Adem HUSKIC

ZBIRKA ZADATAKA
IZ MATEMATlKE
za 2. razred gimnazije i drugih srednjih skala

TP "C:'llPTT nC:T" rl ,-l

Izdavac: IF "SVJETLOST", d.rl.
Zavod za udzbenike i nastavna sredstvu
Direktor: Sefik Z1.JPCEVIC

PREDGOVOR

Za izdavaca: Abduselarn RUSTEMP ASIC
Urednik: Ante BANIC
Recenzentj: Prof. dr. Sefket ARSLANAGIC, Sarajevo
Abdulah Hodzi6, Tuzla
Nura HUSKIC, Sarajevo
Lektor: Dragosiav VLAJKOVIC
Korektor: Autor
Tebnicki urednik: Yanda BABOVIC
NasJovna strana: Mira GOGIC
DTP: Autor
Stampa: BEMTIST, Sarajevo

Tina: 2000

ell' - Katalogizacija u publikaciji
Nacionalna i univerLitetska biblioteka
Bosne i Hercegovinc, Samjevo
51(075.3) (076.1/.2)

HUSKJC Adem
Zbirka zadataka iz malematike za 2. razred
gimnazije i drugih srednjih ~kola ! Adem Huskic. Sarajevo: Svje\lost, 2005. - 284 str. : gmf.
prikazi ; 24 em
ISBN 9958-10-711-2
COBISS.BH-lD 14318342

Ova zbirka zadataka je namijenjena ueenicima drugog razreda srednjih
skala. Zadaci su birani tako da pokrivaju oblasti koje se kod nas izueavaju u
drugom razredu skoro svih tipova ovih skala. Namjera nam je da zadaci svojom
tezinom zadovolje interesovanja i zahtjeve svih ueenika. Pocetni zadaci u svakom
poglavlju su jednastavni i zahtijevaju samo neposredno racunanje, uvrstavanjc i
slieno, a zatim slijede zadaci koji traz.e nesto vece napore j na kraju su zadaci za
cije uspjesna rjesavanje .Ie potrebno kako obuhvatnije poznavanje odredene oblasti,
taka i odreden stepen uvjezbanosti. Mada .Ie tesko zadatke rangirati po tezini (zbog
vehkog broja vrsta srednjih skole i razlika u programima matematike), u zbirci Sli
"tezi" zadaci, po mojoj procjeni, oznaceni zvjezdicom pored oznake broja zadatka.
Zadac! su navedeni u prvom dijelu zbirke, a u drugom dijeJu data su
ljesenja, upute ili sarno rezu1tati. Za veliki broj zadataka u zbirci je dato kompletno
t:iesenje. To se posebno odnosi na "teze" zadatkc. Za poj~dine zadatke date 5U
sarno upute II cilju usmjeravanja painje rjesavatelja.
Na pocetkll svakog pog!avlja navedene su osnovne formule, definicije,
teoreme i tabele kako bi se olaksalo koristenje zbirke i OIllOgllCi 10 IJesavanJe
zadataka i bez drugih udzbenika i prirucnika.
U oblasti logaritmi j logaritamska funkcija i trigonometrija, kada treba
odrediti logaritam datog broja, prirodnu vrijednost trigonometrijske funkcije nekog
broja (ugla), iIi broj ako mu je poznat logaritam, iIi broj (ugao) kada je poznata
vrijednost trigonometrijske funkcije, preporucuje se upotreba kalkulatora koji
raspoJaze sa odgovarajuCim funkcijama. Naravno, i dalje se moze koristiti i
prirucnik "Iogaritamske tab!ice", ali bi koristenje kalkulatora dalo pose ban pecat
prj rjesavanju odgovarajucih zadataka.

Nadam se da ce Zbirka biti od koristi ucenicima koji traze nesto vise od
onoga sto na!aze u samim udzbenicima matematike za drugi razrcd, i omoguciti
k0111p!etno utvrdivanje, ponavljanje i samostalno vjezbanje.
Kako se trigonometrija izucava u drugom i trecem razredu srednje skaie,
ovom zbirkom je obuhvacen sarno dio do adicionih teorema.
Na kraju zelim posebnu zahvainost izraziti recenzentima koji su 5vojim
nrimiedbama j nriiedlozima uticali na Dobollsanie kvaliteta zbirke.

1.

K 0 R IJ E N I

i

S T E PEN I (POTENCIJE)
Osnovne formule i definicije:

:

);

= j,"',(a
ai

a" =a·a·a ... a, (nEN).
~
11

!ilklum

("c)" =~,"
b

b'

'" 0)

=l,(a:;eO)
..:..

(b '" 0)

Za a>O, b>O 1 prOlzyoljan pnrodan broJ n vflJedl:

-.

ra
Va
VJ;= Vb

Za a<O, b<O i paran prirodan broj n (n=2k, kE N ) vrijedi:

iavrt
Vb = V[b[
Ako je n neparan broj (n:::::2k+l, kEN), a i b realni brojevi, vrijedi:

V¥b

'Va
Vb

,,-=~,

Ako su min cijeli brojevi i n*O, tada vrijedi:

(b*.O)

.

~ a 2m,

=

M.

5

a) 5 3 2' Pomnoziti stepene: 1.am+lyll+5 1. za a=-1.5.15.a) lO a '0 a lS d) b 17 :b Xii. izraza 1.37.a) I.25 2' b) b) 4.1-4 6 13 1._ .1.43.a) 4a +3a_5a +a' -2a +7a b) 11a -I 1a +Sa-7a 2 +5a _4a 4 2 2 2 2 d) 3a'+l1a -a'+2a5 +3a'-8a +4 c) a4 +11a +5a+7a +5a_5a Izvrsiti naznacene operacije: b) (a2)6(a4)3 c) b) (a3)6:(a4)' c) a3·a 5: a6 b) a7 ·a 3: a4 c) m am'a Jl:i b) a3m. JOIS -23·1 00') JOo' -66·) 0'" lzvrsiti naznacene operacije i uprostiti izraz: 2cd 4 4a 7 [)4 151.30. Sy'_2y2+3y_Il.23.21. (a4) 5 [(a_3)2 J5 _5a x x·x 1.41.3.a) 24 b) 52 c) (_2)2 1.a) (_1)5 + (_1)4 -(-1) 7 C) 2(_1)3 + 4(_2)2 _(_1)5 (2)3 - c) 5 (4)' 7 d) d) _52 (. za y=O i za 5x3_2x 2 +6x-2 . 1.a) 1.44.a) (a')2 .5 .a) .27.a) a\a X+1+ax)_ ax+2(ax+3_ a R) (X3)5(X7)2 (X3)5:(X7)2 1. )-'16 c) ~- d) ylO Izracunati Izracunati lzra¢. 12. d) X4'X21:X 14 d) (a x+ax+2}a4 (X5)4(X6)2 (x 5) 4 : (x6) 2 Sc d. 2ax3-a2 x 2 +3ax+l0. 1. 1.J b) x mexm+3_ x m) + 4 b-Sb b 3 3 c) 50 2 2 c) 3 (%J(~J Xffi+\Xm+l+ XI1l+2) x4 d) 2 5 5' C)(I~Jfn3 2 (_1 3)' [ (_I)'J12 (l) 4 (y'0) " [_(_1)3J22 b) 25)0 2_3 22 _7_3 21 b) 19.a) 1.36.7.40.3' b) 3 4 3'-3' x 2 x IJ 'XI!:X 13 b) 42·22 41' l(51' ~) ('5) 1.6 x b) 10)\·5 x :2)\ c) 20 xA x:S'x c) a :a (2') 2 (_3') 3 (x') .28.1 c) (b')' d) d) c) [-(-S)'J" x5 _2x 2 +16. lzracunati vrijednost datog izraza: 2·5" _9·5" 5(3.a) 1.34. * Odrediti vrijednost izraza: 6 2 c) (5 )3 d) c) [(-5)' J4 d) d) c) (b" ).13.a) 2' .33.a) b) (_3)(_1)2(_4)3_(_1)3(_2)3 1.a) (-1)7 b) (_10)3 c) 54 b) (_2)3 + (_2)2 +(_2)4 1. 1.7" -19.8. J(:~: J(:.22.20. STEPENI SA PRIRODNIM IZLOZIOCEM (EK'iPONENTOM) Izracunati vrijednost stepena: 1.4.(a 2)4:(a4) 3 b) (ax+3): (a3)2x-l· a 5x-3 c) (_x ll)21l:(_x 1yn+1 1.9.' rj ~ 7 . 5 d) 2 12 .a) 1.1.2' d) 27 2 13 2' b) 3 12 .-1.a) y=-1. 8''4 ) 8 35 _2_8 34 17· (3.a) (_2)(_3)(-4)2_(_1)3(_2)' 2 za a=S' b=O. za x=O i za x=1.-3)2 4 Reduciraj izraz (izvrsavajuci operacije sa slicnim mOnOmilIla): 1.a2x+l:aX 1.a) 4(41' 5 5) I.a) Sa4_5a2+4a4+7a2 b) 3x 4+Sa3 -4a'+3x4 c) 7x'_Sx 3+4x6 _3x 3 d) i lx7 -1Ix' +1Ox 8 -5x 7 e) _2x 3+5a2 -4a2+3x' f) 5a4 _2a3+6a3_2a4 3 2 4 3 3 3 2 1. 17.a) a 1.a) 2 5 b) (-2)" c) _3 4 d) 2 10 1.lO.31.a) a2X+3: (a 2x+ 1:aX ) ln 21l l1 ll 1.a) Ll9.a) 112I (-2) b) d) 103 1. _ b) 4 6 3ab 1.12 7 a +2ab 1.unati Izracunati Izracunati (3") 2 [(_3)4J2 (a") 12 (x2)-' [(b+])'f vrijednost izraza vrijednost izraza vrijednost izraza vrijednost izraza vrijednost.29. x=2.7'4) a) b 1.7 15 JO'(2" -5'2"-') c) c) 10(8'5 .45.3S. ~ c) b) :x 13m xllm·Jxrn+4:xm.a) 18':9 b) 20 :5' c) 126: 4 6 d) 33':11' b) (x_a)3+1l·(x_ay'IHi c) a2x+3.za a=-1.a) 1. b) x" 1S 1. 1.42.(2)' 3' 1.a) Izracunatfvrijednost izraza (stepcnuj stepen): b) b) b) b) b) x 4m Dati izraz napisati u obliku stepena sa izloziocem x: 1.za x=-2.a) amxfl am+2 x 7n+l b) amt3y"+l.4. a 3: a2m c) 1.a) (ax21l1+8x2n):xm+1l b) (a _b ): (a _b ) c) (a2n _b 2n ): (a!l+b ll ) (2)' -3 .6.J b) l::: =: J(~:~.a) J.1.32.:. I 8.c 3 -.a) b) lO 'x d) (X4) 3(X') 3 d) (x5 ) 3 :(x2) .a) 4 4 -4' J.39.a) 1.:-=~:.2.14.27 4 7 16 + 3.24.25.1 8a d' C.a) 5'-5 2 Ll1.a) 1.26.a) 30 x_5 x . 6a7+3a4 _8a45 +4. J{~:f J [( :':: r{'::.l6.: rl [( a~~} f( a~~~c.38.

56.a) _(_2)° b) (475+1257-4.2Y' Uprostiti izraze: l(~~~:'31 J-2r C~aJC~ar[:::r 1.48.a) ~ --15 . * (mT' \n 3a~:( ~1 ob!iku u kojem nece sadrZavati 4a.3.59. b) aD c) -(O. ARITMETICKI KORIJEN Izracunali vrijednosti aritmetickih korijena: 1.a) (.4 b.72.73. x' d) X-6:X·~1 1.Jab 1 +ba 1 2 l {a-X::a-2JrJ ) f-a~" b-J -a --1 1 1 i.6):(a.* Izraclinati vrijednosti stepena: 1.a) V7 - b) V5 x .'°) (4'°7 '6') 0) (5no'np")(2y1 n.69.a) a"l:a"1 b) a-~:a<'i c) x -.74.P l. -1 42x""ly -8 ..a) (%r b) (~r b) 1.a) --1256 c) b) --11024 c) b) b) -J625 V8 d) V32 --1576 d) ifi7 Vi28 .1+y")(X"_x"y"+y") J .a) .l b"-1 c) (~r d) (-O.5 7a"-5/J- c 1.a".123)° b) 4..+b.(a".J36 . ' .3) b) (6'3 49 .((PO.:r 0n~:.2f' U -1 3 h) 23"") a-.55.'c- xy b) -.:-W-.62.O.-3p 54x»).-'n"p3) 1.a) (~1 + c aX lzvrsiti nazllacene operacije sa stepenima: 1.a) .66.r: [XO+(b2+~~C_a2 f] 1.4 d) -"2m .81 c) -J(.J4':+20 --II! x -1 U7.-h).7 La) '/225 l.a) --I x + 2 b). - U8.52.63' c) "/40' + 96' Za koju vrijednost varijable x je dati korijen aritmeticki: 1.61.y--'1JI 18x + a I 6 c) 1'1) r-H' - C" 8x-:?b.a) [6-4[J~ rr b) [(% -I [~::.68.a) (%)1 c) b) -O. 2 2') (33 2 . d) c)!J8I b) .* lzracunati vrijednost izraza 4x "b 16x. c) .1.57.a) 1.4 .lr' 19.53.67.J64 1.23)° C) 10" d) Hr' 1 1. 1.a) 3" d) _8° c) (-43)° c) -(2000-45.a) (a' +b"l' b) ex"+y")(x"-y") 0) (X.10 x b) ..54.4)" 9 .lr 4 (1r [H' 1.50.a) Y 1S2 b) a. STEPENI SA CIJELIM IZLOZIOCEM (EKSPONENTOM) 1.O.(1 r.a*Lx*O) la-~+2ao\+3) -1 "2-=-_a__ I 4_ .J5+'.a) 1.2 lzracunati: 165* 1.. a b : T'+(a-X+IAd+a-X+l)'..70.2.1.1113' -11-2' c) "/65' .1'-5111 d) x-1X-'\II X -:' 1.J.I c) V'r).a) b) --16 .O.58.2P b 1. 2 III c) + (c+I}:-1 -c :~::~::.11+887.46.51.a) "/21' +28' 1..JiQ-:. (H d) (m+nY·(m-nt2 2a d) k c) U sljedecim zadacima sve izraze napisatl u eksponentu nulu iIi negativan brej: 1.64.a) Jl32 _12' 1.75. c) ~ 1.J ( .60.xr 1 c) (Sa 3b.-1 ~1(b~lr' 1 1 1 1 1 a-1 +b.a) 5° b) 35° 1. K 0 R I J E N I. \ 2 ) 1 za a = .3a"7a 2 c) a<'a«a.49.b".a) (2'a 3b'):(2"a"b./0. y'l2 " 2+ a ) 2a ·~I _ 1] .a) 4 2 S-1'a.47.a) (2x-:?-J)(4x.t+ 2x>'+1) b) (8x·"_27/\(4x-1+6x-1i1+9y"2) 1.* c) 7.3x c) U6.+(a.'c") 1.t3(I11-nr' b) b~l) (a_I)<.3) b) (x-yy':(y.1 ) ' b ) -J(-3)' 2x 8 x Jzracunati vrijednosti aritmetiCkih korijena: 8 b) -J3600 c) .3 ·a"-4·b.1 a.a) (3.a) -J289 U9.

.J75 b) 2.a) 1.5 VS-6 reIJ3 V'-2 vl -2) Vl"-2) L (-J3 + 2Fs) 16 (.J3 3b ·Vb 1..i/o. Fa b) .a) .J27a 2 1.J2 + 11.flO c) c) Prosiri dati korijen navedenim brojem: b) .98.}S ax l1 4· Izvrsiti naznacene operacije (mnozenje) sa korijenima: LlIS.[5 .104.J12 .J3 b) ifiV8V3 if4V6V2·ifJ 1.96.J7 c) 3.106.a) lznijeti faktor ispred korijena: b) .·ifa3.2.a) ..J]8 m .JV.r. 625·0.fi5.sa3..zax$8.5 .2if3 .J20 + 11.[.3 -V .fi+5..fi2 -.SVs .0001 c) ~10000·121·9 ... b) 1Jj.a) 404rr::I1(2_.93. ~(5-X)2.[5 .[7 b) .102.a) Uprostiti date izraze: L81.107.r.[5 + c) c) . c) bVb d) 1. .~ 3.a) .fi b) ll.f3 -.1(.fi-3.·'!.0...!J2 G.116.89.J128 b) c) . Ll 15 .9.fi +.J2·Vi 1.[5 32..zV5 4V5 + 2Vs ./6 .Js (2. b) ~(X+3)2 .[.J3 1..00008! V54 + VlO8 -lJl35 b) '!.J10081 ·49 ...& c) s'ifi d) 3Vi Za.108.a) z.103.J2O. . c) '.90.J5O .) b) V2-'3 reI.84.7[8 c)V7a .a) V2a b) c) .a) ':if16 Dovesti korijene na zajednicki eksponent i zatim ih pOllllloziti: V5 + 5... c) 1.fi+11..a) V4 b) Vi 1.87.2.hx' c) if4'!if2 c) .J9.J2 1.Js -.fis c) c) .J28 .2. 1.a) b) 1..f3 5.fi)' c) c) (4.a) 1. 25 b) ~36· 64·100 1.100.J]8 + . c) 3~ sa 4. L80.7. '(.Js 1.a) 1.a) Vi·V5Vlo1.a) s.3.1'3. sa 4..fi + 2..JU.zax<-3 .V2a 2 x 21l J).J6 c) ..a) '!.zaa$3.01441 256 1.lIO.120.J28a 3 b' c) d) ~20a5b7 25 +.za x2:5.117.zaa2:3.a) 'IjI(a -3 )'~ ~(x-1)' b) Skrati dati korijen (ako je skracivanje moguce): Unijeti faktal" pod korijen: b) z./6 + 4. ifiV4·'.a) ~·VX21l b) V4V4 if4·ifi d) '-\/100 d) 'IJ x 27 b) .J45 .Js)' 4 b) b) (..I14..J6 V2V47J3..J2V3 c) VbVb' b).J98 3./200 -..08 -IOVO.94.a) c) ~(X+I)2 .[5 .a) .4.Js _2.5.9 L112.a) 10 Izvditi djelimicno korjenovanje i izracunati: .fi +.J2 sV2 aFa b) x.a) v.a) ifiO·ifi 1.. 1.J48 ./16 ·2S·64 b) .83.f3)2 11 .Jli + .i' !f{.. 3 b) y3a'.a) Vi.82. sa 2..J3 b) 4 i....J5 1.j'.Jm b) 2.r. 1.a) V.J3 + 8V3 sifJ + 3V3 .[44 b)./80 + 7!J24 Pomnozi korUene koji lmaju jednake izlozioce: .a) Sabiranjem i oduzimanjem korijena izracunaj: b) 7.85.J2 ..Js + ~3 .7 b) c) IV_ V·~~ b) 1.V5 12.J5 d) 4. E-4 reI V41I1.. ~(2x-lfi .86.[./256 ·4·36 c) 3./80 + 4.8.f3) Fs (S.J3.J6 .92.OI + 2".[5.lV· 2S!.J2i5 -...J8 + 55 1.J45 + 2.1 I 1.a) iflifi 1.a) 1..: c) zif3 d) 1.j5..a) 1. VlO.J6.99.. b) ~(a_3)2 .fi)... sa 2.. 'l[2.J0.J3 + 1./40 ..[7 1.V3 c) 23.a) ~(a_3)2 .f3-2.[.fi' b) b) !..J81.119.88.fi7 +. 3.J75 -.a) b) V3 ..5 b) Vax" .1.[50: d) J4s d) V1i8 Izvlacenjem faktora ispred korijena djelimicno izracunati: 1.a) Napamet odrediti vrijednosti korijena: 1.[7 + 5.a) b) .J49 SVO.fi-25.109.a) 2.J48 Fa· if. fJ. sa 3.a) 5..I 0 La) b).J32 .a) ~16· 225 b) .J5 .J2.I13.' .f3+11.1 OS.i' .9I. za x<-J.a) L97.a) 1.3 ..a) a' .fi.95.

{.a) .Jll 1.!'1' .J8).a) .3 4+2.JS c) s..a 6 T ~"~.f3 cVO./5 ra" fa b) b) .1 c) V48a 11 b ] J (IOVO.JV4 c) b) NTx .Ja ll .158.Ia')' b) JJ2 V.+1) (ViS + VJ6) (ViS .2..a) (Fx + rx+1) (Fx -.1 36.Ja .a) L153'"a) -V-Jo)ViO (Fa+Jh) !.f3 c) 7.f3 (3 -.}a+b+.J3 "flO +..125.J3 .f2 V4 b) b) Ll49.a) j .I I (2m .fi 3.a) LJ 55.[50) 4.a) (a'.a J raa - . : V(/x 3n :Va 2 f b) b) 1.159.}3x': ihx' if}:1/2 ..a) b) b) I (3. Va-"n+l :~a311 (4.IU -.f3 4 -12 -1 b) b) .j2ifi •~V2.if8:ifi Vs:ifi .J52.:: V2a' if3: '12.fi b) .[5O.IUY d) (4.J3 3.j40m -2~15m b) .144.J27)..139. c) .J:?)(-3av.f3+.:?)' :~-'b c) 5 LI46.IU +.6b9+a~b'-a!l'~2a4b}:(j2a 1 K .121.".f3 + I -if2.f2:'14 !.V4a'x 7 ~ J b) W3 b) V.[2 + 2"J7 c) c) 6 12 II-.fi ..fa" 2 b) 1 .a) (.~ ~ m+~m2 +a 0+*2 -1 (.141.fi (.S :!.2.JS .f3) .a) o! PodijeJi korijene i izvrsi druge operaclje: 1.al/b):afb 1.2.6.J17 b) b) b) Ll27.i \Go: zr.03 Ih +.f3 ifi 13 .2 :Va>n c) c) V.J ' Va n+1 • .145.I b6 1.J2 .f3j c) (Vi?bJ d) (3 V2a 5 b' )' c) (~J el) (.a) w:ifi 1./5) V4 +2.a) if.a) 1./5 -12 .[40.}a+b-bab m b) - ) ~ J j .Ja 5+ b) Korjel1uj date korijenc.a) 1Ovo:../5)' b) Va"+ 3-::Va"-1 ·-.a) (i2.~2V2 Raciona!isi nazivnik datog razlomka: (Va' +l.}31/2 b) ~5V3.f3) (fi +./5 ViS b) -12 .!Y+(2.2 +fa) (ViO .J4S -.J8 + 2.f3 -J5+-J3 3.J3 + 2.Ja 3n :'4ja 3n Stepenuj (potenciraj) slijedece korijene: .J2) (2./5 2.fi VJ6: ifi f) JiS.f3)' Ll4S.:1 ..fi5) .a) 511 (V8z.a) hf2 b) Va -Jd c) V2a'J3u el) ~5x2~al 1.a) LI30. izvrsavajuci i druge operacije: ../5) (.a) 1.J38.: f) VSa Ii2(c' c) .fi .f3) (.' (.JW j~.a) (a-b) d) .f3 +1Y ...J2 V4 ..132.Ia' -a.j5 2-J5 -.f3 (5.J2 +.a) 4 b) .Ja .fi 6..fi7 -6V3).a) b) b) b) e) b) c) c) vP c) \!sO V16 3'.O 1 : ViOO if. j .a) .140.Jd d) jiffy 3 r-~~ Ll5!.a) Ll26.a) 1..fa)(.1 i 'j m~+a+m_+a 1.J2 .1 54."fi+.:?) b) (v.08 b) (a-h) 1..134.~ J2 3n 5 2~5J48 +3.157..150.J '77'2--15 6Ji .:: ./5j (w)' (VaY)' c) (2..:!..~ 'I 3 a '.VJ6) b) b) 1.'l2 : 2":'hoo b) 1.J2 (10.02 +.f3) (fi -.1/5} (ViO +vs) (ViS +Vlo +V4XVS -1/2) Uprostiti date izraze: LI29.2.}0.fi 7 -J6 + 2 ..147.J17 ~9 .a) 1.[5--12 10+."fi b) b) b) c) 15 ViS ..a) i)6:./5y + (~2 .(4 + 16) (s.a) .156.124..[6 -.v20): 3.J2ab .122..c) c) NifS vJJ5 d) ~'ii2 d) V. .fi c) V4~3V5 d) \)21J21/2 1../5 .fi 11 s.a) ( l.a) U23.f3 L!43.a) jj ~ (3.a) N-.-./5+.fb-."fi + 4 2.J37.a) LI31.-.j9 +.fi if} el) d) el) el) c) d) d) s-J5 2-J3 .[2 100 Vs E+.4-J2 4 1/2 .1:v.}a'b' (Fa -Jh) 1.J1i' e) 1135....J242 1.a) (V9 -W +V4XV3 +1/2) b) 1.fi +.a) d) 1.a) :j 1.f3 -.a) 11 1 1.J8:./5 1. :1 LI33a) 1.~ Ll60.}0./5 5..142.l28.{.a) 1.JS .fi :!.

Ja+hx+.* ~ 2 .166*a) 2 a 2 b .fi-S 4+. +.. J 70. < a < 1).173.+x+~ 2:mn ..r.a) 3 b) lfi-I .171.-j' (0. Izracllnali vrijednost izraza 1.1} .'" ~ -.~ ~b a 2 a> b > O.le 2 1.-.Ja-hx..ao"i? ) ~a' +2.--4- .I69*a) ~a+2.::i.. 3 - b) (a+fa'=4 a-fa'=4la~a'-4 a-~a2-4 a+~a2-4 )..r:..r:.174:* Izracunati ( ' (a~o.Jl+a-~+ ~ I-a Yl -l+a) ~ 11 Va' -I--..a) 7·+4:n+~4·. 211111 za 0)' . b ~o.=J. 2b..fi b) r:::-- a"+l+a"a'+1 _ .J2a 2 -4 +~a' _2~2a2 -4 b) I..n>o.162* .Jb + 1+ .. _ _ __ b) a+~a'+l _Q_.* Odrediti vrijednost izraza (a+ 1/+(b+ I).J3 b) + .-: 1.j .) 2.b' 3 3 I-x +x r.JlO ..Ja b . 2.a) 8 c) .181.' aka je a = b=(2+.f~b '~' 2 1.b>O..fi Izvrsavajuci naznacene operacije.fx'-I.. .' ( \ /"'" .yx 2 -1 1.. ______ x+l}'Vx+l+ x-l/yx-l . I ? ' ".Jab)' ..l67.fi c) 3+·J2 -.Jab' b-..fi+2+ .175.* ----.fi+3 ..164.zax=- .1 .-:-:.a) _ 1.x'..JI+x-.a x x-.fi -2 2 XY+'l/x' .ao"b..Jb (.m>o. +1 i-V.r:. (x > 1). l.. 1165 *a) .JQ-J +)a-z.~I+nt x. -I lfi+1 11 1.. uprostiti date izraze: 2 2 2 S 1.r:.172.Jx+1 .Ja.gdJc.184. * Izracunati vrijednost izraza V4+2 6 b) 2+. .. . vb Uprostiti date lzraze: ?x a / 1. IzraCllnati vrijednost izraza 4x-"+2x -8x+7 1..x-l' -1'.Jab+b+..fi-I_ . tv +'4 Vb-V~ 1 1 14 15 .180* (a>o.J3+J5 12 d) if?...2 +1 .Jab "v +_1_+_1_ V.J l...182.1~ + .f]+'. * -Ivy--I 7 .. 1 I' ( \ r.J3 1.r ' za x=-o-.2 1... I..-l 1+V.11 3+.fit' i 1( fa ~'b) = -ll. __1__ +_6__ . vm+x-vm-x lr+1 1.fi .-~-._ifJ V...*a) 2a~1+ 4 x 1 ra fbi I (ra Ib)2 2{{j. a-.J.J3t' .Jx+ 1 (l.' 1.Ja +bx -.JIO+S Sr:..J 83.r:.168* [-2--.Jl-x + ~1-x' -.JlO-2 i) xY-~0 I(a+-I} y=~I(b+~ l"2---:.-:-..fi ..163.J8+J5-. 1.I lliJll~' I" . \ II( + a' ab+b')j 1.Jx. * Odrediti vrijednost izraza za x = ~{J3 + 1).161...

a) 25°·5 b) 81°·15 1 1 1.: '4) ..lzraza 199 .Jlo b) Vl2 U e) 64 d) 1(X)2 .75 2 1 b) 3..!lllfl i "• . d) 16 " '117 1-mx /1+llx ~~. r~--c-~- .188. 2j.1 d) l.1 86. yo (~. 3 . d) 27 c) 8 c) 161.189.U obliku "korijena: 1 (a d) 1 1.b) Jzvrsiti naznaccnc operacije sa stepenima: ~ 1.+_11__ 11".' 3 /.. J . '-'? 1 e) VaX' cJ If. H-z2)'.81 4 c) 64 3 0 d) 0.* Odrediti vrijednost izraza obliku stepena: d) ~- l+mxVl-nx' .a) 9' b) 16" 3 1.J-.f(ll2J.. 1 d) (3H' 1.. (m-.)' + (m+.* Odrediti vrijednost izraza S.' .191. ~(_/l_'+_'_' +IJ'± l.lijeQece stepene napisati. \27 ) 2 3 b 2 ). • .hx' 1190 a) 4' b) 8 2 ~ e) 64·' d) 100' i " 1... vrlJe •.J...I96.192.204* 16 17 . STEPENI SA RACIONALNIM EKSPONENTOM (IZLOZIOCEM) 1 1 1... m+E f}7·--Jx aka je x = 4(m-1). n 111 .25. d nost . 2 .:. b) 8 ~ 3 .~.a) 42 .1 !II ..) _J±_(2~+n +!J-~ 111+/1 2.-...201* 1(_/1_.a) 125- 2 b) I(1 \9 T' Date korijene napisati 1. 1. b) .!.a) 1. .1 87..a)a 2 ·a' -I "'-1 b)a 3 ·a' C)X 3 :X 3 b) 1.198..~_m ~-1 X~--' .. 2 '( I i ' aka je z = 2m 2 1 ..5 Hr . ) .200.. +1 V(I<2)'2-1 !zvrsavajuci naznftcene operacijc. uprostiti date izrazc: Izracunati vrijednosti slijcdecib stepena (i izraza): I .193.)'.a) 8' : 2.~:r cJ .4. * Jzracunatl 1 (. akaje 1.a) F5 f3 1)4 c) . :~m-' -x ~-.~~ ) 'l2:J.

2. r) konstruisati tangente na kruznicu. Konstruisati ~ruznicu datog radijusa r koja dodiruje dvije date kruznice 2. r) i to datu pravu u datoj tacki A. precnik.9.25. Ako su a i b duiine kateta. B i C. Konstruisati kruznicu datog radijusa r koja sadrz. U tacki B povucenaje tangenta t. Koju dui nazivamo tangentna duz tacke A U odnosu na kruznicu k ? 2.18.31. Jedan ugao pravouglog trougJaje 35°. 19 ."16. 2.12.42.27.38. Dataje prava'p i kruznica k(O. dokazati da vrijedi: r = . Data je prava p i kruznica k(O. jednake suo 2. ta i R (Rje radijus opisane kruinice). tadaje taj 2. Kruznica (kruzna linija) i krug. a i ta (stranica. 2. 2. Dokazati.ie odrcc1'enajedna kruznica? Konstruisati kruznicu koja proJazi trima datim tackama A.~ I II . Konstruisati trougao ako je poznato ha. sijece stranice AB i BC.39.24. Konstruisati krufuicu datog radijusa r koja dodiruje datu pravu a u datoj tacki A. Na dvije kruznice k(O. 2. Dokazati daje duzina odsjecka izmeou dodirnih tacaka vanjske tangente jednaka duzini odsjecka unutrasnje tangente izmedu . Tangente kruznice. 2. 2. R). 2. Trougao.ABC upisanje u kruz. Data je kruzl. R) . 2. Konstruisati tangentu t na datu kruzniclI koja sa pravqm p zaklapa dati ugao Ct. kojaje paralelna sa tangel1tom t.7. 2.37. Konstruisati pravougli trougao ako mu je poznata hipotenuza i projekcija jedn~. . 2. Konstruisati kruznicu datog radijusa r koja dodirqje krake datog ugla. Konstruisati zajednicke unutrasnje tangente kruznica k(A. Na pravoj p odrediti taeku iz koje se data kruin iea vidi pod uglom a. Tackol11 A van krllznice k(O. r) dodiruju se spolja povueene su zajednicke tangellte.nicu-k.vanjskih tangenti i svaki od njih Je jednak 2~ . Dokazati: Tangentne duzi koje odgovaraju tacki P u odnasu na datu kruznicu. Dokazati da je cetverougao ACED tetivni.34. Konstruisati kruznicu koja dodiruje datu pravu i datu kruznicli i to datu kruznicu u datoj tacki A. Konstruisati kruinieu koja sadrii tacku A i dodiruje datu kruznicu u tacki T. R).. Dataje prava p i kruznica k(O. suprotni ugao i tezisnica koja odgovara toj stranici). Dokazati: Sllprotni uglovi tetivnog cetverougla su supiementni. 2. 2. R) i k(B. Kada dvije kruznice nemaju zajednickih tangenata ? 2.44. r).i dvije date tacke A i B. Nekaje ABCD tangentni cetverougao. Koliko najvise zajednickih tangenti mogu Imatl dvije kruznice? Kada dvije kruznice imaju samo jednu zajednicku tangentu ? 2. 2. Dato je kruznica k(O. Dokazati da su duzi AB j 00' medusobno normalne.. y i tb 2.41.3. Ako SlI suprotni lIgJovi nekog cetverougla suplementni.40. Konstruisati tangentu t na datu kruiniclI koja je normalna na pravu p.22. 2. 2.30. 2. 2 2. 2.14.. Prava p. 2. r) sijcku sc u tackama A i B. r) i k(B.ica k(O. R) i keG'. Konstruisati kruznicu koja dodiruje datu pravu p i datu kruznicu k(O. Konstruisati skup tacaka u ravni iz kojih se data dui vidi pod ugiom Cl. tatka T na njoj i 111a koja tatka A. 2. Koji cetverougao nazivamo tangentni cetverougao? 2.32. 2.1. 2. 2. 2. ako je centralno rastojanje kruznlca vece od zbira radijusa. R). 2. Dokazati: Deltoidje tangentni cetverougao. Dokazati: lednakokraki trapezje tetivni cetverougao. Dokazati: Ugao izmedu tetive i tangente u krajnjoj tacki tetive jednak je periferijskom uglu nad tom tetivom.43. Dokazati: Kvadratje tangentni cetverougao. tetiva.20.36.13. R).. tadaje taj cetverougao tangentni. R). HOMOTETIJA I SLICNOST 2.katete-:na hipotenuzu.23. 2. 2. 2. c duzina hipotenuze i r radijus upisane kruzniee a+b-c pravouglog trougla ABC.11. Dokazati: Zbir dviju suprotn-ih stranica tangentnog cetverollglajednakje zbiru drugih dviju stranica tog cetverougla.15. Konstruisati zajednieke vanjske tangente kruznica k(A.6BCD (nastale povlacenjem dijagonaJe BD) dodiruju.Ie zbir dviju suprotnih stranica nekog cetverougla jednak zbiru drugih dviju stranica tog cetverougla.· \ " ¥ . 18 k I J I -j ·1. R) i k(O'.28. prava p i ugao fi..17. Pod kojim se uglom vide katete iz centra opisane kruznice? 2. redom. Konstruisi trougao ako je poznato a. Konstruisati pravQugli trougao ako su date projekcije kateta 11a hipotenuzu. Centralni i periferijski ugao. time. Tangentni i tetivni cetverougao Staje kruznica? Staje krug? Objasni pojmove radijus.~ 1 .21.35.1. 2. Dati su duz AB i ugao Cl. Dokazati da se kruznice upisane u trouglove j. Dokazati: Ako . Koji cetverougao nazivamo tetivni cetverougao? 2. ako je AB > R+r. Konstruisati tangentu t na datu kruzniclJ koja je paralelna sa pravom p. Konstruisi trougao ako je poznato c.ABD i .6.10. Konstruisati kruznicu koja dodiruje dvije date "ruinke' ito jednu od njih 1I datoj ta(ski A.8.··.19.29. j 2. 2. U taekama DiE.5. Konstruisati unutrasnje tangente dviju kruznica koje sc dodiruju izvana.3 I iI ! 'I II 2. 2.4. 2. Dvije kruznice k(O. izvana.33.26.45.2. .. 2.

tako daje AC:. .52. a dUl: b se zove geometrijskll sredina duzi a i b.JS d) 2. geometrijska proporcija..Talesova teorema 1 2.S7.64. ZadallLl dUl: AB podijeli LI omjeru 3:2. U slucaju kada duzi nemaju zajednicku mjcru. 20 Ii I. Da Ii su duzi AB i CD samjcrljivc ako je njihov odnos: a) 3 b) 0. e=1O c) a=12.60. 2.65.55.12. a S1.54. Duzi AC i SO proporcionalne su odgovarajucim b duzima na svakoj od po!upravih Op i Oq.59.' "'I/e a "b Dokazati: Dvije jednake tetive kruznice imaju jednaka centralna rastojanja.51. Odrediti racul1ski NZM datih dviju duzi: 2.2.56.48.:. Cemu je jednak odnus katete nasuprot uglu od 30° i hipotenuze? 2. d a VflJe 1 2. d' svaka 0 d nJlh dodtruJe pravu p.~ljednicka mjcra tih duzi i oznac~n'a ZM(a. 5) Ako dvije duzi imaju najvecu zajednicku mjeru. b=4. Konstruisati pol P.J3 1.Iuzi e ako odredimo pozitivan broj k tako da vrijedi a. b)=c.c (razrnjere): a) AC = CB b) AC = c) AB CB AB d) AB AC 2. 4) ViSe duzi mogu bit' zajednice mjcre dviju duzL Najveea duz koja je mjcra dviju datih duzi naziV3 se najveca zajednicka m. 2. za njih kazemo da su Definicije: 1) samjerljive. 2. Dataje kruznica k(O. Data je kruznica k(O. 2. : b) Duzi ua tr3nsverzalama proporcionalne su odgovarajucim du~ima ua svakoj od datih pravih p i q. 1 I r =. proporcionalne su odgovarajucim duzima na drugoj. Konstmisati kruznicu aka je poznata njena tetiva AS i periferijski ugao J3 nad tom tetivom.63.0 A /8 C q D o :1 Kazemo da SInO duz a izmjerili jedinicnom <.. b=3. b i c (a> b > c) dodiruju se spolja (svaka svaku) i . Odrediti racunski cetvrtu proporcionalll x (x:a=b:c) ako je : 0) a=1. Konstruisati trougao u kame je poznata stranica AB. Konstruisati jednakokraki trougao kame je poznata osnovica Be i ugao a nasuprot nje.2. 2. Mjerenje duzi.47. nesal11jerijive duzi. c) (a+X):x=b:a 2. Kada za cetiri duzi kazemo da SlI proporciona!ne? 2. Koliki je odnos tezisnice povLlcene iz vrha pravog ugla i hipotenllze tog trougla 2.53.va dijela.a) a=16mib=24m 2. tada vrijedi: Ouii naiPo!upravoj Qp p proporcionalne su odgovaraju6im duzlma na po!upravoj Qq. 2. Koliki je odnos tezisnice trougla i njenog veceg dije!a 6drectenog teiistem? 2. geometrijska sredina dviju duzi.:.utrasnji (iIi vanjski) Clan naziva se neprekidna proporcija.iera (NZM) fih duzi. r) i tacka P. tada vrijedi: ' a) Ouzi koje odreduju transverzale oa jednoj pravoj.. kazemo da je e mj-era duzi 3. c=30 21 .50. b i c. 2. .46. 2.a) 0=2 em i b=5 em b) a=4 em i b=6 em c) a=IO m i b=15 m b) c=13cmi d=39cm c)m=lIOmi n=60111 2.::::ke.62. Samjerljive i nesamjerljive duii Proporcija a:b=b:c u kojoj se duz b pojavljuje dva puta kao uo. produzena proporcija. Konstrukcijom odredi duz x iz date proporcije: a) x:2=4:1 b) 4:x=2:1 e) 5:3=x:2 d) 8:5=3:x 2.61. Konstruisati duz x ako je: a) (5-x):x=7:5 b) (l0-x):x=20:10 c) (2+x):x=8:2 2.4 0) . 2) Ako se duz C moze prirodan broj puta nanijeti na dllz a bez ostatka.6 em. Dui AB cijaje duzina 30 em podijc!jenaje hickom C na d. Dokazati da su krak i osnovica jednakokrakog trougla sa uglom pri vrhu od 36°.49. c=1O b) a=8. Ako su a i b . 3) Duz e koja je mjera dviju dllzi (a i b) naziva sc l. konstruisati dllz x a~o vrijedi: a) (a-x):x = boa b) x: (a-x) = a:b .3. ugaa 'Y i visioa he. Zajednicka mjcra (ZM) i najveca zajednicka mjera (NZM) dvije duii. Mjera duzi. D 0 k azatI. Talesova teorema: Ako su transverzale a i b dviju pravih p' i q koje se sijeku paraieIne. Ij Ako su a i b paralelne. kazemo da su nesamjerljive. Tri kruznice radijusa a.+ r.66. Odrediti odnos. Konstruisati polaru kruznice u odnesu na pol P.(b>a) dvije date duzi. r) i njena polara p.. b=4. ProporcionaInost duZi.58. Date su tri duii a.

95. b=14. Simetrala unutrasnjeg ugh trougla dijeli suprotnu stranicu (unutrasnjom podjelom) U odnosu koji je jednak odnosu ostalih dviju stranica trougla. Datu dul. Odrediti odsjecke na stranicama trougla odredene simetralama unutrasnjih uglova. a) Akoje BD=7. Na duzi AB kanstruisati tacku C taka da je 2 AC = 5C~ -- 2. Konstruisati duzi x i y ako vrijedi a:b:c = d:x:y. b=5. d . 2.83. 1 I j :1 22 1 J i1 23 .67. b=l b) a=8. Stranice trougla su 20. 2. OD=2AC.! straniell Be.86.2.a) x 2. d) Akoje OB=25. B 2..70. Date su duzi a. c=3 c) a=IO.90. 2. AC=6. Nckaje M tacka u kojoj simetrala ugla kod vrha A. Datu dul: CD podijeJiti na sestjednakih dijelova. a) a=]3.69. Data je duz AB. Neka su uglovi OAB i OCD jednaki (SI.u:z AB.4. Simetrala ugla B na osnovici jednakokrakog trougla ABC na kraku AC gradi odsjecke 111 i 11. b=2 c) a=12. tada je ta prava simctraJa vanjskog ugla trougla.75. ac + c' .a) X=··Q b) x=--a 3 3 7 2. Date su dUfi mill. b. 2. tada je ta prava simetrala ugla.81.74. Simetrala vanjskog ugla trougla dijeli suprotnu stranicu (vanjskom podjelom) u odnosu koj] je jednak odnosu ostalih dviju straniea trougla.. Datu duz MN podijeliti na cetirijednaka dijeJa. 2. Odrediti teziste trougla ABC eij i je vrh A nepristupacan. b=5. A C 2. Odrediti srediste stranice AB trollgia ABC ako su tacke Ai B nepristupacne.80. Ak 0 Je -=-.). 2.79. Izraziti osnovicu a trougla kao funkciju od 111 i 11. Izraclinati BM i MC kao funkeijll od straniea AB=c. odrediti OA. Simetrala vanjskog ugia trougla dijeli supeotou stranicu vanjskom podjclom oa dijeJove koji su proporcionalni drugim dvjema stranicama trougla.:::.85.94. tackom N padijeliti izvana u datom odnasu (omjeru): b) 1:3 c) 3:2 d) 5: I a) 4:3 2.87. AB =JO. c=15 b) 8=4. AB podijelitina tri jednaka dijela. OC=4. AC=b i I Be::::a trougla. I obrnuto. ako neka prava koja prolazi kroz vrh trougla dijeli suprotnu stranicu oa dijelove koji su proporcionalni drugim dvjema stranicama trougla. Date su duzi a. Duz AB taekom M padijeliti iznutra u omjeru (adnosu): b) 1:3 c) 3:2 d) 5: I a) 4:3 2. b i c. b=14. Konstruisati duz x ako je: 5 2 4 c) x =-a 2. Simetrala ugla na osnovici a. I . Akoje OC=7. naci AC.73. a 2. AC~b i AB =c trougla.2. b=12. 2.01.71. b) Ako je OC=CD. Izracunati AN iNC kao funkciju od stranica - - - BC =a.01.j :1 2.3) a b 2 b) x=a :b b) X-::::(l GC 2.82.92.3 c) 3:1:4 d) 5:2:2 2. c=15 2.68. c=15 . b= 15 em i e=4 em. OB=21.a' C d k . OA=OD.77. Trougao ABC ima stranice a=13 em. Podijeliti datu duz AB na tri dijela koji su u datom odnosu: a) 2:4:3 b) 1:2.76. b=12. I ohronto. OC~IO.1zracunati geometrijsku sredinu G zadvije date dulti a i bako je. a) a=9. Dokazati! 2.88. c=3 e) a=IO. Odrediti duzine duzi koje simetrale unutrasnjih uglova trougJa ABC grade na iljegovim stranicama ako je: a) a=13. b=4 2. Dokazati! 2.84.6 jednakokrakog trougla dijeli krak u odnosu 3:4. 2.odrediti OB. 21 i 28. BD=14. 2. Na koje dijeJova simetrale njegovih uglova dijeie njegove stranice? 2. (A·M·N·B) taka daje AM = 2MN -i MN=2NB.89.93. Nekaje N tacka u kojoj simetrala vanjskog ugla kod vrha B "" ABC sijece polupravu AC. tako daje OA :'OB:::: m:n.:1' X=-- c) 0 b c 2. 2. Kroz datu tacku M u ugJu xOy kons!:ui~ati pravu koja sijece krakove ugJa II tackama A i B.91. o I i 2.72. c=15. oc. 0 azatl a JC bd +d' b" b d '.) x = - b) x = b 2 ab x=- c) x c) X 11 iI 7 '1 'I d) x=-a ab 'I a :b be . Odrediti duzine duz! koje simetrale vanjskih uglova !lABC grade l1a njegovim stranicama ako je: b) a=4. Na datoj duzi AB odrediti tacke MiN. Datu d. 2. odrediti c) -- D S1. ilABC sijece . Osobine simetrala unutrasnjeg i uporeditog vanjskog ugJa trongia Teoreme 0 simetrali ugla trougla: Simetrala unutrasnjeg ugla trougla dijeli suprotnu stranicu oa dva dijela koji su proporcionalni drugim dvjema stranicama trougla.78. b=3 d) a=2. ako prava koja saddl vrh trougla dijeli vanjskorn podjelom suprotou stranicu trougla na dijelove koji su proporcionalni drugim dvjema stranicama trougla. c i d. Odrediti duzinu kraka datog trougla.

Konstruisati ~ruz!licu koja dodiruje krake ugla 1I prolazi tackom i\. a broj k koeficijent homotetije. t 02. :1ill 2S . Konstruisati homoteticnll sliku date prave a ako je centar hOl11otetije tacka 0 na pravoj i koeficijent: a) k~3 b) k~4 c) k ~ -2 d) k~-2 2. -I) c) HIC).104. NiP sredista stranica n. Konstruisati MBC aka su mu dati elementi: <.1. U slucaju kada je koeficijent homotetije negativan. Staje centar homotetije O K91ikije 2. Ova trougla su sHcna ako jc jedan ugao u prvom trouglu jedna~ jednom Uglll u drugom i ako su odgoval'ajuce stranicc koje obrazuju ovc uglov~ proporcionaine. ·:·:'··1' ! '[ 11 J" '-I 24 k~-2 koeficijent homotetije? 2.3) 1 2 2.a stranice tr! ptlta veee od stranica datog ugla.J -. 2. Dataje duz AB i proizYoljna tacka O.103. 2.ABC.U datll kruznicll llpisati: M' B' C' tako da mu stranice budu paralelne sa stranicama datog trougla.ie par tac3ka MiN prve tako da je M'N':MN stalan IJroj. II PI'avila slicnosti trouglova: Dva trougla su sHcna ako su Civa ugla jednog jednaka sa dva ug\a drugog troug!a. naziva se homotetija. Ako su M.1 odnosu na centar homotetije 0 i koeficijent: 2. vrijedi vektorska jednakost OX' = k .97.odnos duzina tacal~ M dUlj MN : M' Nt stalan broj i obrnuto. 2.datom Gija je stranica A'B':::: 111. Dokazati! Sta je cenrar homotetije? 2. Ako se nekom homotetijom figura F moze preslikati u figur" F'.101. Ako je koeficijent homotetije dviju homoteticnih rigurs pozitivan broj. Odrediti centar homotetije ovih trouglova. kazemo da su ove figure homoteticne.112. Konstruisati hOlllolcticnu sliku A'8'C'O' datog cctveroug!a za homotetiju : a) B(O.5. ako postoji trcca figura F. . Ako su sve tri stranice jednog trougla proporcionalne sa odgovarajuCim stranicama drugog.2) b) H(O. gdje je 0 rna koja staina tacka ravni i k rna koji reahm broj. Konstruisati homoteticnu sliku datog ugla <xOY. b) tcziste T trougla c) tacka 0 van trougla.1 OD. Konstruisati hornoteticoll sliku datog ugla <xOy ako je centar rna koja tacka M ravni ugla i koeficijent: a) k=-l [0) Dcfinicija hornotetije: Preslikavanje koje svakoj tacki X pridruzuje tack" X' tako da OX. J J 4.svalwm paru tacak<l M' iN' urugc tigurc pridruzu.98. Konstruisati trougao hOl11otetican. ' Ako su dvije stranice jednog trougla proporcionaine sa dvjema odgovarajuCim stranicama drugog i ako su uglovi nasuprot vccih oct ovih stl'an. Za figunI F kazemo da je sHena figuri F'. KOl1struisati bar jedan trougao koji jc dircktno homotetican sa datim DABe ako jc centar bomotelije: a) ortocentar H trougla. 2. b) centar S opisanc kruznice c) centar 0 upisane kruznice. r) II odnoslI. Konstruisati homoteticllll sliku date prave a ako je centar homotctije l.110. -2) c) H(O.l 05. -2) c) H(O. 2. dokazati da Sil ttouglovi l______________________________ a) k~ I 1) 2) 3) 4) : .96.l1am luku. a sa drugom podudarna. za homoteticne figure se kaze da su inverzno homoteticne. Da( je trollgao ABC i tacka 0 van njega.ca jednaki. 3) 2. onda su ova dva trougla sliena.acka 0 van prave i koeficijcnt: c) "'ABC i "'MNP homotelicni. Dalje cetverougao ABeD i tackaO van njega. -_.106. Svake dvije kruznice su homoteticne. 2.115. Odrediti homoteticnu sliku A'B' za homotetiju: 2 3 H(0. b) H(O.107. naziva se slicnosL Za figure F i F' kazemo da su slicne i piScmo F-F'.76 Slicnost oeometrijskih iinura " . .Kollstruisati bar jedan trollgao koji .109. Konstruisati trougao eiji su uglovijednaki. a) Homotetija geometrijskih figura k~2 b) k~4 c) k~-3 d) k~-S.4) 2. ' d) H(0"4) 3 2..na centar 0 koji pripada kruznici i koeficijenat k::o-2. kaze se da su te figure direktno homoteticne.Ie invcrzllo h01110tetican sa datilll ~ABC ako jc centar homotdije: a) vrh C trougla.Ie direktno hOl11otetican sa datim nABC ako je centar homotetije: a) \Th B trougla. b) teiiste T trougta c) tacka 0 van troug!a. onda Sli ova dva trougla slicna. 2. Dat je MBC i krllznica K(O.\. Konstruisati hOllloleticnu s!iku A'8'C' datog troug!a za homotctiju: 0) H(0. ~ I I ! 'I . 2.111. tb i (X. U dati polukrug upisati kvadrat 6ija su dva vrha na precnil}LJ~ a druga dva 11a kruz.* Datje ugao <xOy i tacka A u oblasti ugla. Data su dvajedllakostranicna trougla paralelllih stranica. 2) b) HiO.108." koja jc sa pn'om figurom homotcticna. Dat je bABC i duz 111. J 13. 2. Odrediti homotetiCnu sliku date kruznice k(S. - [)e-finicija slicnosti: Ako za dvijc figure F i F' postoji prcslikavanjc koje svakom pani i N prve figure pridruzuje par taeaka M' i N' druge tako da je.2. Konstruisati bar jcdan trougao koji .99.! 2.~) a) k~2 b) k=3 c) k~·1 d) k~-2 2. r). Tacka 0 se naziva centar.

Ie a=5 cm. D()Kazati. Dokazati! 2. 2. Koliko je rastojanje ortocentra trougla od date straniee? 2.125. 10 i AC =12 koje zaklapaju ugao od 120°. Koliko rastojanje iZllledu mjesta A j mjesta B? 2. Ako dvajednakokraka trougla irnajujednake uglove pri vrhu.136. Odrep. Tacka M je srediste stranice BC trougJa "ABC. IzraCllnati visinu dalekovodnog stuba. da Ii su ovi trouglovi slicni? Zasto? 2. je srednja duz L1ABC.119. a simetrala ugla AMC sijece AC u tacki D. Aka su dva trougla siRna. b=J5 i c=17.a drugi 1ma ugao oa osnovici 40°. Dokazati! 2. Dvije vi sine "ABC su h. Sredine stranica ". sjenku dugu 40 Clll.144. c) Povrsine slicnih trouglova proporcionalne su kvadratima odgovarajucih stranica.143. CE = Be. a stap duzine 2 m baea. :1 :1 2. 107 2. 27 . dobice se trougao sliCan datom. 2. Na geografskoj karti uCliana su mjesta A. J 46. b=15 em i e=18 cm.118. . Obimi slicnih trouglova odnose se kao dyije odgoyarajuce stranice tih trouglova. Dva slicna jednakokraka 'trougla imaju zajednicku stranieu duzine 15. Odrediti. Stub dal~kovoda baea sjenku duzine 8 111. obima i povrsina slicnih tJ'ouglova: a) Obimi slicni~ trouglova proporcionalni su odgovarajuCim stranicama. Dokazati cia je "ABC sliean sa "CDE. duzine stranica trougla ABC na karti.=8? 2. .&ABC su vrhovi AA'B'C'. Jedan jedoakokraki trougao irna pri vrhu ugao 100 . 2. Dokazati. Obimi sii. Rastojanje tezista trougla od stranice jednaka joe treci"ili visine na tu stranieu. fada su tezisne duzi ovih trougJova proporcionaine odgovarajucim stranieama. Ako su dva trougla sliena. 2.! jednog trougJa proporcionalne odgovarajucil11 tel. a njihove pripadne stranicc iznose 15 i 20 jediniea.isllim dul.ine 8 dijeli pripadnu stranicll na odsjecke 4 i 6.130.129..A'H=BH·B'H=CH.132. tada su radijusi upisanih kruznica oyih trouglova proporeiona:ini odgoyarajucim stranieama. 2. Razmjera kalte je 1:50000. * Dvij~ ·visine u trouglu sijeku se tako daje proizvod odsjecaka na jednoj jednak proizvodu odsjecaka na drugoj. Dokazati. 2.148. Koliko je vrh trougla udaljen od para!ele? 2. Odrediti vi sine.138. njemu slicnog.vertikalni stub visine 3m baca sjenu duzine 4m. 0'=45 2. Dokazati jednakost AN = 7CN . a udaljenost iZl11eau mjesta Ai C je 12 km. Dokazati.Trougao L\ABC ima stranice BC:::::. tada su radijusi opisanih kruzniea ovih trouglava proporeionaJni odgovarajucim stranicama. 2.145. udaljenost izmea'u mjesta B i C je 15 km .139. Izracunati odsjecak simetrale ovog ugla. Koliki je obim 0' manjeg slicnog trollgla. tada su slicni. Drvo baca sjenu 18. Ako su dva ugJa jednog trougJa 75° i 65° koliki su ugJovi svakog.126.5 lTl. a jedan ugao dmgog trougla 60°. trougla? 2. Dokazati daje "ABC . J 40. J42.150. Dva trougJa su sliena ako su sve stranice jednog normalne oa stranice drugo·g. 2..0'=66 a) a=20. * Ako su dva trougla slicna. 2. Ako se iz ma koje tacke l1a stranicijednog trougla poyuce paralela sa drugom stranieom.135. Ako su BD i tE visine ilABC II kome je ugao BAC ostar. '~ slieni i odrediti koeficijent slicnosti. odredit1 5tranice drugog trougla: b) a=J2.121. Dakazati da su _ovi trouglovi 26 II. Dokazati.127. Visina trougla dul. !24. Osnovica jednog trougla . Kolika je yisina drveta? 2. Ouz DE koja odgovara straniei AB. Dokazati daje Ae. Para leI no sa datom stranicom povucenaje paralela ciji odsjecak koji pripada trouglu ima duzinu 6.122.]20. 2. 2.cnih trouglova odnose se kao dvije odgovarajuce visine tih trouglova'. Udaljenost izmeau mjesta A i B je 10 km.149.J37. Stranica trougla je 12 i visina koja odgovara ovoj stranici 16. Ako su dva ugla jednog trougla 50° i 80° .13].tada su tezisne dul.116. 2. Dokazati. 1.Teoreme 0 odnosu visina.ima drugog. ledna stranica prvog trouglaje a=24 em.128.Visina 0 koja odgovara kraku ovog trouglaje BN. a pripadna visina ha =7 em.117.. b=30 i c=40. Da Ii su ova dva pravougla trougla sliena? Zasto? 2. Dvije visine II trouglu razlikuju se za 8. Aka su dva trougla slicna.=4. hb=5 i h. B i C. U isto vrijeme ina istom mjestu. Ostar ugao jednog pravouglog trougla je 35°.152.141. 2. Dokazati.153. Obim trougJa je 0=38 em. Poyuci paralelu a' sa stranieoll1 a tako da odsjecen trougao ima obim 0'=15 em. 2."AED. Dokazati! 2. SimetraJa ugla AMB sijeee stranicu AB u tacki E. 2. a drugog 55°. dokazati da su t'rouglovi L\ABC i L\ADE 511cl1i. Osnovlca manjeg trouglajednakaje 9. Obimi dvaju slicnih trouglova su 0=84 em i 0'=36 elll. Da Ii postoji trougaosa visinama h.147.134. Osnovica BC jednakokrakog "ABC jednaka je polovini kraka.133. 2. 2. Kolika je visil1a ha' slicnog trollgla koji ima stranieu a'"".123. Akoje H ortoeentar L\~B_C ~~A"!3B' ~~~' njegove visine. Ako su a. Dokazati. r(]cullski. '·:·1.C'~ ~ 2. lspitati da Ii su ovi trouglovi shelli. CD 2. b) Visine slicnib trouglova proporcionalne su odgovarajucim stranicama. 2.l51. aka se dvije odgovarajuce straniee ovih trouglova odnose kao 2:1 ? 2. b i c duzine stranieajednog trougla i 0' obim njemll slicnog trougla.da su dya trougla sliena ako su stranice jednog paralelne sa stranicama drugog.dokazati davrijedejednakosti: AH. Dokazati! 2.ri obime ovih trouglova. Kolikaje odgovarajuca stranica drugog trougla? 2.l.= AD i hb= BE. Na geografskoj karti razmjcre 1:25000 rastojanje izmedu tacaka A i B je 12 em. Stranice trougla Sll a=12 em.

Kruznica !lad precnikom AD sijece Be u taekama MiN. 2.157. Trapez ABCD je pravougl1 sa pravim ugloyima kod vrhova B i C. Kako se moze odrediti sirina neke rijeke bez pre!aska na drugu obalu? 2.6.184. . 2. jedan ugao n<l njoj i razrnjera druge dvije stranice..AC . Dat je .161.185.ABC.') <x~75°. Simetrala ugla J3 .drataJl~4:. 2. 5 2. kroz tacku 0. tako daje AE = -AD." '" .ina .165. Srednja dut trapezajednaka je 9.arale!ograma jednakaje 8 cm. 2.troti.190.:···.179. 1·-- ie AF = -. Datje LlABe. 2. i iskazati pravila slicnosti pravouglih trouglov. Dat je . 2. <x~45°. 2. J 66.174.177. h.189~ Formul.isati.•) a~3. KOllstruisati trougao sliean datom ako 11lU je data stranica a. Konstruisati t{"ougao ako mu jc poznata jedna stranica. Pokazati kako se moze izraclInati rastojallje izmedu tih tacaka..'. I 2. 2. Tacke A i B naiaze se na dostupnim mjestima. =60°.' .ABC sije6e stranicu AC II tacki D.a) <x~75°. Konstruisati pravougaonik sli6an datom aka I11U je data je~na stranica. KOllstruisati jednakokraki trollgao u kome Je poznata tezi~nica koja odgovara kraku i ugao pri vrhu koji obrazuju kraci. Konstrujsati paraJelogram ako je zadano a:b=5:3. Manja yisina p.lova.167.181.162. U jednakokraki trapez ABCD sa osnovicama AB i CD upisana je kruznic" radijusa r.2. 2.175. Konstruisati trougao sli6an datolll ako muje data tezisnica tao 2.. Simetrala pravog ugla L1ABC dijeli hipotenuzu AB U odnosu m:n. t. b) b:e~3:4. a obim drugog iznosi 18cm. 2. Tacka presjeka dijagonala trapeza udaljena je od njegovih osnovica 7 i 5. na«.aiet~':p. Os novice trapeza su 30 i 15.i1l¥~·uglo'g . . b) b:e~S:7.158.ABC. hipotendzo't:t. Konstruisati trougao slican datom koji ima tri puta veee tezisnice.178. Tacka 0 je presjek dijagonala trapeza ABeD. Normala na BD kroz srediste M duzi BD sijece pra\lu AC u tack! E. poyucenaje duz EF. 2.a. Povrsine dvaju s!icnih mnogoug[ova su 60 cm 2 i 4S cm2 .a teorema ~) ~. 'Iia mp?te~~zu. Dat je . cx=60° ijdijagonala iz vrha ugla ex je d:::::5 . Dokazali da je BM· Me = AB· CD. Stranicc: parale10grama su 25 em i 10 em. Konstrllisati jednakostraniclli trougao u kome je poznaia visina h. 2.173 .odnns osnovice i kraka a:b::-:o4:3.159.176. Konstruisati L1ABC ako je dato: 2.ABC. t) J(l'3.163.155. 2. Konstruisati trougao sli6an datom koj i ima tri puta veee Dokazati da V1Sllle. 4 -. 2. Dokazati da vrijedi: EF = -c. 2 kracima trapeza.172. ". b:c~5:3 2.'f2.168.od~jecal{a:koj:e gra~l na hip(}ten~zi. 2.6.katetaiita-.ABC.170. 'Ilravouglog trougla j"e geometrihka ~.188. Forlllulisati' j""iskazati pravila s!i6nosti jednakokrakih troug. Kolike su osnovice? 2.5 em. b+e~7em b) b:e=3:2.. Dijagonala na veci krak pravouglog trapeza Ilormaillaje na krak. Kroz vrh B paraleiogr<lllla ABCD povucenaje prays p koja sijece lAC i AD u tacka1ll3 FiE. <x~60Q.ot~~~*~'i ~v6J~ projekdje.183. 2.' . Pitagori. Konstruisati trollgao ako je poznato a:b:c=3:5:6 i h[l=5 cljD. 2. 2. Tacke E i F pripadaju .] 80. . Konstruisati trougao u kome su poznata dva ugla i stranic~ na kojoj !e-zeovi uglovi. Odrediti duzinll ove dijagonale. <x~60°.~.'red. Odrediti veel! visinu.drat..~3 em 2.. Odrediti obim prvog mnogougla. Dokazati daje dUl: DE geometrijska sredina duzi AE iCE.a.t:Je.Konstruisati pravougIi trougao u kome je kateta b= 12 i odljlos druge katete i hipotenuze 3:S 2.6.---:-1 1 =+= Be AD 2. 2.187. Konstruisati trougao sli6an datol1l ako mu je data vis ina ha • 2. Dokazati da je ova dijagonaJa geometrijska sredina osnovica lrapez.156. soi=6 em. 2.6.. Konstruisati jednakokraki trougao u kome je visina h"~3 i.. ledna dijagonala trapeza dijeli trapez na dva slicna trougla.7. Konstruisati trougao sliean datolll ako IllU je poznat radiju." b) 'Yi~ilia..171." "" . .169_ Datje .160. a njihovo mcdusobno rastojanje se ne moze direktno izmjeriti.154.dnakJe z'birll." . b:e~3:S. {.6. Konstruisati jednakostranicni trollgao 11 kome je poznat z0ir stranice i visine. ". 2.s r l1pisane kruznice.182.. e-~=lcm. Oat je MBC. ~va.gla je ~eOm~~!tijska st~4i~* ltip. 2. Primjena slicnosti na pravougli trougao. 2. Paralelno sa osnovicama Be i ·AD. Dokazati daje AB· CD:::: 4r2. -2.164. 2.I'~t~gorina teorenia}. b:c~2:3 . 28 29 . Konstruisati pravougli trougao u kome je poznat jedan os~ar ugao i zbir hipotenuze i vi sine koja odgovara hipotenuzi.186. Konstruisati trougao sli(~an datol11 koji ima elva puta veee stranice. U kojem odnosu hipotenuzina visina dijeli hipotenuzu? 2. Konslruisati trougao slican datolll ako I1lU je poznat radiju's R opisane kruznice.

Dokazati: Ako u trouglu spojimo podnoija njegovih dviju visina. Normalne projekcije kateta na hipotenuzu odnose se kao kvadrati kateta.199. h=IO. Dmga kateta jednaka je 20 em. 2.206.197. Dokazati! 2. b j c vrijedi a=2mn.198.a) x=-Ja 2 ':""b 2 b) x = .. Odrediti radijus u romb upisane kruznice. ledna kateta ovog trougla 'I ~~-- :1 j . a:b=8:15 2. Odrediti visinu trapeza. a krak je 25 em.ADE slican sa "'ABC. Aka su hb:::: BD i hc::::CE vi sine D.195. Dijagonale romba su 12 i 16. gdje je C vrh pravog ugla. 2.. dokazati daje zbir kvadrata njegovih dijagonala jednak zbiru kvadrata njegovih osnoviea.201.216. 1 ~ 2.215. Dok<-lzati da je -- ACCE=BCCD. dijeJe tu dijagonalu na tri jednaka dijela. Ako su kraei trapeza medusobno normalni. Ako za stranice trougla a. dokazati da je trougao pravougli. Dokazati! 2. q=144 c) p=9.194.22S.202. 2.6. 2.II 2. Stranice trougla su 13 em. Rijesi~i pravougli trougao ako je dato: b) h=60.[3 2.[3 b) h=3 em e). h=8 b) c=lO.229. Odrediti: c) Radijus opisane kruznice.223. uokazati jednakost 1 I 1 a' 17' h .* Tzraziti duzinu tezisne linije u funkeiji od duzina stranica trougla.ABC. 2. tako da je proizvod odsjecaka jedne visine jednak proizvodu odsjecaka bilo koje druge visine tog trougJa.191. 2. Suma kv~drata dijagonala pravougaonikajednakaje sumi kvadrata njegovih stranica. 2.220.J14 c) x =. Koliki je obirn ovog trougla ? 2.23I.224.204. Naei odnos kateta pravouglog trougJa ako su njihove projekcije na hipotenuzu 16 i 25. Hipotenuzina visina je geometrijska sredina odsjecaka koje gradi na hipotenuzL Dokazati! 2.Ie obim trapeza? 2. 2. Te. Primjenom slicnosti dokazati Pitagorinu teoremu. a katete su a i b.f3O b) x = . a visi.. 2. 2.. Dokazati! 2. 2.213. Odrediti povrsinu trapeza. Trougao DABC ima visine ha:::: AD i ht>:= BE.227. Dokazati! 2. Odrediti obim troug1a.vadratajednakaje a. Obim romba cije se dijagonale odnose kao 3:4. 14 em 1 15 em. q=16 2.. Kohke su stranice ovog trougla? 2.+ . Dokazati! 2.~ ij 30 oj! i 31 .J7 ]1 I I Date su duzi a i b. Normale povucene kroz dva suprotna vrha na dijagonalu.~ iZllOSl 75% od druge. gdje min ma koji realni brojevi i m>n.214.a) a=4: c"'5 2.vezane·su relC\ciIom. 2. Ortocentar trougla dijeli visine na odsjecke.212.226.217. 2. Dijagonala kvadratajednakajc d. Ako su a i b katete. Dijagonale romba su 4. 2. Osnovicejednakokrakog trapeza su a=44 j c=4. 2. Hipotenu~a b) a=4 cm c) a=8 em d) h=12. Dijagonale jednakokrakog trapeza sijeku se pod pravim uglom i dijele na dijelove od 12 em i 9 em.230.[f. Katete pravouglog trougla su a~6 i b~8. 2. Ako je c+a=2b. dobijamo trougao sliean datom. Osnovicajcdnakokrakog trouglaje a=13.[3 b) x = a.je 1 em. Straniea jednakostranicnog trougla je a. 2. Razmjera straniea pravougaonikaje . Dokazatil 2. 2.209.. Izracunati stranieu jcdnakostranicnog trougla aka je poznata njegova vislna h: a) h=5 cm 2.192.[3 em pravouglog trouglaje 10 lTI. 2. Jedna katcta pravouglog trougla za 10 em je veea od druge katcte i za 10 em manja od hipotenuze. Konstruisati duz x cija duzina U odnosu l1a datu jedinicnu duz iznosi: a) x = . Konstruisati duz x ako je: 2.Zisnice pravouglog . Hipotenuza njemu slicnog trouglaje 25 em. Izracunati visinu i dijagonale trapeza. Hipotenuza pravouglog "'ABC je c. Odrediti stranicu a kvadrata.. a odsjecak p=6m. c::::m2 +n 2 . b::::m 2_n 2 . a) Visinu b) Radijus upisane i 2. trougla ako je data siranica a: a) a=IOcm d) a=2. -Odrediti koefieijent slicnosti i katete drugog trougla. e) X=fI .ABC. Izracunati hipotenuzinu visinu i odsjecke koje gradi na hipotenuzi. Osnoviee jednakokrakog trapeza su 10 em i 40 em. Odrediti visinu'trougla koja odgovara stranici 15 em. Hipotenuza pravouglog trougla je c=13 m. Izracunat~ visinu jednakostranicnog. t/ +tb2=5t/. a kraei su b=25 em i d= 17 em.210.22].232. * Suma kvadrata dijagonala paralelograma jednaka je sumi kvadrata njegovih: straniea. Odrediti obim ramba.193.J2: 1.219. Katete pravouglog trougla su ] 2 cm i 16 cm. a krakje b=29. e) x=~ab+b2 2.JS d) x = Sll . Kateta pravouglog trougla manja je za 8 em od hipotenuze.na na krakje h=12 Izracllnati drugu visinu trougla. Kolike su katete? 2.203. Stranica Is. Odrediti dijagonalu d kvadrata. 2.22S.8 m i 14 m. 2. a h hipotenuzina visina. Odrediti kaiete i hipotenuzinu visinu.218.208. p:q=9:16 c) c=34.200.222.211.207. Koliki . dokazati daje D.a) c=20.= -2 . Izracunati duzine dijagonala.196.205.. Osnoviee trapeza su a=28 ern i e:= 16 em.a) x=a.

b=13 em i a=4 em. Koliki je ri:1dijus ~fu~ . . 2. Poznate su duzi a.-P je kon~t.sini jednak datom trougao koji je po povrsinijednak datom kvadratu.238. a sliean drllgom od datih troug!ova.saddt ta:cke: A i'B.244. Konstruisati pravilni petougao ako muje poznat radijus R opisane kruzniee 2.* Kvadrat stranice pravilnog petougla upisanog u kruznicu. a radijus kruznice R"'21 em.Ja -be cJ x=~-+bd Akoje tack<i P tiriumfkn:iznk6' k(O.250. povucenaje sjetlea kojaje popolovljena kruznicolTI. c i d.Ie jednaka pJ'(iiz-yo4ti odsjec<:ika koje kruznica odsjjesa na pr~. · 2.260. b~5 b) a~4.'R)~. Ako se prave.smatratiu ~r. b~9 2.olazi t.263.235. 2.ijeca ii'a pr. 2.~bJa pr. ' 2.dokazati Pitagorinu teoremu.() u+b+c =~.ckc.od drugog kraja tetive 8 ern. Odrediti duzinu tangente (tangentne duzi) ako je duzina sjecice (odsjecka koji kruzniea odreduje na sjeciei) 50 em. b i c. b=13 c) a~3.I 2.. r) i trougao ABC.253. Tatkom P kojaje od sredista kruzniee radijusa 5 m.oJ odgo\lara. Iz tacke P van kruznice povllcene su tangenta i sjeCiea. Tcorcn~e: Aka je tacka P 'van k~\r?nlce tadaje rijcLla potcllcija u odnosll na ovu kru~nkll jeJI)aka kvadanitu tangclltne duzi kQj:aj. b~11 d) a~l. 2.e.om.prava hsath'zi _ prava ' '. r) i trougao ABC.a~:ke C'i D .ca~a kaje kruzn·Ica . D koncik!icne (piipadaj. P..255. Dokazati. a 8 em veea od vanjskog dijeJa sjeSice.* Dataje kruznica k(O. Tetiva kruzniee 1ma duzintt 12 em.254.je d . Iz tacke van kruznice povucenaje najveca sjetiea i tangenta cijaje duzina jednaka 8 em. Aka su date duzi a i b i a<b. .256. Zlatni presjek duzi TeorcJU:c: Proizyod·oqsj~. U datu kruzniclillpisati trollgao cije su stranice norma Inc na stranice datog trougla. konstruisati dUl.Y9j 'koja sadrii tacku P nazivamo pote. Koliki je radijus kruzniee? 2.uzli~cu. ' 2. P u'odnosu:ria.: _ ' ''-''':'''':'. Iz tacke van kruznice povucene Sli tangenta i sjeciea.b i e.258.239.9 em.* Dataje kruzn1ca k(O. 2.nieu upisati trougJo cije su stranice paralelne stranicama datog trougls.~~nfralrto r~st()janje ta~k. Ta'ngenta je za 20 em manja od unutrasnjeg. Konslruisati jednakostranicni rombu. Kon5truisatijednakostranicni trougao koji je po povrsini jednak datam trougao koj! je po povrsini jednak datam traugao koji je po povr. 2. radijusa R jednak je zbini kvadrata straniee pravilnog sestougla i s:traniee pravilnog desetougla koji su upisani u istu kruznicu. Dokazati' oa za visinu hb trollghl vrijedi formula: h" X . 'J?e.1 2.Iicija iii moc tacke P U odnOSLl na PQ.-. Aka su poznate duzi a.8. 2. aka je x 2 =a2+bc. a:. 2.233. Konstruisati novi lrollgao podlldaran prvolTI.R2. Najednom kraju tetive povucenaje tangenta koja je udaljena. 2.261.JS\S-U s~h)s-c . 2245. Konstruisati pravilni desetougao ako je poznat radijus R o. Konstruisati jednakostranicni deltoidu.·1 1 . 2. .vriiedi: o=d2:. Ispitati da 1i je trougao pravougJi.234. Straniee trougla su e=lS em. Odrediti duzine tangentne duz.ce ~oji prolaz~ p+c~. 2. S.tacke A.257.243. 2. a datu pravu p dodih!je u .240. 2.* Stranica pravilnog desetougJajednakaje vecem dije\u rapijusa opisane kruzniee ako se on podijeli po zlatnom presjeku.262. Konstruisati jednakostranicni pravougaoniku. Konstruisati kvadrat koji je po povrsini jednak datomjednakostranicnom trouglu. Konstruisati pravilni petougao ako muje poznata djjagon4la~ 33 . Tackom P povucenaje sjeeiea kojll krllznica polovi. Data Sll dva sliena trollg!a. ". 2.264. 2.R)" tada Za potenciJ. 1 I j 1 1 ·1 . Vanjski dio sjeciee je dva puta manji od odsjecka tangente. Konstruisati kruznicu koja sadrzi datu tacku A. Potencija tacke U odnosu na kruznicu.-. 2.252.'.O.. C i. Od sredista kruzniee radijusa R=7 elTI tatka P je udaljena. datoj tacki M .'-. 2.".ods'.krtiinicu-. 2-246. Dokazati..aCkQl1't. udaljena 13 111.istoj kttl7Jlid}.251. 2. Konstruisati kvadrat koji je po povrsini jednak datom pravougaoniku. tupougii iii ostrougli.p.gJ-(jf:!jes=--i---' 7 r7 I I. Konstruisati kruznicu koja sadrii dvije date tacke A i B i :dodiruje datu kruznicll K(O. Iz tacke van kruzniee povucenaje najveca sjecica i tangenta. 32 .247. DcHnicija pot-cn'cijc ta. u cidncisu'n<i krufultu k(O.' PO" ~Zl9a'~u.u. 2.pi'Sane kruinice. KOllslruisati geometrijskll sredinu duzi a i b ako je: a) a=2.249. konstruisati duz x=a2 :b.. . Odrediti duzinu tangelltne duzi. Konstruisati kruznicu koja dodirllje dvije date krllznice ito jedntt od njih u datoj ta6ki A 2. tackLP"i pri tcinie a:-. ·Karnoovi obrasci." Straniee trougla su a.. Kru~nicaje sjecieu podijelila na dva dijela: unutrasnji 60 em 1 vanjski 20 em.'' ~ . Primjenom osobine poteneije tacke U odnosu na kruznicll .:'.ilJ1tail.236. Presjecna tacka dviju dijagonala pravilnog petollgia dijeli.259.avoJ .248. 2. 2.i i sjeciee.237. x. R)..242. Konstruisati duz x aka je: 2 a) x=-Jab+c' b) x=. Do.(rtencija})Ve tack¢ s~protilaje kvadratll'poliitetive nOl·m'!lne na ra~iijus kruzl1i.:. QdilOSU tta 'j{ruznicu: koristuntu p koja .:.i'aka vriJedi PA· PB .241. Konstruisati duz x ako je x:2=17. alb sijeku u.tl tacke . U datu kruz.P: 2.. Kolikaje duzina sjecice? 2. Odre~iti duzinu sjecice.kazati..A-k. svaku od dijagonala po zlatnom pre~jeku.-- .t.265. b.

/. Sabrati (oduzmi) date imaginarne brojeve: 3.8. Data.1-2.a) b) 9-9i' 5 b) i 6 J b) IOi _4S_35. koliki je radijus kruzniee? 2. 2.a) 15+7i=15+x.a) z=0. Izracunaj: 3.)x-(1-2i)y = 7..~ se broj?~R~z_ naziva._12.3.a) Ili+12i+. sa razoih strana centra 0.28.. visina i R radijus opisane kruznice./-49 3./-50 c) . z=-- d) .1. povucene su paralelne tetive duzina 6 em i 8 em. p6de'fjhlPjji.)x+(I-. Odrediti vrijednosti varijabli x i y taka da vrijedi jednakost: a) (4-i)x+(2+5i)y=8+9i b) (3+./-64 -~ +.21. aJ SKUP KOMPLEKSNIH BROJEVA (C) 3 .20. " ': ". b) .14.a) Si+4i b) 14i+20i e) l2i-9i d) 23i-14i+221 b) 17.22. b) 98-36. d) 778.a) Si'+2i)+7i 3.)y = i./-12 b) d) .7.5.a)"z=2+5i bJ z=-7+4i c) Z= -I-i d) z"'22-5i 3.19. h.269* Ako su b i c stranice trougla ABC..ealhi ~iQ.266. ¢) (a-c A b-d). 2.gdje _suy i b'tna koji realni brojevi.~: 1.'+4 J 3. Odrediti ·realni i imaginarni dio datog kompleksnog broja z: 313.10. c) -1998-6i 3.88i 3.a) 4. naziva sk~p komp~~MnihbroJev.268. * U kruznid.-2i c) 90i+2Ii-77i d) 100i-89i+6i 3.a) b) .=./-16 8 -12./.komplcksnog ~1roji4: a:_ brqj b=lJ!lz . Konstruisati kruznicu ako je dat pol P.18.i ta4.)x-(I+i)y=-I+.23.26. 5 z=--+8i c) 12 Izracunati vrijednost datog izraza: j4000+i 4001 +i4OO3 +i4004 b) 3./= 27 + 2.24..2.a) 4i 3. Odrediti vrijednosti varijabli x i y I:iesavajuci dati sistemjednacina: a) xi-2y=-i b) (I-.a) ~ z=2.ngi:iyamo imagiI(ar~i clio konmicks.a) 12+3i b) -33-4i (-l)' 18+8i' j21 8i 5 +2i-4 i 'J (_i)5 ·1992 Odrediti imaginarni dio datog kompleksnog broja: 3. .-9.2.'J:. b) z=-0. dokazati da je b·c=2Rh./-256 b) . (1 +i)x-2iy = 3+i (-2+2i)x-2y =-4 3. Odrediti vrijednosti varijabli x i y..25. 3. c+di .16. -.a) 54 c· b) 56i c) -i 3.7+2. Konstruis'ati pravilni petougao ako su poznata sredista njegovih straniea.) 3i' b) -i' 3.27.a) ~ +.15. 6 b) ~25 eooo+i d) 7 5 5OO2+i5004 +i5006 cJ .a) 66+2./= 32 . c) x+5+44i=6x+44i 3.a) x+ 1 1i~7+ Iii b) x-3+9i=-3+9.4i c) Z = -0.6.17..S. Odredlti vrijednost varijable x taka da vrijedi data jecJnakost: 3.a) (_i)7 l.a) I S b) -24i 3.50 +. izraClillati vrijednost datog izraza: bJ (_i)" c) e) c) c) c) b) CJ J d) (-2.' Ako J¢ z::::atht. .. .3. tizmemo hI-oj' za kdji' ~rUe'?( F-~i '_ tada se skup.a) z =--+-. 1.(:9 -./. * RijcSjti siSlCll1 jednacina: (1 +i)x-(1 +i)y =1 (l-./-100 3.200 Dokaz~ti da za svaki prirodan broj n vrijedi: a) i 4!1+):::::i b) j411-2=_1 c) j41l )=_i 0 Ako-.4.4 3.12. broja z. d) -II +90i 3.-'-75 2.267./-108 + '.1I. 34 35 .98 -.ie jednacina x+yi=31 +9i.nQg. Ako je rastojanje izmedu tetiva 7 em. .)' d) 5-5i' 30 d) i d) -4i3 _1 1ill d) (-i)" l9lj9 d) i c) -255 c) 88+255.2+3. Rijesiti datu jednacinu: a) 2+3i~x-yi b) 2x+yi=20-4i c) 7x-2yi=21+8i 3. b) 16-2xi=16+IOi c) 1999-5i=1999-15xi 3. polara p koja odgovara polu P i jedna od tangenala kruznice koja sadrZi pol P. Jednakost dva kornpleksna broja Zfi gva ko.IllPleksna l>roja a+l>ii c+<Ij' vrijedi: a+bJ. 2 5 3.l. Odredi imaginarni dio datog kompleksnog broja: rs aJ 3. -' .9. d) 57i d) -1992+37.{)'Ji ka_ af?i.'+i i'" i'" Napisi realni dio kompleksnog broja: 3. d) z=-0.-:-< _'.:syfi1 brojey?':o.a.:"" }.

a) 3." 3.53.a) 3. z2=-S-Si Odrediti konjugirano-kompleksan bro] datog broja z ako je: b) z=-62i c) z=-3+Si d) z=-15-9i 3.22::::-3-i b) zJ=-3-3i. z2=6-7i c) 21=8-i. 22=2+1 b) 2\=10+2i. z. c) z=3-99i d) z=24-55i 3. z2=5+3i b) zl=3+2i.=9-4i c) zl=-1+i.+ .)' +(2_5i)2 b) z=(I+i)'+(4+4i)2 c) Z = (2+3i)2+(3-4i)2 ~.22=1+9i lzracunati vrijednost izraza: 3.55. = 3-5i.58. izvrsavajuci operacije sa kompleksnim brojevima odrediti vrijednost izraza: -" " . z2=6-5i 3.)(5+ 2.84x+2i c) -999-4i.a) Aka su dati kompleksni z.a) zl=9+4l. Aka je z=-1-1. 2 1.=3-2i. z2=3+i 3. 3. z2=-3-i 3.. z2=-5i b) zl=4-3i.35.) 3 Odrediti kvadrat datog kompleksnog broja z aka je: b) z=l-i c) z=S+2i 3.a+bi.32.) b) (4+. z2=-I+i c) zl=l-i. zakompleksan brojr= a . ) ._.Z2 = 21 .(c+'diXc-Jij-' c 2 +d 2 '.a) 2]::::3-2i.4. z2::::. = 11-4i.a) (1 +2.z c) ~ + 22 d) 2~ + z 3.38.54.a) Z.) 11 Konjugirano-kompleksni brojevi a4-bi _ (0 +&iXc - di) _ (ad I>d)+(bc-.43. 2::::Z1.a) (2-5.ako je z=]-i.) ~ ( I 3 3. z2=-4+3i b) zl=-7-2i.57.)-(5-2.a) z=2+3i b) z=-6+2. Odrediti realni i imaginarni dio kompleksnog broja z ako je: 3. z2=2-i c) zl=8+3i. =.(c+di)= (a'c)+(b'd)i 3. Odrediti vrijednosti parametara min tako da kompleksni brojevi zl::::2m-2n-(n-4)i i z2=m-1 +(m-2n)i budu konjugirano-kpmplcksni.: a) I+mi.30. 37 . 9 5 d) 7=---1 - 3. 3) (a+. )(I-2i)+( 4-2i)(4+ 2i) l 1 2")' J c) (I 2 '1 -+-Z -----[ 4 5 6 9! c) (l1-3i)(2-3i) .22 c)~! > Z2 = 21 . 3.a) z. z2=4-6i b) zl=-S-9i.0) (-2+3. Ako je z.45.i) 1) (a+bi)+(c+di) = (a+c)+(6+cl)i 2) (a+bij.49. z2=-1-7i brojevi z) i Z2 .50. z2=13+i zl=-5+6i. Dokazati. 3 4. ".40. z2=-10-3i b) zl=-1-2i.60.I)i c+di . Aka je z = 5+3i izraclinati: a) Z + ~ b) z . Izracunati vrijednost izraza: [(z) = 2Z2 -3z+'11 +i .l 3. b) .3. z2=-12+115i 3.34.+ -I i 1 5 b) (3-4i)(3+4. z2=5+1 c) 2\::::-1-1.: a) ::::1 + . Akoje [(z)=-z'+3z2+z+2.-5irl+~i) 3 _ c) z=(~+~il~-~ii ".a) z=23 3.-.. z2=]-i 3. -999+8m. Dokazati da za svaka dva kompleksna broja vrijede sljedete jednakosti. z2=-2+7i b) zl=10+12i.)(3+2. ? 3. _ b) Z= (l3:. z2=r+5i Zj i Z2: c) z!=~i.22::::i b) zl=1-i. 3. Kolika je vrijednost izraza: fez) = z'-z' + 11 z+8+2i aka je z=3-i . z2=5+54i b) zl=9-2i.5L. Aka je z=l +i izracunati vrijednost izraza+z2~z+ 1. z2=4i 3.a) z=6-Si 5 5 7 3. z2=6i c) zl=I+8i.36.bij-(c+di) = (ac·bq)t(bc+ad)i Ako Sll dati kornpleksni brojevi z! i Z2 odrediti broj Z= Zi+Z2: 329. z2=1+i 3.2:2 :::: Z1 + 22 b) Z! -. z2=-8-4i c) zl=8+2i. Odrediti z' datog kompleksnog broja z aka je: c) z=2-3i b) z=-I+i a) z=5i 5 b) z z c) (.44.2..46. 36 a) z· Z c) (l-i)(1+4.84x-2mi..•) 3.a) z.37. odrediti [(3-2i). z2=-1-9i c) zl=-2-3i. z2=-3+2i z. 22 d) z=-3-4i 2 4.33 .61.1+1 c) zl=2+4i.. Dijeljenje kompleksnih brojeva d) z=2+5i 3.a) Z=(2-i)(3 . Za koje vrijedllosti varijable m su dati kompleksni brojevi konjugiranokompleksn.Z 2: c) zl=5i.a) z=I+.39.=I··2i. z2=3+7i zl=4-5i. z2=c+di b) zl=(a+b)+(a-b)i.56. = -1+5i.47.afbl. 1-9. .a) 1-1+-i 5-3i) b) i(4 -+-i 2 J \5 7 3.22::::4 3.a) z1=3+2i.31. 3.a) z.51. odrediti broj b) zl=5+2i.)(5-7. c) Z =---+-1 b) Z = . Za svaki kompleksan braj z=x+yi vrijedi: Brojevl Z + Z ji z· Z su realni.4l.a) z = (1 +3.) 342.7 • '" lzraclinati proizvod Z=ZIZ2 datih kompleksnih brojeva 3.bi kompleksal1 komp(ekslJom broju z= 'l-rbi..52. 3.u) z\=1+1.48.59.)(3+i) b) (1+2i)(3+.Operacije u skupu kompleksnih brojeva C: 3.

·2 3..)' 2-i (1:+. z. c) z=-i d) z=lOi 3..62. Izracunati reciprocan broj datog broja z: a) z=-i b) z=2·. .=l+i c) z1=3-i. J . + 1)' +-"-'~ c) (I . 1- b) (1+.86.3-4.70.--)2 z= (.73.vam~:m-~dul (ili-apsol_~t~_a­ vrijedl1()st) broja z.(2+ .5. odrediti: a) I z. ? 1 3 5' a) z=~+~ b) z=~+--[ c) Z=_l.Odrediti kolicnik 3.75* Ako je (x+yil' =a+bi.l c) Iz. +~. z2=3+i b) z1=4+3i.'2.-z.68.a) .72:a) il+.67.z1z::l.l b) Iz. I d) I z.a) z=12 b) z=8.* Akojez=I+2i i b) f(Z)=F_-z~' .76.z2 I 3.1 d) Iz.=4-3i ... . z2=5+2i c) z1=7-2i. (I . dokazati da je (x-yi)'=a-bi. 3. Odrediti rjesenjejednacine (2i-z)(I+i)+(I+iz)(3-i)=2-i. +1' c) (1 _ .=6+8i. I\ j I1 3.I+lz.)5(~ . 6.+2.95. odredi realni i imaginarni dio i modul datog broja z aka je: ..74. 1'-1 a) I c) (5+i)z =1 Ii c) 13iz=(I+i)' Ii lzracumiti vrijednost izraza: 3.). Ak6 je-.l-lz. 3.lz. z.)' +(I-i)' b) (2. Akoje z.79.88. odrediti : a) Iz. Odrediti realni i imaginami dio kompleksnog broja z ako je: a) ~ (..=9-12i. Nakon racunanja. .a) x2+1 3. 3.z.78. odrediti: 3.= 12-5i . ~-tealan hfoj c) z=-2+3i d) z=l+i Odrediti apsolutnu vrijednost (modul) datog kompleksnog broja z 3. 3.).)~ 2 A Ri.. I. 7-5.=-3+i Zl:Z2 datih kompleksnih brojeva ZJ i Z2: b) z1=I-i.90." b) Im(z· c."~::=:' :Ja 2 _+b 2 :nazi. 3.83. )1(100 (l+i)'OO 2. izracunati IZj+ Z2 ..)". a) z= b) z=-( ')' c) z= 2 5.-8 1+2 3.84. z= +1 z=2+2.)32 b) -it c) .1).64. ' 2 (1.)" (1 + . c) 5 5 5 5 3.z::::a:+bi.221? Iz. )= .93. oF 0 Rastaviti na faktore (cinioce.89...£)~ ~. 3. 66.94.. z.11' ..1 2-3i 4 + 5.('2+[. d) z=-2-3i ? Odrediti kompleksan broj odreden datim izrazom: I b) 5+2.69.' 1.+':"~+J 2 4 i 2 3 2 3. +2 21.1 3. 7 +.77.*a) Iz. z2=-2+3.1 c) I Z.1 dokazatidavrijedi 1z1=2If(z)l· 3.. 12. Ako su dati kompleksni brojevi zl::::2~3-i." (1+[. 1-.=2-3i.i c) ~~_~I~ .* Dokazati: a) (:: j.Kojim brojem treba pomnoziti broj zl=3+i da bi se dobio broj z2=S+6i? 3..) b) z=_2+2.lzracunaj I ZI+Z2 +2z l z 2 1 akoje zl=1-4i. 3 ? . 3.80.63.a) (l+i)z=2-i 3. (I + . z::.'!lZl 13 39 .a) (6-i)z "'-i b) (I-i)z= l+i 3.!.81. odrediti f(1-i)i f(2+3i). Poznatje kompJeksan broj z.-.+z.87. I b) 12.a +b b) x' +25 b) x' +9 b) a2 +4b2 c) x 2 +121 c) 9x2+144 c) 9a'+16b 2 _ d) x' +256 d) 4x' +9 d) a+b f""'.91. cimbenike): II: 3.a) z=8+6i b) z=12+5i c) z=lO+lO.-~i '5 5 Iz-~I .a) (1 + . Izl b) c) I~I z= 20 29 -~.82. 1+. d) 29 Iz+~1 d) '=-.)' .' ii 2. 3.)' 3.a) Izl' = z ~ c) I[ ~' 1= 11:.. b) z 13 + 12.71. z. n 3. Odrediti kompJeksan braj z=x+yi tako da slijedeca konjunkcija bude istinita: a) Re(z· c. Ako je z.a) x' +4 2 2 :3. 3.a) z1=2-. c) 3. )=18 A Im( ~ lZl )= ~13.)50 -(1 .)'1' + (1 + (1_. z2=-5+i.85. .a) Modul (apsolutna vrijednost) kompleksnog broja (2. 1+ . Odreditj modul kompleksnog hroja z ako je: 2+5. Akoje [(z)=2z-3z'+IOi. 2 " oF O.)1000 (I _ .a) -1+ 1+ .=2+3i. I 3.3+4. .a) a) 3. . Dokazati da za svaki kompleksan broj z vrijedi: Rijesiti datu jednacinu : b) (2+i)z = 4i 3. I lJ I 38 I il Izl=[-Z[ b) Izl=l~ c) Izl=H Dokazati da vrijedi: 3. z2=1+.92.).. Akoje z=-21+20i.a) z1=8. d) 8-..a) z=3-4i b) z=6+8i c) z=5-12i d) z=-20-2li? 3.65. .

-I) d) D(5.3) c) C(-2.a) z=7 b) z=-3i c) z=-5 d) z = -4-2i 3. Odrediti modul razlikevektoraodredenih tackamaA(-2. Koji vektor odgovara razlici vektora z1=7+2i. (/- 3. 3+4i 3.113. z= (II +i.120.96.y).116.100. b) 2'+42=15-6.* DokazatlJednakost: b) . (1-2i)' (1+i)'+3 (WI" i) .119. Graficki odrediti zbir vektora kejt odgovaraju kompleksnip1 brojevima: a) zl=4+2i i z2=-4+i.110.123. (2+.:J. h 1+~5 [-1:.10 I. ZI)= -1 Ri~)=. 2. ako je: a) b) Re(z.111.4 1 1 I b) ll+i. KoJikije modul kolicilika kompiekstiih brojeva kojima odgovaraju -12 +i-/6 1 ( . 3. proizvod i kolicllik komplcksnih brojeva odredenih tackama /\(3.112. 3. Provjeri graficki asocijativnost sabiranja kompieksnih broJeva "tv. 1). l(i+i )' Z= " nE N. Odrediti zbir.122.z2=2-i.107.l-~j h \6 -2-J =-2. .5 Im(z. Dokazati daje (l+i)4-0-i)' realan broj. 3.)3 +(1_.97. Dokazati da je za svaki prirodan broj n izraz (I +i)''' rcalan broj.i')I1E b) Z= b) 2ImO (I+i)".117. \100 1+ I ) a ( 1 12) . Rijesiti jednacinu (po nepoznatoj z): c) 2z + 3z = II + i a) z-32'=8-2. Za svaki dati broj z u koordinatnolll sis1cmu odredi tacku koja J11U odgovara: a) z=2i b) z=-4i cJ z=5+3i d) z=-4-3i 3. z2=2-Si? 3. Kompleksna ravan U pravoug!om Dekal10vom koordinatnom Si"StCl1111 odredi tacku koja odgovara datom kompleksnorn broju z. -5)" 40 41 . Koji dio ravni predstavljaju tacke kaje odgovaraju kompleksnom broju z u kompleksnoj ravni.. .1 14. Dokazati da je irnaginaran broj.109.:J.6. -3).=5i. Predstavi radijus vektore datih komp1eksnih brojeva: a) z=-2+3i b) z=2+i c) z=5-2i d) z=-2+4i 3.106.editi kompleksan braj kojcm odgovara data tacka: 3.. 3. * lzracunati: a) z=[~+i~)' Z=(J3 TiJ+(i-:J b) c) 2 3.125. 5) i N(7.99. b) zl=-5.118. 6) b) B(-2.105. razliku.4) c) C(-3. )4 ( \. 3. Dokazati da je za svaki prirodan broj n izraz Cl_i)4n+2 cisto imaginaran broj Odrediti re-alni i imaginarni dio kompieksnog broja z aka je: 3. Za koje vrijednosti varijabh x I z=-Js+12i y vrijedi jednakost: 2x+(I. z3=4+3i. Odrediti modu1 zbira vektora odredenih tackama M(2. .124. 3. 2). -18+2. 3.[i. Provjeri graficki zakon komutacije za sabiranje kompleksnih brojeva. c) z = .5) i B(2. Predstavljanje kompleksnih hrojeva u ravni. Kompleksni brojevi .razni zadaci 3.* Izracunati: 60 .Nacrtaj figuru koju formiraju tacke kompleksne ravni koje odgovaraju broju z ako jc: a) Izl<3 b) IzIs5 c) IsIzIs3 'd) 2sIzls7 ? 3. ako vrijedi: a) Izl=! b) Izl=4 c) IZ-ll=2 d) IZ+31=5 ? 3.104. ako jc: d) z = 8i 3.zJ=-1 3.13 1+ 6 ( l-2-) c) ) Ji d)h [.126.115. 3. tacke /\(3.* izracLlnati vrijednost izraza: a) 3.a) /\(1.'0\" (l-i)"I-I IlE 3.1) i B(-2.7.102. Odrediti graficki zbir tri vektora zl=3-Si. -2) i B(l.:'2 5 A A Im(l2.*a) 3.* PoJjjeliti kompleksne brojeve: a) 3. l'. Dati su kompleksni brojevi zl=3+2i i z2=2+i.a) A(3. c) 3.103*a) l+i z= ( 1-i • V J ' I1E N.f7 J 3.121.0) b) B(0. Odrediti kompieksan broj z=x+yi .3.98. -2) c) -1+·i13 a+i.0) 3.a) z=3+2i b) z=-3+i c) 2=4··3i Odl. -5) d) D(O.)6 3.. 3. c) ZI= -4-2i i z2=-3-5i 3.108.. N.'. ~)=.

• 4. n~ziva se. kvadraUiiJjedn~cjnu nazivamo_ .a) x2 -4x-4=55 b) 3x 2 +8x=5·5x 2 c) -x2-2x+4=3x 2+35 - Napisati koeficijent linearnog clalla date kvadratnejcdnacinc: .neki (ili_ aba) od brojeva 'b Hi c jednak nuI1.127.Izracunati vrijednost izraza: -[(-3i)(2 3. ..-'tada..1o sIQk~d.5. dokazati da je broj Z = 1+ I z] 1=1.) I -.'na qblik:ax .' Ako jc'. linearni_ clan kvadrahle jednacipe.3x b) (x·I)(4x+1)=x'+3x c) 5(x+4). . .137.* Pronaci kompleksan broj Fx+yi koji zadovoljava slijedece uvjete: 16 . .(x'1)'=2x+3 Odrediti kvadratni clan date jednacine: 4. Nan jedt)llcin:e~ a:izraz 'bx _naiivamo.. a) Odrediti vrijednost polinoma za z = Zj = 2+ 3i .nE N.-bx+tS:Q.* Neka je K skup kompleksnih brojeva modula 1. 3-i 3.* Oat je polin om f(Z)=Z2 -(3+4i)z·1 +5i.+bx+c=O_.Il)6ze.* (I . da vrijedi fez) '" f(z).'.:' rjesavamo prlmjeiiOni-._.c_na~ivap.* Dok~ti tacnost slijedecih fo~mu1a: a) ra+bi+.rl'eat~og:cl. ako je funkcija r definirana formulom f(n) =( I.* Ako za module dva kompleksna broja vrijedi nep()tpuna~ c) 2020x'·77x+30=0 c) 88x'-8x·l=277x 2+55 c) -20x' -I 77x+50=0 c) 123x-4x2+12=7Ix Na~isi slobodni clan date kva~ratne jednacine: b) 2x··-4x·119=0 c) -33x 2 -87x+2000=0 4. . k9ja'se_.139.7. .a.a) 2x'-4x=5x 2 3x+l b) 31·4x+2x'=7x'-2x c) 7x-l=x2 6x·8 2 4. 3.a) 3x -6x+1O=2x Odrediti koeficijent kvadratno& clana kvadratne jednacipe: _ 4.12.* Dokazati da vrijedi f(n+4) + fen) = 0 .aJ~dnaCina.129* Ako je x = -1-i. (1.e.* KVADRATNE JEDNACINE (JEDNADZBE) (_I+i)12 3.'do\le~ti..2 4. * Neka su x.a+b·ab+ 1 = 0 ~ a+b+ab-I = 0 . 3. 1 \:+11 4 A Re(~)=l.Ja-bi=i[{Ja'+b' -a) 3.) i f(z. b i a) - I G=- : a' h= I c=b' c c vrijedi lal:::::: lbl = lei = J: dokazati : b) lab+bc+cal=ia+h+cl.anakvadratr(ejedn'~Ciiie.o~o je-. dokazati da vrijedi: b) z= Z2.'_"..a) 7x-·llx·12=0 b) -x-+113x+12=0 ? cJ 43x+6x =34-27x-x43 . _ _ . b ~ K) vrijedi ekvivalencija: . Zj 2:2 3.ni clan_kvadratne}.kvadratni. Realan broj a llazivamo koeficijent kvadratnog'.4'I 5 5 1-21 4. 42 Kvadratnu jedmicirtu ax2 -. J+( ~J .4.rQpieksna broja a i b (a. Y i z tri kompleksna broja koji imaju module jednake 1..clana. y = ---. Dokazati da za svaka dva ko.[')(1 +1')' - 4i)-(2+4i)3i]2 [(2 1+2i] .).i13J' . 1z? I =1 . dokazati da je z'= 1. _Izraz 'llX 2 naziva.a) (x+3)'·3x=2x .I 7=0 Transforrnisi datu kvadratnu jedllacinu na oblik ax 2+bx+c::::O: 4.a) -I Ix +14x+55=0 2 b) x2+ll+5x=33 c) 59x·7x'+8=x·2 4. broj b se naziva koeficijent li. 3. * Aka je 1+z+z2=0.132.1O. . . -1+i13 -~ a) x3=1 2 2 2 b) y' = 1 c) x =y.133.11. b i'e rcalni '9r()jevi i 'a~..134.140. . 3.form'ule: _l}'±-~b2 ~4ac 2a 4.a) 5x'+4x·ll=0 b) ·82x' ·144x+99=0 2 b) 77x-5x ::::22 4.8.6. Odrediti module brojeva x+y+z 1 xy+yz+xz.- b) Dokazat.a) _5x 2 +44x·17=0 4..Ako za kornpJeksne brojeve a.Ja-bi=~{Ja'+b' +a) lednacina.stalldardni' oblik kvadratne jedoficin.* Odrediti realne brojeve x i v ako je x-I + -I = I . 3..2.3. 3.ednaCine: " . 3+.138.-Broj .9. realan broj.a) 5x 2·35x·2=12x b) ·x 2·2x+5x'=77 - c) Izracunati fez. .a) ·3x 2 + 14x-7=0 b) 2x' +4x+119=0 c) ·7x -27x+)2=0 4.* NaGi sve kompleksne brojeve z za koje vrijedi 3.135.130. . 3.131. gdje'su.136.1.-sc. Odredi rjesenje date jednacine: a) x+3=0 b) 7x·21=0 c) x·ll=O d) 6x.(Ie i13) 3.~.-. kvadratn.J3 .a) 6x2-65x=x2+11 Odrediti linearni clan date kvadratne jednacine: b) 802x' +34x+19=0 4.-1.Ja+bi-. r.128.

a) (x 2 .40. .54.-'Lx+3 6 Rijesiti slijedece jednacine uzimajuci da su parametri koji se p njima javljaju realni brojevi za koje je jednacina definirana: b) x2_2mx+m2_ n 2 =O .1.I7.. 'I .4x + .a) 4.42.c..= 2 x..:. x 2 +8x+20 . Napisi slobodni clan kvadratne jednacine: a) -3x 2 -33x+333=0 b) -76x'-145x+13=7 2 c) 5-45x +45x=1245 Odredi koeficijent kvadratnog.57.-x +2 2. 4.-4x+5 2 x+2 b) 8x x +6x 12=0. .52.47.. 4.:.a) 4.x' +llx-7=0 4.0 ._+ 6-c 10 z 4. .a) 450..a) (x-2)(x+2)+7~ l O b ) II (x-I )(x+ I )=33 c) -4(2x-1 )(2x+ 1)-3=0 b) x 2_tO = (2-3x)(2+3x) 4..a) . _) T ') x.a) 4.c).a) 4.59.4=0 b) x2-2x+5=0 c) x2+2x+2=0 d) x +6x-78=0 2 2 x -2x-35=0 b) x'+8x+15=0 c) x -x_12=0 d) x2+11x+30=0 2 c) 3x -5x-78=0 d) 2x'+x-3=0 4x2-8x+3=0 b) 9x2+18x+5=0 x2-4x+4=0 b) 4x2 +20x+25=0 c) 9x2-12x+4.a) x 2+x=0 2 4.39.\:+1 x+4 2 b) x -1 4.3x -10 6 3 7 x 8x+ll+-=----~ ~+ I 7 =4(1+.7x-3 2 W ---=-+~ Xi 3x-1 18 -28 7 ----=-. Sx-+x+3=4..a) x'+4x+4=0 b) x'-6x+9=0 c) x'+14x+49~0 d) x'-16x+64=0 44 4..38. x.27.14.a) 10(x+2)-19=(l+Sx)(I-5x) b) (x+I)(x+2)+(x-2)(x+5) =-8 04 ) 0 2 b .::. 4.33. . b) 5x'-2x-18=0 c) 23x'+4x+4=0 d) 5.J) 8 x 10 7.21. koeficijent linearnog clana i slobodni 61an jednacine: 4.28.0_=!..55..a) (2x-3)(4x-I)=0 b) (-4x+3)(2x-5)=0 c) (x-I)(-2x-8)=0 Odrediti rjeSenja 4.t~_2) .a) 2x 2-9x-45=0 4.a) 4._-.. r- t x+2 2t x-2 4.48.5I. ) 4.a) x +3x=0 4.a) 4.19.45.=-53 c) 4x-=3-4x d) 49x-=3-14x ..a) x25ax+6a2~. ..32.a) 4. 10 4. x=3+2i dva rjesenja kvadratne jednacine: a) x'-6x+13=0 b) 2x2+12x+26=0 c) 2x2-12x+26=0 Rijesiti date (nepotpune) kvadratne jednacine: 4.--+..a) 4.a Lax .a) 4 .:.43...x 4 4. '1 .cc---.a) _x 2 -3x 4.30. a) ay'-(a+l)y+I=O b) /-2(m+n)y-t-4mn=0 4S .a) 4 ..a) slijedece (pot~une) kvadratne jednacine (jednadzbe): 2 x -7x+12=0 b) x -7x+IO=0 c) x +2x-3=0 d) x 2+3x-IO=O x2-9x+14=0 b) x2-11x+IO=0 c) x2-llx+24=0 d) x2-l3x+42=0 x2-x-30=0 b) x 2 +x-30=0 c) x2-4x-21=0 d) x 2.::.15.a) x.. x+3 6 9 ~""'::'-----=O x+1 +3x+:2 x+2 b) (x'+3x-41'+(x'+3x+2)2_36=0 b) (.a) x(x+I)=O b) (x-3)x=0 c) 5x(2x-l)=0 d) -2x(3x+l)=0 4.a) 2 (6x -I)' 10 5 5(x. a-x-+b-x=O d) (m+l)x--3mx=O 4.4l.0) 45" =0 b) x--64=O c) 4x--25=0 '9 '6 .22.23.? c) 3x+5 _x-2=_2 3 6 2 x+1 x-I 3 x-2 x+2 2 4.! y+l b) x 2 +2x+2 +_.a) 4.3I. Provjeriti da lije x=2+i rjesenje kvadratnejednacine: a) x2 4x+5=0 b) -2x'+8x-IO=0 c) x2+4x+5=0 d) -x2-4x+3=0 4.a) 4.58.-+Sx b) Sx--2x+3=4"~+x+21 c) 5x+20=3-x-+13x (x+3)(x-2)+(x+2)2-3x-1 O~O b) (X-5)2+(3-x)'-4(x+S)(3-x)-48=(x+ I)' (x-I)(x-2)(x-3)-(x'+3)(x-S)+2x-33=O b) (x-rn)'-2x(x-m)+m'=O ~ x' _ 2x _.49.36.x .-2x+2 x.a) (2x+I)'+(5x-I)(x-3)=40-12x b) (3-2x)2+(x+5)(x-2) = 2x2+x_1 2 4.rijeSi date jednacine: 4.o 4.4 '2 + x 32 b) _1_+_1_+ + __ 1_=0 -162+60 z+1 c+2 z-I c-2· 2x-1 ---=-3 x _x+1 x+l x +1 4.a) (x-3)(x+2)=O b) (x+3)(x-5)=O c) (x+II)(2x-6)=0 4.16. . Provjeriti da Ii ie x=2 tjesenje date kvadratne jednacine: a) x-+x-6=0 .a) -x2+x-5=0 4.a) (x24x+5)2(X_1 )(x-3)=4 .a) 4.53* b) 4 21 +65x (X~I J-x~l +15=0 4. b) 9x'+8x=-11+2x b) x 2_x=_1 2 c) -4x'-5x+1=x +8x-5 c) x2-2x+5=2x2_X+7 Rjesavanje nepotpune kvadratne jednacine (jednadzbe) RijeSiti date nepotpune kvadratne jednacine: .35. x--24ax=0 .2.25.x=O b).a) 2ax'-bx=0 nepotpunih kvadratllih jednacina: b) x--x=O c) x' -5x=0 b) 7x'+3x=0 c) 6x' -x=O b) -2x' +8x=0 c) -84x2+llx=0 b) mx'-3nx=0 c) 3abx' +6bx=0 d) d) d) d) x'+15x=0 4x'-5x=0 _5x 2 -2x=0 (a+b)x' -44x=0 4.13.18.16x)'-2(x'-16x)-63=0 4.H .. Provjeriti da Ii su x=3-2i .a) _8_=-------.37.. 2 .--.60'.c.24. Rjesavanje potpune kvadratne jednacine (jeduadzbe) R~esiti 4..=0 d) 9-30x+25x'=0 '1 ' I ' ? x~=-40+[3x b) x--4.x+3j' l-7-) 8(x+3) 7 20=0 b) (x' +x+I)(x' +x+2)=12 I :+ b) .56.26..8x-20=0 x2+4x+3=0 b) x2+7x+IO=0 c) x 2+IOx+9=0 d) x2+llx+24=0 2 2 x -6x+3.sx'-4x 33-2x II b) 2t +.a)x + 1 1.a) x-+ =0 b) x-+ 4=0 c) 4x-+25=0 d) 25x 2-16=0 2 d) 9x +16=0 Koristeci osobinu proizyoda ab=O ¢:) (a=O v b=O) .20. Provjeriti da 11 je x=-3 rjesenje kvadratne jednacine: a) x'+2x-3=0 b) -x2+5x+24=0 c) 3x 2+5x-12=0 d) -4x'-llx+3=0 4.46.44..a) (x-3)(x+3)+1=2x'-2 c) (x-I)(x+I)=5(l-3x)(1+3x)+1 d) (2x-I)(2x+l) =4(2+x)(2-x)+15 4.29.-. 4.a) (x-II)' 'n) __6_ _ _ 2_=2_ y+4 y2 -1 v-1 ..

x + 2n + mx + 2m x+2 m+n x+2 x x ". b) ax(bx·a)·c(a·bx) = 0 \b-I)x . " odnosno. b i c medllsobno razli6iti brojevi.70..80.s._3_ _ 4. Vietove fonnule: Veza izillCdu rjese'nja i koeficijenata kvadratne jedmiCine data ._ .67.82.n.79.* _abo 4. Za kojc vrijednosti parametra Ijescnja? 46 4.x +2(a+b+c)x+cc+b-+c-:::O nema realna lJesenJa :-f::: 1 ----+ + + =0. kazell\d da-'je 'kvadralli~Jedn.64. x~ su kOrijugjnfno-k~. Za koje vrijednosti parame!ra n jednacina 3x'·nx+ 1=0 imajednaka rjesenja? 4.:: q.* 4.85.a) . iwOJCVl._ Ijesenja? 4.1< Ako su a.a) 2x' ·2x·3=0 b) ·4x' +2+3x=0 c) 2+x+4x'=3 d) 4.* Dokazatl daJednaclIla -.69. b i c su rjesenja jednacine 2 ax +bx+c:::O: a) racionalni brojevi b) iracionalni brojevi? 4. 'omp b'-x-+ '<0 iihiz D="b~-. 3 4.77. a G Z::t. Izracunati diskriminantu D date kvadratne jednacine: 4..63. Diskriminanta i ispitivanje prirode rjdcnja kvadratne jedl1acil1c su a..Ie b p:~"'- c .. b j c realni broievi. 2Y D:...atiiia:.= .. Odl1()~~l1n.73..= .4.1) 0>0 ¢.alni ijednaki br(jjevi.83. b i c dllzine stranica trougla.j _raz_W:.a) .1 1 ' X 2 . Normirani oblik kvadratne jednacine Uednadibe).6La) .O ¢} Xh X2 re.x]..71. n. Za koje vrijednosti parametra c jednacina x +3x+c:::::. b) jedno ljesenjejednako nuli.ea1na 4.86.=_p±~)2_q.84.3. Za k~je vrijednosti parametra c jednacina 3X2+X-C:::::O ima realna t:iesenja? 4. - 0 2- nor'mira'na i pisemo: x +px+q= .87. Pod kojim uslovom za racionalne koeficijente a.* Ako su a. ~-+ '} . . 4.a) x'+x·I=O b) 2x'-x·3=0 c) 5x'·4x+5=0 d) 4. Za koju vrijednost parame!ra mjednacina x'·5(m'·4)x·2m+3=0 a) ima suprotna ljesenja (korijena).75. Ijesenjajednacine '(b'-+c-a" ) x+c-= '0 su konJuglrano" k ' Iek'SI1I. e) U slucajevima pod a) i b) rijesi!i jednacinu. a koja iracionalna rjeSenja: a) 7x'+9x+2=0 b) x'-6x·l0=0 c) x'·6x-16=0 d) 7x 2+10x+3=0 0 4.* 4.. q::: -. = .'+2x·3=0 d) ·2x'+x+6=0 c) 8x'+5x+1l=0 d) 7x'·llx·22=0 c) 4x'+5rnx+m'2=0 d) ·3x' -ax·2a+ I c) lspituju6i diskriminantu date kvadratne jedllacine odrediti prirodu 4.= .a x x+a x+b a b 4.68.*a) 4.._+_.:.O imajednaka rjesenja? 4. X2 re~lni_ .89.. Za koje vrijednosti parametra k jednacina x 2·2(k-4)x+k' +6k+3=0 ima dva jednaka korijena ? 4.a l x x 1 a+3 .itibrojevi.. x+a+b x-a+b x+a-b x-a-b v • aka 4. a druga konjugirano-kompleksna Ijesenja.Ie fonnulam~: XI +X2 =~p. X 2 =_'.. rjesenja-. 4..:.66.. Za kaje vrijednosti parametra .. Ne rjesavajuci jednacinu ukazati koja od njih ima racionalna...88. " .... c b) .x-b' a-x 1 1 1 1 4.+ ..xh X2 normirane kvadratne jednaci)le'vrijedi f01111'tiJa: x.. Za kaje vrijednosti paramctra c jednacina 2x2-8x+c+ 10=0 lma rcalna i razlicita rjesenja? 4. 4a_~ .a) x'+10x+25=0 4. b Xi +x" =~"­ a . gdje .ria:zlvilli'id di&kri!llinillita kvailratne jed6aCioe.* x+c -. Vieteove forml1le 'AhiJe ~oeficijeiit :k~adrai:nQg 'clana'jednik '}edin'j'cl.:> . (a-x) .)jrlpleksnj brbj~vi.23x·5=0 4. 2 4.-3a .+15=0 (-a_x)2 x-b \x-b m 2 +211.= x~a x+a 3 a b. * Date su kvadratne jednacine x 2 + 2x + k ::::: 0 i 2 (1+k)(x::' +2-r+k)-2(k-J)(x +1)=0 u kojimaje k rea!an parametar.90. 3) '0<0 ~ xJ. -.a) x'·3ax·a=0 b) 2x 2 x·l=0 b) ·5x'+30x·45=0 b) mx'·2mx+2=O dvostruko realno rjeSenje? ·. Za koje vrijednosti parame!ra b jednaCina 2x'+bx+2=0 imajednaka (i realna) rjesenja? 4. Zafj~.+ . 4. . a 2 +ab ax+3a x+3 ax+3a+bx+3b a a -1 1.76.• a 47 . 2 vl'2 J -q I.+ a+b+x a b x b) .(b-l)'x' 4.+ .2 . Z'a koje vrijednosti od·k obje jednacine imaju In jednacina 4x2+x+2m=O ima rcalna 111 jednacina x2-2x+3m=O -nema r. ~ __X_+_X_=O..62.a) (x+m +2I x+m)+3=0 lx-m) 2lx-m b) y -8.8 I..78. C XI. Dokazati da za proizvoljnu vrijednost paral11etra k jedna od ovill jednacina ima realna.65.74.. dokazati da su rjesenjajednacine '2 a~:a-'b"O rea jTIl' bro1CV\. " .ax-3a-bx+3b 3-x . Dokazati. Za koje cijele vrijednosti varijable a SU rjesellja jednacine 2 ax +(2a-l)x+a-2=O racionalni brojevl? 4.a) 3x' +4x+2=0 b) x' +14x+49=0 c) 12x'+4x·I=0 d) n~enih rjescnja: X'+2x+IO=0 x' ·3x·3=x 9x' ·12x+4=0.enja 'kVfldhifii~ je9_nafin~)~ijedi~..+ .

Odrediti koeficijente 'p j q i rjesenf. odrediti: 2 a) xJ +xl b) X/-X22 c)* X]3+ X2 3 4. 2 i' c) 20x2+60x+33=0 i Xl ') 4. pomo6u p i q izraziti: a) XJ 2+X22 b) XJ2_X22 c)* x/+x/ 4..15X + a 3 = 0 jedrnko kvadratu ~og.115. Ne koristeci forl11ulu za Ijesavanje kvadratne jednacine odrediti drugo Ijesenje.123.=1 b) x.racionalan.=-6 4. 49 . racionalni brojevi.95. J XI + Xi- Xl ~X2 Ne rjesavajucijednacinu )+ l Xl 2 ( Xl 2 Xl -.94. Neka su a i ~ rjesenja jednaCine x" -5x+3=O. 4. Sastaviti k~adratnu jednacinu cija su rjcsenja a+2~ i 2a+~. b j c b) XI2_X/ c)* X1 3+X2 3 izraziti: a) Xj2+X/ 4. Ako SU Xl i Xl rjesenja kvadratne jednacine x 2+px+q=O. ' 3 ± 2i.a) (x. Si:1staviti kvadratnu jednacinu cija su Ijesenja: 4.124. Znajuci da su Xl i Xz rjeSenja kvadratne jednacine x~+px+q=O. . UVJet 1 -+ --.97. x2::::-3+2i d) xj::::4-2i. Ne TjeSav~\juci kvadratnu jednacinu (m-2)x] -2(m-1)x+m::::O .125. x. i ~ l:jesenja kvadratne jednacinc s racionalninl koeficijentima 2 x +px+Q=O.100. .. 4. 3 r:.117. x. b i c kvadratnejednacine ax2.x.3 41 . =-4--v 3 . =2-'\12 Xu 5± 2M b) x]::::-3-2i.1:29. 1 :::: -. k d a llJena parametar m ta'o rJesenp 7.0) x' -44x-77=0 Napisati kvadratllu jednacinu koja ima rjesenja: 4. 4.Narisati datujednacinu Uednadzbu) u normiranorn obliku: 4.a) xl=2-i.a) x _x+l=0 I J 2 c) x -66x-1997=0 2 c) x +2000x-1997=0 2 Xl rjesenjakvadratnejednacine x -5x+1l=O. =-4+'\15 r . 4.. Jedno rjesenje kvadratne jednacine x 2-x-12=0 je xl =4.. .a) Xj+X2 b) XIX2 c) Xl2+X. sastaviti kvadratnu jednacinu eija su rjesenja XI+ 1 x/' 4. Rjdenje jednacine x l -6x-7::::0 je Xl= 7.0) Y! . x2=m+3 d) xj=m-J. ~.109.102. - X2 _ Xl Xl.+b.113.=-2. =2+'\I2.:m+l 4. 2 --1.J.U jednacini 3x +ax-2::::0 odrediti a tako da za njena rj~senia vrijedi ~ ') 13 1 X]-+X2'"::. Aka su a i B rje.98. x]- 4. 9 4. dokazati daje lzraz a4+a3~+a2B::'+a/33+~.senjajednacine ax +bx+c=O. Aka su Xl i Xi !jeSenjakvadratnejednacine x2-5x+3=O.114..t' b) Xi 3+X. ~.103. .=-4 d) x.Xl i X2 kvadrath~ jednacine 2 x +px+q::::O.l20.x. -Xi 4.! Xl : 4. Za koje vrijednosti od k jednacina Xl -7x+k=O ima jedno ljesenje Xt::::-2? 4.93. 4. ako su xJ+ 1 I X2+ I rjesenjajednacine?. X:2::::4 c) Xl=-l. =cc::::.127.116.1 +- x2 XI - I +- b) Xl J X2 4.).a) x2-2x+4=0 b) x'+669X+19=0 2 4.-x. x2=2+i c) xl=1+5i.-2_p2x+pq == O.92.3 d ovo l'JavaJu .=2.: t::: 4.=-3. b) X.3 C) x. 48 X2. odredi · . X l :. sasta\:'iti kvadratnu jednacinu cija su Ijesenja ex.::'-'-~ b) 3 5 4.X 2 --Xl +X 2 .111.a) x. Odrediti zbir rjesenja kvadratne !ednacine: a) 2x'-1Ox+30=0 b) 5x"+15x+17=0 4.105.a) 61x2+6x+ll=0 Napisi zbir rjeSenja date jednacine: 4.=4 c) x. x. 4.106.126.121. Ako SU Xl i 2 Odrediti proizvod rjesenja date jednacine: 4.107. Aka su ex. 4 4. .=7.9inu cije je svako rjesenje za dva manje od odgovarajuceg rjesenja jednacine -x2+4x+4:=O. 4.122. x. ne Ijesavajllci jednacinu dokazati daje izraz a 3+cx-2~+a~2 +[l' raciona!an. Za koje vrijednosti parametra aje jedno rjesenje kvadratne jednacine 4.x 2+34x-19=0 2 b) x'-88x-3=0 4. 18.x+c=O. Napisati kvadratnu jednaCinu eija su ~jesenja 2xJ i 2X2. 31.J2 Xl' =3±5'\12 c) x.a) x 2-82x-ll=0 b) x +69x+92=0 4. sastaviti kvadratnu jednacinu eija su rjesenja: c) b) -J .128. a (X i ~ njena ljesenja./2 d) XI -X2d)( Xl-X.a) xl::::3a. Ako SU XI i Xl rjesenja kvadratnejednacine ax2+bx+c=O > pomocu a.119. U jednacini 2x2-Ilx+m:::::O odrediri vrijednost parametra m ako za rjesenja jednacine vrijedi 2x! . Ne rjeSavaj~cijednacinu odrediti . x2=1-5i r.99. Rjesenja kvadratnejednacine x2+9x+14=O su Xl i Xl.110.x. 1 4. 5 X]4 -.=5.108. Sasta\.t. Odredi drugo Ijdenje.9I..96.>. Sastavitj kvadratnu jedn&.a) x 2_1Ox+ 18=0 b) .104.a) 2x -6x+l0=0 b) -x2 +7x-6=0 c) 4x2+8x+15=0 b) 7x'+12x+77=0 c) -100x2+x+l=0 4.0) x 2 +884x+222=0 b) x' -55x+76=0 c) 3X2+4x+87=0 b) x' -(m-l)x+19=O c) 2mx 2+4(m-l)x+3m-l=0 4. Znajuci cia su Xl i a) Xl 1 . +~" ~+­ a f3 2 4. Rjesenjajednacine x 2+px+Q=O SU Xl i 2 odrediti vrijednost izraza Xl 2( X l l c) XI -Xl XI.101. Odreaiti proizvod rjesenjajednacine: a) 8x2+43x+ 16=0 b) -2x'+67x-66=0 Rjesenjajednacine x -3x-l0::::0 su 2 c) x +1998x-1999=0 2 c) x +2000x+1998=0 c) 6x2 +117x-30=0 Odredi zbir i proizvod rjesenja date kvadratne jednacine: 4.iti kvadratnujednacinu Cijeje svako rjesenje za tri vece ad odgovarajuceg rjesenja jednacine x 2+6x+8=O. x2:::. x::::::::4+2i 3 r:. Ako su koeficijenti a.112. xl::::l b) xl=m-l. J X]' Xl Xl rjesenja kvadratne jednacine x~+px+q::::O.a) x.

sastaviti kvadratnu jednacinu ciji je jedan korijen (ljesenje) jednak zbirn kubova korijena (rjesenja) date jednacine. 4:. Kada se on pamnozi brojem koji je sastavljen od istih cifara u obrnutom redu dobije se broj 736. Koji je to broj? 4. a njihov proizvod je 15. Kvadrat zbira dva uzastopna prirodna brojaje za 612 veci od zbira njihovih kvadrata. a povrsina P=36 em2 . 4. Koji su to brojevi? 4. Odrediti brzine kretanja oba automobila.157.136. Povrsina pravougaonlka je P=50 m2 .140. Odrediti taj braj. a hipotenuzaje c='I3 m. Odrediti taj bro]. Razlikakubova dva uzastopna prirodna brojaje 1387.165.132. Koji su to brojevl? 4.130. U jednacilli x 2-x+m-l=O. Kroz dvije (otvorcne) cijevi bazen se moze narnmiti za 3 sata..163. 4. Odrediti dvoeifreni braj ako je eifra njegovih jediniea za 4 manja od cifre desetiea i ako je proizvod broja sa zbirom njegovih cifarajednak 306. Sastavi jednu kvadratnu jednacinu koja 1ma pozitivna rjeScnja.139..151.164. Ako se svaka stranica trougla produzi za isti vrijednost. Kolika je brzina \ioOzaca A'! I 4. 4.135.. tada bi se napunio za 5 sati brze nego kroz uzu. . Ako se obje cijevi otvore istovremeno bazen se napuni za 6 sati.146. Za koliko treba produziti svaku stranicu ako su. 4. Ako se svaka stranica trougla produzi za isti vrijednost.a) -x'-x+l=O b) 12x'+4x-l=0 c) 9x'-12x+4=0 d) 4x'+7x+3=0 I 4. Vozac B prelazi syojim vozilolll 20 km/h vise nego vozae A.138. 4. 4.se uzvodno bil9 ITIuje potrebno dva sata viSe vremena nego kada se kretao nizvodno.155. Koji Sli to brojevi? 4. Izracunati katete trougIa. Zbir kvadrata dva uzastopna parna prirodna broja iznosi 340.137.134.143 .brojevi. zapremina kocke smanji se za 117. Zbir cifara dvocifrenog broja iznosi 5.ina kupe P=247r m2 . ~obivaju se stranice pravouglog trougla. Za koliko sati svak.160.a cijev posebno moze napuniti . Za koliko sati ce svaka cijev 5ama napuniti bazen? 4. heeu jedan drugom u susreL Pry! autol11obil ima brzinu za 16 kmfh vecli od brzine drugag. Rastojanje od 495 km brad prelazi dva puta: prvi puta se krece uzvodno . Ako se udvostruci broj stranica konveksnog poligona.a) x'-4x+l=0 b) x 2+x-l1=0 c) 2x 2-3x-7=0 d) -3x-+x+l4.153. Napisi jednu kvadratnu jednacinu fija su Ijesenja suprotnih znakova pri cemu je negativno rjesenje vece.154. Put od 480 k111 vozac B je presao za 2 sata prUe vozaca A. 4.133. Bazen moze da se puni kroz dvije cijevi "razlicitog presjeka.152. Straniea romba je a=8 em. Kolika je brzina kretanja vode u rijeei? 51 . automobila udaljena medusobno 329 km. Izvodnica kupe (s) je za 2 m duza od radijusa baze (r). 4. Po kruznici obima 1000 m krece se tacka M stalnom brzinom.145. Ne rjesavajuCi jednacinu X2+pX+q=O. a njegov obim iZllosi 30 m. 4. dobivaju se stranice pravouglog trougla.. 4. ")' '=0 4.bazen? 4. Broj dijagonala konveksnog poligona sest puta je veci od broja njegovih stranica.131.162. Za koUko treba produziti svaku stranicu ako su one a=l.149: Zbir kvadrata dva uzastopna prirodna broja je 113. Koji je to brei" 4.1-47.? . Koji je to poligon? 4. Kada se ivica kocke smanji za 3. Dva. Odrediti stranice pravougaonika. Odrediti sti':Jniee pravougaonika.161. Zbir cifara dvacifrenag broja je 8. Za koHko se smanjiia povrsina kocke? 4. 4. Ako se brzina Tacke smanji za 5 m/s vrijeme za koje tacka obide jedan puta kruznicu poveea se za 10 sekundi. one a= 10. a drugi korijen je jednak kubu zbira tih korijena. b=ll i c=19? 4.Tedna Cifra dvocifrenog broja je dva puta veea od druge. b=3 i c=5? 4. Zbir kvadrata tri uzastopna parna broje iznosi 200. 4.142.od pozitivnog . Proizvod polovine i trecine nekog brojaje 54.156. Prvolll automobilt( potrebno je 3 sata manje vremena da pre. Odre'diti ove brojeve. odrediti m tako da bude x/ + x. 4.}=7.de polovinu puta nego drugom da prede cijeli put (od s=320 km). Za koje vrijednosti parametra mjednaCine x'+mx-2m=0 i x'-2mx+m=0 irnaju i:ajeclnicko'rjesenje? .144.I 4. Vrhovi romba su srediSta stranica pravougaonika. a stranice mu se razlikuju za 7. * Duzina osnoviee jednakokrakog trougJa je a~ U trougao je upisan kvadrat cijaje povrsina n-ll dio p~vrsine trougl. Primjena kvadratnihjednacina (jednadibi) 4. Suma kvadrata ovog dvocifrenag broja i braja koji se dobije zamjenom njegovih clfara je 4034.4. a drugi puta nizvodno. Snagom 5vojih motora brod se krece brzinom od 50 km/h. Koji su to . IZff:lcunati stranice pravougaonika. Povrsina pravouglog trouglaje P=30 m2 . 4. 4. Odrcditi dvocifreni broj. Odrediti ove brojeve.150. Kolikaje visina tro~gla? ' 4. Ako je povr.148. ZnaCi rjesenja kvadratne jednaCine (jednadzbe) Ne rjesavajllci kvadratnu jednacll1u odredi znake njenih rjesenja. broj njegovih dijagonala se poveca za 30. Koji su to brojevi? 50 I II . Dva vazaca (A i B) kreeu u isto vrijeme. tadaje zbir kvadrata taka dobijenih brojeva 65. Kada se bazen puni samo kroz prvu eijev potrebno mu je 8 sati vise nego ta punjenje samo kroz drugu cijev. Koji je to braj? 4. Sastaviti jednu kvadratnu jednacinu koja ima negativna rjesenja. Odrediti broj straniea poligona.po apsolutnoj vrijednosti.5.168. Ako se ileki broj za 2 uveca i za 5 umanji.159. Kojom brzinom se kreee'tacka M po kruznici? 4.158.166. :1 4. Kada bi se bazen punio samo kroz siru cijev. 4. Prolzvod dva uzastopna prirodna brojaje 240. jzracunati visinu kupe. Zbir kvadrata dva uzastopna neparna prirodna broja je 290.167.141. Dijagonala pravougaonika je d= 13. Proizvop perine i sestine nekog broja je 120. Krecu¢i . 4.6. 4.

a) a-") --4 2 X+3) . Roba cija je cijena po jednom kilogramu a KM.7. rlacin: ax2+bx+C.185. Koliki je bio otpor u kolu na x' + . Za koje vrijednosti varijable x dati izraz nijc definisan: 2X2 +7x 5 a) b) + 2x -15 4. 53 .a) 4.Ji 4.tmt rastaYlja'n.-~ (x..183.-. Aka se u kola struje u kome vlada napon ad 220 V ukljuci otpor ad 5 Q . ( 1-.187. (Uzeti.fi -I -.170. jacina struje poraste za 2 A (ampera).na $lijedeG~.'-ax-6a' 3x +14x+15 2X2 -6X:'::5_x2_6X+·8J. .2Xx-4) 2x-4 . Rastavljanje na linearne faktore (Cinioce) Dati kvadratni 4.a) . jacina struje se srnanji za 22 A. specijalno.b +ab(2a-b)x-x c) 2abx2+(2a +2ab-3b l )x+2a l -3ab 4.razni zadaci 4.a) x' -(Za-b)x+a 2 -ab b) x 2 -ax+ab-b 2 pocetku? 4.181..x + 1 .fi+l +.+12x+--+-. ~ Za koju vrijednost realne varijable mje kvadratni t~lnorn kx 2 -kx+(k-3) potpum kvadrat? : 4.194.173.a) 4xl-2bx+ab-} b) 2a. x-' ) x 2 +4x+3 . b=1200 KM).171.a) 4 4. Izvrsiti naznacene operacije sa racionalnim izrazil11a~ Kvadratni trinom.a) 2x 2_ax_a 2 b) x2_2ax+a 2 c) 2a 2x:?+abx_b 2 d) 2a2_Sabx+3b x2 3 2 2 4.X2). 4. pojeftini za p%. * U jednacini 2(mx-l)=m(2x-1)2 odrediti realni parametar mtako da vrijedi: .184.~~- x' .fi 3x 2 + 3.169. .180.-==' a(x-x!l(X-.a) 8x'+IOx+3 5x+ 12 - c) 3Xll x- 4. : 12 4 b) 4x.188.x' -6x+8 '169 a-"~ ..20x + 100 b) 2 2X2 4. a=2000 KM.a) b) +4a+4 2 a -3(1+2 2 4. =47 b) x 2 5x 2 -2x-3 5x + 3x 7 x lJ + 2 + 6x l1 +! x~-8 _ x -5x+4 ~~~-~- u 2 -30-10 2 .179.J75.174. b) ledno ljesenje jednacine jednako je 1.2 x 1 +bx-2b 2 2 x +9bx+ 14b 2X2 -3ax+a 2 3ax-x _la _. 4.a) a +2a-8 2a' -8a-90 3a'+36a+l05 3x -Sax-8a 4.4.*a) I. Koliki je pocetni otpor? 4.197.176. ' a) x-3 ( x-'/ -2x-3 b) ( 2 x-l -6a+9 2 a _9 (/2 _ b) 4.189.~in~_ar'nc'fak.172 a) x 2 3x+2 4.tore_. I 92*a) I 1-8x+16x' 1+8x+16x' 5x 4x-5 5 I1 2 64x' -16x' -4x+ I' 4.a) a +4a+4 4. Kvadratna jednacina ..a) ~~"-"+~~..*a) (x'-x)2_3(x 2_x)+2 = 0 2 l 4. l#da se ovaj tdn.190. a za neko vrijeme. Rijesiti date jednacine (jednadzbe): 5 .195*a) 2 -] -x " (X'-2x)' -2(x-l)'+2=0 15 . b) a-+2a+l lOx' -1000 l 2 rJ )a-5 --c. =(x-I)' +x' x.a) . 4.182.191* (/---9 c) Xl -4x+4 20x 2 -80 2a 2 + 3a . x' +r-x-l cJ a'-ab-2b' b) abx'-(a' +b')x+ab l 4.177.a) x'+IOx+9 4. Odrediti p. 4.196. Ako s'~ x\:~ ~i no!e:kvadratndg trinoma:ax2+b~+c. : a) ledno rjesenje jednacine jednako je nuli.( ) x' -3x+2 2 lx2-7x+l0 trinom rastavi na linearne faktore (cinioce): bJ x'-6x+5 cJ x2-7x+6 d) x'-lOx+9 b) x'+2x-15 c) -. Ako se iz kola struje u kome je napon U=220V odstrani otpor ad 1 Q (oma).a) 52 +3ax+a 2x'-2x-12 3x2+x-l0 XIl+2 + 2x l1 +1 + xl! -x " b) b) b) b) a+ 4. 3 -x-6 Skratiti date razlomke (za one vrijednosti varijabli za koje su definirani): 4178.186.'+2x+35 d) -x'+x+42 b) x'-25x+114 c) 2x'+x-3 d) 3x'+x-2 7x 2 -7x 2 4.8.!.193. pojeftini jos za p% i tada ima cijenu b KM po jednom kilogramu. 1 )X'-7X-8 r-9x+8 2x-7 4.

= x+31 .: ax2+~x+c= (l.vadralne. zavisnosti od koeficijenta a"j . e) Jedno rjesenje je za dva vece od drugog.~ 54 I ~ 55 .parabole u. Za koju vrijednost varijable x svaka funkcija iz prethodnog zadatka ima najmanju. Paio. I' .c) Rjesenjajednacine su jednaka d) Jedno rjesenje je dva puta vece od drugog. 4. 1+ Xl y Rijesiti date jednacine Gednadzbe). f(-I) i f(2). 4. 5. 5.) ¢> (3p'-16q=0). Odrediti vrijednost clana calm graflk funkcije y::::ax2+bx+c prolazi tackom M(O.4. dokazati ekvivalenciju (x. Skiciraj grafike funkc-ija: aJ y=x 2 .205.: Xl 1 + Xl 1 ~ 2(Xj + x:?:).O .204.R-7itde~ry:rsana:relacijom (jrafik kvadratne funkcije'je . Akoje f(I)=2. b) y=2x' c) y=5x' d) y=0.<0 5.·[·(~ +'~. tok i ekstre-m {\. 'je' utti'c!<'i' x ~. Dataje funkcija f(x)=2x'-x+5.9.3. 5. 0)._ . 4.* IspitatI' rjesenja kvadratne jednacine (m_3)xl -2(m-l )x+m+S=O za razne vrijednasti realnog parametra m. * Dokazati da za rjesenja x J i x:?: kvadratne jednacine x:?: . * Napisati kvadratnll jednacinll cija su rjesenja za jedan veca od kvadrata ljesenja jednaCine (a-1 )x 2 -2(a+ 1)x+a-2=O gdje je a real an parametar. =3x. XIX]: -2(xl'+x::»+4=O . PosmatrajuCi'navedene grafike mozemo odrediti znak.*a) x'-1I=-lxl+1 b) x 2-5x+6 ~5X_X2_6 c) 5x-x -6 =X -5x+6 4. 4. 4.200.1. F'U.1 = 0 pripadaju skupu realnih brojeva. * a) (x+4)(x+5)(x+7)(x+8)~.6.203.198.1 a~ Skiciraj grafiRe funkcija: 2 . Odrediti vrijednosti koeficijenata b i c funkcije y=x2+bx+c ako njen grafik prolazi tackama A(-4.*a) ·x-41·1x+31=8 b) x'+2x-31x+11+3=0 c) 1x2_4x+31 + 1x"-5x+61 ~1 b) (x+ l)(x+2)(x+3)(x+4)=120 4. 4..l1k9ijit (:.209. KVADRATNE FUNKCIJE .* Ako su Xj i Xl ljesenja kvadr~tne jednacine x:?: +px+q=O. funkcije.gornjim slikariul.207.* a) -x 2+1 =-x-+1 b) 1x 2-3x+2 1=3x-x--2 c) 12X-X -11 ~2x-x-1 ' 4.4) ? 4. 5.Dataje funkcija y=ax 2 0drediti: aJ Nule funkcije b) Tok funkcije ako je a>O cJ Tok funkcije ako je .8. 4210.0drediti frO).206.'diskriminai1te D=bi ~'4i1c pl'cdst.)i .208. '. pripadaju intervalu [-2. _ ' 2a la- vrijedi oejednakost.* Kojem intervalu pripada parametar 111 ako oba t:jesenjajednacine X2 -2mx+m' -1 =0.* Ako suo Xl i X2 rjesenjajednacine 3x2-2x+5=O ~ ne rjesavajucijednacinu odrediti vrijednost izraza: x 2 _1_ 1+ X 2 5.* Za kaje vrijednosti parametra a kvadratne jednacine Xl -(a+2)x+6=O J Xl -(2a+ l)x+ 1. I a. -3). i' Odrediti rea]an parametar a tako da sva Jjesenja jednacine x 3 + ax:?: . 4. 4. odrediti vrijednost varijable c ako je: a)f(0)=5 b) f(1)=-1 c) f(-3) =40 5.5.199. 5.5x' 5.2.0) i B(4. x + _.::::6a+2 .' ) 2 aJ y=-x bJ y=-2xcJ y=-5x dJ y=-0. b i c kvadratne funkcije f(x) = ax'+bx+c.'~ Napisati kvadratnu jednacinu ~ija fjcscnja Xl 1 x::: zadovoJjavaju uvjete: XIX::: + XJ+X2 .5x' .7. f(2)=0 1 f(3)=-4.211. 1) Zbir rjesenjajednacineje cetiri puta ve6i od njihovog proizvoda.' .4a" D2]._. odrediti koeficijente a.ax + a = 0 Ekstt~rn 'kvudraine fUlikcije y::. 5.faji . 0=0 i111ajU zajednicko rjesenje..parapola'. Ako je f(x)= 4x 2+2x+c.avUcni iu pa.ax . Odrediti tok funkcija iz prethodnog zadatka.202.~. a za koju najvecu vrUednost? 5.201. 4. * a) x'+61 x 1+8~0 b) (X_3)2= 1x-31 c) (x+1).

Koliki je maksimuill date funkcije: a) y=-(x-41'+45 b) y=-(x+ll)'-12 5. 5. c) y=Sx 2 -2lx-20 :!i 56 j ·. pa na osnovu njega skiciraj grafike funkcija: b) y=(x+3)2_5 ' c) y=(x-Zl'+1 a) y=(X-1)2+3 U istom koordinatnom sistemu skicirati grafike funkcija 2 .48.0) y=x-+16x+l b) y=-x-+4x+15 5. kvadratne funkcije: 5.16.'.37. . na istej slici. 5.27. c) y= _(x_3)2_ 5 c) y::::x2+6x+5 2 c) y=5x +18x-8 c) y=_x 2+2x+ 1} c) y=-(x+6)'+23 c) y=-3x 2+x+ I . Sta je nula funkcije: b) y=(x_15)2 c) y=(x+4l)2 'I a) y=(x+S). Nucnali grafike funkcija: b) y::::_2X2+3 a) y=-2x Y Koliki je. Objasni kaka se grafik funkcije y=(x+m)2 moze dobiti na osnovu grafika funkcije y=x 2 . Za koju vrijednost varijable x svaka funkcija iz prethodnog zadatka ima najmanju.a) y=x. b) y=-x-+2x+35 b) y=2x 2-x-l c) y=(x_2)2 c) y=(X+II)' . Nacrtaj grafik funkcije y=x 2 -12x+36.39.14. 5. c) y=8x.40.a) y=-x- 5. na istaj slici. Staje nula ave funkciJe? 5.30.5 . U kojem intervalu data funkcija opada: a) y=(X_7)2 b) y=(x+l)2 5. minimum date. nacrtaj grafike slijedecih funkcija: b) y=(x+3)" c) y=(x+6)' a) y=(x-l)" 5. b) y=2X2_3x+ I ~ 5. U Kojem intervahl' data funkcija raste? a) y=-(x+l)" b) y=-(x-S)' skicir~j grafike funkcija: Odrediti interval u kojem data funkcija raste: .a) y=-x'-6x-1 b) y=-2x 2+x-5 5. Odrediti koordinate tjemena svake parabole iz prethodnog zadatka.a) v=x2+2 b) y=x2+3 ~ 2 2 5.42.a) y=x'-llx+24 b) y=x 2_9x+14 2 5. Nacrtaj grafik funkcije y=_x 2.1·.1S. Odrediti koordinate tjemena parabole: 2 4 ' a) y=x2 +4x+ b) y=x--6x+9 c) y=x +lOx+25 c) ~v=x2+5 2 c) y=x-6 2 c) y=_x +4 5.52.a) F(x-])b) y=(x-5)' c) y=(x-7)b) y=(x+3)' c) y=(x+4)' 5. Nacrtaj grafik funkcije y=2X2.50. b) y=x 2 +3 c ) y=x _4 5.26. Koliki je maksimum funkcije: 2 a) y=-x'+1 b) y=_2x +4S c) y=-89x 2-2 5. Nacrtaj grafik funkcije y=x 2. Odrediti ekstreme date kvadratne funkcije: 2 5. Odrediti koordinate tjemena parabole: 0) y=x'+x+8.32.38. Odrediti tok funkcija iz prethodnog zadatka.a) y=2X2+5x+3 b) y=5x 2+x_6" .46.23. c) y=_3x 2_x+5 ' 5 .43.20. Odrediti tok funkcija iz prethodnog zadatka.45.13. pa na osnOVll njega. pa na osnovu njega skicir~j grafike funkcija: a) y=2(x+3)2+4 b) y=2(x-21'-7 c) y=2(x_5)2+ 2 5.34.21.44.49. Skiciraj grafik date funkcije: .51. Odrediti minimum funkcije: 2 a) y=x'-7 b) y=Sx +2 c) y=399x'-12 Odrediti nule date kvadratne funkcije: 5. nactiaj grafike slijedecih fUllkcija: a) y=_(X+3)2 b) Y=_(X_2)2 c) y=·(x+ I)' 5.a) y=x2+x+l b) y=2x 2+3x-17 5. pa na ~snovu njega 0) y=_(X_2)2+9 b) y=_(x+5)2_Z 5. Nacrtaj grafik funkcije y=_x2.19.5.) c) y=(x+7)'+16 " 2 c) y=4x _x+2 ? c) y=-3x 2-12x-9 c) y=-x 2+6x-14 .28.33. Ispitaj da li data kvadratna funkcija ima realne nule: 0) y=x'-4x-S b) y=x'-4x+SS 5.'.a) y=x -1 b) y=x-2 2 5.17.25.29.:··· 57 .a) y=-x'+3 b) y=_x _5 5.18.12.36.35.a) y=x2+8x+12 b) y=-x'+2x+35 5.+7x_1 c) y=-2x 2+5x+7 ? 5. lspitaj ekstrcme funkcije (za razne vrijednosti parametra m): 2 2 2 a) Y=1~lX2+4 b) y=(m_l)x _3 c) y=m x +144 5. Odrediti nule kvadratne funkcije: a) y=3x 2-27 b) y=4x 2-64 c) y=-2x'+32 5.a) y=x +4x-2 b) y=-x 2-2x-4 ' .22. 2 ) y=_x 2+5 b) y=-x -2 c 5.11.31.41. a za koju najve6u vrijednost? Na istoj slici skicirati grafike datih funkcija : 5. 5.a) y=x--8x+12' 5. Odredi ta6ke pie~eka date parabole sa x-osom: a) y=x2-2lx+90 b) ·y=-x ' +llx-30.. . pa na osnovu njega.a) y=x'-6x+8 c) y=40x'-27x-4 c) y=-3x 2-2x+S U kojem intervalu data funkcija opada: 5.47. Nacrtaj grafik funkcije y=x 2.24.0) y=(x+I}'+6 b) y=(X_3)2+ 2 5.a) y=2x -3x-5 b) y=3x 2 -l6x+S 5.a) Y=(X+2)2 5.

76* Napisatijednacinu parabole koja nastaje kada se parabola y=c3x2 pomjeri za 2 jedinice udesno i ~tim za 6 jedinica navise. Kvadratni trinom ax2+bx+c napisati u obliku a(x+m)2+q . 5. Odrediti koertcijente a. . gdjeje III rea!an·parametar. Odrediti koordinate tjem"ena.79. Kraci skupajednakokrakih trouglova su po 12 m.54.5. Po planu prethodnog zadatka ispitati funkciju y=-x 2-8x+3 i skicirati graflk ave funkcije. 5. .89.81. Odrediti tok funkcija iz prethodnog zadatka. 5. intervale monatonosti. I 5. Akoje 2x+4y=l.66. Odrediti koordinate tjemcna.62. . B(-2. -3). 5. * U polukrug radijusa R upisati pravougaonik maksimalne povrsine.. 5.75. . c) y=-3x -2x+5 c) y=-2x'+5x+7 intervalima je data funkcija pozitivna: 5. 5. Odredi v!.78* Odrediti jednacinu parabole kojaje: a) OS110 simetricna S obzirom na X-OSll.ijednost koeficijenta a tako da kvadratna funkcija y=ax 2-4x+5 ima maksimum u tacki s ordinatorn 7. 5. a zatim adrediti: nule. 5. gdje je k reaJan parametar? 5. ciji je zbir kateta 10.53.55.68.90. Jednacina y=kX2_2x+ 1. ekstrem. * Odrediti skup taoaka ravni sto ga cine tjemena skupa parabola odredenih jednacinom y=x'_3kx+2k2 .56.~ t 5. Izrazi povrsinu pravollgaonika kao funkciju jedne njegove stranice. b) napisati formulll za najvecu (najnlanju) vrijednost funkcije.84.92. U kojoj tacki grafik date funkcije sijece y-osu: a) y=x 2_x+25 b) y=-88x2+45x-2 c) y=-33x2+1998x+57 -. Odrediti stranice pravougaonika taka da mu povrsina bude najveca .65. tacku presjeka sa y-osom. 2). U skupu funkcija y=2X2-Ck-l)x+2k-3. *" Ispitati znak kvadratne funkcije za razne vrijednosti parametra m: . 5..80. a zatim skicirati grafik funkcije y= x 2-3x-4.58.88. Kvadratnu funkciju y=_4x 1 +x_3 dovesti na oblik y=a(x+a)2+~.77* Napisati jednacinu parabole koja nastaje kada se parabola y=-3x 2 pomjeri za 3 jedinice ulijevo i zatim za 5 jedinica na dole.87. Obim pravougaonika je 40 m. ce-3. a) y=-x'+2mx+2 b) f (x)=x c) y=x··-(m+l)x+2(m-l) 5. Za koju vdjednost realnog parametra m je ckstrem funkcije jednak nuli? 5.93.6]. ekstrcm.72. odredi funkciju koja ima J ~ lu.b i c. 2 a) y=x -3x-1O b) y=-x +8x-7 . m.+)'. -4). . 22) 5. kER.2:-. a zatim odrcditi: nule. a zatim skicirati crrafik funkcije v= -x2+9x~8 5. Kako izg!eda grafik funkcije y= 1-(x-4):'+5! ? 2 5. nule.86. 5. odredi funkciju koja ima minimum za x=-l.71.4x+31 cJ y= l-x +6x-81 2 5.* Odrediti ekstremnu vrijednost funkcije y=x2(m+2)x+m+5. c) centra1no simetricna S obzirom na tjeme paraboJe y=2X2-6x+1. 5.2+11 cJ y= 1x '161 5. 2 a) y=x--3x+2 b) y=-x -2x+3 c) y=2x2+5x-7 ? 5. najvecu povrsinu ? 5.nER. b) osno simetricna S obzirom na y-osu. maksimum -3 za x=-l. Za koje vrijednosti varijable mje funkcija y= mx2-2mx+m+l pozitivna u cijeloj svojoj domeni? 5. 58 59 . Kvadratna funkcija y=ax +bx+c imajednu nulu x=-J i maksimum 3 za x=l. Kolika je stranlca upisanog kvadrata? 5. Kvadratnu' funkciju y=::'3x l -4x+9 dovesti na oblik y=a(x+a)l+~.* Koji pravougli trougao. .91.odredenje skup parabola. 9).60. intervale monotonost!. C(l.83. Koji od ovih trouglova im. 5. a zatim: 2 a) napisati koordinate tjemena parabolc y=ax +bx+c.85.57. Broj. znak i koordinate tjemena. U koiim . Odrediti skup tjemena ovih parabola.70.59. nule. tacku presjcka sa y-osam. dokaz.64. * U kvadrat stranice a upisati najrnanji kvadrat. Ispitati zuak slijedecih funkcija: a) y=x 2_4x+4 b) y=x2+4x+5 5. 20 2 5.a) y=2x -i-5x+3 5. Kadaje povrsina ovog pravougaonika maksimalna? 5. 5.63. Nacrtaj grafik date funkcije: 5. kE R odreduje skup parabola. Odrediti skup tacaka ravni sto ga oine tjemena ovog skupa parabola.94.0dl-.* Jednacinom y=(x-3i+m."Nacrtaj grafik funkciJe: a) y=1 x 2 4x i b) y= 1 x'. U skupu funkcija y=-mx?+(m-n)x-n.a) y=x2_6x+8 b) y=2x 2-x-1 2 2 b) y=5x +x-6 5.. 5. B(O. -6). ima najmanju opisanu kruznicu? 5.82. 10 rastavi 11a dva sabirka taka daje suma njihovih kvadrata minimalna. Broj 16 rastaviti na dva pozitivna dijela taka da suma kvadrata tih dije]ova bude najmanja. 5.0drcditi funkciju y=ax +bx+c ako njen grafik prolazi tackama A(-l. ti daje x.74.* Staje skup tjemena skupa parabola odredenogjednacinom y=x2-2(k+l)x+k-3. U kojim intervalimaje data funkcija negativna: • 2 .73.:diti funkcijuo y=ax2+bx+c ako njen grafik prolazi tackama A(-I.67. 2 5. ' -2mx+3m . 5. znak j koordinate tjemena. Nacrtaj grafik funkcije: aJ y= 1x2 91 b) y= 1. Obim pravougaonikaje 8 em. Za koje vrijednosti varijabJe mje funkcija Y= (m-3)xl+4x+2 negativna u cijeloj svojoj domeni? 5. kE R. 5.69.

0) 2x'+x~3<O c) 25x 2 +5x-12<O b) _2Xl+4x_6>O 6. <0 2x.5.!I ~~ x 2 7 b) f(x)=.14. b) ima realna i razlicita Ijesenja.32.O c) x2+5x~O d) -x]+2x~O c) x'<3 d) x'<8 c) 4x'0. a) 2x~3x'.i ax +bx+cdi.> d).> 0 +2x+8 x2-x+l1 c) -.a) 15+x 2 8x<0 b) 5x+x2~14x-22>O x-3 x-2 6.12.a) 6..4.2)(x ~4 )'(x~ 2)(x' -4x+ II »0 b) (x~ I )(x~3 )(x + 7)'(x+4 )(x'+x+ I )<0 Odrediti definiciono podrucje (domenu) date 6..a) -"-""":'-<0 -3x+7 d) x2+7x>O d) ~2X2~8x>0 d) x2 +2x::O:.x+I»o ). U jednacini ax2_(a+ I )x+a+4:=0.3. odrediti reaifm paramet<.2.6. Koji brojevi su nule kvadratnog trinoma: a) xl-8x+7 b) x 2+4x-S 6.. c) tma konjugirano-kompleksna rjesenja? 6.23. b) y = 6. a) x2<4 b) x 2>9 6.20.a) c) 6.O:16 c) x'+3x~IO<O d) ~x2~7x~6<O c) x'+4x~J2..O:O d) .~x-6 x' +6x+8 2x-3 2 x+1 I-x 2 x' -10 <-1 d).(...9.1.-7x+12 c) 60 x' -llx+30 "--. naziva se kv<)dnitna nejednaci!la (nejednadzba).a) x2~8x+7>0 b) x2+1x~3>O 6..'.o:O 6. . c) nema realnih rjesenja? 6.29.}-3x'+6x-3 c)f(x)=.16.0) 4x'+2x+I>0 6.a) R-81 v=.a) c) (x-IXx'-.o:O b) x+6x'.-=-=-=<0 -4 d) d) ~2x'+12x~J8 x-I 0 > -4 6. Za koje vrijednosti paramctra 111 kvadratnajednacina (m-4)x2+(l+rn)x+2m~I=0 : a) imajednaka rjesenja..'·5xo.'·5x~24<O b) 3x'~13x+14<0 d) 5X23Ix~28<0 c) -3x1+2x-l>O d) x2+4x+5<O c) 5+X+Xl-3x<Od) x-x2-1<O 2x 3 3-x c)---->1 d)·--<2 x+5 x+5 x 2 +4x+5 b) <0 -5x+6 d) x?+5x+7 0 x 2 -2x+3> b) --·-->0 x2+7x+10 b? -x-1 -c:-->O -887 -5 b) x'-7x+1.O 6.2I.O 2 ?-x x+3 ) x -13x+50 0 <0 c ...a) b) Rijesiti date sisteme (sustave) nejedmlcina (nejednadzbi): X2-1<OAX'-4<0 b) x'>9Ax2-16<0 c) X2~X<OAX'+X>O x2~5x+6<O /V x'~25<0 b) x'+8x+7>0 A X2~ 1>0 cJ 2~2~x_1 <0 A x2+x"2>0 x2+2x+1>0 A x2~3x+4<0 b) x2j4x~5<0 A X2-4X<0 8x 2+x>OA 2X2+X_1<0 x2-14x+45<0 A x'~llx+30>0 A 2x-3>0 x2~x~20<0 A x'~2x~8>O A 2x'+x~45<0 Rijesiti slijedece nejednacine: Nc}cd11acih~ oblika ~X2 +bx+c?'O l. KVADRATNA NEJEDNACINAfNEJEDNADZBAJ I SISTEMI (SUSTAVI) KV ADRA NIH NEJEDNACINA 6.24* a) (x + 3)(x ·5)(x+ 2)<0 d) Xl c) c) x2-2x>O c) 6x'+5x>0 c) 6x+x~::.}5x'=6x~~1 b) v = .15.19.a) 6. Za koje vrijednosti parametra ajednacina (a-2)x2-2ax+~-1=O im3 oba rjescnja pozltivna? 6.6.a) c) 5+X2 2 ! 1-x x x -2x+3 x 2 _1 b) _~·8x+7 >0 6. Odrediti znak kvadratno& trinoma: a) xl+4x+4 b) x-+JOx+25 c) ~x'+8x~16 Rijesiti da. b i e rna ~oji r'ealni broj'c:~"i J a. l 6.> 0 b) .a) 2 >0 x.18.. . --~~2<-3x -x+2<2 b)x+->-3 6.25* al (x + 3)(x.c .10.tQ.26.0 --2x+1 <0 -3x+5 6.11. Za koje vrijednosti paral11etra m kvadratnajednacina a) irna realna i jednaka rjesenja. a) .a) .31...< 0 x-4 x+ 1 Xl -2x-3 6. b) ima realna i razlicita rjesenja.. ' 61 .7.a) .}4+-8-x---5-x .. gdjc su a..-----<0 +3x+7 2 6.22.13.25 d) 9x'.O:16 6.te kvadratne nejednacine: b) X2+X<O 6.J -i b) (x~4)(x+8)(x~ 1)(2~x»0 (3~x)(x"'II)(x~5J(x+33)<0 6.8. a) -x2+5x>O b) 4X2_X<O 6.36 b) x'. a) x'~5x+6<0 b) x'·9x+20<0 6.17. a) x J+3x>O 6.9 ft1nkcij~: c) y = .30. a) x'0.O b) x 2 4xo.a) V = 627.lf a tako da ljesenja jednacine budu negativna.

39. * Za koje vrijednosti realnog parametra III oba rjesenja jedllacine f(x)=4x 2 -(3m+l)x-(m+2)=0. {(b -4ac?': O)A[af(a) > O]/\l~ :a > a c) (XI <=> {(b' -4ac?.54.24+2x 2(x'+5)=0 63 . 6.~-'---~----~< I O.34.ne (m+l)x2+(3m-l)x+m+3~0 . * Za koje vrijednosti realnog parametra 111 su oba rjeSenja date jednacine veca od -3: a) x'-2(m+l)x-4m-7=0 b) x'+4mx-m+l=0 6.2.41. Dokazati ekvivalencije: NEKE JEDNACINE (JEDNADZBE) VISEG REDA 7. Bikvadratna jednaCina (jednadZba) svaka x: f(x)= ~(m + I)x' -·2(111 + l)x + 3(111 -I) -I) ? :< 6.em '" 7.48.45.. < x 2)/\ (aE (x"x.. 6.x-l.a) 7. pripadaju intervalu (-l. [(X"X 2 E R)/\ (x.35.a) 7. .:0)/\[af (a»0]/\l.))] II +2(m+1)x+9m+4 6.O naziva . .1I.X 2 <a) 2 l l MnaCi11~oblikaax +b +c:".jesenja 51 ijedecih kvadratnih jednacina: a) x'-lmx+m'+9m-36=0 b) x'-1(k-3)x-(5k-ll)=0 c) (k_2)X2+(k+ I)x-(k+ 1)=0 6. .a) 6.4 7. Aka Sll x. i x.a) ? 6. Odredi:realan parametar m tako da za rjesenja Xl 1 X2 kvadratne jednacine 2 I j . (m+l)x 2 -3mx+m+8 6. .38. Za koju vrijednost parametra m je kvadiatni trinom (m-1)x-+4x+2m pozitivan za svako rcalno x? . . a) Rijesiti bikvadratne jednacine: x"-16x'=0 b) x"-36x'=0 c) x"+49x 2=0 d) x"+64x'=O 4 x"+25x'=0 b) x -144x'=0 c) x4 -256x'=0 d) x"+169x 2 =0 4 2 2 x"-13x +36=0 b) x -5x'-36=0 c) x"-5x +4=0 d) x"-17x'+16=0 x'-16x'-225=0 b) x4 -35x'-36=0 c) x4 -24x'-25=0 d) x4-63x'-64=0 2 36x"-13x +1=0 b) 4x"+7x'-2=O c) 81x"-45x'+4=0 d) 2x 4 -19x'+9=0 4 2 x _3x _4=0 b) x'-10x'+1=0 c) 4x"-5x'-9=0 d) 3x"+1Ox 2+8=0 4 2 4 18x -7x _1=0 b) 4x -5x'+1=0 c) x4+21x2_100=0 d) x4 +13x 2+36=0 x"-(I+ab)x'+ab=O b) x4-(a+b)x'+ab=0 c) x'-16x'-m'x 2+16m'=0 .a) 7.i nakvadratnu po nepoznatoJ t.inimalnu vrijednost.49. * Odrediti reaIan parametar m tako da se jedno rjesenje jedllaci.* Dataje kvadratnajednacina f(x) = ax 2+bx+-c = 0 CU~fSU rjesenja Xl J X2 realan broj u..6.51.a) 7.a) 7. . * Odrediti realall parametar m tako da se broj 3 nalazi izmedu rjesenja date 2 jednacine: a) (m+4)x'-4mx+m-14=0 b) mx -4mx+12=0 6.I<3 b) Ix"+4x 1<2 b) x'+14x +3<0 !X'-kx+I!<3 b) <=> 1 b) .* Za koje vrijednosti realnog parametra m je funkcija x2-4x+5 pozitivna za svako realno x? f(x) . x2 ) i 'I ' x··.+1 · 2x + 1 .36. c) IX:-5X+61>1 c) x--4x+2 > 3 c) 2x'+ Ix 1-1>0 6. '" Za koje vrijednosti realnog parametra m je data fLfnkcija definisana2a x 2 +x+ 1 (a < x.5.42.c) f x = x.ikvadratnajednacinase svod.*a) af(a) < 0. 6. 2)? 7. . Za koje vrijcdnosti realnog parametra a kvadratnajednacina _.t.8. Odrediti Tealan parametar m jednacine x'-(m-2)x+ 1~0 taka da za njena rjesenja Xl i X2 vrijedi: X12+X22 ima l1.2X2 () 3x'·~ 1 () x + 2x + 3 a) f(x)=-.x": 5 6. SmjeilOmx'-=t. nalazi izmedu -I i O. Za ~oju vrijednost parametra mJe kvadratm trmom 2mx2-3x+m negativan za svako realno x? 6.a) 7. * Ispitati .33.46. Odrediti vrijednost pararnetra m pod uslovom da za sva~o x bude.~.(x-4)(x+4). XjL- .44. 2x2_(a2+8a_l)x+a2~4a=O ima rjescnja razlicitog znaka? 6.43*a) 6.* Datunejednacinu rvesiti za sve vrijednosti pal~ametra a: a) ax 2-x-1<0 b) 2x 2+ax+3<0 c) x--2x+a>0 d) ax +ax-5<0 6. I 2 I + X 2" > 2 X 2 .-7.53. odredltl vTlJednost parametra m tako da vrijedi x/+x/ < O. 6.* Odrediti realne vrijednosti parametra m tako da za svako reaIno x vrijedl: x 2 -8x+20 .52. * Odrediti skup vrijednosti (kodomenu) funkcije: 2 .a) x'(x-5)(x+5)-x'+25=0 2 I b) x4_4x2_rn2x2+4m2:::::0 c) x4_ x 2_a4 x 2+a\=O b) x'-13mx 2+36m2=0 c) x'_2(a2 +b 2)x'+(a2 _b 2)2=0 b) x. 6.37. rjesenjajednacine x--(m+l)x-m=O.b) f x =--..40.1.\ 6..7.3..1 6'.4.* Za koje realne vrijednosti parametra k za svako realno x vrijedi : 62 <=> 6.a) x4_m2x~_9x2+9m2=O 7.~ bikvadratnajednacina. a) x2-2(4m-lJx+l5m'-2m-7>0 b) -x--(m-3)x-m<0. .IO.50.a) 7.:a <a '.1.9..a) x"_lax +a2_b 2=0 7.

15.28* Rijesitijedllacine: a) I x 2 b) x' +(H 7.25. 2} b) 2X3'X'+x+4=0 .45.a) 7. {i.7.2=0.2=±3.44. +4=0 b) f'.3.a) (x+ 1)4. * Odrediti vrijednost real nag parametra m taka da kvadratna jednacina x1+(m+l)x-2=O ima rjesenja Xll X2 koja zadovaljavaju uvjet (x\+X::.13. x3.*a) x-+-2x·'+x2-4x+l:::::0 b) 5x.a) 5xJ-4x-32=O.(x .=i b) x:'+5x+ 18=0. Odrediti vrijednast parametra III aka je X(::::3X2.17. x.40. 7. Xl=-S.34. da bi se ana smjenom x=y+m svela l1a bikvadratnu jednacinu po varijabli y7 a+h 7. ·3) b) x'+5x'. i} 7. Suma svih rjesenja bikvadratne jednacine X +pX +q=O jednaka je nuli. X I.)(Xl~+X2·')=7. 3. X2.a) 9 . Dokazati! 2 7. xl::::::2 c) x3_6x 2+I 2x+335:::::0.. {·2.4=± (2+3i) 7.22.(x' ·5x+6)2·158=0 7. Ako je jedno Jjdenje bikvadratne jednacine 2.14. 7.30.:1 c a 7.3s. 26 (2x·l)2+25=0 b) (x2+x+1)(x2+x+2)·12=0 7.{I.a) X 3_X 2-x-l 5::::. -Xl. 64 x 3+27=0 27x 3 +1=0 12sx 3·216=0 8x3·729a 3=0 4096x 6·729=0 11 proizvod rjeSenja jednak je . 7.20.26... XI=] .:c-(x+ I) 2 l+lOx I ~ .2=±1.a) Rijesiti (binomne) jednaCine 3 x ·1=0 b) x3+1=0 3 3 x . "I.senja bikvadratne jednacine X4_ (3m+2)x 2+nr"::::O II kojoj je m renlan parametar.4=±2i b) x. d) '!64 d) lJ-125 Neke jednacine treceg stepena (stnpnja) Provjeriti da li su dati brojevi rjeScnja date jednacinc: 7.* Koji uvjet moraju ispunjavati koeficijelltijednacine ax" +bx 3 +cx 2 +dx+e=O.a) 7.=.38..fi + 1)x·9=0.j-x 3-3x 2+x+2=O c) -2x"+4x"-x 2+x+3=O Odrediti preostala dva l:jdcnja slijedccih jednacina aka je ciat? jedno Ijesenje: 3 7. smjeno111 X= y.4=±3i c) X1.fi )x'+3(2.33. ako je xl =-1.. X3A=±'12 c) x1.14=0.7x..a) x·'·5x· 2·36=0 b) x·4+5x·'·36=0 7.2} b) x3·x'+2x. Dokazati! b) (x+3j'+(x+5)4=16 7.+ .42.a) 2x'·x·2=0. 7.5(x+ 1)'+4=0 b) (x·3)'·10(x·3)'+9=0 c) (2x·1)4.4=±5i 7. b) x·'-6x 2+13x-IO=O. svadi 2 l1a bikvadratnujednacinu po varijabli y.=·2 c) x"+2x 2 3x·10=0..=2 7. {0.2=±4.2) 3(x'+1) +x+2=0 2. TragajuCi zajcdnim rjesenjem medu faktorima slobodnqg clana rijesiti datu jednacinu: . a drugo 5.*a) x3 +5x 2 +2x+I=O b) 4x·'+3x2+X-5:::::0 c) X?\_2X2+7x+4=O 7. a proizvod je jednak q. x.32.a) Rijesiti jednacine: 7.64 c) lJ27 lJ.a) xl.3x+2=0..18. I.x x'+1 4(x-1) 7.29. akaje xl=-2. x.36. xt=-1+2i b) x·'-x 2+2x-24=O.21.·1...2=±i.a) x'+x.·i.a) 7. {O. Napisatl bikvadratnu jednacinu cija su rjeSenja: 7.=2+3i.3} 7.. napisati tu jednacinu.9x +33x·6s=0. akoje xI=·5.4l. * Pokazati da se jednacina (x+a). 7. 2. c) x3+2x 2+rnx+2=O. * Na osnovu prethodnog ladatka rijeSiti jednacine: c) (x. x. X'.a) x . -2. *a) 2(x'·5x·5)'.2=±2. Rastavljanjem lijeve strane jednacine na faktorc rijesitijednacine: a) x3 7x 2 9x+63=0 b) 6.+4=0. x'.2. x.a) II 3 3 3 -+=-2 a (x+l) a (x+l) x x x+l 2 4 7.ls=O 7.43. 7.23.19. (2. x3.46.39. d) x3+9x2+11x+m:::::O.a) 7. a a) (X+I)4+(x·31'=32 I II Binomne jednacine Gednadzbe) a) x 3 2x 2+sx·4=0 ' b) 2x 3 +x 2 4x·12=0 c) x+3x'+sx+3=0 3 65 .27. a) mx +2x -x-2=O. Jje...fi +i 7 . xl=2-i 2 c) x'.Ako jc data jedno ljescnje kubne jednacine odrediti vrijednost parametra 111 i preostala dva rjdcnja: 3 2 b) 2x"+mx'+13x+15=0.-Xl.24. x' 2V +sV·88=0 4(x -2) 10 +---+-x+ 1 . + x'.a) x·sf'.31.j+(x+b)4=c.SVx·9=0 7.I)"+(x+3)4=82 7 .akajexl=-7.2 a' 4 2 c) x· ·15x· ·16=0 c) 2 b) 5x3 -5x +1 .64=Ob) x +M=O Sx 3·125=0 b) 64x'·27=0 x'+8a3=0 b) 27x'·a3=0 3 c) x 8=0 d) d) d) d) d) c) 27x 3·8=0 c) 12sx3+343=0 c) 64x'·27a'=O 6 x6. 3} Dokazati da slijedece jednacine ncmaju cjclobrojnih rjesenja: 7.3+2x'·25x·sO=0 c) x 3+2x'·13x+1O=0 d) x'·x'.12.0.2=± (2·3i). Suma svih rjesenja bikvadratne jednacine 3x"'+bx +c=O jednaka je lluli.37. x3A=±7 b) xj. * Neka su .27 b) V8 c) b) lJ.a) x3-4x 2+4x·3=0. lJ. d) x"·(3+2.16.a) x1.216 =17 7.17x.64=Ob) 64x6 +1=0 c) 729x ·64=0 Odrediti sve vrijednosti korijena: l/i.

03.+3y -7x-12)'+I=OJ x+v=-a} . . (I. 0 7.x-1=0 d) 8x~-3x'-1 lx2+mx+8=O e) 4X4_X'+80x2+mx+4=0 f) 2x'+(m-3)x--4x+2=0 Rijesiti date simetricne jednacine: b) x.= 1 x-I y+l c) =1) b) 5X-3Y .a) 2x-3y=11.d) x'-x 2+2x+16=0 e) _x 3 +2x 2+3x_1O=0 f) 5x4_x 3 _3x'+x_2=0 7.=20.-=8 } .. -x+ 3 = 0 + x -4 x. I' .. 4 5 8. ? 3x.+)' _j =6) X~Y+I~O 5x+6y-I=01 c). .'1"+.a) 8.y.4) 4x'-/=20 x"-x)'+)'.4.04. S=0} x+.c-(a--a). . 3) e) 3X+y=5 .4x+l=0 7.=6 5x1_y2±". b) 2x'-4x'+3x'+3x.(3.S1. Q l ~ x+.a) b) x'+/=25 8.1'-2=0 xy=-2a- 66 x2+i:::. b) J 8.-4x"'.Q'=12 } .49. _I) 8.a zatim odrediti i trece rjesenje x3· 8. -3x--.+2xy+5. (I.53.-I) Rijesiti dati sistem (slistav) jednacina (jednadZbi): b) 2x+y=5 c) 3x-2y+4=0 x-y=1 xy-l? 0 8. _I) xy+2=0 8.4x'-.7x'.01.a) 4\-2)'=-7a.56*a) 4x 8x'·13x'+34x'-l3x'-8x+4=0 7. (2.7.10.JO 4x2-i~-15 x' +y' =2(x)'+2)j 8.50.02. Odrediti a.2x)'=3 J h+3y-S=0 } x 2 +4)12_ 3x _ 2 =0 c) X+5)'+2=01 5xy+8=OJ 5xv+2=0 b) 1 f b) x+Y~Sl " x. RijeSiti date jednacine: ') 3 2 a) 3x'+2x2+2x+3=0 b) 3x 3-7x--7x+3=0 e)2x -4x -x-15=0 2 d) x3_5x 2_5x+1=0 e) 2x3+3x2+3x+2=0 f) x3_4x _x+4=0 2 3 7.l=O b ) 2x-+= 3 .. -x). ..2=0 7.a) x 44 c) X".47. .a) 8.* a) 2x6 -6x'+llx'-12x'+llx'-6x+2=0 b) x'-6x'+ 14x'-18~'+ 14x--6x+ I =0 6 b) x'+4x -IOx'+4x-+1=0 Provjeriti da li je dati uredeni par (x.48.a) x'+21x2+21x+l=O b) 6x'-19x'+19x-6=0 c) 2/.a) 2x'-3x)-x'-3x+2=0 b) 3x'+4x"-14x'+4x+3=O e) x'+5x'+2x-+5x+l=0 3x+ 2 x ''.X+ Y.+x'tx+l=O c) x'. Simet)'icne jednaCine (jednadzbe) 7.7x+2=0 7.'-2.1'=a c) ") ? ") I x--y-=3a-) A x-I ---1=0 y+l 67 . Koju vrljednost mora imati paral!lctar ')111 da bi data jednaci~a bi1a simetricna: a) mx'-7x2-7x+l=0 b) 2x"+mx-+6x+2=0 e) -x'+mx -21. y) rjcsenje datog sistema: b) 6x+2y~-6 .05.-2..a) c) x-lly=4.52.a) .a) x3_x 2_x+I=0 d) x3+7x2+7x+1=0 e) x'+2x-+2x+l=0 f) -x +3x +3x-I=0 7.-6=0) l .'1'-8=0 b) x'-2..a) 1 x + 2y-x=2) .(-3. (-2.c-y-=16 x+). j' [-2a +y-=2 2 Y --=- b) I-x+x' =7 1_y+y2 1 2x+3. SISTEMI (SUSTAVI) KVADRATNIH JEDNACINA (JEDNADZBI) 7.06.a) . bEZ tako dajednacina x _ax _X+b=0 ima dva rjesenja: x 1=2 i x2=3 . 3 -/. ..57.a) x2_2y'~2 .S5.1'=1 .'1'+(1--"':' 6 7..-7=0) c) .')4 . 4x +4xY+r=7a-J A b) 4 x+S 1 x+y-5=~ e) 2<.9.8.a) . -3) x2±4/=40 2X2+l=3 ~ xy+3=O 8..a) 3x'_7x"_4x 3 4x 2_7x+3=O .

6.a) x+xy+y=11 x-xy+y=1 b) xy+x+y=l1 2 x 2y+y x=30 c) 8.x b) Ji-'h:'"'I.11..a) .<-5=._.J3-x=.a) .F=4 x+x+:=13 _ 2 c) I.7. +_.J5+x = .'u htdrkiindu_hiiaju promJenlj_ivu riaziv~mo lhi~~~'~aJ~l. ' -'.+y.Jx+5 =x+2 b) 3~ =x+J 9.4.a) 8.8.._.~orijena.{)_-.J.2+ xy +x=10 y'+xy+y=20 c) ' .: 9s1ob~danj~nl.16. *a) jI b) 1\ x+y+.e Uednadzbe): 9.14.)3x--S+7=9 b) 10-.i jed'Qa'c~na.J2-x b) .J. 0 x--xy+2y-= 2 2x +3xy-5y'=0 2 8.9:12a) .Jx' +2x+2=6 69 .[5 cJ .3.(..J5-x+17 9..Jx-l =x+l c) )6~X~X2 =x+l .J12-x =x d) .*a) b) 2x 2-xy+/=28 c) 3x'-3xy+2y'=8 x'+3xy-3y'=28 2x -3xy+3l=8 x'+4xy-Zy'=5(x+y) 5x'-xy-/=7(x+y) b) x"-3x/=1 3x1 y_y"""" I c) b) x-"+/::::6 x+y=2 c) x 2y+x/=1 2x 2 l-lx ::::36 2 2 3 2x y_y x=6 2x 2_x ¥+/::::7 x"+y-'=35 r~\' t+v ')6 8.1O.y' =0 b) + Y '=8 xy=4 x 2 +y2=4 {X'+y2=13 xy =1 b) c) { xy-12=0 x' +3xy+ y' -61=0 {x' c) + y' =38 xy=1 xy+x-y=3 x2y_x/=2 8..)4x 2 -27x+18=x-2 b) .)x'-4=.a) ".=14 8.5. Dokazati da datajednacina (iednadf11a) nema realnih ljesenja: 0) 7+.17.19.:::=5 b) lX.+ z·· = 61 xy+x:=2xv _ l c) y+z=2cxz X+ y=a.Jx+3+5=~ +1 =7x c) J~·-5=.J6x-ll =5 c) .18.24.13.a) J2x+l =7 b) .* J2X-Z+!2 -X=2 2y-x ~ 2r\'- + 2:.a) .Jx+3.15.J1-3x=3x+1 c) .J1.12.:::=4 x 1 { x'+/=7 xy(x+y)=-2 2 xy(x+y)=30 xJ +y'=35 x"+y-'= J 2 c) x(x +3/)=14 y(y'+3x 2)=13 Y xy=6 8.21.Ji+ 3". jednacinu rjeSav~rq.22.' _' '.[-I c) ~1+i.8..a) 2 {x' .+2=x b). .J2x +-1 = 1.f3 +~l-i. x-y x+y 5 8.ry y+z=byz { x+z=cxz lzracunati dr~gi korijen datog kompieksnog broja: 8.JSdJ=&+lO b) .2S.*a) 9.a) .J3-x=2 9.::. XC<+Y)=3 x(x + Z ) = 1 { x(y+z)=2 X+Y=2axy Y + z = 2byz r 1\ .)x'+x-3=3 .In..23*a) 2x2-xy-/=5 2xl-3xy+3y\::80 Xl +xy-Z/===-56 8.J6i-5=5 (9-x 2 )J-x-3 =0 c) -2.J1-33x=!34 9.-3=5 c)E+l=1 d).a) ." '. Nakoo odredivanja domeoe iraciomtlne jedhacine.st.J2-5x=x-2 d) .adr~ ''koriJene.JS-x =0 b) (x' -4)Jx-2 =0 c) 9..a) 5xy+3x'=57 2 15xy-x =81 b) .~lO stel?en?yanje~~ j:dnacine:' Ovdje posl.Jx-1O=x+8 9. koji .n'atr:~~:ip~ .e + y .a) 2.ll-i"j 68 b) '1=i .a) x -2xy+3/=9 x'-4xy+5y2=5 2 b) 2x +3xy+2y'=4 4x 2-4xy-/=8 c) Xl _xy+y2::.=4 b). " ' : Odrediti oblast definisanosti (do menu) date iraciona!ne jednacine Uednadibe): 91a) ~=17 b) E+7=14 c) 23 -/dI2=66x U kojoj oblasti je definirana datajednacina Uednadzba): 92.iz~.':..)x-S d) 9.a) i b) 3-4i c) 8+6i ~ 8.+3._' . = x + 1 c) .9.20* _.<1) .a) .Jx+. =.:3 8.).* a) 8.uglavnom.::3 .+2.f3 lRACIONALNE JEDNACINE (JEDNADZBE) JednjtcHlU.~ cJ 7 . To P~.\2-11x+30 U skupu realnih brojeva rijesiti date iracionalne jedna~in. k~ja' s.{.J57x+7 =11 d) .=3x 9.lClpna1ne Jednacme sa kv"!-dptnnl1 kDflJennna ' -f.a) {xy-X+ Y =7 xy+x-y=13 {x 8.x' b) ..

x). nEN}' -.nep0zI13t3 pojavJJuje:11 potk01jen.18.23.a) .fi'x-3 +1 = -Jx+2 c) 9..14 NeJedria~inu'{llejedriad:zhti) lfkojoj s<.J2x-3+~5>7 IOA.J x 2 - 1 :::: a .JSX2 -2Ix-68 =5 b) .j7 -x +.JI.·2x<11 c).{" g(X)2oo{' {1(x)2oO v fix) > [g(xJl"'J J(x»[g(X)F"~1 . 1 =-y="\IX +3 3 x~2 9.v~Jiciili ' JradJkarldu) n'ekog korij~Ila nazivamo lracionaln<i nejedna~ilJa (nejednapzbaJ.Jb+3=-J3x+31 9.oj .= .Jx < -J x+ 3 + 1 70 -E.Jx·~6-~ >2 b) .20.a) 9.iiEN} l(x) <:fg(x)lj"~l. Za koje realne vrijednosti parametra a jednacina rjesenje? . .19.3./4x'--:9-.'''+<Jf(x) <)?(X).:.' 'g(x»O ..n~ N} =1 L~(.*a) ~4(x+m)+n-~4(m-x)+n =4.2x-3 = x+ 1 9.13.a)'. La) .j5.14.J.Jx b) . " 14 f(xj.' Za.Jx ~+22=5 ~x2-13-F13=0 x-l-~1+4x-x2 =0 c) b) 9.J6x .J5x -10 + -J4+ x + . lRACIONALNE NEJEDNACINE (NEJEDNADZBE) 9.) .a) .a) .38*a) Vx' .-' 9.a) -Jx+3+-Jn-x =7 9.!IE NY'<=} gix)<<l}' '.21.a) ~23+)2x+.a) -J' --- .30> 81 71 .J12x+25 9.Jb+J+.H6=.j3x + 4 x+l 10.16.x irna 9.~~ x' - b) ~5-j.JI..a) ~X2 +3x+2 = -J'2-x---xC. IC.x+1 +-J4x+13 =-J3x+12 b) J4x+5=-J2x-I+~ 9..Jx+-Jx-I >1 c) b))4.t)..J9+x 9. .3.27./4+2x-x' =0 =4 c) -J~ -2x-1 =0 9.22..5 -~~ = ~x.a) ~3+·hx-5 9.*a) ' ( /(x)?o 24f(~) <..a) .a) -Jx' -2x-l+5= 1.J2x+5+.2.J3x+4 b) ~x'-I=.JS+..' .Jx'=ll > 5 10.j13-2x=~ b) ~--Jx+12=. bx~+ab-Ja+x=aH b) 9.+I+. 17.-~=2.9.a))2x-6>9 10.. jracioJl~lne 'nejednacine vrijedi': " vx-~x-l 9.:)< gI. ' Odrediti oblast definisanosti (domenu) iraciollalne nejednacine (nejed nadzbe): 10.a) 2-x+-.J2x2 +x+3 24 = x-I 9. /:(>:).24.a) Vx -5x-4 = x-I 9-x x'". 'lex) «g(x)j'" 1 .37. b) -E=2+.28. x~ x' + 24 = x + 1 9.'1g(.29.a) ~5-x' =·J3-x b) =2 ~21-.a) .fx-='3=2.x) >tV) /(.j41-3.25.26 a) -J..6 <: 2 b) ~ <: 3 cJ .jx'+6<22 b) . -I .15.j7x+2··.39.)? 0 '4f(x) <g(x).

t.1TIogu 11apisati al\X). 32: 2 /2 +.4.18.)2x+ 1 -.':(a>O.Jx+51 -[. >: ag(>l\ '(h.6·2'+4·8'=400 Rijesi datu eksponencijalnu jednacinu: 11.lal.'x 10.Jx 2 -4 < x-3 3-x <1 .. _'.6. . ..~.spon eJ\cij a4\i h.Jx'+3x+3 c) x+3>.J.. 10.)x+8 > 3 b) ..awq' ~k..8...... f(X)<:g(K~.' Pr.:ag (.(O-sa<l) . Ovdje ~e poja:vljuju 'ekspone-ndja!ne jednacirie koje su napisan-e iii se.22.(~~<a.13. nazivaniO eksponencijil:n_:a:~ .flEiiiY.a) -Jx-4 < 2 b) .J~ b) .\ (a>:l)' b) i e_ksponenCijaln'~ jednaciJ)a Gedn~dzha).2.._ b) .? ".\ .J.". EksiJonencijalna funkcija y=(H b) Y~(±J c) d) y=5'.)2x ...+2>x c)~<x+3 1O.<a<'~) .2x b) .1 . afl..1 La) ~-x2+6x .12.'.e:t<. L' .15*a) Vx+6 3x-1O c) 1 ~ x < -Jx+8 ~ ~---- 3 .a) 4x-6 > .a) .)x+2< 3 c) E+~<5 1O.~_ f(x»i~{x).ej edn ac jlw 'kb ri.g(.2·8'-15=1 b) x=2.3x+3=0 11.a)-J2x+22:x-3 b).x' 2 < I -J2x+5 <3 c) .2 10.dzba) 'u' kojoJ se nepo. {ednaCitilJ(jedI1 ti.. x - b) .6 >2-x c) 1O. . Ije$&v'a_liju_e~sppqeiicjja[njh jecihaCina korisrimo_ ekvivaiencijli: .a) 2-4"=64 b) 3·6"=108 72 c) 7"=49 cJ 2 8 "'=64 H c) 2·8 '=16 d) 8'=64 d) 3"'=27 d) 5·9"= 135 73 . 1+ </3x" 1 < ..kv i"a I_erIc ijej" 9X2··4 <".· .aft:>:l.:'--:3 +..a) >.563x-3·25... 4.)2x-12>. 11 10..1" b) . ~ f(x}>.+2 > ..*a) .16._ .J9 ..)4x ...+l> 2 1O.Jx-IO<.a) (x+INx+4.a) x=-1.a) ~ > 3 c) -Jx-5 > 1 b).. 10.a) 2'=16 b) 4'=16 1 1..Jx+7 S O b ) . Eksponcncijalna jednaCina Uednadzba) oblika a I'Cl) :::: ag(x) Provjeri da Ii je dati broj rjesenje date eksponencijalnejedna~ine: 11. f{x). .5..1~-<3 V2x-5 <0 .2. > .20. S > 8.zhata nalazi'u eskponentu stepena"riazivamp fu~kCij~:' Pr! _rj ~:s_<lvillij If.a) x=I. v=(H d) Y=C~ J 1 1..jd6>E+i + .. Il.+5 b) .3. EKSPONENCIJALNE JEDNACINE I NEJEDNACINE ".)3x-3<.7'-3·7'·'=28 c) x=·3.. . ' ' ' Neje!. '.s'poJl~!1cijalna nejedna~i_l1a {n~jedp_ adzba)~ ..)2-x +4.a) r.:=1 x~ < 0 c > 3 + ~ b) (l-x')E < 0 10.2x .fU+5x . 2x b) 8~613 .r-3 b) .10.)2x+3 10.14...<:.Jx+3 <~ + .a>O.9.2I.+5 X.a*l} ~' ~-r(xl~g(x).}x-3> 1 c) 1O.8."a) ob~ihi ....4 x =78 x c) x=I.Jx· +3x+2-.*a) .Jx' ...6. Opisi tok funkcija iz prethodna dva zadatka.x ~ 1 .I ) Rijesili date iracionalne nejednacine (nejednadzbe): 10. ?I.)5x-4...stimo .."Sg(x)..a) y=2 x b) y=3 x c) y=4 x 11.)x+l0 c) .f.fv~cih~ (bejednl'ld~b<l) -4 .1.[.~f(X)= ~l. .. af{>l):> a¥(X).r.'-defihis~ln'ujedt1aCi'npm f(x)=a x .1'+1 < 10.7..)15 .a) x+ 2 < -Jx+ 14 b) x.J6X .]7 'a) '.)2x"S b) J':+3>. 7. 3+.~ojoj :s:e. .23.re'-2 10.)5x' +10x+1 "27-x' . :.2 < .l. a) 7"=49 br 6"'=36 l1. 0 ~ __>x+~ -Y -v5x--1 10.I~~ 1O. _.)2-x+11 < 11.3 x+ 1=1 b) x=0.< 3 x .{:x)' ¢:>. "1"~I -""'j as(X). neI?Qfq<!~_'.19.!x+l +.5. 11. {a> 1) Q9nOsn(l1".r..*a) 11.a) .[. 11.) . Nacrtati grarik date eksponcncijalne funkcije: .a) F~I~k~tjq_ f: R_~ R+.Jx 10.y= ag("~.a"zi u e-s~poJlenN s~~pell<. " ' -¢:!:>'.J27 .a)Vx-5<-1 b)V6-x>-4 c)V2x+I<-8 1O.J6x-2x' b) 2x+1>.

r~.1 = 84 x + 5..a) ('54)'"-' -_(5'4)Y" b) 11.IS.a) b) c) 3.1"--2 = 13 c) 4·31'-1 +3.5 < 27 ( 644 j b) 9'-10 75 .a) 5:.. a·I(X) _ 3 2 -.9. 3x+1 + 3 2x+ 1 = 5·6.r. .~ 2 +"1 . ifY = 1296 .1"-2 _3-1'+1_3 r + 5.7 2x (?)H -I)' >4 b)::: < -4 (2 3 9 11.a) 7.a) 0.a) 2x_S·2-x:::7 b) 4x~J _5.J-'-' d) 0.\'·~2 = 7 4-1" _3·4...2 x-.-1 t. C) (5.J9 b) 3·1' =4!J3 3'" 2 .35.45_a) 2'>4 b) 3'<9 c) 4'<16 d) 5'>125 I 1.8.2°.+ SHJ b) 4x_3 b) 9x. 2 Ee..' = 36 b) 2' 5' =0.2'=5 11.a) (1 l3.+1 _ 3·5-\--2 = 122 b) 5 r + 1 +5.( =SH2_5.2 N ] _4' = 16 b) x II.b) 2 3'-'=32 2 b) 0.01 .40..*a) 4.+ 2000)2000.+17."+1 =7·393 11.[i.a) Vl28 = 4" b) c) 36<+'=6 c) 0.a) 4 +2·<+3 =20 II.\"--2 =630 c) 52\'+I_S~-'"-1 =120 I 1..5)2. 10 I")roJna .36*a) c) 42x+1 I137.-2 +7.a) 6\-1 +6.50.I6.a) 25" = ~ b) ) 11.43*a) -~-6'(2' ---~-)=l 2·'x 2-.*a) 2 " J 1.1'+1 = 117 11. d naclile " x 2(){)O 11 . 9x+2 = 6 4 \"+1 3 II.12.r+l=104 11.:::: 2 3 2x+ 2 c) 2-8V-36'=3·16' x 11.32. 2 .S·1"+J b) (~3+FsJ +(~3-FsJ =34 b) 11.J3J +( b-..1-2 _3 2.1 _2·3 2x .5(5-3) 11. I 1.a) 5"=25 11. I 1.1'-1 + 5.-3 > 16 11. 3 - 2X ' (41 -.39.7.2 =6 c) 9' + 27 = 12-3' b) Y -9·T' =8 4"+6 x =2·9 x 11.34.x =20 -1I·30 x +6·5 2x =0 .::::4.:.1"+1 +6-'"+2 = 1518 b) 5·3..2 (0.2 = 69 11.-2)' t·.3 I.38.-2 b) 54x-6>253X-4 c) 3x+3 7 X.'-4«6 = 343 b) I I.28.d) 3 2x .I"2 22 .1(10. I 7.a) 0.125'-" 00 4 c) c) 1 Y+' ( I )-. .' = 155 S.'+1_17 5-' b) 21· Y.25'-'=16 (H =(H (%1'-' =2~ c) (if =(H2 U4 f' =~ d) 9 H2=3 d) 0.*a) 8' +18' -2-27' =0 22x+2 _6-' .a) 2 1'-.23.::2 + 16 = 10.\-4 =315 b) 3 x+ 2 + 3. ~ .r+.+1 =258 11.1-2 = S. 3 . + 5_1'+2 x+- 2·_22.20.13. I I )-'-' _ <2' b) -I >-(8 9.J3)' =4 + 22.-1 (* f' + 3.49..+2 < lOb) 0.3.+1 =216 IJ.a) 4""'] +4 \ +4..-2 C) .'-7.*a) (~2+.a) 4 x >8 b) 9 x <27 c) 16 x <8 d) 125 x >25 11.33.a) b) 7'\ +7-.2+.-1 +7·3' -2-3.\"--1 + 3.22.25'.a) 7 = 2 x+"2 Eksponencijalna nejednaCina (nejednadiba) oblika 11.+1 _4·::V.5)' --I =0 f' ~(t .a) 25 x >125 3.*a) 3-4" -2·9-' =5·6" 3 Ilo42.2 = 1 b) 3 2x .x+6 c) 3'" _4-3' =45 b) c) 5 6 2x 4' +32=12-2 x 5' _5 3.*a) b) 22x+l 2.\" Ilo4l.2 J.46.47.+1 1 00.t+1 _! 9-"+1 2- x+- 1 2=3 x 1 = 3..1 +3]:. =I c) 127"-1 = . =64'-1 b) 3 2x _2·3 2x . > O. Od re d ·· It 1 cJe _- (x..I9..+1 + S' = 750 b) 2\--~+2'-+2.1 O.(0.3<3 2 .f.11.'.a) 3'· J.1'=1000 (d'4 (H'-3 c) = c) 4"'=256 I 1.r+l 11.24. l]eSenJaJe .1.·-1 +6' +6.-1 <a g (l) . a) 3·4" + ~.a) b) 4-3' -92' =56 2 b) 42x+l + 22x+6 =4.:. 11.-3 = 99 + = 26 b) 2' .a) 5.r+! + 5 b) 6.a) 2'+'+5· =104 b) 5-.48.5 '=4 11.3.44 .5 =16J2. - (7)"-5 75 d) (2)-<+3 >-=<-\ 5) 16 7 2 2 c) 0.a) 4' -9·2' +8=0 74 b) 2" . at(r) >a Jdx ) Rijesiti date eksponencijalne nejednacine: 11..

a) 5·2'+'-3·2. i'ii'r.. na di"ugu (rec\mo'". ¢::'> .( Q «. 18>0 11._..f(Xl ~1()g.f.'.61."to vi'ijedi: .11 I. LOGARITAMSKE JEDNACINE I NEJEDNACINE +3 x x2 1 - .<acF IJ IV) log" <if.el~Nj\r~Jel1¢jJ.>:-3 x+l 11...< 1.Q <:4 .2_ 6 > ~ c) 5 x2 .arifn:t:. h.~~. b>O).o~ail). .vafijablu qaziv3mo log1\ritamske nejedIla~ne (nejedriadzbe). nazi'vamo logarit{u1l:.N'a'os.la primjer ci.<X:t.5..PI'trje~fly''lfljlj.\'= x 0 a'= b' .noyU liavedene ctcfinicije.<I. .g("»O.::-0: ..< 1) • Neppsre.0 < '1.2.). '..l1· N)= )ng:"A1 +iog. Jbga'tjt~n]skil:ijeqIia~ina ~o.54. b."l~.lI' .~cia.>" 1..< 2 5 11.56.~'!j ~ ~ :. 199b..saQT:z..i1 =llog" At. a '.. t{ '.: ..9garit~rrl?k~ flll)l<.ail'lO logf\ritam~ka j~dnacina (j"dnll.."' Kako}e 1.'g. . .36)°....59. 3 d) "'(%r gl-3x >1 b) 9·3.(. .h.a#.a)9 +'+3.> 0.: 1) IOg.d:i~e) 'u' kojim'l s~· p~jav.u od l1 osp rl-'J: bazq: O<a<l' op~~da.·05. . '¢.-x <20 .(M>D.~(*)#f(X) ~g(X)~f(X»~.e~ log .Q." . !~&at~tm~du .2. *.(X) <: 100"..S'e...a) 8·1"·3.fj$tiJl\Q ~'lij(3~e6u .(n~je'?'~~a..lj ~j p~ogaritmi koj i u.n*O.·2<74 11.." a. b) 25·'-5"">50 c) 9'·.cija ll. b) 6·5'"' . LOGARITAM.emo qa.N >O.~la:~'t k~q: cFo ~og.'.2x < 1 81 b) (0. '·:i':: .a>l rastllca.«Y-~.' «~ x 11.1\T >Q.• vr~i se..'4.'l fu)jk.· .2 . log...' 76 1 {(x» ' . il'eposrednd zakljucllJ. N.y.:.2"0+' 11. log. (M lQ.ll'.~ti9in:~ Q~.a) 5..(O<. t iOg{lfCX).(41..JogI'M..b) 41 ". 0 '.a) 2 \"2+!.58.-pdno~no. 11 Prelazak s jcdhe fonnuli: logati~a:hiske b. > 10 11. po >0.5)' 11.)V1SKA FUNKCIJ4.Q<a .'·4.":'- . ' • .()llelltia)jillitre11fl stepell6vatj haz.0 <.2 <8 11.'ll: Eksp.. { .. ..odnosli na b~zu . 0< (/ < 1 .~.zl...a) y+2+ 7 ">4·7 x . '!z: flayede~r~ J~jrt¢Jje sme~lj: lO. g(x» ..'..broja:b'zabaZll a.':'''"g(X)} ""'.60. .nr~Yi~a.~zI>M. 5>+2+6·5' "'55 .' O~'a< "l/V:? > 77 .gb q . (M>O. 2·3'<3 b) 22x+I __ 5·6 x +3 2x+ 1 :::.f: R' -7 R"de·finisanajedl)acinom f(x)=logxx. L()gaI:jtamsk~...Og"g{X)} a>l ".. ': . LOGARITA. .25). ..I +34·]-'-\ J')efj1iicijali)ga~lt'..0 c) 9" -3<2·3 x Defipicijalogaritalllsk" fimkcije: Funkciju.: I) .cija .4rio. ~~p~?n~t~..a) 36 05x2 «i r x x-I >4 11">7" c) 16<2'" c) 23"<19-x b) 3 1 .::.01).+3 <9 b) 3'+' r c) (0.qfladib\J) ~ t~()j0j . . J.eJed'!1~q.~.5 La) 3 x b) 2 <3 b) 1 LS3.2 < 9 b) 2 3x ..vr:Uedi: < gx+2 alogab_b..0 <....57.. .x2 > 8 c) 4 2' + 2.nazivatno I()garitapls\>.< g(x) .! a(OWcFjJ?Ja"'4F~~ dobio_pozitiVanliroj b. .::.a) 12. .a) 3 2 .jilca.>! log' .55... <± c) 125·5.lt1~¢' . «0.1' _5:.

12.*a) IOg21og2 12. lOI!.32 c) log))] I ~.\43 27 .-log25 ifiJ3 c) log21og2 1 d) log.= .I. b) log432 b) logs 1 I b) loo-~ - d) 5 3=125 Izracunati vrijednost datog izraza: 12. ._. b) y=x+1 c) y=x-4 d) y=3x+1 12.13.12.Iog..: x b) b) log5 x=-2 c) 12.~ loa(x' -"'. X x-_1 Iog(2x_l) b) y=)x-I~ log\c+l) )(x' -3x)log'(x-l) 79 .·~ 81 12. Date jednakosti napisati U obliku logaritamskih: 4 12.5) c) y=log(2x+10) d) y=log(x'..a) log.:=.9.lf12l +~ . .~12--= .17.a) log. 3x _ 6 x-I l+x Odrediti oblast defillisanosti (dornenu) funkcije: 12.a) 4 10£.10.x b) y~log.19. 2 12.2.Iogl6 fiJ2 d) log.a) log.- 82+\{)g~ d) . . Izracunati vrijednost datog izraza: ~-}.8.1 La) Jogl I 12. I d) log] .. 10-2 log .2S..a) c) IO(T4 ~ 4 I 2 b) ~102+~log16 Slog.22. izracunati vrijednosti datih izraza: d) IOJogJ5 d) lO-2log4 c) Siog.4. pa na osnovu njega odrediti grafik njene inverzne funkcije. .a) 10giOO b) iog2 64 1 12.16. :.20.a) c) log:.lO c) SJ]og"l C) 4 3-1og~ 32 . 12.1.a) 2'=32 b) 4 2=16 c) 3 =81 12.33.a) y=log. Na osnovu jednakosti a logaN 12.a) 1'0'= 100000 c) b) 5°=1 (J3)' = 3 Slijedece jednakosti napisa!i U obliku eksponencijalnih: c) log 464=3 12. 2 logs 125=x b) log310g.30..=-2 b) Jog!9=~2c) IOg4--=-4 '9 256 3 lzracunati slijedece logaritme: c) IOg327 12. b) 44 110g . *a) ~ 10g.a) log3 x =4 78 b) log] 8 81 2 7 12.a) log.(x-l) cJ y=(x-S)·log(4x-16) 12.(x.15*a) log" if lzracun~ti I c) logj~ 4 b) log.c) y = log-. b) 8 ' J2 c) log2 log2 '!if4 d) d) )10g. .I6 IOg310gdog2264 d) log.7.- -x-2 b) v 4) 12.0425+1 = N . V49 12. lol!') 4 814 2 ~ .-2 = log. Pojamlogaritma i logaritamske funkcije.6. c) 27 '.a) 2"1og 2 .*a) Y=F~·log5(X-2) d) log. x=-1 c) y= c) y=log)-- XT3 2 b) Y =log3(-x +7x-12) x-I ( ) d) y=--logx+3 y=log(-2x2+X+I) 17 32 a) . Na osnovU poznatog (vee skiciranog) grafika funkcije y=x2 definirane na skupu R+ odrediti grafik njene inverzne funkcije.8) y2 _ '):( 2x I-x .1.. . Nacrtatigrafik funkcije y=x+3.3La) y=10g2(x'-3x-4) c) log3 27::.4 2 b) 2 10g :>s 12. '6 d) IOglO10000=4 d) I c) logj".-- 12.12.-/3 d) log.Iog9 S1 b) IOg41og.23..Iog.125=-3 3 logl6 32 d) log6 1 I d) 10"-- . .x+ I x.a) !og39=2 b) IOg18=3 I I 12.log464 c) log4log981 d) log4256 10000 I d) Iocr~~ -64 "~ 2 12. ~12S .24.14. ~J b) )' = logJ --_.= x' . 32 .25 logll6::.a) log]32 12. .x 2 3 12.a) v .a) log.: x b) logslog.81 c) d) 7 3=343 vrijednost varijable x ako je: 12.29.0) logd c) log:V9 b) log:S. f X +5 ~ 3-x .= X 4 8 x+l = log. b~ Odrediti nule date logaritamske funkclje: 12.~ d) 10".a) log.26.· b __. -.' 12.27. 256 x=- 22. Odrediti inverznu funkciju date funkcije definisane u skupu realnih brojeva R: a) y=x.I6 x b) y=.21.5.d) -'"\' = loa.3. 5 d) 100'9g fi+. b) log) V64 c) 100"5 ~.a) 12. Osobine i grafik logaritamske funkcije I 2 d) log .a) v=log 3(2-x) b) v~5·log. 4910S7 2 3.

a) 5 b) 34 c) 56.7-1-- laS 12.a) 2 . Pravila logaritmiranja. 4 iii log'-7 -} 70-' 12.128 12. odrediti log 56.7=b.a) y ~ log.72 d) 7 34.a) logx:o::-loo-9 2 b b) loo-x::o:::-log8 1 1251.2·9" d) 3. log..59.. 1 J ifi iog5 4? 4 .. 12.IV2h.40.a) logx= 410g3--10g64 I I 2 b) logx~-logn+210g2 c) logx=-logi6+-log27 2 4 3 2 80 I 3 c) 10".53 33. xl 12..95 65 4 s 12. log3 _.58.8c()y) Koristeci baZll 10 logaritmiraj slijedece izraze: b 17 d) log.53.52.)00 iii log" 100') 4 .5 7..47.43. logs 3=b.37.Akoje log2=a.39.0) log 27.:. (log a -10ab)-loaa] 3 2 3 Na istom crtezu nacrtati grafik datih funkcija: b) IOgX~IOg(O+b)-~[210ga+iIOgb) c 1 12.a) logx::o:::2log4 b) logx::o:::3log2 c) logx=-21og9 1249.64 c) 78.a) log} 25·1og25 9 b) log210·log16 c) logs 36.1:.68.46*a) c) .::a i odrediti log30 8 . koliko je IOg24 54 ? 12.'i 2 c) logn JOOO--!og81 12.Nacrtati grafik funkcije: 12.64.1 12.34.4l.a) iogJ 8 iii log.j3 b) 34 .a) Iogx=log4+1og5-1og2 b) logx::o:::log2+1og4-1og7 I 12. .83 c) 8 12.63. Aka log] 3::0::: m. -log.41.12 12. 12.Akoje logs 4=0 i log3=b.45.38.50.59 2 3 c) IObo-x=-log64 '-" log. 35 d) log[ 0.: 3 b) loa.a) y~]ogx i y~2Iog(x-5) b) Y ~ logx i y ~ log(x+5) b Uprostiti izraze: 12.000: [0 V.a) logx~i(I0g2+10gm-log4) 12.67.a) logx=log5+log2 b) logx::o:::log12+1og4 c) logx::o:::log25+1og2 1248.a) 67-43 b) 184-425·67.69.a) y~log2x i y~2·log. 45 + 2log~ 11y b) bJ 17x 4 Sta je vece: 12.a) 410E-~ 27 3. log x = -log 5 + ~[210g0 +llog 3 -~(IOga -10gb )-Iog 0] 12. Odrediti izraz x aka je poznato logx: 12.43·66. Aka log(1 27 = b. 4 5 3 5 4 7'" d) y = logx :.42.13 c) 3<178·317.'i 1} x log3 log] Vi log .2 cJ 448. odrediti log 25 12.: 12.5 d) 78./567. izracunati log. 17a .J4 b) 12.Q'i 7 12.J. b) logx ~ -log32 ~-'-logI6 + -loa128. 7 c) logs 0.61. 12.a) 43a'b J c) 10glog\!1000 Prelazeci sajedne logaritamske baze na drugu izracunati: 12.56.2a~bl:c-2 c) 43a hc bJ 12.a) 4xy' 56x2 yS d) 13.a) logx= -logSI+-log32+-log8. 66.60. 7 iii log:: 9 c) !oiS:..j3 b 3 Odrediti znak slijedeceg brojnog izraza: 6.1 3 b) log. c) ~ log4 7':.11· \/276.2.x 12.a) log4 log4 .66.a) y ~ logx-l b) y~log.a) log~ 27·!ogJ 16 b) logj 125·!og2.x b) y=]og2x i Y=2·log.J.'! 1 I 2 'b) log. Akoje log5.a) 3-4 b) 4·345 c) 11237..!og6 125 12. 1.65.a) log[97 b) 10'&. x b) y = logl X c) y ~ c) y = log.(x+ 1) log4 x 1 1 2 2 3 4 12.44 a) Sx 2 b) 3:v" 3 1 lab' 8x 2 c) 66a 1Jsc 5x J v·1 }' d) 26.94 6. 12.36.1:.2·98. 81 .128 12. Prelazak s jedne logaritamske baze na drugu Koristeci proizvoljnu bazu logaritmiraj date izraze: 12.54.55* logx = -log 5 + 2:l 210ga + ..(x-l) d) Y ~ 11og.a) 5'·7 b) 42.35.2 7 .

47712 i 10g2=O.lj87.876 c) 5'" ·12.92 cJ x=V38.' c) x = .a) 12.234 d) 9.a) 12.a) x 12.8 18.76020A logx=3.88.18.00567 b) 0.22 b) 987.987-35.a) log b = . Ako su poznati logaritmi: log3=0.S2.25 43 34.45 '11.a) 12." all="1 .91.114·0.a) log2. 1 12.81.86.55 12. 12.04' cJ x = 7. 12.99.72.76.2 34.45 25.a) b) 57 8.4 c) 12. __1_+ __1_.' 34.34 d) x=0.100.4 88.9238~ 12.a) 143.08872 .887 x = 66.3·18.675 b) logx=·5.a) x=V125 b) x =V654. Ako je log2 = 0... ~j3.2·4.5.a) Odrediti broj x ako je poznat logx: b) logx=1.106.02099 12.74.3 .=.3 b) V14. V)=~) => 12..Dokazati sJijectece relacije: '.92.95.73 0. J=> 12.98 12.22444·1 c) logx= . b) logx=O.99342:2 b) logx=O.73.83.l.a) 12.102.87.S0.002005 12.log5=3 log" a + log!> = 10g h>gb" 12.21' Prilikqm odredivanja logaritama koristiti kalkulatore (iii logaritamske tablice)..-J0..a) x=O.982 263iJ9l.log4.00491 4578 23.a) 10gx=0.3.a) 12.271 c) 9..90.981 2 .2.4 245.543·5.JO.30203 odrediti: b) logl8 c) log36 d) loglOS a) log6 Odredi karakteristiku broja logx ako je: c) x=561.104. II b) x=4.105.78.44 b) logx=0.973467.S4.55 12.7 . Dekadski iogaritmi (logaritmi z = 10"':'" x= 1O".J678. 1 12.12 9.234 b) x=0.93.94 b) x=0.11.543' .8782· 3.5691 12.a) 10g l.2l 3.85.10g.a) 34·53 b) 45.008· lj3.32456 c) logx=6. 2 2 a +b '=7ab ab = c 2 + I '¢:::i> ogb ¢::::> a.+{ a ·log.09'.877 0.72 c) x=7.991·0.96.71113._" a.905 0078 5 ·67. V871.115 .333 1 2' 12.a) x=66. 83 .79.i5987 2.J6.43' 12. log" N 12.18298 logx=0.489 logx=·15.433 5.89.a) log 3 5 b) a log" N b) log 12.(/ 10g b a l"gb!(ll1.-:C.799 183.75._h a = 2Iog/.11 logx=0.3.3 Procitaj karakteristiku izdatih logaritama broja x: . 1 1 -- -n '" 11- b) IOg/.a) x = . *a) x= 70. odrediti: a) log4 b) logS log. [Y = 10.a) 1ogx=2.8 c) ~88..6' .097 d) 0.a) c) I 1 x = x=~24.103.329 c) x 3.20358·1 b) logx=0.3 b) It a +b I ( b) logc--3-=ilogca+logc => log ul> a 2 + b 2 i:.a) 12.a) log~" N = 1 + Jog" b 12.4815.a) X = .21 3.39 c) 78. log/I N c) c) c) c) Odrediti logaritam datog brojnog lzraza: 12.46 c) b) 34~7 V832.77 c) x=0.. 12.70.'Hi = log If! n " _ log/ a + It ab --l~ C = Odrediti logaritam datog broja: J II b) 123 234 b) 2.98. 0.:.97.22·89.7 321.77.12987 12.07393 721.j94J 12.118 7 .~ Iog 6 5 12.30103 logx=0.a) 12.41' = ='=~='-"7 .94.15' b) x .3.54 4 d) x=9000.·1 ·0.1.812.:: c 2 b I b) 10g2·log.a) x=43.335 b) x c) x= 2.175 ~4. 5.37 b) x= ~819.53033 logx=2.1i2 .0008876 12.4 0.3 logx=1.·1:"" 12.a) 4 12 2.10 La) x = 83.451.7722 ·3 82 c) c) c) c) d) 66712 d) 0.17 iog b +c a +-logc.3 4422 12.a) x=.3 0.30103.672 logx=·0.71.b) x = .7.231 b) 45.3.45" b) x= 6.34 98.3·log4·10&5·log 6·10& 7 =3 I 12.0400567 Prlmjenom logaritama izracunati vrijednost izraza x ako je: 12.4 2.887 4.93V7. N U odnosu na bazu 10) c) log32 d) logl28 8.. 77.

cJ loilt-5) loix2-S) X 12.a) log4+3Ioi!2x-3)]=1 12. 6)~5 c) logs(x 4 + 12.a) log x + log4~ 3 b) logx + log16 ~ log48 c).a) logs ---.(2' -1)+log.1 12.a) log(x.113. =36 b) 5'·2 =50.140.138. -31og.41ogr 1+logr b) 21og+X}10H+x}lobc-1)+10lJ! 2 12. (3' 12.(Y" +1) b) log.l) b) 210g(3x. 210gx _ ') 2-logS-'- b) l 1 2 b) .. (x - =~b) 2 cJ 2 1/2 1}2 )1 --log2+logv A +4x+5 --lo§.A -4x+5. x+ I 12.a) 10&r.S) 12..20')=x+log25 b) lodr-x-6)-x=loix+2)-4 12.1IS.120. (.24. b) d) 2 2 !og3<\.2x xJ .12I.x)-Iog(x·.(3S-x') b) ]'-'±Iog(x +.1) = 2x .. (5'+1 - x]ogx = ]'0 = 324 c) 3'·8>+2=6 12.x2. )~\\\'3X ::::400 = 10000 12.a) logx~3 b) log(x+I)~2 c) 12.' =81x 2) 2 1 1( 5 .log5~log25 b) lodx-3)-lodx-2)~lodx+9) log(4x-IS) -" c) c) log2x~1 log(x+S)~O c) loi3+210gl+x)1=0 log~(log.99452 +. llog'. x+4)=-1 Rijesiti date logaritamske jednacine (jednadzbe): 12.093 x~ 0.a) log.445' 12.a) log'(X21)~1 b) log5(x2+1)~1 12.IIO.' -x)=-1 c) log 6 (x" +2)=1 2 12.'} + X +2 1 12.::logI1(3x-5) 12. +6)=x +x .C\.ilo12lo&(x-I~=O b) 10&I012logJ.a) 12. cJ logx' +--locr5-1 =--Iog(x-I) '2b2° logl!(x" -3). I )'log(x+2)=log(x'2) b) log. 24) 3 log. (3' T 1)+ log.125.132.(log..a) logx+log4~0 b) 2Iogx+1og2~log9S c) 12.a) c) IOg7(2x'.a) b) 0 log x + 2 (3x 2 -12)=2 210gr 2 12.(x-I)=log.133.=_1 log 8 .' -2x)=log(2x+12) b) log.(2' -3)=1 b) log. 21ogx+log6=loglS0 c) lo&lo&lo&x=O .l+x J 4 +--=3 5. d) log3(3 20)= x b) log{.a) 10~8-21og(x-I)1=2 b) 31ogx.a) log(4 ..j34.log (x .130.a) log.x ) ' b) b) log(~x+l +lt3 log Vx"='40 ) 2 c 10&x'.+7 -log.141.129.118a) log.-) = log±-IOgX cJ log.a) c) 12. (x + 1) -Iog.5)·log(x+ I )=2..a) 5)+ logs (25 + x 2 )=% IDe 3.0) 3 2"0". (4 x +4)=x+ lofu (2-'+' -3) 12.a) log.335 3.4)= x(I-log S) 12.log x 11 + log 12.126.a) log(2x.1)~1 .139*a) lod6.410g X + I 12 log~l.143.4.=- .136.a) log(logx)=O c) 84 '- I x'''P )+ 1 + log4(x + 1)=3 .11.Jl.(log. (S .2~-~ 12.r. (3 x b) log(2' .l )+log(x·2)=210g(x·3) b) log(x'2l+log(x+2)=2Iog(x.2 x - log~5x--4'log~x" 1 =2+ logG.a) ----Iogr=-logr-·l 10gr-l 12131.5' -25.12.114.a) 3'0"" ·2'''''' 100(t3) ~.142*a) log.9+~67.(9'" +7)=2+log. x)=2 12.x)1=0 12.a) log(x.a) _'1 b) lo~+2x+I)-210g\"+1)=lo~+6)-1 b) log2(x-l)+log2(x+2)~2 log3(9~2.107*a) x~V34S.a) IOg*(-~)~2 b) log(3x+1)'~0 12.117.+ 10"[-"-1 L) 4 2 ~ ~ . 112.1)~4 b) log(2.109.a) log.a) x =900.Y)+Jog.123.127.135.log25 12. -13)=x-xlog5 85 ..OS 12.2)= 1 I).IOS.-+lj=O 12. 3'" . ~ 3 b) .3.- .111.122.a) log(.2 x-310g.137.(x -I) = I lo§(lOx+ 3)--lo&(x-6)= 1 12.= 1 5-1ogr 1+logr X 10g~X+51'=2 log/10g.+ .128.134.119.*a) log.3)= 6 . 2 = log. log.21) 2 IO{-}+ .*a) log.. (3'+' .x)~'1 c) 12.116.J2x -I ~ log.2.(6-5 x )=I-x b) log l (4 .(logx)=1 c) log.a) ~IOg(X + 3) = 12.a) loiloilogx)] = 0 b) 10&[log.:. = logs x x 2 b) x log. Logaritamske jednacine (jednadzbe) c) 12.x b) .1.~ x=2 log2x 2 + 9 7 .

5.x=4 10g-l-1og:.168.x=7 12. x·log.<.a) ]og.167.logA'-log2=Ob) log2·Jog.a) log) x .a) 12.x log x >0 >0 '1 x-2 12.178.2l(ax)" -1]=1 4 a b) ]og3 a -log.a) 10g2 x+1og 3 x=1 b) log.181. (2" -7)=3-x 3 2]og.< 0 Xl c) -9 2x -I 1 log4--<x+l 2 I b) ._.a) log! ...x=- 12.a) x iogx+7 4 Jocr _ x b) 2 -4x+3)<1 .] J Xl -4 ---<-1 '2 x+l0 logl xl-2x+l <0 x-7 x' -1 c) ]ogo.. = 1Ologx+l = ]0 2 c) c) b) b) b) b) 2 4 (. 1 + X b) log 2 12.a) 12.x-Iog] x-8=O c) lo&x-Iog] x-4=0 b) 12.160..a) c) log1x<. " r10rmu PnmJenjUJUCl = 10gh 1 M za prelazak s jedne logaritamske baze ogb a na drugu.x Xl + 3 12..-+ 1)<0 2 log.!.x+log.--->1 .*a) log 12.r 12.147.x=l0iS: c) 10§6x+1o&x+log. 12.0-1.iog x 87 . log3x+log9x+lognx=12 12. x + 2 log J9 = 0 c) X c) if.2 +2x-I)<0 x- x+ 16 log b) log..1 x]op-2 =100 .x-Iogxx+log.a) 12..177.*a) log.7) c) X4 c) X 1+ 1og .1)< log42 logo.' ' .1 x _ 5 .(4" +4)=x+log 2 (2"+]-3) b) 11 b) log x-logx-1oi?ix=4 c) logsx-Iog x·logx=4 12...a) 12.17I. . .*a) 10g".a): logx.' 9 12..- 2=log x 2 12. x·log 4 x =4 b) log" x ·Iog.(x 2 +9)= 1 b) log4iog2 x+ log21og4 x = 2 2 b) log.a) x =x 3 ~xlog.a) 10g. x =xif.--<0 I-x 3x -I 12. x < 0 4 4 log5( 1-3x)< 3 log(l-3x)< 3 log.a) log9+3Iog..a) 10gx>0 12.146.a) log).a) log.16I.*a) log:.a) lOg16'X+log g x+log 2 x=36" 4 12..4(2x. b) x'/~ 12.x>32 1 12.5(3x-2)<-1 log3x+]oK.176.172..157.logx-Iog7x=3 4 b) 12.a) Jog] x < 0 12.158.162.x-Io&x-logn x-lO&l x =3 . d) logsx<S c) 10g.175.+ >11 log x 1 . .x>4 b) log.a) x 10gx =100x xl-lop = 0.145.x<0 c) log] x>O log4(x-l)< 2 b) log3 (2x+5» I log(x-l)< 2 b) log(2x+5»1 10gix.2_ < 0 c) 2x+ I log 0. a 3 Rijesiti date jednacine: 12.148.05 x >0 Xl + 25 Sx + 6 log x c) log 0. =0 c) log3·log3+log.x+lo&7x+4=O .170.D =10 log.:1.01 b) x210gx -10x=O b) 0.151.3=0 2 4 16 ~ 81 12.(x-8» 2 log! (2X2 +5).a) 12.180.a) r . 2·!og b) 10gx<0 b) log] x>O :: 12.2( 4-2x»-] logo. a =log.a) 10&...ix+ 1) log~ (2x 2 -3x+S)<'log~ (y2 +2.a) x - 3 .5» logo.174.166..163.x+logo2=2 12.a) 12. x ·log 5 X =4 5 2 I Logaritamske nejednacine (nejednadzbe) Rijesiti logaritamske nejednacine (nejednadzbe): 12.< 0 -5 1.a) 86 b) 3 b) 10g.144.a) 4 10&.x----.173.(2x+5»log7(x-3) logo.ol .149.169.'+1) log 12..y.179.150.x+3 4-x b) 10&-->0 c) 2+x 6+x b) logO'i--->0 .< 0 log 2 X . 19 12.164.a) 12.156. 2 = -JlO 10 610g6£x+Xlog~x=12 b) 12.(IO" .152.159. 2-log..' 1U 1oga M · .165.[. 2 log. rijesiti slijedece jednacine: 12. log x =.\" ".a) log.a) =lOlogx+l x c) log9x+logx' 3=1 log.x<8 c) log.*a) ]0 x-3 b) logJx > 0 b) <0 b) 2 X d) logJ6 x>16 d) log7 x >O d) log:.

~" -2).a) 40° b) 100° c) 68' b) log. x 2 log. - 3 1 In._ 12.a) 30° b) 60° c) 45° d) ] 5' >:-1 x+ 1 log log.1 - Uglove date u stepenima (stupnjevima) izraziti u radijanim~: 13. 16 > 2 10) 12. I log(x . .< loa loa _ . c) - 6 c) 5 c) -18 d) 4) d) n.3.8" 13._...189.og . log 1 (4 \..a) y = .2) b) v=·_-_·.- 2 X log 2 log..(x+2)+log..a) -4 b) ·2 n...1 .' x-3 12. 6 5n.4.ll f] 13. )x 2 +6x+9 12. log b) (X' .Jlog x 100- b) y = )Iog(x - c) x 12.\ + 4) x(x' .'·a) .1 j.(x-4)-I$O b) 1 1. 4x + 3 )$0 9 (: r.11.:' -x -1 .5.8.2 ~ 8.a) 12. 21ogx+110 1 c) > .185.a) y:::: !og(2x-3) 12.' ):+1 b~ b~ x-I 12. 3 b) log.. logx+IO 13. IOg~(X-.194. 88 .log ..a) log 1 _.. 2 ~.a) $.' .2 12.-4 <. !'a) 2 Jog:" 2: log b) 109.a) 13.a) 4 b) 3 13.*a) log] x·1og x 9·1og 3x 9 < 2 ..(x+l) 21o&.a) I 13. 0 S NOV I T RIG 0 NOM E T R I J E • ]. 4 -log.log J X log 1 X b) x-I 2 1-1og4 x I I 1 12. Orijentisani ugao (kut). log .190.195.. -- 1 nldijan ~ 57. cJ c) 4 5n.187*a) log. .radijanima: 13.- 89 .(3 - 2x) log. Koliko stepeni ima ugao od 3n radijana? 5 (' .1.182.-.> .2..7.IO.. -'.- 6):. x < ___ 2_-. log 2 (4" ..198.a) log.b) < I+log..184. x + 5 1og 1 x+I Iog~-- 2. (3 - 2x) <0 2 $ c-----..197*a) y = 12.1.a) 90° b) 180' c) 270° d) 360 0 13.)+IOg~(X-I)21 2 ].' 4 = Ko!iko stepeni (stupnjeva) ima ugao (kut) cija mjeraje izraicna u.21 1 . . 2 5n: 4 d) II d) -253 13. log" 2 . 16 12..j. (2'+'-4»-2 log.-:.196.3 )<.*a) Y = F x-I log. Radijan.9.192. 6 3n: b) .a) y=-b-+log(3-x) 0 :1 Odrediti defilliciono podrucje (domenu) date funkcije: ~ ..6.a) 11: b) 2rr c) 411: d) ·211: c) log .. log.a) log x I 2 12. log2x-2 log2 x + 6 b) _-=-1_ _ + c-':"'-.I.. 16x < 1 r ~ 5 0 lou ¥ + b~2 > 10 C> b) ) b) log.4) b) y x+l b) v=~oox+x I )2~ b~ " b) v .I 4x-11 log(x+ 5) y loge-xl + 3. 3 5n. x .2x 2 12186.l. x+3 .a) 11: 2 2n: 3 7n: 6 b) b) n.a) ]20 b) 135°c) 240' 13.183.295779° ~ 57° IT 44. 2 . ._---- 13. Uglove date u stepenima izraziti u radijanima: 13.

.fJ '.29. [(a) 3rr/2 2TC/3 STC/6 :iii: rr/6 nl4 nl3 nl2 --..a) 45° b) 120 c) 270° d) 315 0 0 U trigonometrijsku kruznicu ucrtaj uglove: 13.) -rr b) 1C 4 c) 180 5n c) 0 4 d) 210° lIn d) 6 ~acltaj na trigo~lOmetrijskqj kruznici dati ugao i odredi graficke vrijednosti n]cgovog tangensa: 13. --' '~ 3 -43 O· -1 . Nacrtaj na trigonometrijskoj kruznici dati ugao i odredi gra'ficke vrijcdnosti !1Jegovog sinusa: .55tg360 D b) llcos 180'-12sin2700+5ctg270' 13.5 c) cosa=-I d) sina=1 13.~~ 13.•) 90" 13. b) 120° b) 7r 3 c) 135° cJ 57r 4 d) 225° d) _ 3n .16. Der~nicije trigonometrijskih funkcija na trigonometrijskoj kruznici.••.25.•) cos=0.•) -150°.30.••.31 .d..20 . Pronadi tacku na trigonometrijskoj kruznici koja odgovara datom b. O.32.- 90 -'2.2 -13-.d.. sma cosa. ..24.a) tg=3 b) tg=-2 c) ctg=2 d) ctga=-1 13.4.28.13. • --13 -- I --13 - -J2 - 0 2 2 2 :!3 3 .3. .18 ..18.19.22. U kojem kvadrantu se nalazi drugi krak ugla a ako je: a) =200° b) a=3500 c) a=645° d) a=I27So e) a=-8SS0? Izracunati vrijednost izraza: 13. tga 4 clga .. .a) 450 13..a) 2rr .0 0 n.•.26. 13.12. 2 1 c) smcx=.) 900 b) 180° c) 270 0 13. 91 . 2 1 - 2 J ..) sin=0.d.23...sin3rr+24ctgnl2 13. n.•) " 6 13.a) 3sin900-78cos90o+55tgI80° 13. . 1~.• ·0 n. Definicije trigonometrijskih funkcija ostrog ugla u pravouglom trou lu (trokutu). Konstruisi ostar ugao a ako je: .•) 35sin 1800+9cosO° .· n. -- -J2 .' 3 .•) 30° b) 120° 13.fi' J --13 2 .7 b) cos=d) tga=2 e) ctg=5 4 5 Graficki odredjti vrijednosti ostalih trigonometrijskih funkcija ako je: 13.. 0< 0 --J3 -2 -1 . 10 1 .d .15 .17..14. d) I In: 6 d) _540° b) 3" 4 b) -300° 4" 3 c) -450° c) 13. y • 7r '4 5n n b) 47r c) d) 2 3 4 13.---13 " '.a) 13.5 b) sina=-0.. .a) 2siTl1[ + 5cosn + 3tg2n b) 6cosO° -4sin90° +4Stg360° b) 3cos511: .oju: a) 2 b) 6 c) -3 d) 4 13.21.2.27 ..•) _ 5" b) 4" c) 5" d) _13" 6 3 4 6 13. I . . Trigonometrijska kruznica i predstavljanje nglova (kutova) u kruznici Nacrtaj na trigonometrijskoj kruznici dati ugao i odredi graficke vrijednosti njegovog kotangensa: 13.J3. ..a) 30° b) 120° c) 210° d) 360° d) 300° 13..13. I 1 ~-- . .a) 2" b) rr c) 210° d) 300° c) 2n d) 3rr 3 3 4 ~acrtaj na trigonometrijskoj kruznici dati ugaa i odredi graficke vrijednosti !lJegovog kosimisa: Vrijednosti trigonometrijskih funkcija nekih uglova (kutova) koje se ('esto koriste u raznim zadacimao 45' 90" 30' 60' 1200 150 0 1800 2ido 360° a TC '. ..J3 1- ....

ex u prvom kvadrantu. .a ) ~. d.cos_ct:- Z·· a*k1t--ke-.55.sin 3 c) tg=7 d) 11 6 ctga~- 3 3 3 2 ci ±·JIc-sin'lx . Odrediti vrijed.2 45° )~-- 7r".lzracunati vrijednost datog izraza: 13.'." . odrediti sinu. 4 2 a ) SIna=~ b) casu=5 3 funkcija ~ coso: ±.--':"--a).54.i::-+kn. 0: u prvom kvadrantu. Konstruisi ostar ugao a aka je: .a) 4sm-ctg.si'na fc ::---.sine. 13 49 Ak'0 Je sma = _ < • 13.43.a)=tg. - 2eos 45° ~ sin 45° ~~b 1 + sin.124 c) c) tgx~O. tosfX ±..38.- -_' Jr. minutama i sekundarna ako je dato: 13. tga ±JI+tg'a ctga ±~I+ctg'a ctga ctga ctga - b) 4cos~ . 'E_:.9564J 13. i1i .osa Z ..45._~. odrediti vrijednosti ostalih trigonometrijskih funkcija ugla u ' 13.50..a) sinx~-O. Ako je cosu = -1~' u COSU!.. + .34° d) -12 e) 1457° eJ -676. b) cosx~-O.5.Jr . c~J5 c) a~lO. sin30°cos60o+eos30osin60D+ 2cos45°sin45° -tg450.41.::c.+ cos - 3 TRAZENA TRIGONOMETRIJSKAFUNK. odrediti vrijednosti osplih trigonometrijskih funkcija ugla u. A k 0 Je L. Ako je ctgu=2. . .ctga i tga.:: 1 .. coso: -: 2 ".S d) d) ctgx~O. a:.tg- 13.a) sinx~O.o d re d"ltl cosec u cetvrtolll 13 =-~.36. 13. u -- • k'vad rantu. 13. tga .(X 1[.a) 44° 1344. 6 Osnovni trigonometrijski identiteti 6 .a) sinx~O.48 c) tgx~-3. Izracunati vrijednosti svih trigonometrijskih funkcija ostrih uglova pravouglog trougla kod kogaje: a) a~4.23458 tgx~12.48.a) sinx~O.5 sma =12 .c. sina.« ctg( ~ ·.Z· tg(r-ctg(X. S a u cetvrto111 kvadrantu.h -cos'a 1 tga..a) 25[n300 +3 10sin300 ~1 eta tga SIn a cosu 1'\ rc 4 JT . 12. Zadana 13..S8 Odrediti ugao x u radijanima ako je dato: c) tgx~ 3. b~24 d) a~20.a) sin30"+cos60° b) cos60"-sin60° c) sin4S0-tg4S" d) ctg30o+sin30° 13.35.567 ctgx~ 11. 13.". _ -i .d. u drugom kvadrantu.2sin~ + to~ 4 4 2 °4 ". krc . 13.nosti ostalih trigonometrijskih funkcija pozitiynog ostrog ugla a.t: ~--. ·· 3 1. b~2J.88 b) cosx~0.. LSlll .13.53.74327 b) cosx~O.(t)~. ex u d rugom k'vad mntu.k.14.40.47 . Katete pravouglog trougla su a==6 i b==8. ~~( •. =. Ako je cosu Odrediti ugao x u stepenima. L Odrediti vrijednosti trigonomdrijskih funkcija datih uglova (koristiti kalkulatore): 13.o dre d"It! 13 13.a) 42 b) 53° b) 15 c) 27° c) 32 d) 42.52. odrediti slnu.947 b) cosx~O. ako je dato: 93 ..- .l43 d) ctgx~5 d) ctgx=-12.te:JT -"39 .ClJA sina sino..ctg. n: 7r n: lC 13 .'..46.a) sin30o-cos600-tg45°-ctg60° b) 2sin60o+7ctg45°-6tg45°."-': c:to-ct'?~' ~---:-siQq.•. Odredi vrijednosti trigonometrijskih funkcija ostrih uglova ovog trougla.. Ako je tga::::: 3.143 13.33.37. c~5 b) b~9..cos.53827 . 13. -'-'-:'-.53748 I 3.47.':' k "Z' tgu=:-'--:-.d . -.

~ 94 I 95 . . _..= 2£·tg' x . . lzracunatJ SlIlUCOSU.sma+cos(X. smacosa 13.* a) (sina+eosa)' . ~.sma * ' _ sin a-cos ex . -.59.78. Aka je .a) -"------'.cos-2 2 2 I +COSX 13.63..58.:.a) 13. 4 .0) d) c) .d) tga=3 .a) . 3 5 Sllla=~ 40 cosa=- b) c) .64.a) b)--c-~~~ d) J~tg'x-l 2sin' x .a) tg 2 a b) 13. a ) tg-u 1367 . d a 'Je smx 13.x =1 tg d) 5cosx-4 .0<m$l. Ako je ctga = 3. ..-. odrediti : 13.71.76.2(sin 6 a+cos6 a)=1 .75. ' . Ako je tga = -.-sm. ~ko je tga + ctga == 5.x 13. . x c) ctgx:+ 13.0drediti vrijednost izraza tga .= .:t:5sinx = 0 3-Ssinx 1. Ako je sinx+cosx=m..-sin 2a _b) sinactga+cosa c) O+s'ina)(I-sina) sin 2x-cos-lx-sin 2x+cos 2 x b) sin'"'x+2sin 2xcos 2 x+cos"x 1 . odred1t1 3 3cosa .45in a c05a-l n: ' 0<x<2.57.a) 13.J1-m SJllX2 .cos?'S5° sin'a tga+tg{3 tga ctg2a~1 2sin'a-1 .. x x 2 tg.81..tgasin 2 a.84.cos 3x Dokazati: 4 4 13. .77. coso: . tga + etga ..3..72.a) sin 4 (X +sin 2acos 2a+cos 2 a= I 13..-1cos 2 x r 1--~ 1 2 ) 1+ [+ 13. .- ' + ctg-ex.66.a) (l-cos'a)(1+tg'a)=tg'a c) Uprostiti dati izraz: l-cos2 x b) tgxcosx c) sin 2 x-l d) 2-2siI/X 2 2 b) l-cos 2 x+sin 1 x c) ctgxsinx-cosx 3cos 2 x-3 d) 3_sin x_cos x 1+coS1a. 13... a) ..82.61.fi ctga=. 2 1356 ' . rg'x+l tgx 1-2cos'a 1_2_+VII-sine< 2 VI +sina 2 sin:? x-cos:? x 13.~I-·-1--sinx)=sinxcosx \ cosx smx ? . -- 1 -Jr 5 < 3n: a < ---.odreditieosxi 2 13.a) I l-sinxI fI+~ + 1+sinx l-cosx 13. ako jc cosU = 13.a) sin4 a-cos\x=sin 2 a-cos\x J3.* a) Gtga b) sin4 a+2sin 2 acos 2 a+cos 4 a=1 b) (l+tg'a)eos'a=1 2 2 2 2 b) cos a+cos actg a::::ctg a 13.~2-­ sm. ak0 Je tga == .j-l+sinx I-sinx I-sinx + l+sinx JJ ---COSh x erg sin xctgx d) cos:: X b) d) b) tgxsin x cosx cosx +---sin x 1 + sin x tgx+ cosx I+sinx ~l+COSX +~I-eosx I-cosx sin:' +eos:' -1 ( 2 2 . 2 2 sm a-2eos a 4 ..a) . 3 4 eJ 41 ·· .60..74. aka je tga + ctgcx= 3.J]+... Ako je sinx-cosx=rn.80. 1+ ctgx 1+ tgx sin x + cos x sinx+tgx c) = I +eosx f3." 3(sin a+eos a) .b) m = -.83. odrediti vrijednost izraza (I+sinx + I-sinx l sin x c + cos x sin x sin x l+cosx J8-. 3 2 . tg-a-sm. odrediti sin 3x + cos 3 x..? 2· . 2sina-3eosa 13.cos 1 x + tg 2 xcos 2 X d) 5-sills5°..62.79.sin x 4+5cosx cosx smx-cosx l+sinxcosx SIn X 1 + SID X COSx sin x-cos x 2 tg 2 x-l smxcosx 19x 2 cosx + ...cos .a=tg asm" a 13.' 13. cosx d ok azatl.70.·I I Slnx COSx sinx+cosx cosx-sinx b) tg'x+ I tg 2 x-I (-1--COs.65.-x. d sina+eosa .- 2 Dokazati slijede6e identite1e: 13. Ako]e 2 13.68..a) c) l-co&X 1+eosx ) V 2 13.69. 2 ctga + crg{3 b) slnx-cosx c) ( 1--. 1 sin 2. Odred Itl vflJe nost izraza .a) b) -. 13.73.. odrediti: a) sin 3 x . Odreditt vrijednost izraza tg 2 o: +-:-__1_ _ + ctg 2 a.

.88.. -. 6" 7" 1 13.I01.. 13..'!Sx I.\:3 3 c) . cos(x+2krc)-::.89.fix) 1 + fix) 13..98* Odrediti period fU11kcija: c) a) Y~15sin2xl+3 b) y=111cos(3x-4)+191 13..85-* ....l(x) sjn~ . lzracunati vrljednost izraza: ..91. . .104.a) 5111- b) cos800" j 971: b) cos-- 3 13.90.105.95..•..100.a) cos4200-2sln750° b) sin810o+15cosI170° c) tg5850+ctg225C 13..) cos( -x) \ v=tf!. 1371: 1771: a) 2SIO-_+ 4cos .102..a) y=si11x+ll b) y=tgx+5 c) y=ctgx-4 d) y=sinx+2cosx 13.* cos~cos-cos-cos-cos-cos-cos-.* fspitati da lije periodicna slijedeca funkcija: a) 96 Y~sin-J2x+cos)3x b) c) FIStg(x-2)-61 y=cos)3x-tr. 7r 2" 37r 4" 5".- 6 c) tglSIO° 25J[ 3' 6 3 x .. 1. Periodicnost trigonometrijskih funkcija 13..rr~" 8x 1'.a) f(x)= x--tg'"3xsin'2x b) f(x)=5tg''is x tg)x d) ctg24050 19971: d) c.' period funkcije y:::: 9sin3x. * Ako za svaku vrijednost argumenta x vrijedi jednakost .tg8XI fllnkcij~: a) f(x)=sin0n' +1)+c05 5 b) f(x)=sin(JrX 4 -I)-2si11x '.t g -7 c) tg-- .360") = cosx tg(x+k'180") = tgx ctg(x:+k'180C ) ='ctgx iIi iIi iii iii siil(X+2krc) :::....':. kojaje neparna.JJ 97 . ..* Ispitati parnost sJijede6ih 8n: I OJ[ b) cos-·-2tg-- 6 -sin3x .sin 3x cos4x b) f(x) I -I 13.... •••.. a koja nije ni panEl ni neparna: Izracunati vrijednost datog izraza: 13.. .. Trig<)nometrijske fun~cije nega~~vnog argumenta.86.a) y=2sinx b) y=-3sinx c) y=4C052x d) y.a) Y=7sinx b) F-llCosx c) y=sinx+cosx 13." ~ 13...:- lspitati parnost slijedecih trigonometrijskih funkcija: 13...6.=-8cosx 13. ' . .106. kEZ... Sill 3 1 13..a) sin390° b) tg765° c) co.. 97r tg1 2 JT+sm28n-cosI7Tr+ctg_ 2 13.99..13.87. a(! +ctga) +cos' a(1 +tga)=sma+cosa.x) ':'ctgx: . 771: 13.a) y=sin4x t/l4X-. .. Odrediti osnovni period date funkcije: 13..·· i"tiilkcija ie.a) y=4+5sinx b) y=12-cosx c) y=2sinx-5cosx b) y=sin(x-rr) c) y=cos(2x-n) 13. .• ftinkcija -je--parna --- funkciiaie neparna·:... kEZ.._ = --7 15 15 15 15 IS 15 15 2 fCc + c) dokazati daje funkcija fix) periodicna... 3 Koja od slijedecih funkcijaje parna.a) ((x) Vrijcdnosti trigonomctrijskih funkcija datog Izmzi pomoctl trigollomctrijske funkcije ostrog ugla 13.... Provjeri da Ii je !!.::cosx .t.a) Y = 2Sin(x+-':.-I:+sinx 2 cos2x i1 c) f(x)=8·...a) sinll30° . . a) 7si1l630o+3cos99Qo_ctg765° b) 6eos 1500o-sinS40o+tg9000 13.. ctg(x+krc) = ctgx kEZ..92. . -----. (\ ~--xJ 4 ... d) FCosx-sinx d) y=4sinx+tgx c) etg(."- x -] -lx 4 -31 .97.7..tg(x+krt)"= tgx .) 6 13. kEZ.. sinx . .1 4) (cr('x) :"'sinx casx -(gx sine'..96.405° d) ctg7500 13. Parne i neparne trigonometriJske funkclJe sinlx+k'360") = sinx cos(x+k. .' furikGiia "'nepairia· • .nep<'irna .103.93.94.. '..a) f(x)=3-xctgx b) f(x)=4+xC05X c) f(x)=ctglOx+44 d) t(x)=12-5sm2x d) y=5tg2x OJ[ b) v = -.

109. Odreditiznak datog broja: a) sinl25° b) sin3200 13. a) f(x)~J~inx b) f(x)=~-tgx c) sinx ctgx cosx :-sinx .12I.'..a) cos480° b) ctg855° c) tg1230° d) 5in960° d) tg960° d) cos945° Vrijednosti datih trigonometrijskih funkcija zamijeniti sa vrijednostima trigonometrijsklh funkcija uglova koji su manji od 45°: . -SJnX -tox Datu vrijednost funkcije zamijeniti vrijednosclI funkcije komplementnog lIgla: 13.126.127.122. Odrcdi inak proizvoda: a) 5In7i\:.110.x x -+x 13.119. kEZ .118.112. sina>O? 13.117. b) etg135° b) sin240° b) cos225" b) c05300° c) c) c) c) tg135° ctg225° tg240° tg300° cos120° ctg I 50° sin210° ctg240° d) ctg330° d) d) d) d) d) ctg2x<0 f f(x)~J3cosx -1 ~ Odrediti vrijednosti trigonometrijskih funkcija: 13.113. Svodenje na prvi kvadrant 13.108. cosa<O? 13.125.a) si1155° b) sin] 14° .a) 13. Odredi znak razlike: a) sinT7°-sin2So 37C 2 ) c) cos2x<O 13.FUNKGIJEcp TRIGONOM:BTRUSKA FUNKCIJA ARGlJMENTA O-x 90~.ctg86° tg730-tg54° 900 +. Odredi znak svakog od datih brojeva: a) tg265 0 +5 b) ctg573° c) cosl16° 37C ----x 2 d) c052500 0 c) c05(-2260) d) sin(··270 13.a) d) sine -2x»0 tg]20° eos21O° sin225° 5i11315" . U kojim intervalima vrijedi nejednakost: a) sinx<O b) c052x>0 c) sin2x>0 ifi 2n: .111.123.115.ctgx sTilx -cos x ' -:tgx' ~_ctgx_ -sinx :':'cb"s-.124.8. U kojem kvadrantu se nalazi drugi krak ugla a ako je sina<O.13. Znaci ttigonometrijskih funkcija ARGUMENT. * Odredili ob]ast definisanosti (domenu) funkcije: .a) cos87° b) eos2]5" c) eosl]]O d) cos400° 98 99 .c05800 d) ctg12° .a) 13.::' tgx etgx ":CO"SX -sinx ctgx tgx -cosx sinx cosx -ctgx sinx C'OSX t2X -tgx -ctox ctQ:x Sli1>~ cosx tf0 ctgx..* Na6i sya rjesenja nejednatlJ1e: a) tg2x<O b) sin2x>O 270 0 + x i]i 360° . J} sin325° 13. c) sin]60° 13. .128.9.os1000 b) tg2000sin350o c) 1(+ iii cosx Izracunati po formulama svoaenja l1a prvi kvadrant: sin]20° b) cosl50° c) sinJ35° 13.a) sin480° b) sil1855' c) sin 1230° ]3.a) cosl7° b) cos51° c) ctg24° d) etg72° [3.116. c) cost -95")Clg( _100") 13.x iii 360°+ j( 2k7C+ x fJi k·3600 + x.x 21t + X b) cos67" .a) ]3.a) sin]290° b) cos570° c) eos]230° 13.a) sin23°b) si1166° c) tg43° d) tg]4° 13. tga<O? 13. U kojem kvadrantu se na]azi drug! krak ugla a ako je tga<O.]20.]29.x 7C 2 -+x 13. U kojin~ intervalima je data funkcija pozitivna. V kojerrt kvadrantu se nalaz! drug! krak ugla a ako je coso>O.107. au kojirna je negativna: a) y ~~inxcosx b) y~sinxtgx c) y~tgx+ctgx d) y~l-siJ1x 13.114.a) 13.

.7ctgf3 lzracunati: 13 . aka Je cos --ex = -12.152.a) tg187" d) ctg600° c) ctg451° b) tg280° 13.a) cos53°cos37°· sin53°sin37° 13.. .134. '" Dokuzuti 15til11t05t jednakosti: sin 825 0 cos(.139.0<0: 8 o 14 7. c) eos(d-l3l .+ 2eas643 b) 100crg'9900 + 25tg'5400 -3eos 2 990 0 tg240+tg2IO 1-tg240tg21° -a) 0 1. Dokazati istinitost datih jednakosti: .tg4 () . ako je ctga=3 3 13.akoJectga=-.a) 4sin810° + 3cos720° -3sin630° + 5eos900° b) 5tg5400+2eos 11700+4sin9000-3eos540° 257r 137r 197r I3.c) 1 +fg34°tg4° iT <~.149.+-. 328(J )sin 958(1 ctg572° 13.r)eos(1T+a)tg(37r \ 2 • i.0'd re d"HI: .f3)o=~ct~g_a~c~tg=f3_-r. Odrediti sin(300·a). < 360°.508 )cos(-l 022 tg(...151. * Uprostiti izraz : 0 • d) tg585° 13.a) cos660° b) sin 870° c) ctg930° I3. b) 0 tg 2 252° +ctg 2 342° - aik7r. sin(a~i3)-= si~a~os. S1l. = ..tg(.A·oJesmex=k" 3 sin L.3tg-. 13·. tgI24°+tg56° l-tgI240tg56(\ c) tg34 °. 13. ctgac tgf3-1 ctga+ ctgf3 a) Sif. 1 I 'ISO ..505 0 )eos 755° .I3* ~+n7r. 46.a) .. -[g 2 13. sin(a+I3Y =sluac()sl3+cosasinj3 1.1 2700 < ex..142.tg28° ( b) 1 +tg73)tg2S0.·. -.I32. 111: Izracunati vrijednost izraza: 13... * Dokazati tacnostjednakosti: 0 cos(. 2 13. tgatgf3*'±1.a) sin35°cosl 00+cos35°sin 10° 13.136. 13..ctga*±ctgf3. 5 101 . "'-. l~tga tgf3 • b) sin(ex-p.. ' .a) tg73° . .••.-.Cos~-sinasinl3 .g.tg(a+ f3)= .f3ill7r...iso )+cos7So sil1(.143.. ." ··ctga. ." - 13. .' .)·. Odrediti tg( a+l3) A • b) si n3 3 °cos2 7° +cos3 3 °sin27° b) sin85°cos 15° .. (k.. 5' 17 a) sin(a+l3) b) sine a-l3) 13.148.. nE Z).10.140* Dokazati jednakost: 100 146 .~]'i_1l3 2.. 1 + tgatgf3 4.IlE Z).l3) =cosaeosl3+sinasinl3 af~+klr.131.616°) tg 194° = 2 . Odrediti tg(450+a). ··.145. 2 13 2 13 37r lC -<a<2rc.138* Dokazati jednakost: cos 2 696° +tg(..0drediti tg(a+l3) J[ ~< 13 2. tg. (k.150.130.0. (it I 5 tg(a-I3). Adicione teoreme (formnle) cos(.a) sm .137. +ex }os(a-3Jr)ctf.135.a= tga . ako je tgex = 2 i 4 180° < a < 270"- 17 i 1800 <a< 270"13. I + tg 100° Ig400 <7[..t~ga_··. 13 :0:::-. cos(a+I3)co cosO'.. ctg(a+f3) . = O.cos85°sin15° b) cos28 0 cos3 2 Q-sin28 0 sin32 0 b) cos7 8 0 cos3 3 ~+sin 78 0 sin33 0 tg340+tg26° l-tg340tg26° 2 tg1000-tg400 .133..212 0 ) 0 )' 2 -1. Odrediti cos(300-a).141. Vrijednosti datih trigonometrijskih funkcija zarnijeniti sa vrijednostima trigonometrijskih najmanjih pozitivnih uglova: a) sin 11 11: b) cos2311: c) sin811: d) tg33. 13.a) sin28°cos2° +cos28°sin2° 13. (rc) A 5 tg(a-p).tg=f3::-· .a) eos41°cosll°+ sin41°sinlio 13.· .144.P-co~~. ctgjJ==-.. I .555 0 )+ tg15S0tg245() 2 I . cos(a.t.. aka je coso. 13.260° }g5300 ~ eos 156 ctg(a. +a) sin 395° sin 145 3:. 13. -13)=-.13.::·lc. 49 27r 357r 57r a) Sln-1[=COSb) COS--=~Sln18 9 13 26 sin(-. 0<13<.

165.llif3 II?CX + tgf3 12 13.sin (a . sin f3 = 3 ~ 3.. a i i3 13.11 13. 13..a) sin(a+f3)-sin(a-f3) cos(a-f3)-sinasinf3 d) ctglSO tg=~ .16I.sin(a . Dokazati da je a-I>=30°.. 10 a i i3 su ostri pozitivni uglovi. tgf\= 1. Dokaz~ti daje a-fl=30'.158.156. Aka jesin a = -l~ i 270 0 < a < 360'. Dokazati istinitost datih jednakosti: 13.sin(a-p) 166 sin(a+f3)+sin(a-f3) b) cos(a+f3)+sinasinf3 13 . 13. ako je sina 3.") ~ctg a etg' f3 2sm a sm. Koliko je a+i3 ako je x<-1 '! 4 13. x>-I.a) cos2a-sin2utga 2si11(a+ (3) c) b) tg(4So .'.164. c) sin(a + (3). Bez upotrebe kaIkuIkatora i tablica izracunati: a) cos7SO b) coslO5° c) tg(-75°) 13.(3) 13. a i fl ostri pozitivni uglovi.f3:. 13. Q+P+ Y=-. sin56° cos! 24° 13.168.17S."'f3~ d) Ig(a + f3) ..Y__9 _ IS 5rc 18 rc tg--tg12 12 SJr 7C l+tg-tg-~- 12 0 ) 1 + tga b) tg (45 +Ci ..a)+ tga l-tg(45° -a)lga tg b) b) 9][ 2s -tg 3_t~215° ")' 0 3tg-15 -1 7C 4 9rc rc I +tg-tg28 4 sin4a ctg2a .o.18.13. rc Je a + f3 = .f3 )sin f3 cos (a . ako je Date izraze dovesti na sto jednostavniji oblik: 13.x .(3) cos (a + (3)+ cos(a .162. 2 1-r'g(39° +a 4rc rc ( d) sin (a .159. . odrediti sin(60'+a) i cos(600:a).11 c) Izracunati vrijednosti datih izraza: sin34° cos 236° -. Neka je tga=x. t gi3 =-J3-' 1<a<4.172. tgfl=~.a) h(6° -a cos(a+J))cos(a-J))+sin(a+f\)sin(a-J)) sine a+45°)cos( a-45°)-cos( a+45°)sin( a-45°) sin53°si1167°-cos14°+cos37°cos23° sin200+sin 13°sin5T-sin33°sin77° sin200osin3 10° +cos340°cos31 0° sin30°cos300tg30 o + sin30°cos30°ctg30° sin'(300 -a)+sin'(300 +a)-sin'a y.f3 )sin f3 b) cos 2. 4-a 'su ostri pozitivni uglovi.".60°)+ cos l (60 0 + a)+ cos 2 a rc 13.f3 )cos f3 .f3 sin' (f3 + a)+ sin' (f3 . Ako je sin a =~.153.. Dokazati da l+x . {3 13. ako je tga= . 171. Izraziti a) sine a+f\+y) b) cos( a+f\+y) pomocu trigonometrijskih funkcija od Ct.g.a) b) ctga-l ctga c) +I tg(~+a )+tg(~~~1 ctg(~+a J+etg(~-a) 13.a) c) tg( a+l3+y) 13. .a) sin2acosa-cos2asina b) sine a+fl )sinJ)+cos( a+i3 )cosJ) c) cos(a+f\)+2sinasinp d) sin(a+f\) ..a) sin(45°+a)=cos(45°-a) b) cos(45°+ci)=sin(4S0-a) 102 103 .L:..tgf3 ! 3.- tgatgi3+(tga+tgi3)tg(a+~) !-tga f3J :. dokazati daje .J3 .174.167. 2 .169. (a ..a) 13. 1+etg(3So-f3}g(7°+f3) 13.f3 )cos f3 + cos (a .154.155.'..a) Ilia .163.+-.):.:(a=--J:.a) b) 13. a-I a. a i fl su ostri pozitivni uglovi.160.etg(83° - 7C 77C ctg-cos--sin~cos- .a) sin 20° cos2S' +cos200 sin2S' b) cos3S' coslOo -sin3S' sin! 0° cos2So cosS8° +cos! 78° sin20So rg(390+a)+tg(6°_a) .a) b) c) d) 13.157.a) i sin y = -~. . Dokazati daje a+fl=45°.170. .J3 +4 sinfl=~.cos4a tgf3 cos'(f3 -a)+cos'(a + (3) . r tg(52° + f3 ).173..

3 : 2 sina a· :::::: 2.~ . tga 13. cos20. .. .a)· .> x tg- 2 13.'. Ak·· .198.1.+v=180o P J ' dokazati dUJ"e to-o:+taR+to-y=to-utoRto"y 1::>1-' cf--1 b 1.* Ako . .c) cosacos~(tga-tg~)~sin( a-~) 13.. i Y ostri 13.. pn cemu st! 3 4 5 uglovi./3 sina )~ si~3d' +a) d) 13.SllJ.[. .~ ±~l.176./3sin'X-cma~2si{<X-~) >. l+c05x . 13. (l-tga)co~45° -a) 1+tga (0 ) co. ..fl) = 2 b) (ciga + ctgf3 )ctg(a + 13).fl)~ cos 2 a -cos' fl ~tg2x tg<X+ctgfl cos(a-fJ) a 13178 -.. tg2O: i ctg2a. Izracunati sino:.f=l. a etgo: ako Je tg. a+b 104 . '.11. c) tgo: d) ctga 15.=3.C~. 13. 13. Izracunati tg1 2a aka je cos a ="~ . 177. 2 12 13.!..:::::0.184.fi .> 2. *Ako je 0:+]3+)'= 180°. .182.. 1.s .+. ako je cos2!3= -1I3 i 213 se na(azi u tree em kvadrantu. 2 17 2 a 13.190. . * Ak" 0 JC I-cosx. \.188. I siri 2:.cos(x_a). tg2x.> 1.zax'" ~k+l!". aka je tg20:=2 i a se nalazi u cetvrtom kvadrantu.6l = sin'a +sin2 {J + 2sinasin{Jco~a + {J) b) c.os~. dokazati cia je cos2cx+cos'::l3+cos2y-2COSCf. Co .cos <X . ." COS 2 X 1 'SlllLX..ctga }ctg(a - 13) = -2 . lzracunati tgo. b>O. lzracunati sina i casa.179. Aka je o. (cosa +. Trigonometrijske funkcije dvostrukog ugla i poluugla 2 sinI5°+tg30°cos15°~ ~ b) .181a) (tga + rgfl )ctg(a + fl) + (tga -. 2 13.. .191 Izracunati sin[3 i tgB. ako je tg (X = .193.':-. Aka je sin fl =- 12 . .~..+~+y "= rrJ2 .cosl3cosy.L b le smx=-·--.. . ..192. Izracunati vrijednost izraza "00 .195. 13.cos20:. tg ctgfl + tga cos(a + fl) 2 13.\45 +a • 13..197. J 3.tgfl }ctg(a . Cl...je Q-I-.': . Ako je sin a = i. x 13. 13.izraClinati sin2[:\ i cos2~.. cosa. Izracunati sin20:.' 2" ' cos 2x .a) sin'(a +.X -. i: Dokazati da vrijednost izraza: cos2x+coslCx-<x)-2cosxcosu. 2 2 5i~ ~= ±r-~osx - 1..196. dokazati da je tgatg!3+tgl3tgy+tgytga ~ 1...·.. " Ako je o"+]3=y...194. cosa i tgo: ako jc cos~= . 1zraziti u funkciji dvostrukog ugla: a) sina b) casa 1 eos4a.186. .185.. izraclinati sin4a 13.> Ll 187 - . 4 "' S1I1 a = -) S1I1 (3 = -. izracunati sin(cx-f)+y). 13. >0..kE Z.a) .. akaje to'<:> 2 : 3 . \3.183. 3..' 2.a) tg(a +fl)-tga -tgfl~tgatgfltg(a+fl) . . - 105 .189. dokazati da je cos 2 (X+cos 2 j3+cos 2y+2coscxcosj3cosy =1. !. ~ . tg20: 1 ctg20: akojectgO:=. lzracunati sina.199.* Akojetgo.== C:OS.(cIgf3 . r:c--~- . S1I1 Y = -. ne zavisi ad x.2cosa I . 13 J[ < fl < 3J[ 13.ore d d"ttl 13 .:r. 13.. au cetvrtom kvadrantu.a) sin(a +fl)sin(a-fl)~sin2a-sin' fl b) cos (a + fl)cos(a .ficosa -2sin(4So -a} b) 1) 2sin\60o +a -f3cosa ~ <X tg 2 .::.a. 3 13. b) sin a . 5 izracunati sin20.180.J2 + 1.

209. Izracunati cos4x ako je ctgx =.lIO.a) 4s1nia..215. 180 0 <(1<270.207. 270" < x < 360" .' _ 4 .l l g -a .cos200)( sin70° + sin200) 2cos400cos50" 8cos1Oocos200cos400 sin 2ee 5-cos2a J[ b) cos8 12 °. Izracunati vrijednost izraza: b) tga +ctga . I ctg-. Ako je 3tga.22I.%.223. 13." l+cos2x d) d) 13..sin'15° b) 2sin67°30'cos67°30' 13. cos2x i tg2x.220. l~sina 13.222. ~ cos 10° 2 13..219. Izracuhati sin4x ako je tgx.2S4a V- b) ~ 1+ cos ":. dokazati da je tg(J3·o:) sin 3x sin6x sin 2x iT 2co~230cos670 (c0570° .227.a) c) Upn~stiti date izraze: 13. sin y . sin2x..224. Ako je cos x. c) sin2&'-(sincx+cosu)2 2eos 15° -1 1.13.201.90" < y < 180" . SlIlCX--.!.:.218.a) 2·211:. 24' 24' 24 24 13. cos a i tg a .217. a) c0820:-2cos'a.a) fl='~. a cosa . b) sm sm 100=8 13. izracunati SIn a . Akoje cOSX. 13. izracunati ±~ x ugao trougla.cos 20° b) sin 44 ° .a) " sin 10° 1. 2 :::: 5111 106 sin8a .sin 10" (cosa~sina)2 -cos2a 2 13.213.a) sin8 d) cos\x.. Ak oJe 5 2 2 2 -~.216. 90° < a < 180 0 .a) sin3x=3sinx-4sin 3x 0: 13. a) 1-2sin 2 15° b) J c) Dokazati date jednakosti: 3 sin(2x+y). Ako je ctga. Izracupati vrijednost izraza: a) cO$21'5°. Ako je sin xcosx = (CoS~-$in ~ 13. 3 22 2 11: 13. 2 13. c) sin40osin50o::..2 0-.226.a) (sin a· + cos a)2 b) l+sin2a 13. JC t~o . 1+cos2x b) 2sin700sin20° d) 2cos50°cos40° b) cos200cos400cos800 tg2Z a30' d) c) sin- Uprostiti date izraze: Uprostiti date izraze : 13.228.203. 3.2sin 13. odrediti sin2x. 13.a) c) 13.204.~. c) sin 40" sin 20° cosx c) . cos(x-2y) i sin(2x+2y). 13 . ±.. Ako je tgx.5'0sx sin 2x tg'(45"+a)-1 ~( tg'45"+a)+1 .311: Slll-sm7 14 tgy ~ 2.cos2x i tg2x. Izracunatl SI11-.a ) sin -10° .214.21 I.208. izracunati tg2x i ctg(2x-2y). a 16 sm- ex iT 13.cosacos2a c) 2coi 2a-l 13. cos-cosa cos 2acos 4a 2 13. 0' 13.2tgJ3.a) c) b) cos3x = 4cos 3x-3cosx Bez upotrebe kalkulatora i tablica izracunati: 13. -? I?_. 3.!. 12 iT e) ct<yo 8 " .. 3 .. Izraclioati sin~ cos~ tg!':.).4 2 0: 1 +cosc) d) 8cos50co$ lO"cos200c0885" 107 .odrediti I+a .a) 5i1115° b) sin22°30' c) cos22a30' d) b) cos4 2a-sin4 2a d) 1-8sin~cxco~?a b) c0520:+2sin'o: Skratiti date razlomke: sin 22° b) -_-.a) 4sin 18°co$360=1 13. Akoje Sinx+cosx.- 2sin2 ex -sin 2ex L tgl5" 1-tg'15" 13. 50°' 1 .206.202.. izracunati x. 700 SIn.-6cos 2 o:: sin 2a+ sin\x.205.

.. zax*(2k+l)n.231.J2+2cos4x.233...x =ctg~.IT ~+ -+cos 4 -+cos'-. . . Odrediti vrijednost izraza c) d) ctgx=--~"t 2tg':'" 2 x 13 5sinx+ 8cosx+ 3tg..X x .J"J.sin x ( IT 13.a) tg x 2 .a) l-cos3x 1 + cos3x c) 13. . n: ...f3 .230..229..240.). Dokazati da vriJ. Skratiti razlomke: a) l-cosx --..:.---:- x za 0< X<-. gdje je 13.=-V2+V2+.. c 2tg':""" tgx = ---"'-. kEZ. 2 2 3 Dokazati identitete: 13. sinx 2 I+cosx : 13. Dokazati jednakosti: x 2tgsin x = .. .I=+=._..243* =Igicos:? ~-sinl x \ 4 2 ~-- 13.234.tg' ... x I -to'" 2 13. 8 4 8 8 8 b) 2 sina(sina + sinp) + cosa(cosa + cosP) = 2eos 2 a ..+:_. IT b) )Z(I+sin2a) ~2+.". a) .a) c) 108 2sinx-sin2x ? x' = tg'2sinx+ sin 2x 2 b) l+sinx-cosx x =tg ] + sin x + cos x 2 . a <.. x I +t"'6 2 l+cos~ Z Dokazati identitete: ] .a) IT 2 <. a b c 13... dokazati daje b+c a+e a+b : ')Cl 32 ~f3 7Y tg' -+tg' -+ tg' -=1. o<..242* Aka je cosa =_. 221 13. tg-+2sin'-ctgx=sinx .:·e.....:"."'.. 2 2eas 2 "'::-cosx 2 13."'') x 1+ tg'2 ') x 1..x<..f2 16 2 b) 2 13.= ._.232. 2 2 109 .n.I~-.239... 13.= 2.._. =4 13. cosf3 =---. Izracunati bez upotrebe tablica vrijednost izraza: 13 cos--+cos "n 4 3n: 5rc 4 7n cos ."'. ai<D je tg.~2-~2+J2 16 c) 1 r:-'-'I:'= eos.s. ( SlIla' 13.:d-=-i:~== a) sin.. za x*kn.13.244* _--=-- b) S IIlX X ) ---2 2 r. sinx- c) x J-cos- 1 + cos 2x d) cosx 2 13. b) tg-=---.J7'. kEZ. 2 2 = . cosy = .235. x SlTI- 1 +."'. + (co sa ' "a-f3 cos~)' = 4sin' . R' sm. .in.237.=2..'.236...a) .tg .--. Dokazati daje: a) tglSo+ctgI5° b) n IT 8 8 etg. 2 l-co5x x sinx ' .238._...S=i..241.. ..J2 + 2cosa.cosx b) .

a) 100 4 125 7 16 4 2 1. 16.28.JENI STEPENI SA PRIRODNIM IZLOZIOCEM (EKSPONENTOM) 1. 9 1. -16 0+1 24 1.12.a) 2'°~1024 b) 410 625 729 3125 1024 19 c) a d) b '4 1.23.2. 1.20.a) x29 b) a ab 1. 1..a) 32 b) 16 c) -81 d) -25 l.a) 4 b) 625 c) 16 d) 0.4.26.a) 5a2 +a+2a3 b) lla'-6a 3-1Ia2 +5a 4 c) 12a +2a2 +lOa d) Sa' +2a' +3a2+4 6 1. RJESENJA STEPENI 1.25.a) (2')2~26~64 b) 3' c) 56 d) 1 Ll7.27.5.34.35.a) a b) a d) b 6 c) l U6.a) b) c) d) b) 184 1. UPUTE.a) 5 32' =(5·2)3 =10'=1000 b) 64 c) 1003 d) 105 .3. J' 1.9.a) a m .25. -IL -21 1.1. 9 1.a) a2m+2xilll+J b) a2rn+4/11+6 c) X + 1. i KORI.01 Ll5.a) 4 c) 713 b) 3 '7 d) 214 9 1.d) 1.a) -1 b) -1000 c) 625 d) 1024 1.3§..24.6.l Ll8. = --. a) 2 5 b) b) 4' c) 3 6 d) 3 5 (x_ar~n+4 III . 15 1.a) a' b) J.31.aJ _3 6 b) 3 8 c) 58 d) 1 b6 .13.ll b) a~3 d) a"+4+ a .a) 5' b) 3" c) i d) 2 23 256 64 243 LILa) b) c) .32.a) x c) Xli b) a 6 d) x 3 6 9 1.+6 c) X l -9m 11m 4 1.8.a) a 2 X+I+a2X _ a2x+5_ a2X+2 b) x2m+3_ x 2Jl1+ x 2m+5+ x 2rn+6 1.30.37.10.a) x 9 b) a4S d) il c) 6 Ll9..a) (a-3)lO b ) (b+ I c) 5' d) I 1.a) a 20 d) y120 b) x c) b '4 1.22.33.a) a' d) x II b) a c) x I.= -1. La) 16 b) 25 c) 4 d) 1000 1. -62 1.a) 1 b) 12 c) 15 1 8 4 9 1.a) 9a +2a b) 6x 4 +a3 c) l1x 6_8x 3 3 2 d) 6x7 _xs e) x +a f) 3a4 +4a3 1.7.REZULTATI.29.a) 8 1.a) 8 b) 10 5 c) a' d) b 2 L14.21.a) a 6 +2b b) x 9 _5a 2 x c) 1-5bx' 1.

}r32.[2 2abV2ab 1 b) ')250 11Gb) 19fi + 112 b) x2: b) XER c) XER 17 b) 60 c) 09 1.94.38. 2 (b -a)' 1.[2 = .72.[5 + 22. d) 8 a b) -16 b) d) -I 1 l.-> 7 x y c 1.a) 6 1.a) d) 7 1.a) 30'5":6' = (30·5) ':6' = (150 :6)' = 25' 1Al.39.a) 1.88.J3 .a) x-5 b) 16-2x: 0) -(x+3) a-3 .55.a) I --.'.-·--. Stepeni s cijelim eksponentom 1.7'.52.01=225·0. 111 P 1.JS2 7' = 5·7 = 35.J3 = s.80.a) 3. .47. 1 2 Ix .62.a) 4 .}25.a) 5 -::~.79.56.J2 c) 15 -15 b) ..II c) 5J3 c) 4ai:l·J7ab .101 a) 2 ~ ~ b) ')192x 0) 4. b) 2\15-12-15+ 1-W3 113 .a) 1.54.89.·'{j02 .59.. 26 9 .s.J28 V48 V4s6' d) 1.a) (m+n m-11 1.73..a) c) x~-5 b) x. Aritmeticki korijen 1. d) c) c) 30 2 . b) x2:-5 c) 1.[i -14.J2 1.a) b) a"+b" b) 5" 13.a) ax m-o+8xm .J50 b) 1.: . 2b 4 b) 4 3 c) 1 b(b' -ab+b')-' m-I b) 1.a) 10000 I 1.99.a) xy-2 6 9 b c) .a) 5 b) 16 c) 2 d) 2 b) 32 c) 26 b) d) 3 15 1.a) 9V3 .a) 14.86.68.a) 1. I b) 1.16. 2y-3x xy l+a b) .57.-+-4~7..61.a) .95.a) 2 5 4 1.a) 1. b) 3 1.a) 1.a) 6.a) 6 b) 6"·7' 1..a) 7 -J3 L~03 b) 15.[5 15 -7 a) 3i/2+m4-:§if5 3V'S . =3·5=15 b) .J3 b) 20.r.)S2 cJ :ifb4 d) -J12a 1.63.6 c) 3300 1. 19b 1' c) a d) b) 7 b) a" 1.J2a s cJ '/hpf d) V27 bj.84.a) -1 b) 1.76.a) b) b) 1..67.48.51.a) 15 c) 16 bl'+28' =~(3'7)2+(4'7)' b) 25 c) 3 d) 2 =.a) 160 b) 4.2=.[2 2aF3 b) la .85..J3 = 1.[2 .71.64.97. 3.1.98.66.J2 b) ..42.a) 1.a) db 1 c) 6 7 1.2.93.75.69.J5O=.4.78.a) 5.92.3-15 b) 1.a) 8x lJi y 211/ c) 9 1..91.45..a) XER b) 2b'x 4 1.Jl1 b) 5-JOj + 0.a) 2'ab 81 c) c) p 7 b) (y-x)' X.50.a) 7ft b) 18.. d) 3.2 1.60.a) 1.a) a 1."3 4Vl V2a.1.[2 b) 8. 1..70. Korijeni.81...a) a x+ 2 b) a 3 c) x.a) x~4 2 b) 630 c) J 92 - 12. 1 b) J 1.90.n 1.65.a) --16 c) -25 1 2b 3 1.46.43.J2s·. ap 1.74.83.96.3 9 b) 19 ~ 2 3xy' b) 1 b) 2ab' 1.j3. a) 1 b) 3 c) 16 b) 3-a c) -(x+I) 1.J3 L 100.J2 - c) 26.72 = =. .[2 7 3 a 4 1/ 4a 2 b 3 1.x c) (//..a) Izraz x+2 mora biti nenegativan: x+22':O => x2':-2.J3 2.J3 + 5.J5'.31 5x.J2 V9. I-a (a+h+c)' 2bc 1.a) c) x c) mp 5n c) 5a7 b""c 2 x 6 1.0n-n)' b)a .25 60 b) 33.58.53.77.'.[5 b) 3.[2 =.a) 1.2 8 _x 6 x.)5' 2 =. b) 65 c) 104 1...J3 3V3 + 2V3 2ft + 6-16 17 -15 + 2V'S 1.J3 .a) 5 b) 4 1.a) -3= 3 9 c) -I Sa e" 9 1 c) 1.21 1.72 =~(32+42J.82.3.4 b) c) 4 b) 343 1.a) 6.a) 8 1.3Vs 1.01=2.a) c) 125 d) -1000 d) 1 100 Ii a k l' d) !':.. = 6·8 10=480 c) =9·25·0.1l IAO..a) ..a) a· +2a'b"+b.[2=5..49.a).

.h' .fa -.2)' =V(a z)' =aVc..Jbl'J(.J2 + 2..JS c) 44 d) 192.Jm m+vm.Ji c) b) ~ c) b) c) l.J 54.150.106.fa +~bX.JIs b) 1.1 47.Jlo) .a) +J8 1.if.[.J22 !JS e) 1.if5 d) 1{[6 'fY el) 2-{"w? JVJ(s4 3)' .151.J2 + 250 1. clifd b) clxifd c) 2a4 x.a) 3. korijene posmatramo samo za one vrijednosti tlh varijabli za koje su definisani.a) 4fJO +J15 b) 1131.! 14.122.Jb)~ ~ [(.a) V54 b) JVS' c) 15-48 3 el) c) b) 5 .a) 17 +2.(5 b) .a) !fa b) VX 1.j35 -3M 22-4M c) b) b) x c) b) 120 c) M -.fa -./3 1.129.j3i = .---~ =.'f2=4.j192 1:. = V6' 2" = V18 b) !:{8: V2 = 1~8: 2 3 = If] ~I 1.a) 3 b) s.a) .a) I~ d) ~ b) 1.a) a 6!J a 21 = Va 137 -20J15 b) 12 1.. 1 ~.h22 =18 c) .1 05..) 1. (""2-..133.a) c) el) 2Qx4V2ax 1Oif/5 (.fa -.140.a) 8 b) 3 c) 1..a) 9J2 1. ( a-Jd2 -1 a+va 2 -1 a-va2 -1 a+va2 -1 ~? mvm-+a+m-+a= _ m+~n/+a 2~ a' .3L.if3 f) 648 aD c) 1{}a7x. a)-I b)-2 1.12 b) x'.a) s.125.139.2 c) '-V10000 Vi Va ..Jb)J (.f16 c) 4: 24¥2 {J.a) V40 b) V12 b) V25 1.a) .a) l~ 1117. ---. 32 b) a" fJ a '4K 1.108.J2 1.a) '2 c) .a) ~ V3.128.2JalD1H.a) 1.1 c) 1. = '{/3 2 ~ Va'-6" = Va b) 1.J1S 1.[2 .a) 4 2 b) 5 :=x3!J x cJ 1{/i]52 c) 2!<j b 19 c) ~a47 =a~ 17 c) ~9-xgn s!JS .J2ax b) '.+a 1'11- +a -r-cc-2 +a 2 m+.[2 b) 1~ 1127. 130.Vi? 5 b 131 1:+4 '{/a b) ./ x 41 I.9 144 ..: ifJl l.107.a) 1~33 ·2' = ':1.Ji '!Ja3 1.r-:.111..(7n b) 1.a) V48 b) b) li/g1 a 8 1.a) (a-b) 1:fi 1.1 16. 'f2= 4.J66 2V6 c) 5 = el) 2f/l2 '.a) 8 b) 2 b) 6 b) 1..j3 (.a) 5 '.Jb)=[(..124.}343 c) a' d) 1!i/lO N el) V64 = b) b) V2x 1.a) 8 + 2.132..[2.121..(J8-S8 1.) 1.f2 5)]5 6 lIS .109..~.115.a) b) 128 5 b) 6.a) '{.104.fa)' -(.f3 c) ?.a) V6: 'ifi./3 .137.119.2 3a 2 a.}m +a OT2(20+.a) 14.J 4a 6 c) -.• ) u • 146.!fi./27 ·16 = ':1.I 2va--1.[2 d) 2f2D V'2.[.143..a) 2.Jb)=.") f37 V2'" e) 5n. : '.1..a) -3 1123..Jb.a) 1.153./3 1.152.: (..fa -.a) 1.J38.148.J3O .a) b' b) c) 0.a) 1.-. ifi7 .JS .149.a) 1:tj8a~x8 b) ~X47 1.a) 0.[.1 12.141. 2 = '.3n -V -0.118.a'+'" a+frl=i -(a-frl=i) b) a~2b v.r "-...1).136.a) 1.Jb b) ..a) 1.a) 1.135. Napomena: U zadacima u kojima se pojavljuju varijable..4V4 3 1. 1.-./432 :"!.126.J35 b) 6 c) 10 Fa Vi = 442' = ':if8 2.11O.4 1..fa -.2 c) lIV27a 2 b:' b) 3 1.ri5 b) b) d) a'·Va .- a 2.2j4&l 3..120.J2 + 3.a) ~a29 b) 4J:.113.145.134..f6 .a) 2J2 114 el) 2a 2 ..a) - 2 .fut b) M c) 5 1.a) b) 2 1.'if4 = '(/2 c) c) 1.fa +. 1.

a) 5 2..Ja --21 1 -- .1 .(2+J3)' -US)' _1 ~2+f3-J5L 1\2+f3-FsXI-2v~L~ \2-4f3+f3-6-:.Ja --1 3fiO .a) 15 4(..J2r fIO- -.[3) LJS6.-4 II 11[(2+J3-Fs] _ 11[(2+J3)--!5J 162.164. Rezultat: 1) m za JHI > I i 2+1112 b) .J2 -!5.J2a2.J2a 2 -4=2(a'!+.J2 -!5 +.J2(-!5-.J2)+sfs . _- 2 116 L172. 4 5 _2fi(-!5-. odnosno. Rezultat: 28.5.2J\S .. tadaje vrijednost izraza 2..[3 1.2. tadaje vrijednost izraza x = 1..[S+.4 + 2 r::: . lEa' + la-! 2': 2.170.a) Uputa: Racionalisati nazivnik svakog razlomka.[3 --!5 +2m)_ 4+3.173. 163. Ako je a22 vrij9dnost izrazaje . b) 4 1 -2f3-8=-2(J3+4) 1. Uvrstavanjem date vrijednosti za x u izraz i sredivanjem dobije se: 7_ "Jio +5 +flO .. 2-J2.J2 J\O .: 9 + 2J7 -. (.J5+2m)= .a) 2+f'3 +Fs = 2+J3 +-!5 2+J3 --!5 . +1 + 1 -Va =1[.2 2. tadaje vrijednost izraza -4 r::: .2 -1.1. Prvo "srediti" dati iZraz.[a -[ + 1)' i aka je 1::.J1l.11..168.. 2.a) 1 ·4 4V4 4V4 = 4V4 =2V4 b) 3 if5 Vi Vi!J4 V8 2 1159...J10 =-Fs(. R.Jb -1 Fab 167. b) 1.[3 X3f3 + 4fi) = 1[.2+413 ..:'F"'..2 +Va +I +1 -Va =1[.2 -.b . 161a) 2(V4 +Vi +I) c) 4(V9 +!fl + I) - 2 b) 3(SJ2 .4.a) 1.b =2.171.157.J6 + 4m 30 7 2 b) Kakoje: ~(.nzan::::::li 1 zaO<n<1 n 1. ~ (J 2 + z-J":. 2 ..1S8. Ako je .J2a 2 -4+2)' =2a'+4.2 +v-. .4 ).a) L160a)~ ('-'3:1)Vs b) (l-~W c) c) d) 318 d) 50'14 (-!5+~)J32 (V4 --Vi +\) d) VI6 -2V4 -. __7_=2.: 117 . a zatim uvrstiti vrijednost za x! Nakon ukupnog sredivanja dobije se: a+am 2 +a~(l-m'2r 2am .a) 2 (1 0+:1Ii2J3 -Fs) c) 7 (Fs + .6) c) 2 2 1. -S 1...:2._.a) Uputa: Ja + 2~ = b) 2 (-II) - . a = 2+'-'3..J2 + 1) -!5(-!5 .[..'.2)' = 20 2 -4J2o:' -4 =2 (a 2 -.-!5 .J2 +-!5t .155.J2 __7__ 7f1O-..-'-'3. a::.3.2(1+2fiXJ=-2f3) 2(1-12) _ 11(-4-'.. 2(r .J3 +-!5 .3f1O flO 3 Prvo racionalisati nazivnik svakog razlomka! Rez. .=:: + ~ a' .J3 + 3.2 2 - 4 .J2 ::.3:.a<2.2..J2a 2 -4) ( J2a 1 -4' .fi. 169.to vrijcdi: /' -J2a 1 = \i Aka je .J6 .2 2': 0.

:Vs. -53 a 2 1 1 -+2 3 d) "- 1 2 d) 10 1.1 (1.J6)y(4 + -flS).fi+2'1'.__ :1-Va 2 6-4.192. I-Va Stepeni s racionalnim eksponentom 1./3X. 1.[. +3(./2+1 ./3)=5-3=2 . +4.J2 =.J2)' i X' + 1 b) I.-flS = (-JIO .fS +.'/6)J 4 . 187../3 ~ 2 -./3)=(./3)~(. 2+.J3.j1O-J6)f4+m = fz(f5 -J3V.195.a) a+b...~~= .-flS = = (M-J6N(4+Jf~)' (h!i5) = (../2 6-W 'J' -If 6+4'/2 +_ 6-4.J2 +7 -.5 =V6+2f5.J2 = (2 -..(.fS d./2 +~:::2./3 .a) Vi25 = 1+ b) 1 2 V64' d) JlOo c) {::ZS7 d) ~ d) (ax' )5 d) (3x ):i J b) 12' c) all b) 4 c) 16 ~ (~y 1.12+4.fS =V 8 =Ll.J2 = 2 +12 + 2 -.fS) - .*a)~~+j4:. . 1-:.J2 -1)= 2.196.3+-'::"+1.J2 + 7 i (.1) .J2 .3 r:. ako je x<l.193.... 1.J2) i =fUJ3h+&J3~4-(h+~2+J3 J=. h-J3 = J( =~(2+13X2-13)=f~-(i3)' ='/4-3 =1.[i ..J2 + 1 = s.J2.3 c) 1 3 1.J2 1.: F1+:Ns+Z. ako je x> I./2-1) v2+1 fz-l \ l' . J(2+~2+~2+13 2-~2+j2.' .b+3.fi-~6-4. W 2 un * Kako je to je b) 2 =rz.188. I-x 1.194.' b) 1CP 1.7 .fS)' =*6 +.fi=~-. moze transformisati ovako: VlX2 -N-l) J. 9 2 ' Ixl> I VZO+ 14f2 +V20-14.fi I' = = (3+2.------.c-~(-f5-+-J3-)' = 1179 (4 + ='/2(15 -./2 +1+J::i-l) =(2'/. V2 1.a) 5 b) 3 c) 128 d) 2 d) SI 3 5 :::: 4' c) 32 .)' = -1(2.. ~"-2-+c~=2+=-I}o.a) 4 b) 3-1 Va + Fa .a) c) c) 4 ~2 +.J2j' • to se lijeva 20 - 1.N~2+h+J3~2-~2+J3 = -V(.fS -.J2 .J2)'. 4.J2 + 1)' Kako je 20 + 14.-J3.J 8S.a) 2 1 1.fS =~V1+3. 2 (. -1 f2 3V3 1.a) 2 2../21 j (~+IIJ. a 6 : a 3 = a 119 .a) 273 12 b) - 100 b) 2 5 2 - = a6 b) I c) x 1 1 d) '-a 3 .2J3+~2J3 =~4+~(J3+1) +~(J3~~f =~4+2f3=J3+1 Ixl"' 1.a) ~ (6+4.J2 = (2 +. Fx+I straria jednakostj' koju treba dokazati.6+. ~4-lh+J3) =J2+J3.1Y = s. ab>O 14. r.J2 + 1)' = 2.!(I+f5) ~-~ 3 11+:Ns+2. +2.6 .a) (¥ =~V16+8.J2=(2+.a) a -a ]. x "' O.+9 )=Jh(/.lS9.a) 52 1 2 118 r:..~ 4 .12 + 1).fS)' +(..c-' r.Vs.fi .I 1 17" I l.[ =8 I .1176.fS)' = v6 +.184.fS)' + (.J3 )=.J2 + '2 = b) r.fS +.J2 = 4.J2+1 1178..183.:"2'=+=.fi-(2-J:2)J l ~J6 + 213 +.fI5X-JlO . b) Kakoje6+4.J2 -I)' = (. Uputa: WI Vatl+ Va + :..190.a) 3 b) 2 1.fS V2+.182.186.a) -J4 I.J2+J3 Iz-N)=N.tovrijedi lJi+~6+4j{+ .J3 = W =z!64 .~ 2 + ~ 2 +.fi-l)' =(...180.J2 -7 =V(."2+v 5 =' 2 =.fS)' = -ZI Z I =~2 +13· ~2+j2.191./3 ~ 2 + ~ 2 ~.[.J2 + 6 + 3.

2. Analiza: Na jednom kraku ugla uzeti ma koju tacku M i kroz I1JU povllci nonnalu n l1a izabrani krak ugla.7..r. 2..8. r). naziva se krug... Neka je N tacka toj normali "tako da je MN=r. Kruznica i krug 2. Oznacimo presjecnu tacku prave n i kruznice k sa A (odnosno A').=l).1. ? N r~ p M 2... Skup tacaka keje pripadaju unutrasnjoj oblasti kruznice zajedno sa tackama te kruznice. Uputa: Ako SlI 'date ktuznice k(A.2.nice se nalazi l1a presjeku normale na datu pravu u datoj tacki i kruznicc k(A.. Duz 6iji je jedan kraj srediSte kruznice a drugi kraj... 2... DUl: ciji su krajevi tacke kruznice naziva se tetiva..1. R'+r). x... Tacka 0 se naziva srediste kruznice. srediste traiene kruzl1ie-e nalazi se na presjekll kruznica k(A.1.. ····.n 1. ·· I·· .lh..s (poluprecnik) kruznice.' Najpuza tetiva naziva se precnik (dijametar) kruznice.Rezulat:2zam>2 i -2zalO:m<2. Rezultat: Ako je m>n.6..2. Ako je m<n.:·. Prava t je trazena tangenta. Uputa: Srediste kruznice 0 nalazi se na presjeku simetrala duzi A8 Be... ·. Kruznicaje odredena sredistem (centrom) i radijusom (poluprecnikom).203. 2. Analiza: Neka prava n sadrii srediste 0 date kruznice i neka je llormailla na datu pravu p.b)' HOMOTETIJA i SLICNOST 2. nakon sredivanja.197. 2. dobije se a3 1. Up uta: Srediste kruz. R+r) i k(8.-1 1. .. 120 121 ... vrijednost izraza je -1.199.. V(a . Rezultat: (J.. 1 .200. Skup tacaka ravni koje su jednako udaljene od jedne tacke (0) te ravni naziva se kruznica. rna koja tacka kruznice naziva se radij.... R) i k(B. 2A. R'). na SI.·. Neposrednom zamjenom vrijednosti za x.202. 1...20! . Uputa: SrediSte kruznice je presjek simetrale duzi AB i kruznice k(A.2. 2 ..1 1 1 1 3 c) _ab 3 d) a '2 ·b 6 2 198. I ' ako jeO < mO: 1 j '. U tacki A konstruisimo pravll t koja je l10nnalna na pravll n. r).a) b) a'b 3 n-In 2.3.In 1.. Radijlls krllznice je OA (~OB~OC).!).5. vrijednost je 1. Paralela kroz N sa odabranim krakom lIgla sijece simetralu ugla u sredistu trazene kruznice (SI.... 1.

p Uglovi \3 i € su periferijski i centralni ugao nad tetivom AC.~. a za tacke ullutar kruznice je yeti od periferijskog ugla nad tom tetivom.3). Kako je po pretpostavci <A+<C = <B+<D. Isto tako su 8 j <p periferijski i odgovaraju6i centralni ugao nad istam tetivolTI) pa vrijedi '1'=20.entralne uglove AOe Uedan ima luk ABC.. Tada je cetverougao ABCE tetivni. 2. k e e 10Ze 0plsati ruZI11Ca llaZlva se tetivni cetevrouaao.5. • v • • 2. A::131iza: :Nekaje n Ilormala na datu pravu koja sadrii srediste 0 date kruzllice. Kako su uglovi <BOD = ~ i <p lIg10vi sa normalnim kracima.1'6. C d ' na atu pravu p su trazene tangente kruzllIce (SI. ve.).2. . Nekaje E tacka na kruznici k van luka ABC.2.9. Neka su suprotni uglovi cetverougla ABCD suplementni (SI. to su suprotni uglovi jednakokrakog trapeza suplemcntni.2.7. Tacke A.11. odnosno 70° (SI.]7.' . .).cetverougao ABeD tetivni (SI. jer za sve tacke 'izvan kruznice ugao nad tetivom AC je manji.l. Odavde slijedi da je tacka D na kruzilici k. 2. Dakle. to je <p:::. pa su mu uglovi suplementni (preme prethodnom zadatku).14. (Nacl1aj sliku!) Ovo znaci da je jednakokraki trapez tetivni cetverougao. zakljucujemo da mora biti <E = <D. r) i nekaje u tacki B poyucena tangenta t na kruznicu (SI.$\ k o p S. v • '. 2.6. Kako je periferijski ugao dva puta manji od centralnog ugla nad istim lukom «AOB=2\3l. B i C odreduju kruznicu k. vrijedi: <A +<C = <B + <E (=180°).2.).12 Cet r C! ~. Analiza: Srediste trazene kruznice nalazi se l1a presjeku simetrale duzi AT i prave OT (SI.2. dokazali sma da su suprotni uglovi tetivnog cetverougla suplementni. Kako su kad trapeza uglovi uz krake uvijek suplementni. Neka JC tacka A presjek pravih nip. to vrijedi: a+\3+y+o=3600 => a+ y+ 180° =360° => a+ Y= 1800 .2. Povucimo dijaaonalu AC posmatraJiTlo e.8.2. to je ugao BOD = \3. neka vrijedi <A+<C = <B+<D (= 180°).. a kod jednakokrakog trapeza su ugloyi na svakoj osnovicl jednaki. ' . D OYU S1.15.7.>ao clJe su stranlce tellve Iste kruznice nazi va se tetivni cetverougao.4. 122 123 . tj. Otudaje: 'I' + £= 20 + 2\3 = 2(0 + \3) 360° = 2(0 + \3) => 0+ \3 = 180" => Kako je zbir uglova cetverougla 360 0 .9.10. Sl.). odnosno. paje £=2~. Ugao izmeall tetive i tangente oznacimo sa <po Neka je C l11a koja tacka na luku kruznice koji ne pripada uglll <po Periferijski ugao ACE oznacimo sa ~. Na pravoj p odredimo tacke B i C tako da budeAB=AC=R Norl na Ie u t ac'k ama B 1. a drugl ADC).2. v • 2.olll:.). 2. 2. lz sredista kruznice (srediste hipotenuze) katete se vide pod uglom 110°. 2.5.1? Ne~a jc. Nekaje AB tetiva kruznice k(O.~/' . Ovaj cetverougao l110zemo definisati i ovako: CetverOlJCTaO oko koo-a se n" '. 2.2.

sto znaci daje taj cetverougao tetivnL 2.2.17.14.2. B A' 2. zakljucujemo da Sll sljedece duzi jednake: 125 . Cetverougao cije su sve stranice dijelovi tangenata iste kruznice nazlva se tangentni cetvcrougao. M '" .17. SI..22. 2. 2.30. Koristeci teoremu_ 0 tangentnim dllzima.11.l eiji je centar A' u sredistu duzi BC (S1. Data kruznica se vidi pod datim ugiom iz tacke A i svih tacaka kruznice sredista 0 i radijusa ~A. Kako je ugao Abt jednak uglu ACB (~y). R).2. 2. Vrh A traz. Treba konstrllisati skllp tacaka iz kojih se duz Be vidi pod datim uglol11 a (Vidi zadatak 2. Ovdje se koristi teorema 0 uglu izmedu tctive i tangente.).tacke A U odnosu na kruznicu k (iii kraee.10 . Neka je ABeD tangentni cetverollgao. onda duz ciji su krajevi tacka A i dodirna tacka tangente t nazivamo tangentna duz. Uputa: Vidi prethodni zadatak. Neka su PT i PT' tangentne duzi tac_ke P 1I odnosll 11a kruznicu k(S.1\1' S1.25.).. Posmatraj. Odredimo ugao <TOT'=a i konstruisimo cetverougao OTT'A.2. Trazena tacka M (i M') jc na presjeku ove kruznice i date prave p (S1.. tangentna duz tacke A). Drugim rijecima.a Alj-_-9--'~ 0. 2.. Otudaje PT~P1" (SI. 2...19. to se centar 0 ove kruznice nalazi i na kruznici k(A.mo dodirl1e tacke stranica ovog cetverollgla i upisane kruznice.2.29.).).2..> r = '--'.16. 2. Analiza: Traz.. Koristeci teore11111 AB = AN + BN => tangentnim duzima i oznake sa SI.2. Neka Sli to tacke M. Analiza: Pretpostavimo da je zadatak rijesen i da je trazeni trougao predstavljen na S1. R). Neka normala iz sredista 0 na datu pravu p sijece kruznicu u T.. 2. R). Kako je OT~OT' (~R) i <OTP ~ <01"P (~900). 40bije se a+b-c c:::.2. Tacka Eje srediste stranice BC. to su trouglovi D..). Pravougli trougao ADE se moze konstruisati. Uputa: Vidi prethodni zadatak..18. Kako je poznat i radijus R opisane kruznice. cetverollgao u koji s~ moze upisati krllznica naziva se tangentni cetverougao..eni skup tacakaje kruzni luk AMB zajedno sa kruznim lukom AM'B (S.15.27.oTP ·LlO1"P podudarni. Vrhovi B i C trazenog trougla nalaze se na prcsjcku prave DE i kruznice k(O. Dakl'..enog trougla nalazi se na presjeku tog skupa tacaka i kruznice radijllsa t. N. A 2..28.2.23. Analiza: Nekaje AB hipotenuza trazenog trougla i tacka C' na njoj tako daje AC' jednako datoj projekciji katete na hipotenuzu (SI.. Neka je dati trougao ABC sa datim odnosima predstavljen na :')1.---2 .26... Analiza: Neka je duz AB jednaka datoj duzi a. (ugao izmedu tetive i tangente jednak je periferijskom uglu nad tom tetivom). P i Q.21....2.24.20. Vrh C trazenog trougla nalazi se na presjeku nonnale na AB 11 tacki C i kruznice nad precnikom AB. to je <C + <D = l80°.14. b-r + a-r => 2r = a+b-c :::..).10. OEk(A R)ns. 0 2..2. pa su :suprotni uglovi cetverougla ACED stlpiementni.13. Ako tackom A povlIcemo tangentu t na kruznicll k. paje srediste opisane kruznice na pravoj s koja sadrii tacku E j nOflllainaje na duz DE.12.. 124 C r P a-r B T 2.

vrijede jednakosti: MB = BT2 .21. Treba dokazati . Neka. = DT. Analiza: U datoj tacki A povue! nonnalu n na datu pravu p" Na ovoj normali odrediti tacke 0' i 0" tako da bude AO' = AO" = r (gdje je r radijus date kruznice). 2DT.SI. b " CD-CE =AD-AE => • CD-CE =DE Kako su CD.22). CE i DE stranice trougla CDE.19.2. redoll1 na stramcama cetverougla AB. 127 .LBC i SP. sto znaci da L\CDE ne post?]I. => DT. za koji vrijedi: AB +CE= BC+AE. '" T... to je tvrdnja teoreme oeita eVidi dva prethodna zada'tka).).2. AM +MB +CQ + QD = BP+ PC + DN + AN AM + BT2 + CQ + QD= BT. + PC+ DN + AN AM + (BD-DT2l + CQ + QD = (BD-DT. dodirne tacke kruinice upisane u trougao BCD (SI. c S1. tada bi se tackolll C mogJa povuci tangenta CE na avu ~!UZnlcuo pri ~emu se tacka E nalazi. NiP. NC=CP. ed~mo presJek SI111ctrala Ax i By uglova <A i <B cetverougla ABeD. N ph-~-'2 A B M B A M 'AM=AQ.~=SN=SP: (tacke sil11etrale lIg1a jednako su udaljene od njegovih krakova). S1.e. ~. to je posljednja jednakost nemoguea (svaka st:'~nica. Kako deltoid ima dva para jednakih susjednih stranica.LAB. DT = DT.~. ~o~lrIvala sfranicu CD. DN = DT" AM=AN i PC=CQ. tacka E se mora poklopiti sa tackom D" Znaci cetverougao ABeD Je tangentni.'e j Se. Aka kruznica k(S.22. Neka za <'-etverougao ABCD vrijedi : AB + CD = BC + AD (S1. Kako je cetverougao ABeD tangentni.). + DT. o 2.35.2. .LAD.2. pa ~~L~I~IC~ . 2. dobije se: AB + CD = BC + AD. => T..2. E S S1. Otudaje AA+rn=~+~+~+&=~+BN+~+®=BC+~. Prema teoremi 0 tangentnim duzima.21.S' 0" '26 p B s S1. 'L--+-rr-..ir~je tri stranic: datog cetv. Srediste S trazene kruznice nalazi se u presjeku prave OA i simetrale ugla tBp (SI. + DT. . Koristeci navedene jednakosti. = -DT.2. MB=BN. SM) ne bl. 236. pa je deltoid tangentni cetverougao. Neka su tacke M.18. \a.23. Tada i. Q i T 2..20.2. BC i AD tako daje SM. NiT.2.19. Koristeci pretpostavku AB+CD = BC+AD i (Jornji zaklJ"lIcak oduzimanJ"em dobi. 2.l + PC + DN + AN -DT. BP = BT. odnosno. . to je zbir dviju ~uprotlllh stranica jednak zbiru drugih dYiju stranica.na pravoj AD. Uputa: Neka je srediste date kruznice tacka 0 i neka je data prava p" Tack0111 A povucimo tangentu t na datu kruznicu" Neka je B presjecna tack~ prave p i tangente t. Taka bi dobili tangentni cetverougao ABCE. DP=DQ. a P.. Kako su sve stranice kvadrata jednake.trougla vecaje od razlike drugih dviju stranica). Je presj~k ovih simetrala tatka S. to vrijedi: AB +CD = BC + AD. SN.).erougla ABeD. =2DT.33. dodirne tacke krznice upisane u trougao ABD. Neka su M.32.k~S: SM) ~od. Srediste trazelle kruznice nalazi se na presjeku simetrale duzi 00' (odnosno 00") i normale n (S1.~lllznlca dodlfuJe I pravu CD (cetvliu strantcu).2.

: dauh kruznJca 1 neka ullutrasllJa lallgenta sijece vanjske u tackama MIN. R+r) paralcllJaje sa trazenom zaJcdnJckom unutrasnJom tangentom datih kruznica i od nje udaljena za (SI.'"abc . R-r). a tacka T pripada kruinici precnika AO.46. vrijedi: k' a kako je AB SI.).37.a pro.rr. Prema teoremi 0 tangentnirn duzima. BM~MT.25.kru~l1ica. Koliko U ovom slucaju krui. r) dodiruju izvana u tacki" T (SI. 128 129 .26. to sc tacka T maze odrediti kao presjek date kruznice i kruznice nad precnikom AO. Neka su .38.jR. Analiza: Ako je t zajednicka vanjska tangenta datih kruznica k i k'.). tada je prava t' koja pro!azi sredistem kruznice k paralelno sa tan(fentom t tanocnta •••••• :::: -_" '::J Ne~a je T dodirn~ tac~a dati~ .Jabc 2.2. DUagonale deltoida Sll normalne.Jabc ~> .27.25. moze se odrediti i njena dodiql.2. Norma!a l! tack. Upllta: Cetverollgao AOBO' je deltoid.'Ie kruznice k(O. 2AO. A o o SI.fb~' ~ = -.(R _ r)2 z. Srediste (raZene kruinice nalazi se na presjeku simetra!e duzi O'S' (odnosno O"S') i prave OA (SI.nice imaju zajednickih vanjskih tangenti? lzvedi konstrukciju i dokaz.--vab = 2-v ae + 2-v be . Kako se kruznica k" i njena tangcnta t' mogu konstruisati (Vidi zadatak 2)8.2. Neka .' tada ove kruznice ncmaju zajednickih tangenti. 2.2.ce polupravu OA u tacki P . R). D SI.29. 2.). tada je trougao AOT pravougli sa hipotenuzom AG.44.2. Prava koja prolazi kroz tacku T normalno na BT je trazena tangenta (SI.2. vrijedc jednakosti: AM ~ MT. 2.2 ~ O-O~2 _ PO 2 ~> SL2. 2.42. Neka su AB i CD dvije jednake tetive kruznice k(O.41. Dodirna tacka trazene :r -Jab & . = AC + BC. tangcnt"c t dobije se na presjeku poluprave Be i kruznice k'. Analiza: Neka su k(S.27. r 2. NlJe tcsko zakljuciti daje T srediste duzi MN (MT~TN). Na pravoj SA odrediti tacke 0' i 0" takoda bude AO' =AO" = R' (gdje je R' radijus druge kruznice).Tada je trougao 00 Ppravollglr sa hlpotenuzom OO'(~R+r) i katetama PO'~AB i OP (~R-r).47.~3'l!yuta: Tangen~a!' iz tacke B na kruznicu k(A. Analiza: Neka je prava t koja sadrzi tacku A tangenta date kruznice. Ako je T dodirna tacka ove tangente.'! tacka C. Prema prethodnom zadatku i oznakama na S1. Kako su tacke A iOdate. 2. R') date kruznice i tacka A neka pripada prvoj kruznici. T na duz 00' je jedina zajcdnicka unutrasnja tangenta ovih kruznica.26.). odnosno kruznice k"(B. 2.A i B dodirne tacke jedna V3!lJske tan~e:lte . Ako je jedna kruznica u unutrasnjoj oblasti druge kruznice. R) i k(O'. Dvije kruznice imaju samo jednu zajednicku rangentu kada se dodiruju iZllutra.2..2. N~~a prava kOj. 2.45. Otllda je MN ~ 2MT = AM+BM ~ AB.2. R) i k(S'.. --2 AB' =4Rr ~> Aw2 ~ (R + rJ' ~> AB' ~ .+.lazi tackom 0' sije. 10 je: 2 r.23.).29. Dvije kruznice imaju najvise cetlri zajednicke tangente (dvije valljske i dvije ullutrasllje) i to onda kada je njihova central no rastojanje veee od zbira radijusa.39. pa prema PltagonnoJ teoreml vnJedl: ' 1'0.

Uputa: Vidi prethodni zadatak! cetiri duzi proporcianalne.31. dalje.2. koji ima ugao pri vrhu ad 36°. Uputa: Tackoll1 P konstruisati tangente na datu kruznicu. Samjerljive i nesamjerljive duzi 2. 6)=2 c) NZM( 10.30. aka je ba dc ' kazemo da su a. Otudaje AB BD = Be).50. Kako je !'. ponekad.Ie trazeni odnos 3:2.).52.2. Talesova teorema I CB = __4_ d) AB = 5 AC = 6 b) AC c) = 2.61. Uglovi na osnovici ovog trougla su po 72° (Zasto?). Analiza: Datu duz AB uzeti kao tctivu i konstruisati kruznicu iz koje se ta letiva vidi pod datim uglom ex.53. Ako puvucemo simetralu BD ugla ABC dobicemo dva novajedllakokraka trougla i to : LlABD i A = A S1.48. I Oznako. C SI.30. 2.32).BCD. 2.).49.33. osnovica i krak jednakokrakog trougla koji ima SI. 2. Po postupku mjerenja.2. Trazeni odnos .Tada su trouglovi MOB i ACOD podudarni (Zasto?). Osnovica Be se u AC sadrzi jedanput i dobije se ostatak DC. Na primjer. U dokazu se koristi teorema 0 ug\u izmedu tangente i tetive (SI. !'.2. B C pri vrhu ugao od 36° su dvije nesamjerljive duzi. 60)=10 2.58. sada treba CD nanijeti na duz BC. Vrh A trazenog trougla je na presjeku simetrale tetive AB i dobijene pomocne kruzllice.2.54.55.3. koji ima pri vrhu ugao od 36°.59.a) DA b) DA c) NE d) NE 2. Kako je DC osnovica jednakokrakog !'. geometrijska proporcija.56. gcometrijska sredina dviju duzi.39)=13 c) NZM(lIO. 2.24)=8 2. produzena proporcija. d cetiri proporcionaine duzi (SI.). Upula: Zadatak se l~jesava analogno prethodnom. Hipotenuza ovog trouglaje dva puta veca od navedene katete (Za5to?). to .2. Zajcdnicka mjcra (ZM) i najveca zajednicka mjera (NZM) dvijc duzi. Kako teziste trougla dijeli svaku tezisnicu u odnosu 2: I . dosli smo u situaciju kada krak jednakokrakog trougla. b.Ie odnos dvije duzi jednak odnosu druge dvije duzi.a) Najveca zajednicka mjera datih duzije jedinicna duz: NZM(2.BCD.2. to je CD<BC. Trazeni odnos je 1:2.a) NZM(l6. Srediste trazene kruznice nalazi se na presjeku simetrale date duzi AB (tetive) i llormale u tacki B na pravu t (tangentu).ena polara (SL2.a) = CB 24 4 5 AB 5 AC AB 2. Ovo.BCD jednakokraki sa uglom pri vrhu od 36°.duzinu duzi AB.51.ABCjednakokraki sa osnovicom BC i uglom pri vrhu A od 36° (Vidi S1. 5)~1 b) NZM(4. sto. 2. Proporcionalnost duZi. 131 . c := SU te i.34.). Ako dodirne tacke t~ngenata. o p Sli AiB 2. oznHc<)valllO i sa d(Al3). Dakle. Nekaje !'. Mjcrcnje duzi.2. Mjcre"i krak AC osnovicom BC nanosimo osnovicu Be fla krak AC. 15)=5 b) NZM(13. Mjera duzi.60. 130 AB predstavlja. Ako . mjerimo njegovom oSllovicom.33. Analiza: U jednoj krajnjoj tacki date duzi AB konstruisati ugao jednak datom uglu ~ «ABt=~).57. eVidi prethodni zadatak). 2. 2.31.Ie ]:2 2. tadaje prava AB traz. Centra Ina rastoJanja OM i ON posmatranih tetiva su jednaka jer su odgovaraju6e visine podudarnih trouglova (S1. tada kazemo da 2. znaci da se ovaj postupak nece nikada zavrsiti.

2.e izvesti kao u zadatku 2.. (cija je na G) za kOJu vI"IJed.'. 2. = -~---- AM: MB=AC:CD=3:2.datih duzi (cije su duzine a i b ) je dul. C -a +a ¢. a) G'=ab=9 => G=3 b) G=4 c) G=6 5. BDII CM. A:. Sada vrijedi: 0 --B.66.OA . CD =2 em. graficki.. (1+4+3=9). b) (10-x):x=20:10 ¢. a) (S-x):x=7:5 ¢. A 1 • A . : A 2A 3 . DaJje se konstrukcija moz.> 30x=IOO ¢. OY.J. 2.3) x:a=b:c ¢. Dat· e plOporclJe ormlsatl. Tacka M na duzi AB dijeli datu duz 11 odnosu 4:3 iznutra.a) .> x:2=1:3. Tackom D povucimo paralelu DB sa pravom CA. OD· _-. CD i DB. Tacka M dijeli duz AB u odnosu 3 :2.> 2 OC=1 Traiena duije x=OB. tako daje Tackama A2 i A6 povucel. a zatim povuce paralela CM sa pravom BD.a i tacka B tako da bud e -OB ::::a+. Tacke A3 i B odreduju jednu pravu. )_.37.6Y.71.38. ( so paralela AD sa pravom Be.2.a ove para!ele. kroz tacke AJ A2 povucimo prave. Po.> 12x=25 ¢. 5 y A C D B 2. L.> x:5=5:12. SI. OD=4 x = ab = ~ c 10 b) x = . a na poJupravoj Ox = tako da vrijedi: AA. tacaka: A]. u tackama C i 0 i vrijedi: ---------AC: CD: DB = AA. D OA=2 C 0 OB=x A B ~--~~----------~~ Na analogan naCin se mo~m odrediti i duzi tl zadacima h). Na analogan nacin mol. ~~~i' Geol11et~ij._- AC CD 2 A 2 A" --. OB... c) i d). t a k0 caJe j . Ove prave sijeku duz AB redorn. ina njoj odredimo 9.69..> b-c'=a'd.> 100-10x=20x ¢.0"4 Uputa' .)B.70.69." A. se~ mogu trans f " . po konstrukcUi. Zadatak rjesavarno analogno prethodnom zadatku.> x:2=5:3 " _ c) (2+x):x=8:2 ¢. .> 3x=10 ¢. OC =a. paje data dui AB tackarna C i D podUeljena na:trijednake duzi.> 7x=2S-Sx ¢.> 6x=4 ¢.72. Dokazil'CSL2.73. OD:a=a:(a+b).i.A6Aq -"} => AC: CD: DB= 2 SI.ska ~:ed!na dvUu . d) G= 2J2.Ladatak se maze r~jeSiti ina slijedeci nacin: Data proporcija se maze napisati U obltku x:a:::::a:(a+b).2.T " OC .3S SI.h As. Dalje je. S1. AlA} i AlA3 jednake.). CD - A 2 A.smatraju se rna koje poluprave OX i OY.63. d(CD)~3.> 4+2x=8x ¢. tako daje _ . c) x = 8 5 (ac + c'~' = (bd + d'~' A.a) Odaberimo ma koju tacku 0 i poluprave Ox i Oy. A.A. rugoJ odredi se tac'ka C . b N'a d ' popupravoJ ' . odaberemo proizvoljno!).¢. to su jednake i dul. B z~datku pod a). . A 6 . redol11.A2 A.a) Iz kraja A date duzi povllcemo 111a koju polupravlI (koja ne sadrzi tacku B). U prvo1l1 slucaju se na polupravoj Ax odrede tacke C i D tako da vrijedi d(AC) = 4.i II zadacima b) I c). proporclJa a: G = G : b. 2.erno odrediti i dul. "fackom A povlIce .>a:b=e:d. sijeku dui AB 1I tackama C j D.2. : A. Na polupravoj Oy odredimo tacke C i D tako da bude OD =4 em i OC = 1 em.11oparaleie.i AC. A C D b) c) d) Ove zadatke ljesavamo analogno ¢. ~razena duzje x=OD. odredimo tacku A taka daje OA =2 em.a) Pokazacemo. odnosno. A 7 .> 7x=5(S-x) ¢.2. Kako su.. j A 9 .2.> bc=ad ¢.'>a2bd+b22_2bd'd2 1111 . NeJ>. OX odredi se tacka A. Na pOlL .OA=OD:OC=4:1.39.11. Tada vrijedi: ' -.sa pravom A. (Tacku A. 132 133 . PraJelno sa ovom pravoni.36. dva nacina rjesavanja ovog zadatka. - 4 4' DB.' . Vidi zadatak 2. Na polupravoj Ax (koja ne saddi duz AB) treba odabrati tacke A" A 2 .A 3 . 2.> 3x=2 ¢. tpravOJ OA::. A3 A C =3 em. duzi AAj.

82. a:b SI. a druga u tacki B odredimo tacke C i D tako da vrijedi d(AC)~4..a) Ako datu dut je x=AD. tada S L2...Vidi SL2.U drugom slucaju fla paralelnim polupravim suprotnog smijera. 2.. Povucimo paralelne poluprave u istom smijeru Ax i By.> x:a~b:c c) x ~ be ¢. od kojihjedna ima pocetak u tacki A. Uputa: Datu dui AB treba podijeliti na 7 jednakih dijelova. 2. Povucirno pravu p kojaje paralelna sa pravom AB.- ¢. Neka je S srediste duzi DE.> x:l=a:b ¢... d(BD)~3.. . Zaista. Dokaii! SL2. Neka prava p sijece prave AC i BC. x:a~a:l b) X = [.. _ . Tada prava ce' sadrzi tezisnicullABC (SL2AL)." .242. .12. Nekaje R srediste duzi PQ.43_ A 4 A ~ 3 ~A~--------~rC~----------~D~----------~B Analogno ljesavamo zadatke pod b). ltd . c a 2. Prava CD sijece dat uz AB u tacki M kojaje trazena tacka. ---\\- R b x ~a2:b bx~a ¢. 135 .a) X = ':'!:.. . c) 2. a na polupravoj By pronadimo tacku D za koju vrijedi d(BD)=3.75.> .78..- 134 ¢. Na polupravoj Ax odredimo tacku C tako da je d(AC)~4.> x:a=b:l.4 I b \ P .2 ¢. vrijedi: AN BN AC BD 2. 2.74.45.)~d(AjA2)~d(A2A3)~ ~ d(A3A4)=d(~A5)~d(A5A6)~d(A6A7).79. 2.). Tel:is!c trougia'nalazi se na presjeku pravih CC' iBR. A~------~----7B A~-------4Nr----~B Zadatke b) c) dJ rjesavamo na analogan nacin kao zadatak pod a). Nekaje Ax ma koja poluprava i neka vrijedi: d(AA..: a2 w ¢:) j d).> ¢:) bx::::. Presjek prave CD i prave AB je trazena tacka N. Presjecne tacke ove prave sa pravama AB i BC oznacimo. Neka je MBC posmatrani trougao ciji su vrhovi A i B nepristupacni (SL2A. Povucimo pravu a paraleino sa pravolll AB i presjecne tacke ave prave sa pravim Be i AC oznacimo..> x:a=c:b b) x ~ ab ¢.> x:b~c:a [.a) Nekaje AB data duz. x:a::.2.80.a) Uputa: x b) Zadatke b) c) i d) rjesavamo analogno zadatku pod a). redam.> ------~ x:b~b:l c)x = a:b ¢. prema Talesovoj teoremi i koristenim oznakarna na sliei 2.. Nekaje C' srediste duii B'C'. Nckaje vrh A datog trougla nepristupacan. Dokazi! c 51.40. _ .. D C Drugi nacin _ 3 Prvi nacin C 4 2.. redom sa P i Q.44. Prava CS sijece pravu AB u sredistu stranice AB.c .77. a~AB tackama C D podijelimo na jednake dijelove. A' ~+_~ c C' B' Poyucimo pravu b koja}e paralelna sa pravom AC. redom u tackarna DiE. x:1 =a:b.a) x~a' .76. sa B' i A'.__.. . S ! = a a 9 b --y---7-""~ a t--------- c) Uputa: x=ab 2.39.81. Prava BR 'sadrlOi tezisnicu BB' datog frABC.

A M N B m 2. BM:AM . n '= 195..88. odakle se dobije: {[ m 13 m . vrijcdi: BC: CD:= BM : MA. od preostale dvije simetrale trollgia. daje. b C-m 15 4--111.-n b 14· 15+x Odsjecci koj i odgovaraju stranici a Sli m '=182.\ .2. . L\ABC i aka je SL2A6 q b) OC=4 sadr~i CO·BD AC=-~=. \ d o p \ C \ b \ ---'b-. Formulislte tu tvrdnju i pokusajte provesti njen kraku Oy tacku Q taka dokaz.. b i c. SI.. 7 As MA411 BA.46.' . Prava koja sadri! datu tacku M i koja je paralclna sa pravom PQ sijece krakove datog ugla u traienim tackallla A i 13 (Aje na kraku Ox). Nekaje M tacka presjeka sil11etrale vanjskog ugla kod vrha C i prave AB ...2. AM=2MN MN=2NB 2. 2. a) AC: CO = BD : DO => - n A Posmatmjuci neku drugu.. '"'" ". .pa...48. Osobine simetrala unutrasnjeg i uporednog vanjskog ugla trougla S1. AC=CD. .2. Vidi SI.6..' .n~15+195=21Q 1J.. a'stranici b su 136 137 .:::. 195 181 13 15 20 IS 4 5 b) 3 2.. .. C . C A.2...c).0B=28 2.. a Be: CD = BM : MA. c) AC=7. vrij~di: a:b=m:n . Nekaje D tacka presjeka prave koja sadrii 1acku A i paraieln<l je s~ simetralom eM.. .::. na analogan nacin dobivamo da Sli dvije stranice'trougla proporcionaine odgovarajutim odsjeccima na trecoj stranici odredenim simetralom ullutrasnjeg ugla..4.=195. NA611 BA.~ .. a na stramCt a su 19 19 17 17 65 70.:} .. proporclJa SVOdl na ~~_~ ah= B AM'" Vrijedi i tvrdnja obrnutadokazanoj. AB. Na:po]upravu Op nanijeti date duzi a.90.. 36 40. Zalo su odgovarajuce stranice ovih troug!ova proporcionu!nc.m=19~.86. SO c) 11' 5 I ~S.-_ _ _ _. Na kraku Ox odrediti tacku P tako da je OP =111. i 9' 29 29 2 2 7 3 9 7 2 75 90 24 .83. ' 'iJ.Od sJeccI na stran!Cl su: .86. \.. Neka je eM simetrala ugla kad vrha C. '9 I 9' 1I a 111a 13 x . (uglovi CAD i ACD su jednaki kao naizmjenicni na . 2. b 60 195 . a na polupravu Oq datu duz d. Nije tesko zakljuciti daje 6ACD jednakokraki.n=-. 7 7 52 . Kako je BC: CD = BM : MA i L\ACD jednakokraki. ... A. Troug!ovi AOAB i .195 ..Ncka su min odsjecci na stranici c. to je: a:b=m:n.87.a) => '"'" ~=--.10·7 AC=--=5. x 2.::. ." __ ~..47. DO 11a presjeccnil11 paralelnilll 1ransverza!ama.I~~=A.'"'" 13(4~111)=15m :::::? 28m=S2 => 1J1=-.-. Prem3 zadatku 2. Dokaz ove-tvrdnje prepustamo vama.._. Napomena: Vrijedi i obrnuta tvrdnja:Ako je M tacka na stranic. 14 i se navedena..0CD su slleni.= .a) l-.:ansverzali dviju [j" paralelnih pravih).45. tadaje prava eM simetrala unutrasnjeg ugla trougla sa vrhom C.t. Neka prava koja tacku A sijece pravu AC u tacki D.89. Prema teoremi 0 odnosu odsjecaka na pravima pramena da bUde OQ =n. . .. A S1. 13 15 .85. sa pravom Be. -<>-_-"--_ _"""0 2.<.= . .. .2.84.

. 101.99. c) Ovdje je centar homotetije tacka presjeka simetraJa unutrasnjih uglova trougla. 588 35 ..52. 41 41 4 4' 7 7 Od~jecci koje 5imetrale vanjskih uglova grade na stranicama datog trougla su: 60 i 80. 2. 40 iSO. b:c=(a-BM): BM => b· EM =ac-c· BM => B o""":. uzeti ga za centar hOl1lotetije i birajuci koeficijent homotetije k.a) b:c =MC: BM.·· ... 560 i 588 .. t39 . Za krak b".. za stranicu b su 24 i 36 za stranicu c su 75 i 90.56.. U svakom zadatku su uzete proizvoijlle tacke A i B na datoj pravoj ~.a) B '.5..92.:} -::::.··· .m=20. b) A... C)o~'Q//O/A' .0/········0. / ..91 " :::::-119 In "=-...--pB ..· B/ 138 ' B' A' SI. 52.S. n"=15. a stranici c su -.... Prema teorerni 0 => -- ac -- A SI...49./ .5 i 73.:- m"=12.97. 2.. D:.98.. 80 -. Tada vrijedi: a:b=m:n => 6:b=3:4 => b=8.55.102.. 2.... Prema teoremi 0 simetraJi unutrasnjeg ugla trougla i datim o~naka111a na slid 2.. vrijedi: a:b:::m:n ::::> m(m + 11) a:(m+n)=tn:n => a = ... a)~//~B.50.96.. 2.2.... c n C n 3 n Odsjecci koji odgovaraju stranici a su m'=10~ n'=6.\ B' A' o SI.. uzeti obavezno k>O.n 2 b) C' 2 a 2.49. .. ···· . 49 60..95.2..2. ~A B 2. c) Odsje~ci koji odgovaraju stranici a su._··..... .. I -' I -. Koristeci !eoremu 0 simetrali unutrasnjeg ugJa trougla dobivamo (b+c)·BM=ac 2. SI.I --.a) Konstruisati ortocentar H datog trougla (Ortocentar je presjek pravih na kojima su visine trougla)../ .91. A' 2.. ····-A. ) be ====>-==-=>cAN-h =aAN =>AN=-Be NC' a AN~b c··-a' ab NC=-···. 2.a) a m b+n 4 5+n ::::. odnosno.~. odrediti hOl11oteticnu sliku datog trougla. 2. Uzimajuci OYU tacku za celltar homotetije. b+c b+c si~~rali vanjskog ugla trougJa i datim oznakama vrijedi: AS AN c AN (_. c~a ~.. AC = AB datog trougla vrijedi: b=m+n../ .. Nekaje AD simetrala ugla ABC jednakokrakog trougla sa osnovicom BC=a. .. 2.=.. . postupiti kao u zadatku pod a).. Uputa: Za koeficijent homotetije lizeti ma koji pozitivan broj. SI..94.. C HOMOTETIJA GEOMETRIJSKIH FIGURA 2. Uputa: Za koeficijent homotetije uzeti ma koji negativan broj.2.MC=--. A B Uocayamo da se uyijek homotctijom prava preslikava u paralelnu pravu..:-=> n=15.100.2. 11 B 2. Odsjecci koje simetrale unutrasnjih uglova grade na stranicama su : 560 . b) Za cental' homotetije uzeti S (presjek simetrala stranica trougla) i postupiti kao U ovom zadatku pod a).. · · · ab BM=--.93.

. Poluprava OC' sijece posmatranu kruznicu u D C tacki C kojaje vril traz. dobijamo trazeni trougao. Analiza: Ako je MBe dati troug'ao.. A P SI.. R) i k(O'.hollloteticnim preslikavanjem ovog trollgla. . Centar homotetije dviju kruznicaje presjek prave'koja prolazi krajevima paralelnih radijusa istog smijera j prave'koja saddi sredista krumica (osa dviju kruznica).2.61.58.113.60.2. AC=2MP.:: . Prema Talesovoj teoremi vrijedi: OD:OD'=AD:A'D' .. 2. 2. Ako kruznlee imaju zajednicke vanjske tangente.e•. a O'M'=R' radijlls kruznice k' kojije paralelan s~ radijllsom OM u istom smijeru. R)..x_'_ _ _ _ _ _ _"" "" b) 0' x' 2.. to je. Neka su na slijedecoj slici date kruznice k(O. To je bro] 2. U svakom slucaju se prava preslikava u sarnu sebe.•. Ako odredimo centar homotetUe S i koeficijent k date kruznice i kruznice kojaje opisana dato111 trougiu. BC=2NP.:Vrhovi Ai B su normalne projekcije vrhova C i D na precnlk MN. ..~ c. Ad IMP AB=2MN.110.enog kvadrata. kruznice k'.V. Homotetija sa A. 2.'. Pokazimo da su dvije kruznice razlicitih radijusa direktno hOl11otcticne.... .108. Svake dvije kruzllice su hOllloteticne. da bude AB' =m..a) y .109. .:··.:~:. odakle neposredno zukljucujemo..oc: OC' = OD : OD' ..'.A. . k' N S'o OC:OC'=BC:B'C'. dvije kruznice razlicitih radijusa su homoteticll0.2.U trougla . Dokazati! SO SM OM R SO' ~ SM' ~ O'M'.MNP paralelne i.. a koeficijent je k=-2.O. Nekaje OM=R!TIa koji radijlls kruznice k. . Isto tako.BC u trazeni ""A'B'C'.103. Na poJupravoj AS odredimo tacku B' t~ko····._.'.2......l. Nekaje MN precnik kruznice k(O... 2. .. M prema Ta!esovoj teoremi. r) data kruz~ica. To znaci da su odgovarajuce stranice trouglova MBC i n. I M s S1.vrhovima oVlh trouglovaje centar homotetije datih trouglova. R'J. B Prema tcoreilli 0 srcdnjoj duzi (raugla. 2.'..>. 2. ~ R' => 140 141 .I.~o~~~~~~i~~i::I~~!to. B centrom u'A i koeficijentom k = OB': OB preslikava dati Li. njihov odnos je stalan.•. C .'. C' . sto zilaci da su srediSta posmatranih kruznica homoteticne tacke za koeficijent homotetije k=RlR' i centar S. lSI. J 12.'. Nekaje 0 srediste opisane krllznice oko datog trollg!a.:~:<" [\~:..Centar hOl11otetije je ieziste T n.Anallza: Neka je ""ABC dati traugao.g za~O. . Kako je CB para1elno sa C'B'.Iz gornjih jednakosti se vidi da su 0 i 0' homoteticne tacke. . c) i d) Homoteticna slika datog ugJa je ugao unakrstan datom uglu. jer je B'C'=C'D'=A'D'=A'B' daje: AB=BC=CD=AD. 104. Aka su radijusi kruznica razliciti. tadaje eentar homotetijeovih kruznica presjecna tacka tih tangentL 2. ma koja tacka M kruzniee k homoteticnaje za istu homotetiju sa tackom M~. BcllNP.. Up uta: Tacka presjeka pravih koje su odredene odgovaraju6i~.l. lIzimajuci rna koju tacku 0 za ccntar homotetije i koeficijent k=3 (moze i k=-3). Analiza: Nekaje MBC dati troll gao i k(O.10S.62. Analogno se dobiva vrh D. .not. 2.~":.t.i.106 ..ABC.•. tadaje trazeni 0 ~~~::l~~~i~. Dakle..~.. Dokazati! 2.. .a) i b) Homoteticna sllka datog uglaje isti taj ugao.111. SI.il. . . kruznice su homoteticne direktno i inverzno. Neka je 0 srediste straniee A'B' ma kojeg kvadrata A'8'C'D'. vrijedl ABIIMN ..

Kako Sll homoteticne figure A B uvijek i slicne.datu tacku A i simetrale s da-tog ugla nalazi se srediste S traZene kruznice. jer prvi trougao nema ni jedan ugao od 60°.4x=16 ~> x=40m. Posmatrajmo tacke S' i M u kojima paralela sa pravol11 SA sijece prave 5 i p. R) trazena kruznica koja dodiruje krake datog ugla xOy i sadrii datu tacku A. stranicom AB.122. recimo k'(S'.reclmo MiN.'.o0n.M i SA homoteticne. Neka trouglovi !lABC i !lA'B'C' imaju paralelne odgovarajuce stranice (SI. 142 143 .67.124. S r -_ _ S' k' o x SI. Homotetija H(C. x~!3. Dalji postllpakje ocigledan. koristeci osobine slicnih trouglova dobije se: x:8 ~ 2:0.= 100crn =20c01. 2. Ako su A' i B' tacke na katil koje odgovaraju mjestima A j B tada vrijedi: A'B' ~_I_ AB 50000 = A'B'= AB =lll.67.0. y c ~ A' A S' S1. I'----c----"'" !lABC u !lCDE (Zasto?).2. J 20.6. CA . 2.66.2. 65° i 40°. Slicnost geometrijskih figura 2. preslikajmo homotetijom B(C. S A k S A A 2.123.2. Kako su uglovi sa normalnim kracimajednaki (ako su oba ostra ili tupa).65.. SI. Kako trouglovi LlABC i.za homotetiju B(O. to se zakljucivanjem kao u prethodnom zadatku dokazuje da Sll dati trouglovi slicni (SI. i na presjeku paralele sa -S~M (iIi S'N) krot. Konstruisimo skup tacaka iz kojih se ova duz vidi pod datim uglom. Centar S ove kruznice pripada simetrali s datog ugla.116.=) preslikava D E CD . a slicni trouglovi imaju sve odgovarajuce uglove jednake. pa su ovi trouglovi.). Dobijenu kruznicu k SI.2.63.125. Na slranici AC datog trougla uzmimo llla koju tacku 0 i povucimo. k). A'C'~24cm.66.2.4 ~> 0. Nlsu slicni. A'B'~ 3750 m 2.6.) Tada su uglovi BAC i B'A'C' ugloyi sa paralelnim kracima istog (iIi suprotnog) srnijera i kao takvi su uvijek jed~aki. ovimje tvrdnja iskazana u zadatku i dokazana (S1. rna koja kruznica koja dodirllje krakove ugla.CDE imaju ijedan zajednicki ugao. 2. Odnos rastojanja dviju tacaka 11a geografskoj karti i rastojanja odgovarajucih mjesta u prirodijednakje razmjeri karte.2. homoteticni.119. Sada se uocava postupak konstrukcije trazene kruznice.) .-Prema Talesovoj teoremi vrijedi: 9~=S'M=k OA SA ' pa su duzi S'.2.IIS.paje ugao CDE jednakTIglu CAB (ugloyi sa paralelnim kracima istog smijera). tb) sijece kruZnicu k' u tacki B' kojaje srediste stranice AC trazenog trougla.121. Tra2:eni uglovi su: 75° . S'M). Kruznica k(B. 2. Srednja duz trougla paraJelnaje sa odgovarajucoll1 stranicom. to su"oni slicni.2. Konstruise se. 2. Analiza: Nekaje kruinica k(S. Neka je p prava odredena datom tackom A i vrhom 0 datog ugJa.paralelu DE sa SI. Analiza: Neka je duz Be jednaka datoj duzi a.11S .117. Zato su hOllloteticnc i kruznice k(S" R) j k'(S'. Kako prva kruznica dodiruje krakove ugla.2. 2.64. 2. to ce i druga da ih dodiruje. odrede se tacke presjeka ove kruznice sa pravom p.65.875 m 2. r!). -Vrh A trougla dobivamo kao presjek poluprave CB i krulOnice k. ~ ) u kruznicu 2 k'. _. 50000 50000 5 B'C'~30cm. Ako je x duzina dalekovodnog stuba.

dobivamo AE: EB = AD : DC. 2 2.2. 6AEF i 6A'E'F' . }z tacaka D i T poyucimo Ilormale DE i TF na stranicu AB.===::::::> ===.ABC I A "D' i 8'E' odgovarajuce tezisnice trougla .2. Nekaje ~BC slican sa LlA·B'C'. I .). Aka jednakokraki trouglovi im~ju jednake uglove pri vrhu: tada su im i uglovi 11a osnovicama jednaki (Zasta?). Kako su stranice slicnih troug1ova proporcionalne.6. BC=2B 'c' . Kako je'D srediste stranice AC. Neka su DiD' dodirne tacke ovih kruznica i stranica AB..). Tadaje obim ovog trougla O=a+b+c. r) k'(S'. Neka Sli odgovarajuce stranice drugog.126. d' CD AC ( BC trougI ova proporClOna ne. A'C' A'B' A'D' pa su trouglovi LlACD i LlA'C'D' slicni.2.-:-=-·=-=--. -~ 145 . to vnJe 1: = == == C'D' A'C' B'C' cime je tvrdnJa. 2.. iskazana U AB \ ==) I A'B' ovom zadatku.2. posmatramo homotetiju sa centrom _ A 144 a=ka'. o· B F 2.128. jer imaju po dvajednaka ugla.A "B"C' dva sl.slI F i. a C'D' odgovarajuca tezisnica ~A'B'C'. --. tvrdnja izrecena u ovom zadatku neposredno slijedi jz prethodnog zadatka. Nekaje BD jedna teiisnica i T tezi5te oyog trougla. BT SI.~ABE j 6A'H'E' Sll slicni.69. poje: c B' '~ A B AD AB AD' AB' ==== i BE = BE' AB =-= AB' ::::::> AD BE A'D' BE' E' ::::::> f?' F' Trouglovi . 2. to vrijedi: MA:MB =AE:BE -----MA:MC=AD:DC Iz gornjih proporcija i datog uvjeta MB=MC. S'D' A'S' A'S' AE' A'E' A'B' S'D' A'B' r' c' a' b' 1. Zudatak se tJeSava analogno prethodnom. Kako su odgovarajuce stranice slienih . pa su uglovi SAD i S' A' D' jeqnaki). odnosno A'B' (SI.odnosna. Neka:-iu . CAD= -< C'A'D' . je predstavljen LlABc:: sa datim elementima. 1.6. sada.).LlA'8'E' (Objasni zaSto')).2.~jllCil11 stranicama drugog.:=a'+b"+c'.. trouglovi BTF i BDE su slieni. vrijedi: ' Na analogan nacin se dokazlije proporcl0nalnost preostalih tezisnih duz.-= k G = a+b+c = ka' +kb' +kc' => = k(a' +b' +c') = kG' o abc -=-=-=-(=k).70.~'B'D' i LlABE . odnosno A'S} sa odgovarajucom stranicolTI.129. C' SI. Neka. Obim ovog trougla je O". Nekaje LlABC ma koji trougao (SI.132.-- propolT1Ja: C abc a' b' c' -=-=. a'. odak!e zakljucujcl110 da su sve tri stranic.68. b' j c'. Prema teoremi 0 C simetrali unutrasnjeg ugla trougla i datiffi uvjetima. Kako Sli stranice slicnih trouglova proporcionaine odgovarajucim visinama. Koeficijent slicnosti je 0' c· 0' B I BTDE A E A' AD A'D' BE BE' =-=-=.71.F' podnozja normala splls~enih iz E i E~ na stranieu AB. I 34.: DE: BD. to je DE jednako polovini visine tfOugla iz vrha C. pa SlI slicni.ADS i M'D'S'. Nekaje CD tezisnica LlABC. Ako-iskoristimo osobinu tezista trougla mozemo zakljuciti da vrijedi: BD = 3 .133. b=kb' . r').i.. a ugao' S'" A'D' je polovina ugla C'A'D'.2. sto znaci da'su trouglovi slicni.135. 2.A'B'C'. rca b ===. To znaci da posmatrani trouglovi imaju po dvajednaka ugla. Neka su duzine stranicajednog trougla a.6. Prcma teorcmi 0 srcdnjoj duzi trougla i datim lIvjetima vrijedi: AB=2A "B' . odn05no A'8' i neka su E i E' presjecne tacke simetrala AS. (Ugao SAD jednakje polovini llgJa CAD. Na SI. k=~ (odnosno k=2).131. A' 2 ' pa. B Aka.. S druge strane. pa za njihove stranice vrijedi .70.0. dalje. dokazana. mozemo pisati : D TF BT·-·h BD 3 BT 2 h 2 .===::::-.. prvom trouglu slicnog trougla.130. E .e prvom trougla proporcionalne sa odgovan. AC=2A'C'. 2. b i c. Otudaje: SD AS AS AE AE AB SD AB . Vrijedi: LlABD . Neka su 1I dva sliena trollgla LlABC i LlA'B'C' upisane krllzniee k(S.icna trougla (SI.127.2. 0' a' b' c' 2.c=kc'. Tada vrijedi: -_ _=_AD _ 1-< AC_ =_ AB . c ~ -- TF: BT ::::.68.ABC ! f::. Neka su AD i BE dvije tezisnice .

T rouglovi . pa posmatrana dva jednakokraka trollgiajesll slicna.Povrsine slicnih trouglova odnose s~ kao kvadrati odgovarajucih stranica (visina. A 4 D SI. proporcionalne su sa stranicama drugog trougla.154.. pajesu slien}.148.151.u A i koeficijentom.::". 2.0:0' = a:a' = b. 2. <C=<ABE. Pravougli trougao koji imajedan ostar ugao 35° ima dmgj ostar ugao 55° (zbir ostrih ug16va pravouglog trougla je 90°).140.Ie krak manjeg trougla i osnovica veceg.147. MBC 6e se preslikati u t-AD.2.2. 2. Krak veceg trouglaje 25.b· = c:e' a) a·=IO.144.AD: AC. pa su 51icl1i.B 2.BDE jednakokraki i vrijedi jednakost E uglova <BDE=<EBD.. C Pravougli trouglovi MDH i t-CHE imaju po dva jednaka ugla. AH:HD=CH:HE => AH·HE=CH·HD. pa su trouglovi slicni. - O. e'=20 b) a·=18. 0=39. zakljucujemo da vrijede navedene jednakosli.1ABD j 2. 7 2. 2. 2.5 . Pravougli trouglovi t-ADH it-ABE imaju zajednicki ostar ugao. = ~. Troug1ovi t-ABC i t-ADE imaju zajednieki . Prema datim podacima zakljucujemo daje AB=BC.2.]45. 2.78. 149 .' =60. b'=15.=~ => -+.77. odakle slijedi proporciona]nost odgovarajucih stranica: AL~_~-==. e'=25. Dmga visinaje 32. Tadaje m £. => BD=2NC. odnosno.=> n s n 11. ---AC= 2BC =4BD = 4· 2NC = 8NC D C ~ A 2. J 36.73. Nekaje L'lABC dati trougao. 10 6 B = AC =~3.Iz proporcije (h+8):h=20:15 dobijemo h=24.137. pa su slieni. to je a:b:c=!O:8:5. Zajednicka stranica . 1z ave slicnosti zakljucujemo: 1. It 12 => . pa vrijedi: P.: h b=8:5. AC·CE=BC·CD.[1.18' P.) i .76. 0' ~ 0. Neka su AE i CD dvije visine ovog trougla. s 6 12 -+1=5 s s A CD ~ JO J2 D m n 60 s 5 S=-.=5:4 i b:c= h. C 147 . Uputa: Paralelu poyuCi sa stranicom a na rastojanju za trecinu odgovarajuce visine od vrha.=p·O. 5 Ger su zadovoljene nejednakosti trougla).72. 2. AC: CD = BC : CE. . 2. 45 J 2 36. AB: AC = AD: AE. Kako je a:b= hb: h.=-. Vanjski u£ao t-ACD kod vrha C je BC JO 5 120°.. -AB -AC ~ =~ C DB m+n 12 111.BCE it-ABE pored zajednickog ugla kod vrha E imaju jos po jedan jednak ugao.153. x=8 2 . pa vrijedi: ---SI. 8 . C Trougao L1AeD slicanje ~BCE.2. ugaojednog. B AD=m.138. 0 :O · =a:a . Ugao <ADB je vanjskl ugao ~BCD.142. pa su slicni. Neka je D presjek simetra1e ugla ACB= 1200 i prave AB (SI.~--- => 2BC·NC=BD:BC B 2. . J 52. 0'=19 em 2. to postoji trougao sa stranicama 10.a:a' =h":h. Visine trougla obrnuto su proporcionalne odgovarajucim stranicarna (Provjeri!). Uglovi 11Ft osnovici prvogjednakokrakog trougla su po 40°. tada je AH =8-x vrijedi: x: (8-x)=6: 10 => IOx=48-6x => I 6x=48 => x=3.155. => a'= 72 . pa vrijedi: <ADB=<C+<CBD => <C=<ADB-<CBD=<ABE.143. DB =n. Pravougli trouglovi t-ABD it-ACE imaju po jedan zajednieki ostar ugao.141. D Dakle. ugao (kod vrha A). Otudaje: n SI. trouglovi L':.. to posmatrani trouglovi imaju po dvajednaka ugla.2. to je dokaz zavrsen.1BCN Sll slicni. I 50. pa su i visine AE i CD jednake (svaka po 8 jedinica).77. a stranice koje zaklapaju taj D SI.5 2.136. obima). Medu trouglovima koji su slicni ovom trouglujedan ima visinejednake datim duzima.E. 146 - 2. a'=4. lz eve-· s1ienosti i iz BE=DE sJijedi B SI. 0 = 12. S1ranice trougla su obrnuto proporcionalne odgovarajucim visinama. Neposredno iz zadatka 2.2. odnosno.75.0'=59. Otudaje AB: AD = AC: CE. Kako je M srediste duzi'BD. I 46.2. AB: BD = BC: NC => AB ·NC= BD· BC ~~ => AN=7NC 2.139. to je L':. b'=22. A Neka je AD visina datog trougla. 2.=14 2. Kako su homoteticni troqglovi i 51icni. Kako je jedan ostar ugao drugog pravouglog trougla 55°. II B => h. paje CB simetrala vanjskog ugla. pa su sIienL Ako je j --HD = x.

Iz slicnosti ovih trouglova slijedi tvrdnja iskazana u zadatku. trouglova ~AOE ..DF=r 2 A E B 2. Ako je 0 srediste upisane kruznice.---2.2.): ' D C =+= A odnosno. jer je o B SL2.fi A S1. a prava DO je simetrala ugla <D.. L S1.-'' "'.= r...----. pa trouglovi ~AOE i ~DOF imaju jednaka po dva ugla (Koja?).84.). ovih trouglova dobivamo: A .157. . C a' Koristeci-dobivene jednakosti. Analogno.= MC : CD => AB. C D SL2. 148 - EO EO =+==1 AD BC -- BE+AE=AB. SI.83. pa su uglovi BAM i CMD dva ostra uglasa normalnim kracjma.)."1 63. C =? 1 1 1 = + = = = => AD BC EO EO 2 => AE: r = r: DF AE. 1 1 1 =+=" AD BC y' '-0. iz slicnosti trouglova ~COF i 1 dobivamo OF= 1 _ ~CAD.6.162.... Pravougli trouglovi "ADE i "ABF su slieni (Zasto").2.-::. dalje... Posmatrajmo sliku 2. -.2. 25~ ...' .. 2.._.-. 159. a=10. pa vrijedi: a:c=7:5 => 5a=7c. CD = 4r-../_.<== BE: BA+AE: BA EO : AD + EO : BC = 1. pravougli trouglovi "ABM i "CMD imaju po jedan jednak ostar ugao. Iz 51i6110Sti ovih trouglova dobije se (S1. M Iz slicnosti o\'ih trouglova. £.::."B 201..85...5 . je: <: ~F j/ EO: AD+EO: B.. Supro~ne stranice paraielograma su jednake. .79. a E podnozje visine povllcene iz vrha pravog ugla na hipotenuzu (Sl.."-. 149 .5..::.86.. --.81. Ugao AMD je pravi (periferijski ugao nad precnikom). _ l ' EF=EO+OF= 1 Pravougli trouglovi MBC i ~ACE su slieni _ b' pa vrijedi: b: AE =c:b => AE = - c ~BCE. '. A c D Sabiralljem navedenih jednakosti.----.. vrijedi: BE AE = -"." :-S1. 2 2 b' simetrali unutrasnjeg ugla trougla vrijedi: a:b=m:n ._ Otuda. tadaje AS simetralaugla <A... "ABC dobijemo: EO: BC = AE : BA.156...ABC ilACD slicni. FC = 4AF => AC = 5AF A B D C 2.Trouglovi ~BOE i "BAD su slicni.. Nekaje ABCD dati trapez i MiN tacke LI kojima kruznica nad precnikom AD sijeee stranicu Be. Trouglovi ------~AFC i ~BFC su slieni...2. AB C D .=> AC.~t.'. Aka su a i C osnovice tada je a+c= 18 (SI..' E· .83.161.B pajetacnoiovo:a:BE=c:a => BE=~. 2.Ako je dijagonala AC pravouglog trapeza normalna na :krak BC.= b' 0 ...q.. Kako su uglovi <A i <D suplementni.. Dalje vrijedi: a 1 i "DBC.:""-:..:. BE a2 b2 = AE m 2 n2 30:d=d: 15 d = lS.J 8 1 Iz proporcionalnosti odgovarajucih stranicala(. pa vrijedi: AE: AF = BC: FC => AE: AF = AD: FC ~~ => AF:FC=AE:AD=> AF:FC=1:4 .:. 1 Be AD BC AD BC AD 'BC+ AD 2. odnosno.. tada su pravougli trouglovi . cime je tvrdnja dokazana. 1.._ h:2S=8: 10 => h=20.82. Nekaje D tacka u kojoj simetrala pravog ugla sijece hipotenuzu AS..----- ---- BE: CE = AE : BE => DE : CE = AE: DE.J~~~~ 2. to je ugao <AOD pravi. pa se doblvenajednakost moze napisati na slijedeCi naCin: 1 + 1 AE: OE = OF: DF => a c Prema teoremi ~DOF 1 _+ _ _ +O~ ... CD = BM MC. TrougJovi LlABE i LlCDE su slicni..= = . pa je BC=AD..pa vrijedi:EO: AD = BE: BA Jz slicnost..2. dalje..8S.. B !2:J.. pa su slieni.80. c=7.160... ""<"1>..slijedi: -A-B : -BM.164.. Slitni su i pravougli trouglovi MBC i .2.. 2.2..0 SL2.

Nekaje sirina rijeke x. Kako su stranlce BC i B'C' paralelne.171. Prema konstrukciji. ¢) (c-b):b=(7-5):5 => l:b=2:5. Trazeni trougao je-MB'C' 150 2... Ovaj zadatak se ljesava analogno kao prethodni.AB'C' konstruise se na isti nacin. Dalji postllpakje ocigledan. red om u tackal'!la B' i <.88.176. Prava koja sadrzi tacku A' i koja je paraJelna sa AC sijece pravu Be u vrhu C' tI"azenog trollgla. a sa D' se moze odrediti podnozje visine iz vrha A..-- x D rastojanja BD =b.92. pa vrijedi: x:b=c:e => x=bc:e.90. Na polupravoj AC odredimo tackll C' tako da je AC'=5.ce pravu AC II tacki -C'. Trouglovi ""ABCi L).a) Analiza: Neka je ""ABC trougao koji zadovoljava date uvjete (SL2. A B' 3 B Dokaz: Dokazimo da dobijeni ~ABC posjeduje zadane clemente i isplInjava date uvjete. SI. Nekaje E tacka 11a obali kojom A . Paralela kroz B' a sa pravom Be sije. paralela sa pravom AB. Analogno dobivamo i vrh B'. B C 2. to je i Be =a. 2. Neka su tacke Ai B pristupacne.2. ax=c(b+x) => ax-cx=bc => (a-c)x=bc => x=bc:(a-c). C' SL2.169. ' A SL89. Analiza: Neka je L'lABC tra2eni pravougli trougao.). 2. Analiza: .2. C i D. ugao kod vrha A jednak. b) Zadatak se Ijesava anaiogno zadatku pod a). Kako je BB'DC paralelogram i B'D =a. Sada se moze konstruisati duz b. 2. drvo i 51. Trougao . Paralela kroz tacku D' sa praVOill Be sije6e 'poluprave AB i.5 em . vrIi' A trazenog trougla nalazi se na presjeku prave koja sadrzi tacku D i paralelna je sa Be'. 7:b=8:3.) B' Nekaje tacka D' na polupravoj AD takva daje AD' =t.Nekaje ilABC dati trougao i a data duz. D . Dakle dobiveni L'lABC je trazeni trougao. paralelu DE sa AB.172. B' B 2. to su trouglovi LlABC I LlAB'C' slicni. bi prosla prava AC. sa lSI . AC. Trazeni trougao je ""AB'C'.90.93. h. . Na obali l1a kojoj se nalazimo uoclmo tacke B. jer posjeduje zadane elemente i zadovoljava date uvjete. Prava koja sadrii tacku D i paralelnaje sa pravom C' C AC sijece pravll AB II tacki S'. Paralela kroz B' sa pravom BC sijece pravu AC u vrhu C' traienog trougla. Iz ove ~~ slicno5ti slijedi: '---- AC : AB = AC': AB' = 5 : 3. i 2. D Prava koja sadrzi tacku D i kojaje SL2.Ie L\AB'C'. Iz slicnosti trouglova ""ABC i ""ADE (SL2.173. sijece pravu Be C' u tacki C.) dobijamo: x:c=(b+x):a =>.165.167.2. Izmjerirno rastojanja 2. Ako na polupravoj BC odredimo tackll C' tako da bude Be' =3. CD=e.93.6.:'. AC=b.88. itd. Izaberimo rna koju tacku C koja sa datim tackama Ai B adrea-uje MBC.166.). Ako na polupravoj C' A' odredimo tacku D tako da je C'D ~b. Na pravoj Be odredimo tacku D tako da bude CD~a. c b'b--"a~-'b. Na polupravoj DA odredimo ta6ku A' tako cia bude DA' :::::h a . Analiza: Ako je MBC dati trougao. to zadatak ima jedinstveno rjese11je. a na polupravoj AB tackll B' tako da bude AB'=3. Traieni trougao . Neka . OdIlOSI10. Proizvoljnom tackom D stranice AC. gdje je a data dui. Neka je D tacka na polupravoj S'C' takva da je B 'D =a. ftd. b) b:c=5:7 2. Diskusija: Ukoliko je data duz a veta od dvije jedinicne duzi.170. Na suprotnoj obali rijeke uocimo tacku A (stijenu.CDE su slicni. je datom uglu. ·gdje je b data dut. Analogno zadatku 2.Ie 'AD visina datog trougla (SL2. BC =a i DE =c.a) Uputa: Proporcija b:c=3:5 moze se napisati u ekviva]entnom obhku (b+e):b=(3+5):3. DE=c. B' B D C C' A B 2. 2. tada se na popupravoj AB odredi tacka B' tako da je BB'=AB. a na polupravoj SA tacku A' tako da bude BA'=5. pravougli ~A'BC' se moze konstruisati. Nekaje trazeno SL2.170. Izmjerim-. 5 Konstrukcija: Neposredno iz navedcne analize vidi se p0Stupak konstrukcije L'lABC. povucimo C . Analiza: Neka je D srediste sti'anice BC datog trougla (S1.91.175. rastojanjeAB =x.168.174. Na polupravoj AD' odredi se tacka D tako daje AD :::::h a=2.) . Konstrukcijom ovog trougla dobije se vrh B trazenog trougla.

2. A. ugao kod vrha D . Uputa: Konstruise se rna koji L. D 2.)=3 i kojaje paralelna sa stranicol11 cija je duzina 3 i sa kracillla ugla. 2. Trollgao ABC je trazeni trougao. Trazeni L\ABC maze se dobiti kao homoteticna slp\. gdje .). SI.A'B'C' i koji irna stranicu AB jednaku datoj duzi.184.2. od vrha nanesemo datu duz 1"1. To je rna koji pravougJi trougao koji ima jedan 05tar ugao jednak datom.100.. Dalji tok anatize je ocigledao. 2. ha=3. Zatim se konstruise novi ~ABC koji je slican sa L. Na dijagonali AC' ovog d=C-_ _ _ _. Nekaje r' radijus upisane kruznice u dati trougao. Analiza: Neka je L\AB'C' trougao sa stranicama AC'=b.2. Nekaje C' tacka na AC takva da je Be' paralelno sa Be. od vrha. na pre:::..'" E Ako na polupravoj AE uzrnemo rna S1. Iz sli6nosti trouglova flAB~) LlAB 'c' n10zemo zakljuciti 'da .AB'C' rnazerno konstruisati.1 00.94. C' A B' B A B 2. a za koeficijent odnos date duzi 1 odgovarajll~e stranice datog pravougaonika.177.a datog trougla za H(A. Analiza: Ncka je ABC traicni jednakostranicni trougao i BE njegova jedna visina. dobi6cmo podl1o~je visine datog trougla.). Ako na polupravoj AB' odredimo tacku B C' tako da bude AB jednako datoj dUZI.Ie m data duz. B C SI.--.96.Ie ] 5°.· 153 . Ovaj trougao se moze C konstruisati. nanesemo datu dul.Ie B' B 2... 2. Zadatak se Ijesava analogno prethodnom (Vidi St.). 2.?-----. Paralelog:ram ' C' AB'C'D' sa stranicama $ i.-.3 i uglom ~ izmedu njil1 od 60° moze\no 3 konstruiusati. Analiza: Trougao sa stranicama 3.180 c 2 181 AB' = B'C'+ AD' .I01.B iC. B'C' =c i uglom B' AC' koji je jednak datom uglu.183.AB'C' dati trougao (SI.=5.E'. SI. 2. 2.99.102. Ako je AD = (f + II .jeku ove prave sa pravom AC' dobicemo tacku C.2. BA) j poluprave AE. sa polupravom Be. rlr').101. AO=a-+-h). Tacka C oalazi se je na prcsjeku pravc koja sadrzi tacku A i koja paralelna sa pravom C' A'. Vrh B nalazi se na prcsjeku simetrale s duzi DE i duzi AD. lzvesti konstrukciju i dokaz. redom. Vrh C nalazi se na presjeku kruzllice keG.2.£~ SL2. 2.polupravol11 BA'. i konstruisemo pravu koja sadrii tacku B i paralelna je sa pravom c B 'C'.188. dobija se dllZ koja je visina traienog trougJa.<~---i'i Izvesti konstrukciju i dokaz. Neka je L. a zatim se mogu.2. odrediti tacke D'.98 kOjll tacku E' i kroz nju povucemo paralelu sa BE. Ako na vlsinu koja odgovara stranici 3. tada ..A'B'C' koji ima dva ugla jednaka datim (recimo kod vrhova A' i B'). Trougao L..Neka je flABC traieni troLigao. Preosta!a dva vrha oalaze se oa presjckll prave koja prolazi kroz podnozje duzi h. Analiza: lednakokraki troll gao sa osoovicom 4 I krakom 3 maze se koostruis·ati.179.D B · A=_ _ _ _ _ --''''--_~ SI.C. . Neka je ABeD trazeni paralelogram (Sl.187.Ie trougao BOB jednakokraki sa osnovicom DE. Tacke BiD dobivamo na prcsjeku paraiela povucenih ta6kol11 C i krakova ugla B' AD'. CD =h c· "'A---cA. Uputa: Ako je AB'C'D' dati pravougaonik j a dala duz koja je jeciIlaka stranici AS trazenog pravougaonika. A 152 Nekaje ta6ka E na po!upravoj AD takva daje AE = 111.Ie 600. 2. Trougao ABE moze se konstruisati (ligao kod vrha A .2.102.185. tada sc trazeni pravollgaonik nwie dobiti kao hOllloteticna slika datog uzimaju6i za centa!' hOl11otetije vrh A datog pravougaonika. Neko je AD vis ina koja odgovara hipotenuzi..5 i 6 se maze konstruisati. Ako oa visinu ovog trougla koja odgovara osoovici.E.186. 2.182.178.2. paralelograma odredimo ta6ku C tako da ~ A B B' bude AC~5. na presjeku ove paralele i prave AB nekaje tacka B'. SI.

::} a=-h 100 3 a-+ . a I trouglovi L\ABC i L\ACD su slieni.2.103. --2 -- ~ ---2 -2 ~.-2CD·BC+BC' +C'C =CD -2CD·BC'+BC' +BC -BC' "--2 -2 - ~"'-2 => BD = CD -2CD· BC'+ AD Sabiranjel1l dviju gornjih jednakosti dobije se: ---2 -2 ~.p=16IS b) p=2S. 2.. '1=4.:.2. b=20. Primjenom Pitagorine teoreme dobije se: => (x+lO)' =(x-l0)' +x' => x=40cl1I.a) Dva pravougla trougla su slicna ako imaju po jedan ostar ugao jednak. a hipotenuza je 50 em. Primjena slicnosti na pravougli trougao. = 78. prema SI. Sada vidimo da je odnos projekcija p i q p jednak odnosu kvadrata duzina kateta. ~~~--~------~ A D B 2. b"4 =>a=~b.208. Analogno prethodnol1l zadatku. a = 6. zakljucujnlO: q:h=h:p => h'=pq. AC' =AC" +C'C' = (AB+ BC)' +C'C' =AB' + 2AB· BC'+ BC" +C'C'. ~+BD=~+BC+BC+CD=~+BC+=+~. c=p+q=169. Ovdje cerno odredivati nepoznate stranice.211.104. uglovi sa normalnim kracima.[p:. b) Dva ptavougla trougla su sliena ako su katete jednog proporcionalne odgovarajucim katetama drugog.191.194. b' = 91.{ti. (C_8)2 +20' =c 2 => c=29. V1Sil1U na hipotenuzu. 2.. 155 . Pitagorina teorema 2.103. a:b = . Pravougli trouglovi MeD 1 ~BCD su slieni jer su im ostri uglovi <ACD i <eBA. Prema Pitagorinoj teorel1li vrijedi: ~. 2. -2 ~2 --2 --1 ~. p=4. q=~ P=24C 5 5 17 17' 2. ~ - ---2 -. a=15 2.204. 78 56 11=-.] 97. ~.207.192.193.J5. c=lO. -- -. b=30. b=8.:: a : c => p=a2c. ).199. k = 4' Katete drugog trougla su 20 j 15. . vrijedi: . a=4.:-. i oznakama sa SL 2. 16 2.195. p=-.a) p=16. = CD. Rijesiti trougao znaci odrediti njegove ncpoznate elemente (strallice.189.a) h=-'- b) h=2)3 c) h=20 3 75 2.J5. q=-. Katete su: 30 em i 40 em. h ~2 --..:q=-. paje q : b = b : c => q=b'c. h=5 5 2. b=4.210.J5) 18 32 J?8 450 b) p=-. Neka je x kateta. paje: a. -.. odsjecke koje visilla gradi na hipotenuzi i povrsinu pravouglog trougla.Druga kateta je x-J 0. -. a=21. 2 2 a':b' = p:q 2.2 +D'D2 =\AB-AD)' +C'C' = (CD-BC)' +C'C' = --.203. 2 Ac' =A13' +2AB·BC'+Bc' +(13(:2 __ BC'2 )=A13' +2AB BC'+ Bc BD' =BD. b=256. 2 9b +b' = 100 => b' = 64 => b = 8. 2.7.198.196. -. 2. b) DvajJdnakokraka trougla su sliena ako imajujednake uglove prj vrhu. b"'=pc+qc=(p+q)c=c·c=c. b =qc. ~2 ---2 =AB +BC. pa vrijedi: p : a. Katetajegeometrijska sredina hipotenuze i svoje prijekcije na hipotenuzu: a'=pc. povrsinu. Trouglovi L\ABC i L\BCD su slieni. uglove. visine.205. h=~. ~. a=8. Neka je ABeD pravougaonik.p=-=-. 11' = 42.a=6.- ~.· a'+ 18 32 24 2.. a) b=3.+CD +AD .fi.103. a=750% o b::.190. 1'=24 c) a=16. Iz slicnosti ovih trouglova. (q=16. a=65 c) c=25. 2. Prema zadatku 2. b=8.a) Dva jednakokraka trougla su sliena aka imaju po jedan jednak ugaa na osnovici. a' ) ) 5 5 2. pa su jednaki. Uputa: Koristiti slicnost pravouglih trouglova i Pitagorinu teorcmu. 2. 2. d = a 2 +a' => d' = 'la' 154 => => a/2 S1. O=a+b+c=70. c) Dva Pfavougla trougla su sliena ako su hipotenuza i katetajednog propcircionalne hipotenuzi i odgovarajucoj kateti drugog. 11=12.209.206. AC +BD =AB +2AB·BC'+BC +CD -2CD·BC'+AD- d = a. 2. 2.:-.200.a) h=5)3 b) h=2)3 c) h=4)3 10)3 2. a hipotenuza je x+ 1O.J5 . C S1. d) h=3 ~.2.

odnosno: ~ -2 -2 -2 -2 -2 -2 AB +CD =AC +BC +BD +AD 7 7 7 'J =>c+4tc-~2a-+2b- Jr2a-'::-' +-2h-:2. !\. h 2 2/)2 -[(a-c)+ .212.2. Trouglovi LlEFC i ~BCF su pravougli.219. tada vrijedi: \ 2 ) _ -' 5 10 7 - ( l J2 + (d.Ie FE =(a-c)-x.::. Primjenom Pltagorine teoreme na pravotigli . S1.':y -~ . h=20 em.4.BCF dobivamo visinu h ABCE (-i .108.. Visina CF dijeli duz BE najedl1ak~ dijelove. E 4 (-d.. Akoje EF=x. -B - B A F E B 2. Dijagonalll AC trapeza mozemo izracunati primjenom Pitagorine t~oreme na L\.2 J 5. Neka je CC' tezisnica ovog trougla koja odgoyara stranlel AB (~e).2.. Zato vrijedi: 122 =d 2 __ . 2.108. ~ Prema prethodnom zadatku je zblr SL2..6.2] 3. Praya CEje paralelna sa AD.IOS.223. pa je AE=FC. (.l7cm. Kako su AD i BC normalne prave.:::} 2 0 . Stranica romba je a= 10.£1 +2c' -I.J2:1. D kvadrata dijagonala jednak zbiru kvadrata stranica. BD 2 =(a+xf+h 2 =36 2 +1S 2 =1521 => BD=39cm-. Dijagonale datog trapeza dijele trapez na cetiri pravougla trougla. d. paje AE =c. vrijedi: AF:FC=2:! -- -rfii.6. +2c . Ako jc E tacka na osnovici AB takva dajc CE p~lralelno sa krako111 AD.(a-e '--1\' => \ -'----2---- 2 ) Dee + 2 \ 2. Rezultat: 0 = 30crn+ 21J2 CI11 2.a2+h2 =5. h~. BE=a-c.6 2.)2 . => d' -x' =b' -[(a-c)+x)' => 289-X2 =625-144.' '1' + ( -'----2 2 4 fh 2 - - teoremu izraCllnavamo stranice.~=5. L\. odnosno. Radijlls upisane kruznice jednakje visinl' romba.222.2. to su trougloyi L\.ACFi Ac'=AP'+CF2~(C_X)'+h'=82+15'=289 => AC~.1)' +7.0=29. ·· 24 R ad· IJUS Je r = 5..). =. jer jy.-_-C~2 2 ~nalogno dolazimo ~o sl~edecih -2 -2 tli = -- Otuda je: AB : BC = AF: FC .218. 2. AE~DC=c i AB-AE~a-c (S1.DEC [ LlBDE pravougli i na svaki mozemo primijeniti Pitagorinu teoremu: Zadrugu katetu pravouglog LlABC.ACE.. DijagonaJe ovog A R paralelograma su AB (=c) I CD (=21./1.ABC je geometrijska sredina ~ hlpotenuze AC I syoje projekcije FC na L>C\l A 156 SL2. b 2 2 4 4 a+b+c = b+(a+c) ~ 5. \1'_ _ \ 2 "~ '~ 4 b+2b = 3b. . 2. =a-. 0 ~ 2 J =5.217. 4 2.2 +1.76+49=a--=>£1=7.:. relacija: ~2b2 +2c 2 _a 2 fa -2 vrijedi: AB ~:~:::::~zu ::~ ~~~C F~C ~ FC: BC.221.2a2+2h~-([/+hl) 4 SI. => -(l d '2 F 2. zadatka AB:BC=. - Dakle. Koriste6i Pitagorinu trapezaABCD): h-=b-- ~2a2 +2(? _b 2 2 = --. til I~--. tada .). d~=-. ---tadaje CE =AD=d.. d l :d 1 = 3:4 => .106.2. = AC· AF. (2.214. Kateta D e B e pravollglog .BCE je jednakokraki sa osnovicom BE.2..h~ISe"..24x-x' => 24x=192-=> x=8.107.216. prema uvjetu AE=FC. Cetverougao ABCD je b paralelogram.~ Ako je a slranica rombu.' +4c •.202+2h2-C:: A +. 157 .' -""-J 2.220. pa je AE=EF=FC.ABE. d].dl = . . Hipotenuza svakog od tih trouglova je jedna stranica trapcza. Nekaje AABC rna koji trougao.841-40~21.y2. 2. AF: FC =2:1. Trougao L\. Pre rna prethodnom zadatku vrijedi: til . Na prayoj CC' odredlmo tacku D tako daje C C'D~C'C.). =([- 2 =>5. pa se na oba moze primijeniti Pitagorina teorema. Pravougli trollglovi AADE i ABCF $U podudarni. analogno.

rjeS:avamo primjenom jedlle od teorema: 1) Kateta je geometrijska sredina hipotenuze_ i svoje projekcijc na hipoteouzu. b) Trazenu duz x mozemo konstruisati kao visinll pravouglog trollgla cija je hipotenuza c=a+b (Vidi prethodni zadatak!). . Pravougli trouglovi L\ABD i l'J.J2.232. odnosno.J3 d k d " d' 2 a'. dobivamo: C 2 cp . Otuda je: AH:HD~CH:HE => AH·HE·=CH·HD. SD='- D 7 AB:o:7._t:: a::::.227.109. ·/3 i jedinicne duzL b) Analogno zadatku pod a) c) X= lab <=>xJ2 =. 5to znafi da su stranice AB AC proporcionaine stranicama AD i AE. SI. Vldlmo da za stramce trougla._ __ uglovi). 2.). Hipotenuzina visinaje geometrijska sredina odsjecaka koje gradi na hipotenuzi. a zatim. C C SI:2. ~. Duz X mozemo dobiti kao cetvrtu 2. B B A ~ A E B 2..110. 2..229 .-slicl1i (S1. znaei da Sli trouglovi . x=a':b ¢. 158 d) c) a) 2. 4 . Dliz x mozemo odrediti kao cetvrtu proporcionaiu duzi a.._.2. Neka je stranica kvadrata x. a zatim. 2 2 .. dobijamo trazenu dllZ x kao drugll katetll. -2 ~ Al"--~~-l -2 -2 B . a) x ~J36 ¢=} x=~ b) x=. Trougloyi "'ACD i t. Pravougli trouglovi "'ADH i "'CHE imaju po jedan jednak ostar ugao (unakrsni _. Koriste6i Pitagorinu tem-emu i teoreme: 1. cq pq = -... Tada je poYrsina kvadrata x Ako sa a oznacimo stranicu datogjednakostranicnog trougJa.fj : 1 . Jz ove slicnosti slijedi: AB: AD = AC: AE.. slieni. pravougli trougao cije su katete y i c.. koji imaju zajednicki ugao kad vrha A.BD=1 AB=6.7 c) x=.224. KompJelan zadatak jc rijcscn na dV3 n3cina. c Dalje vrijedi: '-2 -2 -2 -2 AC +BD A 2) Visina koja odgovara hipotenuzi je geometrijska sredina odsjecaka koje gradi na hipotenuzi.j. i kateta datoj duzi b.6. 2.4 '!") 4 4 . Hipotenuza ovog trouglaje trazena duz x.112.228.a) Konstrukcijom pravollglog trollgla cijaje hipotenuzajednaka datoj duzi a.226.ABC i "'ADE.2. y =. uVJ' .113.J. Otudaje . 2.J5:l S1. 2. Dalji tok je analogan zadatku pod a). c) Prvo odredimo duz y2 = ab.E -2 AC . zajednieki.a) x = 0/3 :::::::? . -----. 236. koje ispunjavaju date uvjete. ~ -2 -2 +DE . Vidi prethodni zadatak. b i a. tako da bude y2=ab .225. Neka suCD i AE dvije vi sine MBC i nekaje lacka H ortocentar "'ABC. Prema datllTI VrIJe 22 '.). 2. Prvo konstruisemo dUl: y za koju vrijedi y2 =bc.> a:b=x:a . :::: 4 m n +m -2m-n-+n = m +2m-n-+n :::: (m"'-n t:::: C . ostar ugao.? 4 ? 2? 2 " . 2. vrijedi Pitagorina teorema.za at a mora a vnJe J: x :::: -4.j. 4 m-n-+(m--n" " ) '-:::: · uVJetlma 2 . pa su slieni CSl. 159 .235. DE +CE +BE +DE=a"+c 2 B a 2 ---2 ~BE A r--::---::""-'f B A f-L'-----"'I A !--=D--6"--"I B 5 0 AB=5.--AB : AC """ AD .231. => xJ2 = v <=> x: 2 .). ---AC: CD = BC: CE.234. 2. b) i c) Analogno kao zadatak a). pa je taj trougao pravougli sa katetama a i b i hipotenuwm c. C d) c) b) DE + CE .111. etu .ACE iInaju jedan zajednicki ostar ugao~ pa su -.. odnosl1o.BCE su dva prayougla trougla koji su slieni (jer imaju pojedanjednak.j. Zadatke ovog tipa.AD=1 B S1. bx = a2 ¢. pa trazenu duz x dobijemo kao hipotenllzlI trougJa cije su katete y i b.j.230. h" . tadaje povrsina ovog trollgia a'. ~ y = I: J2.J3 Prema datorn . 2. To) dalje.a) Uputa: Konstruisemo duz y.. Kateta pravouglog trougla je geometrijska sredina hipotenuze i svoje projckcije na hipotenuzu i 2. 2.233. AE. d'1: a-+b-:::: . y = '. Trazena duz xje hipotenuza dobivenog trougla. a" -2 ~DE ~ -2 -2 +CE . --. AC· CE = BC·CD.· 2.BD -2 -2 DE + BE . . trazenu duz x odredimo konstrukcijom pravouglog trougla cije su katete a i y.> proporcionalu duzi a.-. .j.

ABC i polupravoj A'8' odredimo tacku A" tako daje A"A"=AB. tada vrijedi x-=:ab..Js(s -aXs -b c) A . tada trazenu stranicu kvadrata x mozemo konstruisati izjednakosti: 2. J3.6.odl1osno.6. Uputa: Koristiti teoremu a kateti ili 0 visini koja odgovara hipotenuz.a)(s -b)(s -e) .J3 .'B'C'.> = x - j b stranice datog 4ab . SL2.1 __ ("2 +0 2 l 2b 2bc+b2 2b +("2 _oJ 2b 2b (a+h-c)(a-h+c). az~timtaj trougao rotira~i oko centra 0 date kruznice za ugao od 90° u pozitivnom iii negativnom smijeru.A~B'C' paralelne sa odgovarajucim stranicama .. Ako je x stranica"trazenog jednakostranicnog trougla.237. 160 2. Tada se homotetijom II odnosu na tacku S krllznica k' moze preslikati II datu krllznicu k. 2 2.'u.. Pokusaj.6. Ako je x stranica trougla i a stranica datog kvadrata. b2 2s::::: a +h +c. d· .246.6. 2?41.242. Aka je x stranica kvadrata. pa x tllozemo dobiti kao visinu koja odgovara hipotenllzi c=a+b pravouglog troug!a i koja na njoj gradi odsjeckejednake a i b. AD oznacimo sa x. (u +b+ c -2cX~{ + b+c -?b Xa +b+c Xa +b +(:'. .247. 2. na analogan nacin. =~ {::::> x '~3 7/ d "'.6.odnosno.c) .ABC..11S._/.6. odnosno.3 2238. B B kada jeugao kod vrha A ostar.2" )2s(2s.. \/5 <=> x-= r:::.d.r:::3 ') 2a \/5.ABC. Odredimo krllznicu k' koja je opisana datom trougiu. 2. Neka je S presjek unutrasnj ih tangenti ovih kruznica.. Neka je k data kruznica i . be. Uputa: Kao u prethodnom zadatku doci do AA. tada iz uvjeta zadatka vrijedi: . x = £.ABC preslikati u .J3 --4- d. tucia vrijedi: x 2f3 -. Na 2. Dokazati! 2.2aJ 4b' Otudaje: 4s(s - 165(. Zadatak tjesavamo analogno prcthodnom. a pravougaonika. a c Xs - 161 . itd.a' Ako konstruisemo dUl: b za koju vrijedi: b=-.i i prcthodne zaJatke.2s = a +17 + c. Primjenom Pitagorine teoreme na tronglove flABD i flBCD dobije se: A D CD A C =>x 2b hh?=C2_X2=C2_(~2~c2-a2)2 =(c ~ 2/)(. [stom homotetijol11 ce se dati . k 2. Nekaje BD vis ina MBCDu]. 4a . itd. duz Xl::.6. doci do izraza za preostale dvije visine trougla: 2 2 . 2. .Js(s .243. Povrsina deltoida jednakaje polovini proizvoda njegovih dijagonala.b)(s .Tadaje DC=b-x.A'B'C' koji je upisan u datu krllznicu k.. x-.f3 SL2. r::' tada trazenu uz x 0 d re d·Imo .e) =~. Neka su d j 1 d 2 dijagonale datog romba.2a) 4b 2 (2s . --~::.6. Kako se homotetijol11 prava preslikava 1I paralelnll pravu.239.5 = -( I 2 ¢::} .. ~s(s _ al(s _ h)(s _ c) 2b 4s(s~aXs -")(5 . (a+h+c)(h+c-a) 21J 21.A 'B'C' dva data sliena trougia.ABC dati troll gao.lf3 _ b -4~-a Aka konstruisemo duz y 2_ ¢:. a x strallica trazenog jednakostranienog trollgla.a- 4 4a 2 ") .\ -eXs -bXs -a) 4b' a)~. a na polupravoj A "C' odredimo tacku C" tako da bude A 'C'·~AC Trougao flA 'B"C" je sliean flNB'C' (objasni zasto~) i podudaran sa .240. x =17 W x:l=17:x. i DC =b+x ako je navedeni ugao tup. 11" =~ .b:a=a:41 4 c::..244.2 _ X - 2d'''2 .114.:.1Z uVJeta .. Tada vrijedi: 2 x . Analiza: Neka su .245.2c)(2s . to Sll stranice . a i b stranice Jatog pruvougaoniku..

p. MT data tangenta i MA data sjeciea.116. ABnCD={P}. 4.254. 2. s=36. 0' A) koja sadrii date k" tacke A . 3. Stranice pravouglog . a Ai B date tacke. S1. tada se srediste trazene kruwice nalazi na pravoj OT.2. date tacke A i B sijece datu kruznicu k i tacka P presjecna tacka pravih AB i CD. PB' = 288 => Sjecieaje PB = 12-Ji. To znaci da je dovoljno poznavati tacku T da hi se srediste S trazene kruznice odredi10 na presjeku pravih s i OT.2S0. B. 2. Karnoovi obrasci. tnk={T}. Srediste 0 trazellc kruznice nalazi se na presjeku simetrale s duzi AM i normale 11 l1a datu pravu II tacki M. P => -2 => 2PA =(13-5)(13+5) -.) ~-~k k.8. 2. R o o k. SA) " 2. R). S1. Ako je T dodirna tacka date kruznice k i traiene k'.258. pa. Prava s kao simetrala duzi AB. k o A' SI. tad a Vrijedi: 2x'=2(2+14) => x=4.248 Neka su M data tacka.2. Sred. 2.em. 2.AOC su AO=R. knk'~{C. 2. odnosno OM (St 2.). Opisimo kruznicu k(A.118.120.6. s Konstrukcija: 1.252. tada se srediste 0 trazene kruznice nalazi na presjeku pravih 0'8 i O"A .) B x T a) b) 11 SI. Tangenta t iz P na datu kruznicu k. D}. CO=x. 162 2.2. B i sijece datu kruznicu k(O. b) koja ima centar u Ai r<!dijus b.119. Ako su C i D tacke u kojirna pomocna kruznica k" koja sadri. Radijlls kru~ni"ce je OA.118. Trougao LlOMT je sAO pravougli sa katetama TM =t. Prema Pitagorinoj teoremi vrijedi: t'=(SO-R)'-R' => t2 = 29'_21' = (29-21)(29+21) = 8·S0 => t=20. primjenorn iste teoreme dobivamo R=9 (S1. 2.Tadaje MA=50 em. Kruznica k(O'. Sjecieaje 8 em. Neka je ~ABC pravougli trougao sa katetama a= BC. 163 . 7. -SI.Uputa: Aka je t duzina tangcntne duzi.249. 1z pravou:glog .12 8.(SI. tada se tacka T moze odreditj kao dodirna tacka tangente povllcene iz tacke P na datu kruznicu (SI. Uputa: t'=20(20+60) => t=40 em. AC=8-R.253. gdjeje rj radijus prve kruznice.255.6ABT.119. M 2. => 2PA =8·18 ---') => PA-=72. Trazena krtlznicaje k'(S. r) data kruzniea. OT =R=21 em.2. Na pravoj O"A uzmimo tacku A' tako daje AA'= fl. Analiza: Neka su kl j kz date kruznice i A data tacka na kruznici k 2 . 6. vrijedi: M - (R+4j2=8'+R' =>R 2 +SR+16=64+R 2 =>8R=48=> R=6.2.257. 2.121. primjenom Pitagorine teoreme. Ako sa B oznacimo tacku presjeka para1cle sa O'A' kroz tacku A i kruznice k j . Pitagorinoj teoremi i datim podacima.256. Potencij\1 tacke n odnosu na kruznicu. Prema slid iz prethodnog zadatka. TOns={S}.121. Uputa: Aka je 2x duzina sjecice.).'te kruzniee koja sadrzi tacke A i B nalazi se na simetrali s duzi AB. dobivamo x. b= AC i hjpotenuzom c=AB.2.2. OT =R i hipotenuzom OM =50-R. Zlatni p~esjek duzi 2. a s duzina sjecicc) tada vrijedi: t'=(t-S)(2t+12) => t=12 em. 2.251. 2. Analiza: Nekaje k(O. 5.

Ako na precnikll AB odaberemo taeku M tako da -.. Trougao MOB je jednakokraki sa osnovicom AB =a1O i krakom koji je jednak radijusu opisane kruznice R. trougao je ostrougli.kokraki sa uglom pri vrhu od 72°. I L\BMCjejedna.. Tadaje stranica pravilnog desetollgia jednaka duzi CM.125.J D Neka su DiE presjecne tacke kruznice i prave AB.tada . kazemo daje duz a podijeljena po ziatnolTI presjeku.263. AB =a:o Tada su dvajednakokraka [rougla: L\AOB i L\ABC sliena (Zasto?). Nekaje C tacka na krul'nici takva daje BC paralelno sa AO.260. Kako vrijedi: a'+b 2 =16+169=185<225=c 2 . to je dovoljno ispitati da Ii vrijedi c'=a'+b2 U slucaju da jednakost vrijedi.261.Ie OM =alO Iz pravouglog 6. Nekaje AB . Nanosenjem duzi eM jz tacke C na kruznicu dobijamo vrhove trazenog pravilnog desetougla (SI. u odnosu na krul'nicu vrijedi: DB· DC = DT .lO) = DT ' Gornjajednakost znaCi daje DT = alO.Neka je OD :::. Neka su AB i CD dva norma!na precnika ove krllznice.~=a1O).123.i'ngente na posmatranu kruznicu povuce~e"iz tacke D.2. Prema Pitagorinoj teoremi. Iz ove slienosti ( sJijedi: AO: AB = AB: BC . tada D k( E. Prema osobil]i potencije Lucke - - -.6. A B 2. 2 Prema zadatku 2. trougao je pravougli (prema Pitagorinoj teorerni).2.264. !26. sto znaci daje Be stranica pravilnag desetougla upisanog u kruznicu radijusa R (TI .Akb dul' a podijelimo na dva dijela x i a-x.0MC.k(O. .-. tako da vrijedi a:x = x : (a-x).:Ako je 0 srediste R duzi OB. Neka su AC i BD dijagonale pravilnog petougla ABCDE. R).259.-bude DM = DC .A b BE· BD -. tada se fadi 0 trouglu koji nije pravougli.. 2.122.~ C 2. Aka je a2+b 2< c 2 . 164 2.~60. -.). (Vidi zadatak 2.0CD pravougli sa katetama R i i hipotenuzom 2 - - R CD=CE+-. tadaje tfougao tupougli sa tupim uglom u vrhu c.6.. Ugao pri vrhu ovog trougla je 36().2. _ SI. lednakokraki trouglovi .- je ~DOT pravougli sa hipotenuzom OD = AB = as.124.126. 2. Nekaje M tacka presjeka ove kruznice i duzi CE.:. R) data kruinica i AB jedan preenik ove kruznice. => c2 _b 2 =a2 C a => c 2 = a 2 + b2 . Aka je T dodirna tacka t. je CE =a. a aka jednakost ne vrijedi.BMC su sli~~}i. => = BC (c-b)(c+b) = a' b S1. ~). ~. 2. Tada. Kako je stranica c najveca.6. Neka -. fr~ Neka je AC simetrala ugla kod vrha A.2. prema prethodnom zadatku. Nanoseci duz eM iz tacke C na kruznicu dobivamo vrhove pravilnog petougla (SI. prema osobini potencije tacke U odnosu 11a kruznicu vrijedi: 'k ·'~'h-. R( R. A A ""--D SI.: DT + aT OC=R radijlls date kruznice koji je normal an na precnik AB.odnosno. Ugao <AOB jednakje 72° (Zasto?). Posmatrajmo kruznicu k(O. Tadaje lIgao <OBC jednak uglu <AOB=72° (Naizmjenicni uglovi!).).6. to je i ugao <AMB=72 sto zoaci daje L\ABMjednakokraki i AM=AB.2.125. vrijedi: -2 '-2 -2 2 2 2 => as = alO + a6 2. primijenjenoj -na pravougJi .<CBD= IOSo-36o=72°. a aka vrijedi a 2+b2 >c 2 . Neka je M presjecna tacka posmatranih dijagonala.a5 stranica pravilnog petougla. tada je .odnosno. dobija -se da je CM ::::'-15.DOT.).upisanog u k'rufnicu radijusa R (SL2.2.). Zato je ugao <BOC jednak 36°.ABC i . Kako je <ABM=<ABC ..124.262. SI. to je posmatrani trougao ostrougli.a. Tadaj~ OD =AB = as. Neka je .261. Nekaje E srediste dllzi OB i srediste krlll'nice - je D tacka u kojoj paralela kroz 0 sa AB sijece pravlI BC. Pokazimo daje stranica pravilnog desetouglajednaka vecem dijelu radijusa podijeljenog po zlatnom presjeku.o. pa jz-odnosa njihovih stranica imamo: ° 165 . E A B SI.

y=2 b) x=2.29. 2.25.). 2.14.ImZ=-7 d) Rez=~ lmc=-S' .267. NU e tesko zakljuciti d..16.129. cJ x=1/3 c) x=3.Imz=b) Rez=-~. R=5 em (SI. Neka je MBC dati trougao upisan u kruznicu k (SI.27+:'l::::: i 4-27j3::::: (i4)2\_i)::::: 12\_i):::::_i b) i 233 :::::i 4.5.a) 15 b) 0 e) -255 d) 0 3.a) z=(a+c)+(b+d)i 3.j3 d) -12-fi 3. 5 4000 3 4OO4 3. Rjesavajuci sistem po x j y dobiJ' e se x::::: 2. Podjelom dui.Sredista stranica odreduju vrhove pravilnog petougla ako koga mozemo o.a) -3 b) I c) -1 d)-4 3.ll.~uglovl L\A.12. pa je AM dui koja je Jednaka stramcl trazenog pravilnog petougla. Kako je AM=MD (Zasto?)./' / se na simetrali duzi AB.23.26.a) j41l+5= i-Hlj-" = (i4fi::::: jlli=i ~\ k -x 3.a) Rez=. 3.a AD::= ha visina trougla koja odgovara stranici a. y=-4 b) x=i.l. Irnz=-2.18. odnosno.Nekaje data tacka P. Tangente na avu kruznicu u njegovim vrhoYlma sijeku se uvrh~v!m~ traZeno~ pravilnog petougJa. primjenom Pitagorine teoreme. Anahza' Koristimo sliku .a) 2 b) -36 c) -6 d) 37 3. AC po z.CD i . to se srediste trazene kruznice nalazi i 11a normali na tallgentu u tacki \ SI. x A M SKUP KOMPLEKSNIH BROJEVA (C) 3. Iz pravouglih trouglova b.8. ~. Imz=3 b) Rez=-0.1 La) 0 b) 56 c) -I d) 57 3. A? c_-~ \ISI.p!sat~ kruznica. sto.6.'/ i~ didirna tacka trazene kruznice i tangente k \ iz tacke P. Neka je dijagonala jednaka datoj duzi m.27. Dakle.7. 2-fi b) s-fi c) 4.2.AC:AB::::BC:MC => AC:AB=AB:MC => AC:AM=AM:MC.a) x=l.a) z=I+2i 3. Neka je AE precnik .24.2~~.28.21. Ilnz=2.a) 9.a) 0 b) 18 c) 10 d) 10 3. odnosno M.latnom presjeku odredujemo tacku M. b)34i e) 21i d)3]i 3. Imz=4 c) Rez=-I. Imz=5 b) Rez=-7.2. 2.33. A. y=i B E 3.a) i lll = jJ08+3 = i 4.S d) Rez=O.32.a) Si b) 6i 3.3. Izves1i konstrukciju i izvrsiti dokaz.a) j b) I c) -i d) j 3.13. 0 se nalazi na presjeku : spomenute simetrale i 11ormale.ABE su slicni (obodni uglovi nad tetivolll su jedllaki). Na analogal1.S8+ J =i c) 1 d)-i 3.a) 24i b) 6i c) 34i d) 17i 3. 3. 2. y :::::. Kako je A ~ ?<v \. prava piA data tacka na pravoj p.10.IS. DiE.kruznice.1.31.128.a) -S+Si b) -i c) 6i d) lSi 3. dohl)e 50 x=3.a) x=I. je M zlatni presjek i dijagonale BD.4.a)z=-9i b) z=-52i 3. 2 Operacije u skupu kompleksnih brojeva C 3. b) j4n-2=i4fli-2=i-2::::(ilrl=(_I/·:::::_l Jednakost dva kompleksna broja 3.).B => be =2rh.a) Rez=O.AOM i ~CON.a) i +j4001 +i-lOO +i = j"iOOO (J +i+i"+i4) = 1(l +i-i+]) = 2 b) 0 3.7.88 1 4 S 3.17.269. 2' 3. znaci da tacka M dijeli dui AC po zlatnom presjeku. Odredimo .265.2~6.34.20a) 20i. I. Irnz=-5 3.130.2.2.2.a) z=7-7i b) 'z=-S+4.129. Upu~a: . Pravough tr. y=l-i . U pretilodnom zadatku je dokazano da je AM=AB. pa za DJlhove stralllce vnjedi : AB: AE = AD: AC => c: 2R = h .a) z=-12-3i b) z=9+I3i b) z=-S-2i b) z=2-6i b) z=(a+b+IJ+(a b+1Ji c) z=-2+6i 3. y=-l 3.a) 2i b) Si c) 10i d) 16i 3.9. oznake iz prethodnog zadatka. i.a) x=7 b) x=O e) x=1 3.35.a) z=-5+8i 3. y=-4 3.a) -4i b) i c) i d)-i 3. Imz=-I d) Rez= 22.19. nacm odredujemo poJozaj vrhova B. Imz=-0. y=-3 b) x=IO. b.a) Rez=2. p "A tacku B na pravoj p tako da bude --r---\ ~/-'~ P PB=PA. x=31' y=9.a) z=14-3i 3. SrediSte trazene kruinice nalaZ1 \~/\ .a) 12 b) -33 c) 88 d) -11 3.2.a) x=7 b) x=-s 3.a) x=2.Imz=8 2' 5 6 IS 15 8 12 e) Rez=12.2.22.130. SI. to je vrh D na presJe~~ kruznica sa radijusom AM cija su sredista tacka C. po definkiji zlatnog presjeka.4 c) Rez= -0.30.. c c) c) c) c) b) cJ z=6+2i z=14-3i z=-4 z=2a+b+(a+x)i z=19+i e) z=8-3i z=2+17i 166 167 .}3 b) 2i-fi 3.

(0 ..:::3. Tada vrijedi: .56.66.. 1m z=O 25 50 1 1 1 d) Rez~O.35 25 25 2025 45 b) z3=2+2i c) z3=62-9i d) z=-92-65i 3.47.. 1 ..42. f(J -i) = 2+ 14i • 3.50.a) ..a) I b) b) .J. 2 x +2xyi-/-::::: a+bi .69. (' 7 ' :.74.a) Rez=-49.. 6.= = -( 22 b) 168 b) 3.=-23-21i 11-13i -12+5i 7 11. . -3-i 3.46.i c) 1225.) a+-bi)'.39 5 100 KonjugiranoMkompieksni brojcvi 3. '2' 3. 2 b) _ 2 :10 cJ _ 2-150 => (z.a) -28-96i i d) _1196 -~i b) .52.. . -_ 10 c) .2't+l- 9-H) (_3)2 _i 2 7 10 1.59.a) ~ekaje z=x+yi. d' c+dl. z=-l--:"-. 3.a) z'=-125i 3. Nckaje zl=a+bi i z2=c+di.a) 3. 2-i 2-.38.bei = ae + bdi' .4.Imz=-14 b) Rez=0.a) 2i c) 21+20i d) -7+24i b) -2i 51 4 7 24 3.Imz=_67 3 15 c) Rez=(:)..a) z=2-3.43.* (x+yi/ = a+bi . Imz=-.:. I 6 =--=--=----/ 3.z2=40-lOi zJz2=11-2i c) z.58..bi) .z2=17+ 7li ZI Z2=52i c) 5+3i 1+7i c) 13-39i 27-23i 37 3 b) -4 3. X-'" -LXY1-Y-:::: X.: a.' 1 .yi)= x 2 _(yi)2 = Xl + y2.72. 3. koristenjem definicije jednakosti dva kompleksna broja i rjesavanjem nastalog sistema jednacilla dobije se trazeni 21 13..bd ..6.62.a) 111=9 b) m=] c) m=0.5 3.45.bei = c(a .a) 3.a) b) 1 c) -1 (2-iX-3-i) -7+.a) 10 b) 6i c) 15+3i' d) 15-3i 3. f(3-i)=(3_i)3 _(3_i)2 + 11 (3-i)+8+2i=27 -27i-9+i-(9-6i-I)+ 33. 5 5 ---I ~ .60..= ..6. =(a+bi)+(e+di)=(a+e'~)-+~(b-+-d~).67.a) z=-4+13i zJz2=-I+i zJz2=-8+ 12i zJz2=1-5i zJz.) a -bi c-di )=+=±=(~)-I 169 .> _ _ .57..39.:=3+99.a) z=---=--6 36 +] 37 37 37' 6 -.40. c) z=--+-.73.i 6-'-i 6+i I] )).a) 2 b) 4 c) -2-2i d) 4i 3.a) 4-4i (ae + bel) .b) b) b) b) b) b) b) c) 6+3i z=4-124i c) zJz2=-3+15i zJz2=4-4i c) ZIZ2=2 zlz2=-15+15i c) z. d) . 11..a) NekaJe z)= a+bl.Imz=-4 2 b) Rez=li.44. }I z-' { . 3. cJ Rez=::. 3.lmz=34 c) Rez=-12.:::+z = x+ y+x~ yi = 2x i z· ~ = (x+ yiXx.53. Z2= (X-Yl'J'-:::: 3.[ cJ 2 13 2 2 6+i -i - cJ -7+i b) 3-7i 3. bi)(e + di) (c-di)(.65.a) 3. Trazeni brojevi su Ijesenje sistcmajednacina 2m-2n=m-J m-2n=-1 m-2n=n-4 :.51.36.adi . c' +d' .cJ 2 10 3 ul 23 b) Rez=----.lmz=..3. a) 25 b) . fO-i)=2(1-i)2-3(I-i)+II+i = 2(1-2i-I)-3+3i+ll+i = -4i+8+4i = 8. +2.a) --+-1 3..-Y-'J -_XYI .J 1i+8+ 2i = 51-29i.70.=(a+e)-(b+d)i= ::::: a--bi+c-di=z{ c) '.3i 26~7i 29 d) c) -20-17i J3 1.0) 2-( -1024 f(2+3i) = 19-20i.49. b) z=-6-2i c) . b) --=--+~l.71.. +Z2 = (a +biXe+di)= T(a-c--~b:"'d)~.76.pleksni broj: z =~+-t. Tadaje: a) z.::.a) z = .75.l. 3. Dijeljenje kompleksnih brojeva z.adi . 1+i 3. 3. 3.a) Re Z= 16. kOIll. 3.(bc-:ad)i c 2 +d' \ c+dl (a _.63. 10 4 3.68.:=24+55.a) 3.a) 2 3.a) 3. . 4 8. _ Zz -3+i -3+1 -3-i -6+3i-2i+i2 9 .a) 3. f(3-2i) = 29+8i.b-1. b) -=~+-. Imz =-.i 13 2 -3+3i 11-3i c) -i d) .Imz=-12 3..64.' 2.::. .+~(-ad~+-b~c~) = (ac-bd)-(ad +hc)i = = ae . b) z = i 3.(-J) 3. 1z us10va " (x+yi)(3+i)=5+6i.i 2 2 105 175 3. 2 2 3.a) 2 5 2-5i -7-22i 41 10 10 _.. 3.3.> m-3n= -4 => m::::5.a) Rez=13. Ta aJc =r 1= (ae + bel) +(be -:ad)..c+eI. 2+i. 6 + 3l· .biJdi = = (a-biXe-eli)=z.5 5 26 26 2 3.4l. i 3... 1mz=--.54a) z=23 b) 2=62i c) 2=-3-8i d) 2=-15+9.61. 3.+ .37.= . 3.48.2 .+ .55.

(2+18iX-18-2i) . z2=c+di.fi 110 =. Rez = 10".Ji3 d) 1 z 1 =115 d) 40 = ~'r(_-x-:-.3+ cf) = -Jet + If-Jr-c~-+cf~= 1z. 2If(z)1 = 6 211 = ~6-~ 1 - _2 .a)· zl= I 3. hI(I +I~: I)=lz. 3) Aka je n=4k+2.~ ~Ia+b~:::: ~a2 +b2 :::::.~ _ 21 .yil=~x' +(-y)' =~X2 + y' )'2 b) 13 c) 8 3.) x'+ l=(x-i)(x+i) c) x' +121=(x+lli)(x-lli) 3.89 .)'-+-. dobiveni rezultat..99."'oll2i)']" = [-~l" E~ 3. to je IZII = IZ2 + (Zj - = . Tadaje 1=1 = <=> Izl' = (x + yiXx - + y' ~ ~ yi) b) Nekaje zl=a+bi.11221. 2) Ako je n=4k+l.J241 b) .I. D.' Z 1~Iz" II +:: I. .. 3x+2y+ J =0 cije tjesenje daje traz. z=l.. prvo.92. kEN.90 .[. (1+i)'-(I-i)4= (1+2i+i')' -(I-2i+i2) = (2i)' .JbXFa + . z =i.81. c) iz.a) Izl= 12 3. -36-4i+36= -328i ~-i.79 . Z21 = I(a + bi). k/=I b) 3. b) Kako je ZJ= Z2+(ZI-Z2).(-2i)' = -4-(-4) = -4+4 = OER. 21=].93.f i::1 I .91.l.77.•).) Izl=5 3.98. ~1 + 21z2/+1z.41648.11-(1+41-41 1-4+411 3 zl _ 7.jb) b) b) b) b) Izl=8 Izl=lO Izl=13 Izl=1 b) 29 Tada vfijedi: Fx'+ d) Izl=IO d) I z 1=29 c) Izl=lO. z =-i . Koristiti defll1lcIJ~. 3..J409 c) .95.J16+16 "32 .83. +cf) ~cl+/T 2 ~~ (c +cf)2 . Tada vfijedi: d) ~ 1zI' = Izl2 = /z/=_ Fs 3 - 12.I2 0.~+/Tcf+/T2-+ci'cf _ V (C'+cf)2.J(ac -bd{~ (be-+.eni broJ z.bd)+ (be + ad)il = .-(_-y=)' = 1.x - /zl = d) I~I+... (ac+ 1xI)2 + (bc-adJ2 (C'+cf)2 (ci'+If)(C'.a) 5 3. a) Z=2+1 _ b) Z=3+_1 3. = (-18+2iX-18-2i) 324+4 328 _ .. ./=I'a+bil=l(ac+IxI)+(bc-adJil= !z:.a) Nekajez = x+yi. kEN.I' = J(H-lz2/l' = 1+ Iz.a) Koristeci date uvjete dolazimo do sistem~jednacin~: -x+2y-3 = 0.1 =a. Z2 ~ 3.a) 'Neka je. jednakosti elva kompleksna broja. + 22/ ~HI + ~: c) Izl=1 c) 1z1=13 a) 1l+221=. Zl i Z2 1 I Modul (apsolutua vrijeduost) kompleksnog broja 3.Jil~4 =~22)(1+22) =..J1O /21=-4- = IZI!:S. c+di C'+d2 =.= [(1+2i-I)']" . b) z = 2-rl . Uputa: Uzeti daje z = x+yi i uvrstiti ujedn~cinu. Izl =. nastavimo dalje razmatranje za ma koja dva kompleksn.z1 /7 2']_ ~ 2 -z 1 z' 11 Iz. kEN. 3.J5 = Izl Ii 2 5 .• ) z=i" I) Akojen=4k. 3.a) z 1= 29 3. 3) Akoje n~4k+2. 3. 2) Akoj"n=4k+l..•) (a-bi)(a+bi) b) x 2 +25=(x-5i)(x+5i) d) (x+16i)(x-16i) b) (x+3i)(x-3i) d) (2x+3i)(2x-3i) b) a' +4b' =(a-2bi)(a+2bi) c) (3a-4bi)(3a+4bi) 3.(x+ yq = 1. z= -I +1. Imz = 0 171 .a) z=3+4i Izl~2 b) z=i.Jl+4 = jS. J.kEN.. kE N.JS30 c) Re2='6' Imz='6' Izl=-6~~"-' +.JC'+cf IzJ jz. IZll + IZl _.(I + 2.J4l b) Re2=2. Imz= 0 Rez = 0. . (I+i)'" ~ [(I+i)4]" = [«I+i)')']". 4) Aka je n=4k+3..l+/z. Nekaje Z. z21 => => 1 4JiO = 4. zl= 10 3.. kEN.86.82 .102 .97. c2 +cf 3. b) Z= C~J = (-lOi)" = (-IO)"i" I) Ako je n=4k. Imz =~-ID" Rez~-lO".fi /zl=2 = 1.5.i.j1082 ~ 32..3.lzl -z21· 17 .)1+(22+22)+2222 = KoristeCi.78 . . 3.l +lz21 1211-lz.10 I. ~1 + 2alz..)(1+22)(1+22) =.85.l+/z"I~: I=Iz. (c + dq= = /(ac .ad)' = I '1 " 2 ')" 2d' =va'c--2abed+b-d +b-e-+2abcd+a "'= j = /ich /T)C' +(cl ~ /T)cf =~(ci' +1f)(.88..]36+4 ~ 2-!4i5 = . d) (Fa .ljeje 3.84. .94 .•) (x+2i)(x-2i) c) (3x+ 12i)(3x-12i) 3.J409 3..100.~77 =Ix+ yil = Iz.Jcl-+If~J31 .2 J-(1 + 2i)'l- 2.. sada.fi4 1::1=.= x+yi.•) ReZ=4' Imz=4' d) 150 cJ P "~Ii =Il d) 65 3. 3.87 a) . z}:::::a+bi.•) Ie 19. (I-i)''''>' = (l-i)'''(I-i)' = (1-2i-I)''' (1-21-1) = (-21) (-21) = (-4) (-21) = -2(-4)"i" R. Tada je 170 .. broj.8937 .. z=-I.80. Imz='2' 13 19 .zl Fs 3..96.fi c) Izl=1 c) 42 d) 1z 1=2. kEN.

b) z=-2.2) Aka je n=4k+l.109. o 3 ~.)]" =(1-2. =[(l-i (I XI 1 1 +I 3.4) Akoje n=4k+3.."+' I) Aka je n=4k. C(5.114. Kompieksna ravan 3. Rez = 0.Z2= 2I+i. a realni brojev. z. Predstavijanje kompieksnih brojeva u ravni.. + I) a) I) Aka je n=41<" kEN.2..· •. kEN. 4-3. kE N. z. •••.:z2=(-7+19i)/l3. zl+z2=S+2i .1 13) . z1=3+5i . kEN. Rez = 0. kEN. =2+5i.a) b) c) d». Imz = 0. Rez=ll. +z21=M 'T:-:-.--. I 3.'~u na y-osi. c) Figuraje kruzni prsten radijusa R=3 i r=1 . Imz =-2. to.113.104. Imz = 1 3.110... F2. ••. .----jc' 3. Imz = 2 .a) Trazena "figuraje krug radijusa r=3 sa centrom u koordinatnom pocetku bez obodne kruznice. Rez=O. Z.·.. .*a) z=II-2i. 'j' .· . b) z=3. . Imz=-2.lrnz=0.112.= 1+8i. Rez = -1.3.·•.lz. kE N. c) z=(~)" 1+ I Xl-.. 3. ·. 3) Aka je n=4k+2.----.113. kE N.su na x-os:/ N .--t---..t -5 c) .. 3.• . prsten radijusa R=7. Traier skup tacakaje kruznica (SI)./ . . .••.3) 3. a) c) z=-1 ~I Imaginarni brojevi. . d) Z=-' d) z=5-2. Rez = -2.. .-z. Rez = I. ~ Jj i J b) " I '~L/ SI.103.115.Rez=2. =7-i.\C9 •·•.111.-----. z. Imz=[O". b) Krug radijusa r=5 sa sredistem u koordinatnom poce~ku..-1)" =(-i)" =(-1)". . 4) Aka je n=4k+3.Z 2 i=5 .1 14. 172 f?(J(\ -"-'-I = ~ 290 I Z2 . z.kEN. Imz = 0 4) Aka je n=4k+3. Iz. •. •. ••.6. Rez = 0.3. Rez = 0. 2) Akojen=4k+l. Imz =_ I 3) Aka je n=4k+2. . Imz = O."... 3.--:. b) z=-2+4. -51 29 (0. 3. d) Figuraje kruzn. . o.-4) 173 . (S1.2::::2-3i . kEN.

Jra~'-+-b~2 = 2( .123.-i.7.3+1 '3-1 .._:~"""" i I 3.a) =[ _~h_Z~ ~~ __ Z2 := _~'+i::J.-1+ -!3.(x.y-=-.Ja 2 + b' + a) ¢.> a) 2( a + . ¢. <=.12I. c) --. 1+Z+Z2=0 ¢:> Z+Z2+z\:::O 3 r- h =±.1 +b' +a 1)" a + bi + 2~(a +biXa .:.125* a) -I SITIO z=O.{. l~-ll---2-.133 .(x. Konlpieksni hrojevi 3.2 + a } .!J 3.i--!3)'1' i. + -I = i <=>(x -IX3-i)+ (y -IX3+ i)= . (i_Ii)' J( 13+i)'1 l-2- 3.=. x-yj":::: (x+yi):? ¢:> x-yi:::: x'2_/ +2xyi ¢:) x.1.? .126. Rezuitat: d) Dobili I 2 y=O.132.fi (I-i).fi razni zadaci b) 3..124.Ja' + b' + 2a + 2. c) Uputa:-Uzeti daje z=x+yi j kvadriranjem odrediti x i y.hi = 2(. 3.bi)+ a .Ja 2 + b 2 )= {fc.:-Z. Nekaje z = x+yi. x=-2.116.'" 3 <=:> lIvjet ito: 1• z\:::-( Z+Z2)=_( -1)= 1.<=. x:::x--y- 3. 3. ...!J i = Wi. 1 ~!i-!3r +[ 2-!iJ3 r = (I+i:i + 6.*a) Kvadriranjem formule dobivamo: ± (I+2i) 3..J"3+i)6 .J7 d) 2 (. 1-!3 Z= 1.6. 174 b) 3.*a) c) + b) 4 Ji =± .::..fi(I+i). (x=O ili x=l) iii x=--.J -Ja+hi +ra=bi 3.6= 0 A . -y::::::2xy ¢:> y(2x+1)=O. y=-2.. 175 . = 10-<=. z=-2--2[' :::'=-"'2+2 l+z+z2=0 ¢::) z+z2=-I.) 2 =( J2TJ.122. a-+b a-+b ±(3+2i) 3.:x--i. 3x+ 3y.a) .131.130.(3 +iX3 . 3 4 - cetiri kompleksna broja koji ispunjavaju postavljeni 1 -!3. Tada se dati uvjet ~1oze pisati 0\'3ko: J -. 3x+ 3y._J + [(. -1 2 ~ i.i)¢". b) Uputa: 2 c) a6 = (a 2 a' -b 2aJh -o--+-. )'-Rezultat:-2.a) .i: ) ' = {6 +iJ3)' -(I +:J3Xl-iJ3)+(I +iJ3)' ] -2+2i13-1-3-2-2iJ3 8 4 ~ -8 ---=-2 4 n -4+3i -+ - 3. 2 8-24i. 3.

. b) lab yy = zz = 1.:)=.(- - a + b .) = f(2+3/)= (2+3i)' ·(3+4i)(2+3i). 1.. I 7.=±8 5 c) Xl ?=±~ c) Xj?=±-l cJ x. c=11 b) a=l.1.6. 4 d) 4.i _ I + i I" .12.14. 1 16~+l1 3. Rezultat: Ixy + yz + xzl' = (xy + yz + xz)(.fi )" -.a) X1. 32 32' 32 32 3.=1 + y2 2X2 - x2 ) =xyxy+xy~+xy~+~xy+~~+~~+~xy+~~+~~= =l+x~+ y~+z:. 1(.)=0. c=-45 4.=±8j x.2=±"1 1 .a) -3 b) 2 4.)=-24-61 2i+22 2i+22 --= .fi.15.a) x ·6x·9=0 4.a) I ·7 70 4..fi Ix+ Y+ - a+b·ab+ I =0 3.138. = 1+2122 1+21. Y' ( al.:!.-. .:+l+ y:.2=0 b) 4. --/(n).4..y=-10 = x=-4 /\ y= 6.a) x u=±3i b) xl.a) a=2.a) 333 b) a=9.a) 3x2+x+l=0 2 4. c=2 c) b) b) b) b) b) c) c) d) X=- Rjesavanje nepotpune kvadratne jednaclne (jednadzbej 4. sto znaci daje z real an broj.21+ Z2+21'2i· Z2+22· 21'22 = 21+22+21'21' 22 +22 '2i' 22 =21+22+22+21=21+22+22+21· Kako poslj~dnja jednakost uvijek vrijedi.136* Kako je [(11+4)= 42= Ixy+ yz+ zxI2.+ ~ )'( -_.8. b=·9.11..:' -(3+41). 3. X. .x+ 1).:~ + yz + xz)= y2 Re(2X' _.z2 1a b) 3.2+ yx+ yz+ zx+ i y=3+x(y+ Zl + yz+~ + 2i.a) ..21 .16.137.I-J.- .. Ix+ Y+42 <=> Re(2z't1 <=> = xx+ xY+ >. Jasoo je da vrijedi: Analogno Gokazujemo preostale dvije tvrdnje.:+Zy+xy+l = 3+X(Y+~)+ ytx+~)+z(:.1 ( .ab + I = 0 <=> a + b .a) 5x~ b) _82 x .4XY 1=1 x +y <=> 2y 2.fi) 2 .a) 44x b) 34x 4. a) ·37x ·177x 2000 4.+ cl (~\J""4 +(~)""* =(~)*r~iY +(~Y(~J\" .7. c) c) cJ c) cJ x=~ b) 5X2+?x_3 !:::{) b) 3x'·6x·1 =0 4. a) 10 4.2 . ... 1 x + yi a Vidimo da vrljedi Ix+ Y+ + be + cal = labcl'l~ + ~ + II = lal Ibl·lel a ~ b I I. Koristimo ranije dokazanu osobinu kompleksnog broja z~ = )Z)2 i .10.9.= x+ Y= 6/\ x. Tada iz uvjeta lal=1 slijedi daje x'+/=I. b=·I.. odnosno 3.ab + I = 0 ¢:> + b + = la + 1. b = ·13. b=6.a) x:::-3 .=- .+II=O b ab ) ¢:> <=> a+b+ab-1=O.7=0 xl-Sx-16=O c ·5x' c) 189x -2x • c) 52x -22.134. f(. KVADRATNE JEDNACINE (JEDNADZBE) 4..fi I - 4= Ixy+ yz+ zxI· 1 4.*a) Nekaje a = x+yi.1. to...-- _ .139* Vrijedi: <=> 116z + 11=h-l'1 =116Z+11=I~zl Ix+ y+ 4 = (x+ y+ L1(x+ Y+ Zl 2 I - Kako je xx= zz ) ¢:. ) '( . Dalje vrijedi: .2 I . + b+ ~II = 1 a ¢:> 1 1 a b ab -+---+1 =0 <=> .fi) 4. pa je realan. 1 + 1 .:+ y) z=--~-~i Z=_~+_l i.c 4. b=l.. dalje. cJ 10 8 c) ·4 6 c) 1240 a = ·5. toje f(n+4)+1(0) = 0 ('imeje dokaz kompletiran. 2 5.> x2:::::~/ .5. 3 XI.~+.140. 1U*1n 1(.=O. f i . Ovim je dokaz kompletiran.:-1+5/...fi )" (l.a) 5S b) ·119 4. Ako pretpostavimo daje z::::: Z doJazimo do slijedecih relacija: 4. 1.2. c=·5 _ 21 . x-yi (x-yi)(x+yi) x 2 +. to je broj z jednak svorn konjugirarlO kompleksnorh broju. J 1 b) 113 4.fi dokazimo daje z = ~.3. c = 6 a=J. ~=4 = 116z+11 -1-_-1 =4 4z 4z di' 3.2+ yx+ YY+ yz+ zx+ zY+ iZ - . .135. 2 176 177 . vrijedi: =3+xy+ >.a) a=·I. a) 5x 2 2020x 2 4.13.Y' a=x-vz=--=' =--'-.a) fez) = fez.fi J l. c=1 17 6 c) x= 11 c) x 1 -l'3x:.1+Si = ·S+12i+6·l7i·I+Si =0 b) c) 1(c)=2 -(3-41):-1-5/.b=l.

x2=-5 4.59.x2=67 4.29.x.<.22.6} h) x.. x2:::. 15 x.x 1 =-31 4.a) X]=-.a) xl=-5. Slijedece kvadratne jednacine.20.}...J5 z.4:::. x2=5 d) xJ=O.a) . x2:::. xl=7 b) xJ=-3.X2 =-7" b) x.t:O. x2=3 5 odgovarajuci 4 Rjesavanjem ave jednacine dobije se t.. x2=5 5 =-"2'" =0. X2=S 1 2 b) Xl=O.36... x2=-1+i 4.57. x2=-15 I 5 c) XJ=O.a) x 1'= 1. xz=6 4.a) Da d) Ne d) Ne b) X.a) t]=O. xz=4 d) xJ=-6.45...X2=-2.=mJ2 34 b) x.0 b) y=2 ..44.a) xl=-2.3.a) Uputa: Uzeti da je x -16x=t i rijesiti nastaJu kvadratnu jednacinlJ po t..=-3. yo=2n a 4.±2 c) X..a) xJ=O.a) x. b ~(-7)' 2 48 7± j C ~49 -.19. nakon dovodenja na oblik ax2+bx+c=O.47.33.=:!:ivo . 7 4.a) Xl 4. x2=5 3 b) x =4.=i2 In 4.f35 b)x1..75.\'j. x') =--~. X2=-.60. 4.J7 4:24. X2=-..40. X2:::::2 .t:O a Da b) Ne c) Da Da b) Da c) Ne 4. Xl b) Xl=-4.0 4. Y2=.~l - d) xl=-5.. =24(1 b)xu=3 d) XI c) X 1.a) x.m-:. x2~-1 b) xl=-3.x. . x2=-3 b) xJ=1-2i. xz=-2 xJ=-3.-~+if d) 2) {-~'1} H} {_.4) 2 -":3.. Xu .x =2 cJ xl=l. x2::::8 d) x)=6.x. "kvadratne jednacine smo mogli Ijesavati i bez formule.a) xl.a) {-%} c) {_1.23.38. =-.a) x) :::: 0.21.49. 1 b) Xl=m-n..X. x2=4 • 4.41. x2=5 4.a) x.37.O. x2=-2 3 1 4.46.35. x2=-3+2i c) xJ=-3.53. X2=6 4 11 2 c) Xl=O.42. x2=3a 4. = ~. x. c) x. x1=2 4.Jb =2" 1 4.-l.3 30 x.a) b x!=O.a) x=2 :::. x2=1 4.a) Xl':::O.51. =0.1:::. 10 =C\. x.:.a) XI=O. = 1 71 .25.a) xJ=-3. Rezultat: x)=-S.a) Da 4. x. x2=3 b) Xl = -2.<.a) x1.= 2a 178 179 . 4..43. 2a koeficijenti. =-2 4. x2.26.. x2=1+2i d) xl=-3-2i.55. X2=--. b:. Ijesavamo Xl 2 C) xl=3. t2=1 x. xz=-l xl=3+5i. d) Xl=O.4. 4 4.t:O 2a 2 x)=O.30.. x.1. 2 3m 111+1 =-7 d) x 1.58..d) xJ=O. a+b.. X2=} c) x]=O.34.'C O c) xJ=-11. x..a) xl=l.8±.:::.54.=±.a) 4.. =2· b)· 4. x.a) 20 primjenom formule: c) xl=-3. =O.5a.=7 b) c) l 2 b) xl=-6. c) Xl. =-T'x. a zatim i x.x.a) c) b) AJ.:3.3 4.3l.<.j322 c) ..a) X J =2' Xl b) Xl =-3.=-17. a:.0) x. =--. x+l 2 . =0.2. x2=7 xJ=-S.tO 3 4.4. Xi::::d) xJ=O. xl=10 c) xl=-9.52.. 2 =~_ - 5 .x = 2 b) x. Rjesavanje potpune kvadratne jednacine (jednadzbe) -b ± b) x\=-6. Do ovog ~datka. 46 2 432. x2=7 d) xj::::-2.)b -4ac .-4.28.2=±-S 4.2=±4I 4.a) {'5.a) 4.a) Yl=l.a) (0.a) . b) x=1.1 -b±.j= 1. 8} b) Xl 4. x.J5. x2=3-5i c) xJ=-l-i. =O.61.t:.0) xl. dataje9nacina postaje t 2-8t+15=O.x.J57 =8 . xz=-l d) xl=-8. =_ " 3 b) xl=2.48.=+? b) :::. X2::::'--~. a. x2=l b) Xl.=5. xz=10 x]=2.x.a) 4. X2=m+n 4.50.a) 44 . =0. X'=--.0.x. 4. =1 8 - Zatimrijesitijednacine x2-16x=t.=5 = 2'X2 = 5 z=8 c) b) {2-7i.48 2 d) {-%} d) ~-~-i.a) AJ.=2a. =. =--. x1=6 4. X2=-84 5 311 b) x]:..= ~~.a) 4.=.. x 2 0.xJ.27.. X2:::.a) Ako uvedemo smjenu _1_=t.::-3 '. x2=7 c) xl=-3..4-t-i b) xl=-mJ2.a+b b) Da c) Da d) Da b) Ne c) Da 4.39.XI. X2=-S 1 3 5 4.a) Mnozenjem jednacine sa (x-b)(a-x) i sreaivanjem dobivamo kvadratnu 7± 1 2 1 a+b 2 x')=-- - b) Xl = -0.O. b - 06 4.2~} 7'7 c) xJ=4-i.56.=3 b) x.1:1 4ac (-7)± gdje su a.b) Yl=2m. m:.(1.2+7i} 4.8±m b) xl:::. 2 2a - = x 2 =2 4.±_ _ . xz=-3 b) xJ=O. .. X2=-4 b) Xl=O. x2=2 b) xJ=-5.

2 =±4 4.a) D:::::b?:-4ac=:5>O :::::> Xl I X? Sl! realni i medusobno razliciti brojevi ..a) 4.73.' 4. to vrijedi nejednakost trougla. x =.85.76.:> XI i X2 SU realni i medusobno razliciti brojevi .' 4. b) x 1 Za m=-2._1 4. 2 4. proizvod diskriminanti je l1egativan (za k¢l). ·-a-')' -41J'c~ <0 => D<O.:28>0 => Xl 1 Xl SU realni i meausobno razliciti brojevi .a) c) D=b'-4ac=(-3)'-4. 4.63. x. jer je a 2+b +c 2.. b-I . 4.Ck) = 4Ck+l)'-4(3-k)(k2-k+2) = . Diskriminanta D d·ate kvadratne jednacine jc: D=(b 2 +c2_a 2)1 ~ 4b 1c 2 .67.k=1l ~j.x.72. . tj. 4..a) D.78.x" = a +5b = -a. Ck)-D2 (k) = 4(1-k)-4Ck-l)[(k-l)'+4J= -16(k-l)2[(k-I)'+4J < 0 za k". 2 4. su kOlljugovallo-kompleksni brojevi .' .=a. njena diskriminanta mora biti 9 4 4. .:::ab+ac+bc.a) Prema datbiYl uvjetu mora biti180 Xl + x) 481. 4.=n 4 ~ 4.12' 4. data jednacina postaje x 6 4.7I. paje Ib-·cr tb~g<a<h+c w <a 2 «b+cy ¢::> 1/'-2bc+cl<a2<b2+2bc+c~ 2 2 2 2 => (b +c _a <2bc 1 b +c 2 _a 2>_2bc) => -2bc<b~+c2-a2<2bc => => ¢:> - - 2 Za m=~. * D = 4(a+b+c)'-12(a' +b 2 +c')=4(_2a2 -2b' -2c 2-2ab-2ac-2bc)= 2 2 2 = _8(a +b 2+c +ab+ac+bc)~O .80. b) D=O => Xl = Xl (Rjescnja Sll jednaki reallll brojevi)..::64>0 => Xl i Xl su realni i meollsobno razliciti brojevi. dafje..---. Kako jednakost vrijedi Samo u s[ucaju kada su brojevi a.J7 . gdje je n prirodan broj .l.{.89. Rjesenjajednacine su rcalna ako je njena diskriminallta nenegativna: jednaka nuh.:::. D. x.-.=b-3 4.4.:4(t)2 + c 2 ) 20 => rjesenjajednacine su ~ci~~ .88.ja2~b2.a) 4.::::. 2 2 4.a) D=28>0 => XI! X2 su realni i medusobno razliciti brojevi . 2 c) D=lOO=10 .87. ako je njena diskriminanta pOZ1tlvna: D=64-8(c+l0»0 ¢:> 8-(c+1O»0 ¢:> 8-c-1O>0 ¢:> c<-2.70. .75. To.b-I Xl b) Uvrstavanjem vrijednosti x=O u datujednacinu dobi'vamo m=i. +713 "l'=--V. . rjesenjajednacine su racion'alni brojevi 2 d) D=16=4 .79.k)x' +2(k + IJx+k' -k + 2 = 0 Diskril11inante jednacina su: D.: x~ (Rjesenja su jednaki realni brojevi).kompkksni brojevi. 14 1=0 7 :::: 0 => Xu :::o:±l. b i c meousobno j¢dnaki. dobivamo jednacinu x a x . x=-lS. Rje~~nja kvadratne jednacine su realna i razlicita.69.x"=a-l. rjesenjajednacine su iracionalni brojevi. sto znaci da je jedna od njih pozi~jvna.2:::O: ±. to je diskriminanta D negativna za sve vrijednosti koeficiejnata a. = a +3b .66. x2=b+3 ."l3" 5 4. Diskriminanta i ispitivanje prirode rjesenja kvadratne jednacine 4.m>~3 4. x.2 +b' ":.>-1 4. c) D. D=1+12c. ~~naci da su Jjes-enja jedne _od dviju daiTIl 181 . rjesenjajednacine SLl racionalni brojevi. datajednacina se transformise u X2 + 15j( = 0 => x=O. b) D=76 . -(a+b+c)±.41>0 :::> Xl i Xl SU rcalni i mcausobno razliciti brojevi_ c) D=17>O ::::.3.111<_1_ 32 ¢:> 12c. tj. a druga negativna. Kako..::. Oa bijednacina imalajednaka rjesenja. = 0.* D=4a .b"'1. ~.62. 4.77. .65.a) X. b) D=25>0 ::::> Xl I X2 SU realni i medusobno razliciti brojevi _ c) D=-84<0 => Xl i X2 su konjugovano-kompleksni brojevi .a)xl=--~_.c 468 =J.. =-b 4..86. xl=m-2. d) D=O => Xl:. ako postoji racfonalan broj k za koji 2 je D=k b) Rjesenjajednacine ax 2+bx+c=O su iracionalni brojeyi ako njena 2 diskriminanta D:=b -4ac nije potpuni kvadrat.b. b) D:.:O'X1~ .njena ljesenja konjugirano. Dakle. 1z tog lIslova dobije se c: D=9-4c =0 4.84. =!':'. Rjesenjajednacine 2x -8x+c+ 10=0 su realna i razlicita za sve vrijednosti vanJable c kaje su manje od -2.4(a2 ··b _c 2 ) = 4b 2 +4c 2 :. Nakon sredivanja. . Ib'+c'--a'I<2bc c:::o:~ 1 c>--.>O 2 2 => "" (/. c) Za m=2..90.:::-8<O => XI i X:. ako ne postoji racionalan broj k 2 za koji je D=k . rjesenjajednacine Sll racionalni brojevi. x. 2 ..64. 4. drugajednacina postaje (3.1(-5)=9+20=29 b) D=9 c) D=-8 d) D=49 D=O b) D=O c) D= -679 d) D=737 D=C-3aJ"+4a=9a'+4a b) D=4m'-8m D=25m'-16m+32 d) D= a'-24a+12 4. d) D. b i c koji Sll medusobno razliciti. pa iednacina ima iraciona!na Ijesenja.a) RjesenjajednaCine ax2+bx+c:=O su racionalni brojevi ako je njena 2 diskriminanta D=b -4ac potpuni kvadrat.(k) = 4-4k = 4(1-k).' -ab-ac-bc 3 b) x.=-a.83. Kako su a.. d) D=-36<0 => Xll Xi su konjugovano-kompleksni brojevi .:.a) D=25:::o:S . :::0:> X 1.74. .82. = 4(k-l)[(k-l)2+4J. 5(m1-4):::o:O => m~±2. a=n(n+ 1)..:::. b i c duzine stranica trougla. Posmatrajrno proizvod diskriminanti: D .a) x. +c.ie diskriminanta kvadratne jednacine negativna~ to su .

99.lac ~-' x/ -xl:::: (XJ+Xl)(Xl-X2)= = ±(X'+X2)~(X.104.+3x.·x. /+8y+16 = O.+x..114.-2".92.} ±(x.x2=k. 4. a druge konjugirano-kompleksna_ Ako je k=l.x. X/+2X1X2+X/-2xJx:2::: (Xj+X2)2_2xjX2::: 25-2·11 = 3. /-1 = O.. 4108. x2-6x+5=0 b) x2-x-12=0 2 c) x +6x+8=0 d) x'-x-42=0 4.a) X]-+X2-::: Xj-+2XjX2+X2--2xjX2 = (Xj+X2) -2Xj X 2:::: a2 .Jpl_ 4q .111..a) x 2 +~x+!. Victeove formule 4. + x.J = 5[5 2-3. 4.+x.:. c) x 2 +2x+-~0 4 12 b) x-+-x+ll~O 61 c) x 7 4. x"x2=222 2(1n -1) 4.+x.102 .4 = -4-4 = -8 .kvadratnih jedllacina realna./::: (XJ+X2)(Xj-X2) :::: ± (XJ+X2) J(x ~ X 2 )2 x"x2~1998 4.3x .• ) x2(3a+l)x+3a=O b) x'-(m-3)x+4(m-l)=0 2 c) x +(m+3)x-m-3=0 d) x2-2mx+m'-1=0 b) x'+6xOI3=0 c) x 2 2x+26=0 d) x 2-8x+20=0 4.y. . Prema datim uvjeima i Vieteovirn formulama vrijedi: Y'+Y2 = (x.100. Tada vrijedi: y. 2 y'-(Y'+Y')Y+(Y"Y2) = 0.+X2)+4 = 4-2·(-4)+4 = 16.95.2) = x"x2-2x. x/ -xl:::: (Xj+X2)(Xj-X:. a b) 1.a) x.-x~)2=49 b) x. y"Y2 = (x.J 2 4. tada su obje diskriminante jednake nuli.110.106.98. k=-18.+y.+3)+(X2+3) = x.118.11S.+x. Neka su Yl i Y2 rjesenja trazenejednacine. =-34 X.". d) x.!25-44 " ) (Xj+X2)( Xj'--X1X2+XZ ±(XI+X2)~(Xj -xJ2 =±(Xj +x 2 N(x +X2)2 XI-X2:::::--- 7 . KoristeCi Vieteove formule i dati uvjet dobije se: =!. Xj+x2=7. c) Xj3+X2J= (Xj+X2)( x)2_XIX2+X22)::: (XI+X2)(Xjl+2x\X2+X'/-3x!x:.=O 61 15 b) x 2 -7x+6=0 .- j = Xl+X2=-30 xrx2=-5 XJ+X2=-.3 XIX2 ) = = ( Xj+X2 ) Xl = (X'+x2)[(X. xJ+x2=1 => X2= I-Xl= 1-4=-3.+X2=-SS.+y.a) xl'xl=-11 4.a) x _(x. 2 In 'X 2 Xl =2 : : : } m=2x l 'X 2 4. Trazenajednacinaje y2 -15y+53 = 0.94.a) 4. =-+2 =2 x2=2x. 182 183 .116.l.=-10 c) x.103.X. 4.91.x.7 2 ".a) (x. -±5i. xj.+6 = -6+6 ~ 0 . 2m => =±5.a) x2-4x+5 4.-X2 => x.)= = (x. 5 3 2' 2 :::::} m=15.x.] = _p[p23·q ].)2. y'-(Y'+Y2)Y+(Y"Y2) = 0 .=--=--=<'1 4. 1 -X2 2 .=_ +21 4.112.119.)=0.)2 = -4X'X2 ±~~('!./::::.. = (a+2~)(2a+~) ~ 2a'+a/3+4a/3+2/3.+X2)+9 = 8+3·(-6)+9 =-1...+3) = X"X2+3x.)2 =±(x.':. I' ') ] ) ) 2)2 c 4.)' -4-"-=±~ Tb2-=:~~~=+b~~. Yl'Y2 = (x. -4x.) '-3x.+3)-(x. :::: ( '+_XjX2+X2 7 ' . 'a::::-.a) 4. +x 2 ).a) x2-3x+5~0 4.97.-2)·(x.= Xj'+X2' b) 3m .-x.-+x2-=29 4.109. 12 12 Druginacin:xj..a) x. x.]=_~(b: _ 3c 1= -b(b2~3ac) al a a a a a) a .xl=-12 => X.+x.. x2-(2x.)'~±343 4. 4.}(x. = (a+2~)+(2a+~) = ~a+3~ = 3(a+~) = 3·5 = 1. Prema datim uvjetima i Vieteovim formulama vrijedi: y.l. a a a a~ a a 2 c)* x/+x:/::::: (XJ+X2)( Xj2_XJX:2+x/) =.96.}.93. +x. (XJ+Xl)[(Xj+XZ) 2-3xIX2] :::: = =_~1(~)2 _3 .=44.j(x. Norrnirani oblik kvadratne jednaCine (jednadzbe). . In x/ -x. xJ::::-2 => x2::::7-Xl' k=X.a) 3x'-10x-5=0 b) x'-6x-41=0 4.3-x/=±133 d) (x.= 2(a+/3t+a/3 = 2·5 +3 = 53.. XI'X2 ::::19 4.a) XJ 2 +X22:::: xJ 2 +2xJX2+X/-2xlX2 = (xJ+x::l-2xIX2 = p2_2q_ c) 4 87 XI'X2:::: 3 3 b) Xj+Xl= m-I. = (x. xJ 5 =--. .107. 1 1] = 5(25-33) = -40. y _0·y+(_1) = 0. +X.). x.I01. y.a) X1l+X.105._X.-2x2+4 = x.a) x'-4x+2=O b) 16x'+24x-39=0 4.+x.+xo=3 b) x.·2x2) = 0 ~> x'-2(X. +x.2(X.+X.)= j ~-­ -4X)X2 =±p.a=-.+X2 =88 c) c) c) c) c) c) XJ+X2 =-3 XI'X] =33 2 1 1 100 100 --x--~O x!+x2~66 x. .)[(X. pajednacine imaju dvostruko realno ljesenje:" 4.113.·x2=-77 x.a) b) b) b) b) b) b) x.a) X.=9. Neka su rjesenjajednacine Yl i Y2. 4.·x.J19.4.a) 4. = -I 4 x.117.)x+(x.+x2~-2000 b) x]"x2~-1999 2Xl .(XJ+X2)(XI +2xj x z+x/-3 x lX2) :. Neka su rjesenjajednacine Yl i Y2.+x.+9 = X"X2+3(X.a) X(Xl=4 4.+2x2)X+(2x.-2)+(X2-2) = x.X l II 2 3x.3+ x /=117 c) x.+X2)X+4(x"X2) = 0 => x2-2·(-9)x+4·14=0 => x'+18x+56=0.5-2=3.

a. :::0 --~ = XI -X2 ( Xl -X2 X Xl +X2 ) - 2l(x.. ..127..x 2 = ± 1'11'2 . 4.3ac ~~. ~> Tada vrijedi: + XL = -m Xi-"2 = -2m Xi + -"2 = 2m Xi-"2 = m => -2m x.x. 1 m -"2=--. -"=--..B +.3x. => =-~[( -~ J-3~]+~(-~ )=_~ ~. .120.' racionalan izraz cijaje vrijednost racionalan"broj za svaku . 3 XIX" ""'-.' --2q)y+ p-Vpl -4q . + x2 )' . Nekajednacine imaju zajednicko Ijesenje 111=4.121. ~_~_~~ b(a+c) a c ac a 2 a. odnosno.Vq+q' . Prema Vieteovim fo!"mulama i datim uvjetima vrijedi: (xl+1)+(X2+1)=1/ x:+X?+2=p2 p~+p-2=O: (x.B2-+ a.a".J(x. Dobili SI110 . + x.13+73 =a. "'1=1 Xi -"2 2 Xi 4.B)+ a+. 2x. m=l. b' 4 IAko ~u a~" b i c (a*O) racionalni brojevi.x.a) x +(p-2)x+1-p+q=0 b) x-+(2q-p )x+q = c qx' + 2(p+q)x +(4+ 2p+q)~O 4. Neka Sli YJ i Y1 rjesenja trazene jednacine..+I)~pq => x. = x.125.B ~_~+ --:.B j+ af3(a + .X1X2(Xl XIX2 ~ (x . . 2. Tada vrijedi: y.---.J 2(1" -2'1) .B+ = 1)( 1) b2 2 ) 220) 4.1') + 3 pq.1'(1'2 --: 3'1)= . Y2 p=l....f3 + (a+f3r-2af3 T_=_+".x.B ~a.+J)(x.J _ - .2x.::. -.X2l-6(x.1'2=----+ 3 ·2.B 1 Y'Y2 ~ ( a+~ . ==.B a.13)= l 7 123.)' . Xl-Xl Jednacina koju trazimo ima oblik: \" 4122. Koristeci d&ti uvjet i Vieteove formule dobijamo: : 443" 2+X2 2 ) -6 ( ) 2= Yl+Y2= xJ 4 +X2 =(XI+XZ) -4Xj'X2 -6X]-X2--4XjX23 =(XJ+X2)44 . YiY2 =Xl +X1 XI + X2 = 1. L4. Y=-p). Xl Xl. a +a '13+0-'13 2+0:/3 +13 4 ~ (a+~)4 -3ap( 0:2+j32)_S( 0:~)2 ~ p4_3q(p2_2q)_ Sq2 = 4.. 4.)2 + )'1+.13)' ..228. +y.x.+ a. + x. ~a+~+.+x2+1~pq => q-p-pq+I. Neka su Y j j Y 2 rjesenja nove kvadratne jednacine. + 411l 5 4 m 4 4.3a. 184 185 .B ~ a raclonalnu vrijednost od p i q.a) qx'+p(q+l)x+(q+l)2~O b) qx'+(p'+2q)x+q=0 2c . Trazenajednacinaje x2-343x+81~ O.CCL.)' . .' + x/ =(x.6:3=62S.131. fl YI nove jednacine koju traiimo.B+~~(a+.4q . ·~-4 .') ~- - =p -3Vq+ q--coq-=p -:.B+73+-. m=·-.x. + x2 )[(x. p=-2 'IE R iIi '1=-1.x.' -4'1 )" :t +2(. Tada vrijedi: b Y."O (171 .8111 + 4 .). + x.. a. _~2(p~2qL v + I =0.B 1 a a.-+_=_+ 1 c 2 1 c ___ b 2 -2ac +_ c -0: aj3 af3 ace ac a a (:Ie c) x. . to je i dob"iveni izraz uvijek racionalan. (x.x2)2~625-12[2S-6l...-'3=-.S4~343. 3 .2m·.4.X2[ (xl+x2l'-2X.130.. = ± (x. . +X2)4_4x . Neka su Xl i X 2 korijeni (rjesenja) date jednacine. = (Xl +x 2 Y2 rjcscnja 1 J= -. 4 YIY?' = X]4X/ = (X1X2)4 = 3 = 8].)' + (Xl + X.2)' 4 3 a +a'~+a~' +~3 = a3+133+a~( (HI3) = (0:+13) l(a + .+x./ ±(Xj +X 2 ry(X I ~-X2Y- - 2[(x.126. XI +X2 Xi +:t o 4.'J J 6'" ~ ~ . +x.. I'~ .~ p2 -4'1 ~O 4 --- 5 4111-? ..)' -.129.4x.

Nije tesko zakljuciti daje povrsina pravougaon'ika dva pula veca od 186 187 . d " .158..5.-. d .a) D=S>O x +x 1<0 x l<O R ' JesenJa " . Sm~njenje rOvrsi11e d~bijal11o na slijedeci nacin: !>P = 6x -6(x-3) = 6(5 . Rjesenja su realni brojevi razlicitih zlla!'ova P . Ako je xjedna cifra trazenog broja.139..148. x) x-I 2-. (2x_2)2+ 12x)2 + (2x+2)' =200 <? x=±4.+X. ' . pozitivni brojevi. . a a Je ar Je no fJesenJe pozltIvan bro] aka Je zbir 'JesenJa negatl Van bro' b . Xl x2:::::m-l.2) = 6(25-4) = 126.ar . koristeci date uvjete. a 0 Je prOlZVO lJesenJa negativan . . . I X 2= => su rea IIII. negatlvan Prolzvod ' " .. odnosno x=S.156. 4. 4. b=5 4. xj+x2=4 >0 => Bar jedno rjesenje je pozitivno. pa se moze pisati: ~c. 35 4. 'oba .138. b=S 4.. zbir rjesellja . . koja ima negativan zbir rjesenja i negativan proizvod rjesenja.> x=2 L Trazeni brojevi su 21 i 22.> x = 18 v x = -18.133 Odredivan' . Primijeni Pitagorinu teOl"CI11U. t ' . 4. 4. '. .:: = 54 ~=54 6 18. vrijedi: .-I <0 . b"o.' .142. . -6 4. b .143. •• .1<0 brolevl razlicitih Zll k N .14]. " .+x 2 -. d nacme -' su rea 1TIl.+2 Y = -2 P 3+ 3 pq. Neka to bude slijedeca jednacina: 2x2+11x-2~0. w c) D=O.I <0 => R'JesenJa .3q ). ' .145. . Prema datim uvjetima mozcmo form irati slijedecu jednadzbu: .> x2+x-156 = 0 => x=12. Tada. Svaku stranicu treba produziti za x= 10 jediniea. Iz r d ~lX2=1 >0 => Oba rjesenja imaju isti znak. b rOJevI 1 11 pre znaka od kojih negativl10 Ijesenje Illla vecll apso!lltnu vrijednost.159. Nekaje trazeni broj x.132. J11ozemo form irati jednadzbu: (x+2i+(x-51'=65 <:. tada IJese~Ja llnaju razlicite znakove. . brOJevl ... ga lvna IS razuJcmo Z If I prOlzvod fJcsenJa. Neka su x i y stran'ice 'pravougaonika ABeD j P=36 cmi-povrsina romba EFGH. dalje.'. prema uslovu zadatka.153. . egatlvno I]eSenJe Illla veeu apsolutnll vrijednost. X1X2=~>0 " . .4)] = 306 <:.' x. a) D=b--4ac=16-4=12>0 => Rjesenja su realni bfojevi. a L I )vno rJesenJe IIna vecu apsolutnu vrijednost. '. . w d) D::::13>O.7 < 0 x jX::' =3 <0 => R'" . . '. Trazeni broj .x' = I 387 <:. ~ 4 114 ~ \ .~a Jednacine 1 '1" I) sIucalU " kada su rJesenJa " . Tada. (x+ 11' .Jed nac1l1e -' su reall11. To moze biti slijedeca . a=12. d '.Ie 35 iii 53.+x 1: -. Trazelli brojevi slIl2'i 14.' '. y' .I. -'4 ' <:. i ~. IS i 16 4. .140. 2'--7' rJesellJa pOZ1tlvall. d" . Svaku stranicl! treba produziti za x=5 . f]'exen]'a ~ SU IS og zna a. . 4. 2 3 Postoje dva broja koji ispunjavaju postavljene uvjete..> x 2 = 324 <:. 4. raZI'~~'~156>O. Trazeni brojevi Sll 11 I 13.137.> x'+x-42=0 => x=6.. rea na I I llISu. egatlvno IJesenJe l111a vecu apsolutnu vrUednost.Ie no TJesenJe Je negattvno. X]3+ x/=7) => III =-1. 4. · . Jem d'ISk' rnmnante kvadratne jednacine utvrdujemo da Ii su rJese.147. pozltlvan bro' t d .y.151. ~. utvraujemo da su oha rjesenja pozitivni brojevi. . odakle dobijamo x=3. Dva uzastopna prirodna broja mogu se napisati kao xi x+ 1. Y2) = 0.?n 2-]5n=0=>n=J5.154. Ako Je prOlzvod fjeSenja pozItlvan "t k k' .:-.160. Primjena kvadratnih jednacina (jednadzbi) 4. dIS 'nmlllanta nene' f ). 4_6. Traieni brojevi SlI 6. (2)()'+(2x+2)2=340 <:.152. .an Zblf i pozitivan proizvod rjesellja. Neka je trazeni braj x.5<0 => Rjesenja su realni brojevi ICltl) predznaka . . d =6n¢:} 11(11-3) 6n ¢. Traieni brojevi su 7 i 8. XI+X2=J~5>O. . y. 4_146. POZI't'lvno IJesenJe 'w". 4. n=5 T razen i pol igon je petnaestougao. tada vrijedi: x(8-x):::::15.:: . kOJa ima ~ozlt!~. ' '. . 't' .155.10 iii . 4. . 4. . c) _ ': a ova. . 4. .157. . Treba odabrati takv .312 <:. x. 4. ri" ' . To moze biti slijede6ajednaCina' x + x+2=0. -8. 4. 23 4. " -45>0. 2 Znaci rjesenja kvadratne jednacine (jednadzbe) 4. :)0ri'~ llJa dva zakljucka.. reaIni... . . b=12 4. realna (kada je · k" . kvadratna ·Kako je y ' . N .(_2 p 3 +3pq)y+ p4(p2 -3q) = O.'=(x-3)'+117.> (II x-4)(x-2)= 153 <:. . odnosno.> 11 x2-26x-145~0 => x=5 Trazeni broj je 51. (2x-1)2+(2x+1)2 =290 ¢:) 8x 2-288=O => x=6.136: Moraju..> x 2-3x-18=0 <:. JesenJa SU rea1111. . 4. XIX2 = . Uputa: (x/ + xl::: 1.4) C< + (x . Ima vecu apsolutnu vnJednost. d) D=!>O.I O.> x2+4x+4+x'-IOx+25=65 <:.bi~i ispunjelli uvjeti: disk1:iminanta pozitivna. ~ . Xl+X2=~>O.150. U Je naClIlU clJaJe IS nmlllanta nenegatlvna. . X)X2= -~'< 0 => . 2 4. ' Y2 = P 4(P 2. Nekaje x ivica kocke.--I<O . 8.144. to trazena . . · 5. Trazeni brojevi SlI 12 i 13. •• => Rjesenja sujednaki. (2x+I)2= x' +(x+l)2 . To su brojevl 18 I . 4. 3 12 ' broJevl razlicitih znakova. razliC'fJ d ' I 2. . Tada se dati uvjeti mogu izraziti na slijedeci nacin: 4. 4 raz [lCltill znakova N ' . -> R'JesellJaJe . 14 ·13 .. Ova jednacina transformira se u kvadratnu xl-3x-l0=0 cije rjescnje x=5 daje traienu ivicu kocke. . . gdje je x rna koji prirodan broj. •• X~+X2=±>O.•. . 1 egatlvno IJcserue Ima vecu apsolutnu vrlJednost. tadaje cifrajediniea x-4. Jednacina ima obrk 2 ( + yz)y+( y. I Y . . a=5. . Tfazeni broj je 60.> x=-3 iIi x=6 .. bro] bro".Jednacll1~: 2x2-5x+I~0. xjx2=-3. a=IO. W • " b) D=64>O .. d' k' .. Uvjete ispunjava kvadratnajednacina cijaje diskriminanta pozitivna.149. Ako Je zbir fJesenJa. '''. . 4. Ako je x cifrll desetica trazenog brqja.

163. .a) 2x'-ax-a' =(2x+a)(x-a) c) 2a'x'+abx-b 2'=(ax+b)(2ax-b) b) x'-2ax+a ~(x-a)(x-a) 2 d) 2a 5abx+3b'x' = (bx-a)(3bx-2a).. 2000 ) Rezultat: p=22. x +2xy+y-~ 4a-+2xy ~ (x+yt~ 256+144 D G Rjesavanjem nastale kvadratne jednaCine dobijamo x=S.164 . Kako za Pll~. VllJcme t! brzlI1U v vrijedi S=\'1.. 4166. na linearne faktore (cinioce) 4.povrsine ramba.q +20x~4800~0 => x=60.4.175. tad~ ovaj trinorn rastavUamo na faktore na slijedeci natin: ax2+bx+c=a(x-xl)(X. S'It.2500 =D.n" za 17~. 4 a dI'I.::::: -. kOJa Se . 1000 7:::0: 4168.171. :=5 .. .+bx+c.+ .174. xy=72.a) x'+10x+9~(x+I)(x+9) b) x'+2x-15 = (x-3)(x+5) c) -x2+2x+35~-(x+5)(x-7) d) -.. Taela vrijedi: srednJ' OJ" duzi trouo-Ia). aJ x'-3x+2~(x-I)(x-2) b) x2-6x+5 = (x-I)(x-5) c) x'-7x+6=(x-I)(x-6) d) x'-IOx+9 ~ (x-I)(x-9) 4. Ak ~ 1000 x-5 -10 ¢:::::} 2 x -Sx-500"". ~200ap+1000O:a~h)~0 00 200a ±2: -J. ~2::~' P=t ~+IS1t ~> 241(= r-rr+r(r+2)rr ::::> r2 +r-12=0 => r=?.'+x+42 ~ -(x-7)(x+6) = (7-x)(x+6) 4.167. naC!l1. 220 + 2 ~ 220 x C Slranice pravougaonika su rjesenja jednacine x' -20x+ 72~0. · ·cil'e\' . b -stranica kvadrata).'~> H ~25-9 ~> H=4.* SI.. odnosno . onda druga C1JCV PUI1l lStl bazen za 1. Br.169.[: . j~' 1 1 J .'X2). n'al)uni bazen za . x x+8 3 transformise U kvadrutnu x2+2x-24:::o:0. . • s 3x'-·112x~5120=O ~> x ~ 64. sati. 4. 2 ' .. to se dati uVJ'et moze napisati na sliJ'edeci => n.' 4 i 6Dakle. tada na osnovu datih uvjeta mozemo formirati slijedecu jednacinu: ' 495 495 -~--~~? ~ x' + 495x .'. a 4. ~> . c) 2x'+x-3 ~ 2( x+% ]X~l)= (2x+3)(x~J) '0 d) 3X'+X-:=3( x .N prva . = 100[ I Specijalno. ") x+8.. odnosn. 'I" j . ~ ]x+ J) = (x ~ 2)(x + J). 1z datog uslova za povrsinu dobivamo kvadratnu jedllacillll 416') ~ x-I rEt 100(1\ ± fa) t 200 ±~} OO (1 ±0774596) I~ 100(1 ± VIItI 5J .. CD : DB = FE : EB A - Ey a~ I(~O--(a~ la.7. Ako SU Xl i X2 llule kvadratnog trinoma ax='. pa za njihove stranice vrijedi : S14161. Prema datim uvjetima je: x 2-2a(n-l )x+a1=O . to J'e '7 ~ x+y=20.161.. 4.172. Oznacimo sax nepoznati otpor. x x+S 4. . Kako je dijagonala pravougaonika d-::::2a (teorema 7 0 7 C x-+y-= 4a-. odakle dobivamo x:::o:4. 2 188 189 . Ako sa x oznacimo pocetni otpor tada vrijedi: 320 ~ 22 = 220 ~> x ~ 5£2 . Aka pi \ a C1JCV napuni bazen za x satl. pa je pocetni otpor bio 11 x=ab: (a-b). (x-vis ina. Tada je brzina prvog x+ 16.' b ~Lt y:: ~ brz~na drugog automoblla. .170. trazenu visinu.r:ina rijeke je 5 km/h. tor!11!ratl S lJet eea jee nacma: -.j. 4. odnosno.160. 0 =? x=25mls. Kvadratni trinom. Trougao BCD je sliean flBEF. 50+ x 50~ x . ' . ? .S.Zalose moze v. sa x oznacimo brzinu kretanja vode. .2 +1 (k+3~{x+~Ix+~ }(4X+3X2x+l) b) x'~25r+ll¢{"~6Xx~1~. 10satI.y7. S : . x Pry! automobil se kretao brzinorn od 80 kmlh a dnwl 64 km/h . 4.a) 8.5404% 4. cije rjdcnje daje _ x' ~ x ~ 110 = Drugo rjesenje jednacine ne odgovara prirodl zadatka. x~IO+2.I~O =b odnosno.]) satl .O]. P'2 p" = loofl ± \ ap' q x ~ I!. Zadatak ima rjesenje aka je n22.-_ _J~ 4. 480 ~~=? ' b x x+20 .173.g. ' . Rastavljanje. 4. pa vrijedi xy=2P.J7 i y~1O-2.

x.192. 'J . X 2 J= ~X1X2 191 .198.194.184.)[(X l +X.181.xJ .)2 l+x] '.4 = ---4--' 4.a) x -ax-6a =(x_3a)(x+2a) c) o'-ab-2b2 =(a-2b)(a+b) 2 (a. Rezultat: 4(X + Xl = 0.ave~eni 4. Rezultati: -x Xl = -l.1.l(x' .3 Xa .C \ x) ). ' - kvadratnu jednacinu 4r+12t-55=O. Rezultat: x-b b) Nema rjdellja - ¢:> a izrazi nisu definisani za one vrijednosti varijable x za koje trinom u nazlvll1ku Ima vrijednost nub.196.3) 9+JJ01 x 1 ::::-1.'-4 b) Uvodenjem smjene: x -1 5x 2 + 3.187.182.x] = 2. ' 2 x. X 14 = .f) m=4 c) m=4. Jednacina nema rjesenja! 21' ¢:> ( ..JiI 2(a+S) 3x-5 n+.. Uputa: Ako je diskriminanta D=O.a) a' -4 a' +4a+4 a-3 a+3 a -2 a+2 a+4 2a' +3a-·2 (a+4)(a-2) _~2+'bx 2 2(a-9)(a+5) 3(a + S)(a -7) (a+2)(a-5) a-5 (2a-J)(a+2) .a) _~_=---= ).197. 2x := t.. Rjesavanjem ove jednacine dobivamo t. pa se uvoctenjem smjene Xl -x+ 1=t datajednacina 2a -x x" (.a) 0 b) 2x-3 4.2Xa + 2) (a+2Xa+2) 2 a _4 +4a +4 b) 4.'( X (. =-1. data jednacina nastaje kvadratna po nepoznatoj t. + 1)' x+I /(x' -I) (x-IX.191.2 4. x dobivamo kvadratnu jednacinu po t.x = t ..2x)' . dobivamo . I 86.176.ta jednacina postaje kvadratna po t: . x = -3/2 c) x=-3.. d(j. 1±.8.189.Ji3 o.' + 2x +1) 4.55 = O. UYOaenjem smjene x + ~ =.2(x-1)' + 2 = 0 2.I77."2 - X 3A ¢:> = 1 ± J3 .a) 4x -2bx+ab_a2 =(2x-a)(2x-b+2) 3 3 b) 2a b +ab(2a_b)x_x2 =-(x-a2b)(x+ab2) 2 2 c) 2abx +(2a +2ab_3b2)x+2a2_3ab = (Zax+Za-3b)(bx+a).. tada je kvadratni trinorn potpuni kvadrat. x=-S/3 9 4..*a) Uvodenjem smjene x2 . 2a ~8a-90 3a' +36a + 105 b) S(a-I) a+1 (a .2x + 1) + 2 = 0 . el) x-I I! x'(. 2(x .183.razni zadaci N. (a-J)(a-2) 4.3 )=a-3 (a-3Xa +3) a +3 4.188.'1 = 2 4. -11±J]05 1 Xl = 2' X2 = 2. a zatim i rjesenja 2h " =_x-b + 2XIl+1 + Xii X 5 -g' 3±.a) Uputa: (x' .({ 5x 2 -2x-3 -1'X2 Xl:::: 2 b) Desna stranajednacine. +X l · +x2 -3X.+9bx+14b" 3x -4.4 = -'-"2-' 4. x2 :::: 2 . Zamjenom dobivene vrijednosti za t u relaciju kojom je uvedena smjena nastaje kvadratnajednacina (za svodi na kvadratnu. 8 8 d) m=2 e) m=-.a) x -6a+9 a' -9 4.11+2 Xl 4. X 3 .a) .180.2a-1 svaku vrijednost od tjedna) po x.~=47 x x- ±J 12(X +~ + 2x)' . 2 2 b) abx2-(a'+b 2)x+ab=(bx-a)(ax_b) 4. Rezultat: k=4.L47~O . 12+.179. bJ b) a -3a-·10 x..a) x=1 x2 = 2 nazivllik na lijevoj strani jednacine podijelimo sa x i uvedemo smjenu x--=t.I )(x' + x + I) :r -- t 7x+13 x' + x + 1.a) x-I '90 2 4.4' 3(a -7) b) Aka syaki brojnik i syaki b) 5 x+7b b) 4.. . 4(X' +~ IJ'+llx+l.a) a-2 a+ 2 a:.a) 4. 2 b) Uputa: 4x' +12x+ b) -'~ 3x+ I 9±JJ01 = 2.a) 2x+a 4.190. nakon kvadriranja binoma i sredivanja moze se napisati u obliku 2CX2_X+ I )-1.185.178. a 2 -6a+9 a 2 _9 a-I 2 4.195..a) m=-2 b) m=2 11 5 Kvadratna jednacina .a) 2 I I 2 4.a) x.x 2 . X 2 =3. X 1-+X 2 -+x j • x 1-(1+x )+x2 ' -1+x 2 1 (1+x 2 Xl+x 1 ) ]+x1 +X2 +X1X 2 (Xl +xJ' -2X.5. a) x = -5.-IX7x+13) x" (x .3a i+2 . _X_'_+~ 1+X2 1+X1 .X}.a) 5a' ~5 a +2a+l 5(a-IXa+l) (a+IXa+l) 2 4. x=3 b) x=4.193.::.-1: .2 c) 20(x+2) bJ lO(x+ 10) x-JO a-+2a-8 8a 4.X2 + (Xl +X. ().

+x. Tadaje datajednacina ekvivalentna sajednacinom x2-6x+8=O Cija su ljesenja x=2 i x=4.x::. 2 Xl + Xl 2 (XI - i Xl XI x~ :::: a. Za XE[O. sada. I Za XEf-l. Posljcdnju jednacillU zadovoljava svaki reaian braj. 1) vrijedi: Ix2-11=-lx!+1 ¢::)-x2+1=_x+! ¢::)x 2_x=O =>Xj=O. _117-3 m-3 S(m)==x j +x'J ~ - 192 193 .X2(Xi.xS. Dalje vrijedi: (3p' -16q=0) ¢) 3(x.a) -4.2 .199.4) irnamo: -2:S. Rjesenja posljednjejednacine su x=2 i x=3. Dakle.! . 0. odakle Y ::? 0. -I). -1) vrijedi: 2 Ix -1 1:::::-lxl+1 ¢:) x2_1 :::::. Diskriminanta kvadratne jednacine je D(111)=4( 4-m).203.206. Xl=~+ 1.=-x-+I <c:> -x-+I=-x-+I ¢) O·x-=O ¢) O.~1.x. Rezultat: -1:S. Rj~senja' posUednje jednacine su x=3 i x=4. Nekaje. . b) Rezultat: S!'\:lIP IjeSenja date jednacine je: 2::.J39 2 4. Oba broja 'zadovoljavaju postavljeni UVJet (x~3) pa slIljesenja posmatralle jednacine. x~>l. lada vrijedi: 2 1 i-x +11:::::_x +1 ¢::) x 2 _1=··x 2+1 ¢:) 2·x 2 =2 ¢:) X2::::. Prema Vieteovim formlliamaje:' XI+X2=-P .a) Uputa: lednaCina se moze napisatiu obliku: c) ~. odnosno.207. DakJe.Jfi 1+.m+I:0+.a) Ako je. pa u avam intervalu nasa jednacina nema rjesenja.3x 2) ¢) (x.4}. dobija se kvadratnajednacina t(t+3)'''4.l.2.: x'-6x+9=x-3 ¢) x'-7x+12=0.205. Rezultat: -6. X jj-x2=2( a+ 1) XlX2 + XI~X2 =6a+2 3(Xj+x2)=6a+6 XIX::: -2(XJ+X2}+4::::0:::::. c) Skup rjesenjajednacineje {-2. 1 4. KoristeCi date uvjete da aba rjesenjajednacine pripadaju intervalu [-2. slijedi: . 5. b) 1S:xS. [I. 2 b) -3.(2a+l)x+10 = 0 dobivamo trazenu vrijednost za a. odnosno x<-1 ili x>l. tad a yrijedi: 1 ) ) ) 1 -x ' +1 I.: x' -2(a+ I )x+4a=0. b) Nekaje. 5 2' 9+. x)::::.)=0 ¢) Xj-.? 2(Xj + Xl)' ')'J ') ' 4a'+8a+ 50 4. Uvoaenjem smjene x' + 12x+32=t. datajednacina uopce nema rjesenja.202.10.x2:3.x+1 ¢.a) Pod uvjetom daje x2:0. Rjesenja ove jednacine su x=-2 i x::::::-4.5 + i. _m+5 .J5.210. 3. 4. Ni jedan od dobijenih brojevu ne pripada intervalu (_0<" -I).. (a-l)'y--2(2a-+5a+l)y+ = . X2:::. paje x<3. -2. a sa P(m) proizvod rjesenja.X2=J.jednacina (x-3y2:::: x-31 irna'tri rjesenja.+=)vrijedi:lx'_II=_lxl+1 ¢)x'-I=-x+1 ¢)x'+x-2=O =>xl=-2. Samo pryi broj zadoyoljaya postayljeni uyjet (x<3). ~~ko ni jcdan od ovih brojcva ne ispunjava postavljeni lIvjet. Za XE(-oo. 4. pa . za a=3 iii a=5 date kvadratne jednacine imaju zajednicko ljesenje. [-1.s: I . .Jfi 4 'J: (x+4) (x+8)(x+5)(x+7) = 4 ¢) (x'+12x+32)(x-+j2x+35)=0. lJzmimo. odnosno.hrojeva koji ispul~avaju postuvljeni uvjet: -I :S. Uputa: Rjesavanjem jednacine dobivamo xl=m-l. Sa SCm) oznacimo zbir (sumu). XIX2:::: q.O) vrijedi: Ix2-11=··lxl+I ~-xl+l=x+l ¢':>X2+X:::::. c) Rezultat: x:S.]' ¢:) x=±l. 1.2 c) J 4.208.> 3xlx2.~enjaje {2. -2. Prema Vieteovim formulamaje XI zakljucujemo daje x l :2 + X 2 2 ::? 2X1 Xl' Xl + x2 =a + X:2 = X i X 2 .O =>xJ=O.jednacine. x?3~ 4.204..x=O.svih. Broj x == -1 je Jjesenje date jednacinc. I}. Rezultat: -]":. Rjesavanjem kvadratnih jednacina x' + 12x+32= I x 2 + 12x+32=-4 dobivamo rjesenje polazne jednacine. Zamjenom vrijednosti za x _(x=4/(a-l) ).201:*a) Posmatrajmo incervale na koje su nute izraza x 2_1 j x podijelile skllp realmh brojeva: (-=. u prvu kvadratnll jednacinu i sredivanjem dobivamo kvadratnu Jedn~clllll po a: a2_ 8a + 15 = 0. Kako je odnosno.~130 +~[4~45J 4-30 -82 160 --+16 9 27 2 5 3+2+5 10 10 9 1+-+3 3 3 3 3 4. Ni jedan od ovih brojeva ne ispunjava postavljeni uvjet (x<O). AkOJp-x-+l(O.3. datajednacinaje ekvivalentna sa kvadratnom 2 Jednacinom x +6x+8=O.1 OXIX2=O W 3xj'2-9xjX2+3x/-XIX2=0 ¢> 3XI(XI-3x2) .-. I}.rn:S. -2:S.)'-16x.X2=1. 4.209. a=5. Dakle. Za XE[I.m-l:0+ /'. pa je x=2 rjesenje posmatrane jednacine.3. prvo. to jednacini1 nema VIse rjesenja. Rjesavanjem sistemajednacina x' . Pod ovim uvjetom vrijede slijedece ekvivalencije: (x-3) 2 = 11 x-3 I .200.x2=-I. = 0 ¢) 3(xj2+2xjx2+x/)-16xlx2=0 W 3X12+6xIX2+3x22_16xIX2=0 ¢? 3Xl2+3X2 :\. P(m)-xjx2 . x<O. t2=-4. IZ. Tada vrijedi: (x-3)'=lx-31 ¢.." ·-2(".JX1=O iIi x:c3xl=O. Braj x=j je rjesenje date jednacine. sada. RezlIltat: Skllp rjesenja date jednacine je: {-I.datih uvjeta moiemo odrediti p = -(Xj+Xl) i q::::: XjXl. cijim rjesavanjem dobivamo tl=1 . l-.=12a => Rezultat. +=). -6±.Jfi 4. Skup njenih Ije.~x2+J :2:0. ¢) ' x--6x+9 = -(x-3) ¢) x--5x+6 =0 . Pronad'i to rjesenje! 4. 0..odnosno _I :::. Broj x=O je Ijesenje date jednacine.-3x. Oduzimanjem dnige jednacine ad prve dobivamo jedna"inu (a-l)x=4.-1) _. . Tada vrij'edi: . Ni jedno ljesenje ne ispunjava postavljeni uvjet.Ie Ijescnje date jednacine skup .)(3x.(H 0 _13 +~[(H .1 . b) -6. xl _ (a+2)x + 6 = 0 4.-x.x":. I).0). to dalje.x. cija su rjesellja a=3. pa traiena 2 kvadratna jednacina Ima ablik x +px +q -= O.:> x2-x-2=O ==> xl:::::-l.

'. f(2)=11 5.n=-3 195 " .> / S. Ynlln= 4 c) Za m:.16. tj. a=-I.2~±3 5.5x' I '\ .t:O. mora da vrijedi: <=> (a+1)'-4'20 q «(/+1)''24 a+1:.b=I. -5) -5 (-5./ \\\\1/.~lr~~~---~~~-~I~g~+I---~~~------:=:~-~ 5..a) c=f(0)=5 5. Y "J.a) Ymf. Zakljucak 0 rjeSenjima Xl ix.I.". X.+=). x +ax 2 .3.£-2 v (/+1'22 ¢.j3 - - Rjesenja su realni brojevi i vrijedi :Xj<o<x2.x=-2 c) Ymin=-12 b) Za m<l. la+ll'22 \\. 3 4. za m>O. S.4.8.4) 4 . \\ \\ xE(-=. I) D(m) P(m) + + + 0 + - 1 + + (l . f(0)=5.f. xli> 1 x21 (3. l=~l I.a) Ymax=l 5.2.+ (4.I 5 . \ / /1 "~-__\'JL-IJ_-'-~--"-' I 194 i 5.5. Ym.13.14.. Svaka posmatrana funkcija ima najmanju vrijednost za x=O. Sve posmatrane funkcije imaju najvecu vrijednost za x=O.i.l.Dabi ¢.2=±4 b) Ymax=45 bJ Ymin=2 5.c=2 5.IS.=-7 b) Xl. -3/2 \ . Xl -0 . Ymin=144 cJ x]. ! f ..i. '.a) y=-x ' b) y~_2x2 . (x-l)~'+(a+l)x+Jj=O.--~').211. a) x=O b) q .\\\ . W KVADRATNE FUNKCIJE 3. o ° b) y=2x' I' II \1/ i eJI Y15x~ ' dJ y=0.6. \I' I' / \.20.-ax_I=O rjeSenjajednacine hila realna diskriminanta kvadratnejednacine 2 x + (a + l)x + 1 = 0 mora biti nenegativna.12. f(-l )~8.)~~)'.-3)U[I.3) 5.1 + + + + + + rl-~.2=±4 e) YIllfl.1 /.Svi zakljucci 0 prirodi rjesenja posmatrane kvadratne jednacine. c=-3 5. Ymax=-3~ za m>l.9.1. b=O. I - 0 xll<1 x21 x1. ukljucujuci i njihove znake. . c=-16 5. 5. a nemaju najmanju vrijednost oi za koju vrijednost varijable x.<O<X2. Rjesenja su realni brojevi i vrijedi : O<Xj<X2 SCm) + + + Rjesenja su realni brojevi i vrijedi :X.a) x1.2] .: I~ fY=x:2 I I I . YfThlX=4.19. prikazalli su u slijedecoj tabeli: m (-=. +=) - 0 Rjesenja su realni broievi i vrijedi : O<Xl<X2 xu=3 Rjesenja su konjugovano-kompleksni brojevi .lO.> a:'£-3 va'21 <=> D'20 <=> 5.a) Za m<O.2=+. a najvece vrijednosti nema.' 1:1/J\\ \ \ 5.]5 \\ \ \ \ \\ I 'I b) c=-7 c) c=10 5.

= c) Y. Aka je diskt-iminanta D::::::b 2 -4ac nenegativna..36.+=) -5.40.a) Y=(X.34.33.5. b) Ymax. x.= ?I 0 ?I += -= ?I -1 :"t -= b) y=2(x-2)'-7 5.:::--=.a) Ymill=-6 5.=-12 39 c) Ymnx=23 5.37. Ymin --~-1. S1. funkcija nema realnih nula.' T-: b) y = _(x+5)2_2 y 5. 0). y=(x.·1) b) (-=.a) b) YJ\\\\x=-- 13 c) Ymax=12 5.=5 c) x.a) y".I VI \jj _" .46..44. S.--.22. y=(X_7)2 5.5) c) (-11.= ?I :"t a) b) Y=(X+3)2· 5 b) \ .a) YI11~lJo. b) Y=(X_3)2..= ?I x y=·2x2 ..'--tL.=8 b) xl.24.--+---c-.l)2+3 += .30..=-63 b) YlIl<lX=-J _ b) Ymux=19 c) Ymflx::53 c) Ymax=-5. y=(x.a) Y=(X+2)2.a) x=·5 b) x=15 0)x=·41 M'oze se pisati: y~x2·12x+36=(x. 1/ . 196 I 5. x2:=:-1 5.a) y=-2x' b) y=_2X2+3 c) y~-2x 2·1 I 5.=215 S.= ?I X 2 y=·2x +3 .a) 5. 0) 5.32.42.26.27..::::-204<O.43.= ?I 0 0 .y/" \ I jl '\ '.41... T(3.=(X+5)2.in=2 c) Ymin =16 8 D 4a b' -4ac 4a 5.!2 16 . :=: x 2 za -rn u pravcu x-ose dobivamo grafik 5. x.I)'.a) y=2(x+3)2+4 .=512 b) x.7) b) (-=. 0) '1 I" *36.a) Ymill=6 b) Ym.= ?I X 2 y=·2x ·1 ?I :"t 0 3 5.= 113. tada kvadr:atna funkcija ima b) T(2. TransiacijolTJ grafika funkcije y funkcije y=(x+m/ 5. 0) C ) 1-4 3 4 4 . 197 .5. x2. funkcija ima realne nule.6)'.. T(·2.=-4. II.25.: b) D..5)'. .. 0) c) T(·I..29.:::2.28.O) (·=. funkcija ima rcaine nule..a) x. ..39. Nula funkcijeje x=6. x. mm T(-3..16 5A5.... c) D:::::48>0. =45 \ \ 5.a) ) ' .23. T(-5.38.. 145 1 b) Ymin =-8=-18 8. x2=7 c) x):::::-5. x 5. f / \\~ ! += .a) 5.a) xl=3. \ a) D=36>0. realne Hule..=-I.a) 5. 1 . 2) (-=. ·1) c) (-=.35. . y=(x+2)'. \li I a) \ \.31.

-= 71 -5/4 ~ += ~ -1/8 71+= += Ib x -= ~ -= ~ -1110 71 += -J? 112071 -= += 71 5/4 71 += 81/8~ += Kvadratl~ ~u~:~::::c=:~+(:x:c~ ~J~~' '~o: :[e(.1 119 2 . 0) c) A( -j' 0).. m) funkcija opadajuca.'·. 20 I ·n. tada je u il1tcrvalu ("'00. ·. znaoi ako je a>O i funkcija je pozitivna. -4) b) (-1. c.tO su: T(-l?. n) tjeme parabole. 7 -16) 5 5..5. +=) b) (-=. U avam slucaju funkcija ima isti znak kao a . 0). x v x v a) -= 71 += ~ 1~ I:: 71 -4 71 -= 71 ?7/80 71 += ~ -1369/160 71 4 b) 71 1 71 +00 += += 71 36 ~ -= += += Vldlmo da su mtervah u kOjlma funkcija raste redom: 27 0) (4. -'4) b) (+=.48. 2j Koeficijent kvadratnog clanaje negativan (a<O): I U ovom:slucaju grafik funkcijeje parabola kojaje sada otvorom okrenuta prema dole. ~n 5. Traiene tacke imaju ordinatu nula.56.Tacka u kojoj grafik kvadratne funkcije y=ax 2+bx+c sijece y-osu je qo. Kod ispitiv.+=. PailJivim spajanjem navedenjh tacaka dobijamo '1 b) y=2x--x-l =2 9 8 x (3. konveksna parabola. -=) c) (-=.54.a) (-=. 198 199 . tada je izraz u srednjoj zagradi nenegativan i jednak je nuli sarno za X= - ~. 5. c). 0).?lja Ima znak ·.57.49.pa znak funkcije zavisi od znaka koeficijenta a.ijent kvadratnog clanaje pozitivan (a>O): U ovom slueaju grafik funkcije je parabola kojaje olvorom okrenuta prema gore.47. +=) funkcijaje rastuca. U ovom slucaju funk. a u illtcrvalu (m. 2) Ako je diskriminanta D=O .\ i .51.55. I -'3) 5.· . B(6.La - skicu grafika koja moze posl.53. a*O.) c) (-=. Koordinate tjemena T parabole datejednacinom y=ax 2+bx+c.. 5.52.55. -2) c) qO. \ x - (Ii' x-'4) \ 11 .!ziti za -dalje proucavanje osobina funkcije.5) 5. bitno se razlikuju dva slueaja ito: 1) Koef'i<. a} qO. +=) 4 I -10) . T( -~. konkavna parabola.a) y=2x'+5x+3= 2( x+% y J y b) a) 1 8 b) y=5x +x- +-1 . Sada sa skica grafika datih funkcija neposredno citamo podatke i f<:rmiramo tabele: al xl y 5. a:.. B(l5.. a) y = x'-6x+8 = (x-3)'-l 5 c) ('4'-=) 5. Cijeli tokdatih kvadratnih funkcija predstavljenje u slijedecim tabelama. (5. m) funkcija rastuca. raspravljano je a toku kvadratne funkcije. 341) b) 4aC-b+).50.-~). 0) 5. to je izraz u srednjoj zagradi uvijek pozitivan. Iz doblvenog izraza za kvadratnu funkciju vidimo slijedece: 1) Aka je diskriminanta D<O.nja toka kvadratne funkcije y = ax' +bx+c. +(0) funkcija je opadajuca. U zadatku 5.a) (-=.. a apscisaje jednaka nuli funkcije.5. 4a T(~'-~) c) T( -~. Ako je T(rn.:a:is:ti)~ :bl~U]: 2a 4a 2a 4a 2 gdje je D = b -4ac . Za crtanje :Cskiciranje) grafika kvadratne funkcije koriste se karakteristicne tacke ito: koordinate tjcmcna. 0) b) A(5.)Y"'-2X'+5X+7 li\ 11 x. I) c) (-.! I \ i·j f ~-I l SJ. a u intervalu (m. 2 a) A(6. presjek grafika (parabole) sa y-osom i DUle kvadratne funkcije (ako postoje). diskriminanta kvadratne funkcije. n) tjerne parabole. tada je u intervalu: (~=.48. a kadaje koeficijent a negativan tadaje i funkcija negativna u cijeloj domeni (skupu R). -1) 5.+=l 80 I b) (-.25) b) qo. Ako je T(rn. 2a4a a) T(l2a _l?.. odnosno.a) (3.

Neka je 71 Xl - 0 XI < Xl. C(O. Funkcijaje pozitivna u X2). 5. Znaci 1110ra biti: m-3<0 m<3 m<3 16-8111<0 ¢. 71 + c) D:.. Funkcijaje pozitivna u intervalima (-=. x. +=). posmatramo 1zraz a(xWXt)(X-X2) .A) . Xl )(x- x.t3. Za.unkcije je: Formirajmo slijedecu tabelu: + 0 0 - 5.. XI) funkcija ima znak i (X:?. a.)( x-x. funkcija Ima realne nule XI i X2 i vrijedi: u intervalima (-=. funkcija je pozitivna za svako realno x (x:.59~a) y ~ x'-4x+4 ~ (x-2)':o. a=1>0.:-7<O. transfonrusimo taj izraz na slijedeci naCin: -( ~ ax2+bx+C~{X+ ~ J-~ ~{(x+ ~J ~Jl~{(x+ ~} ~l(x+~} ~]= y ~ al(x+ ~. x2=2.. U intervalu (Xl.koeficijenta... J)U(2. - 5. - b) (-=. u intervalu (XI. Za m=3. 5.. Za. Xl) funkcijaje negativna. X2) znak ovog izrazaje suprotan znaku koeficijenta a.~ J. ako je koeficijent a pozitivan tada je izraz a(x-xd(X-X2) negativan. .Xl nule kvadratne funkcije). a van tog intervalaje pozitivan. sada. X=X\ ill X:::::X:c. a=I>O.6~.tO se podudara sa znakom koeficijenta kvadratnog clana a. +=). b) Koeficijent kvadratnog clanaje a=l>O. a::.+bx+c. +=). c) Za m:::::3. -= x-x] X-Xl (x-x. (Ovdje su Xl i . i u intervalu (XI. Funkcija je negativna za svaku realnu vrijednost varijable x.5) c) \~:"'. gdje su Xl ix.. Diskriminanta f. xl~-3. Radi dalje analize.. i obrnuto.~4.a) Koeficijent kvadratnog clanaje a = -1<0. Kvadratna funkcija je negativna u cijeloj svojoj domeni onda kada je kaeficijent kvadratnog clana negativan 1 kada je njena dis~riminanta negativna. xl~-I.. Funkcija je negativna u cije!oj svojoj domeni aka mE (2. X2) funkcijaje negativna. XI)U(X2. Funkcijaje pozitivna za svaku vrijednost varijable 200 Funkcijaje negativna u intervalima (_00.fi5 Ix+~+ .t2).) a*O..m=O. x.le. Za m<O iIi m>3 za posmatranu funkciju vrijedi: U intervalima (_00. Za m. funkcijaje pozitivna za svako x (x.:.> 2<m<3.:-l<O. a~-l<O. Za O<m<3.x2+9x-8 T(9/2. D~O za m~O iii m~3. funkcijaje pozitivna za svako realno x. kadaje diskriminal1la D kvadratne funkcije pozitivna. Funkcija y~-x2-2x+3 je pozitivna u c) Funkcija y=2x +Sx-7 je pozitivna u intervalima (-=. nule 71 + + + + - - - += 1z tabele neposredno "citamo" daje u intervalu (x]. X2 0 0~4(rn2+2»O. X2. 7 ~ 2 )U(l.58. T(3/2.62. D<O za 0<m<3.) uvijek negativan.> m>2 ¢. +(0) znak funkcije y = ax?+bx+c. T(~. u intervalu (X]. 2 Kvadratna funkcija y=-x 2+2mx+2 uvijek ima reaipe i razlicite Imle Xl i 0~4m2 -12m~4(m2-3m)~4m(m-3).3). intervalu (-3.63. b) 0~16>0. Za m=O i x~O. 3) Aka je diskriminanta D>O. Za m~3 i x~3.. xI=l. f(3)~0. 1 1314) ~~--~t-I-Jl<?r--+'------7 -I 4 x o 5.-25/4) 912 x C(O. (X\<X2) koji je suprotan znaku koeficijenta 11. XI)U(X2. fuilkcija ima vrijednost nula.> 8m>16 ¢.25). 8) 201 . Za diskrimin'mtu vrijedi intervalu (x].. +=) b) D=-4<0. f(x)~O. Xj)U(X2. 0>0 za m<O iii m>3. I).). 5.. t~lda funkcija ima realne i raziic-ite nule Xl i X:. IY~X23X y~. 4)U(11. tada izraz u srednjoj zagradi maze biti i pozitivan i negativan. a>O. funkcijaje pozitivna za svako realno X (x::. +(0). Data funkcijaje negativna u intervalima: a) (-2. Dak. Ako. + =) funkcijaje pozitivna. a) D::::l>O. + 00) funkcija je pozitlvna.X:?) au intervalillla (-co. l)U(7. Xl) izraz (X-XI)(X-X:. 0<0 ~> m>O.60._a za sve vrijednosti varijable x osim za x::::~ ~ (kada je2a vrijednost funkcije jednaka nuli).fi51~ a(x 2a 2a 2a 2a) funkcije x y~ax. Znaci.61.t3).t:O). 0 X l5.

203 1 .4aC-b2J. 16=8+8.5. 1 3)2 5. za b X=---- 2a 5.1le.68. to Je 20 2 y= 1x 91) T(_~.5.* Y = -3x -18x-32. Aka su (x. Kvadratnu funkciju y~3x2_4x+9 dovesti na oblik y ~ a(x+a)2+[l.8 .-"~)x .86.90. 9 5.76. P m. 2 3 ( ~.. Znaci.irnanajmanjuvrijednostza y=-=.. 5.73. Funkcijaje pozitivna u cijeloj svojoj domeni (skupu 3 . b=%. zaa<O.* Y = 3(x-Z)' +6 = 3(X2_4x+4J+6 = 3x 2-12X+ 18. 5. au intervalu Funkcija nema realnih nula. a=-2 5.77.*a) 4a b . 23).71. a zatirn odrediti: llJ. 5. 4 (~=.67. Tadaje 2a+2b=8. y = -x2-8x+3~-(x+4l'+ 19 . "u~ 2a -72' . 5. . ~) funkcija opada. a zatim eliminisati k. y = 3x 2+3x+ 1 . intervale monotonosti. U intervalu 4 ... . k =-3 .y' 'mill -- 4ac~h2 2a J ~~ ~ J-~+c=a(x+~J .a+b=4.4 )-3~-{<+t 5.9 ~.fi 5. Y=~4X2+X_3=_4(X2 -2tx+ . 3 3 5. tien~el1a skupa parabola pripadaju pravoj cijajejednacina x+y-l= O. c) y=-2x-- \ 2 2 5. za x=-2a'.4 - . Y ~ _2X2 +x-3 5.*b) y= 1 x'-4x+31 c) Y=_~·Xl.83. b)y=2x+( 2 2 13)' 2 7 7 -2·a)y=-~x2 +2=-2x +6x-I ( 3)' --=-2x-+6x-S 7 .80. Tjerne ima koordinate T( ~. 4 10 5 Kako kvadratni trinom 1 R).* Uputa: Izraziti -koordinate tjemena u funkciji od k. 2 y) koordinate tjemena parabole.. Neka-su a i 'b duiine stranica pravougaonika. 5. 5..S4. y=---=--=!--=I-x k 4k k k SI.* S~uptjemenajepravax=3. (Suma kvadrata sabiraka broja 16 je najmanja ako su sabirci jednaki). y=-~x3 .78. 5. odnosno. Traieni skuptacakajcpaI"abola 5. za a=2.75.88.81.89.70.79. ekstrem. l2a 4a 2 ta vrijednost je . Ako je osnovica a=12. 4ac-b 2 )'~". znak i koordinate tjemena. 202 0 = b = 10 .' p(a)=a(4-a)=-a2+4a. c=9/4 5. Y = 3x2-12x+ 18 .69. \1=1: ''4xl . ax2+bx+c ~ +2 -2x :a +(:a a) J -(~ J }c=a(x+ b) Za 0>0. 5: 4a s. Data parabolaje y=2x2-6x+l= ~x-2 3)2 --=2x-+6x+1 7 .=4. = 2 2 2 1 => x + y =5y -2y+-.5.65._b2-4a~)=i_~.66. lada vrijedi ! 4k-4 k-1 1 x = -.82.. +=) funkcija raste. 2x+4y=1 ¢:> 2x=1-4y ¢:> x=--2y => x =--2y+4y => ~ 3(X2 -2~X+~-~}9 ={x-H + ~. 2 5. Trazeni skup tacakaje parabola y=_x2+x_4.74. 10=5+5 1 2 1 2 5. a=-~. I b 2 -4ac S1. y= 3x2-4X+9 5. 2 1. l2a 1 2 5y -2y+. 5. P=ab.

7.8] . +=) 6. +=).91.. pa I IJesenJe pO. pa i y (jer je y>O) je ena za koju kvadratni trinom 2x2_2ax+a SI. x2=·3 d) -4. x. c) x<·5 v x>3 b) xE(·=.+~) c) XE [-6..O) ' .5 b) x' + 1Ox+25=(x+5)"20 6..15.a) x'<4 ¢.v x. a koeficijent kvadratnog ciana pozitivan.)7 lz .a) -6'. b)XE(·J.93. KVADRATJ'1A NEJEDNACINA I SISTEMI KVADRATNIH NEJEDNACTNA 6.ABC dobijamo /=2x2-2ax+a2 .2) c) Mnozenjem nejednacine sa (X+5)2. 6.0)U(2.a) O'.se cita znak izraza x(x+3). ~ b) XE (-=.j2. 5. Rezultat: XE(·=.=. d)' xER 205 .a) x2+3x>O <::) x(x+3»0.* Stranke pravougaonika su a=R-J2 i b=R'.10.S) d) x<1 v x>6 XE('=. +~)..=.~.> (x·2)(x·3)<0.+=) c) XE (.-5.6. 5.ki~e vi:Iimo ?aje \unkcija pozitivna u intervalima (_00.·5 v x 2 5 b) x<·3 v x>3 d) 0'.f3 c)·= < x'. Naj'manja vrijednost vanJable l .-~JU[O. 2 Treci .a) x1=1.x.7) "3) c) XE( c) -5'5) 6.f3<x<. ·6]u[2. Prvi nacin: x(x+3»O ¢::> x>O x+3>O V x+3<O Rezultat: XE (. 2 d).. DaUe je ova nejednacina ekvivalentna sa unijom dva sistema nejednacina .0 c) ·x 2+8x·16 = ·(XA)''.a) b) xE(·=. ·5) u(8..x.fi 6.fi )12. ·3)U(0. x . Stranica datog kvadrata je y=a(.S.=. +=) m 2 -16 4 'Ymin=O za m=±4.ocinosno. c) xE(·=. Mozemo koristiti i tabelarno rjesavanje nejednacine.1 La) XE( -'2. ·3)u(O.fi<x<2.a) 0'. Vidimo daje x(x+3»O u dva intervaJa ito: (-=. +=) 3 6. l)u(7.13.a :<.6. 4 6. +=) b) xE0 6.[~acin: . ·3 0 ~. matrane nejednaci e.d) x'. Rezultat: xE(A.x'.a) x"+4X+4=(x+21'20 d) ·2(x·3) 2'. x<o ¢::> x>O V x<-3. 4 743 d) xE(--.. ·7)U(0. b) 4<x<5 6.·3)u(I. +=) 204 65. To znaci da upisani kvadrat ima vrhove u sredistima stranica datog kvadrata. Xi"A.* Trazeni trougao je jednakokraki pravougli trougao..2.5. 3). 0) . c) xE0 .a) Mnoienjem date nejednacine sa (x+41'. i sredivanjen~ nastaje kvadratna nejednacina x2-3x-40>O.t. dobivamo (x·3)(x+4)<0. 6.> ·2<x<2 c) .a) x' .93. * Trazeni trougao je jednakokraki pravougli trougao.14. paje trinom 3X2+22x+65 pozitivan_za svaku realnu vrijednost varijable x.5x+6<0 ¢.2.Ie .+=) xE(3.6 b) x.-4 . odreaujemo znak kvadratne funkclje. -3) i (0. paje IJesenje nejednac1I1e x-+3x>O skup svih realnih brojeva x za koje vrijedi XE(·=. 0)U(I/4.92.+=) d) XE (-=. + 00).3.S~i~ira~ljem grafika funkcije y=x +3x. b) x\o(·1.a) XE('=.9.=7 b) x.5/6lU(0. . ·1)u(3.::==~yL-. Rezultat: xE (_00.=·5.-. 5 b) 00: x'. +=) b) Kvadaratni trinom u brojniku razlomka l1a lijevoj str~ni date nejednacine x-!+4x+5 je pozitivan za svaku vrijednost varijable x. D!~llgj nacin: Zadatak mozemo rijesiti pomocl! slijedece tabele (Vidi za'datak 5.a) XE (0. 2 Najefikasnije je skicirati grafik kvadratne funkcije y:::::x -5x+6! sa grafika procitati kada je ta funkcija negativna: -~}c=::. +=).. A B 2 ima najrnanju vrijednost: x=a!2.12.1) b) xE(2. x. 5. Rezultat: XE (2. Rezultat: 2<x<3.=1 cJ x.2 2 3 3 6. Ymin = c) XE('=' . Diskriminanta ove nejednacille je negativna.a) XE('=.. ·3) 1 (0. 2 6.94. pa je data nejednacina ekvivalentna sa nejednacinom x2-5x+6<O.a) Kvadratni trinom x2+2x+8 je pozitivan za svaku vrijednost varijable x 2 (Zasto?).4.5. d) Mnozenjem nejednacine sa (x+5)2.3).=·7. i sredivanjem dobijamo nejednacinu 3x2+22x+65>O.q24 5 5 4 4 c) --O:x'.·2)u(II.9~.-5. paje data nejednacina ekvivalentna sa nejednacinol11 x -2x-3>O.o. x.-21U[0. (x+5)(x-8»O.O.+=) d) XE [·3. 0] 6.+=) d) XE (. +=J 5 d) xE0 d) x je proizvoljan realan broj 6. 5. d) xE(A.t. +00).1. +=). 5) b) XE (. * 1z pravouglog . x. Rezultat: XE(·=.

3 7 mE (-4.27. Rezultat: XE(-=. Nije I. mE (0. I 2 .26. 1 5 I b) m<-I . < 206 .a) XE (3.manta D=b 2-4ac _negativna.)- >" - Kako je.32. 1 c) x<5 v'x>6 d) --<x<1 2 6..a) """'--. +=).4J _2·4' > 2 -"--=-"----'-~..29.9) b) XE (-4..]-2(x 1x. Rezultat: 3.. m>-5 6.a) Nejectnacinaje ekvivalentna sa x2-7x+12>0.. b) 0 < x < 4 6. x:2:9.> (x<-3 v x>3) A -4<x<4 ¢.2+ 7x+ 10<0.:20 0 Tztabele vidimo daje fjcsenje sistema interva1 (0. 5) c) XE(-=. -) x-I x~'[ I (x-2Xx+2) 1 + - - - - 0 0 + + - - + + - Nije def.:. -2x 1x. Kvadratni trinom ax2+bx+c je pozitivan za svako realno x akoje koeficijent a pozitivan i diskrimlnanta D=b 2-4ac negativna.J2 < m < 0 . l)u(2.28.•.16. 4)u(4. 1)u(2. m=2 -2X)2 X / :.. 6. ... Rezultat: XE (-5. b) NejednaCinaje ekvivaJentna sa . 111<---..2) .37. -4)u (-3.23." )u( I. Rezultat: rn>2. -4)u(1. +=).••...+«. XI.a) xE(-4. -33)u(-II..2 > 2 <=> ¢::} \2 m . b) XE(-=. 5) b) XE (-8. b) xE(-2.20.81:2: 0 ¢.x:2:1 b) x=1 c) -5'5X52 c) Nema rjesenja.34.22.)' . (x + I)(x .a) Funkclja je definirana za one vrijednosti varijable x za koju je radikant nenegativan: X2 . 3 c ) x>2 6. 1)u (2. . m=7" m=5 6. . Damena funkcijeje skup {xJ(x5-9) v (x:2:9)}.1). b) Domena funkcije je skup svih realnih brojeva R.O<x<8' 2' 6. -2 .0) 2 ¢::> odrediti riesenia' x -= x-2 x+2 (x-2)(x+2) 6. def.. /--->. b) x2>9 A x 2-16<0 ¢..25. c) -15 x 51 I 2 6. c) Sistem mozemo efikasno rijesiti primjenorn tabele: b) XE (-=. 2<x<+=. prema Vieteovim formularna. > 0 Formirajmo tabelu iz koje celTIo c) Domenaje skup R\{I.2 m<-2 v m>2. 5)u(7..a) xE(-3.. +=) b) XE(-=.'.38.J2 ".30.. .a) XE (6.J- ~ ~-">2 [(Xl 6.. xl+x2=-2m i X1X2=4.. +=) 6.0>2. -2) 1 I I 0 . I·. 6. m => -1 <xsl. X)-X}- + + + + '.a) xs5' . -7)u(-7.> x5-9. XE (-2. (x 1x. -3+2. (S-::':'2Xx+2 .. =-51 3 6.a) X2_1<OAX2_4<O W x 2<1 Ax2<4 <=> -l<x<l /\-2<x<2 <=> -l<x-l.> m2>4 [2 \2 VJl . +=) +x).:} 16 ¢.-" 4- . <::. 3) 6. -2)u(4.a) 2<x<3 b) x<-7 v x>1 m} -2<-2 v m {:::} 2 [4n...a) m= -I. -1<x<+= 9 x-I 6.< 2 0 + 0 + c) x je proiivoljan real an broj 3 b)-<m<5 c) m<7" m>S. 3)u(5.'-8f -32 > 2 -2>2 ¢. 6.35.4). dalje vrijedi: [(-2ml'-2. 0 - .··········· + Ie .31..•.). -2). Kvadratni trinom ax2+bx+c je negativan za svako realno x ako je koeficijent a negativan i diskri]TI.> 6.17. 4 207 . +=) 6...f 3 d) --<'x<2..> -4<x<-3 v 3<x<4.18. 4) Rezultat: XE (-=.6. . +=) ct) XE (-=.33. - - - Rezultat. -3]. 2 .19. -3)u(-2.2) > 4 (." . I) c) -1<m<--. -1)u(O.a) Nema rjesenja. _\t/ +x/Y 6. x> 2.2) b) -35x<-1 . ll}. -2)u(2. I I c)-I <x<-.2 La) x-I -----:200 x-l -x-2 6. -I) u(O. 3) u(4..'::1: '<-r Xl >2 ¢::> X2 +x.

I> 1 x21 + 0 0 + xl. I X.-. < x < X2. -1) -J D(k) + 0 (-1. Ako 4 1 1-.* Posto za brojnik razlomka vrijedi: x2-4x+5>O (jet je diskrirninanta trinoma D= A.v :2 2 6.46. .a) Neka je x~O. Izvrsavanjem operacija u drugom uvjetu dobijamo: D=5rn2-36m-32. Postavljeni uvjet ispunjava samo x>3. Rjesenja su rcaIni broievi i Xj<x)<O Xl = -4./1 +4a Akoje a>--. tadaJe + P(k) + + + + + ~> - I )(k-2).44. P(k)~ll-Sk.X2 . (-12. x] ::. Tada je Ix =x.-.tadajexER\{-2} 'tJ 1I 5 (~~ 5 • 3 3 (3.42.6.. tadaje < x <-. +=) 208 .J6 b) xE0 -l ' I x >-. 2) - R).a) _·_-<x<·_-c) 2-. pozitiYan i 2) ako je diskriminanta trinoma. x>2. Funkcija f(x) je pozitivna 5 4 I za svako rcalno x.1 XJ<O<X2. tadaje x proizvoljan realan broj razlicit od broja 1.24. I x.41. +=) + + Rjesenja Sll konjugovano-kompleksni bro. tadaje x.J24.<m<8.P(m)~m2 +9m-36. negativna. x>1 . Uzmimo sada da je x<O. I xl. Ako je a = I.~ <m<8. Aka je -20 < a <. I' b) AkoJe al>.JT7 S+. Ovdje su XJ i X2 nule kvadratnog trinoma ax 2+ax-5. tadaje x<I-~ i x>I+~. ~ b) x<2--I5. Prvi uvjetje ispunjen za m>-l.0) rjesenja su realna i X.. i x. ! 2 2 1-. + 0 - Xj + + + - 0 + Rjesenja su realna i Xl < X2 - Xl< 0. x>---~. Znaci izraza Oem). -12) Riesenja Sli realni broievi i XI<X2<O + + -12 0 Xl =-24. X7 -0 + '. tada je x proizvoljan realan broj.47. ako je a=-20.a) 2<m<4 b) 1 <m<9 6. I x--2(k~3)x-(Sk-ll )~O (XE k (-=.J6 <x<-2-J2. 6. d) Ako je a>0. Priroda rjesenja X.--"c.J5 b) ------<x<l 1 <x<2 c) x<2. 1 < I x21 209 . m<-5 2 6.a) Aka je a < r. Xl x.40. 0. x>3. a koeficijent kvadratnog CIana a""'-1 pozitivan).. x>3. Kvadratni trinom 5m2 -36m-32 ima ulile mz:::-~ 5 i m=8 i negativanje za sve vrijednosti varijable m koja zadovoljava uvjete . b) I c) x <-. Izraz (m+l)x2-3mx+m+8 je pozitivan za svako x aka su ispunjena dva uvjeta ito: 1) ako je koeficijent kYadratnog clana. Rezultat: x<-3. . U OV0111 s!ucaju je Ix I=-x pa je data nejednacina ekvivalenta nejednacini x:2+x_6 >0. 6.45.<m<8.--. x je tada proizvoljan broj osim -0. ako je a<-20.--. tadaje x < min(xJ. Postavljeni uvjet ispunjava sarno x<-3. D~9m2-4(m+ 1)(m+8) .-1 - Rjdenja su realna i D(k)~4(k+ Z(k) - - =0. 4 20 2a 0 2 ( 2 1 a= --. c) Akoje a< 1.. m+ 1 .. Ovu nejednacinu zadovoljavaju brojevi x<-3. < 0 < x.")::::±2 Rjesenja su realna i X. X2). X2) iii x> max(x\.3) + Rjesenja su realna i Xj<O<Xl. negativna. Xi. I Xl I < I X2 L + 3 0 + XI -0. 5 4 Sada vidimo da su aba uvjeta lspunjena za . x>2+-15 6. JC ako je -a-~24 <x< -a+Ja 2 4 -24 4 . X2 =-4 Rjesenja su konjugovano-kompleksni broievi. sa P(m) proizvod rjesenja i sa Z(m) zbir rjesenja date jednacine.39..evi.J=±6 (0.43. * U ovom zadatku treba ispitati prirodu rjesenja k~adratne jednacine u zavisnosti od vrijecinosti parametra koji se u 11jOj pojavljuje. tada nejednacina nema rjesenja.<0<. Z(m)~2m..-6 + ~. Tada vrijedi: D(m)~4(36-9m)./1-+40 1 +.a) x<-3. P(m) i Z(m) kao i priroda Jjescnja kvadratne jedllacine dati su : u sli. pa je data nejednacina ekvivalelltlla 1 sJijedecim: x _x_6 >0 ¢:.5. ' a) Sa D(m) oznacimo diskriminantu.edecoj tabeJi: m D(m) P(m) (m) Priroda rjesenja x. Rezultat: m~l . tada je syaki reala!1 broj IjeSenje jednacioe. Z(k)~2(k-3). to je funkcija f(x) pozitivna za svako tealno x anda kadaje nazivnik pozitivan za svako x.'j<x" 4 + XI =x2=4 0 + (4. * K vadratlli trinom pod korijenom mora biti nenegativan za svaku vrijednost varijable x. 6. i X2 : (-=.Ji3 1+'/13 2 2 6.> (x-3)(x+2»O => x<-2. aka parametar m zadovoljava uvjete .4) + + + Riesenia su realna i O<x. .. 8 5' \ J - - I 1>.?_.. -J-. -2+J2 <x<-2+. jal:.

= - ~ ).7.3=O. x2=2. Ako bi rjesenja jednacine bilakonjugirano-kompleksna tada bi brojevi a i fCa) uYijek imali 1sti znakl pa dati uslov ne bi bio ispunjen.x3.48. c) xl=-2. x. pa dati 2a uslov ne bi bio ispunjen. . x. pa vrijedi a·f(a)<O.=1 = ±21...-I=±iJ2 b) b) XI=O.= I.* Uputa: Oznaciti vrijedno5t funkcije.4-=±2 7. tada bi brojevi a i f( a) :imali isti znak za sve vrijednosti od a (osim 0.2. odnosno (m+4)(m-1 1»0. data jednacina se transfarmise u kvadratnu po nepoznatoj t t 2-5t-36=0.l? 42 7.15.=4.2 = 0. x. X3.X4=1 - 211 .1. . x4=9 .> -3.4 =: ±3 ..3. ±4 7. X. Znaci rjesenja Xl i X2 su razlicita. X3.4 == ±i 1 1 7.4= ±~5 + 2.\4=±)b b) xL2=±m. x./2 ±T X3. x3=4.--~ X 4 .-4 ' v fJ1:?:-2} J11 ¢:> m 2:: -2. .4=±4 7.±i c) x1. t.[3 .). 7.4 =±5i b) 3" 2 1 c) X. m<-3 v m>5 .2=±l . X 1. xl.2= d) b) Xl. X_.4=±i d) Xl.'.50*a) Neka broj a pripada intervalu (Xl.a) Mora bitii5punjen uvjet (m+4)f(3)<0.±5.st7 Xl' X 2 SU konjugirano-kompleksni brojevi. 1 4 1 4 .2 b) Xl = I t2="3' I Iz x-.2=±1.8.2.= ±i 2. recimo sa m.xj. a) {xl 0 ~ x < 2} c) {J!8-2v' 43 $x< 18+2v' 43} AI 19 19 6.X2=--:-.-7<k<1 6.a) x.4=±3i b) xl.4=_1 X3A= ±5i a b 7. x.. .2=±2.2 = ±8) X3.J2..2.2=O. Ako bijednacina imalajednaka rjesenja X.4. Rezultat.Z=±fa.4= . c) 7. X3A.2.. X34 ~±6 . ..a) XI. Bikvadratna jednacina (jednadzba) 210 9 Rezultat: xl=-4.X~4=±. X)=--...j...13. formirati kvadratnu jednacinu u zavisnosti od parametra rn i odrediti one vrijednosti parametra m za koje kvadratnajednacina ima realna l:jesenja.a) Oba rjesenjajednacine Xl -2(m+ 1)x-4m-7=O bice veca od -3 ako su ispunjeni:slijedeci llvj'eti: 4(m+l)2 +4(4rn+7)20j 9+6(m+I)-4m-7>0 .:::: ~.4=±2i c) x1. .4=±13i 7. x3=1..3'" 3 -I+m <x<10 6. b) .= -2.::.4-=±.I ± ~. sto je i trebalo dokazati.a) xJ.X34=±- <.. X.x3.2=±Ja+b. 1z x· 2=9 d a b" lJama 7.10. X2=O.}. odnosno. b) x< - m:=. x4=6 7. 2a d) XI. X34= ±~5 - 2. Tada brojevi a i f(a) uvijek imaju suprotne predznake...-l=±3 ±3. 2 Xl.Ja-b c) XI1=± (a+b)'X14 = ± (a-b) 7. datajednacina se transformise u kvadratnujednacinu pot: e'-32t-144=O cija su ljesenja t l =36 i t2=-4.X.: m<-4 v m>1 1 b) 0 < 111 < 4 6.a) XI?=±. x4=3 m>-4 ¢) m+l >-3 -1--m 8 b D~O.±1.9.X14=±.a) Uvodenjem smjene x· 2=t. .4=±2 d) xJ.l=4. >-4 8 13 7.6.4 =±7i Xu =0.]=±2.--1=±3. x.49. x.1. X:l4 = ±4 d) x l. 3 c ) XI_2:::::J:"2.2=±6. X14= ±5 7. X3.. x3A=±. .X3:::::-1. k .a) X.16.9. =: ±8i c) Xu == 0.3=± i. 1 2 24 => XL2 = ±2 .2 = +. af(-3»0.x3.A= 2 c) xl.51.2 X. k::.14. X:\..a) X.i= ±I.X3.S.Jl9 7 . X =t => x =tl => x = b) XL2=±3..1A=±a b) xl. 3 d) ±i b) X1.X14=±2'" 3 b) x]?=±l.2 =0. NEKE JEDNACINE VISEG REDA 7.. Rjesenja ave jednacine su t]=9 t1=-4.2=±m. c) -1< k < 6.a) xl.-= -4 -3' I 2' Xl--~ - d 0 b"IJamo x}= I i i x.a) Smjenom x2=t => X 4=t2 data bikvadratna jednacina postaje kvadratna po variiabli t: e-13t+36=O cija su rjesenja t.> K~=O Xu =0.*a) Uputa: Uvodenjem smjene x 2-5x=t.a) x -12x--64=0 b) x+lOx-+9=0 c) x + !Ox +169=0 7.53.4 =±12 v x2-16=O <=> ='0. Skup tih vrijedno5tije kodomena funkcije. .4 = ±15 Xl.X3. I La) x. 2 c) Xu= ±2. 4? .12.a) Xu::::: ±2.3' .. x2=t => x2=t2 => x 2=9 ::::::> X3.=±5..3A = ±3i c) xl_2=±m.. . d) X.l. X. Trazena bikvadratna 4 b) x4-3x'+2=0 c) x +16x'-225=0 jedllacilla ie: x4-53x'+196=0..2' .a) x4 -16x'=0 ¢) x'(x'-16)=0 b) Xu =0.52. 1..X3./6 .."=±2 . Xl' X 2 Sll realni brojevi.?=±. -. X3.x3.X3.3 X2-~ i x4=2"' i -2' c) .J2 i 7..a) XI2=±. Nekaje a·[(a)<O. 6. X3. = x.4. Ostao je j~dini moguci slucaj da rjesenja jednaclne budu realni i razliciti brojevi./6 1 . xJ.a) Ako uvedemo srnjenu x 2=t dobicemo t)=4 i t2=49. = -3.

4

7.17.a) Uvest; smjenu x=t2 Rezultat: x,=1, x2=16. b) x=9 =6561 c) x,=-8,

7.28.* a) Uputa: Mnozenjemjednacine sa najmanjim zajednickim sadrZiocem
nazivnika i sredivanjem dobivamo:
4
lOx' +4x=x(x -3x' +]Ox-6)=0
¢:>
x(x 4 _3x 2 -10)=0
odakle neposredno zakljucujemo daje x=o jedno rjesenjejednacine, a preostala
fjesenja dobivamo rjesavanjem bikvadratne jednacine X4 _3x 2 -10=0.
Rezultat:O,±.J5 ,±i../2.

7,2,

b) x1,2=±I, x,,4=±4,

Binomne jednacine (jednadzbe)

7.29.a) Jednacine obJika axJl+b=O obicno se nazivaju binomne jednacine.
Postupak rjesavanja ovih jednacina svodi se na rastavljanje lijeve strane na
faktore, pa se jednacina raspada na vise nj ih sa manj im stepenom.

x'-I=O

¢:>

(x-I)(x2+x+l)=0

¢:>

(x-l=O v x'+x+I=O)

¢:>

x,=l, Xv

-I ±i../3

2

1 ± i../3
2
3

cJ x _8=0

,'_2 =0
3

¢O

+ 12m""!- 4
'

h~;~ + 2 -

x, =V

b)
1

6 'f

111 = -

2

.

" [a-b
2

[a-b ,"
2

)

2

7.26.*a) x!=1,xz=1,x3A= 1±2i.J(;
b) xl=-5,X2=-3,X3,4=-4±iJ7
c) x:=-2, X2=0, Xl4 = -1±5i
'7.27.* Primjenom Vieteovih formula za kvadratrlujednacinu.i kOfistenjem datog
uvjeta dobivamo jednaci'nu (111+ 1)4 + 6(m+ 1)2 -7 =0 cija su -l:fesenja 111=0, m=-2.
212

x"

= -4.

¢:>

7.3 La) 8x-'-]25=0

5

Rezultat:
Xj

Xl

=2"'

5

3a

2

=-,

3

-'

X 2 .3

-5±5i../3
4

10

x2,J=aV ± i../3)
,Xol=3a(-I±i../3)

4

7,33.a) x'-64=0

8

¢:>
¢:>

-1±i../3
3

x"

7±7i../3

7
=--, x-, ~

7.32.a) x,=-2a,
c) x,=

x,

-3±3../3
2

b)

b)

x,

d)

Xl

¢;Y

X j =4,x:.u:::::-2±2i

(3x/-2'=0

..J3

¢:>

l±i../3
6
(2x,S)(4x'+lOx+25) = 0
I
d) x, =--, x? '\
3
-,.

(2x)'-5'=0
¢:>
2x-S:::::: 0 v 4x 2+J.Ox+25 = 0

¢:>
¢>

c)

¢:>

¢:>

cJ 27x'-8=0

= 2 ± 2i../3

(3x-2)(9x'+6x+4)=0

~.

,2 1
C
v +6--)y-+
--1--=0,

.

x,

.J'511l + 12m + 4

6
,
19
7.24.* Zamjenom varijable x::::y+m u datu jednacinu i sredivanjem dobijamo
jednacinu
1
a/ +(4am+b »)'"'+(6am +3bm+c)/ +(4am 3+3bm1+2cm+d)y+(am-++bm 3+c11 2+dh+e)=O
fz pr~thodne jednacine vidimo da ona post~~e bik-;adratna po varijabli y pod
(4am+b=0)
A
(4am'+3bm-+2cm+d=0),
uy]etnna:
7.25.* Zamjenom vrijednosti za x i sredivanjem dobijamo bikvadratnujcdnacinu
111=

Xj=-3,X23::::

(x-4=0 v x'+4x+16~0)

¢:>

Iz datog uvjeta XI=3x2, dobivamo kvadratl1ujednacinu 19n/"-I08m-36=O.

'" su rJesenJa
",
cIJa

d)

(x-2=0 v x'+2x+4=0)

¢:>

7.30.a)x'-64=O<O>x 3-4'=0 ¢"~ (x-4)(x'+4x+16)=0

7.21. Dokaz provodimo kao u prethodnom zadatku.
7.22. x"-29x'+100=0
7.23. Iz date nejednacine dobije se:
2

(X_2)(X2+2x+4)=0

xj=2,x:,.J=-1±i./3.

¢:::>

13m +.2 + )Srn2
x, =,

¢:>

3
4
6
=-,
5 .
=

=:--_.

- 3± 3i../3
X l .J

XL,

8
=:

-3±3i../3
5

x,=~, X',3=~' (-I ± i.J3)
d) x,=

(X')3 _ 4 3 = (x' - 4)(X4+4x2+ ]6) = 0
x2_4=0 v x4+4x2+16=0

9d ,X2,.,=9(~(I±i.J3),
2

4

=>
213

kvadratna. Rjesenje linearne jednacine je upravo dati broj, a preostala dva rjesenja
kubne jednacine dobiju se ~esavanjem kvadratne jednacine.
a) (x'-3x+2=O):(x-1)= x +x-2 => x 3-3x+2=(x-I)(x'+x-2) => x 3-3x+2=0
2
¢:> (x-1=0) v (x +x-2=0) => X2= 1, X, = -2.
b) (x'+Sx+18): (x+2)= x'-2x+9; x2-2x+9=0
=> X',3= 1±2i.J2,
2
c) (x'+2x -3x-1O); (x-2)= x'+4x+5; x'+4x+S=0 => X2,3= -2±i,

7.42,a) X2,3
-l±i-!3
2
-3±3i-!3

vx
b) XI.= 2, x 2 .} =-l±i-!3

2

d) XI = 4, x',3 =-2±2i-!3
7.3S,a) x]=- 3 ,X2~
,.

3± 3i.J3
2

c) x l =-6,X2.3=3(I±i.J3)

7.3.

d)

XI=-S, x,,=."-.(l±i..J3)
_. 2

Neke jedllacine treceg stepena

iFs5

- 5±
5

11 ± 2i"/IS4
2

7.43,a) Drugo rjesenjejednacineje x2=-1-2i, Polinomx'-x'-x-lS je djeljiv sa
(X-X1)(X-X,) = X 2_(XI+X,)X + XIX2 = x2+2x+5,
(x3_x 2 _x_15 = 0): (x2+2x+5) = x-3 ; x,=3,
b) X2= 2+i, x3=2
c) x,=2-3i,x,=S,

7.44. Uvrstavanjem datog fjesenja u jednacinu dobivamo jednacinu po nepoznatoj
m. Rjesenjem te jednacine odredujemo m. Uvrstavanjem dobivene vrijednosti za 111
u datu jednacinu, koristeci dato rjesenje, odredujemo preostaia dva rjesenja (kao u
prethodnom zadatku),
a) -m+2+ 1-2=0
m=l.
-m=-l
x 3 +2x2_X_2=0
(x" +x-2)(x+ 1)=()
=> x2=-2, x3=1.
¢:>
b) -2S0+25m-65+15=0
¢:>
m=l2.
2Sm=300
2x 3+12x'+13x+IS=0

7,36,a) Rjesenje je x=1 ,a ostali brojevi nisu,
b) Rjesenje je x = - I.
7.37,a) Rjesenjeje X=1.
b) Rjesenjeje x =-1.
7,38,a) x=3 jeste rjesenje.
b) Rjesenje je X = 2,
7:39.a) Koristeci teoremu: Ako jednacina anx H + afl_lx ll- 1 + ... + a]x 2 + 3jX + ao IIna
c.Je!~brojno Ijesenje, tada je slobodni clan ao
djeljiv sa tim rjesenjem,
z~klJllcujel11o da da~a jednacina moze imati samo dva cjelobrojna Ijesenja i to ±l.
~eposrednom provJerom utvrdujemo da ni jedan od ovih brojeva nije Ijesenje
Jcdnacine. Znaci jednacina K'+5x2+2x+ 1=0 nema cjelobrojnih rjesenja.
.
b) Treba provjeriti da Ii je neki od brojeva ±1, ±5 l]eScnje date jednacine.
~~po~l.·edl~il11 u~rstavanjem ovih brojeva 1I jednacinu uvjeravamo se da I~i jedan od
l1Jlh nIJe nJeno IJesenje.
~) U ~.vom zadatku t~eba provjeriti da li je neki od brojeva ±], ±2, ±4 (jesenje
Jednacme.
Nakon toga se uvjeravamo da ni jedan od cijelih brojeva nije Jjesenje jednacine.
?.4 O.a} ~eposv~ednom provjerom zakljucujemo da ni jedan od brojeva ±l nije
l]eSenJe Jednacme, pa ona nema cjelobrojnih rjesenja,
b) N~~edan od brojeva ±1, ±2 nije rjesenjejednacine.
c) Nl Jedan od brojeva ±1, ±3 nije tjesenje jednaClne.
7.41. Ko~isteci Be;zoutvu 1 teoremu: Ako je ex nula polinoma f(x)= aox Jl + an_Ix o.]
+ ... -t" a2X + aJX + av, tada je polinom f(x) djeljiv binomom x-a, jednacina treceg
stepena ~? moze zamij~njti sa dvije jednaci.ne od kojih .Ie je?na lil)earna, a drug<L

)

c X2,3=

b) x2,3=-I±F7

¢:>

(2x'+2x+3)(x+5)=0

=>

-l±i.[5
2

d) m=-21 ,x2=-3, x3=1
x 3-7x'-9x+63=0

7.45.a)

(x 3-7x 2),9(x-7)=0

¢:> x'(x-7)-9(x-7)=0
(x-7)(x'-9)=0
¢:> (x-7)(x-3)(x+3)=0
¢> x,=-3, x2=3, x3=7,
b) 6x'+2x'-25x-50=0
¢:> (x-5)(x+5)(x+2)=0
¢:> x,=-S, x,=-2, X3=S.
c) x'+2x2-13x+10=0
¢:> (x'+4x'-5x)-(2x'+8x-IO)=0
2
2
¢:> x(x'+4x-S)-2(x +4x-S)=O
¢:>
(x-2)(x +4x-S)=0
~
XI=-S, x2=1, x3=2.
d) x 3-x'-17x-15=0 ¢:> (x'+4x 2+3x)-(5x 2+20x+15)=0 ¢:>
¢:>

¢:>

<=> xJ:;:;::-3, x2=-1,x3=S.
7.46.a) Jedno rjesenje jednacine je xj=l (nalazimo ga meau faktorima broja 4)
X:u=

1 ±i"J!s
2

b) x]=2, X2.}=

im

-5 ±
4

v

,.
Etiene Bezout (1730-'1783), je poznati francuski matematicar

214

7.47.a) Jednacinu celTIo rijesiti odreaivanjem, prvo, jednog njenog Ijesenja, a
zatim celTIo pronaci kvadratnu jednacinu cija su l:jesenja preostala dva rjesenja
date kubne jednacine .
. Cjelobrojna rj~senja trazimo medu djeliteljima- slobodnog clana: ±t, ±3.
Ne.posr~dnom provjerom uvjeravamo se da je x == -1 rjesellje jednacine
3x'+2x-+2x+3=0,
215

PolinOlp 3x~+2x2+2x+3 je djeUjv sa binomom x+l. Odredimo ovaj kolicnik:
(3x +2x +2x+3): (x+l)= 3x--x+3
3
2
3x +3x
-x2+2x+3
-x 2 - x
3x'+2x2+2x+3 '" (x+I)(3X2-x+3)
3x+3
3X3+2x2+2x+3=0 ¢;> (x+1)(3x2-X+3)=0
¢;>
3x+3
x+J=O v 3x 2-x+3=0 ¢;>
¢;>

¢;>
¢;>

=>

¢:>

b) xl=-I, x,=3,
-

c)

x,,=~
. 3

c)

xI~-l,

2

x)::::-1,x2::::J,x3::::4

f)

Rjesavanjem ovog sistema odrealuemo a =.!2 i b = 42 .
I' .
5
5
JvrstavanJem vrijednosti za a i b u pocetnu jednacinu dobije se jednacina

,

7

5x-'-18x--5x+42=O Cije trece tjesenje je x-,::::: _-.
5

¢;>

(x+I)(x'+I)

=>

7.53.a)

d) m::::-3 ..;;) m::::-l
f) 111::::-,1
¢? (x+I)(x',x+[)-x(x+[)=O
¢:;)

xj::::-I,x];;::1,xi=1.

¢:)

(x+ 1)(X2_X+ [)+x(x+ 1)=0
xj::::-l, x2::::i, x,::::-i.

,'"

xi.~=±i,

xl:::::-l, X:u::::·

x

-5±·J21

.4=~----'~
2

b)

3x+2
--=,

x,=-I, x2l=-3±2.[i.

<?

2x'+3x'-3x-2=0

_3,'

xj=1,x)::;:::;-2.

4
3
7.52.a) 3x ]x Ax Ax'_7x+3=0 . ¢;>
3(x 5+1)-71«x'+I)-4'x'(x+1)=0
4 3 2
¢;> 3(x+ 1)(X _X +X _X+ J )-7x(x+ 1)(x'-x+ 0-4x'(x+ 1)=0
216

4

-

x+3=0

=>

f) -/+3x2+3x-I=0

-5±.[0

(x2-1)(x2+4x+l)=O.

¢;>

[)(2x'+5x+2)=0

1

X,=--.

.

2

x'(x-3)-(x-3)=0

¢;>

¢:>

(x-3)(x' -I)=()

x!=-1,x1 =1,x:,=3.

(x-2)(x'+2x+8)-x(x-2)=0

¢;>

(x-2)(x' +3x+4)=0
b) x 3 _2x 2 _(a 2 _a_l)x+a 2 _a=O
¢;>

(x-

¢:>

2x+3

=>

2

7.5I.a) xl=-I, xn=-1O±3.Ji]

(x 4 -1)+4x(x L l)=O

¢;>

Rezultat: xl.2=±I, x, __I::;;::-2±--fi .

7.5S.a) x3+x'-2x~-8,~Q

5

-2]-1O(X+~}6=0

1
x)::::2,
2 -

7.54.a) Upula: x4 +4x 3 4x-I=0

c)

c) xJ=-l,x?'l
-,.-

{(x+H

Xl=-'

5 +51

=>

¢;>

3(t' -2)-10t+6=0 ¢;> 31' -IOt=O ¢;> t=Q v 3t=10.
Rjesavanjem dviju kvadratnih jednacina po x dobijemo cetiri rjesenja:
1
x+-=.o ¢;> x 2 +1 = 0, (x;OQ)
¢;> X2.3 = ±i.
x
1 10
x+-=- ¢;> 3x'+3 = 1.ox, (x;OO) ¢;>
x
3
b) x,=-I

c)

7.4. Simciricne jednaCine (jednadzbe)
7.49.a) m::::1
b) 111::::6
c) m::::-21
7.50.a) x.l_x 2_x+I::::O
W x-'+I-x 1-x::::O
¢;> (x+I)(,,2 2x + l )
b) x.l+x~+x+J::::()
¢::) X3+!+Xl+X::::O

~2 }1O(X+~}6=0

Uvodenjem smjene x +Jc= t, dobijenajednacina postaje kvadratna po t:
x

7.48. ~put,::. Zamjenom dati~l rjcsenja u jednaclllu dobije se sistem od dvije
Jednacl!le sa nepoznattn1 a i b: 4a-b:::: 0, 9a-b::;:: 24 .

,

3(X2+

.

Xl:::: 3 , X l . 3-1±3i
::::---

:
-I ± i.J15
X)~-1,X2-3::::--4--

Xl=-l.

4
3'
Jx4-1Ox3 +6x'-10x+3".
10 3
Jx -IOx·+6x'-10x+3=0¢?----·,
=0 ¢c>5x-.. lOx+6--+-,=0 ¢c>
Xx X.
¢;>

J±iJ35
x?-.l~-6

(x+ 1)(3x4 _3x 3+3x2_3x+3_7x 3+ 7x' -7xAx')=0
2
4
3
(x+1)(3x4- 1Qx 3+6x2-JOx+3)=0 ¢;> x+1=0 v 3x _10x +6x 10x+3=0

x(x-l)'-,,2(x-I)+a(x-1)=Q

¢:>
¢:>

=>
-·7.56.* a) Uputa: I?ijeljenjem sa x

3

=>
x3_2x2+x_,a'2x+a2+ax_a=O

(x-I)(x'-x-a'+a)=O
x J = 1,

Xl

= 1-- a, X3 = a.

.i sredivanjem do~ije se:··

217

(I.fi) 5xy+3x'+3(15xy-x')=57+3·8 I ¢~ 15xy-x 2=8J xy=6 xy=6 .(l±i) 2 XS.X=21j' 8 ___. (1.. I).a) (5. a) 7(2x'-3xy+3y')+ I O(x'+xy-2y')=560-560 ¢:. 3) c) (-a. )-13( x + ±)+ 34 = O. .a) Sxy+3x'=S7 15xy-x'=8 I ¢> ! <=> X+ Y =±4} .2). I).J2. c) (_15 1 2 = ~--. (3.3 = 0 b) (~'-1)(%.IO. a-I).:: 2. = 3f (x+y)' =8+8} "c.)'=4 xv=4 8. -4). pa prvujednacinu lllozemo podijeliti sa /-.1. (211. 4)._ 147) 173 173 ¢> 24(~J -1{~)+1=() => 218 x. (t-2)(4t' .a) Dati sistern l11ozemo uprostiti lIvodenjel11 smjena x+y=u.·) X 7 .{.-~) 8.-3+._. 3-JiO) 8. I). 5). 2x)I=3 25 25 x=2\'-2 X=2 Y -2} 2(2) 2xy=3 ¢> . 2" x3.6 (-a. } 4. (I. Xl') :::: . a+b). x 4 = .-3). a druga kvadratna ~Jesavamo metodom zamjene (supstitucije) tako 5tO se iz linearne jednacine izrazi Jedna promjen!jiv:a pomocu druge i lIvrsti u kvadratnujedllacinu."= Ii.J2) X.a) (-15.5).12. (-3. a). (I. 2) 1 (3. (a. 24t'-llt+I=0 => t=±. Par (0.57. I). S. 2). 0). (-.=2. (3.xy=4 <=> b) (5. (2a. ±2). =-4} x.. boa) c) 5 1 x 2 =-2. 8. -a) b) 8.12=0 (!'3.-±a) 8. 151 a) (2a. ±~ ) b) xy=6 15xy-x 2=81 ~ 90-x2=81 <=>x 2=9 5 10 3 3 c) (0. 5) b) (2. -(ll±.3: Sistem od dvije jednacine od kojih je jedna linearna.4=-I.a) 2x'-3xy+3y'=80 x'+xy-2y'=-56 (. 0) nije tjesenje sistema. 5). -2).J2. a. =3 (2.. 2). (1±. 0) ¢:> c) (4. (a-I. (3.x. -I).10 3 + ~3). I). I) c) <=> (X+ .3. 4) 8.a) (6.a) (4.a) y =3x. = -2 X6 4 o. -2) X-Y=I} ¢) Y=X-I} ¢::> x(x-I)-12=0 Rezullat: (.I2) b) (0.25) = x Rezultat: b) 7. XS6 . xy=v : U+V= 11 2u= 12 u=6 x+y=6 x. (-4.1 La) (5.3) II ..0) b) (-2.:ty=4 cJ (-±.(-.)'=4 c) (3+JiO. x2+l =8} <=> x +2x)'+l =2''Y+ 8} -. X1.s( X' + Xl.2). (-2. ~)3 8.1' )'=16} ~ x 1 =-3 '_-1 . -2).-~1 \ b) (4. x3.1" . =L(3±.4. (2.-2a) b) (a-b.J5) 2 =i'~±.-4). ~ 2).7. t=t => y=8x 219 . -2) .1).(82. y. (-3. (-4. I). dalje se dobije.4) 8.x3 ::::.9.> xy=6 ¢> Rezultat: (2.x. .= 1 u-v:::::J ~ 2v::::10 ¢:) v=5 ¢:> xy=5 ¢:. I ±i. a+I) *********** x". (~..3+JiO} (3-JiO.3). (-I.16. Rezultat: (3.a) XI.1O=2v-2 . b) Xl.14.).. 0). a) Da b) Da c) Ne 8. (-a-b. (2.a) Da b) Da c) Ne 8. b) x'+y'=13 x'+2xy+y'=2xy+13 xy=6 ¢.Y =I} x' -x-12=O' b) (2.fi) (-4'~)(2. xy.a) (±3.8 =-i. -2). 3).2). 3). = t . (-2.-4) 2 II 8. (-2.> Yl=1'Y2=5.15. (2.J2).2).a 2Y-. => ~=t.=4.Y2=-2f (x+y)'=25 xy=6 x+y=±5 xy=6 ¢> c) (-I.8.=2 <=? c) (2.a) (-2a.(I±. Smjenom x +.2= 1.6. 3) 47) cJ (1. -2a).'X34= . (±5 X':1~Xl=~3If y! -2' }1 --2J -.-) 4 \ 5) 8.=5. =.- 1 1. (-3-JiO. ~a) (-~a. ±) c) 8. -3).> x2 +xy-2/=-56 ¢:) 24x2-1Ixy+y2::::0 x'+xy-2y'=-S6 .2=±i.a) 8.4=I±iJ3.4) b) (4.2). ~. (-I. (-2. (4. (±'J7' ± .4y. (-3.[JO} (-3+JiO.!:.2.J2. SISTEMI (SUSTAVI) KVADRATNIH JEDNACINA (JEDNADZBI) a) b) (a+I.5).!:. -3-JiO). 2). (3.13. -3) (3.

7( x-+ xy-2y)=S(Sx--xy-v-) " ~ Sx--xy-y-=7(x+y) 2 (0. .J9 = -3.fi. (1. 2:) (-I .. Vidimo daje .-xy. (Z. b) ~=x+l :0::.a) x=16 9. (3. -2.3).-2.3) (!:.22.H.JZx+I)'~(l-x)' = =? 2x+I~I-2x+x2 ~> x~O. 5 X -xy-y-=7(x+y) 2 1 x -=r 3 Sx' -xy. pa nema l"JesenJa. veoma cesto se iracionalne jednacine rjesavajll tak<? da se odrede brojevi koji bi magli bili rjesenje ("kandidati" za rjeSenje). * a) (2. b) Kao pod a) b) x~64 c) x=O d) x = -I 9.4. 1) 8.. sada.· Mealltim. _.y~6 x2~4 ¢::> ¢:> b) (4. b) Jednadzba nije definirana ni zajednu realnu vrijednost varijable x.y-' 7 = (x+ y)J> = ~7(x+ 1')J Rezultat: 0) (0.±6. 2 5(5x--xy-y )~35(x+y) . 1I Uvrstimo.y2 =7(x+ '")") 7x +28xy-14y-=2Sx--Sxy-Sy- 2 ~ . -1 -2-. Znaci x=O je jedno !jesenje jednacine.fi.. x=±.3. tJ ¢:> ') Sx2-xy-y'~7(x+y) ') ~' 18x--33xy+9y-=0 I SX' -X)'. Kako.24. 3x-y-y'=1 . -6).a) Jednadzbaje definirana za svakll realnu vrijednost od~. a) x-l:O:0 ¢:> x:O:l b) x:O:O c) xt12:O:O ¢:> x :0:-12 9.. (x+y ) (x--XY+Y')-3xv(x+y)=O . 4 2 . X2=-1. Rezultat: x=O. Vidimo daje jednacina zadovoljena. -2) Vu 2 x~-2.0) c) (4.0.oJ* doblvamo: (x+yf=1 => x+y~1.y=-6 .-b+c' a+b-c'=a+b+c) 2 <~> =? (..y' . -12) b) x'-3xy'= I 3x 2y_y':::: 1 ¢:> ¢::> ' .3). -2+i: 2 b) Il(~.. 18t y)J 2 ._0. -I).I. (±2 (2. c) ±. 221 .2S.(3. -3-i. 2) c) (2.') y::::3x y=3x x-+xy-2/=-.19 .-.*a) \ ¢:> Sx.* (4.DZBE) 9.-su ljesenja date iraclolialnejednacine. Dobije se istinita jednakost.0).a) x~24 b) x~6 c) x~2 d) x = -I 9.1.b) Uputa: Mnozenjem druge jednacine sa 3 i dodavanjem pr.21.). c) 8.2.23.2). (-4. prije.J6. (-3. - I 331 + 9 = 0 } . 9.J6i 8.-4) x 3 +y·'-3x/-3x 2 y=O 3x\!-/::::1 (x+y)(x'-4xv+/)=O . (-I. y 2 c) (2.a) Kvadriranjem jednacine i sred-ivanjem izraza dobije se: . Dputa: Uvcstl smJcnu (x+y)/x-y)=t. Napomena: Rjesavanjem iracionalnih jednacina vodimo racllna 0 domeni jednacine.2..6) b) (±~.6. !jesavanja zadatka..fi.2).56 RezuItati:a) (2. c) Jednadzbaje definirana samo za x=5.1 c) 3+i.1. 3 ). 8.y. if] (-.a) 7(x 2 +4xy-2y2)=35(x+y) . ujednaCinu x=4. I) 8. Uvrstimo x=O po!azllu jednacinu. 3y~2x 1 -:u-.=7(x+ y) 1 =3' t2 """-.0).J2x+1 =1-x \4 33) lZ'2 8.:l.+. Domena se moze odrediti na pocetku. x'-4x=O x(x-4)=O Brojevi 0 i 4 mogli bi biti Ijesenje date iracionalne jednaciJ)e.:} 1+3x=x2-+2x+! ¢::}x 2 -x=O ¢::} x(x-l)=() ¢::>x=O.3.. a zatim i x=l uvjeravamo se da. 3) 3' 3'3' cJV4 !. Rezultat: (3.6). => v::::-x 8. 9.*a) x b) (1.0). (-J. x~4.a) x+yi. U ovom poglavlju operisemo sarno sa aritmetickim korijcnima. -2). to x"A nije rjesenje date jednaCine.J: +1 ). 2) . 9. 2). (1.. ' => 3x-y-y-'::::J y=-x 2x'=-1 y(3x'-1')=1 Rendtat ¢:> c) b) (3. 2). ¢:) y~3x x 2+3x 2-18x 2=_56 (-2.±4) \ 220 b) 2-i. -xy. (-2.f4J' (3±.18. Iracionalna jednacina u kojoj se varijabJa pojavljuje u radikandu kvadratnog korijena definirana je samo za one vrijednosti varijable za koje je radikand (potkoljena veli6ina) nenegativna.7. (-4. 9. ( . ±16 (2) Vu x~2. . x~-I c) Jednacina nema Ijesenja.a) -Jedna6ina nije definirana ni zajednll realnu vrijednost :varijable x. Rezultat: (2.J6 IRACIONALNE JEDNACINE (JEDNA.*a) X 2 2 +4xy-2y ~5(x+y) 2 .S. -2).i) 8.(4. -[iff. x=L Neposrednim l!vrstavanjem broJa-x=O.a) (2..a) x=2 b) x=O.2). Rezultat: Xl=O.17. -I). y~3x.a) x='1 b) x = ±3 c) Nema rjescnja. a _zatim neposrednom provjerom utvrdi koji od tih brojevaje zaista i rjesenje posmatranejednacine.(-1.8.6.fi. 4) 8.

a) UPUla' .4..oS 5 c)--<.H 2 - . x=5 c) x=-l.x=-4.2I.28.x<8 10.a) x>9 b)xE(-=.J mn .. .a) HI =~ i -J5 .a) x=6.32. Rezultat: x = 4. ' .a) x=8 2 9.a)Uputa· led . =-1. Rezn tat: x=3 . b" .7.-2]U(14. za a>O. d 0 IJemh broJeva.. +=J c) xER b)x>4 b) x. ~ 'r->' 26x . Rezultat: aE [-1.-::---.a) X=7. str . = a-y x·.a) x=1O b) x=4 9....23. x=-37 .20. IRACIONALNE NEJEDNACINE (NEJEDNADZBE) <=} 9..a) X= -. x=13 b) x=4. x=3 3 cJ x=J 912 " dnacmu .22.a) x=O b) x=-2 3+-f.a) x = 2 b) x=4 10.a) Nema rjesenja.• .34. .S > 8 - 2x x.2x iii .-1+2_.=1. b) 7 . .a) xu=I±/6 c) x=3 b) x=-I..a) bJ x>3 c) x>6 10. +=). x2=21.26.36.· c) x=-3.a) x=3 b) x=-3 2S 9.1X-l]=O 4x+5=.38.a).+3 x + I = 3 .c) 112-x=x => 12-x=x2 => x2+x-12=0 => x=3 x=-4 RezuItat· x-3 (D ruglO . .2 10. • -. transformiramo u kvadratnu jednacinu t 2.a) x. -.. 26 9.1.24. b) x=3 9.-f. ..:<.a zatlm kvadnratl. .11 + 4a za a>O .J.x=2.30. IJe va nranJa Jednacmu dovestl na obllk u kome ce na jednoj 9 am ill sarno korijen..0 (8-2x) 2 222 223 . 4) bJ (1. .} Nx-±) x 2 +14x+49=8x 2 _12x+4 9 X. O)u[J.:0.9.0 0 8-2x<0 . +=) 10.I'_-X'CC'2-+-6-x-_ S' > 8 ..a dstavllJanJem na faktore potkorjenih velicina..35.J' .1(<+ 1X4x+ 5) - fl -± Jx+ x Fx+l[!4X+5-#=TI=.a) Uputa' Pr" k d' " . X= x=11 9.a) x = -I I+ b) X = . . <=} ¢:::>x+ ... 2 2a + 1+. x+7=1-v2:c-3x+l => _ X2::::).J a +x 9..2) 1O.0) x=4 b) 929') R' .. 1 .3.1.S.a) x=-1 b) x=O.18.. datujednacinu X= - .1x-l+ Ir::~.a) XE [-14.25 a) x.x. +=) XE [-1.3t +2=0. Rezultat: x=l b) x=9 9. ne zadovoljava datu x 9. X= c) x=1O 9.11..+=) 10. x=5 c) Nema rjesenja.-'. x=-2.(3--f. + 2 . 3 b) Uputa: Uzeti t =.. /4x+5 =.. 9..o3 10. IJe kva d' nranJaJe ena ] stram na1azi .J(x-1X~+ I) => x..a) b) XE [6.27..:X3+-f..1I.:2. transform irati tako da se najednoj ' .10. I) = ./2x 1 '_<.45 = 0 b) x.0) x=O. n b(x+a). 9.x<2 b) XE (-=.-1+. . 7 10.7] 2 xE [-2. x=l 3 . . .a)4<.:) . Rezultat: x=3 b) x=3 c) x=1 b) x=4 . r. d b" .31. .16.2.a) x<4 10.. 9. t > O. 10. x <.x.'.. Rezultat: x b) x=2401 aW \a'-W -Ir=~==. d db'" .=13.J4a-3 .a) Data nejednacina je ekvivalentna uniji sistema nejednacina: 8-2x . 1.a) x=-1 b) x=5 9..a) x=2 (Bro.cJ x=-4 ' x=4 ? 9.b) x. nije rjesenje date jednacine jer 'De pripada njenoj domeni).: = 2 - c) x=O x.a) x=2 b) x=-8 .: <=} -f.a) x=5 b) x=2 (Broj x == -2.. Pr" .4 -x'+6x-5 .. . t 9. za a=O.= t 2 .a) x=.3 3 7x J +x . X=5 b) x=3.37.a) x=4 b) x=2.33. za 0 :s: 4m:::.. x..: 9.=--.a) XE [1.64 b) Uputa: Jednacinu dovesti na oblik G.· 9.19. x=--. .a) x=-7 b) x=6. Rezultat: x=3 b) x = 5 c) x =-1 · 13. x=2 9.17.39.a) x=O. +1+2.al) Uputa: Pps1u e prvog kvadriranja.~ b) x=7 49 b) 9.ll bJ x<. x=--c.15.- . 7 9. x=196 c) x=6 9.lJputa: Uvodenjem smjene . jednacinu srediti i panovo kvadrirati.= -21. x-14 k" dome' . lIaCII1U stepenOv3tl sa 3. x=5 9. 9.:!:.14.9. x-I 9. Rezultat: V' Je nacmu). * 1.== 9.a) 10.samo korijen.x' + 6x . .1O. 2) b) x<70 cJ a <. dohije se: . .a) xE[ll. OJI se 0 lJe I]esavanjemjednacme) ne pripada njenoj 01). b) X= -4.6.8."-1 .s:4 -x 2+6x-5 2': U -x 2+6x-5 > (8-2xJ 2 x<.

a) x> 34+ jl 188 b) - 2. -I + 128J (-=.a) v - I\' = (I ~ I \2 ) b)" .. 0 4x . -1)u(l. 4 3 SLI 1.a) (.={s(2)' V=.o)U(o.4.~J .23.=.6> .x>4 x:.20) b) Sl. 2J b) b) ·6 ~i) [-2. 0) b) [I.2. 0) -3 c) (-J. EKSPONE~CIJALNE JEDNA.a) [%.a) (. <. b) 0 < x < 3 10._ 1!)u(I)-IS?! 3 5 -1 [-~.a) (-=.J6x. 3]U[1.a) 10. (" -'. x> 1 .2 La) [.O)U[1.6> .v = l~ II d) 5 b) (-=.a) d) y=S" 4x. 1.17.2) b) x>1 x 2 224 3 4 225 ..13. I-JiO)U (3.-IJ lO22a) 10. +=) -5 -4 2 ·1 -2 -3 1_2. (1.1.-2)U[-I .19.6 . 11.11.+= J I 0.3) b) b) (~. ~ ) \ I J f7 x>2~3 1 L2.¢INE (JEDNADZBE) I NEJEDNACINE (NEJEDNADZBE) .< x < += 3 b) 10.-6)U(-5. +=) 3 b) [-5.Jr---2 -X'-=6x ---- 10.14a) b) y=3 x 4 ' Y ( 4 )' .2.J3~=-.20. Eksponencijalna fuukcija Rjesenje posmatrane nejednacine je ullija dobivenih rjesenja sistema na koje se jednacina raspala: 3<x < 5 b) x<-IO. 10.2X' Rezllltat: 2 < x < 3 XE 0-.. x < 28 - .128.16..15) L 10.J) 10. +=) 10.12 a) Data nejednacina je ekvivalentna uniji sistema nejednacina: 4x . l-I.4 (x-J)(x-5) < 0 _ _ __ ~2c:j8x+69<9~_ _ \ 4 ) 11.6 < 0 4](.a) (-=. 0] (-=.18.-- 2 .J7S6 2 1015.1. ')""_ Y cJ \' \ \ : " \ \: .

.1 ::.:-2 1I.a) Da b) Da c) Ne 2x~16 ¢) 2'=24 ¢) x=4.4.2(9-2)=7 =. d) 3"'=27 11. 7 d) x = -3 <=> x=-lvx=4 2 => 10x'-77x+13=0 ~= 36 <=> 3' ·8' :36 3' w =2' <=>1'" =2' <=>-2x=2<=>x=-1. drugo rje~enje posmatrane jednaCine.' =(5. x=l.. (0\2 \~' =\~) <=> x-I-:.5-4)2.<=> => = 4·3' = +2x=-"6 => XL:? 2_1 =3"' (ifij)O =lF9 x= 12 I_xl <=> <=>2x-I=-x-7<=>x=-2. a opadajuca u slucaju kadaje O<a<1. ifij -- J9 )'.> x~8 x-5=3 (i'fX.)x-] =--2 q 26 5 => x'+x-2=O iii x=3 ~> x~-2.2'~5 5 4 X=- x =-1 x~1 b) 0.a) VI28=4" b) 3·2' x .a) ~ 2 x' -7 .-'j =24<=>-' 1 [ x(x-I)--1] =-<=>x--x-I=O<=>x. cJ 0.r =64. ¢) l x=2.:} I Il.1+ 1 ~ 3° = 1.8..:3] ¢) X:::::-.S.. x 2-4x+3=O => => x -4x+6=3 2 = _I 4 ~ 8 ..a) x=-4 X=-.a) i- x2 x=4x-9 2 2 ..a) 2-4'x~64 b) 6"'=36 4"=32 ¢) x=2/3 ¢) d) 5·9 x-5=135 11. . dalje.3. 3'2' =36 <=> (2·3)' =6' <=> x=2.5 (3)'" (3). 12. 227 .<=> X=--.Ie x=3. x=lO. d) x=2 3 2x-I~2 ~HJ =(H <=> 1+~=4 <-~ ~=3 ILlS.a) x:::.a) O. x=3.7x+ 17..-2 =1 <=> 3'-2 =3° = x=2. 4 ' =\4 <=> b)<=> 4 2 x. 3) 5-~ i r-:: 2 l 2)=2-vx-J x=2.1.2.25'" ='16<=>l4 {::::.(l)~Hl=2~ \4 c) (x2+x-2)(3-x)~0 X= - d) x 1l. 11.a) 3' _2·3'-' =7 <=> 3'.J5 c) 4' 11.a) 11.. Eksponencijalna jednacina (jednadzba) oblika a flx ) = 2 2 aX(X) 2 4 .14.13.- 11. b) 4 x =16 ¢) 4'=4' ¢) x=2. i-·\:+2.a)<=> 2 =1±2J2.9. x=3 => .:8 2 ¢) 3 :::.J=--.:::2 5 c) ¢) 8"'. c) x=-j c) x:l I 11.."1:::::::8 3 1 (x<'J=3 3 ¢) 4 2 "=2 5 ¢) 2(x-5)=3 ¢) 2 .6.a) b) 11.. = 4· Vi x::o::l.a) b) 13 2 3 ~.a) b) l~J=[H=(H=(~r<=> (.(. c) x=2 2 2 7 '=49 ¢) 7 '=7' ¢) 2x=2 ¢) x= 1 b) 6'+'=36 ¢) 6H'~6' ¢) x+I~2 ¢) x~l. zakljuCiti da je eksponencijalna funkcija y=a\ a>O.:=2 (3)2 .l O.5 11.:. r S"~S ¢) ~4=(~ ¢) x I I 16.5 c) . to . Svaka funkcija iz zadatka 11. ).. lvfoze se. 7 . <=> x=~ <=> (3)'·' .. je rastuca. rastuca ako je a> 1.ll.-1 --1 => 2x-1 =0 => x='2 X=-. 11.I7.a) ¢) 81x. za x:::::3 postaje jedan.1 ¢::} ( I )"" =16<=>4"+' =4 2 <=>-x+l=2<=>x=-1. ¢::} = '1 ~8 <=> 8 4x 3 1 1 = 8 2 <=> 4x=-.I8.> 9 x-5=27 ¢::.11. Da cj Da 11. 2 b) x=4 -'[. ....3.5=4. c) 4""=256 <=> 4""=4 1 <=> 12=4 <=>2~=22 <=> 4 11.X=-. jer je 3. 2 8 7 12 5 2 X=-. 1. Napomena: Kako baza stepena na 1ijevoj stran i jednacine: ( ifij f" I \ J9 ) = ] .)H7 <=> [4-5 )2X" = (4-5 )'(H7) b) x:2 b) 226 'I" l64) ( 1 x=-3. l±.. =2"--6 ¢::} 2 x -2x-7=0 <=> 3·2' (J9) l 2 ifij i '" = 7 <=> 1283 =4 2x <=> 23 = 2 4x <=> 4x:.a) ¢) ¢) ¢:.4. Funkcije iz prethodnog zadatka su opadajuce.' 5 x ~ -I jeste rjesenje jednacine 3X+ 1~1.7 . cJ x=3.19.

{a.t2 =8. b) x=4 b) x=3 +5+1) b) 4. => (~2+J3J =2+J3=> (2+J3)~ = (2 +J3)' => x=2.31.a) Uvodenjem smjene 2 x = t. x b) x =-.a) x=5 b) x=1 11.+.t>0~t'+8t-20=O =ot..a) x=5 b) x=2 c) x=3 11.I ~ 9·21 ·9' =7·18·4' [~y.-1 -5·2. t J' J c) x=2 dobicemo jednacinu koju <=>( ~2+J3 > O.a) Nakon mnozenjajednacine sa 2 dobije se ekvivalentnajednacina cije ljesavanje se svodi na rjesavanje jedne kvadratne i jednostavne eksponencijaine jedllacine: b) ~ ¢-7 29~' <=> :: + :: = 2<=>[(% 3 <d 2-' =8 => x=3.36. (y-2)' _5·2. x =·1 q ¢> ¢-7 x-2=i 2 228 x t)x::::2.+2(22 + 2+ 1) = 2'-' Gf' <d =(H <d x=1.:!> 4.-2 =6 <=> (2. = 3. ~2+J3 smj~ne ( ~2 + 13 J.-2 =t. datajednaCina se transformira na slijedeci nacin: 4-" -9_2x +8=0 ¢::::> (2xy _9_2x +8=0 ¢:::? t 2 -9t+8=0 2'=t.25.a) <d }"'2(3 3 +3+1)=5.7 .4' +2·81·9' =36·4·4' -39.21.a) x=IO 11. b) x=2 c) x=2 x 11. H1 =117 <=> 3.-2 +2' +2<+1 =104 <=> 2"-2(1+4+8)=104 <=> 1'-2 =8 <=> x=5.dobijarno r -4( ~2+J3 J +1 =0. t.34.t>0)4t' -5t-6=0 t". =-2 =?x-=O.x b) 4 _3. 2~-~ =2 11. mozerno dovesti na kvadratnu: 9"(1+3-1)=2' 22 +221 9 22 3 4 =1. 3}.b) x=1 11.27.=t. 9 . 2' .32.a) ¢? .24.I.33. tada imal11o:t~ +f-2=0 :::::> t.-1(1+4+16)=84 <=> 4 . <=> x = 3.-2(5 2 ~ => 2'=1 ~2-J3h+J3 J =. c) 4·3.29.<+3 =20 c){1'2}' 10·2" -(2')' =16 2 X =1) => 2" =2 3y-' (3 <d -I = (5) 5 J <dx=2. =1.<+1 +6x+2 = 15 18 <=> 6. 8 = 2'+' ·7 <d 7'-' = b) 7' (1 + 7)= 2. =::} b) x=1.22.1:-2 =13 ¢:::} 4 x . 2} 11.8 = 0 => x = 3.-1 +3 11.a) x=3 11.x=2 2-"=t l =>2 =2=>x=1..28.37.-1 (1 +36+ 216)= 1518 <=> 6"-' = 6 b) x=3 11.a) x=2 b) x=2 11. ~ :=} ¢:..-± = 2-" ·9·2' 3 r3~r=lq<d \ 2' 2 Uvoaenjem 2x=3 <d 3 2 x=~ t 2 +(% }-2 =0 .J3 <=> 2_3 2X -] 1 9x C) x=2 x=3.4..a) 6·<-1 +6.9. 2' . x=l. 2 <d x=l t 2 -10t+16=0'::::::} t1 =2. 11.2 =4° ¢::} x=2.a) Dijeljenjell1 date jednacine sa 9 dobijamo ekvivalentllu jednacinu koju mozemo napisati 1I obliku kvadratne: (? \' 2 AkoJ'c i::::-. 229 .x::::3 8·1" ). x=O r+( lJ t>O. =} x=O Rezultat.-2 =6 =} <d <~ 1" 7' .8·2" = 7 ¢? (2" x=·1.-2 =1 <=> 4 x .2 (16-3)=13 ¢::} 4".-1(4+9)=117 <=> 3"-1 =3 2 <=> x-l=2 <=> x=3..2+=t.t 2 =2--.X2 =6.35.+4' +4X+' =84 <=> 4. => 2 x =8 2·.4HI_L9Hl <d 18. <d 9 x . =~<d \2 / 3 22 (~2+J3 . _[3 1 2) 2 .20.a) 5·2'+'-4' =16 O b) .23.a) 3A.a) x=3 b) x=3 c) x=1 x 1 x 1 11.=4 <=> x=2 b) l1. 3) 11. 11.a) 4' +2.2.2' = 7·2' <=> (2')' . 7 x+- X+- 2=2 2x=-1 [7 J <d T (. 2" =t2 (2")' +8·2' -20=0 <=> (2' =t. =2.9' . x 11. Ako datu jednaci11l1 pomnozimo sa ( ~2 +.26. 3 b) {I.J3 _ Daljeje: r (~2~J3 =t.a) 4 . kvadratn~jednaCinu -4t+l=O cijim rjesavanjem nalazimo t1 = 2+13. 1 9-(-2 .

...> +3=0 <=> 2 7 . c) x<2 d) x>3 3 2 c) x>...40.:. ¢:::} 2' =1 <=> x=O.t3 +t-2~0 .~ 5 . 1 2 =-<=>I)x--=14<=>15x -14x-1=0<=> 3 x 11..41.>2S .2_t_I~0.{..3. I 3 6 X<-.' __ 3 +3· (9Y_ 6 J -J~O ¢:> 2 (H =1 x.49.J3t' =? x~-2.2 =2 2 3 ¢::::} ¢::} .J3)i ~(2+.} x =-1.rnJO = (x + 2000)2000 <=> (H =(H' 11.? &3+1)-(2t+2)~0 <=> (t+l)(r'-t-l)=O ¢:> x + 2000 = 1 iIi x X2l11lO. x=1 <=>(2X - ¢.J·x .a) x>3 b) x<1 cJ x<--. 11.J 2' _2}1 =0 <=> 2' _2 =t. x~4 b) (2y]3 -2)X [\3) _ +l3 -2~0 (t-l)((2+1+2) ~ 0 ¢:> (H ~1 (H ~(H x~o.{. 2 7 =23 dobije sec . 2 I L48. ¢:> 2~ =t 2 k <=> b) x =-2 c) X=- (2.Jx-2 = ¢::.: '-'( 2'~ <=>t3-2t-l~0.1 +2"' -2=0 2.. 7 c) x>3. bJ x = 5 11.r. u 2 +u-2=O :::::} u=1.:'2 ~ t.S.t2::::8.3 1 J2.J3 =? (2+.. Slijedecim ~ransfonnacijama datu jednacinu dovodimo do kvadratne: 2.1 -~=-1 x~-4.::2 <=> t]::::::2.43.a):3 =99+ ( b) x=1.c-=-.}-Jx.=2 =t1 2 .}x =11. ~ 6 1 6x-3x+ _x_ b) x=4 11.d)x>4 3 (2'-2124'+2+-~]-'2'-2}1=0 2-" 2 2.1' =u.{.a) 23x_~_'2.(-h+.a) x<2 b) x>3 cJ 23.4) ¢:> 4x-6>6x-8 x<L ¢:> 3 X>-. 22.J3)' ~t2=? (~2+.::2 + 16= 0 <=> 2..1Ot + 16 ~ 0 2.-3 =99+fci4 1.. 1 2 11.1 <=> 21(2~ _2)2 +4].:. '2.a) x=O.> Sl(3x.+1 I 6..-. __ 1 -)=1 it>.\ 2'\ 1 t~_1V.= -I x+2000 =±1 x ¢. 2.Jx-2=1 ::::::::> ¢:::. x Eksponencijalna nejednaCina (nejednadzba) oblika x=2 x<2. _~ooo _ x_+ 1 .2 =3:.39.} 8¢:::>2~ = 2.44. tV 2" 2. + 16 ~ 10· 2. x=3.a) Jcdnacina je definirana za x2:2 i maze se dovesti l1a kvadratnu na slijedeci n~cin: <=> 4j.:.X +3" 11.1+ ..t' .42.::.38.::} 2' <=> => (2 \ 3 )' t ~ ~t. b) 11.·.:. Dijeljenjem datejednacine sa ~> 2 ¢:!> +4)-6t-l =0 4x 6 3x 4 4x 6 b) 5 .J3J ~2-..a) Dijeljenjem jednacine sa 27' dobije sec 8x+18x_2·27'~0 <=> ¢.1--3. ¢::.(_ _:_ )2000 x+ 2000 . )' -10· 2. d) x>L 5 d) x. J('91J4--' <=> 3"'2 +3.1.. 1000. 3 230 231 .1 2 x.> => x= . +3 2 <+1 (4)' (?)' ~5:6" <=> 2·4' +3·9' -5·6'=0 <=> 2· <=> 213 (2 )'" -:> .

. 3+531 4' 4 ." < (O._..a) -3-- 5 2 b) -4- =9 c) 3 5 c) 3 c) '-2 4'=64 c) 4'" =_1_ 256 dJ d) 4- 5 4 d) -4- d) logs125o:::3 d) log.8.32=5 12. y-' (3 -.1. 1l.. b) x>O 5 b) .18> 0 = (3' q (3' +2Xy -1»0 = 3/ -1>0 = =x>3..343=3 d) 10" = 10000 d) (kf =125 2 3 12. 2 H-.S4a) -.12. 15' 15 II. .2.a) .'x. b) x>1 11. Uvodenjem smjene 5· dalje.l=O c) log)81=4 c) log. 11.a) .a) 5 b) (5')..-Y 2 11.a) 3" Mno. y=x+4 c) XE0 11. 2 .'·1.6.a) -1 b) -3 : c) 3 2 x=- 233 .53.a) b) 2(t.2).55. xE0.3 )' (3..3) (~J = t . x<1 < 20 <=> ¢:> b) 232 12. 2'3 ¢:> (3.st' r.2.a) 15-'<4'<0. x' -3x+2<0 = XE (1.j2.1O.58.5. (7 . XE x.56.::.fi. Osobine i grafik logaritamske funkcije 12 .0 /: 3 2.57. 2 -( -lx+2>O=.61.a) 0 b) -2 c).1"3"'+3.53 < 20·5' -5 < 5' < 25 :?2.Nejednacinaje ekvivalentna kvadratnoj nejednacini: x2+1<S ¢::> x2<4 <::> -2<x<2.' + 3' . LOGARITAM.fi.' _ 5 \ < 7 .a) 8'2.7.::5..a) log.60..3 .zenjell1 date nejednacine sa SX dobije se nejednacina koju l11ozemo dovesti na kvadratl1u: S' - I (5")' .2 > 0 Y>3° c) q x>O.51.13. 2 c) -3 < x < 3 XE(I. odakle se. dobije se c) x<O d) x>- 3 b) ¢:> O.32) <=> <=>(-. odnosno: 1 $ ( 32)' . = '-3 .a) 1 X<-.a) x<3 b) . --<3 <0} x ¢:> bJ (I·2x<0 A x>O) x<O V x+1 ---3<0 x (I·2x>0 A x<O) 2 3 <0} ¢::> 2 x<5 d) x$- ¢:> J-2x ---<0 x I X> . b) 2 6 x+l 11.11.(% J kvadratna nejednacina po t: 2t'-5t+3$0 dJ x>" (4 )" < (4)0 <=>x>O.a) 3" <3 <0} x+l.3 JO (3.a) log100000=5 b) log416=2 b) log.<x<. 2 I --<x<O 7 cJ 4' c) = %. <1<0> ".5)< 2 . x=- dJ 12.3 )" $ $ c)x<l I 12. ! 11.20·5' -125 < 0 5' <25 ¢:> x<2 --2 -2 2-'...a) 2 b) 6 12.52.3$x$3 ~ I 11.4. LOGARITAMSKE JEDNACINE I NEJEDNACINE Pojam logaritma i logaritamske funkcije. 3' >1 r = b) 5" > 10 j j J .. \2 ) b) x.a) 2'+2'+'<9=2'(1+8)<9=2' <1=x<O.% )(t·l)$O..50.V x<O .1 X<-. LOGARITAMSKA FUNKCIJA.\·+1-5·6x-~-32-\+1 $0 ¢::> = ¢:> =i l'3 b) 12. ¢:> 3 I d) x<- <=> 2"'" < 2-' + 3 $ 0 . 12. I a) y=x b) Y=x-I c) x-l d»).-]"'>(-.9.--2 .a) 3'=9 b) 2)=8 c) 12. I 0 c) . nalazi: 1 $ t $ 11.a) 9'+1 + 3'+' -18> 0 <=> 9 ·9' + 9·3' ._ (I )-' 12.a) 0 b) 0 c) 0 d) 0 2 d) 6 12."(3-53.J33=2 12.

18. a) x=l b) x~6 c) 9 x~-- . .+=) ~b) y = log.log981=]og22=1 b) log4Iog216=log44=1 c) 12.a) XE(-=. 12.a) c) XE(-l.ty I 12. 12. Logaritamska funkcija je definisana sarno za pozitivne vrijednosti logaritmanda. . 3 = log2 2 = 1 J2 = log". 1 3 ~ I (1)2 I I b) log-=--<=>x 2 =-<=>x3 =1.25.:.b) y~log.a) log.O)u(O. 12. 16=x¢::::>2 x ::::16 ¢::} 2 x =2 4 ¢::::>x:::::4.a) 1m!.35. log4 log~. X y~!Og2X .a) xE(2.+=) . log] log 1 1og 2 16 c) log. ullkcija "r .(x+I) - d) V = IIog.a) x=3 234 b) x=-I cJ x=O d) I 'I \ x~±3 d) x".a) .fill = log 1 log] 2 8 '= log 2 "8 = -3.a) x+ I > O<=> (x+ I> OAx-2 > O)v (x+ 1< OAx-2 < 3 d) X=-.33.. 1) =0 O)~X < -Iv x > 2. b) 242 I 8 d) 8000 c)-"3 d) 300 r~' V d) 16 c) 2 b) x>! c) xE[3.27.21l.Gr~fici nekih logaritamskih'.29.J8j' <=> x 3 ~64 ~ x=4.a) x~3 x~ c) ~ d) c) .J4 = 20.34...J8 <=> x 3 4 x-2 5 el) x=2 x~2 ~ (.-I)u(4.a) -8 3 2 12.17.23.a) 2 I b) x<-3 v x>2 12.~=-1.12.I c) -3 d) = Fl+·] = o.+=) b) XE[O.19. d) IS 12.30.a) log. 2 .a) 27 y~logx SL12.a) 12.a) b) 9 c) .I 2 3 12. a) 2-x>0 => x<2 b) x-I>O => x>l. -2)u(2.21. -S)u(-5.22.<=>X3=_~X=_.J8 ~~ <=> X4 ~.+=) 12.31.a) 1 log4 log9 81 = log 4 2=- .35.+=) 25 'V 12.35.24. 2 12.a) log] log2'. b) 12.[5 d) x=2. log. +=) 12.5 2 4 x~3 c) 3 12.a) x2-3x-4>O ~> ="2I d) log.32..b) .c) 4 d) -4 12.I -~i i j j . log? - d) 2 = logz log2 4 log. Grafici nekih 10gat"Jtamskih funkcija 4. d) xE(-3.4) xE(-=. c) x =5. 2 I b) x=-25 81 4 b) 1. Logaritamska funkcija ima nuin za onu vrijednost varijable za koju logaritmand ima vrijednost 1..[2 '8 :2 8 \8 64 4 12.3 235 .15. i S1.loi'9916 = 10 . d) ~IOg004 ~5 + I = {ilog 12.2M =1 ~ 1 12.(x-l) c) y=log.16. b) 8 b) logs log2 logIOO 25 + I b) -3 102+~1''916 c) 10 = £. c) -l<x<3 b) xE(3. \ i . xl f 1 b) 64 c) 69 3 12. 64 = log.14. .20. c) 4x-16>0 => x>4.

2a =lc(log2a-log3x s )=lc(Iog2+1oga-log3-S1ogx). (448.184+iog.2·98. 13 c) log4C3478·317 . 128 12.a) logi6'7A3)=log.- 236 7 5 d) log!) . b) y=log.95. x+ Slogs y.41.(log6 5 + log6 .11' I1j276.237. c . I 3)=Iog.12.J3 = logs 2 +± ·log. =]og6.-'-5log 0 y.37·r y=log" . y)= = log. a+ Slog.x.Slog a. 7)=!og4S 3 +l o g47=3Iog4 5+1og47 b) log7( 42-6")=logA2+log76 3=log742+ 31og76 c) 12.8-61og.8e y = log') ~ ~ 7 6 :. { . . c) log6 66a 3 /)5 c '4 5x"Y = :.72 log8 .2)=logs 34+1ogs .J7a b x 6 <.x + log6 y4)= = log.a) _ =lc log 2 )aFa 100---:.43..39.J3)= logs 2 + log. 7a d) log /2a 1J 3x 5 12. 3.36.5)=log.9~ log4 4xy3 = iog 4 4 + log4 x+ log4 y3 = 1+ log4 X + 31og 4 i 2 2 b) logs 56x y' = logs 56+ log.40. 3x' 2 2 I r. 8y =log7\fx\tx :oy .Jov2D.(78. Prelazak s jedne logaritamske baze na drugu 12. 33. 'J276.98.78 43+100.Jog 2a" = logl7 + 410gx -log 2 . i b) log2~8 7 =log211ao -log28x-y=log211+1og2a+3Iog2b-Jog28-2Io&x-log2Y' x-y . 3.3-4 ogs y.2+log79 ::::Jog778.J567. 17x" 4 ') b) log--. 1 lab') " .log 6 5x :. S +31og 6 x +41og6 SI.a) log4(5 3 .Slog" 17+ log.43+ log..= 10gs.67. .72-log8 33.-1004=-lo(1a"a 1 I 1( I '\ log""ava -log4 =L-V C> 2 b 2 locra+-logaj b :2 '-' 1_-Iog4. 2ee c) 6Fa r1 log--3 =iog6"a -Jag7a} =log6+.8e }' = 26.42.2-9 )=iog778.5+21og s x-log.44. 3 2 •.fa 'c) log' _. 7M GF -log8y=log7'+2"l(logx+3I]ogx J'-logS-logy.31og 6 x-41og6 v.II+logs237.b+5Iog.43+41og. b) logs!: = log) 34 -log) 65. 12.c.2+121og79 logs (2 . . 43a 4bc' = log.a t log.I+-log2+logb+-Ioga ""logSc-410gy.(34. 128)=log.17 +51og 9 a+ 71og 9 b+ log') x-log9 3.5x -logs3y =log.. c-Iog 6 5 .5 = logs 448. 17 + log.a) f y=21pg2 x 1 . 66+ 31og.a) logs %.3478+log4 317 . a' + log.6+Iog47+iog443 b) log4(I 84-425·67.log6 66a b c .5.a) b) 11 12 lOg7(78. y .37. 237 ..2. 12.5 d) log. 12.45. ~_- c) 56.5 -logs 7. x + logs yS = logs 56+ 210~.12)=loo.11 +* ·logs 276.h x -log') 3.1 la. 26.128-1og ll 33.66 12 1 D_' b_' 2.2 =logs 34+ lc logs 567. .(Jog.= log 17 x .2+log._ = logs 56.11 + log. log.128 log" 34. y' = log. 12.43·66.a) log 43a 2 1/' =log43+21oga+3Iogh.a) SL12. Pravila logaritmiranja.b+ log.J567.F" "' __ 12. = log') 26.95.12.a) log2(3-4)=log2 3+]ogA b) logz( 4·345)=log:A+iog 2 345 c) log.46.53 =logll 7.38.::: 4 ~ b) log 61V21. J ( l' ) .2. 2 c) log.a) logs 3y' =log. 1 =2Iog(x'5} b) y~logx 1 y log(x+5) d) 2 5x ' 1 2 4 12. d) 7.36 c) log. 5 =. y 4 = 3 log6 66 -+ log6 a 3 + log6 b 5 + log6 c . 448.-loga-log 7-3Ioga.(II. 66 +31og 6 a +.9 /.425+log.!-a ""logS/=log6..5)= log.

::::::. '12 =log 3 3"=-1 - 2 ..50.+ Jog' -'---'-'--'-r-.-h).J~ . .a) log 27· log.9 c) logs11>logs4.4. 5 b+.3 =4 3 =64 ~[IOga' + 10a. log3 25 2 log:. logx = -larS .. Za logaritamsku funkciju vrijedi: 1) (q<M<N A a> 1) => logaM < logaN. '.56.a) b) =IOg~+log5[a2~12 ~'51( a2..>x=a· V(a+bJ:V(a...= IOg89+~(IOg7 +~(IOga+~ IOgb)J-I02:3-~2 loga . 310g 3 b) 161o~~2s =(410g~2Sy =25 2 =625.. 0 ~ .27 =4 310£.: = 256' = 16.. 5 21og 4 5 I Iogz 10 Iog 16= Iog~ 10 . 210gs 2 2 4 3 _3_.. 12. b) logx=log9+log4=log36.a) logx=logS1-log8 => X = . 4 Jog3 = 4.52. c---:- 3 .-b)' . 2 Jogx=-210g9=log9-2 => x=9. I 9 1 4log. - log2]O 2. iog 2 10 ogs 6 I I 12 I 2 12.!c -2 V 8 24 log7 27 75 log .54.'X=4 4) +b)-%( 210g a +~ log b)= log(a +b) -% IOg(a W)= . I I 12.a) c) 12.!c '" I I b iog 4 45+ log4 . V(a+bJ:V(a.. 12. a) log~8<log311 b) iog::7>iog]. 125·log" 2=310g..(IO"~ I)-Ioga] = -1.58.. _41og.a) 4 10g .60.!c . Vb'- S.-b)' 10 0 7 b) a+b =>X= log? 8 ~ log? 24 3 r.. logx= -2Io g a+3" Jog(a+b )+4 10g (a.= .J ' =.a) ~(2m \1I.3Iog65=6Jog56·~1 1 ='6. 5 a . ~ 12. 9 '°. I b+.61.:- b) log31og.57._I~a+bJ:V(a.a) c) 12..J... b) logx=logI2+log4=log48=> x=48.-.·10.===~ = lo"a -2 +--II 0" (a+bN(a."..48. 5· . b) logx=31og2=log2 =log8=>x=8.2=12·'-'~-.-----.49. logx=log4+log5-log2=logI0 => x=lO.e.=-_.. 5 log:. logs 4 21og 2 5 lO·4log3 =~.= . 12.59. . 31og7 2~ log7 24 I b) 4 ~l~#' at r.256 =l812 1 log225 -. x=36 b) x=8 = log a#.J.. 81 12..jc c) Jog536'log6125=21og56.. logx=log25+log2=log50 => x=50. b • 238 .a) x=3 b) x=2 c) x=16 7 7 .Jogh-"2 logc = = log"-' +Hlog(a +b )+ logV(a. 41 Og L = 41 og. 45 + 2log.55..2W}' J I[ 3 1 1 12. 2 2 2 logx=logS+log2=loglO => x=lO.51. .-1005 + b+. 25 log 2s 9=2iog}5 2Iog. 8 8 b) logx=log2+log4-log7=log-=> x=-.10 --..a) IOg410g4 '14= log4 -= --.J3 ..2=2 log8 log9 31og2 210g3 log2 ' 1 '1 = 3 log 27 ( 'l..:'] = 12. _ . b c) iOg 27 IOOO·jog 81 c) +~[ 210ga +~ IOg3-iOoga -10gb )-Ioga J= b b b 1 2. 10 .-.-b log7 3+ log7 9 log.{!]2 =>x=~Jl(a2~:2 256 " = (SI'''''' 256):.a) logx=-(Jog2+1ogm-log4)=-log-=log4 - 4 4 log x = log(a 4 12. 3 = .J3.-'b)' oga .2_. 3 IOg4 75 -log 4 3 '" 3 =]og -a' 2 i L y -logb-IOg.3 b) log. _.-b)' J=. 41og3 = log _7 logs 2 3 '--=-. . 3 :.S3. 2 2 c) 10glogVlO00 =logloglO=logl =0.' . -.. 27 log.°05 + ~IOo-..a) x=24 ~(2m)3 332m 12. b+. 3 logx=21og4=log4'=logI6 => x=16. I &o3Iog3-410g.3=4Iog j 5 · .. 239 ..a) V(.' log . 2) (O<M<N A O<a<l) => log"M > logoN.i( 'a+b =Iog(a+b)-Iog\f\a-"b' )=IOg 24/1 \' (a W} V 2 12. 3 b . 8 c) x=18 12.47.

78.\: I-logx l-logx-l -logx ~ -logxlogz=! -logx 1-1o~x => 2 2log N b=-.. 7) =log8+ log7 =31og2 + logl 7 ·!og2= log2(3 + log.3m 1+3m ---T-_= __ 117+3 m+3 12.j(wS·lo.(c -·b) + log! c? 1 I ]oga(b+c)+log (c-b)=2¢:::>----+ =:2 log h+c (/ log c""/J a ll log h+. 10 gal> N 1ogN a log.30 I 03=0. 12. 12... (/ = :2 log j)+c a .4 .: b ) .3) 3-3\og5 3(1-(1) ..alje vrijedi: I log::..fj a= -I --6 6 log"-f3 31og(13 Iogu 27 b .a) logs 12 >logG 12..= ]ogN a+log N c = log N ae= Jog N b-" log(l N loge N 12.. -<0 c) log.. Jog56::::1og!S..' 310 g 12.a) log" b =.. 12. = .77.64. .-log. "h C' => I = 2 log (c+b)(c-b) =a l ¢::> ab '1 C = -.za logy u izraz za logz.-I.74.__ 1+1og3 - l+h .+ .fj V a_ I-. 12. U + log eM. 66. 2 12.a) iog'm an ] + log h n 10g b bn 10g b b + 10g b n ll 10g b a + n log.65.= loge a + loge b ="2I (loge a + log. a-+b-=7abqa -3.10721 d) 241 . <II! 2 c => 10"0 iogl(c+b). d. 7 7 12. (11) ab := (? _b1 =a 2 log ¢:::} .+ . log4=2Iog2=2·0.3 logs 25 2 ]og54+log53 :2 a+b 2 ******* l ::::.=ab a+b \' ¢::} a +b loge -3- _ ..3.70. I a . b " _.59<0 d) log.-11 Cl.:.2·loo 3....O.83 < 0 d) log.a) log27.68.:--3!og2 _ _ ~() <:> -0 <.= + oga .. = ~ 2 3 3 b) Uputa: Transformirati sve ]ogaritme na logaritrne za bazu 8. .-Iogx Uvr~tavanjem dobijene vrijednosti..94>0 12.62.r a logN a .. 7 I I log.0005> 0 8 '0 I Iog. dobivamo: ¢=> 12.a) log] 97<0 4 b) logo 74 ->0 17 35 c) log.79.-1.J- I-log..80.10g b ab _ 10g b a + log" hll b) IOgl/E~I ab n+1 log h b"+' (n + I) log" b b) 7 7 2 +2ab+b 2 =9abq (a+b ) 2 =9abq• (a+b)2 . -.76.30103=O. = .13>0 b) log}1.. 0. 7) =o(3+h). 12.log" b = __1_.10 0 0 ).IO. log" a log h a y=10'··]ng \ :::::> logJ! I-logy· I.logHI S °0 ---'- 10&0 10 m+3' 1 =>10(> 8:.75./.--.=Iog. log h N = ~ . Dekadski logaritmi (Iogaritmi U odnosu na bazu 10) I 2..:.a) . I-log. 12.69. log (". log2~12 loge ( -3-) = loge ab logsI2=~g54.a) log.67..".4 4 b) log. <:>4 = log 4 2· logs 4 logx(1-1ogz)= 1 => log x 12.63.505 I 5 b) log8=3Iog2=3·(j.3. n=O---I" -n m m III logllm 10g b an 10g b a + 10g b n 10g b a+[og" b ' 12.. ab = c 10 s log30 logQO.90309 logl28 = 71og2 =2. iog N a 240 I-log z ]2.60206 c) log32=510g2= j .. c) log.100<log22IOO. c/ +/i =('2 <=::> log ¢:::} ¢:::} a+b 21og L" -3. . j .' . 1 0"8.a) logl/ N logN ab _ logA' a + logN b logN a logN b I I b "_. 12.. ->log 7 .72. Logaritmiranjem datih jednakosti uzimajuci za bazu 10.73..

a) 12.2-1m.a) log .4"" log x "" log x = 1.55630 loglO8 = log27+10g4 = 310g3+210g2 = 3·0.0005757 x=27.05178 c) -1. .08990 log4578=3.39732 d) -1.5. 12.> logx=log66.37 ' X =V.25 = 1.48679 2 => x=30.04 logx=0.a) 12.a) b) b) log(345.. 12. log14. 3 log645.89. 4.'l2J-O.94 ¢.5 <=> logx=3. b) log2·3" = log2+log3'" = log2+5.a) 12.<819.433 = I .69897 =} x = 5.025527 10g36 = log4+log9 =210g2+210g3 =2·0.85989 . 98 .04 3 ~ log . <=> logx=log83.46 3 c) 10@88.45 1 I 88..3+logI8.7·3.52 x=0.7 <=> log x = 1.63347-1.85.41996 . b) log-Vi4.11 = -0.0786.9734+log67. .09889 ¢.3·18.:9.0738027·1O· 16 x=0.7.17..3.54899.55 ' .47712+2·0. c) log log 4.¢:::} logx=log88.45-log34.96.84.7 + log 832.30103+2·0. = log8.00514 c) x=0.94101+0.n ¢.a) c) 12.91.45 3 .5 43.. 43 12.36922 b) 0.397205 =}x =.0225 <=> x = 105.17 2 1.30070 .92 J426 "" log x = 6.82. 3 10g88.4 b) x = .94) ¢..60594 c) log(78.3+3Iog5.94670.12. r.99220 b) 2.92.53870+ 0.8 = 2.543 <=> logx = 0.a) 12.100.7.12+log9.log35..49577 .!?.72428 = 3.::. .23670+1.J43.a) 12.1598 b) x=0.3 x=-321.= c) 242 3 44.a) x = 66.7 34.-.24342 b) -3.52863.54033 <=> log x = 0.a) b log91. ~ log819.45 ¢> log x = 3.75587 = -0.11 = 0.38.8}= log 345.835-1.91.22472 . .>:18.987.12240 = 0. 18. 25.a) 12.936726 = } x =8.45 x = .> logx=3.103.a) log 1.94.:. .95061 = 3.87.99.a) 12.8 ¢::} 1 I 25.55-log8.30103 = 0.93 + log 7.4815·812.37 = 2.46 log 43.94 ¢..2·log5+logI2.93598 = 0.27738 ¢.724992 =l> x = 5308749.a) k=-2 b) k=-I c) k=-3 logl1=I.36922 d) 0.30103 =1. ¢> c) x=7.30103 = 2.37 5 .175 1.38672.54543= 0.7+10g3.=83..63518 = 0 81759 2 .89176+0.93.55 <=> log x = 3. log 125 12.> logx=I.-----lO<'T 941 12.a) x = lj125 <=> logx "" log x = 0.29084 -1.88.876 = 0.67799 x=200 b) x=33. 165 = 0.92 <=> logx= c) .38970 d) 0.a) 12.1·0.6606 d) log66712=4.36922 c) 1.6757.99506-0.80555 ¢.783759 ¢.10I.:.3· 18.55 b .697899 = } x = 4. = log(6.53148+1.> logx = 1.22·89... lj832.> logx=log(66.987·35.3 = 2.a) x=-y941 <=> logx=log.J941 <=> logx=-.59874=0.73 .2.4S-.8 -.887 do log9..7119.367 <=> logx=2.63·\.887-10g4.82151+1.60247. 1·log3 =0.a) b) c) d) 12.0.63-log\.000004645 cJ x=4.25576 b) log(45.02517+1. b) x = 0.03342 b) 0 c) 2 d) 3 12.81.:} 100.5 ·1.72 ¢.542 b) x=4._ 4 243 .17'1 4 17_. .1879 b) x=0.95890 -2. 3 12.906533 => x=806.3.)4.J24.877 <=> log x = 0...68806 = 0.625 2 .74595 2.73-logO.lj7§82 r.47712+0.11+310g0.7 34.¢:.¢:::} logx=1.12·9.53845-0.= .60206 = 7.04139 b) log123=2.OJ 6 b) x = 6.271) = log78.> x=63.982 -loa2 63 2 92.2113 log(34·53) = log34+log53 = 1.= = 0.64423 b) x=\l654.II"· 0.a) log 57 = log43-log57 = 1.86.16017 =0.39216 = -0.91 c) x=I.9734· 67.a) -I b) -3 c) -I d)-3 1 k=2 b) k=O c) k=3 12. 321..99449 c) 2.40637 <=> x = 2.30103+5.5. ¢.<4.4 ¢.3..{:::} logx=-1.0.95.> logx = logO.32661. 88.98768.31737.a) log6 = log3+log2 = 0.83.97I cJ log 9.> logx=3.91..96713 = 2.2' 447 2 c) x = .271 = 1.307.876 .. =log.79934 J+2.65533+1.3 ogx= o g .97.87760-1 b) log ~~~~ = log34.34642 + 0.92 3 ""Iogx = 0.08991 = 3.:.6989 c) x=3083.77815 log18 = log9+10g2 = 210g3+log2 = 2·0.> logx=-. o g .3 = 3. .84749.982-log2.1 ~ x = .73434 c) log5)·2 12 .> x=6077.47712 = 2.a) log4" =12·log4 = 12·0.25) = log45.47712 = 1.45674798=}x = 28.47712+0.799 <=> Iogx = 0.04·') ¢::} logx = log 6.· ~ log38.90. I 07192 ¢> logx=2.26834 <=> log x = 2.102..10447 <=> x =0.93.llog7.510g83.98993 = 3.799 <=> logx.-.X = log-'--.00568-1.= . 18.9933257 => x.¢:::} IOflx = 2102:44.947.> ¢.¢::} ogx:::::.36922-1 1. 4' 8.50174=061242 4 12.22+log89.93+10g\l7.1.830n c) x=7.175 logts8.> x=1255.90737.a) 12.40126-1.

b) x· b) log(3x+ I)' = 0 =? x.78 34.9 + 302.09" .000000006 b) x=0.ffi 4 -J2x-l.ie ljesavati.=> x+l 2-x .65738.===> x=4. 3 1 = .". (broj -7 nije i Ijdcnje pocetne iogaritamske jednacine zato 5tO jedn3cina nije definirana za tu c) 31ogx-log5=log25 => =? 12.45·11. 12.4 1 1og y __ log67.2+1og4.09 3 . 974 ..111.> log4x=logl ~ 4x=1 ¢..1678696+0.11. 12. odnosl1o. a zatim .99258=L1604496 .:::> log x "":=':':"""=2 I-log 2 =} =} => _. " 5 5 x 2 -1=3 => 2 x +1=5 => 2x2_1=7 => log4x=log1000 => => log16x=log48 => => log6x 2=log150 => 'l- .=3. Za vrijednosti varijable x iz ave oblasti je: x+l x x+l x ( 'X ) =X-7 log5~~=log5~~ <=> ~~=-.178815 c) x=21..g.43' 4 <=>logx=log3. Logaritamske jednacine Ijesavamo u oblasti u kojoj su definirane.:?: =loglOOOO'-log25 logx=loglOO-log4 xc=25.115.ffi 4 2X.=.-I=(x-2)' 245 .445' =? 12. x=250.._54 <=> IogX=-_ ~2 18.:::::.a) logx+log4=O b) 21ogx+log2::::1og98 => logx 2 +log2=log98 ¢:> log2x':?:=log98 2 ¢:> 2x':?:::::98 ¢> x ::::49 => x.l.21 ~ logx=1.0556989 log~67.7 .= .11.231 • 12. 12..:.2x= (4x-15-=> .~-~~·~. =0 12.104.. x. ::::-. 3. log3(9-2x)+log 3 x=2 => IOg3X(9-2x)=log9 => x(9-2x)=9 => 2x 2 9x+9=0 => x.=> 2x--x-2=O =>x1.84149 12.a) x = V345.=(.a) ?418'x 3.117.3+3IogI1.<:=:> A 2 2 ¢::} Nema rjesenja X' =? =? : - 2 =--.IS)' => 16x' -122x + 225 :::::} b) c) XI ~ - 122±-J484 122±22 ::::----.1.=2.974= lj648:874 = 8...:.1' x P }.:x I+.a) 244 - Xl X 8 4 > ~I\X"# 4.<=>Iogx= log--<=>Iogx = lol!l 832·4. x=±2.a) Nema rjesenja_ X 12.9 c) x+5=1 => x=-4.x..a) Jednacinaje definisana ako vrijedi x.106..:::.a) log3(x2-1)=::1 => 1 b) iogs(x +1)=1 => 2 c) log7(2x 1)=1 => 12.x 9 IOg_.ta rjesenja.' => 3x+i:::::±1 -::::::} c) log2x log (4x -15 ) log~= IObo-25~ X" 100" Q =I (3-.110. x 2-x x 2-x .1..43-4Iog18. l -~xl )=2 = _. . )' ~2qIOg2x=log4x-1) 1 22 + .jrj?~_2'C2c-_~64~·~2~?~5 2x = (4x .107..09 ~ +31]].112.109.116. logy = c) x=821.54 => x=0..a) Jednacina je definisana za 2x>0 i 4x-15>0 i 4x-15*1.:..> ~~ > Ol\~ >. a) x=1000 b) x+I=IOO => x=99 c) 2x=10 => x=5 12.25.017234 12.=::.335 1 I =0. Xl . odnosno... 2 Nen. =? x=-9. -~ =? log y .45+21oglJ. ¢.003815.+ 1)2 log2(x-l)+log2(x+2)=2 b) 12. I c) -loa ~=-5 ox 32 2 3 8 40 =? Y --30~L..a) x.06678 b) x=0.44275 c) x=0. x=±2.4. 4 => => => => => => x=±2.==--.9 + Y = lj345. 2 b) log2-J2x-l=log 2(x-2) =? 1±. I =-- 2 I 1 log .5.114.231 1832-4. c) -2x-8=0 X - '::<'('::<'-1)=1 4 2 =? x=4. x=3..a) logx+log4=3 => b) logx+logI6=log48 c) 21ogx+log6=log150 12. 21ogx=4-21og5 ==> tog => logx=2-2Iog2 logx=log25 12.a) x-kIOOOO => x=IOOOI b) 2-x=IO' => x=I.113. (1)' e.::. =.a) x=28. x=5. 32 32 =- 210gx 2-1og5 =2 <.21 ~ logx=log183. x2=1.1. 4 U oblasti definisanosti jednacine vrijedi: .( b) ~-~=1 = 25:::::?x 3 = 125 => x=5 x2=4 x l =::4 x7=4 4x=1000 16x::::48 6x 2=150 32 X') =? (x-lXx+2)=4 =? x'+x-6=0 =? x.::0.09 2 x = lj345.x-2 =? Rez.> x=0..14486. b) x=98.108.2.0. .1. 2' 8 =~.3 11. Ponckada cemo prvo odrediti oblast detiniranosti logaritamske jednacine. y = =? ~673 .='"32 9 ( 25 . " => 2x-x-+2-x=x..3 .105 .231-1og45. ali cemo cesce traiiti l110guca \jesenja logaritamskejednacine i zatim provjeravati koji od dobivenih brojeva su zaista rjdcnja. ovo nlJcrJcsenJe).234134 =>x=17. =? log2(x-lXx+2)=l<].23 rlog4:\21 45\21 45.. x 2-x O<x<2.· :.a) IOg'::<'+IOg('::<'-I)=O => loo'::<'(:<'-I)=IOgl 4 2 0 4 2 Logaritamske jednacine (jednadzbe) vrijednost varijable).. ( _)2 .1832·4.9 +~67.

.1 ¢.=> x2-6x+5=O => x=5.a) x=100 246 t] X • 22Jog7 X :::::: 36 /"0.2 2 2. => c) x=4 log.x=5 12.x=2 1 b) x=3 b) x=2. (2 =1 =1 => xl=2. logllog2 log.20') 12."· I . b) x=- . x 2 =-2(1+log. !og4(x~lS)= 1 => x-15=16 log2 Jog 3 E => 1+. = .119.a) Nema Ijesenja.133.a) log.> 5.. x = ...8 = 0 => X= 4.1 c) x=100.r+1 ._20)=x¢::>sr+l -20:::05"' ¢::::}S.25 . J= 0 +1 => x::::]O.135. I 21. x. 2 2 2 c) log.132.x) =2. => log.= 3¢::}x = 2...1+fiii 60 12. x=·2 12.5' -25.a) ¢.~i" =I ¢.a) Jednacinaje definisana ako vrijedi: x+2>0.137. 2' +x-4=2' <=> .1 c) x=2. log(l+x)=-1 3logsx" b) Uputa: 5' b) . .> . x 6 .a) x=IO. 5' .[3 => b) x=9. j __ 3.1=4.2)..a) Jog.E=l => Fx=3 => log[3+ 21og(1 + x)] = 0 => 3+ 2log(1 + x) = I IOg{IOg~2 x-3lo g ·2 Iog .(3x-5)=>(x -3)=(3x-5)=>x -3x+2=0 => x=2.20x + 33 = 0 => c) 1+.b) x=lO.a) x=3 b) x=3 => logx=l => logx=3 => x=1000.'* b) 4 log4(x-IS)=2 => E c) x=29 2 b) log..1' 2' =t.01 3 12.131.20')=x+log25 <=> log 6·5" -25.20.a) x=0. b) x=4 . 41og7 X = 36<=> 36 Jog. x. 2' .a) x=.. x=28.a) log(6.a) X= 59 12.> 25 25· 20' + 25 . 3+10g3±!1-1og3! log<. 25 .6 5' = 0 <=> ~. ¢. ¢..a) x=2.1=10" => 1 x=9_ i => log] x=t.x)=2 => logjx=4.a) x=51.128. 12>0..120.' =324 .~ logx b) x=IOO. =-(I+log. => x = ·2.'.> => 2Iog(x-3)=log(x 2 -21) => 6x=30 => x'=5.a) log(logx)=O 12.136. 16 2 (5'2':" log~2 x-31og~ x+5=9 =4. x=O.1-:. }" 5.94 3 12.=> 210g 2x-5 =Iogx' -8 => 2x-5 =x-8 log x' -8 2 .1-4=0 <=> . (6 5' -25. odnosno. II = 3.a) b) x x log.> + 1:::0 1 =>log21og3.5) I () (' ) ( )2 2 ( 2 .129. ( x-I ) =log 3 ..x=4 12.-.·2.138. .5 12. c) log2(log:. 20' = 25 ..=O::::} log.l'.. = 900 2 ¢::} 9Jog7 ¢.5 b) x=I. lOgH2 (3x 2 --12)= 2 ::::}3x 2 -12 = (x + 2)2 ::::}X 2 ~ 2x . (3-IOg~ }OgX = log900 <=> 31ogx-log~ logx= log9+ 2 ¢.> <:::> 9!ogsx ·iog5 - t =324 logsx= 2 <:::> x=25.L _5 x 1 9 ¢.10 10 12.(iogx)=1 => 12. x=3 b) x=48 b) x=·1. 12.)=.> log2 x -(3 + log3) logx + 2(log3 + I) = 0 3+IOgl±~(1-logl)2 (. x=2 c) x=±·c) Nema rjesenja. x=O.125.126. x .122.1=31. => 3x' . -1)+ log. 12.> b) log(2' +x-4)=x(I-log5) <=> Jog(2' +x-4)=log2' x=--I =--. (1' . 3x'.> '~. (2' "':'3)= 1 <=> log.130. 12.1 +6)=x¢::>3 1'.a) x=6. (Drugo rjesenje kvadratnejednacine ne pripada domeni date logaritamske jednacine).123. 3 b) x=l.3219.118.Jx -3)=log.a) x=1 1 2 12. x. 2 = 18 1810gjx ¢:::} d) IOg3(3 x -.' = 50 2 3 + log3 + (I·' log3) 2 /:50 ¢.t -3t-4=0 => .a) x=IO 'O b) x=125 12. =6¢:::?3 x -.2). 12. c)x.r-l 12.. 10' 25· 4' + 25 .139.6 = 0 " 1 2.3)= log. log(x-3) _ I log(x2 -20-'2 12.=> x-l=-l+x I+x X=--.140. 10' .[. =-1 . x=1000 =:::} Xl J" .> = 20 ¢::} 5"" =S-==?x=l. x.a) x=2 b) x=2 ='51 => xlog2 = ·log5 12.=I.x=3 =81.a) x=9.127. 25t" +25t-6=0 => t='5 => I =--.134.a) x=3 12. 3 247 . 1>0..124.a) logj(S.j21og21og4(x-lS)=O => b) 1 ¢..:::.2'.(2' -I X2' . x = 36¢::} log7 x = 1 ~ x = 7.99 b) x=5 2 log(2x .1 +6=3\ ¢:::?3 x c) X+5}2 => ¢:> 91og7 12.. x>2.

148. Rezultat~ x=l. Zd x. (l-x)logx=O. I. x.J2.a) Prelaskoll1 Ila bazu 2.x~J5 b) x=2.7= log6 c.a) x~O. odnosno.\ 5 x ~16 +~--~--~ log x 3· log x 5 1=logx5+logx3+1ogx2 ¢:} I=!ogx30 ¢::}x.. =3 ' 1 10 - 12.=1.=100 cJ x.::= I =2.x=a.=O..=0 -4 JOii2x log:".52959.a) x=25.x~iJ9 b) 1 4 x =1 12 X=- 12.155.. logx=t. dobije se: I logo 2 log4 1 -I 2 Jo&4-log"~O ¢c} . =-1. Tako nastaje jednacina log? x 12.158..n log3 I <=> log.. X log} X 4 log_" x. odnosno. b) Uputa: Preci na [ogaritamsku bazu 3... x=30. <=? 191og 2 x=1 <=:? x=V2.x.a) x=4.==. 2=1.1.. =3 ' ..=O. .a) x=-.144.1 2 =2<:::? log~x+~'--=2¢::} (Jog2xY·-2Jog2x+I=O log} x ~> log. X2=JO 12. dobivamo: I .=1000 c) x.JZ _ <=> log. =-.x= 2..l. ~ b) x. c) cJ x.a) Prelaskom Ila logaritamsku bazu 2. =1000 b) x. <=> log. x) =100 Uputa: Logaritmirati datujednacillll uz. x.x_. xE(O.. - x~l x~O. X=-. cij im Jjesavaojem odreduje111o njeno dvostruko rjesenje x=1. dobivamo kvadratnu jednacinu I' -1-2=0. c) x=3 12.log9x.a) 12.=l0 12. z.+=). x=8 9 x~2 10".=30.I)U(I.OOOI.162.1S4.a) Upllta: Logaritmiranjem jednacine. RezlIltal: x = . x=1 b) x ~ 10g 3 28 -3. x. I.a) x..157.a) x=9. iz pocetne jednacine zakijucujemo da je x=l jedno rjesenje date jednacine. (1-lo£x)logx:::: -2 ¢:> log2x-logx+2::::0 ::::> XI = -10 .x = 10g 3 1O x~l.150. ! 60. I 1 X=- 25 x=l 12.. x.1 3:::-- 1 3 x=16 b) ¢::} c) x=16 12146. x2=10 b) x. =2 . x·---'-. log2 log3 ]0&210g3 b) X bJ 1 x~9. . 1 b) log 2 x+log.a) log r 1 25 x~- b) x=~ 4 2· log 3 .= -t'~.1Sl. = I 25 =1 0>0 i a*I. = .142.630929 log. .156.=O. dobivamo: " 19 log) x log) x 19 !og!6x+log~x"Tlog2x=<=? '+"-----+!og. =-.=3. c) x~16 12.OJ.161. x. b)x..1S2.-~-.155 . =39 .149.a) x.a) Uputa: Logaritmiranjem jednacine (uzimajuci bazu 10) dobUamo jednacinll xlogx=logx. b) 12. x = 0. x .a) 12.OI. 1 I 12.4 b) Xl 12.x..147. x~2 b) x = 13 I I ]0&6 12. =-1. x=8 b) x. x=1 => x=2.a) x 2· log x + 3 log -4 bJ x 2· log .- 249 . uzimajuci za bazu 10. Jogx l+logx logx-2 logx 4 Zaa>Oia*l. 36 IOl!. Smjenom = 2 + log x. 12.imajuci za hazu log? x ~ log x ~ 2 = 0 .a) ]osx+lo§Fl ""--+---~1 <=> 1 <=> ]0&6=log 2]0&3 ~ .J3.a) Uputa: Sve logaritlllC izraziti pomocu logaritama po bazi 3: 4 log..159a) x..? ~~+3+log?_:r=3(. Kako je iogaritam od 1 nula bez obzira na logaritamsku bazu..x.a) Za b) lal>O i lal*. log -I' 4 x 5 log x ~ 12...613147 => x = 1. c) x=4. X ) = lOO.=O.x log)x 19 '19 ~::.=O..X4 10 9 12.~10 \/10 - 12.x. =2.' 2 3 3 248 =)..630929 '" --~1.=0 <=> --'-. Za 0=1.143.x~l 1 = -2vlog? x= 1 ~ x =~.log2:2 x--l-Iog 2 x-2::::: Oq log2 q b) lZ.r=-36 log216 log28 ~.a) b) Zaa>OJa:l:!.::.3)U(3.141.log27x="3 ¢:? Iocr.x::::a broj 10.

b) Logaritmiranjernjednacine dobivamo:

FxIOgX=::IOgx<=?(::-../x}OgX~O
<=? !.-../x ~Ovlogx=O ~xJ ~1 X, ~4.··
2
2
2
.
'
c) Zadatak rjesavamo kao prethodni a) i b). Rezultat:

12.163.a) xJ=I, x2=9
b)

XJ::::;~'X2=6.Uputa:

12.164.a) x=3
slijedecinacin:

61og62

X = (6!Og6xtg6X

xJ

= I,

x

2

=

4"+4
lo&--:::::x

b)

x

005

log"

b) O<x<256 c) x> 2 32
12.166.a) log,x<3 <;> log]x<log]27 ¢:> 0<x<27. b) 0<x<3 81
c) o<x<V3.
12.167.a) x>1 b) 0<x<1 c) O<x<1 12.168.a) x>1 b) O<x<1 c) O<x<1
12.169.a) I<x<18

c) -33<x<-.

12.170.a)x·I>OAx-I<IOO => I<x<IOI.
12.17I.a) ,-1>0'-'x-1<2
b) 2x+5>0 A x-3>0

~> I<x<3.
A

2x+S>x-3

12. [72.a) 4·2x>OA4-2x<5 "'>
12.173.a)

XElf: 6)

(-

XE

b)

b) logl(2x'+5x+I)<0

~>

(9, +=)

¢o}

c)

XC'

(-333,

±)

12.180.a)

Xc

c)

XE

x>3.
4
3

(-l.2)

XE

\

b) 3x-2>0 A 3x-2>2 ~> x>-.

12.174.a) x<-I, -l<x<l, x>4

2x' +5x+I>OA2x' +5x+I<1

x-7

XE

(-%, -5~Ji7)u(

[2.17s.a)XE(_oo,-3~m)U(~-3,+=)

b)

-S-:Ji7,o)

XE

(-J,J)U(3,5)

12.176.a) Razlom~kje pozitivan ako mu brojnik i nazivnik imaju isti znak (ako su

12.182.3)

XE

cJ xE(( 2)U (3,+ =J.

J-x

¢:>

¢:;:}

3x - 1

- '~->O

3x - J

1\-->

(-31 ~ -11)UlJ.

1

1

1
-<x<1.
2

¢o}

x < -6.

¢o}

¢::>

x<-3vx>3.

b) xE(-IO,-4)U(6,+=)

%)

~ )U [)'i, + =)

12.185.a)

XE

(4,1 + 2.J3j

12.186.a)

XE(O,

.'-

(3

xE -2,2

XE0.

J

I-x

b)

(

12.187.a) xE

<=?

J-x

¢:>

U.Q
-':)
\ 9'
5

J 2. J 84.a) x E

.

logx

4-x
4-x
-->01'0. ~> 1 ¢=>-2< x<1.
2+x
2+x
x' - 2x + 1
x' - 2x + 1 1
0
>0"
< ¢=>XE .
x-7
x-7

I-x

~]U(2' 4]

12.188.a)
250

<0

12. J 83.a) XE(O,

)U(3, + (0).

xdo. I)

0 <x< 1

x-2
x-2
-->01'0.--<1

¢:>

12.18I.a) xE (O.lJU (2,4)

oba pozitivni iIi ob:a negativni). Rezultat: x E (0, 1

b)

¢:>

(-3,-I)U(3,+=)

4

=>

log005X>0

0 < x < 1.
logo
.04 X >0
C)

6+x
+ x 0 1'0.--<.
6 + x 'I
logo; _·······>0
= 6l+x
-->
" l+x
l+x
Xl -1
Xl - 1
Xl -1
logo.O!
<0 ¢::} - - > 0 / \
>1
- 9
x' - 9
- 9

c)

3

b) XE ~,+=)

¢:>

3x - 1

b)

I

b) x>-I

>0

log] - - - < 0
"5 I-x

12.179.a)

log2 x>log216 ~ x>4.

~>

(x>-16 A O<x<l) v (x<-16 A x>l)

x-2
log6--<0
I-x

c)

¢>

x <0)

(x>OAlog 0.04 x>OAloax>O)V(X>OAlogo04X<OAlogx<O)
b
,

logaritamske nejednacine (nejednadzbe)

12.165.a) log2x>4

X

4-x
b) log, - - > 0
2+x
x2-2x+l

Ako uzmemo smjenu 2 =t, dobivamo kvadratnu jednacinu t 2-3t-4=O.

12.5.

log~
7

x2 +25'

12.178.a)

_ 4"+4
2' = _ _ .
2x+I_3

¢::.}

2x+I_3

~>

log

¢:>

=Xlog6x.

x>O) v (x+16<0 A

7

m.

x~2. Uputa: Datujednaeinu transformiramo 11a

b)

12.177.a) (x+16>0 A log,

0,

b)

b)

b)

XE

(-1,

2)U(3, +=)

- 40) U (13 2+.J2_)
(2-.Jz,2.

xE[2,+=)

_:c,

14

1)

xE(I.IO)

\
1 1\ (I
-4,4 I
( -'-)U
16 4
\
J

XE

XE(~'
c) xE

I)

(0, lO- JOO

XE

b)

xE(0,[)Ul

b)

(4

xE
XE

10

,+ =)

(1, %]

b)

b)

lu (10I

3 J
,4

[5, + =)

(-=, -2).

251

12.189.a) XE(O,

~)

1+.J13)

,og? _ _ _
12.190.a) XE(11
2

12.19I.a)
12.192.a)

~

rlog

2)

±)U [4, + =)

XElO'

b)

(log, 6, 1)

13. 0 S NOV I T RIG 0 NOM E T R I J E

L ) 10'
XE (1, +=)

12.193.a) XE [0,

~ )U(~, 1)U(4, +=J

b)

b)

XE

b)

1,7<x<2

b)

xdo, I)U (FJ, 9)

pog,,fi, log, 3j

13.1. Orijentisani ugao (kut) . Radijan

c)

XE (-

2,1)

13.1.a)

2
12.195.a) x:2: 1
12.196.a) XE (0,
12.197.a) x>l

b) x>2

3)
b)

1\

x:2:11
b) xE[-l,

x*3

b)

XE[-k,O)U(O,l]

O)U

c) x>-5
c) 0:5:x:5:1
(0, 2)U (2,4]

12.198.a) x:2:2

b) l:5:x<3

b) 1t

c) 31t

2

3

12.194.0) x>-

'!.

13.3.a)

d) l1t

2

2IT
:3

c) 1711:
45

13.6.a) 90°

b) 311:

c)

4

d) 14n:

45

11:

13.2.a)6

IT
b) -

3

IT

d) ~
12

c) -

4

SIT
21t
SIT
d) 13.4.a) xAoo=1t: 180°=> x= b) 3 9 9

41t

3

13.5.a) 180°

b) 360°

c) 720°

d) -360°

b) 60° c) 45° d) 30° 13.7 a) 120° b) 150° c) 300° d) 450 0

13.8.a) 210°
13.9.a) x: 1=180:

b) 135 0
11:

=>

13.10.a)-229°1O'59"
13.1 L 108°

x=]80:

c) 330°
11:

=>

x=57,2957795° = 57° .17' 44,8" .
d) 630°15'13"
d)-14495°49'56"

b) 171°53'14" c) 286°28'44"
b)-114°35'30" c) -1031°19'27"

13.2. Trigonometrijska kruznica i predstavljanje uglova (klltova) u kruznici
d) 3 0°

13.12.a) 90°

13.17. Pron 01 tacku na trigonometrijskoj kruznici k
b)

a)

c)

~a

odgovara datom broju:
d)

Y

2

252
253

13.3. Dcfinicije trigonometrijskih funkcija na trigonometrijskoj kruznici

13.18.a) in30'

si 120'

13.21.

b)

a)

c) sin2 0°

b)

13.27.a)

d) sin300°

13.29.a) Drugom

13.30.a) 3

13.22.a)

tg45'

b) tg120'

c)

tg225°

d)

tg135°

b) 2

c) Cetvrtom

b) Cetvrtom
13.31.a) 9

b) 1

13.4. Definicije trigonometrijskih funkcija ostrog ugla u pravouglom tronglu
222

a6

.

'138
b8
=-=0,8; cosa=-=--=O,8

13.33.c=a+b ,c=10, smet;:;:;-=-=O,6. sm
c 10'

10

c

b)

'!..

c)

2

5n:

d)

4

a

~rgf3

a

"

6

10

6
b 8
B~COSf3=~='10=0'6' rg o;=-;;=g=0,75, ctgO;=~=6=1,33
a

·1

13.25.0)

d) Trecem e) Trecem.
13.32.a)·5 b)·3

8,
=-;;b ~6=b3

a

6

crgf3=-;;=g=0,7S

4n:
C~_A

3

13.34.a) b=3, sina=0,8; cosa=0,6;

tg,,=~;

ctga.=0,75;

sin~=0,6;

c080=0,8

tg~=0,75
b) a = 12, sin a = 0,8 , sin f3 = 0,6
13.35.a) Treba konstruirati pravougli trougao cijaje kateta a=4 i hipotenuza c=5.
b) Konstruiraj pravougli trougao cijaje katcta b=2 i hipotenuza c=:c3.
c) Konstruiraj pravougli trougao cije su katete a=3 i b=7.
d) Konstruiraj pravougli trougao tije su katete a=6 i b= II.

3.26.a)

t

~.
254

b)

c)

d)

2

13.36.a) 1

13.38.

b) 1-.J3
2

C).fi -2
2

d) 2fJ+I
2

%

. 13.40.a) 22-fJ
6
.
5
t3,42.a) -::;

b) 4+../3

b) _ 96
9

13.37.a) -3-fJ b) fJ+1
3

13.39.a) 3

b) 2,{2-1

13.41.a) 1

b)

c)

";'2
3

c)

3
5

1

-

9

255

tga =2.2627566 d) x=11" 18'36" d) x= -4" 34'26" d) X= 1.a) coso: ( 13.a) b) 2sin 2 x = 3-(sin2x+cos1x) :::: 3-1 = _ sin sina I-tga -2+1 J . tga=~.::::3 :::::> . ctg32=1.0355303..3270448.0) tg a=. Odrediti vrijednosti trigonometrijskih funkcija datih ug10va: a) sin42= -0. ispred korijena treba uzeti znak plus.13.650287. tgO:='2.601815.J5 =-..6946583.47)=-1. x cos x)= X = 0 4 ) "') .sino: ::::> .85605. cosa-I -(l-cosa) cosa 7fi ctgcx::::--=--. ctg42=0.183156 b) x=1. tg32=0.=JI-cos 2 tga 13.956304' .7]' =~!21-49 =~72 sinacoS(X .399985.57.9626122 d) sin42. c051457° = 0.--'-_ cosa 12 5 I 5 ctgo::::::-::::-_. 2 2 ]]61.a) x=·l .flO 1.65. = (tga + ergo: J . a tame je kosinus pozitivan. tg27 0 = 0. :ctg(.:2 13.661006 . sina. t[fX 3 7 f7 c) t[fX=7.60.568S016 13. etga::.2rgactga :::: 25·.Slra=".a) 3cos 2x-3 =-3(l-cos 2x)=-3s11/X c) = 12 25 2 b) tg'a+ctg'a = (tga +ctga'hg 2a -tgcrctga +ctg a) =5(25 .5 .5365729. -~ 13. ctg530 = 0.753554 c) sin27 0 = 0. . x cos 1 1 sin x+2sinl xcos x+cos x=(sin x+cos 2 x} =1. tgI5=-0.30573068 13. sin (Xcos 2 sino: c) 0 =2 2 c) cos a sin-+ x-cos4 x-sin"' x+cos2 x=-sin1 x(l-si~l x)+cos1 x(l-co$Z b) 2cosa .759687 .a) x=48038" 13.834223 .. I 3 =:.x b) sinx c) -cos' x d) 2eos' x b) 12 3 a+cos-aL -_Sin ac?s ex -3::::9(1-2sin 2 a. 13. tg42. cos(·12) = 0.6735287. ctg44° = 1.64.292371.SlnacoS(X='3"' I 2\20.sino:=S' cosa='5 8 13. c0553 0 = 0. cO$27° = 0.. COS I 5=·0.' cosO: = ji~ctg'o: =15=-5- 3fi. 5.. 2 13.7986355.67.J5 ctga Z zJ5 =.9112069 eJ sin1457° = 0.0906588 1 1 Jl+4 5 4 b) 3 13.54.JJ.Jl-sin"1 a .g'0:=4'co.4364167 b) sin 15=0. c0532=0. cos44° = 0.6358599 . tg1457 0 = 0.12) = 1. ctg27° = 1. 3 1 ~l+ctg20: 13.63.739161..2627566 0) x=-1. ctga= tga =3' sma=71+ti'a = Jl+9 =JlO=-w' cose< ~1+tg2a sin a cosa-l 2 l-cos a.44. 2 18 13 13. cos42. fRCX+ctga=3 10 sina=~.sina 13.46.47)=-0. sin a+cos cx:::! => cos~a=1-sjn2a ::::> cosa=±.a) cos ex 41· 40 9 3 3 4 d) ctga=4.62.55. tg53° = 1.6561479 13. 13. Osnovni trigonometrijski idcntiteti 2 t[fX 1. sin a CDSa ---+-cosa casU coso: sino: coso: cosO: sina +cosa coso: .34° = 0.x+sm x= Sln.2913879.58. 2 2 2 (X a 9 + ctg o. Kako ic a u cetvrtO!11 kvadrantu.5514266.53.x. cos42=-0.47..a) sm. tg42=2.47)=0.43.2 = 23 .075862 b) x=16° 58'46" b) x=82° 52' 37" b) x=2.45399.855993 . 13.48..5 128455 d) sin(-12) = 0.r-(.7193398..7 -2 2" I-cos2 x+tg-xcosX=Sll1.5 16892. ctga= 40 17 2 d) 3-sil/X-COS x 13.8438539.56. tI 121 121 612.a) sin44° = 0.~. 13.a) 2cos 1 a tga=--=-~.::: (l-cosaXl+cosa)=_l_cosa.34° = 0. 4 2 1.5726734 e) sine -676.054995 d) x=0.0701416 c) x=13° 12'6" c) x=85027' 18" c) X= 1.891006.co}a)=9(1-2'-)--3=4. ctg15=-I.59. tg(-12) = 0. tg44 0 = 0.a) x=71° 15'45" 13. b) sin53° = 0.9165215.2 sm sina +~0SC:. tg( ·676. c05(-676.3) x=0..96568877 .(-2) 13. II .66. 3/liJ 3 :.= cos ex = .5.52.x= 4/7 =4 2 sina 12 tgCY..45.3) =11 O. sin ex 256 12 257 . 2 13.49. 7 .5095254. 168233 cJ sin32=0.340 = 0.2 X + sin 1.

sin:? x tg 2 ..a) ..a-2sinacosa=o.a) 2 ..--1 ~~. sinacos/3+cosasinf3 a=(1+ sin2~a) b) (l+tg2U)COS 2 1 tga c) l-tg 2 a ctg 2 a_l ctga -.=cosa eos a ~: sin x Icos2a=cos2a+sin2a:=1.-c..a) 1-2cos 2 'a SInX - cosx 2(I-cos 2 a)_1 .-: sm. sm-a sin2x 13. x x tg ~. (sina+cosa)2 ____2___ 1= 1 +2sinacosa tgcx + ctga cos 2 x-I sin 2 x-I 5cosx-4 3-Ssinx c) l+~ 13.x d) sinx VT!="sin xX1 +51n x) 2 b) smx c) (I-sin x)' (I .75.-cos ~ 1.(cos:? x + sin:? x) cosx sinx cosx l+ctgx + 1+1gx =".:::::: (sin 2o.:12=L ~ .a) 13. cos 2 a sin 2 x sinx • 2 8m b) 2 c) J +sin x 2 x x]_ _ 13... sm~-sm 2 2 X -2 eas 2 X '2_ X cos - 2 _ 258 259 .. X .tga+tgf3 ctga + ctgf3 b) sin ex sin f3 --+-cos ex cos f3 cosa .76. d) cosx l+cosx [1+ (l+COSX)' .-------2. _ . = 1'-(I-+-s-in-x"')2:---+ Vhin x .Jl-m+~ cosx 2 b) 2 1+111-(I-m) m 4 2 4 2 sino: coso: coso: sina 2Jl+lcosal 2sinacosa' 2 =2sina._ sin x+cosx sin x+cosx sin x+cosx cosx cos 2 .inx +/-Sin-.x ) l--sinx 5111.72.x sm.-.78. 2 2 2 .X-SIn x 5111.~. :2 cos..+cosf3 -sin ex sin f3 sin ex cos f3 + cos a sin f3 b) sin4 a+2sin 2acos 2a+cos 4(X.3) (l+..=l+sinx .2cos..-.-.tg lex 1 2 1.:. 2 sin':. x sm 2 .] =l+cosx -__ .sm ~cos222 .+l-sinx .x. +cos 2a.69..~ =2sinacosa 3+5sinx 4+Scosx cos-.-1. cos:? x .\: cos x 2tgx ctgx=2. sin x sin 2 x . 2(X-cos -a. cosx (l-sinxf .79.I sin:? x-cos x sinxcosx .:.ex b) 1 1.a ) Sl'n4rv~cos4a::.:(sin2o.)(sin 2a+cos 2 . _ Icos a.a) ') = ctg-u.)2.-- = leas 1 x.. l I-sin x (l-sinx)(1 +sinx) 1 +sinx coS"" X ) .-.70.x sm. X cos-x cos-x sin xcosx cos 2 x x X 2sin -cos-- 13.77. x cos x .a) b) : --. .a) 1= --+"'-.-~ cosx + 1+ sin_. [ 1+ 1+2cosx+cos 2 " ' ( +ctga1 ' )b) cos 2 a+cos-actga.. tga I-tg a tga 2sin 2 a"':"1 d) 13.cos.= -.a) (l-cos'a)(l+tg'a)=(1-cos-a) 1+ cos'a fsm a· cos'a I-tg 2 a tga cos 2 2 x .sm x (1-sinx)cosx 1-2s1nl x '2eos 1 x -1 sin x --. =~~=tg2a.13. fg-a 1._"-__ + _~:::. x ~ ----sm-cos x 2 2 cos -2 . ( sin a 2 (cos a+Sin a]= 13.. cx.74. ' 2 .X (1-sinx)cosx _ (1-sinx)cosx cosx . b) 2 sin a+cos a .68.. cos 2 x-sm 2 x 1. a ) =sm 13 .sin x XI + sin x) cosx cosx d) 13..2eDs 2 ex 1-2cos 2 a c) 1 =-----.... 2 1.. 2 .~ .x+cos..

a) .2cos-l a = c:: 15 =---. S l n .a) 2IT b) b) 2IT n 13..95.I'n 2 ) 2 1+21112 -4m-+ 2 +cos 4 0::)= J 2 sredivanjem dolazimo do vrijednosti _1_ . 3 6 \ 3 3 6 2 6 3 . ( 2" I .in'lo::-sin20::sin~a +cos40::)-2(~in40::-sin2cxsin2cx +(:OS40:):::: 4 2sm- Stn- 15 2 ::::3sin a+3cos-t a . 19Jr ( 1 =CO\ 6n + 3 : : cos 3 ='2 199n 7_. " -sm··-sinsin8n 711: 15 15 15 cos=>cos-· => cos( n _ 7n: ) . =1 sin:.a .a) 2IT b) 2IT c) 2IT IT 13. 8" . 8ir cos.88. - ") cos ~ ex C{)S. sin a +2sin acm?a+cos4 cx::::(sin 2 a !3.)=tg!'.84.[3. /X+~n~9Sin3(x+:r. _ . 2. lC Jr 2sm-cos- . 8" 2 l--cos2 x 1-sin2 x sin 2 x emf x . _(" • 2 • ") .. -S b) 3 2 13.80..cosx(sin x + cosx) 13.94.::::: 2ctg 2 . Jt) " 2n _ " ( 13.85 sin\x{J +ctga) +cos\:.91. cos 7) -a 1 .a) T~-=4 2 2n d) 2IT b) 2IT 13. 15 n ir . 1 5ln- => cosa d) ctg750° = ct. 8" 15 2S1D2 sm-2sm15 15 15 Zamjenorn dobivenih vrijednosti na lijevoj strani jednakosti koju dokazujemo i 13.a) sm -15·· I. 15 2.b) 1 c) 2 13. 27 13. 4n: 2sm ~~ 15 15 _-'c1S'-.2sin·! a + 2sin 2 acos 2 ex .fa)-2(sin6 a +c050a)= 4 2sin- = 1 sm x + cos x ..:(1 +tga)= .6.=...~ .-=smXCQSx.----sm 2'-]=2sm-cos15. Sir 15 15 . 3(sin.::: ctg---:-.2sin ~COs 2 Analogno se dobije: 2cos 2 -':::' ___~2.ex sm a :::: . 2n. ( n) n ~...:Os-=---15 2. 2 sin ~ _ sin E cos 2 x 2 2 2 sin 2 2 ~ • E .~ 15 15 :: 15 15 cos~=_~15_. \ IS) 15 15 260 15 4 +cos4CX)-2(~in]cx +(:os20::X<.82.? ' : : : tg .96.SIIlX+Cosx)(sm X-SlI1xcosx+cos-x) ::::: J3.--g.1 510 - tg ex - • 2 sm-a . COSX smx cosx sinx cosx smx smx cosx sin x(cosx .a + cos.a .J3 d) ctg-. 4n.::..? ~ sin' a(sina+cosa) +cos' a(cosa+sina) = . IT nije period date 3 funkeije.sin ~ Sin[n + nJ sin _16Jl:_ 8" cos- 15 cos- .= Ctgl28n +. 7 261 . 3 :::: SIn l l sma) a +Slfl"" acosa+ cos·' cc+ cos 2 asin ex = ~ .)a +cos. 8ir .. b) ((_1 =-_·-. 2 2 ~ ( SID. sinx+cosx cosx-sinx . sinx+cosx:::::rn ::::> (sinx+cosx)2""'m2 => 1+2sinxcosx:::::m2 :::::>2sinxcosx=m2-1. 2" S!fi15 c) n) n Si~=Si{)Jr+~)::::Sj~=.I)=9sin(3x+n)=--9Sin3X. 21< . . .a).X :. 2n sm.J3 b) cos-3 Ig 251r =tg(411:+!'. 0/ J + c~s ex I-I-' cos" ex( 1+ Si~)= 13.g(720o+300) .x-_-l 7 • J3.a) 15 15 2.86.81.89.m(3-m2) 2 ::::3($in a c:: 3 (sin 4 cx m(1-m~ +1) N m(2 .sin ~ a sm-·· 4n: 2 15 .. Sin . .a)(cosa + sin a) = sina + cosa . pa l ') 3 .83. n: sm2Jt c) c05405° = cos(360o+4SO) ~ -J2 co 545° =--=2 = ctg30° =.-._ sml2.x 13. cos .sin x).a) 2IT d) c) IT lC c) 4 n 4n 3 3 c) 2IT d) 2IT 2 T=-~·- +coia. 2a (1.90.a) sinI1300=sin(3·3600+500)=sin50° b) cos8000=cos(720° +800)=cos80° c) tg 151 00=tg(8-180°+ 700)=tg70° d) ctg2405°=ctg( 13-180°+65°) 13. Periodicnost trigonometrijskih funkcija 13. (sin x+ cosxXco5x-sin x) --cosxI-I--sinx) 2 sinxcosx-sin x-sinxcosx-cos 2 x 2 cos x-sin 2 x sin 2 X cos 1 x sin 2 x + cos 2 X ~-o-s-2-x + -co-s-2 -x tg 2 x + 1 sin 1 x-cos 1 x = sin 2 x cos 2 x:::: -tg-2.S7. 4" 13_93.:[.

105. b) Funkcijaje parna./3 b)--2 2" b) Funkcijaje uvijek pozitivna! T = . Trigonometrijske funkcije negativnog argumenta.tg'3xsin 32x = _(x 3 + tg3 3xsin 3 2x ".a) tg2650+5>0 b) ctg573o>9 c) c05(-2260)<0 d) 5in(-270°1>0 13. U drugom.120.8 6 6 0 3 sin13So = sin(IS0°-45°) ~ sin4SO =0.97. 13. k' kOjlma SinUS I .a) sin1250>0 13.a) 262 13. .J3x-tg.*'a) Funkdjaje parna.119. b). I negatlvna tamo gdje su sinus " kosinus suprotnih (~. c) Funkcija je pama.1 21.8 6 6 03 cos 150° = cos(l800-300) = -eos30° = 0. Znaci trigonometrijskih funkcija c) IT a period funkcije y = cos.103. funkcija je parna d) [(-x)=-S\. b) f('x)=-~sin(-x)=3sinx=-f(x). () l+fx+c ·1+ 1. 13.J3x je P2= 2~.-[(x).7. 13. b) Funkcija nije ni -parna nl" neparna. FUllkcija nije ni pf\rna ni neparna.11O.a) Period funkcije Y = sin.11 l. . a slucajuje: m: k:=..a) fe-x) = (_X)3 .J3.109. . .99.x)=3-(-x)ctg(-x)=3-xctgx=f(x). b) Funkcija nije ni pama ni neparna c) Funkcija nije ni patlla ni neparna d) Funkcija nije ni pama ni neparna. x=x+c f (x+2c)=f [() x+c +c1 %JU ( n:..600)=-tg600=-fl..a) Funkcija je pozitivna Istl znak: (0. funkcijaje nepama c) f(-x)=4cos2(-x)=4cos( -2x)=4cos2x=f(x).104.00-45°) = -tg45 ° = -1 d) etg 150° ~ ctg( 180° _30°) = -etg30° = .cos800 >0 c) tg73°-tg54°>0 d) ctgl20- ° ctg86 13. 1(--. funkcljaje Pozltivna. U cetvrtom.:: 13.11 S. vrijedilo bi ~ = m . n:Ju(~. c) .J2:.a) 2"" -1-4. tada bi se periodi P.114. i . .5 tg120o=tg(180o.100. lOLa) f( -x)=2sin(-x)=-2sinx=-f(x).a) 5in77°-sin25°>O b) cos67° ... d) Funkcija je uvijek pozitivna osim za sinx=1. U intervallma (0.108. ona vrijedi i za znakova: 1_I-f(x2 l-f(x+c) 1 + f(x) f(x). tj. kada Je vrljednost funkclje O. Kako je odnos dva prirodna broja uvijek racionalan.3 6 6 6 6 13. 13. U onim intervallma u .a) Nepama b) Nepall1a c) Neparna d) Nije 11i pama ni neparna.J2x je P. 13. to je funkcija y=f(x) periodiclla sa periodom 2e.a) 2slfi-+4cos-=2sin-+4cos-=] +2. 13. Sinus i kosinus imaju negativne vrijednosti sarno aka je drugi krak ugla u trecem kvadrantu. b) Funkcija y=cos.98..tg33(-x)sin 32(_x) = 3 = .9. funkcijaje parna.70711 cos1200= cos(1800-600) = -cos60° = -0.102.· ]3" ] 7" " Sn: r. funkcija je neparna. b) ctgl 35°=tg(l800-45°)= -tg4So=-1. sto znaci -x-sin3(-x) -x+sin3x x-sin3x dajefunkcijapar~a.[5x nije periodicna. 13. 13.*Kako datajednakost vrijedi za svaku vrijednost od x. c) Funkcijaje parna. tllokcija je nep'~rna. ~ = k • pri cemu su m j k ~ P2 prirodni brojevi.a) f(.a) d) ctg76° cos67° b) c0524° c) ct~~~O d) tg18° sin73° b) sin39° c) tg sin 120° ~ sin(1800-600) = sin60° = 0..os(-x)=-8cosx=[(x). b) sm3200 <0 c) c05116°<0 d) c052500<0 .') __ (-xJl -sine-x) ·_x 3 +sin3x __ x 3 -sin3x f(x).a) 13.x -tg'(-3x)sin 3(-2x) = _x 3 -. 3 13.a) 13.= 5'i ' c) 0 13. 13.1 13.. funkcijaje pama. 263 . Svodenje na prvi kvadrant 13. e) 'g!3So =tg(18.3 P2 morali sadrzavati u periodu P. 13. 27r)- %JU ( 3. OSlnus ImaJu 3.106.a) b) c) d) 13. U ovom 13. Ako bi data funkcija bila periodicna sa periodom P.J3 . ParDe i neparne trigonometrijske funkcije 13. b) U intervalima (0. 3.).8.f (x) 1 + f(x) Kako je f(X+2c)=f(x).107. za svaku vrijednost varijable x. 7C) funkcija je pozltivna. % )u[ n.).112. to posmatrana funkcija nije periodicna. .a) sinnocoslOOo <0 b) tg2000sm3500 <0 c) cos(-950)ctg(-100 )<0 13.

212 0 . -. 13.tg32{) - sin 32° cos 32(1.5 d) tg585°=tg45= 1 c) ctg9300~ctg30o= 1!732 13. +IX )= -cosa cosa tg= -sinacosa.11) sin480' = sin(3600+120') = sin 120' = sin( 180'_60°) = sin6lJo = _ 13 . Ig800[g100 ctg 2 18° +ctg 2 18° 13.S. .508 0 )eos (.143.tg( -616°)tg194° ~ = sin350sin35° + cos350cos35° + tg760tg14° = 2 == sin 350+ cos2 35° +ctg I 40 tg 14° == 1 + 1 == 2. 2ctg 2 18° 2etg sin (.~ 0.3n )ctg ( 5.a) cos660'=cos60'=0.L.a) cos53°cos37°. d) sin960o:::: ~in240o:::: -sin60 r:. cos' 6960 +tg(-2600)'g5300 -cos2 156° .a) cosS7"=sin3° b) cos215°~-cos35' c) cos III '=-sin21 ° d) cos4000=cos40° 13. 13. . tgl.\ 2J7:+I8 =smI8=Sl~ 2'+'9 =ca"<) I8 ~ -c0530' ~ _13 . Q = .a)* sinl3.cos(-505°)cos755° .ln)~tgO.3 2 .cos 32 11 cos 58 11 .124.fi 2 ' : b) sin (IX -17n: )cos(n: + IX cos22S0=cos(1800+45°)=_cOS45°~_. ctg22So=ctg(180o+45°)=ctg45°=1 d) sin210' = sin(l80'+300) = -5in30° = c) .5 b) c05570'=co021 O'=-cos30'=-0.125. :.a) sin28°cos2°+cos28°sin2° b) = sin(28°+2°) == sin30° == 0.2 ~0.j3 .866025 2 13. )= cos ~.57735 d) cos945'=tg225°=tg45'~ 1.5· b) 0 264 cos 2 24° +tg800t81O° -cos2 24° Ig272° +ctg 2 18° ctglOOtg100 ::::.a) c0521O' ~c05(l80'+30') 13n:). .a) sin55'=5in(900-35°)~c0535° b) sin 114°~sin(90'+24 ')=cos24' e) sin 160'=sin(1800-20')~sin20° d) sin325'=sin(3600-35')~-sin3Y J3.sin 32° sin 58(1 ctg32() 2 ~ 2 13 138.86603 c) cos 1230o=cosI50'=-cos30o~_O.. =:!i.134.2~n)= .11)sin I 290'=sin2IO'=-sin30'=-0. (361r 13n: .5 sin33°cos27°+cos33°sin27°=sin(33"+27°)~ sin60° =. 3 13.49Jr.a) -0.132.73205 l3. 1. 13.126.128. 13.129. . tg 2 252° +ctg 2 3420 lc.J3.137. o .13.136.142.122.J 2 ' b) cas 3 5.a) sin31S' = sin(360'-4S0) = -sin4So = _!. 2 iJ Adicione teoreme (formule) 13. = cos( 2n + 1 b) 5in240' = 5in(l80'+60') = -sin600 = _ 13 . -13.5 b) sin870o=sin30o=O.13I. (rr 2J7:) 2J7: 13.. 2.* sin39Sosin 145 0 .a) sin225' = sin(l80'+4S0) = -sin4S' = _ .: cos15°cos15°+sin15°sin15°-tg25°tg65° :.866025 13.a) sin35"coslO"+cos35'sinl0o=sin(35°+100)= sin45° = .86603 d) tg960'=tgtg600~ I .139._lc. 2 13. 2 d) ctg240° = ctg(180'+600) = ctg60° b) cos300' = c05(360'-600) = cos60° = c) tg300 D ::: - tg60o:::: 13.a) tgI87°=tg7' b) Ig280'~tg 1000~-tg80'=-ctg I 0" c) ctg45 1o=ctg9 J o=-ctg89°=_tgl 0 d) ctg600 o=ctg60 o=tg30° .:: -ctg30° ::::: - )tg( 3.tg l4n+ ~)= -tg~ 2 c) 13n:). + IX }os(a .IX )= sina cosa clga = cos a.J3. 2 d) ctg33(P:.140.::: cos215°+sin215°-tg25°ctg25° == 1-1 ::::: O.328 0 )sin 958 0 etg 572 0 =~:i-g218°. sin825°cos(-15")+cos7S0sin(-555°)+tgI55°tg245° ~ :::.130.10. 2 b) ~.a) sm =s11I8+I8 =51..a) sin 111r=sin( IOn+n)=simr b) cas231t ~ (cas221t+1t) =COS1t c) sinSrr=cos2n d) tg33. = cas( ~ + ~~ )= -sin ~~ .127.707106 2 b) sin85°cos15° cOS85°sin15°=sin(85"-15°)=sin60'=. 13.5 b) ctg855°=ctg135°=-1 c) tgJ 230o=tgISO'=-tg30'~-0.141.123..1022 ° ) _ ) _ tg(.a) cos480o::::cos! 200=-cos60o:::::-0. b) sin825' = sin45' = c) sin 123()0= sin(3·360'+ 1SOO)=sin 150'= sin30'. cos 32 iJ sin 58(1 ctg32 11 tg32() :::: -sin 32° -cos 32 ==~(sln~ 32° +cos 2 32())==~L 13. 2 ' c) Ig240' = Ig(180'+600) = tg60° = .fi .i.a) 5 b) 3 13.133.sinS3°sin37°~cos(53Q+37°)"'90o=0 265 ..11t=tg(331t+O. 13.fi = 0. cos (.I1t 13.

4· b) coslO5° = cos(600+45') =cos60Ccos45Q-sin60osin450 = 266 a .+.cosJ3 + cosasinJ3. 119 3.fi 3. Kako je tg(o.+tgf3 Hga tgf3 etg15° = elg(45° .g. + J3 = 450. coG-a )=..(_15~'::.. to zbir CHI3 uglova a i 13 moze biti same -135' (-3n14). -2" ..149.13 -8 34 --fii-3 13.eosi3casy .'j3)=~ \2 13 12 tga=-s' Igj3=S' tg(a+j3)=O 1 1 1--·2 3 = Ig600 =.:./3-3 3 25 1 13. 5 17 r 5 17 c) 13..:':...:.5 .-'-".. Potrebno je odrediti cos a i eosp..c) tg (a + f3 + Y ) = ..J3 13.~=_ 45+ 32 =_13 85 tgcY.. ...a) Premo adicionoj forrnuli je sin(HJ3) = sino.707106.. tada su a i j3 negativni ostri uglovi pri cemu . sinja+j3) = sinacosJ3 + eosasinJ3 22- -/3 .158* tg(o.tg atg 13 ... 0 1-lg24 Ig21 ° 13.tg f3tg y 13. cosf3 =~"l-sl11./3 .-f3) 85 4-~ 26 g{ ) 19.fi _ ..sinasinJ3eosy .-J3) = __ ~ tgo..tg"'y'---_t"'g. ...tgatgf3 tg34° +I 26" b) I "g 0 = tg(34o+26°) = tg600 = -lg34 tg26 0 . .1 124° + Ig56° c) i 0 I' = tg(l24o+56") = tg1800 -Ig 24 tg56 ° 2 1.tg o. tg (a+ 13) =.f3 = 30° 2 a -2a+4 tgo.157. + tgj3 1 .a) cos75° :::cos(45°+300)::::: cos450cos30o-sin450sin30o::::: = J2.. ") 4 f . -sm-a.'.~ = 0.... 15-./3 .eosf3-eosasmf3 = .151.=l => 17 " .Ie a izmedu -45° i -900.148.tg y ... -tgf3 l+tgatgf3 14 =2 =t.3-3 => =~ 5 4 ..c+-.-/3 14. -0 = tg(24°+21°) = tg450= 1. =tg45°=1 b) .145.a) cos41°eos11°+ sin41 °sinll 0=eos(41 '_11 0) = eos30' = 2 = 0../3) 1 13..I-c'+--'x 1_ x 1 _ l. 3-. b) cos(a+l3+y) = eoso. Ig(o.J3 4-a 13 = 300.144.+J3)=1 u svakom slucaju.::..::::0.fiV . . -/3 _ ..:.. b) cos28'cos32'-sin28°sin32° = eos(28°+32') = eos60° = _ l .. 3.1g".f3 =~-.. 2 1 .p+f31 rg(-750)=-rg(450+300)= J'f+3 =-2-.152. .11 = ~r.Igf3 1 + tgatgf3 00- a-I ~. ./3..ta-j3 Sina=-:~.:'g"'f3-=:-":..J3 a-I 1+--·-4-a . ') 15 cos ex:::.1) 2 2 2 2 ..c·:: -1. .:e.---: .:~ => 12.sinasin f3 sin y . 26 5 1-4'~ 5 19 5 85 85 => 36 cos(o.a) -.156. ..J3 1 . cos(X=-.a) sin(a+ f3 +y)= sin[(a+ f3)+y]=sin(a+ f3)cosy+co~a+ f3)siny= 13 120 tga-j3 ( )=-. 105105502 13.30°)= 3 +J'f = 2 +. c 13. ..1.. I"..fi(j) .t''''-~".866025 e) b) cos78'eos33'+sin78°sin33'=cos(780_330) = cos45' =..J3 13.155. sm(o.=..sinacosi3sinycasCLsinl3siny. ~os f3 3 7J2. 13. Ako je x<-l.'=c 2 3 .xO . =lg300 = O..8 13.J3 2 a -20+4 a..153.:.. s. tg.• 13') = -nb) SII1(o 13.fi = 0.J3 (4-a)...J3 = c..f3.o.154." 62929 1+4·- 5 => 13. tgo.= .x) x-~ + 1 -'-=1 xl +1 l+x 1 +x => o.f3)=smo. doblVamo:cosa::::: ......fi ~ _ .160 .. c) . ... .fi .--:' cosy = r. .:. Prema a) u prethadnam zadatku je sir(a+ f3 +y) = sinacosf3casy +co9'Xsinf3cosy+co9'Xcosf3siny-sinasinf3siny..159.:+:..150.a) .11 .-:.xi. 2J2. d) 2 Ig?4o+tg21° 13.3 1 1 5 -+Iget + tgf3 13. I .146. . 267 .+j3) 5 cosj3=~.y."..Igalgj3 x(1 +x)+ I-x I-x x+-_--. Izracunavanjem nepoznatih vrijednosti trigonometrijskih funkcija i zamjenom u . 5io(30'-00) _ _-4 _ 10 a+f3 =45 0 5 6 a.:...147. .Q.7 = sinacos f3 cosy + casasin f3 cosy + cosaeos f3 sin y . navedcnu formulu.[1+4 4 4..

= (slnacos,B)2 -(cosasin.l?f =sin 2 a COS 2 f3 -cos 2 a.sin 2 IJ=
= sirra(l-sirr j3) -(I-sirr o:lsirr 13 =sirr a-sirr asirr 13 +sirr asirr f3-sirr f3=sirr a-sirr 13
sin. -,ex + cos
- (3
13.178.a) tga+ctgf3 cosa sinf3 sinasin/3+cosacosf3 cos(ex-j3)
cosa cos f3 - s'in ex sin f3: casCa + /3) .
ctgf3+ 'ga .cosJi _ sin ex
sin j3 cosa
~.-

=

.
e=2sm-cos--x . ex ex ( cos2ex
. 'Jex} ex
. a ex: 'Jex ex . 'Jet ex
b) SII\(X-CQ!{X'
tg~-sm- -- g-=2sm-cos---coS"" -tg-+sm--rg-·-=
222,222222222

1

1+-~=I+l=2

.

tg45°

\

I
13.163. 2.

13.164.

13.165.a) sino:

b) cosa

c)

r

cos(o:-~)

13.166.a) rgac{g~
b) I
c) tg~
13.167.a) cos2~
b) 1
13.168.a) sin53'sin67'-cosI4'+cos3JOcos23° =
= sinS3°sin67Q-cos14°+( cos37°cos23°- sin37°sin23°)+ sin37 c sin23 c =

=Sln"2

= cos37°cos23°+sin37°sin23° -cos 14°+cos60o=

~

13

d)
13.169 a)
b)
2 2 2
cos(a + 13)
13,170.a)
b) 0
c)
d) ... = tg4S" = 1 .
cos(a - 13)
sio(a - /l)
13.171.a)
b) 0
c) -tg75°
sin(u+/l)

c)

13.172.a)

b) ... = tg4so=1

13.173.a) cos2a- sin2a tga= cos 2 a - sin"a - 2sin 2 a

c)

I,,:

= 1-4sin2a

-~ )=tg ~

b)]

=

13

c05300
.

13.1

268

li

sinG S° +30°) = sin45' 2
.fi l6
c05300
cos300 = 13 =
= 3
?

77 a) si~a +f3)sIr(a -,6) =(5inacos,6+cooasin,6Xsinacos,6 -~o;asinf3) =

., a )

. ex
1
ex
2 +sm2 \l::::sm2'--a~=tg2'
ex

cos 2

[

I

)

.

cos .._2

J -

= tga + tgf3- (1- tga Igf3 X,ga + tgf3) = ",lgc::a_+c.:I",g[3::..- tga - tgf3 + Iga tgf3(tga + tgf3)
I-Iga Igf3
J - tga tgf3
Igatgf3(tga + Ig[3)
!3 (
B) .
=tr:o:to ["ex+
1- rgex Igf3
"".
(>

13.180.b) (J-lga)cos(45o
! +tgo:

-(X)

:::: sin (45 0

13.18I.b)

,

l-tga ,c05(45 0 -a)=tg(45 0 ,a)co5(45 0 -a)=
1 +tgex
'
-

ex)= sin ~O() -

(45() + ex

)]= cos(4So + ex)

(ctgo: + ctgf3)ctg(a + 13) - (ctgf3 - ctga )ctg(a - 13) =
= (ctg a + ctg f3 )- -,-ct.'o"g-,-a.cc-"lg'Cf3,---~1 (ctgf3-ctga) eta0 actg f3 + ..•1 ~ •
etg f3 .- erg ex
etg ex + etg j3
= ctg a ctg f3 - 1 - ctg a Cig f3 - 1 = - 2 .

13.181. a+f3+y=i =>

13.176.a)

5io15° casIs" + sin300 coslSO

cos-'

2J

tga +lgf3
- tga - tgf3 =
tga tg[3

13.179.a) t g (
a +)
[3 - tga - rgf3 =

c) tga

13.174.a) 1
b) -tcr'a
13.175.a) sin(4So+a);::; sin45°cosa+cos45°cosa = coS450cosa+sin450sina =
= cos(45°-0:)

,a

. ex

= sin53°sin6r-cos14°+ cos(37°+23°)+ sin37°sin23°::::;

= cos(37°-23°)-cos 14° +cos60°=:; cos 14°-cos 14° +cos60o::::;cos60o::::0 5
b) sin20o+sin13°sin57°-sin33°sin77° = sin20o+sin 13°cos33°-cos 13~~in330=
= sin20o+sin(l3°-33°) = sin20o+s1n(-200):::: sin20o-sin20o:::: O.

,a '\

SIn--1

. ex
ex . 2 ex et
. ex
ex. ex ex \ . ,ex
ex
2 .
=sm~cos-+sm
-tg-=sm-(cos-+sm-tg - I:::::SIO- cos-+-- 1=
22222222122
al
.
\
cos

a+f3=~ -y

=>

=>

tga + tg[3
- - =ctgy

=>

Igatgy + tg f3tgy ~ I - tgatgf3 => tgatgf3 + tgatgy + tgf3tgy

13.183.

1 - tgatgf3

=>

tga + tgf3
1 - tgatg[3

tg(a+f3)=tg(~ -Y)
1
(
. \.
=> tga + igf3 fogy = 1- tgatg[3
tgy

= 1.

cos2x+cos2(x~0:)-2co5xco5acos(x-0:) =
= cos 2x+(cosxcosa+sinxsina)"-2cosxcosa(cosxcos<x; +sinxsina) =
~OS2X+COS2XCOS'2ct+2 cosxcosasinxsina+sin'2xsln 2ct-2cos 2xc'os2a
-2cosxcosasinxsi_nci =

269

=

),2,2
a+sm xsm a = COS2x( I-cos2
0:; +sm xsm a =

212·2·2
COS X-COS XCOS

. 2
,
")' 2
. 2
= cos-xsm-o:.+sm xsm
a::::: ( cos-x+sm
x sm a = sm
Cl.
13.184.cos'o:+cos2p+cos2y-2cosacos~cosy ~ cos'O:+COS2~+COSy( cosy?

.,..,'

2

2cosacosl3)~

2
~ cos 0:+cos'l3+cos( 0:+13)( cosacosl3-sinasinl3-2cosacosl3) ~
~ cos'o:+cos'I3-( cosacosl3-sino:sinl3)( coso:cosl3+sino:sinl3) ~
= cos'o:+cos'I3-( cos'acos'l3-sin 20:sin'l3) ~
:::; cos2a+cos2B-cos2o:cos2~+sin2asin2f} =
2
2
2
2
2
2
2
2
C05 (%(1'- COS2J))+COS2~ +sin asin f) = cos asin f)+cos J) +sin o:;sin B=
2
2
2
2
2
::: (cos a+sin cx)sin2f)+cos !) = sin f)+cos 13 : : : 1.

13.185. * COS\:HCos2~+cos2)'+2cosacosr:kosy =
2
= cos'o:+cos 13+cos' [1800 -( o:+I3)J+ 2cosacosl3cos[180o( 0:+13) J~
2
?
2
= coS (Hcos-l3+cos (0:+13)-2cosacosl3cos(0:+13)~
2
2
2
:::: cos a+cos f)+cos 2a cos2f)-2sinasinJ3cosacosJ3+s1n asin2p2coso:cosl3(cosacosl3-sino:sinl3) =
2
2
2
== cos2a+cos2~-cos2a cos 2 p+sin 2asin 2 f) = cos 2a(1-cos J3)+sil/asin J3+cos J3 : : :
2
2
2
2
2
= cos2asln2~+sit11asin2J3+cos2J3 = (cos a+sin a)sin2j3+cos J3 = sin J3+cos J3= 1.
tga + tgfJ
13.186. a+I3=180'-Y ~> tg(a+I3)~tg(1800-y) ~> ----··--~-tgy
1- tga tgfJ

=> tga + tgfJ ~ -tgy(l- tga tgfJ)

=>

tga+tgp+tgy = tgalg~tgy .

13.192. Odrediti cos2a,a zatim tg2a, tg2= 32.
49
2
2tga
J_lo a
13.193.* sin4a ~ 2sin2acos2a = 2-~-2-' - O 2
l+tg a 1 + tg a

. . (2"2a) = 2"a 2"a,

13.194. sma=SIll

rgrx

l

2'
Sln

a

cos

cosCX=cos

(2 2a) =cos ,a '2a2
~i-sm

a

2

2tg 2
,a
l-tg- 2

-0,96, cos4a ~ 0,28.

ctg --1
ctga =
2
a
2ctg-·

2

,-

I

13.197. tg=-v2 -I, sina~ ~===o=
J+ctg-a

.

.

.fi.

.fi.

,

s11120::::: 2smacosa =--. cos 2a;;;;: - , tgLO::::: 1, ctg2a = 1.
2 .
2'
,

60
91
13.198. sino' ~ '109 ' cosa~ 109

tga~

60

9] , etg=

91
60 .

a

13.187.

;5

COSCX=-

.

3"

sin(a-~+y)

2tg~

-fi
3
GOsP=-, cosv=4'
"
5'

-

= sin[(a-~)+yJ = sin(a-l3)eosy + cos(a-l3)siny ~

:::: sinacos~cosy - cosasinj3cosy + cosacosf3siny + sin(Xsin~siny =
=

13.11.

3. -J7

3 . f5 3 -"- + ,_Is 17 2 + 3. 3 2
34345745345

5.

120

119

169

169

2

270

4
5

4

6
3+··5

21
5

.

2

r;

=0

4a{l-a 2 )

t3.20L Sll1X=±I+a2' sin2x=+

13.190. rga=---

I

1+3~2_()
--2
3 -9

__
1±_4_
1-4
3.- 7
1+4

4(a-b~
a 2 -6ab+b'
? ' cos2x=
(a + b)(a +b)2
1-a}

-1-[5

cosl3~--, sm213~--, eos2~=--

l-cos2j3

3-2

13.200. sm2x=+

Trigonometrijske funkcije dvostrukog ugla i poluugla

]3

4
~

4
21

5

60

3, 3
4 . 2 7'
24
13.1 88 . cosCX=-. tga=-,ctgcx=-, 5111 cx;=:_smacos(X;:::;;5
4
3
25
, .'
7
24
7
cos2a=cos-U-sm-(l=; - , tg2a -= -'ct cr 2u:::.:25
7'
b
24 .

13.189.

sina
13.199.
3-2cosrx .

617_-~9:fS_S_+ .'1.mc::.3-,--S~+-=2-,-4

_£_a

l+t f ; - - " 2

,,6 rg fJ
sin fJ =-:;-,
0

h?

~-:-"L

9

517

6+a

2

y- , cos2x=

IS iii 75 stupnjeva

6a 2 _I_a.1-

6+a y
2

917

13.202. sm2x=-, cos2x=±--, tg2x:::±-16
16
35
4
13
13.203. tg2y~--,ctg(2x-2y)~3
84
.
8,/10-1
14-7.[5
13.204 .. _sll1(2x+y)~
,cos(x-2y)~ - - - - ,
.
D
27
13.205.

. 4(a-b}f;b
a- - 6ab+h-

tg2x=:r-,------,

13,206. sin4x

~

sin(2x+2y)~

-0,96

J8-2S.,J5
-'---,--'81

13.207. eos4x

~

-0.28"'-

271

'1- 0 eas(2·1S0) ; : : cos30o= _
-f3.
13 .208)
.a cos-'15°'
-sm-.);;::::
2

13.217.a)

b) 2sin67'30'cos6r30' = sin13So = sin(l800-4S0) = sin4So= .f2
2
2

c) cos 22Q30'- sin222030'=cos450=

.

. 2n.
2 Slll

3n

cos18

.J2 .

13.209.a) 1-2sin215°::::;cosl15°+sin215°-2sin215°=cos215°_sin2150=co5300

=

-J3 .

2

l-tg 1S0

2

___ 2cos 1So -(cos 15° +sin 2 15o)

1- 2sin 222° 30 ,

sin(90o-1So)

cos18°

cos18 u

. 4"

-

sin' 22°30'+cos' 22 0 30'-2sin' 22°30'
cos 30° 16

cos18
cos18():=1.

cos 18°

sin 40° cos 40° sinlOo

2sin 20°
(2 sin 40° cos 40°)sin 10° sin80osinlOo

2 l-tg'15°

2cos' 1SO -1

c)

sin72 u

251n200 cas20 D cos 40° sin lOG

2tg ISo
2

2"

COST= SIn --:;-.

b) sin700sin500 sinJ 0° = cos200cos400 sinl 0° =

2

tgJSO

.2"

? 18 ) 4' 180
360 4$in 18° cos 18° cos 36°
2sin36° cos36°
13 ..a
SIn
COS
=
0 0

2

b)

2nl

. 2n. (n

Tsm'14- = 2510 7slnl2-7)= 2S111 T

4sin200

4sin200

2sin 20°
2coslOosinlOo

sin20D

1

8si11200

8sin200

8

2

3

'] 3.219 .a) si n3 x:::::sin (2x +x ):::sin2xcosx +cos2xsi nx=2sinxcosxcosx +cos xsinx _sin x

cos 45°
2
4
4
b) cos 2u-sin 2a=cos4u

13.210.a) 4sinacoso:cos2o:.=2sin2acos2u=sin4
c) cos"2a
2
2
d) 1-8sin acos a= 1-2(2sinacosa)2= 1-2sill!2a:::::cos 2 2cx+sin 2 2cx-2sin 2 2a=cos2a.
13.21I.a) -1
b) 1
c) -J
2
2
4
d) cos a._6cos a. sin cHcos 4 a:;::( sin 2a+cos 2 o:}2 -Ssin1 CX::os 2 a::::: 1-2s1n 2 2 a;::::cos4a
sin 10°
sin 10°
sin 22°
13.212.a) _ _
b)
sin200 2siniOocoslOo
2cos]00
sin44°
2cos22°

3

2

:::::2sinxcos 2x+Cos 2 xsinx - sin 3x::::: 3cos 2 xsinx- sin 3x:::::3sinx(1-sin x) - sin x :::::
:::::3sinx-4sin3 x.
b)
cos3x -= cos(2x+x) = cos2xcosx-sin2xsinx:::::
'.,
?
.
' 1 +cos-x
' )::::: ( COS"X-s1l1~x)eosx-_sll1X
cos x Sl11X
= COSX(
cos-x2
2sin xcosx:::::
= cosx(2cos 2x-l )-2cosx( l-cos 2x) = cosx(2cos2x-I-2+2cos2x) =
:::::: cosx(4cos 2x-3)::::: 4cos 3 x-3cosx.

:;0_

c) 2cos20°
sin 10°

13.213.a)

!-cos20o

c)

d)

2sIn I

b)

2sin 10°

cosx

1 +cos2x

2eos 2 x

d)

2eosx

2sin x

sin2x

2sinxcosx

1 +cos2x

2eos 2 x

13.214.a) 2cos23°cos67o:::: 2cos(900-67°)cos67° :::: 2sin67°cos67° :;:: sin 134°
= sin(1800-46°) = sin46°.
b) 2sin700sin20° = 2cos200sin20° = sin40°
c) (cos70° - cos200)( cos20° + cos700) = - cos40°.
d) cos]O°

b) ~
8

13.215.a) sin800

'lex

.-,a

cos- -+s1o- 2
2
b) ---'---'=-cc
2
l~sjnC(

(

272

COS

~2

-

sin

9:.1
2

J-

c) ctg100

( a . ai'
i

+

cos--s1o~

2

0'

ex

2

2

-2cos~sjn-

2/

a

0:

cos 0: cos 2a cos 40:

2
sin 2ex cos 20' cos 40:

4sin ~
2

4sin ~
2

rgx.

=

13216
.
.'a)

-1

0

13.22I.a)

tg 2 (45 + a - 1
tg 2 4So +0: +1

(l+tgo: \['

!---

II - tgo: /

41go:

2tgo:
1 +tglo:

+1

ex)'
(\ ·2a.
2
SJn-

2sin~
2

sin 4a cos 4a

sin Sa

8sin~

16sin·~

2

(1 + tgo:)'

---(1

2

- (1 - tgo:)'
tgo:)'

(1 + Igo:)2 + (1 -::tgo: )'
(1- tgo:)'

sin 20: .

. a

cos--s1o- .
2
2
cos-~

2 sin

S1 nO' coso: cos2a cos4a

2sin~'

2

sin 10°

cosx

251 n ~ C05~COSO:' cos20' c0540'

13.220. cos~cosC(cos20:c{)s4a = ._......2~-'2~_-:-_ _ __

2sin 3x

3tga

1 .
c ) -sm2a
2
=1.

- .-

3tga
13.222. tg~" = 2

, tg(~-a)

IgfJ-tgo:
1_ + tgf3 tga

- - - -tga
2

273

kEZ./3 " 12 ~2--13 ~2+-13 - 2--13 (2-~2+.228.226.a) d) to-=2-.2-.:.~.J2coi2\+2sirf 2\+2co.i =~2Sin2 x + 2cos' X +12cos2 X - { 2sin' "1 = ~4CO.fi - ff J4-(2+. .-+S1!1~ ~ + 2 cos..fi _ _ _2_ :::: 2 . b) .:.-)! = "\14c05. .~..fi.x::.J.J2(J +sin2a) = ~2(sjna+cos(jl r:-~ 2 1C : ~ 13.._ _ _ 4 1__ 2_. SHl24 ~ j.224. '.= _ 4 =.~JUJ3 ')2+JUJ3 .x:o. 1C 4 n° .-=2smx.J3) f2=J3 )2+~2+.229. n:+2krr). xE(2krr.= 16.227. ~ .232.a) .L2-b+-I3} (2-~P _ b) ~ 2 2 4" Is in 2al 13. t+cos".1_2 = _2_ = 2-fi = .~a .a) ['."C ~' ~l+ 1.23 J.223.a . I .a 0 l.a)sin~=sin.--sm..O:O. ".":=sin.fi ."2-+-.J3 )2+~2+.72 cos~=cos1:::: -2-:1 r _( -.J3 2+~2+. V 2 2I \ 2 2.J3 5=J:3(2-~) .. ~_ b-J3. 2 2 13.-"~ 4 nIt:.'~ 2 .J . .J2+2cosa = 12lcos._ 3tga -2tga tga 2'+ 3tg 2a - sin aeosa sinaeosa 2+"sin 2 a sin a sin a cosa cosa 2+ 3( cosa sin a )2 2+3si~"~ cos 2 a 2sinacosa sin2a =--4+1-cos2a 5-cos2a = _ 13..oa <X\ IX I 3 710 a.( ex +"4 .n: 13.225. -.-2s..rr = 2cos"4 ex + SlD "4cos ex 1 = 1 2..(2+~2+-13 12-b+-13 = ~2+~' = J2+~4coS' 2J.. 13.fi I= = Fljsinex+cosal = 2-s1nex+-.] " 21IS111 r .' = J2 + 2lcos2).I g3xl 2 .a) sin.2 274 27S .I1'2\ = 13.J3)2+~2+.= 2 cos.x. 2 ..2.fX.. O:O. .c 4 2 4 2 b) cos'x. .J3 13.J3y2+..-"-=2cosx.a) .": ~~cos: 8 = 2· ____ 2 = 2 ~l+COS.B.:S.n: 24 n: cos24 SIn- .x:O.. .4sm. .---.J2 8 2 )Z-JUJ3 . .-cosa[ 2 _ 0 7 [sll1 · ... -.": 13.'l.. 2 ~-cos.:.- 2 2 IT l-cos- I fi 11-~ J2 .x .J3 2+~2+.J 2=+=2=c=0="'=x =J2+. e) lr .

.' 1+ tg 2 -_ ? ---------== l+tg2 l+tg -_.: x smx 2sin-=--cos2 2 ') SilLY .:: >j2+..-" 'Ii 1 == cos~ .X cos x __ 2 l: .=2__ +? .. 2 x sm"2 2 X sin21+ __.a) .234. x sinx 13. x sin." .._.2 x cos --+sm 2 2 . l-tg2-2~' I +tg . $10- . 2 2 '- cos - cos~ . = sinx ._ ctgx..Sin X 2 1.236. ..2~-:: =_. cosx \' x 2sin ':""'cos-- ._1.--.S X 2sin~ X ct .cos x)' I " 2sinx+2smxcosx 2tg 2 x 2 x 2 -+ 2tg- 2 + 2tg 276 sin \: cos x 2S11L\-~. cos 1 ~-sin.= v. 32 I-cosx ._.O 2 2 in 2 ::.-- ") x .2: • 2 X 2' ___ 2_ _ .!.·8 .tg .a) 2 -=~-'- x sin 2 - .cos 2 x x c) "2 _ _ _".? I1 ." b) x cosx d) -.2 1+--.. 2_ l+tg _ 2+__ .-4 2C05. COS --sm 1--.2: cos x .. 2 c) 2+hT~ 4 .._' ?' X Slll. x 2 cos.. x 1. ~:::: <.?sinx(l+co5X) _. ...~ 2 X x '2 2tg ~J tg ~.TC => 13.x l-tg.. x COS- sin x(l -.. cos2 x+sin~ x+cos1 x ..0 2 2 + _ _ __ 1+ . l: X +? Ig ~ _ 1 -+ tg ? .o -2 ) x 2eosx d) to '"' .~. .-2 X cos 2 X cos 2 2 13..2_-:: .-' x 7tg- x cos- 2 X tgx x '2 2 2sin-cos- 2 2 cos _x 2 '2 cos.:::o -.233. )..I ~12+f2.235-.x I+ sinx-c?sx --_.= -. x - cosx - 2 _ _ _".' .x cos - 1 +.~in X+Sil. sin':'" sin- 1+cos2x 2 . x 2 X . ---·x·· ]: x+?to~+l-tg 2 1 -+ ) sin x-+ cos X / _ b l+tg 2" . ? x 2sin2 x x cos- o ?t ._~ ~.-. _'1-_ --sin:? ~ 2 +-. x I-tg' - 2 2 2 . x 2sm.: 1.-+ 11 2\ 2(1 + tg -x '2) x J = tg?_ 277 ...- . x ~tg~ '2 __.'2 __ 2 r. .J2 I~ r: ~--.2 r:. 2 X 1+ '-.-=-J.L~' . 2x 13.-2 )..1'7-. ? 2 2" ...L~~..y2+'i2 I+ . . x cos- cos x b) cosx =-1 cos . 2tg x ._~ cos-') -x .a) sinx =-1 C05.2 X . x .12+~ \-~-2--="--.

' -=_. x . .cos x sin x fEcosxXl+cosA) ~ J+cosx V 7 -. 4 31[.1+ .COS a 1 . .. sina(sino: + sinl3)+cosa(cosa. x COS.7f .-4So) = 1(.2_ _ = 2.\)2 sinx x cos 2" . cos -+13cos -+cos '·_+cos -+cos--= 8 4 8 8 8 x smx .c. _43n 2 1(..-:.Sln 2' sIl1 cos x . x c) ~n- =-=x ~- = __2_ + 2sin 2 ~ .+2sm--=4sm--· 2 "I 8 a-{3 -sin' a-{3 =2cos. x cos-+ sm- 2 2 x cos2 x _ x COS-+S111- 2 2 x cos·2 .::::: _ b+c + a+c + a+h abc 1+-. .'T" cOS"-+Sln -coS"-:::: ( 888828888 2sin ~COS2 ~ 2 2 ?_sm-cos--::::. -+J3cos -+_ = " 2 -+cos " 4 -+cos 3" ' (-+" " ) +cos '(" 8 482828 41C x 2 cos~ sin ~ (I + cos x) Ii '" r.= .. 2 2 2 i3.~2_~ -41C [-1'2J' \ ..371: ..2 .= 2. J[ rc tg tg8 4 ex: 2 f3 2 Y ] -.:.7t..1+-b+c a+c a+b )x cos .a) tg !. 7f 7f 1 .243.---+ 2 ' 2 ' 2 J + cos a 1 + cos f3 1 + cos Y J 2. . =1 ll+b+c xl 2x+ ." 13.J2-cosx-sinx sinx-cosx 2. 2 1[.Ji d) .sin 2" sin x 2 =: ( x J x . 2 X 2 ? X COSx tg-+2sm -ctgx::::--+2sin~= 2 2 x 2 5inx cos2 ..37t :::: cO$"-+sm .)' (l+cosxXl-cosx) = =: 2 l-sinx 2-' = 2( I-cos 2(.-J_ Ii-) "'2(. 27t)2 ._ .::._ 2 (l-cos. xl x+ .2___"-.240 .2 .::::::'.Ji sin(...-'.- 2 ( b+c-a h+c+a + a +c-b a+c+b + a +b-c a+b+c = o+h+c' :c.a) tgISo+ctgI5° = -'F2sin(X-45"-) = .0:-/3 .. 2 (cos' 0: - 37f)' = 1-i4+2+1-24 121312 = 8..-2cos--sm -+13.. cos} .' 2 x~45° 2 Sin . 71[..fX-jJ .+cosj3) :::: sin a+sinasin/3+cos\x + cosacos/3 = 1+cos(o:'[3) = l+c05' 'l 13.SJl1- x .. x x cos 2sm -cos222 iii tg!:'= /l-cosx 2 VI+cosx = .l+cos.0:-{3.. x-45° x~4So 2sm ---cos---" 2 2. 2 cos 2fX ...° 2 x .J. 13 ..241. 8 8 7f 8 tgtg8 8 " c \ sin 2 IS° + cos 2 ISO cos 15° I-tg.sm 2 2 cos2 5111-) 2 2 2 x .. .1 .Ji vL -COSX--SlllX \ 2 )2(I-cos(x-45° )) .- 2 = 2... = __2_ = _ _"./2 -v2l-cosx+~smx I 43n: . 51[. .x x x x 2S111~COScos--·· cos2 2 2 2 I-cos x I_I-cos 1X = (l-cosx)2 = l-cosx sin 2 x sinx ~~ ~ (l~cosx)2 V(1+COS. (sino:· sinll)' + (cosa· cosf3)' = 2 :::: sin 2a-2sinasin/3+sin p+ cos2a-2coso:cos~+cos2~ = 1+ 1·2(cosacosll + sinasin[3) = 2 ~ 2cos(a·p) = 2 2 2sin ISO cos ISO ----=--~ =-~ =4 sin ISO cos ISo .238.1: 279 . 237t)2 -25m . X) (lcos. =---+ cos 15° sin 15° 13...cos Y -·+tf{ -+rf.(-/3) .:c. ...__~ + _-..c. 2x) X.Ji-.:c. 37f) :::: cos .)x S111. _." .4 1[.= 2 .cos j3 + 1 .. x .J2co~x-45°) 2 b) x-45° tg--2 2 = ).= 8 4 8 8 8 COS X =. b) tg2= !J-cosx 2 278 (I+cosx)' abc 1 .{3 2 0 74? * 1_l.371: .tg' '8 ctg--tg.~ _ .J..239.. 2 . +134+1-ilsl~ sin 15° _---.. _ sin 20: .7f)' 1-il Sl"4 ..=---tg -=1[. x 2 2 COS--S1l1- 1./3 2 sin 30° .. x x sin x_ ---"'---"-::::: x 2 2 cos2 x cos2 27t :::: cos -+I3cos -+cos -+sm -+sm .j3 + 2 sin 20: .237.. ' tl{ sin'::' 2sin '::'sin ~ J3.

II l+cosx -------~=---- 2sinx Sill X cos~ _ x x ?_sm-cos- 2 280 x 2cos~ ~ 2 2 2 ~ctg2_ x 2 sm2 1.Demirdzic L:ELEMENTARNA MATEMATIKA za kvalifikacione i prijemne ispite.II + sin x + . Zavod za izdavanje udzbenika. 1981. Sarajevo.sin x + sin x .benike i nastavna sredstva Srbije. 15..V. Sarajevo.Stupar Z_:ZBIRKA ZADATAKA IZ MATEMATIKE sa rjeScnjima u.T. 1971.Beograd.Milosevic V_M_:ZBIRKA RESENIH ZADATAKA IZ MATEMATIKE sa zadacima za taktnicenja i prijemne ispite oa fakultetima.II .P.Ognjenovic S.Starodubcev M. Antonov M. 1987. "Vissaja skola".:Zbirka zadataka iz matematika 2. Abramovic. Snajder M. 1977. "Skolska knjiga". "Naucna knjiga'-'". Zavod za udzbenike i nastavna sredstv~. razred gimnazije prirodno~matematickom smera.za drugi razred . 19. <"SvjetJost" zavoo z~ udibenike i nastavna sredstva Sarajevo. 281 .x LITERATURA: Slll-· 1---~ X cos-- _ x x I+tg- Slll- 2 1+~_2 7C x tg--tg 4 2 7C x tg-+tg4 2 x cos2 13244_ .lADATAKA 1Z ELEMENTARNE MATEMATIKE .1988. 8. Sarajevo 1997. Huskic A. MATEMATIKA za drugi razred gimnazije.11.11. Masinski fakultet Univerzitcta u Sarajcvu.Saankin A..Sarajevo.TomiC S.azred . 2 L TRIANGLE -matematicki casopis za ucenike i nastavnike osno~nih i srednjih skola Udruzenje matematicara Bosne i Hercegovine.gimnazije. 1989.-! 999.Kurepa A:MATEMATIKA 2 za drugi razrcd gimnazije.M.feSenjima i rezultatima.. za 3.JI-sin x + sin x+ . Zavod loa udzbenike i nastavna sredstva Srbije. 1994 11. Beograd 1989.M. Zavod za izdavanje udzbenika. "Naucna knjiga".1977. 2.:MATEMATISKOP 4-· zbirka zadataka za drugi razred. 3.:Metodicka zbirka zadataka iz matematike za srednje skoie.I. Zavod za udz.lvanovic Z2BIRKA RESENIH ZADATAKA IZ TRIGONOMBTRlJE SA ZADACIMA ZA TAKMICENJA I PRIJEMNE ISPITE NA FAKULTETIMA. Zagreb 12. Beograd. Sarajevo. "Visa skola".D. 22_ Zivkovic R_... 13. Stefanovic R. 17_ Mintakovic Stjepan:ZBIRKA ZADATAKA ALGEBRE 2. 1972_ 4. Tesanj. Beograd 1972. Bogoslavov T.:MATEMATIKA-algebra i eletnentarne funkcije... Beograd. 18.putama i rezultatima . 5_ Brackovic M_. 7_ Hadziaganovic A: ZBIRKA RIJESENIH ZADATAKA IZ MATEMATIKE Odabra.Vigodski M.I. Zavod za udzbenike i nastavna sredstva Srbije.. ICS.:ELEMENTARNA MATEMATlKA-resenie zadac. Zagreb. gimnazije.Fatkic H_.Stefanovic:Zbirka zadataka jz algebresa uputama.sin x)' .2000.II + sin x . Sarajevo.. Mintakovic Stjepan:ZBIRKA ZADATAKA lZ MATEMATIKE za drugi razred srednjih skola. "SvjetiosC' zavod za udzbenike i nastavna sre~stva. Beograd.Jl.sin x . 10. Kurepa S.k" . Moskva. IGKRO "Svjct1ost"-OOUR Zavod za udzbenike.sin x .V. Milio L.J. Mihailovic Vojislav: GEOMETRIJA za II razred gimnazije priroonomatematickog smera. 14_ Milin L. MATEMATICKO FIZICKI LIST za ucenike srednjih skola (XX. 20. Beograd.11. 6.:ZBIRKA .Ivanovic z.II . Daki':: Branimir:MATEMATIKA 2 .. 16_ Mintakovic Stjepan:ZBIRKA ZADATAKA IZ TRIGONOMETRIJE Zavod za izdavanje udzbenika.Zagreb.1984. 1994. ~ 2 2+2. 1996. Alekseev V. 1974. 1987."Sk.si~ x ..zbirka zadataka za drugi razrcd gimnazije.Jl + sin x + .na poglavlja za nadarene ucenike srednjih skola "GRIN" Gracanica. 1972. Kiev. MihailoviC Vojislav: Zbirkaresenih zadataka iz gcometrije za IlI. 1976.! 968. 9_ IvoviC M_Z_.Nikitin V.XLI).

Operacije u skupu kompleksnih brojeva(sabiranuje.... Centralni i pcriferijski ugao.. Rjdavanje nepotpune kvadratne jednacine . 43 44 45 46 47 50 50 52 53 5...8.1...... NEKE JEDNAC1NE (JEDNADZBE) VISEG REDA 7...1............. Tangentni j tetivni cetverougao.... 4.. KVADRATNA JEDNACINA (JEDNADZBA)..7.... EKSPONENCIJALNE JEDNACINE (JEDNADZBE) 1 NEJEDNACINE (NEJEDNADZBE) 11........ SKUP KOMPLEKSNIH BROJEV A 3. 3........ 71 11. 7.. STEPENI I KORUENI Stepeni sa prirodnim izloziocem (eksponentom) Stepeni sa cijelim izloziocem (eksponentom) '" ..... 1......6.. Dijeljenje kompleksnih brojeva 3... Rastavljanje kvadratnog trinoma na linearne faktore... 4..... Pitagorina teorcma.5....... produzeria proporCija....2... .4... Sricnost geometrijskih figura .. 69 10.... 2.... Kvadratni trinom.4.... Znaci rjesenja kvadratne jednacine ... IRACIONALNE JEDNACINE (JEDNADZBE). 18 2....... .......i.. <0... Simetricnejednacine (jednadzbe) 8...Taiesova teorema....3..4.....oduzimanje. .........5...... HOMOTETlJA I SLICNOST 2..2... ......kruznicu....3.. Eksponencijalnajedllacina (jednadzba) oblika af(x)=ag(x) . Potencija tacke 1I odnosu na.... Samjerljive i nesmjerljive dut! ..3...... Primjena kvadratnih jednacina ..1.....2.4. 4... 4. 4.... Tallgente kruzhice.... Modul (apsolutna vrijednost) kompleksnog broja. .7.2..6....... 1....... Rjesavanje potpune kvadratne jednacine ..8........ Normirani oblik kvadratne jednacine (jednadzbe).3.... 63 65 65 66 SISTEMI (SUSTAYI) KYADRATNIH JEDNACINA (JEDNADZBI) 67 9.... 4. 29 2...........4...5.. ...' Mjera duzi. Neke jednacine (jednadzbe) treceg stepena (stupnja) 7..... .. .... Preslikavanja kompleksnih brojeva u skup tacaka ravnLKompleksna ravan 3..SADRZAJ PREDGOVOR 1... geometrijska sredina dviju duzi.. 75 283 .1. Bikvadratne jednacine (jednadZbe) ... KVADARATNEFUNKCUE 55 6.3. 282 34 35 36 37 37 39 40 41 KV ADRA TNA NEJEDNACINA (NEJEDNADZBA) I SISTEMl (SUSTAVI) KVADRATNIH NEJEDNACINA (NEJEDNADZBI) . 4.......... Ziatni presjek duzi. 1.. 3 6 7 8 16 4.......3. Jednakost dva'kompleksna broja . Primjena slicnosti l1a pravougli trougao.......... geometrijska proporcija... Polara tacke u odnosu na kruznicu ----------------------------32 3.... Eksponencijalna funkcija 73 11...... 25 2.... Osoblne simetl"ala unutrasnjeg i naporednog vanjskog ugla tfOUgJa......... 23 2.... ...2. Diskriminanta i ispitivanje prirode rjesenja kvadratne jednacine................ . Kompleksni bfojevi-razni zadaci ......mnozenje) 3.. lRACIONALNE NEJEDNAC[NE (NEJEDNADZBE)....1. Korijeni Stepeni sa racionalnim izloziocem (eksponentom) ...1.. 20 2....6..... 3.... Eksponencijalna nejedllacilla (nejednadzba) oblika af(x)<ag(x). 1.. 73 11... 21 2.. Binomne jednacine (jednadzbe) 7... .....2...... Konjugirano-kompleksni brojevi ........ 60 7. ....... Proporcionainost dul.. 4.7. Njercnje duzi.. Vieteove formule. Zajednicka mjera i najveca zajednicka mjera dvije duzi. Kvadratnajednacina ~ razni zadaci . 3.. HO\1lotc:tija gebmetrijskih figura 24 2..... Kruznica (kruzna iinija) i krug......

....... 12..1. LOGARITAMSKE JEDNAClNE (JEDNADZBE) I NEJEDNAClNE (NEJEDNADZBE) 12. Pame i neparne trigonometrijske funkcije 13.8.. Adicione teoreme (formule) 13. Radijan 89 13. UPUTE.. 78 80 82 84 87 13... 91 13. Pojam logaritma i logaritamske funkcije.1. Osobine i grafik logaritamske funkcije 12. 284 93 96 97 98 99 J01 105 REZULTATI.2. OSNOVI TRIGONOMETRIJE 13... ..4. LOGARITMI. Trigonometrijske funkcije dvostrukog ugla i polo vine ugla...9.. RJESENJA 111 LITERATURA 28i ....4. Periodicnost trigonometrijskih funkcija 13.. Logaritamskejednacine Uednadzbe).. DefinicUe trigonometrijskih funkcija na trigonometrijskoj kruznici 90 13.6.. Orijentirani kut (ugao). Dekadski iogaritmi ... Trigonometrijska kruznica i predstavljanje uglova (kutova) u kruznici 90 13. Prelazak sa jedne baze na drugu.5.. 12.12....2..7.. Trigonometrijske funkcije negativnog argurnenta. Logaritamske nejednacine (nejednadzbe). 13.3.... Pravila logaritmiranja.11. 12.10. Svoaenje na prvi kvadrant 13.3. Znaci trigonometrijskih funkcija 13..5. Definicije trigonometrijskih funkcija ostrog ugJa u pravouglom trouglu (trokutu) . Osnovni trigonometrijski identiteti ..

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful