IJx+k' -k + 2 = 0 Diskril11inante jednacina su: D.x"=a-l. 4. b-I .3.1(-5)=9+20=29 b) D=9 c) D=-8 d) D=49 D=O b) D=O c) D= -679 d) D=737 D=C-3aJ"+4a=9a'+4a b) D=4m'-8m D=25m'-16m+32 d) D= a'-24a+12 4.a) 4.=n 4 ~ 4.' 4. Posmatrajrno proizvod diskriminanti: D . 5(m1-4):::o:O => m~±2. 14 1=0 7 :::: 0 => Xu :::o:±l.a) D=28>0 => XI! X2 su realni i medusobno razliciti brojevi .b"'1. Oa bijednacina imalajednaka rjesenja. . ~~naci da su Jjes-enja jedne _od dviju daiTIl 181 . 2 2 4.88. b i c koji Sll medusobno razliciti.::. Rjesenjajednacine 2x -8x+c+ 10=0 su realna i razlicita za sve vrijednosti vanJable c kaje su manje od -2. Kako su a.---. 4.Ck) = 4Ck+l)'-4(3-k)(k2-k+2) = . pa iednacina ima iraciona!na Ijesenja..J7 .83. to vrijedi nejednakost trougla.a)xl=--~_.:::ab+ac+bc.a) Prema datbiYl uvjetu mora biti180 Xl + x) 481..:.76.>-1 4.7I.:> XI i X2 SU realni i medusobno razliciti brojevi . 4. paje Ib-·cr tb~g<a<h+c w <a 2 «b+cy ¢::> 1/'-2bc+cl<a2<b2+2bc+c~ 2 2 2 2 => (b +c _a <2bc 1 b +c 2 _a 2>_2bc) => -2bc<b~+c2-a2<2bc => => ¢:> - - 2 Za m=~.l.a) D.78.a) RjesenjajednaCine ax2+bx+c:=O su racionalni brojevi ako je njena 2 diskriminanta D=b -4ac potpuni kvadrat. 1z tog lIslova dobije se c: D=9-4c =0 4. x. ako ne postoji racionalan broj k 2 za koji je D=k .:28>0 => Xl 1 Xl SU realni i meausobno razliciti brojevi .:4(t)2 + c 2 ) 20 => rjesenjajednacine su ~ci~~ . ako je njena diskriminanta pOZ1tlvna: D=64-8(c+l0»0 ¢:> 8-(c+1O»0 ¢:> 8-c-1O>0 ¢:> c<-2.c 468 =J. gdje je n prirodan broj .2:::O: ±. ako postoji racfonalan broj k za koji 2 je D=k b) Rjesenjajednacine ax 2+bx+c=O su iracionalni brojeyi ako njena 2 diskriminanta D:=b -4ac nije potpuni kvadrat.:O'X1~ . dafje. b) D:. rjesenjajednacine su racion'alni brojevi 2 d) D=16=4 ._1 4. 4.ie diskriminanta kvadratne jednacine negativna~ to su .64. Kako.* D=4a .(k) = 4-4k = 4(1-k). d) D. tj.2 =±4 4.4. To. c) D.. rjesenjajednacine SLl racionalni brojevi. = 4(k-l)[(k-l)2+4J.a) x.{.85.41>0 :::> Xl i Xl SU rcalni i mcausobno razliciti brojevi_ c) D=17>O ::::. xl=m-2.b.' -ab-ac-bc 3 b) x. Dakle.x. :::0:> X 1. x. data jednacina postaje x 6 4.69.m>~3 4. d) D=-36<0 => Xll Xi su konjugovano-kompleksni brojevi .b-I Xl b) Uvrstavanjem vrijednosti x=O u datujednacinu dobi'vamo m=i.>O 2 2 => "" (/. Kako jednakost vrijedi Samo u s[ucaju kada su brojevi a. 2 4. b i c duzine stranica trougla. 2 . b) x 1 Za m=-2.' 4. 4. ·-a-')' -41J'c~ <0 => D<O. njena diskriminanta mora biti 9 4 4.:::-8<O => XI i X:.111<_1_ 32 ¢:> 12c.12' 4.75. . * D = 4(a+b+c)'-12(a' +b 2 +c')=4(_2a2 -2b' -2c 2-2ab-2ac-2bc)= 2 2 2 = _8(a +b 2+c +ab+ac+bc)~O . rjesenjajednacine su iracionalni brojevi. +c.4(a2 ··b _c 2 ) = 4b 2 +4c 2 :. jer je a 2+b +c 2.73.72. = a +3b . drugajednacina postaje (3.82. D. rjesenjajednacine Sll racionalni brojevi.74.=b-3 4. . a=n(n+ 1). 2 4. x =.... Diskriminanta D d·ate kvadratne jednacine jc: D=(b 2 +c2_a 2)1 ~ 4b 1c 2 .-.. 4. dobivamo jednacinu x a x . to je diskriminanta D negativna za sve vrijednosti koeficiejnata a.' . Nakon sredivanja.k=1l ~j.::::.=a.66.a) X.=-a.63. b) D=76 .a) D=25:::o:S . datajednacina se transformise u X2 + 15j( = 0 => x=O. Rjesenjajednacine su rcalna ako je njena diskriminallta nenegativna: jednaka nuh. Rje~~nja kvadratne jednacine su realna i razlicita.:::. b) D=O => Xl = Xl (Rjescnja Sll jednaki reallll brojevi).79. proizvod diskriminanti je l1egativan (za k¢l). Ib'+c'--a'I<2bc c:::o:~ 1 c>--. . Diskriminanta i ispitivanje prirode rjesenja kvadratne jednacine 4. sto znaci da je jedna od njih pozi~jvna. .."l3" 5 4. .65.

4108.) '-3x.a) XJ 2 +X22:::: xJ 2 +2xJX2+X/-2xlX2 = (xJ+x::l-2xIX2 = p2_2q_ c) 4 87 XI'X2:::: 3 3 b) Xj+Xl= m-I.} ±(x.94. +x. tada su obje diskriminante jednake nuli.113.+x. /+8y+16 = O. a a a a~ a a 2 c)* x/+x:/::::: (XJ+X2)( Xj2_XJX:2+x/) =.a) x _(x..+x. -±5i. =-34 X.-X2 => x. 4. x"x2=222 2(1n -1) 4. 182 183 . .+3)-(x.-2x2+4 = x. 4.+X2 =88 c) c) c) c) c) c) XJ+X2 =-3 XI'X] =33 2 1 1 100 100 --x--~O x!+x2~66 x. Prema datim uvjetima i Vieteovim formulama vrijedi: y. xj.96. xJ::::-2 => x2::::7-Xl' k=X.• ) x2(3a+l)x+3a=O b) x'-(m-3)x+4(m-l)=0 2 c) x +(m+3)x-m-3=0 d) x2-2mx+m'-1=0 b) x'+6xOI3=0 c) x 2 2x+26=0 d) x 2-8x+20=0 4.':.xl=-12 => X.)'~±343 4.2(X. Norrnirani oblik kvadratne jednaCine (jednadzbe).= Xj'+X2' b) 3m .·x2=-77 x.J 2 4.91. X/+2X1X2+X/-2xJx:2::: (Xj+X2)2_2xjX2::: 25-2·11 = 3.x. +x 2 ).+xo=3 b) x.114. 'a::::-.a) b) b) b) b) b) b) x. Neka su rjesenjajednacine Yl i Y2.3-x/=±133 d) (x.98. =-+2 =2 x2=2x.+6 = -6+6 ~ 0 .a) X]-+X2-::: Xj-+2XjX2+X2--2xjX2 = (Xj+X2) -2Xj X 2:::: a2 .+X2)X+4(x"X2) = 0 => x2-2·(-9)x+4·14=0 => x'+18x+56=0. Xj+x2=7. KoristeCi Vieteove formule i dati uvjet dobije se: =!.:.=44.a) 3x'-10x-5=0 b) x'-6x-41=0 4.x. c) Xj3+X2J= (Xj+X2)( x)2_XIX2+X22)::: (XI+X2)(Xjl+2x\X2+X'/-3x!x:. Tada vrijedi: y.4.Jpl_ 4q .-+x2-=29 4.+y. -4x. = (a+2~)+(2a+~) = ~a+3~ = 3(a+~) = 3·5 = 1.a) 4.= 2(a+/3t+a/3 = 2·5 +3 = 53.)=0.)2 = -4X'X2 ±~~('!.99.]=_~(b: _ 3c 1= -b(b2~3ac) al a a a a a) a ._X.a) X.+y. Neka su Yl i Y2 rjesenja trazenejednacine. I' ') ] ) ) 2)2 c 4. = (x.3+ x /=117 c) x.117.92.)x+(x.2) = x"x2-2x.. x2-6x+5=0 b) x2-x-12=0 2 c) x +6x+8=0 d) x'-x-42=0 4.4 = -4-4 = -8 . XI'X2 ::::19 4. 2m => =±5.+3) = X"X2+3x.a) X1l+X. = -I 4 x..a) 4.X l II 2 3x.a) x 2 +~x+!.119.93.. x.)2. x2-(2x.+x. y _0·y+(_1) = 0. 12 12 Druginacin:xj.+3x.)2 =±(x.97.+x.)= j ~-­ -4X)X2 =±p.=9.+X.l. In x/ -x.J19.- j = Xl+X2=-30 xrx2=-5 XJ+X2=-. y"Y2 = (x.7 2 ".I01. 5 3 2' 2 :::::} m=15.106. k=-18.5-2=3.".+X2)+9 = 8+3·(-6)+9 =-1. 4. d) x.(XJ+X2)(XI +2xj x z+x/-3 x lX2) :.a) xl'xl=-11 4.+x.).3x .}(x.=--=--=<'1 4.a) 4.=O 61 15 b) x 2 -7x+6=0 .a) x.112.·x. c) x 2 +2x+-~0 4 12 b) x-+-x+ll~O 61 c) x 7 4.+x.+x.X.102 .110.. :::: ( '+_XjX2+X2 7 ' .j(x.y.)= = (x. = (a+2~)(2a+~) ~ 2a'+a/3+4a/3+2/3.+X2=-SS. 2 y'-(Y'+Y')Y+(Y"Y2) = 0. a b) 1.a) x'-4x+2=O b) 16x'+24x-39=0 4.103.+3)+(X2+3) = x..-2". xJ 5 =--.}. Neka su rjesenjajednacine Yl i Y2.+9 = X"X2+3(X.x2=k.)' -4-"-=±~ Tb2-=:~~~=+b~~. 2 In 'X 2 Xl =2 : : : } m=2x l 'X 2 4.+X2)+4 = 4-2·(-4)+4 = 16. +x. x. pajednacine imaju dvostruko realno ljesenje:" 4. 1 1] = 5(25-33) = -40. Victeove formule 4.95.104.11S. y.111. .+x2~-2000 b) x]"x2~-1999 2Xl . ./::::. y'-(Y'+Y2)Y+(Y"Y2) = 0 . 4.a) x2-4x+5 4.·x.+2x2)X+(2x.!25-44 " ) (Xj+X2)( Xj'--X1X2+XZ ±(XI+X2)~(Xj -xJ2 =±(Xj +x 2 N(x +X2)2 XI-X2:::::--- 7 .100. Prema datim uvjeima i Vieteovirn formulama vrijedi: Y'+Y2 = (x. xJ+x2=1 => X2= I-Xl= 1-4=-3.x.·2x2) = 0 ~> x'-2(X..l.118.109.-x~)2=49 b) x.=_ +21 4.a=-.3 XIX2 ) = = ( Xj+X2 ) Xl = (X'+x2)[(X.a) X(Xl=4 4.a) x2-3x+5~0 4.107.-2)·(x.a) x.kvadratnih jedllacina realna. /-1 = O. x/ -xl:::: (Xj+X2)(Xj-X:.-2)+(X2-2) = x.J = 5[5 2-3. (XJ+Xl)[(Xj+XZ) 2-3xIX2] :::: = =_~1(~)2 _3 .=-10 c) x. 1 -X2 2 . Yl'Y2 = (x./::: (XJ+X2)(Xj-X2) :::: ± (XJ+X2) J(x ~ X 2 )2 x"x2~1998 4. +X.-x..a) (x. . + x. 4.)[(X. Trazenajednacinaje y2 -15y+53 = 0.lac ~-' x/ -xl:::: (XJ+Xl)(Xl-X2)= = ±(X'+X2)~(X. a druge konjugirano-kompleksna_ Ako je k=l.] = _p[p23·q ]..105.116.

120.8111 + 4 .f3 + (a+f3r-2af3 T_=_+".x.228. b' 4 IAko ~u a~" b i c (a*O) racionalni brojevi. + x2 )[(x. + x..J 2(1" -2'1) . + x2 )' .~ p2 -4'1 ~O 4 --- 5 4111-? ..B2-+ a.x..).x2)2~625-12[2S-6l.---. ~a+~+. fl YI nove jednacine koju traiimo. XI +X2 Xi +:t o 4. I'~ .)' + (Xl + X. odnosno.127..130. . Tada vrijedi: b Y.+x.1'2=----+ 3 ·2.131.x. Nekajednacine imaju zajednicko Ijesenje 111=4.121. Koristeci d&ti uvjet i Vieteove formule dobijamo: : 443" 2+X2 2 ) -6 ( ) 2= Yl+Y2= xJ 4 +X2 =(XI+XZ) -4Xj'X2 -6X]-X2--4XjX23 =(XJ+X2)44 . Tada vrijedi: y. 4.4q . 4. m=l. ~_~_~~ b(a+c) a c ac a 2 a.B ~_~+ --:.129..' racionalan izraz cijaje vrijednost racionalan"broj za svaku . .-+_=_+ 1 c 2 1 c ___ b 2 -2ac +_ c -0: aj3 af3 ace ac a a (:Ie c) x. Neka su Xl i X 2 korijeni (rjesenja) date jednacine.Vq+q' .2x. "'1=1 Xi -"2 2 Xi 4.2m·.B 1 a a. ·~-4 . p=-2 'IE R iIi '1=-1. 2x.+J)(x.CCL.3x.125.' -4'1 )" :t +2(.X2l-6(x.a".' --2q)y+ p-Vpl -4q .13)= l 7 123. + x. YiY2 =Xl +X1 XI + X2 = 1. . .x. .B a.' + x/ =(x./ ±(Xj +X 2 ry(X I ~-X2Y- - 2[(x. 3 .X2[ (xl+x2l'-2X. + 411l 5 4 m 4 4. :::0 --~ = XI -X2 ( Xl -X2 X Xl +X2 ) - 2l(x..4.)' -. = ± (x.. .x.. Dobili SI110 . 4 YIY?' = X]4X/ = (X1X2)4 = 3 = 8].B+73+-. ~> Tada vrijedi: + XL = -m Xi-"2 = -2m Xi + -"2 = 2m Xi-"2 = m => -2m x.X1X2(Xl XIX2 ~ (x . Y2 p=l.B 1 Y'Y2 ~ ( a+~ . a +a '13+0-'13 2+0:/3 +13 4 ~ (a+~)4 -3ap( 0:2+j32)_S( 0:~)2 ~ p4_3q(p2_2q)_ Sq2 = 4. Y=-p).)' . => =-~[( -~ J-3~]+~(-~ )=_~ ~.B)+ a+.B +.. = x.+x2+1~pq => q-p-pq+I.6:3=62S.+I)~pq => x..B j+ af3(a + .)' .::. _~2(p~2qL v + I =0.. 2.'J J 6'" ~ ~ . L4.3a.+ a.a.2)' 4 3 a +a'~+a~' +~3 = a3+133+a~( (HI3) = (0:+13) l(a + .. Xl-Xl Jednacina koju trazimo ima oblik: \" 4122.1') + 3 pq.1'(1'2 --: 3'1)= . +X2)4_4x .B ~ a raclonalnu vrijednost od p i q. -.13+73 =a. ==.J(x. -"=--.x 2 = ± 1'11'2 ..a) qx'+p(q+l)x+(q+l)2~O b) qx'+(p'+2q)x+q=0 2c .4x.a) x +(p-2)x+1-p+q=0 b) x-+(2q-p )x+q = c qx' + 2(p+q)x +(4+ 2p+q)~O 4. Prema Vieteovim fo!"mulama i datim uvjetima vrijedi: (xl+1)+(X2+1)=1/ x:+X?+2=p2 p~+p-2=O: (x. 1 m -"2=--.S4~343.)2 + )'1+. a..') ~- - =p -3Vq+ q--coq-=p -:.B+~~(a+."O (171 .. 184 185 .x. +x.-'3=-. = (Xl +x 2 Y2 rjcscnja 1 J= -. +y.13)' ..B ~a. Neka su Y j j Y 2 rjesenja nove kvadratne jednacine.B+ = 1)( 1) b2 2 ) 220) 4.126.J _ - . to je i dob"iveni izraz uvijek racionalan. 3 XIX" ""'-. Xl Xl. Trazenajednacinaje x2-343x+81~ O. Neka Sli YJ i Y1 rjesenja trazene jednacine. m=·-. + x.3ac ~~. (x.

> (II x-4)(x-2)= 153 <:. Trazeni brojevi SlI 12 i 13. w d) D::::13>O.147. . ~. a a Je ar Je no fJesenJe pozltIvan bro] aka Je zbir 'JesenJa negatl Van bro' b . . IS i 16 4. . Rjesenja su realni brojevi razlicitih zlla!'ova P . Iz r d ~lX2=1 >0 => Oba rjesenja imaju isti znak.. . N .> x=-3 iIi x=6 .-I <0 . I X 2= => su rea IIII.?n 2-]5n=0=>n=J5. .. 1 egatlvno IJcserue Ima vecu apsolutnu vrlJednost. W • " b) D=64>O . Tada se dati uvjeti mogu izraziti na slijedeci nacin: 4. ..Jednacll1~: 2x2-5x+I~0.-. 4.4)] = 306 <:. d '. Xl x2:::::m-l.5.> x = 18 v x = -18. 4. 4_146. tada vrijedi: x(8-x):::::15. . 'oba .139. Primjena kvadratnih jednacina (jednadzbi) 4...154. JesenJa SU rea1111. b"o.144. '. -8. Uvjete ispunjava kvadratnajednacina cijaje diskriminanta pozitivna. 2 3 Postoje dva broja koji ispunjavaju postavljene uvjete. Trazeni brojevi Sll 11 I 13.. d' k' . 4. 4. .. Ako Je zbir fJesenJa.1<0 brolevl razlicitih Zll k N . 4.148. (x+ 11' .149. kvadratna ·Kako je y ' .143.Ie no TJesenJe Je negattvno.4) C< + (x . . To su brojevl 18 I .10 iii . Svaku stranicl! treba produziti za x=5 .+X. a) D=b--4ac=16-4=12>0 => Rjesenja su realni bfojevi. egatlvno I]eSenJe Illla veeu apsolutnll vrijednost. brOJevl . ' . .156.ar . Tada.I <0 => R'JesenJa . x) x-I 2-.142. .155. Uputa: (x/ + xl::: 1. Ako je x cifrll desetica trazenog brqja. Jem d'ISk' rnmnante kvadratne jednacine utvrdujemo da Ii su rJese. negatlvan Prolzvod ' " . Primijeni Pitagorinu teOl"CI11U. . ~ . Prema datim uvjetima mozcmo form irati slijedecu jednadzbu: . b=12 4. . -'4 ' <:. To moze biti slijede6ajednaCina' x + x+2=0. pozitivni brojevi. (2x-1)2+(2x+1)2 =290 ¢:) 8x 2-288=O => x=6.:: = 54 ~=54 6 18.I. t ' . :)0ri'~ llJa dva zakljucka. . Svaku stranicu treba produziti za x= 10 jediniea.152. b=5 4. . Y2) = 0. bro] bro". x.+x 1: -.159. b . X)X2= -~'< 0 => .'=(x-3)'+117. . Dva uzastopna prirodna broja mogu se napisati kao xi x+ 1. '. 8.> x2+4x+4+x'-IOx+25=65 <:. •• => Rjesenja sujednaki. Ako Je prOlzvod fjeSenja pozItlvan "t k k' . '. Nije tesko zakljuciti daje povrsina pravougaon'ika dva pula veca od 186 187 .Ie 35 iii 53. Jednacina ima obrk 2 ( + yz)y+( y.' '. dIS 'nmlllanta nene' f ). razliC'fJ d ' I 2. ri" ' . Tada. 2 Znaci rjesenja kvadratne jednacine (jednadzbe) 4. pozltlvan bro' t d .. . b rOJevI 1 11 pre znaka od kojih negativl10 Ijesenje Illla vecll apso!lltnu vrijednost. Ako je xjedna cifra trazenog broja. -6 4. Sm~njenje rOvrsi11e d~bijal11o na slijedeci nacin: !>P = 6x -6(x-3) = 6(5 .an Zblf i pozitivan proizvod rjesellja. 4. a L I )vno rJesenJe IIna vecu apsolutnu vrijednost. a=5.5<0 => Rjesenja su realni brojevi ICltl) predznaka . 4. xj+x2=4 >0 => Bar jedno rjesenje je pozitivno.. 't' .3q ). Neka je trazeni braj x. . utvraujemo da su oha rjesenja pozitivni brojevi.•.160.a) D=S>O x +x 1<0 x l<O R ' JesenJa " .> x 2-3x-18=0 <:. J11ozemo form irati jednadzbu: (x+2i+(x-51'=65 <:. .. . · 5.150. .Jed nac1l1e -' su reall11.> x 2 = 324 <:.157. b=S 4.. . realna (kada je · k" . Nekaje trazeni broj x. 4. 14 ·13 . 3 12 ' broJevl razlicitih znakova. d =6n¢:} 11(11-3) 6n ¢. To moze biti slijedeca . dalje. tada IJese~Ja llnaju razlicite znakove. . zbir rjesellja . . .. d" .> x2+x-156 = 0 => x=12. Tfazeni broj je 60.bi~i ispunjelli uvjeti: disk1:iminanta pozitivna. 4. Xl+X2=~>O. Neka su x i y stran'ice 'pravougaonika ABeD j P=36 cmi-povrsina romba EFGH. ' Y2 = P 4(P 2. rea na I I llISu. gdje je x rna koji prirodan broj. odakle dobijamo x=3. " -45>0. d) D=!>O.--I<O . kOJa ima ~ozlt!~. .~a Jednacine 1 '1" I) sIucalU " kada su rJesenJa " . '''.. Ova jednacina transformira se u kvadratnu xl-3x-l0=0 cije rjescnje x=5 daje traienu ivicu kocke. f]'exen]'a ~ SU IS og zna a. egatlvno IJesenJe l111a vecu apsolutnu vrUednost. Trazeni broj .2) = 6(25-4) = 126. .136: Moraju. ~ 4 114 ~ \ . •• X~+X2=±>O. vrijedi: . " . c) _ ': a ova.> 11 x2-26x-145~0 => x=5 Trazeni broj je 51.312 <:. .138. 4. tadaje cifrajediniea x-4. 4. Trazelli brojevi slIl2'i 14.:: . X1X2=~>0 " . n=5 T razen i pol igon je petnaestougao. 4. ' .' . XIX2 = . POZI't'lvno IJesenJe 'w". (2x_2)2+ 12x)2 + (2x+2)' =200 <? x=±4. a=IO. .+2 Y = -2 P 3+ 3 pq. Neka to bude slijedeca jednacina: 2x2+11x-2~0. .14].133 Odredivan' . i ~. U Je naClIlU clJaJe IS nmlllanta nenegatlvna. XI+X2=J~5>O. to trazena .> x'+x-42=0 => x=6. Traieni brojevi su 7 i 8.140. a 0 Je prOlZVO lJesenJa negativan . 2'--7' rJesellJa pOZ1tlvall. .y. -> R'JesellJaJe . pa se moze pisati: ~c. koja ima negativan zbir rjesenja i negativan proizvod rjesenja. Traieni brojevi SlI 6. xjx2=-3. .151. d . 4.. . d nacme -' su rea 1TIl. . ' '. . 4.' x. prema uslovu zadatka.I O.x' = I 387 <:. 4 raz [lCltill znakova N ' . Nekaje x ivica kocke. y' . odnosno. I Y . (2x+I)2= x' +(x+l)2 .. X]3+ x/=7) => III =-1. a=12.132. 4.+x 2 -. koristeci date uvjete.137.:-. reaIni. raZI'~~'~156>O. ga lvna IS razuJcmo Z If I prOlzvod fJcsenJa. •• . Treba odabrati takv .(_2 p 3 +3pq)y+ p4(p2 -3q) = O. w c) D=O.153. odnosno x=S.. 35 4.> x=2 L Trazeni brojevi su 21 i 22. y. 23 4. 4. (2)()'+(2x+2)2=340 <:. d " . 2 4. · .'. 4_6.158. .7 < 0 x jX::' =3 <0 => R'" . . Ima vecu apsolutnu vnJednost.145.

171. 0 =? x=25mls.+bx+c.'+x+42 ~ -(x-7)(x+6) = (7-x)(x+6) 4... tor!11!ratl S lJet eea jee nacma: -. ") x+8. . ? . pa je pocetni otpor bio 11 x=ab: (a-b). Kako za Pll~. 4. x x+8 3 transformise U kvadrutnu x2+2x-24:::o:0. .r:ina rijeke je 5 km/h.q +20x~4800~0 => x=60. . Ako SU Xl i X2 llule kvadratnog trinoma ax='. ~ ]x+ J) = (x ~ 2)(x + J). j~' 1 1 J . 2 ' . kOJa Se .S. Tada je brzina prvog x+ 16.-_ _J~ 4..163.170. Rastavljanje.]) satl . 50+ x 50~ x .'X2).. ~2::~' P=t ~+IS1t ~> 241(= r-rr+r(r+2)rr ::::> r2 +r-12=0 => r=?.'. pa vrijedi xy=2P.2 +1 (k+3~{x+~Ix+~ }(4X+3X2x+l) b) x'~25r+ll¢{"~6Xx~1~.[: . (x-vis ina. tada na osnovu datih uvjeta mozemo formirati slijedecu jednacinu: ' 495 495 -~--~~? ~ x' + 495x .4. x Pry! automobil se kretao brzinorn od 80 kmlh a dnwl 64 km/h .. ' . = 100[ I Specijalno. aJ x'-3x+2~(x-I)(x-2) b) x2-6x+5 = (x-I)(x-5) c) x'-7x+6=(x-I)(x-6) d) x'-IOx+9 ~ (x-I)(x-9) 4.7.povrsine ramba. 10satI. CD : DB = FE : EB A - Ey a~ I(~O--(a~ la. odnosno. 1z datog uslova za povrsinu dobivamo kvadratnu jedllacillll 416') ~ x-I rEt 100(1\ ± fa) t 200 ±~} OO (1 ±0774596) I~ 100(1 ± VIItI 5J .a) 2x'-ax-a' =(2x+a)(x-a) c) 2a'x'+abx-b 2'=(ax+b)(2ax-b) b) x'-2ax+a ~(x-a)(x-a) 2 d) 2a 5abx+3b'x' = (bx-a)(3bx-2a).2500 =D. S'It.O].n" za 17~.j. 4 a dI'I.a) 8.. na linearne faktore (cinioce) 4. Ako sa x oznacimo pocetni otpor tada vrijedi: 320 ~ 22 = 220 ~> x ~ 5£2 . Aka pi \ a C1JCV napuni bazen za x satl.' 4 i 6Dakle. Taela vrijedi: srednJ' OJ" duzi trouo-Ia).. Ak ~ 1000 x-5 -10 ¢:::::} 2 x -Sx-500"". 220 + 2 ~ 220 x C Slranice pravougaonika su rjesenja jednacine x' -20x+ 72~0.169. · ·cil'e\' .167. tad~ ovaj trinorn rastavUamo na faktore na slijedeci natin: ax2+bx+c=a(x-xl)(X.5404% 4. P'2 p" = loofl ± \ ap' q x ~ I!.172.'~> H ~25-9 ~> H=4. onda druga C1JCV PUI1l lStl bazen za 1. Kako je dijagonala pravougaonika d-::::2a (teorema 7 0 7 C x-+y-= 4a-. b -stranica kvadrata). sati. . naC!l1. x x+S 4.N prva . 480 ~~=? ' b x x+20 . 4. 4166. ~> . odnosno . x +2xy+y-~ 4a-+2xy ~ (x+yt~ 256+144 D G Rjesavanjem nastale kvadratne jednaCine dobijamo x=S.I~O =b odnosno. Kvadratni trinom. x~IO+2. odnosn. Prema datim uvjetima je: x 2-2a(n-l )x+a1=O .174. a 4. 1000 7:::0: 4168. ' . odakle dobivamo x:::o:4. :=5 . Oznacimo sax nepoznati otpor.. c) 2x'+x-3 ~ 2( x+% ]X~l)= (2x+3)(x~J) '0 d) 3X'+X-:=3( x .175.Zalose moze v.' b ~Lt y:: ~ brz~na drugog automoblla. Br.y7. 4. cije rjdcnje daje _ x' ~ x ~ 110 = Drugo rjesenje jednacine ne odgovara prirodl zadatka.* SI. ~200ap+1000O:a~h)~0 00 200a ±2: -J.173. .161.160. to se dati uVJ'et moze napisati na sliJ'edeci => n. Trougao BCD je sliean flBEF. n'al)uni bazen za . trazenu visinu.164 .. sa x oznacimo brzinu kretanja vode. to J'e '7 ~ x+y=20. 4. pa za njihove stranice vrijedi : S14161.a) x'+10x+9~(x+I)(x+9) b) x'+2x-15 = (x-3)(x+5) c) -x2+2x+35~-(x+5)(x-7) d) -. xy=72. 4.::::: -. S : .+ . . • s 3x'-·112x~5120=O ~> x ~ 64.J7 i y~1O-2. 2000 ) Rezultat: p=22. VllJcme t! brzlI1U v vrijedi S=\'1. 2 188 189 . 'I" j .g. Zadatak ima rjesenje aka je n22.

12+. UYOaenjem smjene x + ~ =.2(x-1)' + 2 = 0 2.4 = ---4--' 4.::.178.183. _X_'_+~ 1+X2 1+X1 .8.' + 2x +1) 4.Ji3 o.a) m=-2 b) m=2 11 5 Kvadratna jednacina . .189. X 1-+X 2 -+x j • x 1-(1+x )+x2 ' -1+x 2 1 (1+x 2 Xl+x 1 ) ]+x1 +X2 +X1X 2 (Xl +xJ' -2X.182.198. Rezultati: -x Xl = -l. Jednacina nema rjesenja! 21' ¢:> ( . ' 2 x..176. I 86. d(j.x = t . a zatim i rjesenja 2h " =_x-b + 2XIl+1 + Xii X 5 -g' 3±.)2 l+x] '.I )(x' + x + I) :r -- t 7x+13 x' + x + 1. el) x-I I! x'(.192.3) 9+JJ01 x 1 ::::-1..x 2 .11+2 Xl 4. Rezultat: x-b b) Nema rjdellja - ¢:> a izrazi nisu definisani za one vrijednosti varijable x za koje trinom u nazlvll1ku Ima vrijednost nub.4' 3(a -7) b) Aka syaki brojnik i syaki b) 5 x+7b b) 4. Rjesavanjem ove jednacine dobivamo t.197. x dobivamo kvadratnu jednacinu po t. Zamjenom dobivene vrijednosti za t u relaciju kojom je uvedena smjena nastaje kvadratnajednacina (za svodi na kvadratnu.a) 0 b) 2x-3 4.-1: .x] = 2. a 2 -6a+9 a 2 _9 a-I 2 4..a) a' -4 a' +4a+4 a-3 a+3 a -2 a+2 a+4 2a' +3a-·2 (a+4)(a-2) _~2+'bx 2 2(a-9)(a+5) 3(a + S)(a -7) (a+2)(a-5) a-5 (2a-J)(a+2) .. 2 2 b) abx2-(a'+b 2)x+ab=(bx-a)(ax_b) 4. =-1.a) 5a' ~5 a +2a+l 5(a-IXa+l) (a+IXa+l) 2 4. 2a ~8a-90 3a' +36a + 105 b) S(a-I) a+1 (a . x=3 b) x=4...'-4 b) Uvodenjem smjene: x -1 5x 2 + 3.196.+9bx+14b" 3x -4.ave~eni 4.a) 2 I I 2 4. data jednacina nastaje kvadratna po nepoznatoj t.~=47 x x- ±J 12(X +~ + 2x)' .a) 4x -2bx+ab_a2 =(2x-a)(2x-b+2) 3 3 b) 2a b +ab(2a_b)x_x2 =-(x-a2b)(x+ab2) 2 2 c) 2abx +(2a +2ab_3b2)x+2a2_3ab = (Zax+Za-3b)(bx+a).a) 2x+a 4.({ 5x 2 -2x-3 -1'X2 Xl:::: 2 b) Desna stranajednacine. x=-S/3 9 4.ta jednacina postaje kvadratna po t: .L47~O . 2(x .a) x -6a+9 a' -9 4. dobivamo .190. 2 b) Uputa: 4x' +12x+ b) -'~ 3x+ I 9±JJ01 = 2.184.2 4. X 14 = .X}. nakon kvadriranja binoma i sredivanja moze se napisati u obliku 2CX2_X+ I )-1.I77. 4(X' +~ IJ'+llx+l.xJ . a) x = -5. (a-J)(a-2) 4.3 )=a-3 (a-3Xa +3) a +3 4.X2 + (Xl +X.'( X (.razni zadaci N.2a-1 svaku vrijednost od tjedna) po x.a) x=1 x2 = 2 nazivllik na lijevoj strani jednacine podijelimo sa x i uvedemo smjenu x--=t.2 c) 20(x+2) bJ lO(x+ 10) x-JO a-+2a-8 8a 4.179. 2x := t. X 2 =3. 8 8 d) m=2 e) m=-.. 1±.2x + 1) + 2 = 0 . pa se uvoctenjem smjene Xl -x+ 1=t datajednacina 2a -x x" (. ' - kvadratnu jednacinu 4r+12t-55=O.187.3 Xa .x.'1 = 2 4. x2 :::: 2 .2Xa + 2) (a+2Xa+2) 2 a _4 +4a +4 b) 4.-IX7x+13) x" (x .a) x.)[(X l +X. 'J . Rezultat: 4(X + Xl = 0.180.C \ x) ).a) Uputa: (x' .194.195.55 = O. x = -3/2 c) x=-3.2x)' . -11±J]05 1 Xl = 2' X2 = 2..l(x' .5. X 3 .188.181. Uputa: Ako je diskriminanta D=O. tada je kvadratni trinorn potpuni kvadrat.a) 4..*a) Uvodenjem smjene x2 .a) .a) x -ax-6a =(x_3a)(x+2a) c) o'-ab-2b2 =(a-2b)(a+b) 2 (a.JiI 2(a+S) 3x-5 n+.3a i+2 . +X l · +x2 -3X.185.1.a) _~_=---= ).193. Rezultat: k=4.a) a-2 a+ 2 a:.191. + 1)' x+I /(x' -I) (x-IX. bJ b) a -3a-·10 x.a) x-I '90 2 4.f) m=4 c) m=4. X 2 J= ~X1X2 191 . ()."2 - X 3A ¢:> = 1 ± J3 ..4 = -'-"2-' 4.

)=0 ¢) Xj-. b) Rezultat: S!'\:lIP IjeSenja date jednacine je: 2::.datih uvjeta moiemo odrediti p = -(Xj+Xl) i q::::: XjXl. +=). x<O.! .~x2+J :2:0.xS.J39 2 4.m+I:0+. 3." ·-2(".X2=J. to jednacini1 nema VIse rjesenja.2 c) J 4.202.0).)'-16x. RezlIltat: Skllp rjesenja date jednacine je: {-I.-1) _. 2 Xl + Xl 2 (XI - i Xl XI x~ :::: a.: x' -2(a+ I )x+4a=0. Samo pryi broj zadoyoljaya postayljeni uyjet (x<3). -I).~130 +~[4~45J 4-30 -82 160 --+16 9 27 2 5 3+2+5 10 10 9 1+-+3 3 3 3 3 4.2 .? 2(Xj + Xl)' ')'J ') ' 4a'+8a+ 50 4.~1. odnosno. paje x<3.4) irnamo: -2:S. X jj-x2=2( a+ 1) XlX2 + XI~X2 =6a+2 3(Xj+x2)=6a+6 XIX::: -2(XJ+X2}+4::::0:::::.208. Dalje vrijedi: (3p' -16q=0) ¢) 3(x. Diskriminanta kvadratne jednacine je D(111)=4( 4-m). Posljcdnju jednacillU zadovoljava svaki reaian braj. 5. Za XE[I. -1) vrijedi: 2 Ix -1 1:::::-lxl+1 ¢:) x2_1 :::::.Jfi 1+.:> x2-x-2=O ==> xl:::::-l. _m+5 .jednacina (x-3y2:::: x-31 irna'tri rjesenja. x?3~ 4.rn:S. XIX2:::: q.5 + i. DakJe. b) 1S:xS. . Rj~senja' posUednje jednacine su x=3 i x=4.x+1 ¢. I}. datajednacina uopce nema rjesenja.=-x-+I <c:> -x-+I=-x-+I ¢) O·x-=O ¢) O.3. Prema Vieteovim formulamaje XI zakljucujemo daje x l :2 + X 2 2 ::? 2X1 Xl' Xl + x2 =a + X:2 = X i X 2 .J5. AkOJp-x-+l(O. Zamjenom vrijednosti za x _(x=4/(a-l) ). slijedi: .jednacine. t2=-4. Tadaje datajednacina ekvivalentna sajednacinom x2-6x+8=O Cija su ljesenja x=2 i x=4. dobija se kvadratnajednacina t(t+3)'''4.a) Uputa: lednaCina se moze napisatiu obliku: c) ~. 2 b) -3. 4.10. Pronad'i to rjesenje! 4. Za XE(-oo. I}. 0. Braj x=j je rjesenje date jednacine. 4.2.a) Pod uvjetom daje x2:0. Ni jedan od ovih brojeva ne ispunjava postavljeni uvjet (x<O). Uvoaenjem smjene x' + 12x+32=t.x=O. lada vrijedi: 2 1 i-x +11:::::_x +1 ¢::) x 2 _1=··x 2+1 ¢:) 2·x 2 =2 ¢:) X2::::. Skup njenih Ije.206. x~>l.hrojeva koji ispul~avaju postuvljeni uvjet: -I :S. to dalje. Sa SCm) oznacimo zbir (sumu). ..-. IZ. Broj x=O je Ijesenje date jednacine.: x'-6x+9=x-3 ¢) x'-7x+12=0. 5 2' 9+.1 . pa u avam intervalu nasa jednacina nema rjesenja.]' ¢:) x=±l.odnosno _I :::. Oba broja 'zadovoljavaju postavljeni UVJet (x~3) pa slIljesenja posmatralle jednacine. tad a yrijedi: 1 ) ) ) 1 -x ' +1 I.+x. Dakle.O =>xJ=O.207. Xl=~+ 1. odakle Y ::? 0. Pod ovim uvjetom vrijede slijedece ekvivalencije: (x-3) 2 = 11 x-3 I . Ni jedan od dobijenih brojevu ne pripada intervalu (_0<" -I). 1 4. c) Rezultat: x:S.4}. -6±. _117-3 m-3 S(m)==x j +x'J ~ - 192 193 .> 3xlx2. Za XE[O.201:*a) Posmatrajmo incervale na koje su nute izraza x 2_1 j x podijelile skllp realmh brojeva: (-=.~enjaje {2.+=)vrijedi:lx'_II=_lxl+1 ¢)x'-I=-x+1 ¢)x'+x-2=O =>xl=-2. [I.=12a => Rezultat.(H 0 _13 +~[(H .. Nekaje. c) Skup rjesenjajednacineje {-2.X2=1. Ni jedno ljesenje ne ispunjava postavljeni uvjet. = 0 ¢) 3(xj2+2xjx2+x/)-16xlx2=0 W 3X12+6xIX2+3x22_16xIX2=0 ¢? 3Xl2+3X2 :\. ~~ko ni jcdan od ovih brojcva ne ispunjava postavljeni lIvjet. ¢) ' x--6x+9 = -(x-3) ¢) x--5x+6 =0 .Ie Ijescnje date jednacine skup . cijim rjesavanjem dobivamo tl=1 . Rjesavanjem sistemajednacina x' . odnosno x<-1 ili x>l.3. x)::::.Jfi 4 'J: (x+4) (x+8)(x+5)(x+7) = 4 ¢) (x'+12x+32)(x-+j2x+35)=0. prvo.X2(Xi. b) -6.)(3x. Rjesenja ove jednacine su x=-2 i x::::::-4. I). 4.(2a+l)x+10 = 0 dobivamo trazenu vrijednost za a.199.Jfi 4. Dakle. Rjesavanjem kvadratnih jednacina x' + 12x+32= I x 2 + 12x+32=-4 dobivamo rjesenje polazne jednacine.. 1) vrijedi: Ix2-11=-lx!+1 ¢::)-x2+1=_x+! ¢::)x 2_x=O =>Xj=O.x::. Kako je odnosno. ..209.205. a sa P(m) proizvod rjesenja. odnosno.m-l:0+ /'.svih. b) Nekaje.204. Prema Vieteovim formlliamaje:' XI+X2=-P .1 OXIX2=O W 3xj'2-9xjX2+3x/-XIX2=0 ¢> 3XI(XI-3x2) . [-1. a=5. pa traiena 2 kvadratna jednacina Ima ablik x +px +q -= O. 0. cija su rjesellja a=3. -2. sada.210.s: I . 1. I Za XEf-l.-3x. sada. za a=3 iii a=5 date kvadratne jednacine imaju zajednicko ljesenje. pa .x.3x 2) ¢) (x. Rjesenja posljednjejednacine su x=2 i x=3.l. lJzmimo.a) Ako je. Broj x == -1 je Jjesenje date jednacinc. Rezultat: -]":. pa je x=2 rjesenje posmatrane jednacine.203.x2:3. X2:::. Uputa: Rjesavanjem jednacine dobivamo xl=m-l.x":. u prvu kvadratnll jednacinu i sredivanjem dobivamo kvadratnu Jedn~clllll po a: a2_ 8a + 15 = 0. Rezultat: -6. xl _ (a+2)x + 6 = 0 4.200. l-. -2. Rezultat: -1:S. -2:S. Tada vrij'edi: . datajednacinaje ekvivalentna sa kvadratnom 2 Jednacinom x +6x+8=O.x.x2=-I.a) -4.-x. Oduzimanjem dnige jednacine ad prve dobivamo jedna"inu (a-l)x=4.JX1=O iIi x:c3xl=O. Tada vrijedi: (x-3)'=lx-31 ¢. P(m)-xjx2 .O) vrijedi: Ix2-11=··lxl+I ~-xl+l=x+l ¢':>X2+X:::::. KoristeCi date uvjete da aba rjesenjajednacine pripadaju intervalu [-2. (a-l)'y--2(2a-+5a+l)y+ = .

X.2.£-2 v (/+1'22 ¢.".lO.1.' 1:1/J\\ \ \ 5.14./ \\\\1/.5.2=+. l=~l I. mora da vrijedi: <=> (a+1)'-4'20 q «(/+1)''24 a+1:.12. a nemaju najmanju vrijednost oi za koju vrijednost varijable x.a) y=-x ' b) y~_2x2 . f(-l )~8.]5 \\ \ \ \ \\ I 'I b) c=-7 c) c=10 5. \\ \\ xE(-=. 5.: I~ fY=x:2 I I I .a) Ymax=l 5.> / S. -3/2 \ . Rjesenja su realni brojevi i vrijedi : O<Xj<X2 SCm) + + + Rjesenja su realni brojevi i vrijedi :X.=-7 b) Xl.\\\ .16.5x' I '\ ..3) 5.4. \ / /1 "~-__\'JL-IJ_-'-~--"-' I 194 i 5.Svi zakljucci 0 prirodi rjesenja posmatrane kvadratne jednacine. YfThlX=4. Y "J.1 /.)~~)'.8.9. '. a najvece vrijednosti nema. Zakljucak 0 rjeSenjima Xl ix. -5) -5 (-5. \I' I' / \. f(0)=5.+ (4. b=O.n=-3 195 " .i. S..3.f.2~±3 5.IS. la+ll'22 \\.a) x1.-3)U[I.4) 4 .--~').i.a) Ymf. I - 0 xll<1 x21 x1. W KVADRATNE FUNKCIJE 3. Ynlln= 4 c) Za m:.I 5 .I. f(2)=11 5.~lr~~~---~~~-~I~g~+I---~~~------:=:~-~ 5. ukljucujuci i njihove znake.x=-2 c) Ymin=-12 b) Za m<l. x +ax 2 . (x-l)~'+(a+l)x+Jj=O.c=2 5.19.+=). xli> 1 x21 (3.. 3 4.> a:'£-3 va'21 <=> D'20 <=> 5. c=-16 5. za m>O. Xl -0 . ! f . I) D(m) P(m) + + + 0 + - 1 + + (l . a=-I.Dabi ¢. Ymax=-3~ za m>l.a) Za m<O. Ymin=144 cJ x]. prikazalli su u slijedecoj tabeli: m (-=.2=±4 b) Ymax=45 bJ Ymin=2 5. '.t:O.<O<X2.13. o ° b) y=2x' I' II \1/ i eJI Y15x~ ' dJ y=0.2] .l.b=I.211.j3 - - Rjesenja su realni brojevi i vrijedi :Xj<o<x2.1 + + + + + + rl-~.-ax_I=O rjeSenjajednacine hila realna diskriminanta kvadratnejednacine 2 x + (a + l)x + 1 = 0 mora biti nenegativna. .6. Sve posmatrane funkcije imaju najvecu vrijednost za x=O. Ym.2=±4 e) YIllfl.20. tj. a) x=O b) q . +=) - 0 Rjesenja su realni broievi i vrijedi : O<Xl<X2 xu=3 Rjesenja su konjugovano-kompleksni brojevi . c=-3 5.a) c=f(0)=5 5. Svaka posmatrana funkcija ima najmanju vrijednost za x=O.

=(X+5)2..37.a) x.a) YI11~lJo.a) b) YJ\\\\x=-- 13 c) Ymax=12 5.=512 b) x...= 113. x.=-4. funkcija ima realne nule.' T-: b) y = _(x+5)2_2 y 5.31.a) y". mm T(-3. ..=215 S.= ?I X 2 y=·2x ·1 ?I :"t 0 3 5.a) ) ' .= ?I x y=·2x2 .41. 196 I 5. . x 5.--+---c-. ·1) c) (-=..= ?I X 2 y=·2x +3 .I)'.33.a) y=2(x+3)2+4 . x..O) (·=.::::-204<O.. :=: x 2 za -rn u pravcu x-ose dobivamo grafik 5.25.43.!2 16 . \li I a) \ \.= c) Y.--.28.39. y=(x+2)'.24. funkcija nema realnih nula.= ?I 0 ?I += -= ?I -1 :"t -= b) y=2(x-2)'-7 5.. 197 . tada kvadr:atna funkcija ima b) T(2. II. 0) 5.l)2+3 += . =45 \ \ 5.. y=(x. 145 1 b) Ymin =-8=-18 8. funkcija ima rcaine nule.42.. Ymin --~-1.5.23.32. y=(x. S1.a) 5.44. \ a) D=36>0.. y=(X_7)2 5.38. Nula funkcijeje x=6.27. 0) '1 I" *36.=-12 39 c) Ymnx=23 5. . T(·2.. TransiacijolTJ grafika funkcije y funkcije y=(x+m/ 5.a) y=-2x' b) y=_2X2+3 c) y~-2x 2·1 I 5. x.36.16 5A5.a) Y=(X.:::2. b) Ymax.7) b) (-=.29.a) Ymill=6 b) Ym.46. 1 .=5 c) x.22. T(-5.y/" \ I jl '\ '.=8 b) xl.26. Aka je diskt-iminanta D::::::b 2 -4ac nenegativna...+=) -5. x2=7 c) x):::::-5.:::--=. x2.in=2 c) Ymin =16 8 D 4a b' -4ac 4a 5.=-I.: b) D. 0) c) T(·I. c) D:::::48>0..= ?I :"t a) b) Y=(X+3)2· 5 b) \ .40.a) Ymill=-6 5. S.6)'.5.·1) b) (-=. realne Hule. x2:=:-1 5.34.. 1/ .. T(3.a) 5..35.5) c) (-11. 2) (-=.a) x=·5 b) x=15 0)x=·41 M'oze se pisati: y~x2·12x+36=(x.=-63 b) YlIl<lX=-J _ b) Ymux=19 c) Ymflx::53 c) Ymax=-5..5)'.a) 5.a) xl=3. f / \\~ ! += .30.a) Y=(X+2)2. 0). b) Y=(X_3)2.'--tL..= ?I 0 0 .I VI \jj _" . 0) C ) 1-4 3 4 4 .

PailJivim spajanjem navedenjh tacaka dobijamo '1 b) y=2x--x-l =2 9 8 x (3. 2j Koeficijent kvadratnog clanaje negativan (a<O): I U ovom:slucaju grafik funkcijeje parabola kojaje sada otvorom okrenuta prema dole. 341) b) 4aC-b+). (5. Iz doblvenog izraza za kvadratnu funkciju vidimo slijedece: 1) Aka je diskriminanta D<O. konveksna parabola. +(0) funkcija je opadajuca. 0) c) A( -j' 0).48. Za crtanje :Cskiciranje) grafika kvadratne funkcije koriste se karakteristicne tacke ito: koordinate tjcmcna. 0) b) A(5. -= 71 -5/4 ~ += ~ -1/8 71+= += Ib x -= ~ -= ~ -1110 71 += -J? 112071 -= += 71 5/4 71 += 81/8~ += Kvadratl~ ~u~:~::::c=:~+(:x:c~ ~J~~' '~o: :[e(.5) 5. presjek grafika (parabole) sa y-osom i DUle kvadratne funkcije (ako postoje). I -'3) 5.. konkavna parabola.:a:is:ti)~ :bl~U]: 2a 4a 2a 4a 2 gdje je D = b -4ac .) c) (-=.a) y=2x'+5x+3= 2( x+% y J y b) a) 1 8 b) y=5x +x- +-1 .tO su: T(-l?. B(l5. a apscisaje jednaka nuli funkcije.56. 0) 5.47..nja toka kvadratne funkcije y = ax' +bx+c. -'4) b) (+=. ~n 5.)Y"'-2X'+5X+7 li\ 11 x. U zadatku 5. a*O.. 2 a) A(6.50. \ x - (Ii' x-'4) \ 11 . Kod ispitiv. a) y = x'-6x+8 = (x-3)'-l 5 c) ('4'-=) 5. Ako je T(rn. 0). I) c) (-. x v x v a) -= 71 += ~ 1~ I:: 71 -4 71 -= 71 ?7/80 71 += ~ -1369/160 71 4 b) 71 1 71 +00 += += 71 36 ~ -= += += Vldlmo da su mtervah u kOjlma funkcija raste redom: 27 0) (4.Tacka u kojoj grafik kvadratne funkcije y=ax 2+bx+c sijece y-osu je qo.. tada je u il1tcrvalu ("'00.52. a:. Ako je T(rn. n) tjerne parabole. a kadaje koeficijent a negativan tadaje i funkcija negativna u cijeloj domeni (skupu R). Koordinate tjemena T parabole datejednacinom y=ax 2+bx+c. a} qO. c). bitno se razlikuju dva slueaja ito: 1) Koef'i<. 7 -16) 5 5. a u illtcrvalu (m.48. 198 199 ..5. tada je u intervalu: (~=. n) tjeme parabole.53.a) (-=.ijent kvadratnog clanaje pozitivan (a>O): U ovom slueaju grafik funkcije je parabola kojaje olvorom okrenuta prema gore. to je izraz u srednjoj zagradi uvijek pozitivan.'·.?lja Ima znak ·.57. 4a T(~'-~) c) T( -~. Cijeli tokdatih kvadratnih funkcija predstavljenje u slijedecim tabelama. +=) b) (-=.49.+=l 80 I b) (-. c.\ i . -2) c) qO. -1) 5.-~). Sada sa skica grafika datih funkcija neposredno citamo podatke i f<:rmiramo tabele: al xl y 5. 20 I ·n.25) b) qo. ·. T( -~. tada je izraz u srednjoj zagradi nenegativan i jednak je nuli sarno za X= - ~. 5.5. +=) 4 I -10) ..a) (3.1 119 2 .55. Traiene tacke imaju ordinatu nula. U avam slucaju funkcija ima isti znak kao a .pa znak funkcije zavisi od znaka koeficijenta a. 5.! I \ i·j f ~-I l SJ.!ziti za -dalje proucavanje osobina funkcije. 0). m) funkcija opadajuca.51. m) funkcija rastuca.. odnosno. raspravljano je a toku kvadratne funkcije. U ovom slucaju funk. 2) Ako je diskriminanta D=O . +=) funkcijaje rastuca. a u intervalu (m.54. B(6. 2a4a a) T(l2a _l?.La - skicu grafika koja moze posl. diskriminanta kvadratne funkcije.· .a) (-=. -=) c) (-=.55. znaoi ako je a>O i funkcija je pozitivna. -4) b) (-1.+=.

t2).)( x-x. J)U(2. Za m<O iIi m>3 za posmatranu funkciju vrijedi: U intervalima (_00.+bx+c. sada. Funkcijaje pozitivna u intervalima (-=. i u intervalu (XI. funkcija je pozitivna za svako realno x (x:. a van tog intervalaje pozitivan. Ako.X:?) au intervalillla (-co. intervalu (-3... - b) (-=. X=X\ ill X:::::X:c.fi5 Ix+~+ . t~lda funkcija ima realne i raziic-ite nule Xl i X:. Funkcija je negativna u cije!oj svojoj domeni aka mE (2.). Za m~3 i x~3. XI) funkcija ima znak i (X:?.. a>O. 0>0 za m<O iii m>3. +=).:-l<O. xI=l. 3) Aka je diskriminanta D>O.> m>2 ¢. Dak.-25/4) 912 x C(O. 7 ~ 2 )U(l.. kadaje diskriminal1la D kvadratne funkcije pozitivna. T(~. Za O<m<3. Radi dalje analize. - 5. D<O za 0<m<3.) a*O. Funkcija je negativna za svaku realnu vrijednost varijable x... u intervalu (XI. xl~-3. tada izraz u srednjoj zagradi maze biti i pozitivan i negativan. Za. XI)U(X2. Xl) izraz (X-XI)(X-X:. l)U(7. 0 X l5. funkcijaje pozitivna za svako realno x. funkcijaje pozitivna za svako x (x.6~. fuilkcija ima vrijednost nula.x2+9x-8 T(9/2. X2) funkcijaje negativna. X2) znak ovog izrazaje suprotan znaku koeficijenta a. Za. Data funkcijaje negativna u intervalima: a) (-2. nule 71 + + + + - - - += 1z tabele neposredno "citamo" daje u intervalu (x]. IY~X23X y~.a) Koeficijent kvadratnog clanaje a = -1<0.t3. Znaci. 1 1314) ~~--~t-I-Jl<?r--+'------7 -I 4 x o 5..:-7<O.Xl nule kvadratne funkcije).fi51~ a(x 2a 2a 2a 2a) funkcije x y~ax. Funkcijaje pozitivna za svaku vrijednost varijable 200 Funkcijaje negativna u intervalima (_00. b) Koeficijent kvadratnog clanaje a=l>O. X2. U intervalu (Xl. +=). f(3)~0. a=1>0. Funkcijaje pozitivna u X2). 5. T(3/2. 5.> 2<m<3. +(0).le. 4)U(11. a~-l<O. gdje su Xl ix. posmatramo 1zraz a(xWXt)(X-X2) . a. Xl) funkcijaje negativna. a=I>O. ako je koeficijent a pozitivan tada je izraz a(x-xd(X-X2) negativan. Za m=O i x~O. x.~ J.. transfonrusimo taj izraz na slijedeci naCin: -( ~ ax2+bx+C~{X+ ~ J-~ ~{(x+ ~J ~Jl~{(x+ ~} ~l(x+~} ~]= y ~ al(x+ ~.t3). 8) 201 . 5. funkcijaje pozitivna za svako realno X (x::.unkcije je: Formirajmo slijedecu tabelu: + 0 0 - 5.~4. Za diskrimin'mtu vrijedi intervalu (x]. Neka je 71 Xl - 0 XI < Xl. I).25).. Diskriminanta f. -= x-x] X-Xl (x-x. a) D::::l>O. x. 71 + c) D:. funkcija Ima realne nule XI i X2 i vrijedi: u intervalima (-=. Za m=3.63. x2=2. XI)U(X2. b) 0~16>0.. Xl )(x- x. Xj)U(X2. xl~-I. c) Za m:::::3.tO se podudara sa znakom koeficijenta kvadratnog clana a. u intervalu (X].58. a::. 2 Kvadratna funkcija y=-x 2+2mx+2 uvijek ima reaipe i razlicite Imle Xl i 0~4m2 -12m~4(m2-3m)~4m(m-3).koeficijenta. + =) funkcijaje pozitivna._a za sve vrijednosti varijable x osim za x::::~ ~ (kada je2a vrijednost funkcije jednaka nuli). + 00) funkcija je pozitlvna. +(0) znak funkcije y = ax?+bx+c.. Funkcija y~-x2-2x+3 je pozitivna u c) Funkcija y=2x +Sx-7 je pozitivna u intervalima (-=..61.t:O). Kvadratna funkcija je negativna u cijeloj svojoj domeni onda kada je kaeficijent kvadratnog clana negativan 1 kada je njena dis~riminanta negativna. C(O.> 8m>16 ¢. D~O za m~O iii m~3. X2 0 0~4(rn2+2»O.. f(x)~O.62. i obrnuto.A) . .:. Za m. Znaci 1110ra biti: m-3<0 m<3 m<3 16-8111<0 ¢. +=) b) D=-4<0. +=).60.59~a) y ~ x'-4x+4 ~ (x-2)':o.m=O.3). (Ovdje su Xl i .5) c) \~:"'. 0<0 ~> m>O.) uvijek negativan. (X\<X2) koji je suprotan znaku koeficijenta 11.

66.4aC-b2J.*a) 4a b . = 2 2 2 1 => x + y =5y -2y+-.69.* S~uptjemenajepravax=3. 2 y) koordinate tjemena parabole. za a=2. Data parabolaje y=2x2-6x+l= ~x-2 3)2 --=2x-+6x+1 7 . 2 3 ( ~. 5.5. ~) funkcija opada. ekstrem.86. 5: 4a s. 5.67. l2a 1 2 5y -2y+. 4ac-b 2 )'~". znak i koordinate tjemena.1le.._b2-4a~)=i_~. a=-~. a zatim eliminisati k. 1 3)2 5.. 2 1. 2 5.4 )-3~-{<+t 5.80.irnanajmanjuvrijednostza y=-=.90. Y ~ _2X2 +x-3 5. Tjerne ima koordinate T( ~. 5. k =-3 . Tadaje 2a+2b=8.78. odnosno.68. y=---=--=!--=I-x k 4k k k SI. I b 2 -4ac S1. 203 1 . Funkcijaje pozitivna u cijeloj svojoj domeni (skupu 3 .a+b=4..* Y = 3(x-Z)' +6 = 3(X2_4x+4J+6 = 3x 2-12X+ 18. +=) funkcija raste. \1=1: ''4xl .' p(a)=a(4-a)=-a2+4a. a=-2 5. 5.4 - . Kvadratnu funkciju y~3x2_4x+9 dovesti na oblik y ~ a(x+a)2+[l. au intervalu Funkcija nema realnih nula.88. Neka-su a i 'b duiine stranica pravougaonika. Y=~4X2+X_3=_4(X2 -2tx+ . lada vrijedi ! 4k-4 k-1 1 x = -. 3 3 5. 4 (~=.74..* Uputa: Izraziti -koordinate tjemena u funkciji od k. . 5. 202 0 = b = 10 . Y = 3x2-12x+ 18 . za b X=---- 2a 5. 2x+4y=1 ¢:> 2x=1-4y ¢:> x=--2y => x =--2y+4y => ~ 3(X2 -2~X+~-~}9 ={x-H + ~.=4. b)y=2x+( 2 2 13)' 2 7 7 -2·a)y=-~x2 +2=-2x +6x-I ( 3)' --=-2x-+6x-S 7 .89. za x=-2a'.fi 5.*b) y= 1 x'-4x+31 c) Y=_~·Xl. a zatirn odrediti: llJ.* Y = -3x -18x-32.73. intervale monotonosti.5...70.83.5. P=ab. 10=5+5 1 2 1 2 5. y = 3x 2+3x+ 1 . Ako je osnovica a=12. Znaci. b=%. 4 10 5 Kako kvadratni trinom 1 R). c=9/4 5. 5. . y= 3x2-4X+9 5.77.S4. "u~ 2a -72' . (Suma kvadrata sabiraka broja 16 je najmanja ako su sabirci jednaki). y = -x2-8x+3~-(x+4l'+ 19 .82. 9 5. 5. Traieni skuptacakajcpaI"abola 5. tien~el1a skupa parabola pripadaju pravoj cijajejednacina x+y-l= O.76. y=-~x3 .71.75. l2a 4a 2 ta vrijednost je .y' 'mill -- 4ac~h2 2a J ~~ ~ J-~+c=a(x+~J .. U intervalu 4 . to Je 20 2 y= 1x 91) T(_~.9 ~. Aka su (x. ax2+bx+c ~ +2 -2x :a +(:a a) J -(~ J }c=a(x+ b) Za 0>0.8 . 5.81. 23). Trazeni skup tacakaje parabola y=_x2+x_4.-"~)x .65. 16=8+8. zaa<O.79. c) y=-2x-- \ 2 2 5. P m.

~. +=J 5 d) xE0 d) x je proizvoljan realan broj 6.9~. ·3)u(O.=.t.8] . paje data nejednacina ekvivalentna sa nejednacinol11 x -2x-3>O. c) xE0 . b) x\o(·1. A B 2 ima najrnanju vrijednost: x=a!2.fi<x<2.j2.5.)7 lz .1) b) xE(2. 2 Treci .x.=.2. 0)U(I/4. 2 d).. ·3) 1 (0.4.v x.+=) d) XE (-=. x<o ¢::> x>O V x<-3.13.6.a) x"+4X+4=(x+21'20 d) ·2(x·3) 2'.7.q24 5 5 4 4 c) --O:x'. ·1)u(3. +=). Rezultat: xE(A.* Trazeni trougao je jednakokraki pravougli trougao.ocinosno. x. b) 4<x<5 6.a) x' . +=) b) xE0 6. +=). KVADRATJ'1A NEJEDNACINA I SISTEMI KVADRATNIH NEJEDNACTNA 6.1 La) XE( -'2. x.2.. pa I IJesenJe pO.91. dobivamo (x·3)(x+4)<0.a) 0'.::==~yL-. Naj'manja vrijednost vanJable l .+=) d) XE [·3. 5) b) XE (. 5 b) 00: x'.se cita znak izraza x(x+3). Ymin = c) XE('=' . paje IJesenje nejednac1I1e x-+3x>O skup svih realnih brojeva x za koje vrijedi XE(·=.6 b) x.=·7.0 c) ·x 2+8x·16 = ·(XA)''.O.1.3).=. 0] 6. 6. Rezultat: XE(·=.a :<.+=) xE(3. 3).x'.14.S~i~ira~ljem grafika funkcije y=x +3x. i sredivanjen~ nastaje kvadratna nejednacina x2-3x-40>O.a) XE('=. 4 6.7) "3) c) XE( c) -5'5) 6.5/6lU(0.92. ~ b) XE (-=.-21U[0. +=) 6. Stranica datog kvadrata je y=a(. Diskriminanta ove nejednacille je negativna. ·5) u(8. x2=·3 d) -4.=7 b) x. Rezultat: XE (2.+=) c) XE (..12.3.-5.a) x'<4 ¢.a) x1=1..·2)u(II. matrane nejednaci e. D!~llgj nacin: Zadatak mozemo rijesiti pomocl! slijedece tabele (Vidi za'datak 5.x. Mozemo koristiti i tabelarno rjesavanje nejednacine.a) Mnoienjem date nejednacine sa (x+41'.> ·2<x<2 c) .5x+6<0 ¢.d) x'.10.-4 .a) -6'. x.[~acin: . pa je data nejednacina ekvivalentna sa nejednacinom x2-5x+6<O. +00). d) xE(A.> (x·2)(x·3)<0.* Stranke pravougaonika su a=R-J2 i b=R'.=·5.S.5 b) x' + 1Ox+25=(x+5)"20 6. +=) b) Kvadaratni trinom u brojniku razlomka l1a lijevoj str~ni date nejednacine x-!+4x+5 je pozitivan za svaku vrijednost varijable x. DaUe je ova nejednacina ekvivalentna sa unijom dva sistema nejednacina .S) d) x<1 v x>6 XE('=.94.ABC dobijamo /=2x2-2ax+a2 . x . +=). 2 6. d)' xER 205 . . Xi"A.-~JU[O..a) Kvadratni trinom x2+2x+8 je pozitivan za svaku vrijednost varijable x 2 (Zasto?).ki~e vi:Iimo ?aje \unkcija pozitivna u intervalima (_00.. i sredivanjem dobijamo nejednacinu 3x2+22x+65>O. +=) 204 65. a koeficijent kvadratnog ciana pozitivan. ·3)U(0. 5. l)u(7. Rezultat: xE (_00. +~). +=) 3 6. To znaci da upisani kvadrat ima vrhove u sredistima stranica datog kvadrata. x.=1 cJ x.a) O'. (x+5)(x-8»O.+~) c) XE [-6. 6. paje trinom 3X2+22x+65 pozitivan_za svaku realnu vrijednost varijable x.fi 6.·3)u(I. 5. Rezultat: XE(·=..-. +=) m 2 -16 4 'Ymin=O za m=±4..93.a) x2+3x>O <::) x(x+3»0. c) x<·5 v x>3 b) xE(·=. 2 Najefikasnije je skicirati grafik kvadratne funkcije y:::::x -5x+6! sa grafika procitati kada je ta funkcija negativna: -~}c=::.t. 0) . d) Mnozenjem nejednacine sa (x+5)2. ·3 0 ~. ·7)U(0.a) XE (0.+=) d) XE (. Prvi nacin: x(x+3»O ¢::> x>O x+3>O V x+3<O Rezultat: XE (. pa i y (jer je y>O) je ena za koju kvadratni trinom 2x2_2ax+a SI.0)U(2. * Trazeni trougao je jednakokraki pravougli trougao. ·6]u[2.O) ' . b)XE(·J.f3<x<.-5. 5.15.Ie . + 00).93.o. 5..5. c) xE(·=.a) b) xE(·=.9.f3 c)·= < x'. odreaujemo znak kvadratne funkclje. Rezultat: 2<x<3. 4 743 d) xE(--.. -3) i (0.6. * 1z pravouglog .fi )12.·5 v x 2 5 b) x<·3 v x>3 d) 0'. Vidimo daje x(x+3»O u dva intervaJa ito: (-=.2) c) Mnozenjem nejednacine sa (X+5)2.a) XE('=.2 2 3 3 6.

x> 2. b) XE(-=.a) XE (6.a) 2<x<3 b) x<-7 v x>1 m} -2<-2 v m {:::} 2 [4n. I 2 .:.a) m= -I. 3 c ) x>2 6.2 m<-2 v m>2.a) X2_1<OAX2_4<O W x 2<1 Ax2<4 <=> -l<x<l /\-2<x<2 <=> -l<x-l.'-8f -32 > 2 -2>2 ¢.a) xE(-4.35.. -33)u(-II.37. -2 .34.> 6. XE (-2.16.0>2.. 5)u(7.J2 < m < 0 . 1)u (2. 1 c) x<5 v'x>6 d) --<x<1 2 6.< 2 0 + 0 + c) x je proiivoljan real an broj 3 b)-<m<5 c) m<7" m>S. Damena funkcijeje skup {xJ(x5-9) v (x:2:9)}. b) x2>9 A x 2-16<0 ¢. Rezultat: rn>2.19.)- >" - Kako je. ll}. m>-5 6.33. def.a) Funkclja je definirana za one vrijednosti varijable x za koju je radikant nenegativan: X2 . Rezultat: XE (-5. xl+x2=-2m i X1X2=4..a) xE(-3.J2 ". 5) b) XE (-8. 3) u(4. X)-X}- + + + + '. . > 0 Formirajmo tabelu iz koje celTIo c) Domenaje skup R\{I. -7)u(-7.32. dalje vrijedi: [(-2ml'-2. -1)u(O. +=) +x). Nije I.a) Nejectnacinaje ekvivalentna sa x2-7x+12>0. -2x 1x.. 0 - .. 1 5 I b) m<-I . 2<x<+=. mE (0. /--->.. +=)..2) > 4 (.•.••.. +=) 6.•. 3)u(5..25. +=). I) c) -1<m<--. XI.. 4) Rezultat: XE (-=. b) Domena funkcije je skup svih realnih brojeva R. -1<x<+= 9 x-I 6. 6. b) xE(-2. m => -1 <xsl. I·. 2 .31. 111<---. 6.20.··········· + Ie . Rezultat: XE(-=.. +=) b) XE(-=. c) -15 x 51 I 2 6.a) xs5' .a) XE (3. -3+2. .> x5-9.a) """'--..9) b) XE (-4.]-2(x 1x. l)u(2. (x + I)(x .manta D=b 2-4ac _negativna. b) 0 < x < 4 6. Kvadratni trinom ax2+bx+c je pozitivan za svako realno x akoje koeficijent a pozitivan i diskrimlnanta D=b 2-4ac negativna.f 3 d) --<'x<2. . prema Vieteovim formularna.> (x<-3 v x>3) A -4<x<4 ¢.. -I) u(O.30.4).6.a) Nema rjesenja.0) 2 ¢::> odrediti riesenia' x -= x-2 x+2 (x-2)(x+2) 6.. ..2) b) -35x<-1 .).22.18.'.. -4)u (-3.26. _\t/ +x/Y 6.. -2)u(4. +=) ct) XE (-=.38.. 4 207 . .x:2:1 b) x=1 c) -5'5X52 c) Nema rjesenja.29.. -3)u(-2. 6.2+ 7x+ 10<0. < 206 . +=) 6.. b) NejednaCinaje ekvivaJentna sa .4J _2·4' > 2 -"--=-"----'-~..+«.27.23.1). 3 7 mE (-4.2 > 2 <=> ¢::} \2 m .:20 0 Tztabele vidimo daje fjcsenje sistema interva1 (0.'::1: '<-r Xl >2 ¢::> X2 +x. - - - Rezultat.-" 4- . 1)u(2. c) Sistem mozemo efikasno rijesiti primjenorn tabele: b) XE (-=. =-51 3 6. -3].> m2>4 [2 \2 VJl .> -4<x<-3 v 3<x<4.:} 16 ¢.." . m=7" m=5 6. (S-::':'2Xx+2 .. 5) c) XE(-=. -) x-I x~'[ I (x-2Xx+2) 1 + - - - - 0 0 + + - - + + - Nije def. -2) 1 I I 0 . <::. -2)u(2. m=2 -2X)2 X / :. x:2:9. 3) 6. Kvadratni trinom ax2+bx+c je negativan za svako realno x ako je koeficijent a negativan i diskri]TI..81:2: 0 ¢....O<x<8' 2' 6.2) . -2).)' .17. 4)u(4.28. -4)u(1. (x 1x." )u( I.2 La) x-I -----:200 x-l -x-2 6.J- ~ ~-">2 [(Xl 6. Rezultat: 3. I I c)-I <x<-.

-6 + ~. Rjesenja su rcaIni broievi i Xj<x)<O Xl = -4.46.47. m+ 1 . X2)./1 +4a Akoje a>--. Tada vrijedi: D(m)~4(36-9m). -2+J2 <x<-2+. ~ b) x<2--I5.5.tadajexER\{-2} 'tJ 1I 5 (~~ 5 • 3 3 (3. * K vadratlli trinom pod korijenom mora biti nenegativan za svaku vrijednost varijable x. P(k)~ll-Sk. -J-. x] ::.a) Aka je a < r. tada je syaki reala!1 broj IjeSenje jednacioe. tadaje < x <-.P(m)~m2 +9m-36..Ji3 1+'/13 2 2 6. a koeficijent kvadratnog CIana a""'-1 pozitivan). tadaje x < min(xJ.J=±6 (0. jal:. * U ovom zadatku treba ispitati prirodu rjesenja k~adratne jednacine u zavisnosti od vrijecinosti parametra koji se u 11jOj pojavljuje.J5 b) ------<x<l 1 <x<2 c) x<2.43.J24. Ako 4 1 1-. Tada je Ix =x. x>3. Funkcija f(x) je pozitivna 5 4 I za svako rcalno x.. x>1 . 8 5' \ J - - I 1>.-1 - Rjdenja su realna i D(k)~4(k+ Z(k) - - =0. P(m) i Z(m) kao i priroda Jjescnja kvadratne jedllacine dati su : u sli.. Prvi uvjetje ispunjen za m>-l. I x. Z(m)~2m. 6.24. i X2 : (-=. 2) - R). 6. Rezultat: x<-3.1 XJ<O<X2.6. X2) iii x> max(x\. +=) + + Rjesenja Sll konjugovano-kompleksni bro. 0. X2 =-4 Rjesenja su konjugovano-kompleksni broievi..0) rjesenja su realna i X..3) + Rjesenja su realna i Xj<O<Xl. Ako je a = I.> (x-3)(x+2»O => x<-2. . Uzmimo sada da je x<O. Xi. tadaje x<I-~ i x>I+~.--. Xl x. X7 -0 + '. i x. JC ako je -a-~24 <x< -a+Ja 2 4 -24 4 . + 0 - Xj + + + - 0 + Rjesenja su realna i Xl < X2 - Xl< 0. x je tada proizvoljan broj osim -0.. Aka je -20 < a <. -1) -J D(k) + 0 (-1.a) _·_-<x<·_-c) 2-. Ovu nejednacinu zadovoljavaju brojevi x<-3. (-12. tadaje x proizvoljan realan broj razlicit od broja 1. I> 1 x21 + 0 0 + xl. 1 < I x21 209 .v :2 2 6.--"c.-. Z(k)~2(k-3). tada nejednacina nema rjesenja. < 0 < x. 4 20 2a 0 2 ( 2 1 a= --.39.")::::±2 Rjesenja su realna i X. ' a) Sa D(m) oznacimo diskriminantu. I X. d) Ako je a>0.45.4) + + + Riesenia su realna i O<x.44. Znaci izraza Oem). m<-5 2 6. I x--2(k~3)x-(Sk-ll )~O (XE k (-=.* Posto za brojnik razlomka vrijedi: x2-4x+5>O (jet je diskrirninanta trinoma D= A. aka parametar m zadovoljava uvjete . pa je data nejednacina ekvivalelltlla 1 sJijedecim: x _x_6 >0 ¢:. ako je a=-20. Izraz (m+l)x2-3mx+m+8 je pozitivan za svako x aka su ispunjena dva uvjeta ito: 1) ako je koeficijent kYadratnog clana. b) I c) x <-. Rezultat: m~l . to je funkcija f(x) pozitivna za svako tealno x anda kadaje nazivnik pozitivan za svako x. Ovdje su XJ i X2 nule kvadratnog trinoma ax 2+ax-5.a) 2<m<4 b) 1 <m<9 6.~ <m<8. tadaje x. ! 2 2 1-./1-+40 1 +.. U OV0111 s!ucaju je Ix I=-x pa je data nejednacina ekvivalenta nejednacini x:2+x_6 >0..<m<8. tadaJe + P(k) + + + + + ~> - I )(k-2). +=) 208 . sa P(m) proizvod rjesenja i sa Z(m) zbir rjesenja date jednacine. x>2+-15 6.evi.X2 . Postavljeni uvjet ispunjava sarno x<-3.J6 <x<-2-J2. Priroda rjesenja X. negativna. I Xl I < I X2 L + 3 0 + XI -0.42. Izvrsavanjem operacija u drugom uvjetu dobijamo: D=5rn2-36m-32. . pozitiYan i 2) ako je diskriminanta trinoma. c) Akoje a< 1.<m<8. x>2.edecoj tabeJi: m D(m) P(m) (m) Priroda rjesenja x. .41. ako je a<-20. x>---~. -12) Riesenja Sli realni broievi i XI<X2<O + + -12 0 Xl =-24.--.'j<x" 4 + XI =x2=4 0 + (4.J6 b) xE0 -l ' I x >-.a) x<-3. negativna.a) Neka je x~O. 6.JT7 S+. 5 4 Sada vidimo da su aba uvjeta lspunjena za . I xl. x>3. D~9m2-4(m+ 1)(m+8) .. tada je x proizvoljan realan broj.40. Postavljeni uvjet ispunjava samo x>3.<0<. Kvadratni trinom 5m2 -36m-32 ima ulile mz:::-~ 5 i m=8 i negativanje za sve vrijednosti varijable m koja zadovoljava uvjete .?_. < x < X2.-. I' b) AkoJe al>.

a) Xu::::: ±2.4=±i d) Xl. .=4.2.±5.4=±4 7. x2=2. x4=6 7.7.j.Ja-b c) XI1=± (a+b)'X14 = ± (a-b) 7.a) Ako uvedemo srnjenu x 2=t dobicemo t)=4 i t2=49.4. Ostao je j~dini moguci slucaj da rjesenja jednaclne budu realni i razliciti brojevi.2 = 0.xj. sto je i trebalo dokazati..a) xJ.: m<-4 v m>1 1 b) 0 < 111 < 4 6. Trazena bikvadratna 4 b) x4-3x'+2=0 c) x +16x'-225=0 jedllacilla ie: x4-53x'+196=0.=±5.51.a) x -12x--64=0 b) x+lOx-+9=0 c) x + !Ox +169=0 7. c) -1< k < 6.-= -4 -3' I 2' Xl--~ - d 0 b"IJamo x}= I i i x.4 =±12 v x2-16=O <=> ='0.]=±2. odnosno.4 = ±15 Xl. X34= ±~5 - 2. -. b) x< - m:=. 6. x.S. tada bi brojevi a i f( a) :imali isti znak za sve vrijednosti od a (osim 0.4-=±2 7.. 3 c ) XI_2:::::J:"2. X14= ±5 7.> -3. X 1..-4 ' v fJ1:?:-2} J11 ¢:> m 2:: -2. pa vrijedi a·f(a)<O.a) Uvodenjem smjene x· 2=t. .= - ~ ).52.4 == ±i 1 1 7.= -2. = -3.a) XI. X:\.9. ±4 7.l=4. x4=3 m>-4 ¢) m+l >-3 -1--m 8 b D~O. x3A=±. c) xl=-2.a) XI2=±.16.. =: ±8i c) Xu == 0.a) xl. Tada brojevi a i f(a) uvijek imaju suprotne predznake.x3.2.3' .I ± ~./6 ..4= . x.. X3. X3.= ±i 2.J2 i 7...9. X3A.X3:::::-1.4=_1 X3A= ±5i a b 7.4=±13i 7.x3.a) Mora bitii5punjen uvjet (m+4)f(3)<0. 3 d) ±i b) X1.a) XI?=±. Ako bijednacina imalajednaka rjesenja X.Z=±fa.4=±2 d) xJ. .a) x.'.2 = ±8) X3./2 ±T X3. X:l4 = ±4 d) x l..2.4=±3i b) xl.2' ..2=±2. xl..X34=±- <./6 1 . x.A= 2 c) xl.. X. X3.X3. x. Ako bi rjesenja jednacine bilakonjugirano-kompleksna tada bi brojevi a i fCa) uYijek imali 1sti znakl pa dati uslov ne bi bio ispunjen.2=±l .10.4.2 b) Xl = I t2="3' I Iz x-.X. NEKE JEDNACINE VISEG REDA 7. X2=O.a) X.X~4=±. 1.2=±6.:::: ~.::.2=±m. x3=4.. a) {xl 0 ~ x < 2} c) {J!8-2v' 43 $x< 18+2v' 43} AI 19 19 6.3 X2-~ i x4=2"' i -2' c) . pa dati 2a uslov ne bi bio ispunjen.X14=±2'" 3 b) x]?=±l.. 2a d) XI. Znaci rjesenja Xl i X2 su razlicita. af(-3»0. d) X."=±2 .3. X3... 1 4 1 4 . X.X14=±.). c) 7. k .--~ X 4 .2=O.13. x4=9 .±1.l. Rezultat.1A=±a b) xl.l? 42 7. 1z x· 2=9 d a b" lJama 7.2 X.-l=±3 ±3.?=±. X3.* Uputa: Oznaciti vrijedno5t funkcije.x3. . 1 2 24 => XL2 = ±2 .X3.2 =0.a) Smjenom x2=t => X 4=t2 data bikvadratna jednacina postaje kvadratna po variiabli t: e-13t+36=O cija su rjesenja t..15. >-4 8 13 7.2=±Ja+b..a) x4 -16x'=0 ¢) x'(x'-16)=0 b) Xu =0. formirati kvadratnu jednacinu u zavisnosti od parametra rn i odrediti one vrijednosti parametra m za koje kvadratnajednacina ima realna l:jesenja. x.2=±1.*a) Uputa: Uvodenjem smjene x 2-5x=t.1.3A = ±3i c) xl_2=±m.3=± i.2.\4=±)b b) xL2=±m.X2=--:-. .Jl9 7 .= I.i= ±I..14.2 = +. X)=--. datajednacina se transformise u kvadratnujednacinu pot: e'-32t-144=O cija su ljesenja t l =36 i t2=-4.. 7.8.4 =±7i Xu =0.4-=±. x3=1. I La) x. x2=t => x2=t2 => x 2=9 ::::::> X3.3=O.=1 = ±21. Bikvadratna jednacina (jednadzba) 210 9 Rezultat: xl=-4.48.. X =t => x =tl => x = b) XL2=±3. X34 ~±6 .4 =±5i b) 3" 2 1 c) X. x.X4=1 - 211 .±i c) x1.4= ±~5 + 2. Rjesenja ave jednacine su t]=9 t1=-4.--1=±3.[3 .12.x3. odnosno (m+4)(m-1 1»0. . b) . Nekaje a·[(a)<O.X3. m<-3 v m>5 .X3..-I=±iJ2 b) b) XI=O. recimo sa m. X_.st7 Xl' X 2 SU konjugirano-kompleksni brojevi.6.}.> K~=O Xu =0.50*a) Neka broj a pripada intervalu (Xl. x. t.53. . k::.4=±2i c) x1.a) Oba rjesenjajednacine Xl -2(m+ 1)x-4m-7=O bice veca od -3 ako su ispunjeni:slijedeci llvj'eti: 4(m+l)2 +4(4rn+7)20j 9+6(m+I)-4m-7>0 .4 =: ±3 . .J2. X. 2 c) Xu= ±2. .3'" 3 -I+m <x<10 6. data jednacina se transfarmise u kvadratnu po nepoznatoj t t 2-5t-36=0. .. = x.49. Xl' X 2 Sll realni brojevi.1. Skup tih vrijedno5tije kodomena funkcije.-7<k<1 6...2= d) b) Xl.a) X. xJ. 2 Xl.. 4? .

4

7.17.a) Uvest; smjenu x=t2 Rezultat: x,=1, x2=16. b) x=9 =6561 c) x,=-8,

7.28.* a) Uputa: Mnozenjemjednacine sa najmanjim zajednickim sadrZiocem
nazivnika i sredivanjem dobivamo:
4
lOx' +4x=x(x -3x' +]Ox-6)=0
¢:>
x(x 4 _3x 2 -10)=0
odakle neposredno zakljucujemo daje x=o jedno rjesenjejednacine, a preostala
fjesenja dobivamo rjesavanjem bikvadratne jednacine X4 _3x 2 -10=0.
Rezultat:O,±.J5 ,±i../2.

7,2,

b) x1,2=±I, x,,4=±4,

Binomne jednacine (jednadzbe)

7.29.a) Jednacine obJika axJl+b=O obicno se nazivaju binomne jednacine.
Postupak rjesavanja ovih jednacina svodi se na rastavljanje lijeve strane na
faktore, pa se jednacina raspada na vise nj ih sa manj im stepenom.

x'-I=O

¢:>

(x-I)(x2+x+l)=0

¢:>

(x-l=O v x'+x+I=O)

¢:>

x,=l, Xv

-I ±i../3

2

1 ± i../3
2
3

cJ x _8=0

,'_2 =0
3

¢O

+ 12m""!- 4
'

h~;~ + 2 -

x, =V

b)
1

6 'f

111 = -

2

.

" [a-b
2

[a-b ,"
2

)

2

7.26.*a) x!=1,xz=1,x3A= 1±2i.J(;
b) xl=-5,X2=-3,X3,4=-4±iJ7
c) x:=-2, X2=0, Xl4 = -1±5i
'7.27.* Primjenom Vieteovih formula za kvadratrlujednacinu.i kOfistenjem datog
uvjeta dobivamo jednaci'nu (111+ 1)4 + 6(m+ 1)2 -7 =0 cija su -l:fesenja 111=0, m=-2.
212

x"

= -4.

¢:>

7.3 La) 8x-'-]25=0

5

Rezultat:
Xj

Xl

=2"'

5

3a

2

=-,

3

-'

X 2 .3

-5±5i../3
4

10

x2,J=aV ± i../3)
,Xol=3a(-I±i../3)

4

7,33.a) x'-64=0

8

¢:>
¢:>

-1±i../3
3

x"

7±7i../3

7
=--, x-, ~

7.32.a) x,=-2a,
c) x,=

x,

-3±3../3
2

b)

b)

x,

d)

Xl

¢;Y

X j =4,x:.u:::::-2±2i

(3x/-2'=0

..J3

¢:>

l±i../3
6
(2x,S)(4x'+lOx+25) = 0
I
d) x, =--, x? '\
3
-,.

(2x)'-5'=0
¢:>
2x-S:::::: 0 v 4x 2+J.Ox+25 = 0

¢:>
¢>

c)

¢:>

¢:>

cJ 27x'-8=0

= 2 ± 2i../3

(3x-2)(9x'+6x+4)=0

~.

,2 1
C
v +6--)y-+
--1--=0,

.

x,

.J'511l + 12m + 4

6
,
19
7.24.* Zamjenom varijable x::::y+m u datu jednacinu i sredivanjem dobijamo
jednacinu
1
a/ +(4am+b »)'"'+(6am +3bm+c)/ +(4am 3+3bm1+2cm+d)y+(am-++bm 3+c11 2+dh+e)=O
fz pr~thodne jednacine vidimo da ona post~~e bik-;adratna po varijabli y pod
(4am+b=0)
A
(4am'+3bm-+2cm+d=0),
uy]etnna:
7.25.* Zamjenom vrijednosti za x i sredivanjem dobijamo bikvadratnujcdnacinu
111=

Xj=-3,X23::::

(x-4=0 v x'+4x+16~0)

¢:>

Iz datog uvjeta XI=3x2, dobivamo kvadratl1ujednacinu 19n/"-I08m-36=O.

'" su rJesenJa
",
cIJa

d)

(x-2=0 v x'+2x+4=0)

¢:>

7.30.a)x'-64=O<O>x 3-4'=0 ¢"~ (x-4)(x'+4x+16)=0

7.21. Dokaz provodimo kao u prethodnom zadatku.
7.22. x"-29x'+100=0
7.23. Iz date nejednacine dobije se:
2

(X_2)(X2+2x+4)=0

xj=2,x:,.J=-1±i./3.

¢:::>

13m +.2 + )Srn2
x, =,

¢:>

3
4
6
=-,
5 .
=

=:--_.

- 3± 3i../3
X l .J

XL,

8
=:

-3±3i../3
5

x,=~, X',3=~' (-I ± i.J3)
d) x,=

(X')3 _ 4 3 = (x' - 4)(X4+4x2+ ]6) = 0
x2_4=0 v x4+4x2+16=0

9d ,X2,.,=9(~(I±i.J3),
2

4

=>
213

kvadratna. Rjesenje linearne jednacine je upravo dati broj, a preostala dva rjesenja
kubne jednacine dobiju se ~esavanjem kvadratne jednacine.
a) (x'-3x+2=O):(x-1)= x +x-2 => x 3-3x+2=(x-I)(x'+x-2) => x 3-3x+2=0
2
¢:> (x-1=0) v (x +x-2=0) => X2= 1, X, = -2.
b) (x'+Sx+18): (x+2)= x'-2x+9; x2-2x+9=0
=> X',3= 1±2i.J2,
2
c) (x'+2x -3x-1O); (x-2)= x'+4x+5; x'+4x+S=0 => X2,3= -2±i,

7.42,a) X2,3
-l±i-!3
2
-3±3i-!3

vx
b) XI.= 2, x 2 .} =-l±i-!3

2

d) XI = 4, x',3 =-2±2i-!3
7.3S,a) x]=- 3 ,X2~
,.

3± 3i.J3
2

c) x l =-6,X2.3=3(I±i.J3)

7.3.

d)

XI=-S, x,,=."-.(l±i..J3)
_. 2

Neke jedllacine treceg stepena

iFs5

- 5±
5

11 ± 2i"/IS4
2

7.43,a) Drugo rjesenjejednacineje x2=-1-2i, Polinomx'-x'-x-lS je djeljiv sa
(X-X1)(X-X,) = X 2_(XI+X,)X + XIX2 = x2+2x+5,
(x3_x 2 _x_15 = 0): (x2+2x+5) = x-3 ; x,=3,
b) X2= 2+i, x3=2
c) x,=2-3i,x,=S,

7.44. Uvrstavanjem datog fjesenja u jednacinu dobivamo jednacinu po nepoznatoj
m. Rjesenjem te jednacine odredujemo m. Uvrstavanjem dobivene vrijednosti za 111
u datu jednacinu, koristeci dato rjesenje, odredujemo preostaia dva rjesenja (kao u
prethodnom zadatku),
a) -m+2+ 1-2=0
m=l.
-m=-l
x 3 +2x2_X_2=0
(x" +x-2)(x+ 1)=()
=> x2=-2, x3=1.
¢:>
b) -2S0+25m-65+15=0
¢:>
m=l2.
2Sm=300
2x 3+12x'+13x+IS=0

7,36,a) Rjesenje je x=1 ,a ostali brojevi nisu,
b) Rjesenje je x = - I.
7.37,a) Rjesenjeje X=1.
b) Rjesenjeje x =-1.
7,38,a) x=3 jeste rjesenje.
b) Rjesenje je X = 2,
7:39.a) Koristeci teoremu: Ako jednacina anx H + afl_lx ll- 1 + ... + a]x 2 + 3jX + ao IIna
c.Je!~brojno Ijesenje, tada je slobodni clan ao
djeljiv sa tim rjesenjem,
z~klJllcujel11o da da~a jednacina moze imati samo dva cjelobrojna Ijesenja i to ±l.
~eposrednom provJerom utvrdujemo da ni jedan od ovih brojeva nije Ijesenje
Jcdnacine. Znaci jednacina K'+5x2+2x+ 1=0 nema cjelobrojnih rjesenja.
.
b) Treba provjeriti da Ii je neki od brojeva ±1, ±5 l]eScnje date jednacine.
~~po~l.·edl~il11 u~rstavanjem ovih brojeva 1I jednacinu uvjeravamo se da I~i jedan od
l1Jlh nIJe nJeno IJesenje.
~) U ~.vom zadatku t~eba provjeriti da li je neki od brojeva ±], ±2, ±4 (jesenje
Jednacme.
Nakon toga se uvjeravamo da ni jedan od cijelih brojeva nije Jjesenje jednacine.
?.4 O.a} ~eposv~ednom provjerom zakljucujemo da ni jedan od brojeva ±l nije
l]eSenJe Jednacme, pa ona nema cjelobrojnih rjesenja,
b) N~~edan od brojeva ±1, ±2 nije rjesenjejednacine.
c) Nl Jedan od brojeva ±1, ±3 nije tjesenje jednaClne.
7.41. Ko~isteci Be;zoutvu 1 teoremu: Ako je ex nula polinoma f(x)= aox Jl + an_Ix o.]
+ ... -t" a2X + aJX + av, tada je polinom f(x) djeljiv binomom x-a, jednacina treceg
stepena ~? moze zamij~njti sa dvije jednaci.ne od kojih .Ie je?na lil)earna, a drug<L

)

c X2,3=

b) x2,3=-I±F7

¢:>

(2x'+2x+3)(x+5)=0

=>

-l±i.[5
2

d) m=-21 ,x2=-3, x3=1
x 3-7x'-9x+63=0

7.45.a)

(x 3-7x 2),9(x-7)=0

¢:> x'(x-7)-9(x-7)=0
(x-7)(x'-9)=0
¢:> (x-7)(x-3)(x+3)=0
¢> x,=-3, x2=3, x3=7,
b) 6x'+2x'-25x-50=0
¢:> (x-5)(x+5)(x+2)=0
¢:> x,=-S, x,=-2, X3=S.
c) x'+2x2-13x+10=0
¢:> (x'+4x'-5x)-(2x'+8x-IO)=0
2
2
¢:> x(x'+4x-S)-2(x +4x-S)=O
¢:>
(x-2)(x +4x-S)=0
~
XI=-S, x2=1, x3=2.
d) x 3-x'-17x-15=0 ¢:> (x'+4x 2+3x)-(5x 2+20x+15)=0 ¢:>
¢:>

¢:>

<=> xJ:;:;::-3, x2=-1,x3=S.
7.46.a) Jedno rjesenje jednacine je xj=l (nalazimo ga meau faktorima broja 4)
X:u=

1 ±i"J!s
2

b) x]=2, X2.}=

im

-5 ±
4

v

,.
Etiene Bezout (1730-'1783), je poznati francuski matematicar

214

7.47.a) Jednacinu celTIo rijesiti odreaivanjem, prvo, jednog njenog Ijesenja, a
zatim celTIo pronaci kvadratnu jednacinu cija su l:jesenja preostala dva rjesenja
date kubne jednacine .
. Cjelobrojna rj~senja trazimo medu djeliteljima- slobodnog clana: ±t, ±3.
Ne.posr~dnom provjerom uvjeravamo se da je x == -1 rjesellje jednacine
3x'+2x-+2x+3=0,
215

PolinOlp 3x~+2x2+2x+3 je djeUjv sa binomom x+l. Odredimo ovaj kolicnik:
(3x +2x +2x+3): (x+l)= 3x--x+3
3
2
3x +3x
-x2+2x+3
-x 2 - x
3x'+2x2+2x+3 '" (x+I)(3X2-x+3)
3x+3
3X3+2x2+2x+3=0 ¢;> (x+1)(3x2-X+3)=0
¢;>
3x+3
x+J=O v 3x 2-x+3=0 ¢;>
¢;>

¢;>
¢;>

=>

¢:>

b) xl=-I, x,=3,
-

c)

x,,=~
. 3

c)

xI~-l,

2

x)::::-1,x2::::J,x3::::4

f)

Rjesavanjem ovog sistema odrealuemo a =.!2 i b = 42 .
I' .
5
5
JvrstavanJem vrijednosti za a i b u pocetnu jednacinu dobije se jednacina

,

7

5x-'-18x--5x+42=O Cije trece tjesenje je x-,::::: _-.
5

¢;>

(x+I)(x'+I)

=>

7.53.a)

d) m::::-3 ..;;) m::::-l
f) 111::::-,1
¢? (x+I)(x',x+[)-x(x+[)=O
¢:;)

xj::::-I,x];;::1,xi=1.

¢:)

(x+ 1)(X2_X+ [)+x(x+ 1)=0
xj::::-l, x2::::i, x,::::-i.

,'"

xi.~=±i,

xl:::::-l, X:u::::·

x

-5±·J21

.4=~----'~
2

b)

3x+2
--=,

x,=-I, x2l=-3±2.[i.

<?

2x'+3x'-3x-2=0

_3,'

xj=1,x)::;:::;-2.

4
3
7.52.a) 3x ]x Ax Ax'_7x+3=0 . ¢;>
3(x 5+1)-71«x'+I)-4'x'(x+1)=0
4 3 2
¢;> 3(x+ 1)(X _X +X _X+ J )-7x(x+ 1)(x'-x+ 0-4x'(x+ 1)=0
216

4

-

x+3=0

=>

f) -/+3x2+3x-I=0

-5±.[0

(x2-1)(x2+4x+l)=O.

¢;>

[)(2x'+5x+2)=0

1

X,=--.

.

2

x'(x-3)-(x-3)=0

¢;>

¢:>

(x-3)(x' -I)=()

x!=-1,x1 =1,x:,=3.

(x-2)(x'+2x+8)-x(x-2)=0

¢;>

(x-2)(x' +3x+4)=0
b) x 3 _2x 2 _(a 2 _a_l)x+a 2 _a=O
¢;>

(x-

¢:>

2x+3

=>

2

7.5I.a) xl=-I, xn=-1O±3.Ji]

(x 4 -1)+4x(x L l)=O

¢;>

Rezultat: xl.2=±I, x, __I::;;::-2±--fi .

7.5S.a) x3+x'-2x~-8,~Q

5

-2]-1O(X+~}6=0

1
x)::::2,
2 -

7.54.a) Upula: x4 +4x 3 4x-I=0

c)

c) xJ=-l,x?'l
-,.-

{(x+H

Xl=-'

5 +51

=>

¢;>

3(t' -2)-10t+6=0 ¢;> 31' -IOt=O ¢;> t=Q v 3t=10.
Rjesavanjem dviju kvadratnih jednacina po x dobijemo cetiri rjesenja:
1
x+-=.o ¢;> x 2 +1 = 0, (x;OQ)
¢;> X2.3 = ±i.
x
1 10
x+-=- ¢;> 3x'+3 = 1.ox, (x;OO) ¢;>
x
3
b) x,=-I

c)

7.4. Simciricne jednaCine (jednadzbe)
7.49.a) m::::1
b) 111::::6
c) m::::-21
7.50.a) x.l_x 2_x+I::::O
W x-'+I-x 1-x::::O
¢;> (x+I)(,,2 2x + l )
b) x.l+x~+x+J::::()
¢::) X3+!+Xl+X::::O

~2 }1O(X+~}6=0

Uvodenjem smjene x +Jc= t, dobijenajednacina postaje kvadratna po t:
x

7.48. ~put,::. Zamjenom dati~l rjcsenja u jednaclllu dobije se sistem od dvije
Jednacl!le sa nepoznattn1 a i b: 4a-b:::: 0, 9a-b::;:: 24 .

,

3(X2+

.

Xl:::: 3 , X l . 3-1±3i
::::---

:
-I ± i.J15
X)~-1,X2-3::::--4--

Xl=-l.

4
3'
Jx4-1Ox3 +6x'-10x+3".
10 3
Jx -IOx·+6x'-10x+3=0¢?----·,
=0 ¢c>5x-.. lOx+6--+-,=0 ¢c>
Xx X.
¢;>

J±iJ35
x?-.l~-6

(x+ 1)(3x4 _3x 3+3x2_3x+3_7x 3+ 7x' -7xAx')=0
2
4
3
(x+1)(3x4- 1Qx 3+6x2-JOx+3)=0 ¢;> x+1=0 v 3x _10x +6x 10x+3=0

x(x-l)'-,,2(x-I)+a(x-1)=Q

¢:>
¢:>

=>
-·7.56.* a) Uputa: I?ijeljenjem sa x

3

=>
x3_2x2+x_,a'2x+a2+ax_a=O

(x-I)(x'-x-a'+a)=O
x J = 1,

Xl

= 1-- a, X3 = a.

.i sredivanjem do~ije se:··

217

(-I.0) b) (-2. (±'J7' ± .x. ~)3 8.)'=4 c) (3+JiO. (2. ±) c) 8.1O=2v-2 . 0) nije tjesenje sistema. pa prvujednacinu lllozemo podijeliti sa /-. (-2. (4.=2.10 3 + ~3). xy=v : U+V= 11 2u= 12 u=6 x+y=6 x. (a-I.fi) (-4'~)(2. -3).[JO} (-3+JiO.-3+..6 (-a.> x2 +xy-2/=-56 ¢:) 24x2-1Ixy+y2::::0 x'+xy-2y'=-S6 .2).15. 3) 47) cJ (1. a). 151 a) (2a. } 4. SISTEMI (SUSTAVI) KVADRATNIH JEDNACINA (JEDNADZBI) a) b) (a+I. -2a). I).a) (-15. 3) c) (-a. -a) b) 8. = 3f (x+y)' =8+8} "c..12. I).3: Sistem od dvije jednacine od kojih je jedna linearna.a) (4.5).:: 2._. 3-JiO) 8.2. -I). 4) 8. (3. (~.1' )'=16} ~ x 1 =-3 '_-1 .(l±i) 2 XS. =L(3±.a) (-2a.(-.fi) 5xy+3x'+3(15xy-x')=57+3·8 I ¢~ 15xy-x 2=8J xy=6 xy=6 .2).> Yl=1'Y2=5.3) II .4=-I. .a) Dati sistern l11ozemo uprostiti lIvodenjel11 smjena x+y=u. x2+l =8} <=> x +2x)'+l =2''Y+ 8} -. a+b). -2) .·) X 7 . a+I) *********** x".a) (±3. (2. dalje se dobije. (2. I).=2 <=? c) (2. 2" x3.(I±.4=I±iJ3. (-2.a) (5.Y2=-2f (x+y)'=25 xy=6 x+y=±5 xy=6 ¢> c) (-I. I). XS6 . (-4. ±2). (a. I). 0).a) XI..'X34= . x 4 = .=5.3.12=0 (!'3.Y =I} x' -x-12=O' b) (2. Xl') :::: . (3. ±~ ) b) xy=6 15xy-x 2=81 ~ 90-x2=81 <=>x 2=9 5 10 3 3 c) (0. Par (0.xy=4 <=> b) (5. (-2.-~1 \ b) (4. (-2. (211.x3 ::::. 2).a) (6.5). ~. => ~=t. a) 7(2x'-3xy+3y')+ I O(x'+xy-2y')=560-560 ¢:. -3) (3. (-a-b.a) 2x'-3xy+3y'=80 x'+xy-2y'=-56 (.8. boa) c) 5 1 x 2 =-2."= Ii. t=t => y=8x 219 .a) y =3x. -2) X-Y=I} ¢) Y=X-I} ¢::> x(x-I)-12=0 Rezullat: (. a druga kvadratna ~Jesavamo metodom zamjene (supstitucije) tako 5tO se iz linearne jednacine izrazi Jedna promjen!jiv:a pomocu druge i lIvrsti u kvadratnujedllacinu. 5) b) (2. (-4. (t-2)(4t' .-4) 2 II 8._ 147) 173 173 ¢> 24(~J -1{~)+1=() => 218 x.> xy=6 ¢> Rezultat: (2.2=±i.-~) 8.a) Sxy+3x'=S7 15xy-x'=8 I ¢> ! <=> X+ Y =±4} .25) = x Rezultat: b) 7.1 La) (5. I).!:.4) b) (4.2= 1. =-4} x. -4).4) 8. b) x'+y'=13 x'+2xy+y'=2xy+13 xy=6 ¢. xy. . 2x)I=3 25 25 x=2\'-2 X=2 Y -2} 2(2) 2xy=3 ¢> . 2). S. 24t'-llt+I=0 => t=±. -2). a) Da b) Da c) Ne 8. 2). 3).3+JiO} (3-JiO. =3 (2. 0) ¢:> c) (4. (-3. (1. a.= 1 u-v:::::J ~ 2v::::10 ¢:) v=5 ¢:> xy=5 ¢:.1.J2) X.4y.J2.7. 5). x3.).. a-I).:ty=4 cJ (-±. (-3-JiO. Smjenom x +.4.1" . (3..8 =-i.J2.!:. -2). c) (_15 1 2 = ~--. ~ 2). (±5 X':1~Xl=~3If y! -2' }1 --2J -. = -2 X6 4 o.)'=4 xv=4 8. I) c) <=> (X+ . b) Xl. I ±i.=4. (I.-3). (1±. (-3.-2a) b) (a-b. 4).-) 4 \ 5) 8.1).3 = 0 b) (~'-1)(%.9.- 1 1..x. 3).57.J2. (-.6. (2a.J2). )-13( x + ±)+ 34 = O.-4). ~a) (-~a. -3-JiO).IO.(82. (I. = t .s( X' + Xl. (I. =.J5) 2 =i'~±.I2) b) (0.-±a) 8.13.14.2). X1. 0). (3.a) 8.2). 5).{. 2) 1 (3.a 2Y-. (-I.2). -2).X=21j' 8 ___. 8. (-3. Rezultat: (3.a) Da b) Da c) Ne 8. -(ll±. y.16.3).

a) x=16 9. -I). (-I. -2. ¢:) y~3x x 2+3x 2-18x 2=_56 (-2. Domena se moze odrediti na pocetku.a) x~24 b) x~6 c) x~2 d) x = -I 9.-xy. Napomena: Rjesavanjem iracionalnih jednacina vodimo racllna 0 domeni jednacine. ujednaCinu x=4.a) Kvadriranjem jednacine i sred-ivanjem izraza dobije se: . a) x-l:O:0 ¢:> x:O:l b) x:O:O c) xt12:O:O ¢:> x :0:-12 9. 2) .(3.y. -3-i.I. ( .21. x=L Neposrednim l!vrstavanjem broJa-x=O.fi.0.fi. Uvrstimo x=O po!azllu jednacinu.-. 2) c) (2. Iracionalna jednacina u kojoj se varijabJa pojavljuje u radikandu kvadratnog korijena definirana je samo za one vrijednosti varijable za koje je radikand (potkoljena veli6ina) nenegativna. ±16 (2) Vu x~2.') y::::3x y=3x x-+xy-2/=-.fi. b) ~=x+l :0::.6) b) (±~.±6.. Vidimo daje .H. (-2.2.=7(x+ y) 1 =3' t2 """-. _. -[iff. Rezultat: (2. sada. 2).. c) 8. 9.±4) \ 220 b) 2-i. -2) Vu 2 x~-2.24. Vidimo daje jednacina zadovoljena.J2x+1 =1-x \4 33) lZ'2 8. * a) (2. (-3. -xy.J: +1 ). . tJ ¢:> ') Sx2-xy-y'~7(x+y) ') ~' 18x--33xy+9y-=0 I SX' -X)'.a) x='1 b) x = ±3 c) Nema rjescnja.f4J' (3±.. veoma cesto se iracionalne jednacine rjesavajll tak<? da se odrede brojevi koji bi magli bili rjesenje ("kandidati" za rjeSenje).. pa nema l"JesenJa.· Mealltim.S.DZBE) 9.0). 5 X -xy-y-=7(x+y) 2 1 x -=r 3 Sx' -xy. 18t y)J 2 .J6 IRACIONALNE JEDNACINE (JEDNA. a zatim i x=l uvjeravamo se da. 3 ).*a) X 2 2 +4xy-2y ~5(x+y) 2 .6). (-J.b) Uputa: Mnozenjem druge jednacine sa 3 i dodavanjem pr. Rezultat: Xl=O. 221 .3).3.fi. !jesavanja zadatka.-2.2).a) x+yi. 2 5(5x--xy-y )~35(x+y) . -2). x~4. Rezultat: (3. X2=-1. I) 8.3).y-' 7 = (x+ y)J> = ~7(x+ 1')J Rezultat: 0) (0. y~3x. (Z.22. 9.(4. (3.2S. x=±.1. -1 -2-.2). (x+y ) (x--XY+Y')-3xv(x+y)=O . - I 331 + 9 = 0 } . -12) b) x'-3xy'= I 3x 2y_y':::: 1 ¢:> ¢::> ' . 9.23. -2).3) (!:. 9. if] (-.7. b) Kao pod a) b) x~64 c) x=O d) x = -I 9.. -2+i: 2 b) Il(~. x'-4x=O x(x-4)=O Brojevi 0 i 4 mogli bi biti Ijesenje date iracionalne jednaciJ)e.-4) x 3 +y·'-3x/-3x 2 y=O 3x\!-/::::1 (x+y)(x'-4xv+/)=O .(-1. c) Jednadzbaje definirana samo za x=5. 3y~2x 1 -:u-.4. b) Jednadzba nije definirana ni zajednu realnu vrijednost varijable x. 2).0) c) (4.).J9 = -3. 8.17.56 RezuItati:a) (2. a _zatim neposrednom provjerom utvrdi koji od tih brojevaje zaista i rjesenje posmatranejednacine. -6). -I). (1.0). 7( x-+ xy-2y)=S(Sx--xy-v-) " ~ Sx--xy-y-=7(x+y) 2 (0. . to x"A nije rjesenje date jednaCine. 4 2 .a) 7(x 2 +4xy-2y2)=35(x+y) .oJ* doblvamo: (x+yf=1 => x+y~1. c) ±.a) Jednadzbaje definirana za svakll realnu vrijednost od~._0. x~-I c) Jednacina nema Ijesenja..3.JZx+I)'~(l-x)' = =? 2x+I~I-2x+x2 ~> x~O.a) (2. (-4. ' => 3x-y-y-'::::J y=-x 2x'=-1 y(3x'-1')=1 Rendtat ¢:> c) b) (3.a) x=2 b) x=O.. 1I Uvrstimo.+. Dobije se istinita jednakost.6. U ovom poglavlju operisemo sarno sa aritmetickim korijcnima. 3x-y-y'=1 ..:} 1+3x=x2-+2x+! ¢::}x 2 -x=O ¢::} x(x-l)=() ¢::>x=O.*a) \ ¢:> Sx.a) -Jedna6ina nije definirana ni zajednll realnu vrijednost :varijable x.-su ljesenja date iraclolialnejednacine. (-4. prije. 3) 3' 3'3' cJV4 !.*a) x b) (1. (1.y~6 x2~4 ¢::> ¢:> b) (4. 1) 8.i) 8.y=-6 .-b+c' a+b-c'=a+b+c) 2 <~> =? (. y 2 c) (2. => v::::-x 8.1 c) 3+i.. (±2 (2. Znaci x=O je jedno !jesenje jednacine. 2:) (-I ..2.y' .2).19 .* (4.J6i 8.1.8.y2 =7(x+ '")") 7x +28xy-14y-=2Sx--Sxy-Sy- 2 ~ . Dputa: Uvcstl smJcnu (x+y)/x-y)=t.18.6. Rezultat: x=O.0). 4) 8.J6.:l. Kako..

:<.a) XE [-14.0) x=O. x.4 -x'+6x-5 ..10. 2) b) x<70 cJ a <.a) UPUla' . .a) x=2 b) x=-8 .-1+2_..a) x=O b) x=-2 3+-f. x=5 c) x=-l. transform irati tako da se najednoj ' .:) ..35.. X= x=11 9.28. x2=21. + 2 . 9. x <. .22.: <=} -f. 10. IJe va nranJa Jednacmu dovestl na obllk u kome ce na jednoj 9 am ill sarno korijen. x=-2. n b(x+a).a)4<.H 2 - . 1 .. +=) 10.=1.a) x=4 b) x=2.=13. =-1.a) x>9 b)xE(-=. .x. -.• .I'_-X'CC'2-+-6-x-_ S' > 8 . ' . r.x<2 b) XE (-=. 26 9.3.11. x-I 9.1O.64 b) Uputa: Jednacinu dovesti na oblik G.= -21. IJe kva d' nranJaJe ena ] stram na1azi .37. .0 (8-2x) 2 222 223 . . Rezultat: x=l b) x=9 9..2I.. X=5 b) x=3.. . d 0 IJemh broJeva. d b" .a) x=3 b) x=-3 2S 9.18.=--. x=2 9. O)u[J.x<8 10.a) X= -.34.38..16.a) Uputa' Pr" k d' " .0 0 8-2x<0 .-2]U(14.2x iii . Rezultat: aE [-1.ll bJ x<. za 0 :s: 4m:::.a) 10.a) Nema rjesenja.-f. x-14 k" dome' .a) x = 2 b) x=4 10.J mn .45 = 0 b) x.8.19. nije rjesenje date jednacine jer 'De pripada njenoj domeni).lJputa: Uvodenjem smjene .samo korijen. x=--./2x 1 '_<.a) x=O.o3 10.a) x=8 2 9.oS 5 c)--<.7.x' + 6x .. . ~ 'r->' 26x .15.S. str .. b) x=3 9.+3 x + I = 3 . b" .(3--f..a) b) XE [6. IRACIONALNE NEJEDNACINE (NEJEDNADZBE) <=} 9..b) x.a) x=6. • -..1. Rezultat: x b) x=2401 aW \a'-W -Ir=~==. Pr" . t 9.a) x = -I I+ b) X = .4. Rezultat: x=3 b) x=3 c) x=1 b) x=4 .24.a) x=5 b) x=2 (Broj x == -2.J. 7 9. za a>O. Rezn tat: x=3 .26.31.30. d db'" .a)Uputa· led .3 3 7x J +x ..s:4 -x 2+6x-5 2': U -x 2+6x-5 > (8-2xJ 2 x<. I) = . * 1. . = a-y x·. x=-37 . b) 7 .a) bJ x>3 c) x>6 10. lIaCII1U stepenOv3tl sa 3.a) x=-1 b) x=5 9.al) Uputa: Pps1u e prvog kvadriranja.1.27...a) x=.1x-l+ Ir::~.a).9.J a +x 9. x=5 c) Nema rjesenja.x=-4.a) x=1O b) x=4 9.'. /4x+5 =.· c) x=-3.:X3+-f.6.+=) 10. x=13 b) x=4.. 9. 9.S > 8 - 2x x.a zatlm kvadnratl..a dstavllJanJem na faktore potkorjenih velicina.7] 2 xE [-2.23.14. X= c) x=1O 9.~ b) x=7 49 b) 9. b) X= -4.a) Data nejednacina je ekvivalentna uniji sistema nejednacina: 8-2x .a) xE[ll.32. 1. x=--c. x=l 3 . OJI se 0 lJe I]esavanjemjednacme) ne pripada njenoj 01). +=) XE [-1.a) X=7.-1+..a) xu=I±/6 c) x=3 b) x=-I.2 10. 7 10...: = 2 - c) x=O x.a) XE [1.J(x-1X~+ I) => x..2) 1O.:!:.· 9.a) x<4 10. x=196 c) x=6 9. 9. x+7=1-v2:c-3x+l => _ X2::::). x=5 9.17.:0. .2.1(<+ 1X4x+ 5) - fl -± Jx+ x Fx+l[!4X+5-#=TI=.== 9.J' . . 4) bJ (1.- .-::---.. dohije se: . .. .-'.1I. <=} ¢:::>x+ . +=J c) xER b)x>4 b) x.a) x.a) x=-7 b) x=6..cJ x=-4 ' x=4 ? 9. +1+2. x=3 3 cJ x=J 912 " dnacmu .11 + 4a za a>O . .} Nx-±) x 2 +14x+49=8x 2 _12x+4 9 X."-1 .x=2. za a=O.. ne zadovoljava datu x 9.J4a-3 . . +=). .9.:2. transformiramo u kvadratnu jednacinu t 2.3t +2=0.. Rezultat: x=3 b) x = 5 c) x =-1 · 13. Rezultat: V' Je nacmu).. 2 2a + 1+..1X-l]=O 4x+5=. .= t 2 ..: 9. Rezultat: x = 4.25 a) x. datujednacinu X= - . t > O. 3 b) Uputa: Uzeti t =.c) 112-x=x => 12-x=x2 => x2+x-12=0 => x=3 x=-4 RezuItat· x-3 (D ruglO .a) x=2 (Bro.a) HI =~ i -J5 .39.a) x=-1 b) x=O.36.0) x=4 b) 929') R' . jednacinu srediti i panovo kvadrirati..33.x.20.

16. (1. l-I.a) v - I\' = (I ~ I \2 ) b)" .1. -1)u(l. x> 1 . 11.J3~=-.-IJ lO22a) 10.a) 10. ')""_ Y cJ \' \ \ : " \ \: . b) 0 < x < 3 10.a) (.< x < += 3 b) 10. ~ ) \ I J f7 x>2~3 1 L2. I-JiO)U (3..13..19. 0) b) [I.1.¢INE (JEDNADZBE) I NEJEDNACINE (NEJEDNADZBE) . -I + 128J (-=. +=) 10.O)U[1.~J .={s(2)' V=.4. +=) 3 b) [-5. <.o)U(o.x>4 x:..2. x < 28 - .-6)U(-5.2) b) x>1 x 2 224 3 4 225 .a) (.2X' Rezllltat: 2 < x < 3 XE 0-.17.v = l~ II d) 5 b) (-=.128.a) d) y=S" 4x._ 1!)u(I)-IS?! 3 5 -1 [-~.Jr---2 -X'-=6x ---- 10.11.20. +=) -5 -4 2 ·1 -2 -3 1_2.18.J) 10.20) b) Sl.a) [%.a) x> 34+ jl 188 b) - 2. 2J b) b) ·6 ~i) [-2.4 (x-J)(x-5) < 0 _ _ __ ~2c:j8x+69<9~_ _ \ 4 ) 11.15) L 10.+= J I 0.a) (-=. (" -'.6 . 4 3 SLI 1.3) b) b) (~.2.-- 2 .12 a) Data nejednacina je ekvivalentna uniji sistema nejednacina: 4x .6> .. 0] (-=.14a) b) y=3 x 4 ' Y ( 4 )' . 10. 0) -3 c) (-J. 0 4x .J6x.6> .-2)U[-I .6 < 0 4](.2 La) [. EKSPONE~CIJALNE JEDNA. 1.=.J7S6 2 1015.23.a) (-=. 3]U[1. Eksponencijalna fuukcija Rjesenje posmatrane nejednacine je ullija dobivenih rjesenja sistema na koje se jednacina raspala: 3<x < 5 b) x<-IO.

. = 4· Vi x::o::l..> x~8 x-5=3 (i'fX..a) x:::.5 11.7x+ 17.- 11.:} I Il.4..' =(5.1 ::.5 (3)'" (3)..2.:-2 1I. .<=> => = 4·3' = +2x=-"6 => XL:? 2_1 =3"' (ifij)O =lF9 x= 12 I_xl <=> <=>2x-I=-x-7<=>x=-2.-1 --1 => 2x-1 =0 => x='2 X=-. zakljuCiti da je eksponencijalna funkcija y=a\ a>O. ifij -- J9 )'.:::2 5 c) ¢) 8"'.a) VI28=4" b) 3·2' x . rastuca ako je a> 1..' 5 x ~ -I jeste rjesenje jednacine 3X+ 1~1. c) x=2 2 2 7 '=49 ¢) 7 '=7' ¢) 2x=2 ¢) x= 1 b) 6'+'=36 ¢) 6H'~6' ¢) x+I~2 ¢) x~l.I8. 2 8 7 12 5 2 X=-. =2"--6 ¢::} 2 x -2x-7=0 <=> 3·2' (J9) l 2 ifij i '" = 7 <=> 1283 =4 2x <=> 23 = 2 4x <=> 4x:.J=--.)x-] =--2 q 26 5 => x'+x-2=O iii x=3 ~> x~-2..19.)H7 <=> [4-5 )2X" = (4-5 )'(H7) b) x:2 b) 226 'I" l64) ( 1 x=-3. b) 4 x =16 ¢) 4'=4' ¢) x=2.a) O. 11."1:::::::8 3 1 (x<'J=3 3 ¢) 4 2 "=2 5 ¢) 2(x-5)=3 ¢) 2 .(.> 9 x-5=27 ¢::.a) b) 11. c) x=-j c) x:l I 11.1.<=> X=--..a) 11.a) x=-4 X=-.a) Da b) Da c) Ne 2x~16 ¢) 2'=24 ¢) x=4. cJ 0. d) 3"'=27 11.6. Napomena: Kako baza stepena na 1ijevoj stran i jednacine: ( ifij f" I \ J9 ) = ] .-2 =1 <=> 3'-2 =3° = x=2. 4 ' =\4 <=> b)<=> 4 2 x. x=3 => . jer je 3.a) ~ 2 x' -7 .-'j =24<=>-' 1 [ x(x-I)--1] =-<=>x--x-I=O<=>x. cJ x=3. l±.:=2 (3)2 . drugo rje~enje posmatrane jednaCine.a) i- x2 x=4x-9 2 2 . ¢) l x=2.a) ¢) 81x. (0\2 \~' =\~) <=> x-I-:. 1.I7.(l)~Hl=2~ \4 c) (x2+x-2)(3-x)~0 X= - d) x 1l..r =64. d) x=2 3 2x-I~2 ~HJ =(H <=> 1+~=4 <-~ ~=3 ILlS.3.14.:..a) b) 13 2 3 ~. r S"~S ¢) ~4=(~ ¢) x I I 16.3. za x:::::3 postaje jedan. 7 . x=3.5 c) .:3] ¢) X:::::-.8..11. 3'2' =36 <=> (2·3)' =6' <=> x=2..5=4.J5 c) 4' 11.13. i-·\:+2. 227 . lvfoze se. ¢::} = '1 ~8 <=> 8 4x 3 1 1 = 8 2 <=> 4x=-. x 2-4x+3=O => => x -4x+6=3 2 = _I 4 ~ 8 . 7 d) x = -3 <=> x=-lvx=4 2 => 10x'-77x+13=0 ~= 36 <=> 3' ·8' :36 3' w =2' <=>1'" =2' <=>-2x=2<=>x=-1. Svaka funkcija iz zadatka 11.2'~5 5 4 X=- x =-1 x~1 b) 0. x=lO.7 .a) 3' _2·3'-' =7 <=> 3'. x=l. je rastuca. c) 4""=256 <=> 4""=4 1 <=> 12=4 <=>2~=22 <=> 4 11.1 ¢::} ( I )"" =16<=>4"+' =4 2 <=>-x+l=2<=>x=-1. Da cj Da 11.25'" ='16<=>l4 {::::.5-4)2. .2(9-2)=7 =. 3) 5-~ i r-:: 2 l 2)=2-vx-J x=2.a)<=> 2 =1±2J2.Ie x=3.ll. )..4.1+ 1 ~ 3° = 1..a) 2-4'x~64 b) 6"'=36 4"=32 ¢) x=2/3 ¢) d) 5·9 x-5=135 11. Funkcije iz prethodnog zadatka su opadajuce. Eksponencijalna jednacina (jednadzba) oblika a flx ) = 2 2 aX(X) 2 4 . 11.X=-.S.9. 2 b) x=4 -'[.:8 2 ¢) 3 :::. to .. <=> x=~ <=> (3)'·' .a) b) l~J=[H=(H=(~r<=> (.. 12. a opadajuca u slucaju kadaje O<a<1.a) ¢) ¢) ¢:. dalje.l O.

<d 9 x .2. _[3 1 2) 2 . 3) 11.31.a) x=5 b) x=1 11. 2' . 3 b) {I.27. H1 =117 <=> 3.1:-2 =13 ¢:::} 4 x .x::::3 8·1" ). b) x=4 b) x=3 +5+1) b) 4.-1 (1 +36+ 216)= 1518 <=> 6"-' = 6 b) x=3 11. 3}. {a. =~<d \2 / 3 22 (~2+J3 . x =·1 q ¢> ¢-7 x-2=i 2 228 x t)x::::2. 8 = 2'+' ·7 <d 7'-' = b) 7' (1 + 7)= 2.dobijarno r -4( ~2+J3 J +1 =0.8 = 0 => x = 3.4HI_L9Hl <d 18. 9 .x b) 4 _3.29.a) x=IO 11.X2 =6.t2 =8.21.=4 <=> x=2 b) l1. =-2 =?x-=O. t. = 3. 11. t J' J c) x=2 dobicemo jednacinu koju <=>( ~2+J3 > O.36.<+3 =20 c){1'2}' 10·2" -(2')' =16 2 X =1) => 2" =2 3y-' (3 <d -I = (5) 5 J <dx=2.-1 -5·2. =1.a) 6·<-1 +6. =2.a) x=3 11.a) Dijeljenjell1 date jednacine sa 9 dobijamo ekvivalentllu jednacinu koju mozemo napisati 1I obliku kvadratne: (? \' 2 AkoJ'c i::::-.+2(22 + 2+ 1) = 2'-' Gf' <d =(H <d x=1.34.t 2 =2--. tada imal11o:t~ +f-2=0 :::::> t. datajednaCina se transformira na slijedeci nacin: 4-" -9_2x +8=0 ¢::::> (2xy _9_2x +8=0 ¢:::? t 2 -9t+8=0 2'=t.:!> 4. <=> x = 3.26..J3 _ Daljeje: r (~2~J3 =t. => (~2+J3J =2+J3=> (2+J3)~ = (2 +J3)' => x=2.-2 =1 <=> 4 x .-2 +2' +2<+1 =104 <=> 2"-2(1+4+8)=104 <=> 1'-2 =8 <=> x=5.2+=t.-2(5 2 ~ => 2'=1 ~2-J3h+J3 J =. mozerno dovesti na kvadratnu: 9"(1+3-1)=2' 22 +221 9 22 3 4 =1.a) <d }"'2(3 3 +3+1)=5.32. b) x=2 c) x=2 x 11.9' .a) x=2 b) x=2 11.-± = 2-" ·9·2' 3 r3~r=lq<d \ 2' 2 Uvoaenjem 2x=3 <d 3 2 x=~ t 2 +(% }-2 =0 .2 =4° ¢::} x=2.a) 4' +2.24.b) x=1 11..23.2 (16-3)=13 ¢::} 4".a) Nakon mnozenjajednacine sa 2 dobije se ekvivalentnajednacina cije ljesavanje se svodi na rjesavanje jedne kvadratne i jednostavne eksponencijaine jedllacine: b) ~ ¢-7 29~' <=> :: + :: = 2<=>[(% 3 <d 2-' =8 => x=3.28..+. =} x=O Rezultat. 2} 11. => 2 x =8 2·. c) 4·3. =::} b) x=1.4' +2·81·9' =36·4·4' -39.J3 <=> 2_3 2X -] 1 9x C) x=2 x=3.25.. 2' .a) 5·2'+'-4' =16 O b) . 1 9-(-2 .2' = 7·2' <=> (2')' .4.x=2 2-"=t l =>2 =2=>x=1.I. 2 <d x=l t 2 -10t+16=0'::::::} t1 =2. kvadratn~jednaCinu -4t+l=O cijim rjesavanjem nalazimo t1 = 2+13.33. 229 . 7 x+- X+- 2=2 2x=-1 [7 J <d T (.-1 +3 11.20. x 11.I ~ 9·21 ·9' =7·18·4' [~y.a) 4 .8·2" = 7 ¢? (2" x=·1.-1(1+4+16)=84 <=> 4 . ~ :=} ¢:. 2" =t2 (2")' +8·2' -20=0 <=> (2' =t. x b) x =-. 11. Ako datu jednaci11l1 pomnozimo sa ( ~2 +.-2 =6 =} <d <~ 1" 7' .22.t>0)4t' -5t-6=0 t". x=l.=t.a) x=5 b) x=2 c) x=3 11..<+1 +6x+2 = 15 18 <=> 6.a) x=3 b) x=3 c) x=1 x 1 x 1 11.t>0~t'+8t-20=O =ot. (y-2)' _5·2.+4' +4X+' =84 <=> 4.9.37.a) ¢? .7 .-1(4+9)=117 <=> 3"-1 =3 2 <=> x-l=2 <=> x=3. 2~-~ =2 11.35.-2 =6 <=> (2.a) 3A. ~2+J3 smj~ne ( ~2 + 13 J. x=O r+( lJ t>O.a) Uvodenjem smjene 2 x = t.-2 =t.

..39..' __ 3 +3· (9Y_ 6 J -J~O ¢:> 2 (H =1 x.+1 I 6. 3 230 231 . x=1 <=>(2X - ¢. 1 2 11. 11..: '-'( 2'~ <=>t3-2t-l~0.> Sl(3x.{.2_t_I~0.{.38.1Ot + 16 ~ 0 2. + 16 ~ 10· 2. __ 1 -)=1 it>.2 =3:.4) ¢:> 4x-6>6x-8 x<L ¢:> 3 X>-.:.41.c-=-. u 2 +u-2=O :::::} u=1.. _~ooo _ x_+ 1 . tV 2" 2.42. ¢::..44.1. bJ x = 5 11. x~4 b) (2y]3 -2)X [\3) _ +l3 -2~0 (t-l)((2+1+2) ~ 0 ¢:> (H ~1 (H ~(H x~o.3.:.(-h+.:.Jx-2=1 ::::::::> ¢:::. 7 c) x>3.\ 2'\ 1 t~_1V.-3 =99+fci4 1.X +3" 11.2 =2 2 3 ¢::::} ¢::} .49.1 +2"' -2=0 2. '2.rnJO = (x + 2000)2000 <=> (H =(H' 11.a) x=O.> +3=0 <=> 2 7 .1 2 x...(_ _:_ )2000 x+ 2000 .>2S .}x =11.::2 + 16= 0 <=> 2. Dijeljenjem datejednacine sa ~> 2 ¢:!> +4)-6t-l =0 4x 6 3x 4 4x 6 b) 5 . 1 2 =-<=>I)x--=14<=>15x -14x-1=0<=> 3 x 11..40. x=3.1 -~=-1 x~-4.J3 =? (2+.J3)i ~(2+.} 8¢:::>2~ = 2.r. I 3 6 X<-. c) x<2 d) x>3 3 2 c) x>.a):3 =99+ ( b) x=1. ¢:::} 2' =1 <=> x=O.{. b) 11. +3 2 <+1 (4)' (?)' ~5:6" <=> 2·4' +3·9' -5·6'=0 <=> 2· <=> 213 (2 )'" -:> ..a) x<2 b) x>3 cJ 23.a) Jcdnacina je definirana za x2:2 i maze se dovesti l1a kvadratnu na slijedeci n~cin: <=> 4j.a) Dijeljenjem jednacine sa 27' dobije sec 8x+18x_2·27'~0 <=> ¢.a) 23x_~_'2.1 <=> 21(2~ _2)2 +4].::.1+ .d)x>4 3 (2'-2124'+2+-~]-'2'-2}1=0 2-" 2 2.:'2 ~ t.1' =u.} x =-1. 2 7 =23 dobije sec .? &3+1)-(2t+2)~0 <=> (t+l)(r'-t-l)=O ¢:> x + 2000 = 1 iIi x X2l11lO.1--3. Slijedecim ~ransfonnacijama datu jednacinu dovodimo do kvadratne: 2.J3t' =? x~-2...=2 =t1 2 . J('91J4--' <=> 3"'2 +3.::} 2' <=> => (2 \ 3 )' t ~ ~t.. 22.-. 1000.t' . ¢:> 2~ =t 2 k <=> b) x =-2 c) X=- (2. )' -10· 2.·.:.= -I x+2000 =±1 x ¢..J 2' _2}1 =0 <=> 2' _2 =t.J3J ~2-.S.. 2.J3)' ~t2=? (~2+. ~ 6 1 6x-3x+ _x_ b) x=4 11.3 1 J2.~ 5 . x Eksponencijalna nejednaCina (nejednadzba) oblika x=2 x<2.Jx-2 = ¢::.43.t2::::8.::2 <=> t]::::::2.a) x>3 b) x<1 cJ x<--.J·x . d) x>L 5 d) x.t3 +t-2~0 . 2 I L48.}-Jx.> => x= .

% )(t·l)$O.60.a) 8'2.' + 3' .8.V x<O .3 )' (3.2..S4a) -.a) 9'+1 + 3'+' -18> 0 <=> 9 ·9' + 9·3' .343=3 d) 10" = 10000 d) (kf =125 2 3 12.1. 2 c) -3 < x < 3 XE(I. nalazi: 1 $ t $ 11.61. 11.32) <=> <=>(-. xE0.a) log.50.5. --<3 <0} x ¢:> bJ (I·2x<0 A x>O) x<O V x+1 ---3<0 x (I·2x>0 A x<O) 2 3 <0} ¢::> 2 x<5 d) x$- ¢:> J-2x ---<0 x I X> . \2 ) b) x.. 2 .2). 12.20·5' -125 < 0 5' <25 ¢:> x<2 --2 -2 2-'.2. y-' (3 -.._. 2 H-.18> 0 = (3' q (3' +2Xy -1»0 = 3/ -1>0 = =x>3. LOGARITAMSKA FUNKCIJA. x<1 < 20 <=> ¢:> b) 232 12.a) ."(3-53.(% J kvadratna nejednacina po t: 2t'-5t+3$0 dJ x>" (4 )" < (4)0 <=>x>O. ¢:> 3 I d) x<- <=> 2"'" < 2-' + 3 $ 0 .'·1.9..-]"'>(-.3 .12. odakle se. odnosno: 1 $ ( 32)' .2 > 0 Y>3° c) q x>O.a) -3-- 5 2 b) -4- =9 c) 3 5 c) 3 c) '-2 4'=64 c) 4'" =_1_ 256 dJ d) 4- 5 4 d) -4- d) logs125o:::3 d) log.4.6.Nejednacinaje ekvivalentna kvadratnoj nejednacini: x2+1<S ¢::> x2<4 <::> -2<x<2. b) x>1 11.a) 0 b) -2 c).a) 5 b) (5'). LOGARITAMSKE JEDNACINE I NEJEDNACINE Pojam logaritma i logaritamske funkcije..a) 3" <3 <0} x+l.'x. dobije se c) x<O d) x>- 3 b) ¢:> O. x' -3x+2<0 = XE (1.a) 0 b) 0 c) 0 d) 0 2 d) 6 12..13. Uvodenjem smjene 5· dalje. x=- dJ 12.57.a) 2 b) 6 12. 3+531 4' 4 . I a) y=x b) Y=x-I c) x-l d»).. 3' >1 r = b) 5" > 10 j j J .a) 3'=9 b) 2)=8 c) 12. b) 2 6 x+l 11.::5. 1l. 15' 15 II.3 JO (3.' _ 5 \ < 7 . = '-3 .51.3 )" $ $ c)x<l I 12. y=x+4 c) XE0 11.zenjell1 date nejednacine sa SX dobije se nejednacina koju l11ozemo dovesti na kvadratl1u: S' - I (5")' .-Y 2 11. 2'3 ¢:> (3.a) 15-'<4'<0.st' r. I 0 c) . . 2 I --<x<O 7 cJ 4' c) = %.55.j2.1"3"'+3.a) .52.fi.. Osobine i grafik logaritamske funkcije 12 .58.32=5 12.0 /: 3 2. 2 -( -lx+2>O=..53 < 20·5' -5 < 5' < 25 :?2.l=O c) log)81=4 c) log.a) 1 X<-._ (I )-' 12.11.--2 . ! 11.56.fi.<x<. b) x>O 5 b) ." < (O. LOGARITAM.7.a) x<3 b) .5)< 2 .3$x$3 ~ I 11. XE x.1O.a) log100000=5 b) log416=2 b) log.::.53. (7 .a) 3" Mno.3) (~J = t ..\·+1-5·6x-~-32-\+1 $0 ¢::> = ¢:> =i l'3 b) 12.a) b) 2(t.J33=2 12.a) -1 b) -3 : c) 3 2 x=- 233 . <1<0> ".a) 2'+2'+'<9=2'(1+8)<9=2' <1=x<O...1 X<-.

log? - d) 2 = logz log2 4 log.J4 = 20.log981=]og22=1 b) log4Iog216=log44=1 c) 12.J8j' <=> x 3 ~64 ~ x=4.a) log.ty I 12..a) 12. c) x =5. b) 8 b) logs log2 logIOO 25 + I b) -3 102+~1''916 c) 10 = £. ullkcija "r .16.+=) .(x-l) c) y=log. c) 4x-16>0 => x>4. log.35.a) -8 3 2 12.29. -S)u(-5. 2 I b) x=-25 81 4 b) 1.21. 12.19. .34. c) -l<x<3 b) xE(3. 16=x¢::::>2 x ::::16 ¢::} 2 x =2 4 ¢::::>x:::::4. i S1.a) x=3 234 b) x=-I cJ x=O d) I 'I \ x~±3 d) x".a) x~3 x~ c) ~ d) c) .I 2 3 12. -2)u(2.35.14.a) b) 9 c) . 3 = log2 2 = 1 J2 = log".a) xE(2.b) y~log.23.. 64 = log.a) .a) 2 I b) x<-3 v x>2 12.b) .a) XE(-=.O)u(O.2M =1 ~ 1 12.a) c) XE(-l.5 2 4 x~3 c) 3 12..Gr~fici nekih logaritamskih'.:.35.a) log. b) 12. 2 .a) x2-3x-4>O ~> ="2I d) log.[5 d) x=2.c) 4 d) -4 12.32.27.[2 '8 :2 8 \8 64 4 12. Logaritamska funkcija ima nuin za onu vrijednost varijable za koju logaritmand ima vrijednost 1.+=) 12.a) 1 log4 log9 81 = log 4 2=- .21l.I -~i i j j . log] log 1 1og 2 16 c) log. 1 3 ~ I (1)2 I I b) log-=--<=>x 2 =-<=>x3 =1.15. 12.+=) ~b) y = log.18.25.~=-1. Logaritamska funkcija je definisana sarno za pozitivne vrijednosti logaritmanda. a) x=l b) x~6 c) 9 x~-- . log4 log~. . d) xE(-3. +=) 12. 1) =0 O)~X < -Iv x > 2.(x+I) - d) V = IIog.24. .a) x+ I > O<=> (x+ I> OAx-2 > O)v (x+ 1< OAx-2 < 3 d) X=-.a) 27 y~logx SL12. d) IS 12.30.I c) -3 d) = Fl+·] = o. \ i .33.+=) b) XE[O.12. b) 242 I 8 d) 8000 c)-"3 d) 300 r~' V d) 16 c) 2 b) x>! c) xE[3. xl f 1 b) 64 c) 69 3 12.-I)u(4. 12.J8 ~~ <=> X4 ~. Grafici nekih 10gat"Jtamskih funkcija 4.+=) 25 'V 12.22.J8 <=> x 3 4 x-2 5 el) x=2 x~2 ~ (.a) log] log2'.<=>X3=_~X=_. 2 12.. X y~!Og2X .3 235 .17.a) 1m!. d) ~IOg004 ~5 + I = {ilog 12.4) xE(-=.20. a) 2-x>0 => x<2 b) x-I>O => x>l.31.loi'9916 = 10 .fill = log 1 log] 2 8 '= log 2 "8 = -3..

26.66 12 1 D_' b_' 2.J567.(34. a' + log.425+log.J3 = logs 2 +± ·log.Slog a.8e y = log') ~ ~ 7 6 :. { .12)=loo.12. 12.a) logs %.46.43·66.a) f y=21pg2 x 1 .a) logi6'7A3)=log.a) logs 3y' =log. . 7)=!og4S 3 +l o g47=3Iog4 5+1og47 b) log7( 42-6")=logA2+log76 3=log742+ 31og76 c) 12.fa 'c) log' _.!-a ""logS/=log6.(Jog._ = logs 56. y' = log. b) y=log. 13 c) log4C3478·317 .8-61og.a) log 43a 2 1/' =log43+21oga+3Iogh. c-Iog 6 5 .11 + log. d) 7. I 3)=Iog.5+21og s x-log.log 6 5x :.184+iog.5)= log. S +31og 6 x +41og6 SI.-1004=-lo(1a"a 1 I 1( I '\ log""ava -log4 =L-V C> 2 b 2 locra+-logaj b :2 '-' 1_-Iog4. x+ Slogs y. . b) logs!: = log) 34 -log) 65.2+121og79 logs (2 . 8y =log7\fx\tx :oy .(log6 5 + log6 .- 236 7 5 d) log!) . 448.44.9~ log4 4xy3 = iog 4 4 + log4 x+ log4 y3 = 1+ log4 X + 31og 4 i 2 2 b) logs 56x y' = logs 56+ log. 17x" 4 ') b) log--.53 =logll 7.2)=logs 34+1ogs .x + log6 y4)= = log.45.(78.a) log4(5 3 . 1 lab') " .5)=log. = log') 26. 66 +31og 6 a +. 12. 128 12. 7a d) log /2a 1J 3x 5 12...Slog" 17+ log.b+5Iog. 128)=log.J3)= logs 2 + log.3478+log4 317 .x.a) SL12.Jog 2a" = logl7 + 410gx -log 2 .39. y)= = log.67. ~_- c) 56.43. (448.98.2.43+ log.c.= 10gs. . y 4 = 3 log6 66 -+ log6 a 3 + log6 b 5 + log6 c .9 /.= log 17 x .12. 237 .log6 66a b c . i b) log2~8 7 =log211ao -log28x-y=log211+1og2a+3Iog2b-Jog28-2Io&x-log2Y' x-y .5.5 -logs 7. J ( l' ) . 7M GF -log8y=log7'+2"l(logx+3I]ogx J'-logS-logy.5 d) log.a t log.38. y . Pravila logaritmiranja. 12.36.128 log" 34.72 log8 .6+Iog47+iog443 b) log4(I 84-425·67.78 43+100.2·98.-'-5log 0 y.8e }' = 26.J7a b x 6 <.37. 33. 3..2.II+logs237. 'J276.2+log.237. 43a 4bc' = log.a) log2(3-4)=log2 3+]ogA b) logz( 4·345)=log:A+iog 2 345 c) log. c .41.36 c) log. a+ Slog. 2ee c) 6Fa r1 log--3 =iog6"a -Jag7a} =log6+. 66+ 31og.I+-log2+logb+-Ioga ""logSc-410gy.128-1og ll 33. 12.b+ log. ..Jov2D. 3x' 2 2 I r.2+log79 ::::Jog778..2-9 )=iog778.72-log8 33. log.11' I1j276. 3.40.5 = logs 448.1 la.42.31og 6 x-41og6 v.h x -log') 3. Prelazak s jedne logaritamske baze na drugu 12.a) b) 11 12 lOg7(78.F" "' __ 12. 1 =2Iog(x'5} b) y~logx 1 y log(x+5) d) 2 5x ' 1 2 4 12. 2 c) log.2 =logs 34+ lc logs 567. 3 2 •.J567.17 +51og 9 a+ 71og 9 b+ log') x-log9 3.11 +* ·logs 276.(II. x + logs yS = logs 56+ 210~.a) _ =lc log 2 )aFa 100---:. 5 =. 17 + log.5x -logs3y =log.37·r y=log" .95.-loga-log 7-3Ioga. =]og6.3-4 ogs y.::: 4 ~ b) log 61V21.43+41og. 2a =lc(log2a-log3x s )=lc(Iog2+1oga-log3-S1ogx).95. c) log6 66a 3 /)5 c '4 5x"Y = :.

a) log~8<log311 b) iog::7>iog]. 3 :.. I 9 1 4log.61. 239 .3=4Iog j 5 · .9 c) logs11>logs4. '.". 5 21og 4 5 I Iogz 10 Iog 16= Iog~ 10 . _41og. 5 b+.. Za logaritamsku funkciju vrijedi: 1) (q<M<N A a> 1) => logaM < logaN. 4 Jog3 = 4.!c .51.3 b) log..a) c) 12..48.a) ~(2m \1I. '12 =log 3 3"=-1 - 2 .49.2_. c---:- 3 .i( 'a+b =Iog(a+b)-Iog\f\a-"b' )=IOg 24/1 \' (a W} V 2 12. 81 12.a) c) 12..57.a) logx=logS1-log8 => X = .27 =4 310£. V(a+bJ:V(a. -.+ Jog' -'---'-'--'-r-. 8 8 b) logx=log2+log4-log7=log-=> x=-.: = 256' = 16.a) x=3 b) x=2 c) x=16 7 7 .. - log2]O 2.-'b)' oga .a) V(.>x=a· V(a+bJ:V(a. b c) iOg 27 IOOO·jog 81 c) +~[ 210ga +~ IOg3-iOoga -10gb )-Ioga J= b b b 1 2.-b)' ..3 =4 3 =64 ~[IOga' + 10a.a) IOg410g4 '14= log4 -= --.{!]2 =>x=~Jl(a2~:2 256 " = (SI'''''' 256):..·10.10 --.. ~ 12. 125·log" 2=310g... 25 log 2s 9=2iog}5 2Iog. iog 2 10 ogs 6 I I 12 I 2 12. ::::::. log3 25 2 log:.54.. 12. Vb'- S.2W}' J I[ 3 1 1 12...a) log 27· log.' .-h).-b)' 10 0 7 b) a+b =>X= log? 8 ~ log? 24 3 r. 310g 3 b) 161o~~2s =(410g~2Sy =25 2 =625. 2 2 c) 10glogVlO00 =logloglO=logl =0.J ' =. 3 logx=21og4=log4'=logI6 => x=16. b+.4.S3. logx=log4+log5-log2=logI0 => x=lO. _ . . 8 c) x=18 12. 210gs 2 2 4 3 _3_.3Iog65=6Jog56·~1 1 ='6. 2) (O<M<N A O<a<l) => log"M > logoN. _.Jogh-"2 logc = = log"-' +Hlog(a +b )+ logV(a. 2 Jogx=-210g9=log9-2 => x=9. 12..(IO"~ I)-Ioga] = -1..59.. 5 log:. .56.a) x=24 ~(2m)3 332m 12.58.= .a) logx=-(Jog2+1ogm-log4)=-log-=log4 - 4 4 log x = log(a 4 12.52..J~ .55.47. 3 = ..-b)' J=. logx = -larS .. 2 2 2 logx=logS+log2=loglO => x=lO. . 10 ._I~a+bJ:V(a. 3 b .e. 5 a .-----... 41og3 = log _7 logs 2 3 '--=-.!c -2 V 8 24 log7 27 75 log .= IOg89+~(IOg7 +~(IOga+~ IOgb)J-I02:3-~2 loga .J3.60.2=2 log8 log9 31og2 210g3 log2 ' 1 '1 = 3 log 27 ( 'l. b • 238 . 27 log.50.256 =l812 1 log225 -. x=36 b) x=8 = log a#. 3 IOg4 75 -log 4 3 '" 3 =]og -a' 2 i L y -logb-IOg..-1005 + b+. b) logx=logI2+log4=log48=> x=48. b) logx=log9+log4=log36.' log .:'] = 12.-b log7 3+ log7 9 log.:- b) log31og. I &o3Iog3-410g.-.-.. 45 + 2log.jc c) Jog536'log6125=21og56. I b+. logs 4 21og 2 5 lO·4log3 =~. .°05 + ~IOo-.===~ = lo"a -2 +--II 0" (a+bN(a.=-_. b) logx=31og2=log2 =log8=>x=8.. 9 '°.J3 . 5· .'X=4 4) +b)-%( 210g a +~ log b)= log(a +b) -% IOg(a W)= .!c '" I I b iog 4 45+ log4 .2=12·'-'~-. 12. 31og7 2~ log7 24 I b) 4 ~l~#' at r. 41 Og L = 41 og.= ... logx= -2Io g a+3" Jog(a+b )+4 10g (a. 0 ~ .J.J..a) 4 10g .a) b) =IOg~+log5[a2~12 ~'51( a2. I I 12. logx=log25+log2=log50 => x=50.

94>0 12.O. Logaritmiranjem datih jednakosti uzimajuci za bazu 10.65.__ 1+1og3 - l+h ..69.a) log.fj V a_ I-.' 310 g 12. c) log. 10 gal> N 1ogN a log. Dekadski logaritmi (Iogaritmi U odnosu na bazu 10) I 2..:..' . .IO..10 0 0 ). (/ = :2 log j)+c a .74..10g b ab _ 10g b a + log" hll b) IOgl/E~I ab n+1 log h b"+' (n + I) log" b b) 7 7 2 +2ab+b 2 =9abq (a+b ) 2 =9abq• (a+b)2 . j . 12. b " _.+ .505 I 5 b) log8=3Iog2=3·(j. log (".13>0 b) log}1.:--3!og2 _ _ ~() <:> -0 <. iog N a 240 I-log z ]2..alje vrijedi: I log::.63.76.=Iog. a-+b-=7abqa -3.a) logl/ N logN ab _ logA' a + logN b logN a logN b I I b "_..3) 3-3\og5 3(1-(1) . = .67.30 I 03=0. log4=2Iog2=2·0.72... c/ +/i =('2 <=::> log ¢:::} ¢:::} a+b 21og L" -3. 12.90309 logl28 = 71og2 =2.80.-11 Cl.4 4 b) log.75. I a .3.: b ) .a) logs 12 >logG 12.-1. 12.\: I-logx l-logx-l -logx ~ -logxlogz=! -logx 1-1o~x => 2 2log N b=-. 2 12.83 < 0 d) log. 12. dobivamo: ¢=> 12. = .77../..3m 1+3m ---T-_= __ 117+3 m+3 12. 7) =o(3+h).=ab a+b \' ¢::} a +b loge -3- _ .:.a) log27.2·loo 3.100<log22IOO.a) iog'm an ] + log h n 10g b bn 10g b b + 10g b n ll 10g b a + n log.. 7 7 12.a) .79. log h N = ~ . n=O---I" -n m m III logllm 10g b an 10g b a + 10g b n 10g b a+[og" b ' 12. ab = c 10 s log30 logQO.60206 c) log32=510g2= j . 12.= + oga . ->log 7 . d. 7 I I log.62.fj a= -I --6 6 log"-f3 31og(13 Iogu 27 b .0005> 0 8 '0 I Iog.10721 d) 241 ..log" b = __1_.a) log] 97<0 4 b) logo 74 ->0 17 35 c) log...".68.a) log" b =..64. = ~ 2 3 3 b) Uputa: Transformirati sve ]ogaritme na logaritrne za bazu 8.3 logs 25 2 ]og54+log53 :2 a+b 2 ******* l ::::. 66.70.78.59<0 d) log. <:>4 = log 4 2· logs 4 logx(1-1ogz)= 1 => log x 12. .--. (11) ab := (? _b1 =a 2 log ¢:::} . 12.4 .-I. "h C' => I = 2 log (c+b)(c-b) =a l ¢::> ab '1 C = -. ..-Iogx Uvr~tavanjem dobijene vrijednosti.. 12.= ]ogN a+log N c = log N ae= Jog N b-" log(l N loge N 12. -.73... log2~12 loge ( -3-) = loge ab logsI2=~g54.za logy u izraz za logz. log" a log h a y=10'··]ng \ :::::> logJ! I-logy· I..(c -·b) + log! c? 1 I ]oga(b+c)+log (c-b)=2¢:::>----+ =:2 log h+c (/ log c""/J a ll log h+.+ ..j(wS·lo. I-log. 7) =log8+ log7 =31og2 + logl 7 ·!og2= log2(3 + log.-log. -<0 c) log. 0.. U + log eM. 1 0"8.. Jog56::::1og!S. <II! 2 c => 10"0 iogl(c+b).J- I-log..= loge a + loge b ="2I (loge a + log.30103=O.r a logN a .logHI S °0 ---'- 10&0 10 m+3' 1 =>10(> 8:.3.

175 1. 165 = 0.J941 <=> logx=-.84749.8 ¢::} 1 I 25.a) x = 66..¢:.23670+1.17'1 4 17_.48679 2 => x=30.38672.95061 = 3.93.46 3 c) 10@88.'l2J-O.65533+1.n ¢.82.:.94 ¢.22·89..510g83.= c) 242 3 44. ¢> c) x=7.J24.47712+0.3 = 3.72 ¢.00514 c) x=0.271) = log78.25 = 1.93598 = 0. .3 = 2.41996 .79934 J+2. 18.543 <=> logx = 0.2·log5+logI2.97.47712 = 1. 4.8 = 2.> logx=-.36922 b) 0.· ~ log38.87760-1 b) log ~~~~ = log34.55630 loglO8 = log27+10g4 = 310g3+210g2 = 3·0.11+310g0.11 = 0.09889 ¢. 4' 8.98993 = 3.0786. 88.542 b) x=4.98768.7.96713 = 2.50174=061242 4 12.60206 = 7.> logx = logO.55 ' .103..OJ 6 b) x = 6.a) log 57 = log43-log57 = 1.a) x=-y941 <=> logx=log.52863.. 12..<4.10447 <=> x =0.54543= 0.12.94.7 34.> logx=log66.12·9.a) c) 12.987.12+log9.llog7.93 + log 7. <=> logx=log83. b) x = 0.906533 => x=806.1879 b) x=0.8}= log 345.39732 d) -1.72428 = 3.¢:::} IOflx = 2102:44.4 b) x = .lj7§82 r.75587 = -0.39216 = -0.::..91.936726 = } x =8.0738027·1O· 16 x=0.830n c) x=7. 3 log645.81..7 + log 832.7119.38.45 1 I 88.a) 12..36922 c) 1. .876 .a) 12.55-log8.1..> x=6077.84. 321.¢:::} logx=1.102.11 = -0.04139 b) log123=2.4S-.697899 = } x = 4.26834 <=> log x = 2. ¢.17 2 1.6757.37 ' X =V.92 <=> logx= c) .0225 <=> x = 105.a) 12.2-1m.> logx=3.7.73-logO.1598 b) x=0.08990 log4578=3.40637 <=> x = 2.-----lO<'T 941 12.7 34. .74595 2.397205 =}x =..5. 18.a) b log91.II"· 0.799 <=> Iogx = 0.55 <=> log x = 3.724992 =l> x = 5308749..X = log-'--..30103+2·0.a) 12. 43 12.a) 12.52 x=0.¢:::} logx=log88.30103 = 0. log14.100.3· 18.34642 + 0.5 <=> logx=3. .947.05178 c) -1.9734+log67.3+3Iog5.0.876 = 0.73434 c) log5)·2 12 .6606 d) log66712=4.54033 <=> log x = 0.60594 c) log(78.63518 = 0 81759 2 .94101+0.0005757 x=27.25) = log45.5.47712+0.¢::} ogx:::::. 1·log3 =0.00568-1.45 3 .49577 .16017 =0.03342 b) 0 c) 2 d) 3 12.367 <=> logx=2.85989 .95.175 logts8.7·3.04 logx=0.> x=1255.4815·812.27738 ¢.90.a) x = lj125 <=> logx "" log x = 0.> logx=log(66.93.94670.2. 3 12.a) log 1.887-10g4.36922-1 1.3 x=-321. o g .53870+ 0.83.433 = I ..a) k=-2 b) k=-I c) k=-3 logl1=I. .a) 12.73 .86.<819.63·\.7+10g3.log35.a) log .88.783759 ¢..99449 c) 2. b) log-Vi4.6989 c) x=3083. ~ log819.0.a) b) b) log(345.> x=63.85.40126-1.89.24342 b) -3.!?.> logx=3.:.45-log34.67799 x=200 b) x=33..-.99220 b) 2.4"" log x "" log x = 1.7 <=> log x = 1.799 <=> logx.77815 log18 = log9+10g2 = 210g3+log2 = 2·0.2113 log(34·53) = log34+log53 = 1.45 ¢> log x = 3.30070 . 12.53148+1.1 ~ x = .47712 = 2.59874=0. 3 10g88.64423 b) x=\l654.30103 = 2.a) b) c) d) 12.30103 =1.63347-1.08991 = 3.000004645 cJ x=4.04 3 ~ log .96.25576 b) log(45. =log.17.80555 ¢.625 2 .95890 -2. .38970 d) 0.32661.87.307.97I cJ log 9.887 do log9. c) log log 4.94) ¢.37 5 .54899.:} 100. = log(6.{:::} logx=-1.92 3 ""Iogx = 0._ 4 243 .92.10I.37 = 2.29084 -1.3 ogx= o g .99506-0.22+log89.53845-0.31737.3. log 125 12.982-log2.> ¢.a) 12.>:18. lj832.90737.04·') ¢::} logx = log 6.9933257 => x.12240 = 0.02517+1.987·35.47712+2·0. 25.9734· 67.5 ·1.J43.= = 0.a) log4" =12·log4 = 12·0.4 ¢.91 c) x=I.a) -I b) -3 c) -I d)-3 1 k=2 b) k=O c) k=3 12. 98 .55 b .60247. r.= .-.69897 =} x = 5.982 -loa2 63 2 92.94 ¢.36922 d) 0.22472 .a) 12.> logx=I. b) log2·3" = log2+log3'" = log2+5.835-1.=83.82151+1.89176+0.3·18.63-log\.3.2' 447 2 c) x = .91.93+10g\l7.30103+5.877 <=> log x = 0.68806 = 0.91.271 = 1.3.8 -..3+logI8.45674798=}x = 28. I 07192 ¢> logx=2. = log8.)4.1·0.a) 12.025527 10g36 = log4+log9 =210g2+210g3 =2·0.45 x = .5 43.= .:.> logx = 1.92 J426 "" log x = 6.46 log 43.:9.99..a) log6 = log3+log2 = 0.. .

a) x.a) Jednacina je definisana za 2x>0 i 4x-15>0 i 4x-15*1. 3 1 = .231 1832-4.::0.ta rjesenja.x-2 =? Rez.11..ie ljesavati. odnosl1o..1678696+0. I =-- 2 I 1 log . log3(9-2x)+log 3 x=2 => IOg3X(9-2x)=log9 => x(9-2x)=9 => 2x 2 9x+9=0 => x..54 => x=0. 3. " => 2x-x-+2-x=x. =0 12.65738.:. logy = c) x=821.=(.:.<:=:> A 2 2 ¢::} Nema rjesenja X' =? =? : - 2 =--.a) x = V345.1832·4.9 +~67.108.000000006 b) x=0. Logaritamske jednacine Ijesavamo u oblasti u kojoj su definirane. 974 .~-~~·~. 2 Nen.110.335 1 I =0...25.> log4x=logl ~ 4x=1 ¢. c) -2x-8=0 X - '::<'('::<'-1)=1 4 2 =? x=4.09 ~ +31]].. " 5 5 x 2 -1=3 => 2 x +1=5 => 2x2_1=7 => log4x=log1000 => => log16x=log48 => => log6x 2=log150 => 'l- .5.a) 244 - Xl X 8 4 > ~I\X"# 4. ¢.> ~~ > Ol\~ >. 12.112. a) x=1000 b) x+I=IOO => x=99 c) 2x=10 => x=5 12. . 4 U oblasti definisanosti jednacine vrijedi: .".a) x-kIOOOO => x=IOOOI b) 2-x=IO' => x=I.7 .. ( _)2 .:::> log x "":=':':"""=2 I-log 2 =} =} => _.1.ffi 4 -J2x-l.<=>Iogx= log--<=>Iogx = lol!l 832·4.109.107.43' 4 <=>logx=log3.4.· :.231-1og45.09" .4 1 1og y __ log67.='"32 9 ( 25 . odnosno.2+1og4.116..09 3 .===> x=4. 2' 8 =~.178815 c) x=21. (broj -7 nije i Ijdcnje pocetne iogaritamske jednacine zato 5tO jedn3cina nije definirana za tu c) 31ogx-log5=log25 => =? 12.+ 1)2 log2(x-l)+log2(x+2)=2 b) 12. Za vrijednosti varijable x iz ave oblasti je: x+l x x+l x ( 'X ) =X-7 log5~~=log5~~ <=> ~~=-. ovo nlJcrJcsenJe)._54 <=> IogX=-_ ~2 18..234134 =>x=17.ffi 4 2X.a) IOg'::<'+IOg('::<'-I)=O => loo'::<'(:<'-I)=IOgl 4 2 0 4 2 Logaritamske jednacine (jednadzbe) vrijednost varijable). 21ogx=4-21og5 ==> tog => logx=2-2Iog2 logx=log25 12.84149 12..106. 12. x=5. )' ~2qIOg2x=log4x-1) 1 22 + .2x= (4x-15-=> .445' =? 12. .78 34.. (1)' e.:x I+.9 + 302.:?: =loglOOOO'-log25 logx=loglOO-log4 xc=25.1.9 + Y = lj345.. x2=1.11.( b) ~-~=1 = 25:::::?x 3 = 125 => x=5 x2=4 x l =::4 x7=4 4x=1000 16x::::48 6x 2=150 32 X') =? (x-lXx+2)=4 =? x'+x-6=0 =? x.45+21oglJ.104.x. x.=> 2x--x-2=O =>x1.99258=L1604496 . =. I c) -loa ~=-5 ox 32 2 3 8 40 =? Y --30~L.a) logx+log4=O b) 21ogx+log2::::1og98 => logx 2 +log2=log98 ¢:> log2x':?:=log98 2 ¢:> 2x':?:::::98 ¢> x ::::49 => x.a) Nema rjesenja_ X 12.= . x 2-x O<x<2. l -~xl )=2 = _.=3. Ponckada cemo prvo odrediti oblast detiniranosti logaritamske jednacine..IS)' => 16x' -122x + 225 :::::} b) c) XI ~ - 122±-J484 122±22 ::::----.003815.09 2 x = lj345..2. b) x=98. x 2-x x 2-x .1' x P }.=::..:.3+3IogI1.g. y = =? ~673 .1.:::::.21 ~ logx=log183.1. -~ =? log y ..06678 b) x=0. x=±2.' => 3x+i:::::±1 -::::::} c) log2x log (4x -15 ) log~= IObo-25~ X" 100" Q =I (3-. ali cemo cesce traiiti l110guca \jesenja logaritamskejednacine i zatim provjeravati koji od dobivenih brojeva su zaista rjdcnja. x=3. 32 32 =- 210gx 2-1og5 =2 <.==--.43-4Iog18.3 11.3 . a zatim .0.231 • 12.x 9 IOg_.l..:::. x=±2. 2 b) log2-J2x-l=log 2(x-2) =? 1±..=.=2.. 12.21 ~ logx=1.114.. b) x· b) log(3x+ I)' = 0 =? x.a) x=28.23 rlog4:\21 45\21 45.jrj?~_2'C2c-_~64~·~2~?~5 2x = (4x .115.a) log3(x2-1)=::1 => 1 b) iogs(x +1)=1 => 2 c) log7(2x 1)=1 => 12. ::::-.a) logx+log4=3 => b) logx+logI6=log48 c) 21ogx+log6=log150 12.::.14486.974= lj648:874 = 8..017234 12.105 .-I=(x-2)' 245 . =? x=-9.a) ?418'x 3.a) Jednacinaje definisana ako vrijedi x.45·11.=> x+l 2-x .> x=0.9 c) x+5=1 => x=-4.117. =? log2(x-lXx+2)=l<].111..113. x=250. Xl . 4 => => => => => => x=±2.44275 c) x=0.0556989 log~67.

10' .5 12.a) logj(S.(3x-5)=>(x -3)=(3x-5)=>x -3x+2=0 => x=2.140.10 10 12.138.r+1 .> 25 25· 20' + 25 . 20' = 25 . . x=1000 =:::} Xl J" .> log2 x -(3 + log3) logx + 2(log3 + I) = 0 3+IOgl±~(1-logl)2 (.a) Jednacinaje definisana ako vrijedi: x+2>0. x. I 21.' =324 . . b) x=4 .[3 => b) x=9.01 3 12.1 c) x=2.129.135.x)=2 => logjx=4..[.=> x-l=-l+x I+x X=--. 1>0.a) log(6.20')=x+log25 <=> log 6·5" -25.130. (2' "':'3)= 1 <=> log.131.119.a) log(logx)=O 12.x) =2. b) x=- .L _5 x 1 9 ¢.a) x=2. 2 2 2 c) log.1-:. => log.' = 50 2 3 + log3 + (I·' log3) 2 /:50 ¢. = . 3x'..a) x=1 1 2 12.a) x=.j21og21og4(x-lS)=O => b) 1 ¢.5' -25. 16 2 (5'2':" log~2 x-31og~ x+5=9 =4.1-4=0 <=> . 25 . 12. 12.133.-.E=l => Fx=3 => log[3+ 21og(1 + x)] = 0 => 3+ 2log(1 + x) = I IOg{IOg~2 x-3lo g ·2 Iog . =-1 . = 900 2 ¢::} 9Jog7 ¢. II = 3.x=5 12.124.a) x=9.139. odnosno.. x .2 2 2.1 +6)=x¢::>3 1'.a) Jog.120.. logllog2 log.125.94 3 12. 12.2).8 = 0 => X= 4.a) x=2 b) x=2 ='51 => xlog2 = ·log5 12.x=3 =81. (2 =1 =1 => xl=2.:::.. lOgH2 (3x 2 --12)= 2 ::::}3x 2 -12 = (x + 2)2 ::::}X 2 ~ 2x . => x = ·2. 3+10g3±!1-1og3! log<. 2' +x-4=2' <=> .t -3t-4=0 => . c)x."· I .1 ¢.5) I () (' ) ( )2 2 ( 2 .1 c) x=100..1 +6=3\ ¢:::?3 x c) X+5}2 => ¢:> 91og7 12.a) Nema Ijesenja.5 b) x=I.2'. J= 0 +1 => x::::]O. -1)+ log. => c) x=4 log.3)= log.132.122.x=4 12.a) x=6.> '~..l'.1' 2' =t. c) log2(log:.. => 3x' . x=28.(2' -I X2' .6 5' = 0 <=> ~. x>2.a) ¢.20') 12. ¢.'* b) 4 log4(x-IS)=2 => E c) x=29 2 b) log..=> x2-6x+5=O => x=5.118. 12.a) log. 2 = 18 1810gjx ¢:::} d) IOg3(3 x -. x = .> => 2Iog(x-3)=log(x 2 -21) => 6x=30 => x'=5. 2' .(iogx)=1 => 12. 25t" +25t-6=0 => t='5 => I =--.137. }" 5.. =-(I+log.a) x=3 b) x=3 => logx=l => logx=3 => x=1000.a) b) x x log. ¢...> <:::> 9!ogsx ·iog5 - t =324 logsx= 2 <:::> x=25. !og4(x~lS)= 1 => x-15=16 log2 Jog 3 E => 1+..a) X= 59 12.20.127.a) x=100 246 t] X • 22Jog7 X :::::: 36 /"0. x 6 .. x. x=O. x. log(l+x)=-1 3logsx" b) Uputa: 5' b) .> b) log(2' +x-4)=x(I-log5) <=> Jog(2' +x-4)=log2' x=--I =--. (3-IOg~ }OgX = log900 <=> 31ogx-log~ logx= log9+ 2 ¢.a) x=IO. (1' . x=·2 12. x = 36¢::} log7 x = 1 ~ x = 7.Jx -3)=log.6 = 0 " 1 2.=> 210g 2x-5 =Iogx' -8 => 2x-5 =x-8 log x' -8 2 .~i" =I ¢. 12>0.2).)=. x=3 b) x=48 b) x=·1.126.99 b) x=5 2 log(2x .r-l 12. x 2 =-2(1+log. =6¢:::?3 x -.20x + 33 = 0 => c) 1+.3219.134. 3 b) x=l.b) x=lO. x. ( x-I ) =log 3 ..·2. 5' .> .123.. j __ 3. 41og7 X = 36<=> 36 Jog.> 5.1=4. 10' 25· 4' + 25 .128.1=31.136.25 ..= 3¢::}x = 2.a) x=51.a) x=IO 'O b) x=125 12. log(x-3) _ I log(x2 -20-'2 12. (6 5' -25. (Drugo rjesenje kvadratnejednacine ne pripada domeni date logaritamske jednacine).1+fiii 60 12. 3 247 .~ logx b) x=IOO.> = 20 ¢::} 5"" =S-==?x=l.1=10" => 1 x=9_ i => log] x=t..'.> + 1:::0 1 =>log21og3.a) x=0.=O::::} log. x=2 c) x=±·c) Nema rjesenja.a) x=3 12.=I._20)=x¢::>sr+l -20:::05"' ¢::::}S.x=2 1 b) x=3 b) x=2. x=O.

x~l 1 = -2vlog? x= 1 ~ x =~. x~2 b) x = 13 I I ]0&6 12.log9x. <=> log. <=? 191og 2 x=1 <=:? x=V2..x=a.148.144. = I 25 =1 0>0 i a*I..x_.x~J5 b) x=2..=0 <=> --'-..log2:2 x--l-Iog 2 x-2::::: Oq log2 q b) lZ. Rezultat~ x=l.149.x.a) x=25.OJ. x. log2 log3 ]0&210g3 b) X bJ 1 x~9.-~-.r=-36 log216 log28 ~. 1 b) log 2 x+log.log27x="3 ¢:? Iocr.J3.=1000 c) x. =-.630929 log. X2=JO 12. =-.::= I =2. dobivamo kvadratnu jednacinu I' -1-2=0. Jogx l+logx logx-2 logx 4 Zaa>Oia*l.a) b) Zaa>OJa:l:!. 12.==. =-1.~10 \/10 - 12..161. X=-.a) 12.=O.1Sl.4 b) Xl 12.x::::a broj 10.=O.3)U(3.1S2.. iz pocetne jednacine zakijucujemo da je x=l jedno rjesenje date jednacine.. Kako je iogaritam od 1 nula bez obzira na logaritamsku bazu.141.162.=O. 2=1.=l0 12.613147 => x = 1. ! 60.- 249 .' 2 3 3 248 =). x.159a) x.a) Uputa: Sve logaritlllC izraziti pomocu logaritama po bazi 3: 4 log.a) x 2· log x + 3 log -4 bJ x 2· log . x = 0.155. X log} X 4 log_" x.150. 1 I 12.x log)x 19 '19 ~::.a) Upllta: Logaritmiranjem jednacine. =1000 b) x.::. x.=3.+=). c) x=3 12.=0 -4 JOii2x log:".x = 10g 3 1O x~l.OOOI..\ 5 x ~16 +~--~--~ log x 3· log x 5 1=logx5+logx3+1ogx2 ¢:} I=!ogx30 ¢::}x.x. x . c) x~16 12. I 1 X=- 25 x=l 12....a) log r 1 25 x~- b) x=~ 4 2· log 3 . = ..a) Uputa: Logaritmiranjem jednacine (uzimajuci bazu 10) dobUamo jednacinll xlogx=logx. dobivamo: I .. x=8 b) x.a) x=-.147. (1-lo£x)logx:::: -2 ¢:> log2x-logx+2::::0 ::::> XI = -10 .157.. log -I' 4 x 5 log x ~ 12.=O.=1.a) 12. x) =100 Uputa: Logaritmirati datujednacillll uz.n log3 I <=> log.. z.1. =3 ' 1 10 - 12.630929 '" --~1. b)x.1 2 =2<:::? log~x+~'--=2¢::} (Jog2xY·-2Jog2x+I=O log} x ~> log.= -t'~. x2=10 b) x.J2. x=30. =-1. b) Uputa: Preci na [ogaritamsku bazu 3. (l-x)logx=O.a) x=4..x~iJ9 b) 1 4 x =1 12 X=- 12.=100 cJ x. =2 .a) x. Zd x. . odnosno. dobivamo: " 19 log) x log) x 19 !og!6x+log~x"Tlog2x=<=? '+"-----+!og. RezlIltal: x = .7= log6 c.l. uzimajuci za bazu 10..143.a) ]osx+lo§Fl ""--+---~1 <=> 1 <=> ]0&6=log 2]0&3 ~ .156.158. cij im Jjesavaojem odreduje111o njeno dvostruko rjesenje x=1.142.=30.imajuci za hazu log? x ~ log x ~ 2 = 0 . logx=t.x. x=8 9 x~2 10". X ) = lOO. I. =3 ' .a) Prelaskoll1 Ila bazu 2.. .JZ _ <=> log.X4 10 9 12.OI. x·---'-.52959.1S4.. x. Smjenom = 2 + log x. odnosno. c) x=4. c) cJ x.a) Prelaskom Ila logaritamsku bazu 2. .x. Tako nastaje jednacina log? x 12. 36 IOl!.a) x~O.1 3:::-- 1 3 x=16 b) ¢::} c) x=16 12146. =39 .a) Za b) lal>O i lal*.a) x=9. ~ b) x.=O.I)U(I. b) 12.x= 2. xE(O.. x. I. x=1 => x=2. - x~l x~O.155 . x=1 b) x ~ 10g 3 28 -3.a) x.. Za 0=1. =2. dobije se: I logo 2 log4 1 -I 2 Jo&4-log"~O ¢c} .? ~~+3+log?_:r=3(..

b) Logaritmiranjernjednacine dobivamo:

FxIOgX=::IOgx<=?(::-../x}OgX~O
<=? !.-../x ~Ovlogx=O ~xJ ~1 X, ~4.··
2
2
2
.
'
c) Zadatak rjesavamo kao prethodni a) i b). Rezultat:

12.163.a) xJ=I, x2=9
b)

XJ::::;~'X2=6.Uputa:

12.164.a) x=3
slijedecinacin:

61og62

X = (6!Og6xtg6X

xJ

= I,

x

2

=

4"+4
lo&--:::::x

b)

x

005

log"

b) O<x<256 c) x> 2 32
12.166.a) log,x<3 <;> log]x<log]27 ¢:> 0<x<27. b) 0<x<3 81
c) o<x<V3.
12.167.a) x>1 b) 0<x<1 c) O<x<1 12.168.a) x>1 b) O<x<1 c) O<x<1
12.169.a) I<x<18

c) -33<x<-.

12.170.a)x·I>OAx-I<IOO => I<x<IOI.
12.17I.a) ,-1>0'-'x-1<2
b) 2x+5>0 A x-3>0

~> I<x<3.
A

2x+S>x-3

12. [72.a) 4·2x>OA4-2x<5 "'>
12.173.a)

XElf: 6)

(-

XE

b)

b) logl(2x'+5x+I)<0

~>

(9, +=)

¢o}

c)

XC'

(-333,

±)

12.180.a)

Xc

c)

XE

x>3.
4
3

(-l.2)

XE

\

b) 3x-2>0 A 3x-2>2 ~> x>-.

12.174.a) x<-I, -l<x<l, x>4

2x' +5x+I>OA2x' +5x+I<1

x-7

XE

(-%, -5~Ji7)u(

[2.17s.a)XE(_oo,-3~m)U(~-3,+=)

b)

-S-:Ji7,o)

XE

(-J,J)U(3,5)

12.176.a) Razlom~kje pozitivan ako mu brojnik i nazivnik imaju isti znak (ako su

12.182.3)

XE

cJ xE(( 2)U (3,+ =J.

J-x

¢:>

¢:;:}

3x - 1

- '~->O

3x - J

1\-->

(-31 ~ -11)UlJ.

1

1

1
-<x<1.
2

¢o}

x < -6.

¢o}

¢::>

x<-3vx>3.

b) xE(-IO,-4)U(6,+=)

%)

~ )U [)'i, + =)

12.185.a)

XE

(4,1 + 2.J3j

12.186.a)

XE(O,

.'-

(3

xE -2,2

XE0.

J

I-x

b)

(

12.187.a) xE

<=?

J-x

¢:>

U.Q
-':)
\ 9'
5

J 2. J 84.a) x E

.

logx

4-x
4-x
-->01'0. ~> 1 ¢=>-2< x<1.
2+x
2+x
x' - 2x + 1
x' - 2x + 1 1
0
>0"
< ¢=>XE .
x-7
x-7

I-x

~]U(2' 4]

12.188.a)
250

<0

12. J 83.a) XE(O,

)U(3, + (0).

xdo. I)

0 <x< 1

x-2
x-2
-->01'0.--<1

¢:>

12.18I.a) xE (O.lJU (2,4)

oba pozitivni iIi ob:a negativni). Rezultat: x E (0, 1

b)

¢:>

(-3,-I)U(3,+=)

4

=>

log005X>0

0 < x < 1.
logo
.04 X >0
C)

6+x
+ x 0 1'0.--<.
6 + x 'I
logo; _·······>0
= 6l+x
-->
" l+x
l+x
Xl -1
Xl - 1
Xl -1
logo.O!
<0 ¢::} - - > 0 / \
>1
- 9
x' - 9
- 9

c)

3

b) XE ~,+=)

¢:>

3x - 1

b)

I

b) x>-I

>0

log] - - - < 0
"5 I-x

12.179.a)

log2 x>log216 ~ x>4.

~>

(x>-16 A O<x<l) v (x<-16 A x>l)

x-2
log6--<0
I-x

c)

¢>

x <0)

(x>OAlog 0.04 x>OAloax>O)V(X>OAlogo04X<OAlogx<O)
b
,

logaritamske nejednacine (nejednadzbe)

12.165.a) log2x>4

X

4-x
b) log, - - > 0
2+x
x2-2x+l

Ako uzmemo smjenu 2 =t, dobivamo kvadratnu jednacinu t 2-3t-4=O.

12.5.

log~
7

x2 +25'

12.178.a)

_ 4"+4
2' = _ _ .
2x+I_3

¢::.}

2x+I_3

~>

log

¢:>

=Xlog6x.

x>O) v (x+16<0 A

7

m.

x~2. Uputa: Datujednaeinu transformiramo 11a

b)

12.177.a) (x+16>0 A log,

0,

b)

b)

b)

XE

(-1,

2)U(3, +=)

- 40) U (13 2+.J2_)
(2-.Jz,2.

xE[2,+=)

_:c,

14

1)

xE(I.IO)

\
1 1\ (I
-4,4 I
( -'-)U
16 4
\
J

XE

XE(~'
c) xE

I)

(0, lO- JOO

XE

b)

xE(0,[)Ul

b)

(4

xE
XE

10

,+ =)

(1, %]

b)

b)

lu (10I

3 J
,4

[5, + =)

(-=, -2).

251

12.189.a) XE(O,

~)

1+.J13)

,og? _ _ _
12.190.a) XE(11
2

12.19I.a)
12.192.a)

~

rlog

2)

±)U [4, + =)

XElO'

b)

(log, 6, 1)

13. 0 S NOV I T RIG 0 NOM E T R I J E

L ) 10'
XE (1, +=)

12.193.a) XE [0,

~ )U(~, 1)U(4, +=J

b)

b)

XE

b)

1,7<x<2

b)

xdo, I)U (FJ, 9)

pog,,fi, log, 3j

13.1. Orijentisani ugao (kut) . Radijan

c)

XE (-

2,1)

13.1.a)

2
12.195.a) x:2: 1
12.196.a) XE (0,
12.197.a) x>l

b) x>2

3)
b)

1\

x:2:11
b) xE[-l,

x*3

b)

XE[-k,O)U(O,l]

O)U

c) x>-5
c) 0:5:x:5:1
(0, 2)U (2,4]

12.198.a) x:2:2

b) l:5:x<3

b) 1t

c) 31t

2

3

12.194.0) x>-

'!.

13.3.a)

d) l1t

2

2IT
:3

c) 1711:
45

13.6.a) 90°

b) 311:

c)

4

d) 14n:

45

11:

13.2.a)6

IT
b) -

3

IT

d) ~
12

c) -

4

SIT
21t
SIT
d) 13.4.a) xAoo=1t: 180°=> x= b) 3 9 9

41t

3

13.5.a) 180°

b) 360°

c) 720°

d) -360°

b) 60° c) 45° d) 30° 13.7 a) 120° b) 150° c) 300° d) 450 0

13.8.a) 210°
13.9.a) x: 1=180:

b) 135 0
11:

=>

13.10.a)-229°1O'59"
13.1 L 108°

x=]80:

c) 330°
11:

=>

x=57,2957795° = 57° .17' 44,8" .
d) 630°15'13"
d)-14495°49'56"

b) 171°53'14" c) 286°28'44"
b)-114°35'30" c) -1031°19'27"

13.2. Trigonometrijska kruznica i predstavljanje uglova (klltova) u kruznici
d) 3 0°

13.12.a) 90°

13.17. Pron 01 tacku na trigonometrijskoj kruznici k
b)

a)

c)

~a

odgovara datom broju:
d)

Y

2

252
253

13.3. Dcfinicije trigonometrijskih funkcija na trigonometrijskoj kruznici

13.18.a) in30'

si 120'

13.21.

b)

a)

c) sin2 0°

b)

13.27.a)

d) sin300°

13.29.a) Drugom

13.30.a) 3

13.22.a)

tg45'

b) tg120'

c)

tg225°

d)

tg135°

b) 2

c) Cetvrtom

b) Cetvrtom
13.31.a) 9

b) 1

13.4. Definicije trigonometrijskih funkcija ostrog ugla u pravouglom tronglu
222

a6

.

'138
b8
=-=0,8; cosa=-=--=O,8

13.33.c=a+b ,c=10, smet;:;:;-=-=O,6. sm
c 10'

10

c

b)

'!..

c)

2

5n:

d)

4

a

~rgf3

a

"

6

10

6
b 8
B~COSf3=~='10=0'6' rg o;=-;;=g=0,75, ctgO;=~=6=1,33
a

·1

13.25.0)

d) Trecem e) Trecem.
13.32.a)·5 b)·3

8,
=-;;b ~6=b3

a

6

crgf3=-;;=g=0,7S

4n:
C~_A

3

13.34.a) b=3, sina=0,8; cosa=0,6;

tg,,=~;

ctga.=0,75;

sin~=0,6;

c080=0,8

tg~=0,75
b) a = 12, sin a = 0,8 , sin f3 = 0,6
13.35.a) Treba konstruirati pravougli trougao cijaje kateta a=4 i hipotenuza c=5.
b) Konstruiraj pravougli trougao cijaje katcta b=2 i hipotenuza c=:c3.
c) Konstruiraj pravougli trougao cije su katete a=3 i b=7.
d) Konstruiraj pravougli trougao tije su katete a=6 i b= II.

3.26.a)

t

~.
254

b)

c)

d)

2

13.36.a) 1

13.38.

b) 1-.J3
2

C).fi -2
2

d) 2fJ+I
2

%

. 13.40.a) 22-fJ
6
.
5
t3,42.a) -::;

b) 4+../3

b) _ 96
9

13.37.a) -3-fJ b) fJ+1
3

13.39.a) 3

b) 2,{2-1

13.41.a) 1

b)

c)

";'2
3

c)

3
5

1

-

9

255

85605.52.8438539.49.co}a)=9(1-2'-)--3=4.759687 ..891006. tg53° = 1.7986355. 168233 cJ sin32=0.568S016 13.9165215. sin a+cos cx:::! => cos~a=1-sjn2a ::::> cosa=±.2 = 23 . c0532=0.5514266. COS I 5=·0.a) coso: ( 13.. 13.2913879.x+sm x= Sln.56.9112069 eJ sin1457° = 0. tg42. cos42.9626122 d) sin42. cos42=-0.45. sin ex 256 12 257 . c051457° = 0. II .47. ctga= tga =3' sma=71+ti'a = Jl+9 =JlO=-w' cose< ~1+tg2a sin a cosa-l 2 l-cos a.5095254.855993 . c05(-676.96568877 .45399. tg44 0 = 0. ctg32=1.5 . 13.J5 ctga Z zJ5 =. t[fX 3 7 f7 c) t[fX=7. 13.13.J5 =-.340 = 0.. ctg44° = 1.34° = 0.x= 4/7 =4 2 sina 12 tgCY.:2 13. Odrediti vrijednosti trigonometrijskih funkcija datih ug10va: a) sin42= -0.64. tg( ·676. 2 18 13 13.6735287.a) x=48038" 13.46.60..2627566 0) x=-1..5. . Kako ic a u cetvrtO!11 kvadrantu.650287.r-(.a) x=·l .3) =11 O.57.44.a) cos ex 41· 40 9 3 3 4 d) ctga=4.6561479 13.a) x=71° 15'45" 13.292371.63.54. tg42=2. c0553 0 = 0.183156 b) x=1. tga =2. I 3 =:.3) x=0.67.47)=-0. 3/liJ 3 :.a) sm. ispred korijena treba uzeti znak plus. tI 121 121 612.66. tgI5=-0. ctga= 40 17 2 d) 3-sil/X-COS x 13.5 16892. tga=~. ctg530 = 0.7 -2 2" I-cos2 x+tg-xcosX=Sll1.a) 2cos 1 a tga=--=-~. tg(-12) = 0.5365729.5 128455 d) sin(-12) = 0.0701416 c) x=13° 12'6" c) x=85027' 18" c) X= 1.7193398.. -~ 13.0355303.3270448.sino: ::::> . 3 1 ~l+ctg20: 13.6358599 .6946583.739161.47)=0.53.0906588 1 1 Jl+4 5 4 b) 3 13.JJ.x b) sinx c) -cos' x d) 2eos' x b) 12 3 a+cos-aL -_Sin ac?s ex -3::::9(1-2sin 2 a. ctg27° = 1. tg27 0 = 0.2 sm sina +~0SC:. fRCX+ctga=3 10 sina=~.58.7]' =~!21-49 =~72 sinacoS(X .(-2) 13. etga::.x.a) 3cos 2x-3 =-3(l-cos 2x)=-3s11/X c) = 12 25 2 b) tg'a+ctg'a = (tga +ctga'hg 2a -tgcrctga +ctg a) =5(25 .Slra=".65.= cos ex = . 2 13.34° = 0.0) tg a=.30573068 13. a tame je kosinus pozitivan.753554 c) sin27 0 = 0.62.SlnacoS(X='3"' I 2\20.12) = 1.43. = (tga + ergo: J . 4 2 1. cO$27° = 0.=JI-cos 2 tga 13. 7 . 2 2 ]]61. 2 13.. tgO:='2.--'-_ cosa 12 5 I 5 ctgo::::::-::::-_. 2 2 2 (X a 9 + ctg o. sin (Xcos 2 sino: c) 0 =2 2 c) cos a sin-+ x-cos4 x-sin"' x+cos2 x=-sin1 x(l-si~l x)+cos1 x(l-co$Z b) 2cosa . x cos 1 1 sin x+2sinl xcos x+cos x=(sin x+cos 2 x} =1.a) sin44° = 0. cos(·12) = 0.834223 . ctg15=-I.sino:=S' cosa='5 8 13. 5.g'0:=4'co. tg1457 0 = 0. Osnovni trigonometrijski idcntiteti 2 t[fX 1. :ctg(..601815. sin a CDSa ---+-cosa casU coso: sino: coso: cosO: sina +cosa coso: .Jl-sin"1 a . cosa-I -(l-cosa) cosa 7fi ctgcx::::--=--.~.sina 13.' cosO: = ji~ctg'o: =15=-5- 3fi. 13.2627566 d) x=11" 18'36" d) x= -4" 34'26" d) X= 1.2 X + sin 1. x cos x)= X = 0 4 ) "') .661006 . b) sin53° = 0.59. tg32=0..55.48.a) b) 2sin 2 x = 3-(sin2x+cos1x) :::: 3-1 = _ sin sina I-tga -2+1 J .2rgactga :::: 25·.::::3 :::::> .5726734 e) sine -676. cos44° = 0..956304' .4364167 b) sin 15=0.075862 b) x=16° 58'46" b) x=82° 52' 37" b) x=2. sina. ctg42=0.399985..::: (l-cosaXl+cosa)=_l_cosa.flO 1.054995 d) x=0.47)=-1.

~ =2sinacosa 3+5sinx 4+Scosx cos-. ' 2 . X ..sm ~cos222 ..sin x XI + sin x) cosx cosx d) 13.+cosf3 -sin ex sin f3 sin ex cos f3 + cos a sin f3 b) sin4 a+2sin 2acos 2a+cos 4(X.tga+tgf3 ctga + ctgf3 b) sin ex sin f3 --+-cos ex cos f3 cosa .ex b) 1 1.-.a) ') = ctg-u.= -.\: cos x 2tgx ctgx=2.~ .76.-- = leas 1 x...-: sm.-------2.a-2sinacosa=o. cos 2 a sin 2 x sinx • 2 8m b) 2 c) J +sin x 2 x x]_ _ 13.:(sin2o.-.. sinacos/3+cosasinf3 a=(1+ sin2~a) b) (l+tg2U)COS 2 1 tga c) l-tg 2 a ctg 2 a_l ctga -.a ) Sl'n4rv~cos4a::.. a ) =sm 13 .a) 13...Jl-m+~ cosx 2 b) 2 1+111-(I-m) m 4 2 4 2 sino: coso: coso: sina 2Jl+lcosal 2sinacosa' 2 =2sina.-1.:12=L ~ .x sm. x cos x .68. ( sin a 2 (cos a+Sin a]= 13.2eDs 2 ex 1-2cos 2 a c) 1 =-----.. :2 cos.74. 2 .)(sin 2a+cos 2 ..=l+sinx . 2 1. [ 1+ 1+2cosx+cos 2 " ' ( +ctga1 ' )b) cos 2 a+cos-actga. tga I-tg a tga 2sin 2 a"':"1 d) 13. 2(X-cos -a. l I-sin x (l-sinx)(1 +sinx) 1 +sinx coS"" X ) .cos.. sin x sin 2 x .a) 2 .inx +/-Sin-. b) 2 sin a+cos a . =~~=tg2a.. X cos-x cos-x sin xcosx cos 2 x x X 2sin -cos-- 13.:.69.72..+l-sinx .I sin:? x-cos x sinxcosx . cosx (l-sinxf .X-SIn x 5111.a) (l-cos'a)(l+tg'a)=(1-cos-a) 1+ cos'a fsm a· cos'a I-tg 2 a tga cos 2 2 x ...sm x (1-sinx)cosx 1-2s1nl x '2eos 1 x -1 sin x --.a) ._ sin x+cosx sin x+cosx sin x+cosx cosx cos 2 . 2 sin':. x ~ ----sm-cos x 2 2 cos -2 .(cos:? x + sin:? x) cosx sinx cosx l+ctgx + 1+1gx =". = 1'-(I-+-s-in-x"')2:---+ Vhin x . x sm 2 . _ .77.:.=cosa eos a ~: sin x Icos2a=cos2a+sin2a:=1. +cos 2a._"-__ + _~:::.13.70.--1 ~~.)2.x ) l--sinx 5111.X (1-sinx)cosx _ (1-sinx)cosx cosx . d) cosx l+cosx [1+ (l+COSX)' .~. cos:? x .-.x d) sinx VT!="sin xX1 +51n x) 2 b) smx c) (I-sin x)' (I .-cos ~ 1. x x tg ~.2cos..x sm. _ Icos a...-~ cosx + 1+ sin_.a) 1-2cos 2 'a SInX - cosx 2(I-cos 2 a)_1 .79. sin:? x tg 2 .x. cos 2 x-sm 2 x 1. 2 2 2 .75.x+cos.3) (l+.a) b) : --.-c. sm-a sin2x 13.a) 1= --+"'-. (sina+cosa)2 ____2___ 1= 1 +2sinacosa tgcx + ctga cos 2 x-I sin 2 x-I 5cosx-4 3-Ssinx c) l+~ 13.:::::: (sin 2o. . sm~-sm 2 2 X -2 eas 2 X '2_ X cos - 2 _ 258 259 ..] =l+cosx -__ .78... cx.tg lex 1 2 1. fg-a 1.-.

)=tg!'.I)=9sin(3x+n)=--9Sin3X.=.= Ctgl28n +.80. 2 2 ~ ( SID.x-_-l 7 • J3.91.sin ~ Sin[n + nJ sin _16Jl:_ 8" cos- 15 cos- .~ . 1 5ln- => cosa d) ctg750° = ct.sin ~ a sm-·· 4n: 2 15 . 19Jr ( 1 =CO\ 6n + 3 : : cos 3 ='2 199n 7_. 15 2. . - ") cos ~ ex C{)S. 8ir .a + cos. S l n . Sir 15 15 .SIIlX+Cosx)(sm X-SlI1xcosx+cos-x) ::::: J3. .2sin ~COs 2 Analogno se dobije: 2cos 2 -':::' ___~2. 4n.:(1 +tga)= .g(720o+300) . Periodicnost trigonometrijskih funkcija 13. Jt) " 2n _ " ( 13.-.. =1 sin:.90. pa l ') 3 .J3 d) ctg-.m(3-m2) 2 ::::3($in a c:: 3 (sin 4 cx m(1-m~ +1) N m(2 .2cos-l a = c:: 15 =---.a) sinI1300=sin(3·3600+500)=sin50° b) cos8000=cos(720° +800)=cos80° c) tg 151 00=tg(8-180°+ 700)=tg70° d) ctg2405°=ctg( 13-180°+65°) 13.82. 0/ J + c~s ex I-I-' cos" ex( 1+ Si~)= 13.fa)-2(sin6 a +c050a)= 4 2sin- = 1 sm x + cos x .._ sml2. (sin x+ cosxXco5x-sin x) --cosxI-I--sinx) 2 sinxcosx-sin x-sinxcosx-cos 2 x 2 cos x-sin 2 x sin 2 X cos 1 x sin 2 x + cos 2 X ~-o-s-2-x + -co-s-2 -x tg 2 x + 1 sin 1 x-cos 1 x = sin 2 x cos 2 x:::: -tg-2.. /X+~n~9Sin3(x+:r.b) 1 c) 2 13.::. 8" 15 2S1D2 sm-2sm15 15 15 Zamjenorn dobivenih vrijednosti na lijevoj strani jednakosti koju dokazujemo i 13.1 510 - tg ex - • 2 sm-a .a .I'n 2 ) 2 1+21112 -4m-+ 2 +cos 4 0::)= J 2 sredivanjem dolazimo do vrijednosti _1_ .a) sm -15·· I. 2n. 2. 3(sin.. 2" S!fi15 c) n) n Si~=Si{)Jr+~)::::Sj~=. 7 261 . IT nije period date 3 funkeije. cos 7) -a 1 .89.:[.? ' : : : tg . COSX smx cosx sinx cosx smx smx cosx sin x(cosx .[3. _(" • 2 • ") .a). ( 2" I .88. 4" 13_93.a) .95.a) 2IT d) c) IT lC c) 4 n 4n 3 3 c) 2IT d) 2IT 2 T=-~·- +coia. 8" 2 l--cos2 x 1-sin2 x sin 2 x emf x . 8ir cos.81. " -sm··-sinsin8n 711: 15 15 15 cos=>cos-· => cos( n _ 7n: ) .cosx(sin x + cosx) 13.J3 b) cos-3 Ig 251r =tg(411:+!'...a) 15 15 2.a) T~-=4 2 2n d) 2IT b) 2IT 13.84.a)(cosa + sin a) = sina + cosa .6.86. .::::: 2ctg 2 . cos .. n: sm2Jt c) c05405° = cos(360o+4SO) ~ -J2 co 545° =--=2 = ctg30° =.x 13. sinx+cosx:::::rn ::::> (sinx+cosx)2""'m2 => 1+2sinxcosx:::::m2 :::::>2sinxcosx=m2-1. 2n sm. b) ((_1 =-_·-.-=smXCQSx. -S b) 3 2 13.83.sin x).X :. 3 :::: SIn l l sma) a +Slfl"" acosa+ cos·' cc+ cos 2 asin ex = ~ .a) 2IT b) b) 2IT n 13.S7.--g. sinx+cosx cosx-sinx . 3 6 \ 3 3 6 2 6 3 .a) 2IT b) 2IT c) 2IT IT 13. ( n) n ~.:Os-=---15 2. 21< ..----sm 2'-]=2sm-cos15. 15 n ir .in'lo::-sin20::sin~a +cos40::)-2(~in40::-sin2cxsin2cx +(:OS40:):::: 4 2sm- Stn- 15 2 ::::3sin a+3cos-t a ..85 sin\x{J +ctga) +cos\:. 2a (1. 2 sin ~ _ sin E cos 2 x 2 2 2 sin 2 2 ~ • E .::: ctg---:-.94...)a +cos.~ 15 15 :: 15 15 cos~=_~15_. _ . sin a +2sin acm?a+cos4 cx::::(sin 2 a !3.a . 4n: 2sm ~~ 15 15 _-'c1S'-.2sin·! a + 2sin 2 acos 2 ex .? ~ sin' a(sina+cosa) +cos' a(cosa+sina) = . 8" . lC Jr 2sm-cos- .ex sm a :::: . Sin . 27 13. \ IS) 15 15 260 15 4 +cos4CX)-2(~in]cx +(:os20::X<.96.

funkcljaje Pozltivna. funkcijaje nepama c) f(-x)=4cos2(-x)=4cos( -2x)=4cos2x=f(x). Svodenje na prvi kvadrant 13. to je funkcija y=f(x) periodiclla sa periodom 2e.a) 13. () l+fx+c ·1+ 1. 13.[5x nije periodicna. .119.9.120. 13. . tj.a) tg2650+5>0 b) ctg573o>9 c) c05(-2260)<0 d) 5in(-270°1>0 13. b) sm3200 <0 c) c05116°<0 d) c052500<0 .a) b) c) d) 13.= 5'i ' c) 0 13.5 tg120o=tg(180o. OSlnus ImaJu 3...a) sin1250>0 13..') __ (-xJl -sine-x) ·_x 3 +sin3x __ x 3 -sin3x f(x). 13. tllokcija je nep'~rna.a) 262 13. Trigonometrijske funkcije negativnog argumenta. 3. k' kOjlma SinUS I .cos800 >0 c) tg73°-tg54°>0 d) ctgl20- ° ctg86 13.103. sto znaci -x-sin3(-x) -x+sin3x x-sin3x dajefunkcijapar~a.tg'3xsin 32x = _(x 3 + tg3 3xsin 3 2x "./3 b)--2 2" b) Funkcijaje uvijek pozitivna! T = . 13.11 l.a) Nepama b) Nepall1a c) Neparna d) Nije 11i pama ni neparna.104.8 6 6 03 cos 150° = cos(l800-300) = -eos30° = 0.98. U drugom. 3 13.a) Funkcija je pozitivna Istl znak: (0. za svaku vrijednost varijable x.a) 2slfi-+4cos-=2sin-+4cos-=] +2.f (x) 1 + f(x) Kako je f(X+2c)=f(x).3 P2 morali sadrzavati u periodu P.108.). 27r)- %JU ( 3. funkcijaje parna. c) . i .J3x-tg. ~ = k • pri cemu su m j k ~ P2 prirodni brojevi.a) fe-x) = (_X)3 . 13. x=x+c f (x+2c)=f [() x+c +c1 %JU ( n:.x -tg'(-3x)sin 3(-2x) = _x 3 -.. funkcijaje pama.· ]3" ] 7" " Sn: r.*'a) Funkdjaje parna.8. 13. kada Je vrljednost funkclje O.114. U intervallma (0. . ParDe i neparne trigonometrijske funkcije 13.100.-[(x).a) Period funkcije Y = sin. 13.a) 5in77°-sin25°>O b) cos67° .11O.105. tada bi se periodi P. FUllkcija nije ni pf\rna ni neparna.107. 13..a) 13. Ako bi data funkcija bila periodicna sa periodom P.*Kako datajednakost vrijedi za svaku vrijednost od x. 1(--.tg33(-x)sin 32(_x) = 3 = . .J3..J2x je P. U onim intervallma u . d) Funkcija je uvijek pozitivna osim za sinx=1.11 S.99. 263 .J3 . b) Funkcija y=cos.:: 13.a) d) ctg76° cos67° b) c0524° c) ct~~~O d) tg18° sin73° b) sin39° c) tg sin 120° ~ sin(1800-600) = sin60° = 0.112.3 6 6 6 6 13. e) 'g!3So =tg(18.7. U cetvrtom.102. funkcija je parna d) [(-x)=-S\.70711 cos1200= cos(1800-600) = -cos60° = -0. I negatlvna tamo gdje su sinus " kosinus suprotnih (~.x)=3-(-x)ctg(-x)=3-xctgx=f(x). c) Funkcija je pama.8 6 6 0 3 sin13So = sin(IS0°-45°) ~ sin4SO =0. U ovom 13..600)=-tg600=-fl. funkcija je neparna. b) U intervalima (0. Kako je odnos dva prirodna broja uvijek racionalan.109. b) Funkcija nije ni -parna nl" neparna.a) 2"" -1-4. 13. n:Ju(~. b) Funkcijaje parna. Sinus i kosinus imaju negativne vrijednosti sarno aka je drugi krak ugla u trecem kvadrantu. 13. 7C) funkcija je pozltivna. .a) f(. Znaci trigonometrijskih funkcija c) IT a period funkcije y = cos. . lOLa) f( -x)=2sin(-x)=-2sinx=-f(x).J3x je P2= 2~.1 21.a) sinnocoslOOo <0 b) tg2000sm3500 <0 c) cos(-950)ctg(-100 )<0 13. b) ctgl 35°=tg(l800-45°)= -tg4So=-1.J2:. b) f('x)=-~sin(-x)=3sinx=-f(x). vrijedilo bi ~ = m . ona vrijedi i za znakova: 1_I-f(x2 l-f(x+c) 1 + f(x) f(x).97.106.. a slucajuje: m: k:=. b) Funkcija nije ni pama ni neparna c) Funkcija nije ni patlla ni neparna d) Funkcija nije ni pama ni neparna.). c) Funkcijaje parna. % )u[ n. b).00-45°) = -tg45 ° = -1 d) etg 150° ~ ctg( 180° _30°) = -etg30° = .1 13. to posmatrana funkcija nije periodicna.os(-x)=-8cosx=[(x).

5 sin33°cos27°+cos33°sin27°=sin(33"+27°)~ sin60° =.a) sm =s11I8+I8 =51.L.49Jr.3 2 . =:!i.140. o .* sin39Sosin 145 0 . 13.a) sin 111r=sin( IOn+n)=simr b) cas231t ~ (cas221t+1t) =COS1t c) sinSrr=cos2n d) tg33.130.fi 2 ' : b) sin (IX -17n: )cos(n: + IX cos22S0=cos(1800+45°)=_cOS45°~_. Q = .a) cos53°cos37°.cos 32 11 cos 58 11 . )= cos ~. Ig800[g100 ctg 2 18° +ctg 2 18° 13.a) 5 b) 3 13.11)sin I 290'=sin2IO'=-sin30'=-0.sin 32° sin 58(1 ctg32() 2 ~ 2 13 138. sin825°cos(-15")+cos7S0sin(-555°)+tgI55°tg245° ~ :::.\ 2J7:+I8 =smI8=Sl~ 2'+'9 =ca"<) I8 ~ -c0530' ~ _13 .139.86603 d) tg960'=tgtg600~ I .j3 .212 0 . tgl.a) sin225' = sin(l80'+4S0) = -sin4S' = _ .707106 2 b) sin85°cos15° cOS85°sin15°=sin(85"-15°)=sin60'=.a) -0. d) sin960o:::: ~in240o:::: -sin60 r:.a) cos480o::::cos! 200=-cos60o:::::-0.I1t 13. = cas( ~ + ~~ )= -sin ~~ .1022 ° ) _ ) _ tg(.57735 d) cos945'=tg225°=tg45'~ 1. 2 d) ctg240° = ctg(180'+600) = ctg60° b) cos300' = c05(360'-600) = cos60° = c) tg300 D ::: - tg60o:::: 13. 2 d) ctg33(P:. 13. = cos( 2n + 1 b) 5in240' = 5in(l80'+60') = -sin600 = _ 13 .IX )= sina cosa clga = cos a.J 2 ' b) cas 3 5.866025 2 13.10. -. cos 32 iJ sin 58(1 ctg32 11 tg32() :::: -sin 32° -cos 32 ==~(sln~ 32° +cos 2 32())==~L 13.cos(-505°)cos755° .866025 13. cos (. 2 iJ Adicione teoreme (formule) 13. ..a) c0521O' ~c05(l80'+30') 13n:). 1. ctg22So=ctg(180o+45°)=ctg45°=1 d) sin210' = sin(l80'+300) = -5in30° = c) ..a) sin35"coslO"+cos35'sinl0o=sin(35°+100)= sin45° = . (361r 13n: . 3 13. :.5 d) tg585°=tg45= 1 c) ctg9300~ctg30o= 1!732 13.. 13.tg32{) - sin 32° cos 32(1.136.J3. + IX }os(a .2 ~0.11t=tg(331t+O.3n )ctg ( 5. tg 2 252° +ctg 2 3420 lc.a) tgI87°=tg7' b) Ig280'~tg 1000~-tg80'=-ctg I 0" c) ctg45 1o=ctg9 J o=-ctg89°=_tgl 0 d) ctg600 o=ctg60 o=tg30° . b) sin825' = sin45' = c) sin 123()0= sin(3·360'+ 1SOO)=sin 150'= sin30'. -13.a) cos660'=cos60'=0. 13.: cos15°cos15°+sin15°sin15°-tg25°tg65° :.:: -ctg30° ::::: - )tg( 3.a) cosS7"=sin3° b) cos215°~-cos35' c) cos III '=-sin21 ° d) cos4000=cos40° 13.328 0 )sin 958 0 etg 572 0 =~:i-g218°.5 b) ctg855°=ctg135°=-1 c) tgJ 230o=tgISO'=-tg30'~-0.a) sin28°cos2°+cos28°sin2° b) = sin(28°+2°) == sin30° == 0. 13.141.125.fi . 2 13.132.a)* sinl3. .11) sin480' = sin(3600+120') = sin 120' = sin( 180'_60°) = sin6lJo = _ 13 . cos' 6960 +tg(-2600)'g5300 -cos2 156° .~ 0. 13.5· b) 0 264 cos 2 24° +tg800t81O° -cos2 24° Ig272° +ctg 2 18° ctglOOtg100 ::::.2~n)= .86603 c) cos 1230o=cosI50'=-cos30o~_O.123. 2ctg 2 18° 2etg sin (.134.5 b) sin870o=sin30o=O.13.142. 2._lc.73205 l3..508 0 )eos (.a) sin31S' = sin(360'-4S0) = -sin4So = _!.J3. (rr 2J7:) 2J7: 13.tg( -616°)tg194° ~ = sin350sin35° + cos350cos35° + tg760tg14° = 2 == sin 350+ cos2 35° +ctg I 40 tg 14° == 1 + 1 == 2.sinS3°sin37°~cos(53Q+37°)"'90o=0 265 .i.fi = 0.126.122. +IX )= -cosa cosa tg= -sinacosa.::: cos215°+sin215°-tg25°ctg25° == 1-1 ::::: O.13I. .127.129. 2 ' c) Ig240' = Ig(180'+600) = tg60° = .128.5 b) c05570'=co021 O'=-cos30'=-0. 2 b) ~.a) sin55'=5in(900-35°)~c0535° b) sin 114°~sin(90'+24 ')=cos24' e) sin 160'=sin(1800-20')~sin20° d) sin325'=sin(3600-35')~-sin3Y J3.137.124.143.S.tg l4n+ ~)= -tg~ 2 c) 13n:). .ln)~tgO.133..

coG-a )=... c) .:':..151. cos(X=-...a) . =lg300 = O.156. ~os f3 3 7J2.c·:: -1. .. -0 = tg(24°+21°) = tg450= 1.149. 5 17 r 5 17 c) 13.148.. tgo.ta-j3 Sina=-:~.a) -.J3 = c. c 13.152.1g".=. ") 4 f ..fi(j) .f3 =~-... . I . b) cos28'cos32'-sin28°sin32° = eos(28°+32') = eos60° = _ l .J3 13... -2" .... 2 1 ..:. ..p+f31 rg(-750)=-rg(450+300)= J'f+3 =-2-. 13.J3 1 .• 13') = -nb) SII1(o 13..160 .t''''-~".J3 2 a -20+4 a. doblVamo:cosa::::: . + J3 = 450.xO .o.a) sin(a+ f3 +y)= sin[(a+ f3)+y]=sin(a+ f3)cosy+co~a+ f3)siny= 13 120 tga-j3 ( )=-.30°)= 3 +J'f = 2 +.J3 (4-a). 2J2.Ie a izmedu -45° i -900. 119 3.+. ...sinasinJ3eosy .. .y.157. .13 -8 34 --fii-3 13.fiV .:~ => 12. sinja+j3) = sinacosJ3 + eosasinJ3 22- -/3 .-f3) 85 4-~ 26 g{ ) 19.fi ~ _ ..f3)=smo. navedcnu formulu. s.:.a) cos41°eos11°+ sin41 °sinll 0=eos(41 '_11 0) = eos30' = 2 = 0.'=c 2 3 ..-'-".. Prema a) u prethadnam zadatku je sir(a+ f3 +y) = sinacosf3casy +co9'Xsinf3cosy+co9'Xcosf3siny-sinasinf3siny./3) 1 13. 105105502 13.1.. 15-.a) Premo adicionoj forrnuli je sin(HJ3) = sino. 5io(30'-00) _ _-4 _ 10 a+f3 =45 0 5 6 a.. 267 . ') 15 cos ex:::.707106.146...150.::::0.f3./3-3 3 25 1 13..c+-.c) tg (a + f3 + Y ) = ./3. tg (a+ 13) =..sinacosi3sinycasCLsinl3siny..153.---: .866025 e) b) cos78'eos33'+sin78°sin33'=cos(780_330) = cos45' =.144. 3-..:. Izracunavanjem nepoznatih vrijednosti trigonometrijskih funkcija i zamjenom u . 0 1-lg24 Ig21 ° 13.=l => 17 " .....tgatgf3 tg34° +I 26" b) I "g 0 = tg(34o+26°) = tg600 = -lg34 tg26 0 .tg f3tg y 13.1) 2 2 2 2 ./3 .11 .... d) 2 Ig?4o+tg21° 13.1 124° + Ig56° c) i 0 I' = tg(l24o+56") = tg1800 -Ig 24 tg56 ° 2 1.+J3)=1 u svakom slucaju..'j3)=~ \2 13 12 tga=-s' Igj3=S' tg(a+j3)=O 1 1 1--·2 3 = Ig600 =..~ = 0.x) x-~ + 1 -'-=1 xl +1 l+x 1 +x => o. sm(o.159.eosf3-eosasmf3 = .:...:+:. ..f3 = 30° 2 a -2a+4 tgo.sinasin f3 sin y ..Q.fi .[1+4 4 4.3-3 => =~ 5 4 .--:' cosy = r..I-c'+--'x 1_ x 1 _ l.fi _ .tg"'y'---_t"'g..(_15~'::.. Ig(o. =tg45°=1 b) .+j3) 5 cosj3=~. .. tada su a i j3 negativni ostri uglovi pri cemu .J3 a-I 1+--·-4-a .::...+tgf3 Hga tgf3 etg15° = elg(45° .tg atg 13 .~=_ 45+ 32 =_13 85 tgcY. tg.J3 4-a 13 = 300..eosi3casy .158* tg(o.. b) cos(a+l3+y) = eoso.g.. -tgf3 l+tgatgf3 14 =2 =t." 62929 1+4·- 5 => 13.:'g"'f3-=:-":. 26 5 1-4'~ 5 19 5 85 85 => 36 cos(o. .145. cosf3 =~"l-sl11.".xi.'. .7 = sinacos f3 cosy + casasin f3 cosy + cosaeos f3 sin y . -/3 _ . ..tg o./3 . -sm-a. .11 = ~r.tg y . Potrebno je odrediti cos a i eosp.Igalgj3 x(1 +x)+ I-x I-x x+-_--..:e.155.3 1 1 5 -+Iget + tgf3 13..:.5 . to zbir CHI3 uglova a i 13 moze biti same -135' (-3n14).= ..J3 13. Ako je x<-l.. + tgj3 1 .. 3.:..a) cos75° :::cos(45°+300)::::: cos450cos30o-sin450sin30o::::: = J2.-J3) = __ ~ tgo. I".154.147.-/3 14.. . 4· b) coslO5° = cos(600+45') =cos60Ccos45Q-sin60osin450 = 266 a .8 13.cosJ3 + cosasinJ3. Kako je tg(o.Igf3 1 + tgatgf3 00- a-I ~. .fi = 0.fi 3.-:.

= (slnacos,B)2 -(cosasin.l?f =sin 2 a COS 2 f3 -cos 2 a.sin 2 IJ=
= sirra(l-sirr j3) -(I-sirr o:lsirr 13 =sirr a-sirr asirr 13 +sirr asirr f3-sirr f3=sirr a-sirr 13
sin. -,ex + cos
- (3
13.178.a) tga+ctgf3 cosa sinf3 sinasin/3+cosacosf3 cos(ex-j3)
cosa cos f3 - s'in ex sin f3: casCa + /3) .
ctgf3+ 'ga .cosJi _ sin ex
sin j3 cosa
~.-

=

.
e=2sm-cos--x . ex ex ( cos2ex
. 'Jex} ex
. a ex: 'Jex ex . 'Jet ex
b) SII\(X-CQ!{X'
tg~-sm- -- g-=2sm-cos---coS"" -tg-+sm--rg-·-=
222,222222222

1

1+-~=I+l=2

.

tg45°

\

I
13.163. 2.

13.164.

13.165.a) sino:

b) cosa

c)

r

cos(o:-~)

13.166.a) rgac{g~
b) I
c) tg~
13.167.a) cos2~
b) 1
13.168.a) sin53'sin67'-cosI4'+cos3JOcos23° =
= sinS3°sin67Q-cos14°+( cos37°cos23°- sin37°sin23°)+ sin37 c sin23 c =

=Sln"2

= cos37°cos23°+sin37°sin23° -cos 14°+cos60o=

~

13

d)
13.169 a)
b)
2 2 2
cos(a + 13)
13,170.a)
b) 0
c)
d) ... = tg4S" = 1 .
cos(a - 13)
sio(a - /l)
13.171.a)
b) 0
c) -tg75°
sin(u+/l)

c)

13.172.a)

b) ... = tg4so=1

13.173.a) cos2a- sin2a tga= cos 2 a - sin"a - 2sin 2 a

c)

I,,:

= 1-4sin2a

-~ )=tg ~

b)]

=

13

c05300
.

13.1

268

li

sinG S° +30°) = sin45' 2
.fi l6
c05300
cos300 = 13 =
= 3
?

77 a) si~a +f3)sIr(a -,6) =(5inacos,6+cooasin,6Xsinacos,6 -~o;asinf3) =

., a )

. ex
1
ex
2 +sm2 \l::::sm2'--a~=tg2'
ex

cos 2

[

I

)

.

cos .._2

J -

= tga + tgf3- (1- tga Igf3 X,ga + tgf3) = ",lgc::a_+c.:I",g[3::..- tga - tgf3 + Iga tgf3(tga + tgf3)
I-Iga Igf3
J - tga tgf3
Igatgf3(tga + Ig[3)
!3 (
B) .
=tr:o:to ["ex+
1- rgex Igf3
"".
(>

13.180.b) (J-lga)cos(45o
! +tgo:

-(X)

:::: sin (45 0

13.18I.b)

,

l-tga ,c05(45 0 -a)=tg(45 0 ,a)co5(45 0 -a)=
1 +tgex
'
-

ex)= sin ~O() -

(45() + ex

)]= cos(4So + ex)

(ctgo: + ctgf3)ctg(a + 13) - (ctgf3 - ctga )ctg(a - 13) =
= (ctg a + ctg f3 )- -,-ct.'o"g-,-a.cc-"lg'Cf3,---~1 (ctgf3-ctga) eta0 actg f3 + ..•1 ~ •
etg f3 .- erg ex
etg ex + etg j3
= ctg a ctg f3 - 1 - ctg a Cig f3 - 1 = - 2 .

13.181. a+f3+y=i =>

13.176.a)

5io15° casIs" + sin300 coslSO

cos-'

2J

tga +lgf3
- tga - tgf3 =
tga tg[3

13.179.a) t g (
a +)
[3 - tga - rgf3 =

c) tga

13.174.a) 1
b) -tcr'a
13.175.a) sin(4So+a);::; sin45°cosa+cos45°cosa = coS450cosa+sin450sina =
= cos(45°-0:)

,a

. ex

= sin53°sin6r-cos14°+ cos(37°+23°)+ sin37°sin23°::::;

= cos(37°-23°)-cos 14° +cos60°=:; cos 14°-cos 14° +cos60o::::;cos60o::::0 5
b) sin20o+sin13°sin57°-sin33°sin77° = sin20o+sin 13°cos33°-cos 13~~in330=
= sin20o+sin(l3°-33°) = sin20o+s1n(-200):::: sin20o-sin20o:::: O.

,a '\

SIn--1

. ex
ex . 2 ex et
. ex
ex. ex ex \ . ,ex
ex
2 .
=sm~cos-+sm
-tg-=sm-(cos-+sm-tg - I:::::SIO- cos-+-- 1=
22222222122
al
.
\
cos

a+f3=~ -y

=>

=>

tga + tg[3
- - =ctgy

=>

Igatgy + tg f3tgy ~ I - tgatgf3 => tgatgf3 + tgatgy + tgf3tgy

13.183.

1 - tgatgf3

=>

tga + tgf3
1 - tgatg[3

tg(a+f3)=tg(~ -Y)
1
(
. \.
=> tga + igf3 fogy = 1- tgatg[3
tgy

= 1.

cos2x+cos2(x~0:)-2co5xco5acos(x-0:) =
= cos 2x+(cosxcosa+sinxsina)"-2cosxcosa(cosxcos<x; +sinxsina) =
~OS2X+COS2XCOS'2ct+2 cosxcosasinxsina+sin'2xsln 2ct-2cos 2xc'os2a
-2cosxcosasinxsi_nci =

269

=

),2,2
a+sm xsm a = COS2x( I-cos2
0:; +sm xsm a =

212·2·2
COS X-COS XCOS

. 2
,
")' 2
. 2
= cos-xsm-o:.+sm xsm
a::::: ( cos-x+sm
x sm a = sm
Cl.
13.184.cos'o:+cos2p+cos2y-2cosacos~cosy ~ cos'O:+COS2~+COSy( cosy?

.,..,'

2

2cosacosl3)~

2
~ cos 0:+cos'l3+cos( 0:+13)( cosacosl3-sinasinl3-2cosacosl3) ~
~ cos'o:+cos'I3-( cosacosl3-sino:sinl3)( coso:cosl3+sino:sinl3) ~
= cos'o:+cos'I3-( cos'acos'l3-sin 20:sin'l3) ~
:::; cos2a+cos2B-cos2o:cos2~+sin2asin2f} =
2
2
2
2
2
2
2
2
C05 (%(1'- COS2J))+COS2~ +sin asin f) = cos asin f)+cos J) +sin o:;sin B=
2
2
2
2
2
::: (cos a+sin cx)sin2f)+cos !) = sin f)+cos 13 : : : 1.

13.185. * COS\:HCos2~+cos2)'+2cosacosr:kosy =
2
= cos'o:+cos 13+cos' [1800 -( o:+I3)J+ 2cosacosl3cos[180o( 0:+13) J~
2
?
2
= coS (Hcos-l3+cos (0:+13)-2cosacosl3cos(0:+13)~
2
2
2
:::: cos a+cos f)+cos 2a cos2f)-2sinasinJ3cosacosJ3+s1n asin2p2coso:cosl3(cosacosl3-sino:sinl3) =
2
2
2
== cos2a+cos2~-cos2a cos 2 p+sin 2asin 2 f) = cos 2a(1-cos J3)+sil/asin J3+cos J3 : : :
2
2
2
2
2
= cos2asln2~+sit11asin2J3+cos2J3 = (cos a+sin a)sin2j3+cos J3 = sin J3+cos J3= 1.
tga + tgfJ
13.186. a+I3=180'-Y ~> tg(a+I3)~tg(1800-y) ~> ----··--~-tgy
1- tga tgfJ

=> tga + tgfJ ~ -tgy(l- tga tgfJ)

=>

tga+tgp+tgy = tgalg~tgy .

13.192. Odrediti cos2a,a zatim tg2a, tg2= 32.
49
2
2tga
J_lo a
13.193.* sin4a ~ 2sin2acos2a = 2-~-2-' - O 2
l+tg a 1 + tg a

. . (2"2a) = 2"a 2"a,

13.194. sma=SIll

rgrx

l

2'
Sln

a

cos

cosCX=cos

(2 2a) =cos ,a '2a2
~i-sm

a

2

2tg 2
,a
l-tg- 2

-0,96, cos4a ~ 0,28.

ctg --1
ctga =
2
a
2ctg-·

2

,-

I

13.197. tg=-v2 -I, sina~ ~===o=
J+ctg-a

.

.

.fi.

.fi.

,

s11120::::: 2smacosa =--. cos 2a;;;;: - , tgLO::::: 1, ctg2a = 1.
2 .
2'
,

60
91
13.198. sino' ~ '109 ' cosa~ 109

tga~

60

9] , etg=

91
60 .

a

13.187.

;5

COSCX=-

.

3"

sin(a-~+y)

2tg~

-fi
3
GOsP=-, cosv=4'
"
5'

-

= sin[(a-~)+yJ = sin(a-l3)eosy + cos(a-l3)siny ~

:::: sinacos~cosy - cosasinj3cosy + cosacosf3siny + sin(Xsin~siny =
=

13.11.

3. -J7

3 . f5 3 -"- + ,_Is 17 2 + 3. 3 2
34345745345

5.

120

119

169

169

2

270

4
5

4

6
3+··5

21
5

.

2

r;

=0

4a{l-a 2 )

t3.20L Sll1X=±I+a2' sin2x=+

13.190. rga=---

I

1+3~2_()
--2
3 -9

__
1±_4_
1-4
3.- 7
1+4

4(a-b~
a 2 -6ab+b'
? ' cos2x=
(a + b)(a +b)2
1-a}

-1-[5

cosl3~--, sm213~--, eos2~=--

l-cos2j3

3-2

13.200. sm2x=+

Trigonometrijske funkcije dvostrukog ugla i poluugla

]3

4
~

4
21

5

60

3, 3
4 . 2 7'
24
13.1 88 . cosCX=-. tga=-,ctgcx=-, 5111 cx;=:_smacos(X;:::;;5
4
3
25
, .'
7
24
7
cos2a=cos-U-sm-(l=; - , tg2a -= -'ct cr 2u:::.:25
7'
b
24 .

13.189.

sina
13.199.
3-2cosrx .

617_-~9:fS_S_+ .'1.mc::.3-,--S~+-=2-,-4

_£_a

l+t f ; - - " 2

,,6 rg fJ
sin fJ =-:;-,
0

h?

~-:-"L

9

517

6+a

2

y- , cos2x=

IS iii 75 stupnjeva

6a 2 _I_a.1-

6+a y
2

917

13.202. sm2x=-, cos2x=±--, tg2x:::±-16
16
35
4
13
13.203. tg2y~--,ctg(2x-2y)~3
84
.
8,/10-1
14-7.[5
13.204 .. _sll1(2x+y)~
,cos(x-2y)~ - - - - ,
.
D
27
13.205.

. 4(a-b}f;b
a- - 6ab+h-

tg2x=:r-,------,

13,206. sin4x

~

sin(2x+2y)~

-0,96

J8-2S.,J5
-'---,--'81

13.207. eos4x

~

-0.28"'-

271

'1- 0 eas(2·1S0) ; : : cos30o= _
-f3.
13 .208)
.a cos-'15°'
-sm-.);;::::
2

13.217.a)

b) 2sin67'30'cos6r30' = sin13So = sin(l800-4S0) = sin4So= .f2
2
2

c) cos 22Q30'- sin222030'=cos450=

.

. 2n.
2 Slll

3n

cos18

.J2 .

13.209.a) 1-2sin215°::::;cosl15°+sin215°-2sin215°=cos215°_sin2150=co5300

=

-J3 .

2

l-tg 1S0

2

___ 2cos 1So -(cos 15° +sin 2 15o)

1- 2sin 222° 30 ,

sin(90o-1So)

cos18°

cos18 u

. 4"

-

sin' 22°30'+cos' 22 0 30'-2sin' 22°30'
cos 30° 16

cos18
cos18():=1.

cos 18°

sin 40° cos 40° sinlOo

2sin 20°
(2 sin 40° cos 40°)sin 10° sin80osinlOo

2 l-tg'15°

2cos' 1SO -1

c)

sin72 u

251n200 cas20 D cos 40° sin lOG

2tg ISo
2

2"

COST= SIn --:;-.

b) sin700sin500 sinJ 0° = cos200cos400 sinl 0° =

2

tgJSO

.2"

? 18 ) 4' 180
360 4$in 18° cos 18° cos 36°
2sin36° cos36°
13 ..a
SIn
COS
=
0 0

2

b)

2nl

. 2n. (n

Tsm'14- = 2510 7slnl2-7)= 2S111 T

4sin200

4sin200

2sin 20°
2coslOosinlOo

sin20D

1

8si11200

8sin200

8

2

3

'] 3.219 .a) si n3 x:::::sin (2x +x ):::sin2xcosx +cos2xsi nx=2sinxcosxcosx +cos xsinx _sin x

cos 45°
2
4
4
b) cos 2u-sin 2a=cos4u

13.210.a) 4sinacoso:cos2o:.=2sin2acos2u=sin4
c) cos"2a
2
2
d) 1-8sin acos a= 1-2(2sinacosa)2= 1-2sill!2a:::::cos 2 2cx+sin 2 2cx-2sin 2 2a=cos2a.
13.21I.a) -1
b) 1
c) -J
2
2
4
d) cos a._6cos a. sin cHcos 4 a:;::( sin 2a+cos 2 o:}2 -Ssin1 CX::os 2 a::::: 1-2s1n 2 2 a;::::cos4a
sin 10°
sin 10°
sin 22°
13.212.a) _ _
b)
sin200 2siniOocoslOo
2cos]00
sin44°
2cos22°

3

2

:::::2sinxcos 2x+Cos 2 xsinx - sin 3x::::: 3cos 2 xsinx- sin 3x:::::3sinx(1-sin x) - sin x :::::
:::::3sinx-4sin3 x.
b)
cos3x -= cos(2x+x) = cos2xcosx-sin2xsinx:::::
'.,
?
.
' 1 +cos-x
' )::::: ( COS"X-s1l1~x)eosx-_sll1X
cos x Sl11X
= COSX(
cos-x2
2sin xcosx:::::
= cosx(2cos 2x-l )-2cosx( l-cos 2x) = cosx(2cos2x-I-2+2cos2x) =
:::::: cosx(4cos 2x-3)::::: 4cos 3 x-3cosx.

:;0_

c) 2cos20°
sin 10°

13.213.a)

!-cos20o

c)

d)

2sIn I

b)

2sin 10°

cosx

1 +cos2x

2eos 2 x

d)

2eosx

2sin x

sin2x

2sinxcosx

1 +cos2x

2eos 2 x

13.214.a) 2cos23°cos67o:::: 2cos(900-67°)cos67° :::: 2sin67°cos67° :;:: sin 134°
= sin(1800-46°) = sin46°.
b) 2sin700sin20° = 2cos200sin20° = sin40°
c) (cos70° - cos200)( cos20° + cos700) = - cos40°.
d) cos]O°

b) ~
8

13.215.a) sin800

'lex

.-,a

cos- -+s1o- 2
2
b) ---'---'=-cc
2
l~sjnC(

(

272

COS

~2

-

sin

9:.1
2

J-

c) ctg100

( a . ai'
i

+

cos--s1o~

2

0'

ex

2

2

-2cos~sjn-

2/

a

0:

cos 0: cos 2a cos 40:

2
sin 2ex cos 20' cos 40:

4sin ~
2

4sin ~
2

rgx.

=

13216
.
.'a)

-1

0

13.22I.a)

tg 2 (45 + a - 1
tg 2 4So +0: +1

(l+tgo: \['

!---

II - tgo: /

41go:

2tgo:
1 +tglo:

+1

ex)'
(\ ·2a.
2
SJn-

2sin~
2

sin 4a cos 4a

sin Sa

8sin~

16sin·~

2

(1 + tgo:)'

---(1

2

- (1 - tgo:)'
tgo:)'

(1 + Igo:)2 + (1 -::tgo: )'
(1- tgo:)'

sin 20: .

. a

cos--s1o- .
2
2
cos-~

2 sin

S1 nO' coso: cos2a cos4a

2sin~'

2

sin 10°

cosx

251 n ~ C05~COSO:' cos20' c0540'

13.220. cos~cosC(cos20:c{)s4a = ._......2~-'2~_-:-_ _ __

2sin 3x

3tga

1 .
c ) -sm2a
2
=1.

- .-

3tga
13.222. tg~" = 2

, tg(~-a)

IgfJ-tgo:
1_ + tgf3 tga

- - - -tga
2

273

a) .J .._ 3tga -2tga tga 2'+ 3tg 2a - sin aeosa sinaeosa 2+"sin 2 a sin a sin a cosa cosa 2+ 3( cosa sin a )2 2+3si~"~ cos 2 a 2sinacosa sin2a =--4+1-cos2a 5-cos2a = _ 13.- 2 2 IT l-cos- I fi 11-~ J2 . .J.fi - ff J4-(2+.J3 2+~2+.-2s.'l."C ~' ~l+ 1.": ~~cos: 8 = 2· ____ 2 = 2 ~l+COS. e) lr .-)! = "\14c05.~.a .J2(J +sin2a) = ~2(sjna+cos(jl r:-~ 2 1C : ~ 13.":=sin.1_2 = _2_ = 2-fi = .'~ 2 .--sm."2-+-.225.x:o. O:O.fi I= = Fljsinex+cosal = 2-s1nex+-. ~ .-"~ 4 nIt:. SHl24 ~ j.J 2=+=2=c=0="'=x =J2+... .L2-b+-I3} (2-~P _ b) ~ 2 2 4" Is in 2al 13..= 16.B.a)sin~=sin./3 " 12 ~2--13 ~2+-13 - 2--13 (2-~2+.fi . n:+2krr).x.:... '. 1C 4 n° .J3 5=J:3(2-~) .2.J2 8 2 )Z-JUJ3 . 2 . -.223.2-. .---.O:O.2 274 27S . ".a) sin..~.72 cos~=cos1:::: -2-:1 r _( -.227.. kEZ..J3)2+~2+.J3 2+~2+.a) d) to-=2-.fi _ _ _2_ :::: 2 .4sm. 2 2 13. .a) ['. b) .oa <X\ IX I 3 710 a.x .232. xE(2krr..J2coi2\+2sirf 2\+2co.(2+~2+-13 12-b+-13 = ~2+~' = J2+~4coS' 2J.' = J2 + 2lcos2).:. t+cos"..c 4 2 4 2 b) cos'x.= _ 4 =.~a . -.n: 24 n: cos24 SIn- ..a) .. ~_ b-J3. .J3 13.-=2smx.i =~2Sin2 x + 2cos' X +12cos2 X - { 2sin' "1 = ~4CO..228.:S. I .~JUJ3 ')2+JUJ3 .": 13.= 2 cos.n: 13.-+S1!1~ ~ + 2 cos._ _ _ 4 1__ 2_.J3 )2+~2+.23 J.J3) f2=J3 )2+~2+.226. 2 ~-cos.fi.:.I1'2\ = 13. . .229. 13.J2+2cosa = 12lcos..rr = 2cos"4 ex + SlD "4cos ex 1 = 1 2..-cosa[ 2 _ 0 7 [sll1 · .I g3xl 2 . .x::.] " 21IS111 r .fX.x:O. V 2 2I \ 2 2.-"-=2cosx.a 0 l.( ex +"4 .J3y2+.224.

2 r:..233.:::o -. x - cosx - 2 _ _ _"._~ cos-') -x .235-.= -. cos 1 ~-sin._ ctgx. 2 2 '- cos - cos~ . x sinx 13. ~:::: <.. ). x COS- sin x(l -. x .X cos x __ 2 l: .= v..a) .2~-:: =_. cosx \' x 2sin ':""'cos-- .-2 X cos 2 X cos 2 2 13. 2tg x .2_-:: .0 2 2 + _ _ __ 1+ .... 2 X 1+ '-. l-tg2-2~' I +tg .a) 2 -=~-'- x sin 2 - .L~~.-4 2C05.L~' . x 2 X ..·8 .2 x cos --+sm 2 2 . cos2 x+sin~ x+cos1 x .. . .a) sinx =-1 C05. = sinx . sin':'" sin- 1+cos2x 2 .:: >j2+._1. x sin. ---·x·· ]: x+?to~+l-tg 2 1 -+ ) sin x-+ cos X / _ b l+tg 2" . COS --sm 1--.12+~ \-~-2--="--...: 1.-" 'Ii 1 == cos~ .-.x cos - 1 +." ..-' x 7tg- x cos- 2 X tgx x '2 2 2sin-cos- 2 2 cos _x 2 '2 cos.-+ 11 2\ 2(1 + tg -x '2) x J = tg?_ 277 . $10- .x I+ sinx-c?sx --_.~. l: X +? Ig ~ _ 1 -+ tg ? .~ 2 X x '2 2tg ~J tg ~.'2 __ 2 r..-- ") x .. . x ~tg~ '2 __. 2 c) 2+hT~ 4 . 2x 13.2 X .J2 I~ r: ~--.? I1 .2: cos x ._..--.~in X+Sil. x 2 cos. ..?sinx(l+co5X) _.._' ?' X Slll.2: • 2 X 2' ___ 2_ _ . 2 x sm"2 2 X sin21+ __. 2_ l+tg _ 2+__ .o -2 ) x 2eosx d) to '"' .. x cos- cos x b) cosx =-1 cos .' 1+ tg 2 -_ ? ---------== l+tg2 l+tg -_. .-2 ). ? x 2sin2 x x cos- o ?t .TC => 13...2 1+--.. x I-tg' - 2 2 2 . 32 I-cosx .- ._~ ~.I ~12+f2.=2__ +? .S X 2sin~ X ct .1'7-.tg .236. ? 2 2" .cos x)' I " 2sinx+2smxcosx 2tg 2 x 2 x 2 -+ 2tg- 2 + 2tg 276 sin \: cos x 2S11L\-~.!.." b) x cosx d) -. x 2sm.' .. x 1..x l-tg.O 2 2 in 2 ::. _'1-_ --sin:? ~ 2 +-._.234.y2+'i2 I+ .: x smx 2sin-=--cos2 2 ') SilLY .cos 2 x x c) "2 _ _ _".Sin X 2 1.-=-J.

tg' '8 ctg--tg. 2x) X. X) (lcos._ ..= 8 4 8 8 8 COS X =.)' (l+cosxXl-cosx) = =: 2 l-sinx 2-' = 2( I-cos 2(.237.-J_ Ii-) "'2(. cos -+13cos -+cos '·_+cos -+cos--= 8 4 8 8 8 x smx . J[ rc tg tg8 4 ex: 2 f3 2 Y ] -.1 .J. 7f 7f 1 . = __2_ = _ _".Ji d) .. 37f) :::: cos .sin 2" sin x 2 =: ( x J x . x cos-+ sm- 2 2 x cos2 x _ x COS-+S111- 2 2 x cos·2 . sina(sino: + sinl3)+cosa(cosa.. .7f . x . =---+ cos 15° sin 15° 13.~2_~ -41C [-1'2J' \ . 13 .J2co~x-45°) 2 b) x-45° tg--2 2 = ). _43n 2 1(.= .7t.a) tgISo+ctgI5° = -'F2sin(X-45"-) = .J2-cosx-sinx sinx-cosx 2.. 2 (cos' 0: - 37f)' = 1-i4+2+1-24 121312 = 8. 2 X 2 ? X COSx tg-+2sm -ctgx::::--+2sin~= 2 2 x 2 5inx cos2 . -+J3cos -+_ = " 2 -+cos " 4 -+cos 3" ' (-+" " ) +cos '(" 8 482828 41C x 2 cos~ sin ~ (I + cos x) Ii '" r.::::: _ b+c + a+c + a+h abc 1+-._ 2 (l-cos.Ji vL -COSX--SlllX \ 2 )2(I-cos(x-45° )) . x c) ~n- =-=x ~- = __2_ + 2sin 2 ~ .:c..sm 2 2 cos2 5111-) 2 2 2 x .---+ 2 ' 2 ' 2 J + cos a 1 + cos f3 1 + cos Y J 2. x x sin x_ ---"'---"-::::: x 2 2 cos2 x cos2 27t :::: cos -+I3cos -+cos -+sm -+sm .c.2 . =1 ll+b+c xl 2x+ .37t :::: cO$"-+sm .1+-b+c a+c a+b )x cos .240 .. 2 1[.7f)' 1-il Sl"4 ....= 2./3 2 sin 30° . x 2 2 COS--S1l1- 1.=---tg -=1[... b) tg2= !J-cosx 2 278 (I+cosx)' abc 1 . 2 2 2 i3. x COS.::. _." .0:-{3. 4 31[.371: . x x cos 2sm -cos222 iii tg!:'= /l-cosx 2 VI+cosx = .Sln 2' sIl1 cos x .Ji sin(..'T" cOS"-+Sln -coS"-:::: ( 888828888 2sin ~COS2 ~ 2 2 ?_sm-cos--::::....fX-jJ .-4So) = 1(." 13.° 2 x . xl x+ ... _ sin 20: .-2cos--sm -+13..cos Y -·+tf{ -+rf.4 1[.l+cos..::::::'.)x S111.' -=_. ' tl{ sin'::' 2sin '::'sin ~ J3.-'..241.:.__~ + _-.cos x sin x fEcosxXl+cosA) ~ J+cosx V 7 -..238..x x x x 2S111~COScos--·· cos2 2 2 2 I-cos x I_I-cos 1X = (l-cosx)2 = l-cosx sin 2 x sinx ~~ ~ (l~cosx)2 V(1+COS.2_ _ = 2.0:-/3 . .\)2 sinx x cos 2" .= 2 .. 237t)2 -25m .- 2 = 2. ..1: 279 ..- 2 ( b+c-a h+c+a + a +c-b a+c+b + a +b-c a+b+c = o+h+c' :c.cos j3 + 1 . 51[. ...c.243.2___"-.SJl1- x . 71[.371: . x .+2sm--=4sm--· 2 "I 8 a-{3 -sin' a-{3 =2cos. . 27t)2 . 8 8 7f 8 tgtg8 8 " c \ sin 2 IS° + cos 2 ISO cos 15° I-tg.+cosj3) :::: sin a+sinasin/3+cos\x + cosacos/3 = 1+cos(o:'[3) = l+c05' 'l 13.. 2 . (sino:· sinll)' + (cosa· cosf3)' = 2 :::: sin 2a-2sinasin/3+sin p+ cos2a-2coso:cos~+cos2~ = 1+ 1·2(cosacosll + sinasin[3) = 2 ~ 2cos(a·p) = 2 2 2sin ISO cos ISO ----=--~ =-~ =4 sin ISO cos ISo . .J. cos} .239.' 2 x~45° 2 Sin .-:. +134+1-ilsl~ sin 15° _---.~ _ .COS a 1 .:c.j3 + 2 sin 20: . x-45° x~4So 2sm ---cos---" 2 2.(-/3) ..{3 2 0 74? * 1_l.. 2 cos 2fX .. .2 ..1+ .a) tg !.Ji-../2 -v2l-cosx+~smx I 43n: .

Zavod za udzbenike i nastavna sredstv~.Jl + sin x + . 2 L TRIANGLE -matematicki casopis za ucenike i nastavnike osno~nih i srednjih skola Udruzenje matematicara Bosne i Hercegovine.II + sin x + . Beograd 1989. Beograd.:ZBIRKA . 1987.sin x . Stefanovic R.V.:MATEMATIKA-algebra i eletnentarne funkcije. 281 . 1972.JI-sin x + sin x+ .Zagreb. "Visa skola". 22_ Zivkovic R_.:ELEMENTARNA MATEMATlKA-resenie zadac.:Metodicka zbirka zadataka iz matematike za srednje skoie.lADATAKA 1Z ELEMENTARNE MATEMATIKE . Sarajevo 1997.sin x + sin x .si~ x . 18. 1972_ 4."Sk. 1987. Sarajevo.:MATEMATISKOP 4-· zbirka zadataka za drugi razred... IGKRO "Svjct1ost"-OOUR Zavod za udzbenike. 1977. Zavod loa udzbenike i nastavna sredstva Srbije.J. 1989. Sarajevo. "Naucna knjiga".Milosevic V_M_:ZBIRKA RESENIH ZADATAKA IZ MATEMATIKE sa zadacima za taktnicenja i prijemne ispite oa fakultetima.II + sin x . Huskic A.XLI). Zagreb 12. Snajder M.sin x)' ..M. 20. 3.II .Kurepa A:MATEMATIKA 2 za drugi razrcd gimnazije.Stefanovic:Zbirka zadataka jz algebresa uputama. Sarajevo. 8.Saankin A. Zavod za izdavanje udzbenika.T. 6. "SvjetiosC' zavod za udzbenike i nastavna sre~stva.1984.1988. ICS.11.Ivanovic z.:Zbirka zadataka iz matematika 2. Sarajevo.-! 999. Bogoslavov T. 10. za 3. 1994.11. Moskva.na poglavlja za nadarene ucenike srednjih skola "GRIN" Gracanica.x LITERATURA: Slll-· 1---~ X cos-- _ x x I+tg- Slll- 2 1+~_2 7C x tg--tg 4 2 7C x tg-+tg4 2 x cos2 13244_ .V.Fatkic H_..Jl.. 7_ Hadziaganovic A: ZBIRKA RIJESENIH ZADATAKA IZ MATEMATIKE Odabra..II l+cosx -------~=---- 2sinx Sill X cos~ _ x x ?_sm-cos- 2 280 x 2cos~ ~ 2 2 2 ~ctg2_ x 2 sm2 1. 15..zbirka zadataka za drugi razrcd gimnazije. 13. Mintakovic Stjepan:ZBIRKA ZADATAKA lZ MATEMATIKE za drugi razred srednjih skola..M. Alekseev V. Zavod za udz. Abramovic.Stupar Z_:ZBIRKA ZADATAKA IZ MATEMATIKE sa rjeScnjima u.TomiC S.. 5_ Brackovic M_.1977. Mihailovic Vojislav: GEOMETRIJA za II razred gimnazije priroonomatematickog smera. Beograd.! 968. 17_ Mintakovic Stjepan:ZBIRKA ZADATAKA ALGEBRE 2.I. MATEMATIKA za drugi razred gimnazije. 19. 1974.I.Sarajevo.putama i rezultatima .Beograd.feSenjima i rezultatima.azred . "Naucna knjiga'-'"..D. MihailoviC Vojislav: Zbirkaresenih zadataka iz gcometrije za IlI. Beograd 1972. Beograd.Vigodski M. "Skolska knjiga". MATEMATICKO FIZICKI LIST za ucenike srednjih skola (XX. 1971.11. 9_ IvoviC M_Z_. 2. "Vissaja skola". Daki':: Branimir:MATEMATIKA 2 ..Ognjenovic S.Starodubcev M.benike i nastavna sredstva Srbije.sin x . razred gimnazije prirodno~matematickom smera.2000. 1981. 1994 11. Masinski fakultet Univerzitcta u Sarajcvu. Zavod za izdavanje udzbenika. 14_ Milin L. Kiev. Tesanj.lvanovic Z2BIRKA RESENIH ZADATAKA IZ TRIGONOMBTRlJE SA ZADACIMA ZA TAKMICENJA I PRIJEMNE ISPITE NA FAKULTETIMA. Zagreb. 16_ Mintakovic Stjepan:ZBIRKA ZADATAKA IZ TRIGONOMETRIJE Zavod za izdavanje udzbenika. 1976. Beograd.k" . Kurepa S. Zavod za udzbenike i nastavna sredstva Srbije.P. ~ 2 2+2.II .Demirdzic L:ELEMENTARNA MATEMATIKA za kvalifikacione i prijemne ispite. <"SvjetJost" zavoo z~ udibenike i nastavna sredstva Sarajevo. Milio L.Nikitin V. Antonov M.za drugi razred . 1996.gimnazije. gimnazije.

.. Polara tacke u odnosu na kruznicu ----------------------------32 3.mnozenje) 3.... produzeria proporCija. Kvadratnajednacina ~ razni zadaci ... Zajednicka mjera i najveca zajednicka mjera dvije duzi. <0.2. 4...SADRZAJ PREDGOVOR 1. .......... Samjerljive i nesmjerljive dut! . Preslikavanja kompleksnih brojeva u skup tacaka ravnLKompleksna ravan 3.... 1. 4. Jednakost dva'kompleksna broja . 4...5.. Rjdavanje nepotpune kvadratne jednacine . 1... ... ... Kvadratni trinom... .. Primjena slicnosti l1a pravougli trougao. 20 2.3.. 23 2.. 3........... Neke jednacine (jednadzbe) treceg stepena (stupnja) 7.. 3.i.... 1.....2.....kruznicu.5... Osoblne simetl"ala unutrasnjeg i naporednog vanjskog ugla tfOUgJa......... geometrijska proporcija.. 4... geometrijska sredina dviju duzi... Modul (apsolutna vrijednost) kompleksnog broja... 7... Diskriminanta i ispitivanje prirode rjesenja kvadratne jednacine.. Binomne jednacine (jednadzbe) 7. 21 2......... Proporcionainost dul.3.....1... Tallgente kruzhice. IRACIONALNE JEDNACINE (JEDNADZBE)... Kruznica (kruzna iinija) i krug....8..3... 25 2.................1. Dijeljenje kompleksnih brojeva 3.8....' Mjera duzi.7........... HOMOTETlJA I SLICNOST 2.. .........3.5. Sricnost geometrijskih figura .. 1.. Eksponencijalna nejedllacilla (nejednadzba) oblika af(x)<ag(x)... Eksponencijalna funkcija 73 11.1.... 71 11..........Taiesova teorema.... Rjesavanje potpune kvadratne jednacine .. Potencija tacke 1I odnosu na. lRACIONALNE NEJEDNAC[NE (NEJEDNADZBE).... 73 11.. 4.... SKUP KOMPLEKSNIH BROJEV A 3... 75 283 ... Pitagorina teorcma.........2........ .... Njercnje duzi. 4.... 60 7.. Simetricnejednacine (jednadzbe) 8.. . Ziatni presjek duzi..4....... . Centralni i pcriferijski ugao...4... .... NEKE JEDNAC1NE (JEDNADZBE) VISEG REDA 7... .... 2..... 4. 4.. 282 34 35 36 37 37 39 40 41 KV ADRA TNA NEJEDNACINA (NEJEDNADZBA) I SISTEMl (SUSTAVI) KVADRATNIH NEJEDNACINA (NEJEDNADZBI) .7... Normirani oblik kvadratne jednacine (jednadzbe)... Kompleksni bfojevi-razni zadaci ..... 3.... Eksponencijalnajedllacina (jednadzba) oblika af(x)=ag(x) .. STEPENI I KORUENI Stepeni sa prirodnim izloziocem (eksponentom) Stepeni sa cijelim izloziocem (eksponentom) '" ..1...4.2.....6..4......1......... Korijeni Stepeni sa racionalnim izloziocem (eksponentom) .... 43 44 45 46 47 50 50 52 53 5... Vieteove formule.1... 3 6 7 8 16 4. EKSPONENCIJALNE JEDNACINE (JEDNADZBE) 1 NEJEDNACINE (NEJEDNADZBE) 11.. HO\1lotc:tija gebmetrijskih figura 24 2..... ...6.4. Konjugirano-kompleksni brojevi .....6.... 29 2. KVADARATNEFUNKCUE 55 6.. 69 10.................. Znaci rjesenja kvadratne jednacine ............2.........3.3.........7... Tangentni j tetivni cetverougao... ... Primjena kvadratnih jednacina . 63 65 65 66 SISTEMI (SUSTAYI) KYADRATNIH JEDNACINA (JEDNADZBI) 67 9........ 18 2...... Rastavljanje kvadratnog trinoma na linearne faktore..2.oduzimanje. Operacije u skupu kompleksnih brojeva(sabiranuje............ KVADRATNA JEDNACINA (JEDNADZBA).. Bikvadratne jednacine (jednadZbe) ...

4. Prelazak sa jedne baze na drugu.2....12.......6. UPUTE.10..1.5. Logaritamske nejednacine (nejednadzbe)...4... 12...9.... RJESENJA 111 LITERATURA 28i .1. 12. Osnovni trigonometrijski identiteti . Trigonometrijske funkcije negativnog argurnenta. Pojam logaritma i logaritamske funkcije. Trigonometrijske funkcije dvostrukog ugla i polo vine ugla.3..3. Trigonometrijska kruznica i predstavljanje uglova (kutova) u kruznici 90 13... 13... Periodicnost trigonometrijskih funkcija 13. DefinicUe trigonometrijskih funkcija na trigonometrijskoj kruznici 90 13.. ... LOGARITAMSKE JEDNAClNE (JEDNADZBE) I NEJEDNAClNE (NEJEDNADZBE) 12. 78 80 82 84 87 13.2.. 91 13. Pame i neparne trigonometrijske funkcije 13.. Pravila logaritmiranja. 12. Znaci trigonometrijskih funkcija 13. Dekadski iogaritmi . 284 93 96 97 98 99 J01 105 REZULTATI..8. Adicione teoreme (formule) 13. Osobine i grafik logaritamske funkcije 12. Orijentirani kut (ugao). LOGARITMI.. Definicije trigonometrijskih funkcija ostrog ugJa u pravouglom trouglu (trokutu) . Svoaenje na prvi kvadrant 13. OSNOVI TRIGONOMETRIJE 13.. Radijan 89 13...11..5...7. Logaritamskejednacine Uednadzbe).

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful