Adem HUSKIC

ZBIRKA ZADATAKA
IZ MATEMATlKE
za 2. razred gimnazije i drugih srednjih skala

TP "C:'llPTT nC:T" rl ,-l

Izdavac: IF "SVJETLOST", d.rl.
Zavod za udzbenike i nastavna sredstvu
Direktor: Sefik Z1.JPCEVIC

PREDGOVOR

Za izdavaca: Abduselarn RUSTEMP ASIC
Urednik: Ante BANIC
Recenzentj: Prof. dr. Sefket ARSLANAGIC, Sarajevo
Abdulah Hodzi6, Tuzla
Nura HUSKIC, Sarajevo
Lektor: Dragosiav VLAJKOVIC
Korektor: Autor
Tebnicki urednik: Yanda BABOVIC
NasJovna strana: Mira GOGIC
DTP: Autor
Stampa: BEMTIST, Sarajevo

Tina: 2000

ell' - Katalogizacija u publikaciji
Nacionalna i univerLitetska biblioteka
Bosne i Hercegovinc, Samjevo
51(075.3) (076.1/.2)

HUSKJC Adem
Zbirka zadataka iz malematike za 2. razred
gimnazije i drugih srednjih ~kola ! Adem Huskic. Sarajevo: Svje\lost, 2005. - 284 str. : gmf.
prikazi ; 24 em
ISBN 9958-10-711-2
COBISS.BH-lD 14318342

Ova zbirka zadataka je namijenjena ueenicima drugog razreda srednjih
skala. Zadaci su birani tako da pokrivaju oblasti koje se kod nas izueavaju u
drugom razredu skoro svih tipova ovih skala. Namjera nam je da zadaci svojom
tezinom zadovolje interesovanja i zahtjeve svih ueenika. Pocetni zadaci u svakom
poglavlju su jednastavni i zahtijevaju samo neposredno racunanje, uvrstavanjc i
slieno, a zatim slijede zadaci koji traz.e nesto vece napore j na kraju su zadaci za
cije uspjesna rjesavanje .Ie potrebno kako obuhvatnije poznavanje odredene oblasti,
taka i odreden stepen uvjezbanosti. Mada .Ie tesko zadatke rangirati po tezini (zbog
vehkog broja vrsta srednjih skole i razlika u programima matematike), u zbirci Sli
"tezi" zadaci, po mojoj procjeni, oznaceni zvjezdicom pored oznake broja zadatka.
Zadac! su navedeni u prvom dijelu zbirke, a u drugom dijeJu data su
ljesenja, upute ili sarno rezu1tati. Za veliki broj zadataka u zbirci je dato kompletno
t:iesenje. To se posebno odnosi na "teze" zadatkc. Za poj~dine zadatke date 5U
sarno upute II cilju usmjeravanja painje rjesavatelja.
Na pocetkll svakog pog!avlja navedene su osnovne formule, definicije,
teoreme i tabele kako bi se olaksalo koristenje zbirke i OIllOgllCi 10 IJesavanJe
zadataka i bez drugih udzbenika i prirucnika.
U oblasti logaritmi j logaritamska funkcija i trigonometrija, kada treba
odrediti logaritam datog broja, prirodnu vrijednost trigonometrijske funkcije nekog
broja (ugla), iIi broj ako mu je poznat logaritam, iIi broj (ugao) kada je poznata
vrijednost trigonometrijske funkcije, preporucuje se upotreba kalkulatora koji
raspoJaze sa odgovarajuCim funkcijama. Naravno, i dalje se moze koristiti i
prirucnik "Iogaritamske tab!ice", ali bi koristenje kalkulatora dalo pose ban pecat
prj rjesavanju odgovarajucih zadataka.

Nadam se da ce Zbirka biti od koristi ucenicima koji traze nesto vise od
onoga sto na!aze u samim udzbenicima matematike za drugi razrcd, i omoguciti
k0111p!etno utvrdivanje, ponavljanje i samostalno vjezbanje.
Kako se trigonometrija izucava u drugom i trecem razredu srednje skaie,
ovom zbirkom je obuhvacen sarno dio do adicionih teorema.
Na kraju zelim posebnu zahvainost izraziti recenzentima koji su 5vojim
nrimiedbama j nriiedlozima uticali na Dobollsanie kvaliteta zbirke.

1.

K 0 R IJ E N I

i

S T E PEN I (POTENCIJE)
Osnovne formule i definicije:

:

);

= j,"',(a
ai

a" =a·a·a ... a, (nEN).
~
11

!ilklum

("c)" =~,"
b

b'

'" 0)

=l,(a:;eO)
..:..

(b '" 0)

Za a>O, b>O 1 prOlzyoljan pnrodan broJ n vflJedl:

-.

ra
Va
VJ;= Vb

Za a<O, b<O i paran prirodan broj n (n=2k, kE N ) vrijedi:

iavrt
Vb = V[b[
Ako je n neparan broj (n:::::2k+l, kEN), a i b realni brojevi, vrijedi:

V¥b

'Va
Vb

,,-=~,

Ako su min cijeli brojevi i n*O, tada vrijedi:

(b*.O)

.

~ a 2m,

=

M.

5

a) a2X+3: (a 2x+ 1:aX ) ln 21l l1 ll 1.a) 4(41' 5 5) I. J(:~: J(:.25.a) 30 x_5 x .unati Izracunati Izracunati (3") 2 [(_3)4J2 (a") 12 (x2)-' [(b+])'f vrijednost izraza vrijednost izraza vrijednost izraza vrijednost izraza vrijednost.a) 5'-5 2 Ll1.5.-1.a) Izracunatfvrijednost izraza (stepcnuj stepen): b) b) b) b) b) x 4m Dati izraz napisati u obliku stepena sa izloziocem x: 1.a) 5 3 2' Pomnoziti stepene: 1.a) 18':9 b) 20 :5' c) 126: 4 6 d) 33':11' b) (x_a)3+1l·(x_ay'IHi c) a2x+3.33. 8''4 ) 8 35 _2_8 34 17· (3. 1.a) a 1.a) (a')2 .36.a) (-1)7 b) (_10)3 c) 54 b) (_2)3 + (_2)2 +(_2)4 1. 5 d) 2 12 .a) 4 4 -4' J.23.37.a) 1.30.8.:.41.3. 2ax3-a2 x 2 +3ax+l0.26.a) a\a X+1+ax)_ ax+2(ax+3_ a R) (X3)5(X7)2 (X3)5:(X7)2 1.39.1.a) (_1)5 + (_1)4 -(-1) 7 C) 2(_1)3 + 4(_2)2 _(_1)5 (2)3 - c) 5 (4)' 7 d) d) _52 (.1.a) J.2' d) 27 2 13 2' b) 3 12 .13.a) 24 b) 52 c) (_2)2 1.7" -19.l6. ~ c) b) :x 13m xllm·Jxrn+4:xm.4. STEPENI SA PRIRODNIM IZLOZIOCEM (EK'iPONENTOM) Izracunati vrijednost stepena: 1.a) Ll9. JOIS -23·1 00') JOo' -66·) 0'" lzvrsiti naznacene operacije i uprostiti izraz: 2cd 4 4a 7 [)4 151.a) 2 5 b) (-2)" c) _3 4 d) 2 10 1.a) b) lO 'x d) (X4) 3(X') 3 d) (x5 ) 3 :(x2) . Sy'_2y2+3y_Il.a) 4a +3a_5a +a' -2a +7a b) 11a -I 1a +Sa-7a 2 +5a _4a 4 2 2 2 2 d) 3a'+l1a -a'+2a5 +3a'-8a +4 c) a4 +11a +5a+7a +5a_5a Izvrsiti naznacene operacije: b) (a2)6(a4)3 c) b) (a3)6:(a4)' c) a3·a 5: a6 b) a7 ·a 3: a4 c) m am'a Jl:i b) a3m.20.12 7 a +2ab 1.21._ .3S. za a=-1.a) I.a) (ax21l1+8x2n):xm+1l b) (a _b ): (a _b ) c) (a2n _b 2n ): (a!l+b ll ) (2)' -3 .3' b) 3 4 3'-3' x 2 x IJ 'XI!:X 13 b) 42·22 41' l(51' ~) ('5) 1.34.-3)2 4 Reduciraj izraz (izvrsavajuci operacije sa slicnim mOnOmilIla): 1.1.4.1 c) (b')' d) d) c) [-(-S)'J" x5 _2x 2 +16.am+lyll+5 1.a) y=-1.22. 12.a) (_2)(_3)(-4)2_(_1)3(_2)' 2 za a=S' b=O. b) x" 1S 1.a) 1.za a=-1.: rl [( a~~} f( a~~~c.1 8a d' C.14.5 . 6a7+3a4 _8a45 +4.J b) x mexm+3_ x m) + 4 b-Sb b 3 3 c) 50 2 2 c) 3 (%J(~J Xffi+\Xm+l+ XI1l+2) x4 d) 2 5 5' C)(I~Jfn3 2 (_1 3)' [ (_I)'J12 (l) 4 (y'0) " [_(_1)3J22 b) 25)0 2_3 22 _7_3 21 b) 19.9.38.a) lO a '0 a lS d) b 17 :b Xii.7. )-'16 c) ~- d) ylO Izracunati Izracunati lzra¢.44. J{~:f J [( :':: r{'::.7 15 JO'(2" -5'2"-') c) c) 10(8'5 .lO.a) 1.(2)' 3' 1.32.6 x b) 10)\·5 x :2)\ c) 20 xA x:S'x c) a :a (2') 2 (_3') 3 (x') .15.a) amxfl am+2 x 7n+l b) amt3y"+l. za x=O i za x=1. za y=O i za 5x3_2x 2 +6x-2 .a) 1. izraza 1. 1. d) X4'X21:X 14 d) (a x+ax+2}a4 (X5)4(X6)2 (x 5) 4 : (x6) 2 Sc d.24.a) 1. I 8.42.a) 112I (-2) b) d) 103 1.2.a) 1. 1.6. (a4) 5 [(a_3)2 J5 _5a x x·x 1.a2x+l:aX 1.(a 2)4:(a4) 3 b) (ax+3): (a3)2x-l· a 5x-3 c) (_x ll)21l:(_x 1yn+1 1.25 2' b) b) 4. _ b) 4 6 3ab 1. lzracunati vrijednost datog izraza: 2·5" _9·5" 5(3.7'4) a) b 1.J b) l::: =: J(~:~.45.43. * Odrediti vrijednost izraza: 6 2 c) (5 )3 d) c) [(-5)' J4 d) d) c) (b" ). 17. 1.a) . 1. x=2.27 4 7 16 + 3.28.31.a) b) (_3)(_1)2(_4)3_(_1)3(_2)3 1.c 3 -.1-4 6 13 1.a) 2' .a) Sa4_5a2+4a4+7a2 b) 3x 4+Sa3 -4a'+3x4 c) 7x'_Sx 3+4x6 _3x 3 d) i lx7 -1Ix' +1Ox 8 -5x 7 e) _2x 3+5a2 -4a2+3x' f) 5a4 _2a3+6a3_2a4 3 2 4 3 3 3 2 1.:-=~:.40.a) 1.' rj ~ 7 .27. a 3: a2m c) 1.29.za x=-2.

'c- xy b) -.2. -1 42x""ly -8 .a) (2'a 3b'):(2"a"b.t+ 2x>'+1) b) (8x·"_27/\(4x-1+6x-1i1+9y"2) 1.48.23)° C) 10" d) Hr' 1 1.2Y' Uprostiti izraze: l(~~~:'31 J-2r C~aJC~ar[:::r 1.:r 0n~:. c) .70.J ( .-'n"p3) 1.a) --1256 c) b) --11024 c) b) b) -J625 V8 d) V32 --1576 d) ifi7 Vi28 .J5+'.66. K 0 R I J E N I.50.Jab 1 +ba 1 2 l {a-X::a-2JrJ ) f-a~" b-J -a --1 1 1 i.52. 1.75.+b.a) . b) aD c) -(O.49.68. STEPENI SA CIJELIM IZLOZIOCEM (EKSPONENTOM) 1..a) 4 2 S-1'a.60.a) (.a) -J289 U9.a) Jl32 _12' 1.73.61.a) 5° b) 35° 1..4 d) -"2m .y--'1JI 18x + a I 6 c) 1'1) r-H' - C" 8x-:?b.r: [XO+(b2+~~C_a2 f] 1.* Izraclinati vrijednosti stepena: 1. x' d) X-6:X·~1 1.10 x b) . 2 2') (33 2 .a) 1.3.2f' U -1 3 h) 23"") a-.J64 1.JiQ-:.1'-5111 d) x-1X-'\II X -:' 1.a) V7 - b) V5 x .P l.55..a) Y 1S2 b) a.(a".+(a.a".3a"7a 2 c) a<'a«a. ARITMETICKI KORIJEN Izracunali vrijednosti aritmetickih korijena: 1. y'l2 " 2+ a ) 2a ·~I _ 1] .J36 .57.a) (~1 + c aX lzvrsiti nazllacene operacije sa stepenima: 1. a b : T'+(a-X+IAd+a-X+l)'..'°) (4'°7 '6') 0) (5no'np")(2y1 n./0.3) b) (x-yy':(y.a) (%)1 c) b) -O.62.1 ) ' b ) -J(-3)' 2x 8 x Jzracunati vrijednosti aritmetiCkih korijena: 8 b) -J3600 c) .I c) V'r).63' c) "/40' + 96' Za koju vrijednost varijable x je dati korijen aritmeticki: 1.(1 r. d) c)!J8I b) .1 a.O.a) ~ --15 .81 c) -J(.J4':+20 --II! x -1 U7.47.6):(a. c) ~ 1.1.a) --I x + 2 b).a) (%r b) (~r b) 1.7 La) '/225 l.-3p 54x»).l b"-1 c) (~r d) (-O.lr 4 (1r [H' 1.54.64.a) . 2 III c) + (c+I}:-1 -c :~::~::.((PO.53.5 7a"-5/J- c 1.. - U8.67.51.a) a"l:a"1 b) a-~:a<'i c) x -.4 b.69.* c) 7.a) (3.3x c) U6.123)° b) 4.'c") 1.t3(I11-nr' b) b~l) (a_I)<. (H d) (m+nY·(m-nt2 2a d) k c) U sljedecim zadacima sve izraze napisatl u eksponentu nulu iIi negativan brej: 1.O.xr 1 c) (Sa 3b.a) (2x-:?-J)(4x.a) "/21' +28' 1. * (mT' \n 3a~:( ~1 ob!iku u kojem nece sadrZavati 4a. ' .2 lzracunati: 165* 1.a) 3" d) _8° c) (-43)° c) -(2000-45.-h).a) _(_2)° b) (475+1257-4.O.4 .59.1+y")(X"_x"y"+y") J .J.56.58..lr' 19.a) 1.72.a) b) --16 .3) b) (6'3 49 .3 ·a"-4·b. \ 2 ) 1 za a = .74.* lzracunati vrijednost izraza 4x "b 16x.1.-1 ~1(b~lr' 1 1 1 1 1 a-1 +b.11+887.2P b 1.a) (a' +b"l' b) ex"+y")(x"-y") 0) (X.a) [6-4[J~ rr b) [(% -I [~::.:-W-.4)" 9 .1113' -11-2' c) "/65' .b".46.a*Lx*O) la-~+2ao\+3) -1 "2-=-_a__ I 4_ .

3. b) ~(a_3)2 . 1.a) 2.5 b) Vax" .[.fi+11.4.Js (2.J]8 + .[44 b)..a) ~(a_3)2 .a) 1.J6 c) .J12 ..1 OS.fis c) c) .J8 + 55 1.f3-2.0001 c) ~10000·121·9 .fi5.a) L97..106.j5. fJ.92.J2i5 -..a) ~·VX21l b) V4V4 if4·ifi d) '-\/100 d) 'IJ x 27 b) .[.·'!./200 -.za x2:5.Js 1.a) ':if16 Dovesti korijene na zajednicki eksponent i zatim ih pOllllloziti: V5 + 5. . b) 1Jj. E-4 reI V41I1.Js + ~3 .fi2 -.a) ./16 ·2S·64 b) ..JU.V5 12. Fa b) .103.!J2 G./80 + 7!J24 Pomnozi korUene koji lmaju jednake izlozioce: ..f3 -.Js)' 4 b) b) (.107.. ~(5-X)2..99. '(.. ifiV4·'.f3 5.120.I 0 La) b). sa 2.J2·Vi 1.1 I 1.a) V4 b) Vi 1. c) bVb d) 1.[5 32.J2V3 c) VbVb' b).fi + 2.J6.90.f3+11. c) '..J7 c) 3.J5O ..I14..J128 b) c) .a) .a) a' .fi)' c) c) (4..fi7 +.V3 c) 23.82.J3..J9..1(. Ll 15 .J32 .9I.. c) 1.J2O.2.[7 1..109.zV5 4V5 + 2Vs .[5 .00008! V54 + VlO8 -lJl35 b) '!.' .J2 1.a) s..8.1.[.J81.r.) b) V2-'3 reI.. 25 b) ~36· 64·100 1..a) 10 Izvditi djelimicno korjenovanje i izracunati: .Jli + ...89..i' !f{.J5 d) 4./256 ·4·36 c) 3.[5..& c) s'ifi d) 3Vi Za.J0.fi +.117.J28a 3 b' c) d) ~20a5b7 25 +.sa3.88...fi b) ll.a) '!.OI + 2". 1.fi+5.J45 + 2.a) Vi·V5Vlo1. 3 b) y3a'.flO c) c) Prosiri dati korijen navedenim brojem: b) .lV· 2S!.a) b) V3 .J2.a) V2a b) c) .zax<-3 . b) ~(X+3)2 .96.a) 1. c) 3~ sa 4.108.fi-3.a) z.102.7[8 c)V7a .J6 .3 .9.j'./6 + 4. L80. 1.zax$8..lIO.Js _2.a) Napamet odrediti vrijednosti korijena: 1..a) 1.9 L112.J98 3...f3) Fs (S.r.2.J3 1.a) b) 1..[7 b) .5 .95.J20 + 11.fi-25.3 -V ..83..a) 1.J28 .J49 SVO.104.J45 .7.J3 b) 4 i.~ 3.a) 1.01441 256 1.84.a) 5.2.a) Uprostiti date izraze: L81.i/o.J2 ..J5 1.[5 + c) c) .[50: d) J4s d) V1i8 Izvlacenjem faktora ispred korijena djelimicno izracunati: 1.J48 ./40 .0.98.a) lznijeti faktor ispred korijena: b) . sa 2.J3 3b ·Vb 1.a) Vi..85.116.J10081 ·49 .a) V.i' .a) 404rr::I1(2_.[5 .a) 'IjI(a -3 )'~ ~(x-1)' b) Skrati dati korijen (ako je skracivanje moguce): Unijeti faktal" pod korijen: b) z.J6 V2V47J3..a) b) .J75 b) 2.a) .J3 + 8V3 sifJ + 3V3 .Jm b) 2./80 + 4.Js -.zaa2:3.J2 + 11...J]8 m .J27a 2 1. VlO./6 .94.J2 sV2 aFa b) x.fi +.a) ifiO·ifi 1. sa 4.[5 .f3)2 11 . .119...08 -IOVO. 'l[2.: c) zif3 d) 1.J5 .J3 + 1.a) Sabiranjem i oduzimanjem korijena izracunaj: b) 7..J48 Fa· if.J3 b) ifiV8V3 if4V6V2·ifJ 1.I13. 625·0.JV.86.[.a) c) ~(X+I)2 ..fi.a) 1.fi' b) b) !..1'3.zaa$3.[7 + 5.a) iflifi 1.r. ~(2x-lfi ..J75 -.V2a 2 x 21l J). za x<-J.hx' c) if4'!if2 c) ..5.a) ~16· 225 b) .3.5 VS-6 reIJ3 V'-2 vl -2) Vl"-2) L (-J3 + 2Fs) 16 (.87. sa 3.2if3 .100.7 b) c) IV_ V·~~ b) 1.}S ax l1 4· Izvrsiti naznacene operacije (mnozenje) sa korijenima: LlIS.fi).SVs .93.·ifa3.a) v.a) .

134..a 6 T ~"~.}a+b+.f3) (fi +.[50) 4.02 +.a) L153'"a) -V-Jo)ViO (Fa+Jh) !./5) (.}3x': ihx' if}:1/2 ..i \Go: zr.Ia' -a.~ Ll60.:: V2a' if3: '12. .I b6 1.a) .1/5} (ViO +vs) (ViS +Vlo +V4XVS -1/2) Uprostiti date izraze: LI29.a) 4 b) .150.:?)' :~-'b c) 5 LI46.:?) b) (v.a) LI30..}31/2 b) ~5V3.147.JS .J27).a) :j 1..l28.fi if} el) d) el) el) c) d) d) s-J5 2-J3 .1 36..fi5) .1 54..fa)(..a) 11 1 1.J17 ~9 ../5 5.fa" 2 b) 1 .[5--12 10+..fi7 -6V3).~ 'I 3 a '.f3 +1Y .Ja ."fi+./5j (w)' (VaY)' c) (2.[6 -.j5 2-J5 -.2.[2 + 2"J7 c) c) 6 12 II-.fi b) .a) hf2 b) Va -Jd c) V2a'J3u el) ~5x2~al 1."fi b) b) b) c) 15 ViS .a) 1.f2 V4 b) b) Ll49.f3 c) 7.J242 1.{.f3)' Ll4S.V4a'x 7 ~ J b) W3 b) V./5 1.2 +fa) (ViO .j40m -2~15m b) .VJ6) b) b) 1.158.Jll 1.J2 (10.fb-.f3) (fi -.c) c) NifS vJJ5 d) ~'ii2 d) V.f3 (5.fi 11 s.6b9+a~b'-a!l'~2a4b}:(j2a 1 K . c) .{.J4S -..-.144.J37.Ja 3n :'4ja 3n Stepenuj (potenciraj) slijedece korijene: .fi :!.-.J38..2.159.j2ifi •~V2.f3 L!43.4-J2 4 1/2 .1 i 'j m~+a+m_+a 1.~2V2 Raciona!isi nazivnik datog razlomka: (Va' +l.a) LJ 55.!'1' .a) 511 (V8z.a) (i2. Va-"n+l :~a311 (4...a) 1Ovo:. : V(/x 3n :Va 2 f b) b) 1..J52.J ' Va n+1 • .: f) VSa Ii2(c' c) .145.a) jj ~ (3.J2 +.a) (a-b) d) ..+1) (ViS + VJ6) (ViS .a) 1.[40.J '77'2--15 6Ji .a) Ll26.J1i' e) 1135.2.Ja .f3 ifi 13 .fi +..J8 + 2..J2) (2.:!."./5y + (~2 .I I (2m .a) o! PodijeJi korijene i izvrsi druge operaclje: 1.f3 + I -if2.121..a) d) 1.JV4 c) b) NTx ./5 ra" fa b) b) .f3+.142.J2ab . j .122.124.if8:ifi Vs:ifi .fi .Ja 5+ b) Korjel1uj date korijenc.a) b) b) b) e) b) c) c) vP c) \!sO V16 3'.!Y+(2.J2 .a) 1.156..08 b) (a-h) 1.fi VJ6: ifi f) JiS.125.}0.a) w:ifi 1.J3 .a) (a'.a J raa - .j9 +.a) .2 :Va>n c) c) V.a) (Fx + rx+1) (Fx -.JS c) s../5 .IUY d) (4.O 1 : ViOO if.132.J3 3. izvrsavajuci i druge operacije: .a) N-.}a+b-bab m b) - ) ~ J j .a) (V9 -W +V4XV3 +1/2) b) 1.1 c) V48a 11 b ] J (IOVO.fi 6.J:?)(-3av.J17 b) b) b) Ll27.fi ./5)' b) Va"+ 3-::Va"-1 ·-.J2 .J8)..a) LI31.J2 V4 ."fi + 4 2.~ J2 3n 5 2~5J48 +3.JW j~.[2 100 Vs E+.}a'b' (Fa -Jh) 1.a) i)6:.f2:'14 !.IU -.f3 4 -12 -1 b) b) .J3 "flO +.:1 .JS .'l2 : 2":'hoo b) 1./5+.2.v20): 3.S :!.(4 + 16) (s.03 Ih +.:: .fi c) V4~3V5 d) \)21J21/2 1.a) if.a) 1.f3 cVO.[5O.a) j .f3 -.a) U23.a) .f3 (3 -.1:v.f3) ./5 ViS b) -12 .fi (..Jd d) jiffy 3 r-~~ Ll5!.140.f3 -J5+-J3 3.f3j c) (Vi?bJ d) (3 V2a 5 b' )' c) (~J el) (.al/b):afb 1.6.139.J8:.' (.a) (.fi 7 -J6 + 2 .Ja ll .a) .~ ~ m+~m2 +a 0+*2 -1 (.J3 + 2.a) ( l../5 2..}0.a) 1..141..3 4+2.IU +..f3) (. :1 LI33a) 1.fi 3.a) b) b) I (3.Ia')' b) JJ2 V./5 -12 ./5) V4 +2.157.

JI+x-.a) 8 c) ...11 3+.f~b '~' 2 1..Jx..I69*a) ~a+2.a) _ 1. 211111 za 0)' .J3 b) + .182.. 2b.1} . IzraCllnati vrijednost izraza 4x-"+2x -8x+7 1.166*a) 2 a 2 b . +..ao"b.J l. ______ x+l}'Vx+l+ x-l/yx-l ..fit' i 1( fa ~'b) = -ll..' aka je a = b=(2+. -I lfi+1 11 1.I lliJll~' I" .-l 1+V.fi-S 4+.r.+x+~ 2:mn .Jb (.168* [-2--...* Odrediti vrijednost izraza (a+ 1/+(b+ I). * Odrediti vrijednost izraza za x = ~{J3 + 1).r:.180* (a>o.fi+3 .=J.-:-:.184.fx'-I.fi b) r:::-- a"+l+a"a'+1 _ ..1 .' ( \ /"'" .r:..n>o. I ? ' ".Ja +bx -..J3+J5 12 d) if?.2 +1 .b' 3 3 I-x +x r.181. vb Uprostiti date lzraze: ?x a / 1.-j' (0.-:-.::i. vm+x-vm-x lr+1 1.Jl+a-~+ ~ I-a Yl -l+a) ~ 11 Va' -I--..Jl-x + ~1-x' -.-.Ja-hx.m>o. _ _ __ b) a+~a'+l _Q_..r:.. * Izracunati vrijednost izraza V4+2 6 b) 2+.) 2.-~-.161. J 70. 2. * -Ivy--I 7 .Jab' b-.fi+2+ .fi -2 2 XY+'l/x' .. .x-l' -1'.Jab+b+..l67.le 2 1.f]+'. +1 i-V.J8+J5-. tv +'4 Vb-V~ 1 1 14 15 .173. 1165 *a) .JlO-2 i) xY-~0 I(a+-I} y=~I(b+~ l"2---:. 1.Jx+ 1 (l.--4- ...'" ~ -.174:* Izracunati ( ' (a~o.fi Izvrsavajuci naznacene operacije.. uprostiti date izraze: 2 2 2 S 1. < a < 1).fi .JQ-J +)a-z.yx 2 -1 1.-: 1.Ja+hx+.Jx+1 .J3t' .* ----.b>O..r:.1~ + .zax=- . __1__ +_6__ .r ' za x=-o-.....gdJc.a x x-.r:. 1 I' ( \ r.Jab "v +_1_+_1_ V.JlO .ao"i? ) ~a' +2.Ja.~I+nt x.. I.* ~ 2 ...*a) 2a~1+ 4 x 1 ra fbi I (ra Ib)2 2{{j..162* .. (x > 1).172.J 83.fi-I_ ..Ja b .J.j ....164.. \ II( + a' ab+b')j 1.' 1. . l._ifJ V..x'.~ ~b a 2 a> b > O.a) 7·+4:n+~4·.fi c) 3+·J2 -. a-. 3 - b) (a+fa'=4 a-fa'=4la~a'-4 a-~a2-4 a+~a2-4 ).Jab)' .JIO+S Sr:.171.a) 3 b) lfi-I .J3 1.175.163. ..Jb + 1+ . Izracllnali vrijednost izraza 1..J2a 2 -4 +~a' _2~2a2 -4 b) I.fi .2 1. b ~o.

f(ll2J..~:r cJ .. H-z2)'...~~ ) 'l2:J.191.25.1 d) l.. uprostiti date izrazc: Izracunati vrijednosti slijcdecib stepena (i izraza): I . :~m-' -x ~-. yo (~.) _J±_(2~+n +!J-~ 111+/1 2.b) Jzvrsiti naznaccnc operacije sa stepenima: ~ 1.1 87. \27 ) 2 3 b 2 )..a) 8' : 2.4.188. (m-. '-'? 1 e) VaX' cJ If. 2 '( I i ' aka je z = 2m 2 1 .. r~--c-~- .:..~_m ~-1 X~--' .75 2 1 b) 3.)'. b) .a) 1.* Odrediti vrijednost izraza obliku stepena: d) ~- l+mxVl-nx' .hx' 1190 a) 4' b) 8 2 ~ e) 64·' d) 100' i " 1... n 111 .lijeQece stepene napisati. ..a) 9' b) 16" 3 1.. ~(_/l_'+_'_' +IJ'± l. d nost . b) 8 ~ 3 .U obliku "korijena: 1 (a d) 1 1.: '4) . m+E f}7·--Jx aka je x = 4(m-1).!.a) 25°·5 b) 81°·15 1 1 1.a) F5 f3 1)4 c) . STEPENI SA RACIONALNIM EKSPONENTOM (IZLOZIOCEM) 1 1 1. 3 ..1 !II .204* 16 17 . d) 27 c) 8 c) 161. • ...I96.5 Hr .a)a 2 ·a' -I "'-1 b)a 3 ·a' C)X 3 :X 3 b) 1.lzraza 199 .193. vrlJe •. +1 V(I<2)'2-1 !zvrsavajuci naznftcene operacijc..198.' 3 /. 2 .200..+_11__ 11".a) 42 .1 86.192.J-. d) 16 " '117 1-mx /1+llx ~~. J ..-.a) 125- 2 b) I(1 \9 T' Date korijene napisati 1.. 1. ) .201* 1(_/1_.~.!lllfl i "• .)' + (m+. * Jzracunatl 1 (. 1 d) (3H' 1.Jlo b) Vl2 U e) 64 d) 1(X)2 . akaje 1. 2j.189.' .J.81 4 c) 64 3 0 d) 0.* Odrediti vrijednost izraza S.

ABC upisanje u kruz.21. time. Kruznica (kruzna linija) i krug.10. B i C. 2. Dokazati: Tangentne duzi koje odgovaraju tacki P u odnasu na datu kruznicu. 2. Konstruisati kruznicu koja dodiruje datu pravu i datu kruznicli i to datu kruznicu u datoj tacki A. . r) dodiruju se spolja povueene su zajednicke tangellte. Koji cetverougao nazivamo tetivni cetverougao? 2. 2. R). 2. 2. 2. R) . dokazati da vrijedi: r = . Na pravoj p odrediti taeku iz koje se data kruin iea vidi pod uglom a. Tangente kruznice.. Konstruisi trougao ako je poznato a.. 18 k I J I -j ·1.24.9. ako je AB > R+r.39.4.~ 1 . Dataje prava p i kruznica k(O. R) i keG'..1. tetiva. Dokazati daje duzina odsjecka izmeou dodirnih tacaka vanjske tangente jednaka duzini odsjecka unutrasnje tangente izmedu . r) konstruisati tangente na kruznicu. 2.26. Koju dui nazivamo tangentna duz tacke A U odnosu na kruznicu k ? 2.14. 2.15. 2. j 2.. . 2. 2."16.43. Dati su duz AB i ugao Cl. Dokazati: Zbir dviju suprotn-ih stranica tangentnog cetverollglajednakje zbiru drugih dviju stranica tog cetverougla. U tacki B povucenaje tangenta t. Kada dvije kruznice nemaju zajednickih tangenata ? 2.27. Konstruisati kruznicu datog radijusa r koja sadrz. ta i R (Rje radijus opisane kruinice). Konstruisati skup tacaka u ravni iz kojih se data dui vidi pod ugiom Cl. Konstruisati pravQugli trougao ako su date projekcije kateta 11a hipotenuzu. Ako SlI suprotni lIgJovi nekog cetverougla suplementni. 2.34.3. a i ta (stranica.44. 2..18.2. prava p i ugao fi. Dokazati: Ugao izmedu tetive i tangente u krajnjoj tacki tetive jednak je periferijskom uglu nad tom tetivom. R).1. kojaje paralelna sa tangel1tom t.katete-:na hipotenuzu. 2. r) i to datu pravu u datoj tacki A. tadaje taj cetverougao tangentni.33. Konstruisi trougao ako je poznato c. Dokazati da su duzi AB j 00' medusobno normalne. Konstruisati pravougli trougao ako mu je poznata hipotenuza i projekcija jedn~.35. Konstruisati tangentu t na datu kruiniclI koja je normalna na pravu p. Tackol11 A van krllznice k(O. Konstruisati kruznicu datog radijusa r koja dodirqje krake datog ugla. Dato je kruznica k(O.8. 2.38. c duzina hipotenuze i r radijus upisane kruzniee a+b-c pravouglog trougla ABC.22.ABD i . Data je kruzl.45. Koji cetverougao nazivamo tangentni cetverougao? 2. Centralni i periferijski ugao. tatka T na njoj i 111a koja tatka A. jednake suo 2. Dokazati: lednakokraki trapezje tetivni cetverougao. 19 .13.Ie zbir dviju suprotnih stranica nekog cetverougla jednak zbiru drugih dviju stranica tog cetverougla. Pod kojim se uglom vide katete iz centra opisane kruznice? 2. y i tb 2.32. Dokazati da je cetverougao ACED tetivni. Konstruisati tangentu t na datu kruzniclI koja sa pravqm p zaklapa dati ugao Ct.37.30. R). Konstruisati trougao ako je poznato ha.6. 2. Dokazati: Kvadratje tangentni cetverougao. Tangentni i tetivni cetverougao Staje kruznica? Staje krug? Objasni pojmove radijus. 2. 2.i dvije date tacke A i B.6BCD (nastale povlacenjem dijagonaJe BD) dodiruju. Jedan ugao pravouglog trougJaje 35°. 2.··. Data je prava p i kruznica k(O. R). Dokazati. R). 2. Dokazati da se kruznice upisane u trouglove j.19. 2. 2. Konstruisati zajednieke vanjske tangente kruznica k(A..20. 2 2.11. precnik. Dokazati: Ako . Konstruisati ~ruznicu datog radijusa r koja dodiruje dvije date kruznice 2. Konstruisati krufuicu datog radijusa r koja dodiruje datu pravu a u datoj tacki A. redom. 2.12. Dvije kruznice k(O. R) i k(O'. Konstruisati kruznicu koja dodiruje datu pravu p i datu kruznicu k(O. Na dvije kruznice k(O. Trougao. 2. 2. Konstruisati tangentu t na datu kruzniclJ koja je paralelna sa pravom p. Dataje prava'p i kruznica k(O. Konstruisati kruinieu koja sadrii tacku A i dodiruje datu kruznicu u tacki T. 2. Ako su a i b duiine kateta.40. 2.7.3 I iI ! 'I II 2.29. izvana. 2. 2.17.~ I II .ica k(O.ie odrcc1'enajedna kruznica? Konstruisati kruznicu koja proJazi trima datim tackama A. Dokazati: Deltoidje tangentni cetverougao.25. ako je centralno rastojanje kruznlca vece od zbira radijusa.vanjskih tangenti i svaki od njih Je jednak 2~ .23.42.28. r) i k(B. Konstruisati zajednicke unutrasnje tangente kruznica k(A. Prava p. R) i k(B. Konstruisati unutrasnje tangente dviju kruznica koje sc dodiruju izvana. r) sijcku sc u tackama A i B. U taekama DiE. Nekaje ABCD tangentni cetverougao. sijece stranice AB i BC. Dokazati: Sllprotni uglovi tetivnog cetverougla su supiementni.31. suprotni ugao i tezisnica koja odgovara toj stranici). tadaje taj 2. HOMOTETIJA I SLICNOST 2.nicu-k. r). 2.· \ " ¥ . Koliko najvise zajednickih tangenti mogu Imatl dvije kruznice? Kada dvije kruznice imaju samo jednu zajednicku tangentu ? 2.41. 2. 2.5.36. 2. Konstruisati kruznicu koja dodiruje dvije date "ruinke' ito jednu od njih 1I datoj ta(ski A.

52.66. Cemu je jednak odnus katete nasuprot uglu od 30° i hipotenuze? 2. Kada za cetiri duzi kazemo da SlI proporciona!ne? 2. Date su tri duii a..63. : b) Duzi ua tr3nsverzalama proporcionalne su odgovarajucim du~ima ua svakoj od datih pravih p i q. nesal11jerijive duzi. konstruisati dllz x a~o vrijedi: a) (a-x):x = boa b) x: (a-x) = a:b . Da Ii su duzi AB i CD samjcrljivc ako je njihov odnos: a) 3 b) 0. D 0 k azatI.12.:. kazemo da su nesamjerljive. Zajednicka mjcra (ZM) i najveca zajednicka mjera (NZM) dvije duii.53. Ako su a i b . 2.iera (NZM) fih duzi. Konstruisati trougao u kame je poznata stranica AB. r) i njena polara p. geometrijska sredina dviju duzi. d' svaka 0 d nJlh dodtruJe pravu p.62. 1 I r =.c (razrnjere): a) AC = CB b) AC = c) AB CB AB d) AB AC 2. 3) Duz e koja je mjera dviju dllzi (a i b) naziva sc l. Odrediti racul1ski NZM datih dviju duzi: 2. Odrediti odnos. produzena proporcija. r) i tacka P. Data je kruznica k(O..0 A /8 C q D o :1 Kazemo da SInO duz a izmjerili jedinicnom <.48.50. a S1. Mjerenje duzi.4 0) .Talesova teorema 1 2. 2. Ij Ako su a i b paralelne.+ r.' "'I/e a "b Dokazati: Dvije jednake tetive kruznice imaju jednaka centralna rastojanja. Dokazati da su krak i osnovica jednakokrakog trougla sa uglom pri vrhu od 36°.3. ugaa 'Y i visioa he.54.6 em. 2.(b>a) dvije date duzi. Konstruisati jednakokraki trougao kame je poznata osnovica Be i ugao a nasuprot nje. proporcionalne su odgovarajucim duzima na drugoj. c) (a+X):x=b:a 2. 2.a) 0=2 em i b=5 em b) a=4 em i b=6 em c) a=IO m i b=15 m b) c=13cmi d=39cm c)m=lIOmi n=60111 2.2.56. c=30 21 . 5) Ako dvije duzi imaju najvecu zajednicku mjeru. tada vrijedi: Ouii naiPo!upravoj Qp p proporcionalne su odgovaraju6im duzlma na po!upravoj Qq. tako daje AC:. Konstruisati polaru kruznice u odnesu na pol P. Mjera duzi. Duzi AC i SO proporcionalne su odgovarajucim b duzima na svakoj od po!upravih Op i Oq.utrasnji (iIi vanjski) Clan naziva se neprekidna proporcija. Konstruisati duz x ako je: a) (5-x):x=7:5 b) (l0-x):x=20:10 c) (2+x):x=8:2 2.a) a=16mib=24m 2.J3 1.60. b i c (a> b > c) dodiruju se spolja (svaka svaku) i . Odrediti racunski cetvrtu proporcionalll x (x:a=b:c) ako je : 0) a=1.49. U slucaju kada duzi nemaju zajednicku mjcru. Dataje kruznica k(O. Tri kruznice radijusa a.64. d a VflJe 1 2. geometrijska proporcija. Konstrukcijom odredi duz x iz date proporcije: a) x:2=4:1 b) 4:x=2:1 e) 5:3=x:2 d) 8:5=3:x 2. ProporcionaInost duZi. 2. b=4. b i c. a dUl: b se zove geometrijskll sredina duzi a i b.46. 4) ViSe duzi mogu bit' zajednice mjcre dviju duzL Najveea duz koja je mjcra dviju datih duzi naziV3 se najveca zajednicka m. c=1O b) a=8. .JS d) 2.va dijela.~ljednicka mjcra tih duzi i oznac~n'a ZM(a. b=4.47. za njih kazemo da su Definicije: 1) samjerljive. Koliki je odnos tezisnice trougla i njenog veceg dije!a 6drectenog teiistem? 2. 2.::::ke.65.S7. e=1O c) a=12.55. b)=c.. .Iuzi e ako odredimo pozitivan broj k tako da vrijedi a. kazemo da je e mj-era duzi 3. 2. Samjerljive i nesamjerljive duii Proporcija a:b=b:c u kojoj se duz b pojavljuje dva puta kao uo. 20 Ii I. tada vrijedi: ' a) Ouzi koje odreduju transverzale oa jednoj pravoj.2. 2) Ako se duz C moze prirodan broj puta nanijeti na dllz a bez ostatka. Koliki je odnos tezisnice povLlcene iz vrha pravog ugla i hipotenllze tog trougla 2. 2.61. Konstruisati pol P. ZadallLl dUl: AB podijeli LI omjeru 3:2.59. Talesova teorema: Ako su transverzale a i b dviju pravih p' i q koje se sijeku paraieIne. b=3. Konstmisati kruznicu aka je poznata njena tetiva AS i periferijski ugao J3 nad tom tetivom..:.51.58. Dui AB cijaje duzina 30 em podijc!jenaje hickom C na d.

71. OA=OD. Simetrala vanjskog ugla trougla dijeli suprotnu stranicu (vanjskom podjelom) u odnosu koj] je jednak odnosu ostalih dviju straniea trougla. Simetrala unutrasnjeg ugh trougla dijeli suprotnu stranicu (unutrasnjom podjelom) U odnosu koji je jednak odnosu ostalih dviju stranica trougla.a) x 2.89. ac + c' .82.).:::. BD=14. 21 i 28. odrediti c) -- D S1. tackom N padijeliti izvana u datom odnasu (omjeru): b) 1:3 c) 3:2 d) 5: I a) 4:3 2. Simetrala ugla na osnovici a. a) Akoje BD=7. Odrediti teziste trougla ABC eij i je vrh A nepristupacan. d .77. b=4 2. 2. b=l b) a=8.6 jednakokrakog trougla dijeli krak u odnosu 3:4.86. b. c=3 e) a=IO.80. Kroz datu tacku M u ugJu xOy kons!:ui~ati pravu koja sijece krakove ugJa II tackama A i B. 2. I obrnuto. Izracunati AN iNC kao funkciju od stranica - - - BC =a. I ohronto.92. a 2. b=12. odrediti OA. (A·M·N·B) taka daje AM = 2MN -i MN=2NB. Odrediti srediste stranice AB trollgia ABC ako su tacke Ai B nepristupacne. c=15 b) 8=4.u:z AB. Nckaje M tacka u kojoj simetrala ugla kod vrha A. Datu duz MN podijeliti na cetirijednaka dijeJa.01.a' C d k .:1' X=-- c) 0 b c 2. Datu dul. Neka su uglovi OAB i OCD jednaki (SI. AC=b i I Be::::a trougla.91.3) a b 2 b) x=a :b b) X-::::(l GC 2. OC~IO. b=5. b=14. Izraclinati BM i MC kao funkeijll od straniea AB=c. Odrediti duzine duzi koje simetrale unutrasnjih uglova trougJa ABC grade na iljegovim stranicama ako je: a) a=13. AC~b i AB =c trougla. Odrediti duzine duz! koje simetrale vanjskih uglova !lABC grade l1a njegovim stranicama ako je: b) a=4. Dokazati! 2. Konstruisati duz x ako je: 5 2 4 c) x =-a 2. OB=21. Odrediti odsjecke na stranicama trougla odredene simetralama unutrasnjih uglova. Simetrala vanjskog ugia trougla dijeli supeotou stranicu vanjskom podjclom oa dijeJove koji su proporcionalni drugim dvjema stranicama trougla.85. Date su dUfi mill. Podijeliti datu duz AB na tri dijela koji su u datom odnosu: a) 2:4:3 b) 1:2. Na duzi AB kanstruisati tacku C taka da je 2 AC = 5C~ -- 2. b=5. 2. Odrediti duzinu kraka datog trougla. Datu dul: CD podijeJiti na sestjednakih dijelova.1zracunati geometrijsku sredinu G zadvije date dulti a i bako je. Ak 0 Je -=-. I . Osobine simetrala unutrasnjeg i uporeditog vanjskog ugJa trongia Teoreme 0 simetrali ugla trougla: Simetrala unutrasnjeg ugla trougla dijeli suprotnu stranicu oa dva dijela koji su proporcionalni drugim dvjema stranicama trougla. Konstruisati duzi x i y ako vrijedi a:b:c = d:x:y.70. o I i 2.90.75.! straniell Be. ilABC sijece . AB podijelitina tri jednaka dijela. OD=2AC. 2.) x = - b) x = b 2 ab x=- c) x c) X 11 iI 7 '1 'I d) x=-a ab 'I a :b be .78. c=15 2.01. 2.94. Izraziti osnovicu a trougla kao funkciju od 111 i 11.74.84.67. Trougao ABC ima stranice a=13 em. 2. b i c. Nekaje N tacka u kojoj simetrala vanjskog ugla kod vrha B "" ABC sijece polupravu AC. Duz AB taekom M padijeliti iznutra u omjeru (adnosu): b) 1:3 c) 3:2 d) 5: I a) 4:3 2.odrediti OB. A C 2. Datu d. b) Ako je OC=CD.93.72. Date su duzi a.95. Stranice trougla su 20. Date su duzi a.87. Dokazati! 2. c=3 c) a=IO. b=12. b=2 c) a=12. c=15. b=3 d) a=2.73. oc.2. 1 I j :1 22 1 J i1 23 . B 2.69. Simetrala ugla B na osnovici jednakokrakog trougla ABC na kraku AC gradi odsjecke 111 i 11. Na koje dijeJova simetrale njegovih uglova dijeie njegove stranice? 2.j :1 2.76. 2. 2. AC=6. tako daje OA :'OB:::: m:n. b=14.68. ako prava koja saddl vrh trougla dijeli vanjskorn podjelom suprotou stranicu trougla na dijelove koji su proporcionalni drugim dvjema stranicama trougla.. 2. Data je duz AB.79.a) X=··Q b) x=--a 3 3 7 2.4. c i d. naci AC.81. tada je ta prava simetrala ugla. c=15 . a) a=]3.. d) Akoje OB=25. ako neka prava koja prolazi kroz vrh trougla dijeli suprotnu stranicu oa dijelove koji su proporcionalni drugim dvjema stranicama trougla. tada je ta prava simctraJa vanjskog ugla trougla. a) a=9. 2. AB =JO.83. Na datoj duzi AB odrediti tacke MiN.3 c) 3:1:4 d) 5:2:2 2. Akoje OC=7. 0 azatl a JC bd +d' b" b d '. 2. b= 15 em i e=4 em. OC=4.88.2.

Konstruisati trougao eiji su uglovijednaki. ·:·:'··1' ! '[ 11 J" '-I 24 k~-2 koeficijent homotetije? 2. 2.acka 0 van prave i koeficijcnt: c) "'ABC i "'MNP homotelicni. 2.Ie invcrzllo h01110tetican sa datilll ~ABC ako jc centar homotdije: a) vrh C trougla. U slucaju kada je koeficijent homotetije negativan.96. Dokazati! Sta je cenrar homotetije? 2. ' d) H(0"4) 3 2. dokazati da Sil ttouglovi l______________________________ a) k~ I 1) 2) 3) 4) : .Kollstruisati bar jedan trollgao koji ." koja jc sa pn'om figurom homotcticna. Ova trougla su sHcna ako jc jedan ugao u prvom trouglu jedna~ jednom Uglll u drugom i ako su odgoval'ajuce stranicc koje obrazuju ovc uglov~ proporcionaine.106.ABC.\.2.* Datje ugao <xOy i tacka A u oblasti ugla.97. naziva se homotetija. ~ I I ! 'I . Odrediti homoteticnu sliku A'B' za homotetiju: 2 3 H(0. b) teiiste T trougta c) tacka 0 van troug!a. Svake dvije kruznice su homoteticne. tb i (X. 3) 2.ie par tac3ka MiN prve tako da je M'N':MN stalan IJroj. :1ill 2S . Dalje cetverougao ABeD i tackaO van njega. naziva se slicnosL Za figure F i F' kazemo da su slicne i piScmo F-F'. Dat je bABC i duz 111. Konstruisati MBC aka su mu dati elementi: <. . - [)e-finicija slicnosti: Ako za dvijc figure F i F' postoji prcslikavanjc koje svakom pani i N prve figure pridruzuje par taeaka M' i N' druge tako da je. Ako su M.98.. Tacka 0 se naziva centar. Konstruisati homoteticnll sliku date prave a ako je centar hOl11otetije tacka 0 na pravoj i koeficijent: a) k~3 b) k~4 c) k ~ -2 d) k~-2 2. Konstruisati ~ruz!licu koja dodiruje krake ugla 1I prolazi tackom i\. Konstruisati homoteticllll sliku date prave a ako je centar homotctije l. 2.103. Za figunI F kazemo da je sHena figuri F'.U datll kruznicll llpisati: M' B' C' tako da mu stranice budu paralelne sa stranicama datog trougla. Staje centar homotetije O K91ikije 2. vrijedi vektorska jednakost OX' = k .l 05. U dati polukrug upisati kvadrat 6ija su dva vrha na precnil}LJ~ a druga dva 11a kruz. 2.~) a) k~2 b) k=3 c) k~·1 d) k~-2 2. r).Ie direktno hOl11otetican sa datim nABC ako je centar homotetije: a) \Th B trougla.101.5. KOl1struisati bar jedan trougao koji jc dircktno homotetican sa datim DABe ako jc centar bomotelije: a) ortocentar H trougla. 2. b) H(O. -I) c) HIC).datom Gija je stranica A'B':::: 111.na centar 0 koji pripada kruznici i koeficijenat k::o-2. a sa drugom podudarna.108.1 OD.a stranice tr! ptlta veee od stranica datog ugla. Da( je trollgao ABC i tacka 0 van njega. -2) c) H(O. Data su dvajedllakostranicna trougla paralelllih stranica. 2) b) HiO.! 2. 2.ca jednaki. Konstruisati hOlllolcticnu sliku A'8'C'O' datog cctveroug!a za homotetiju : a) B(O. r) II odnoslI.111. a) Homotetija geometrijskih figura k~2 b) k~4 c) k~-3 d) k~-S.112.3) 1 2 2.1. onda Sli ova dva trougla slicna.76 Slicnost oeometrijskih iinura " . Konstruisati homoteticnu sliku datog ugla <xOY. kazemo da su ove figure homoteticne.2) b) H(O. a broj k koeficijent homotetije. gdje je 0 rna koja staina tacka ravni i k rna koji reahm broj. Dataje duz AB i proizYoljna tacka O.110. Odrediti centar homotetije ovih trouglova.115.l1am luku. Odrediti homotetiCnu sliku date kruznice k(S.104. Konstruisati bar jcdan trougao koji . -2) c) H(O. kaze se da su te figure direktno homoteticne.odnos duzina tacal~ M dUlj MN : M' Nt stalan broj i obrnuto. b) tcziste T trougla c) tacka 0 van trougla.107. -_. 2. t 02. Konstruisati hOllloleticnu s!iku A'8'C' datog troug!a za homotctiju: 0) H(0. 2.4) 2. . Ako je koeficijent homotetije dviju homoteticnih rigurs pozitivan broj. J 13.J -. Konstruisati hornoteticoll sliku datog ugla <xOy ako je centar rna koja tacka M ravni ugla i koeficijent: a) k=-l [0) Dcfinicija hornotetije: Preslikavanje koje svakoj tacki X pridruzuje tack" X' tako da OX. onda su ova dva trougla sliena. Ako su sve tri stranice jednog trougla proporcionalne sa odgovarajuCim stranicama drugog. ' Ako su dvije stranice jednog trougla proporcionaine sa dvjema odgovarajuCim stranicama drugog i ako su uglovi nasuprot vccih oct ovih stl'an. 2. ako postoji trcca figura F.svalwm paru tacak<l M' iN' urugc tigurc pridruzu. NiP sredista stranica n.109. J J 4. Konstruisati trougao hOl11otetican.1 odnosu na centar homotetije 0 i koeficijent: 2.99. za homoteticne figure se kaze da su inverzno homoteticne. Ako se nekom homotetijom figura F moze preslikati u figur" F'. II PI'avila slicnosti trouglova: Dva trougla su sHcna ako su Civa ugla jednog jednaka sa dva ug\a drugog troug!a. Dat je MBC i krllznica K(O. b) centar S opisanc kruznice c) centar 0 upisane kruznice.

Da Ii postoji trougaosa visinama h. 2.130. Odrediti vi sine. !24. Dva trougJa su sliena ako su sve stranice jednog normalne oa stranice drugo·g.a drugi 1ma ugao oa osnovici 40°. :1 :1 2. Ostar ugao jednog pravouglog trougla je 35°. lspitati da Ii su ovi trouglovi shelli. r(]cullski.l. ledna stranica prvog trouglaje a=24 em. Obimi slicnih trouglova odnose se kao dyije odgoyarajuce stranice tih trouglova. Dvije vi sine "ABC su h. Stranice trougla Sll a=12 em. hb=5 i h.= AD i hb= BE. Sredine stranica ". . a njihove pripadne stranicc iznose 15 i 20 jediniea. Para leI no sa datom stranicom povucenaje paralela ciji odsjecak koji pripada trouglu ima duzinu 6. tada su radijusi upisanih kruznica oyih trouglova proporeiona:ini odgoyarajucim stranieama. Dokazati! 2."AED.Ie a=5 cm. Ako su a. Odrep. 1.=4.. a drugog 55°. Osnovica BC jednakokrakog "ABC jednaka je polovini kraka. sjenku dugu 40 Clll.Teoreme 0 odnosu visina. SimetraJa ugla AMB sijeee stranicu AB u tacki E. Drvo baca sjenu 18. Da Ii su ova dva pravougla trougla sliena? Zasto? 2. b) Visine slicnib trouglova proporcionalne su odgovarajucim stranicama. J 40. a simetrala ugla AMC sijece AC u tacki D.118. J42. b=30 i c=40.129. 2. 2.125. Koliko je vrh trougla udaljen od para!ele? 2.. IzraCllnati visinu dalekovodnog stuba.144. Dokazati! 2.ri obime ovih trouglova. Jedan jedoakokraki trougao irna pri vrhu ugao 100 . 2. tada su radijusi opisanih kruzniea ovih trouglava proporeionaJni odgovarajucim stranicama.147. Ako dvajednakokraka trougla irnajujednake uglove pri vrhu.139. c) Povrsine slicnih trouglova proporcionalne su kvadratima odgovarajucih stranica. Osnovlca manjeg trouglajednakaje 9. Ouz DE koja odgovara straniei AB. a udaljenost iZl11eau mjesta Ai C je 12 km. B i C. 2.da su dya trougla sliena ako su stranice jednog paralelne sa stranicama drugog. Dokazati. udaljenost izmea'u mjesta B i C je 15 km . * Ako su dva trougla slicna.cnih trouglova odnose se kao dvije odgovarajuce visine tih trouglova'. Kolikaje odgovarajuca stranica drugog trougla? 2. Dokazati. Obim trougJa je 0=38 em. b i c duzine stranieajednog trougla i 0' obim njemll slicnog trougla. '~ slieni i odrediti koeficijent slicnosti. 2. Razmjera kalte je 1:50000. Poyuci paralelu a' sa stranieoll1 a tako da odsjecen trougao ima obim 0'=15 em. CE = Be.=8? 2. * Dvij~ ·visine u trouglu sijeku se tako daje proizvod odsjecaka na jednoj jednak proizvodu odsjecaka na drugoj. njemu slicnog. Dokazati jednakost AN = 7CN .. Dokazati daje "ABC . Dokazati. 2. aka se dvije odgovarajuce straniee ovih trouglova odnose kao 2:1 ? 2.143. tada su slicni. Akoje H ortoeentar L\~B_C ~~A"!3B' ~~~' njegove visine. 2.J37. Na geografskoj karti razmjcre 1:25000 rastojanje izmedu tacaka A i B je 12 em.148.13]. Stranica trougla je 12 i visina koja odgovara ovoj stranici 16.&ABC su vrhovi AA'B'C'. Ako su dva trougla sliena. 2.dokazati davrijedejednakosti: AH. Ako su dva ugla jednog trougla 50° i 80° .0'=66 a) a=20. Visina trougla dul. 0'=45 2.153. Izracunati odsjecak simetrale ovog ugla. Ako su BD i tE visine ilABC II kome je ugao BAC ostar.5 lTl.Trougao L\ABC ima stranice BC:::::. 2. Udaljenost izmeau mjesta A i B je 10 km. 2. duzine stranica trougla ABC na karti. . Dokazati! 2. J 46.122. dobice se trougao sliCan datom.152. 2.isllim dul.A'H=BH·B'H=CH. Na geografskoj karti uCliana su mjesta A.138.126. Dakazati da su _ovi trouglovi 26 II.117. 2. Dokazati. Osnovica jednog trougla . 2. Kolika je yisina drveta? 2. Ako se iz ma koje tacke l1a stranicijednog trougla poyuce paralela sa drugom stranieom.116. Dokazati. Koliko je rastojanje ortocentra trougla od date straniee? 2. b=J5 i c=17. Koliko rastojanje iZllledu mjesta A j mjesta B? 2. Dva slicna jednakokraka 'trougla imaju zajednicku stranieu duzine 15. a stap duzine 2 m baea.150.123. Ako su dva ugJa jednog trougJa 75° i 65° koliki su ugJovi svakog. fada su tezisne duzi ovih trougJova proporcionaine odgovarajucim stranieama. a jedan ugao dmgog trougla 60°. Dokazati! 2.l51. 2.132.141. Dokazati. Koliki je obim 0' manjeg slicnog trollgla. U isto vrijeme ina istom mjestu.136. Stub dal~kovoda baea sjenku duzine 8 111.! jednog trougJa proporcionalne odgovarajucil11 tel.149. CD 2.Visina 0 koja odgovara kraku ovog trouglaje BN. 2. da Ii su ovi trouglovi slicni? Zasto? 2.C'~ ~ 2. 27 . Dokazati. 2. Odrediti. Aka su dva trougla siRna.145. Rastojanje tezista trougla od stranice jednaka joe treci"ili visine na tu stranieu. odredit1 5tranice drugog trougla: b) a=J2.134. Kolika je visil1a ha' slicnog trollgla koji ima stranieu a'"". Tacka M je srediste stranice BC trougJa "ABC. Dokazati daje Ae.135. Obimi dvaju slicnih trouglova su 0=84 em i 0'=36 elll. 107 2.133. Aka su dva trougla slicna. D()Kazati.ima drugog.ine 8 dijeli pripadnu stranicll na odsjecke 4 i 6. a pripadna visina ha =7 em. 10 i AC =12 koje zaklapaju ugao od 120°.119. '·:·1.tada su tezisne dul. obima i povrsina slicnih tJ'ouglova: a) Obimi slicni~ trouglova proporcionalni su odgovarajuCim stranicama. Dokazati cia je "ABC sliean sa "CDE. trougla? 2. 2. b=15 em i e=18 cm. Dvije visine II trouglu razlikuju se za 8. dokazati da su t'rouglovi L\ABC i L\ADE 511cl1i.127.121.]20. Obimi sii. je srednja duz L1ABC.vertikalni stub visine 3m baca sjenu duzine 4m.128.

dnakJe z'birll.186. 'Iia mp?te~~zu.2. 2. . Konstruisati trougao sli6an datolll ako muje data tezisnica tao 2.155." "" . ".] 80. kroz tacku 0. t.' . Odrediti duzinll ove dijagonale. 2..157.181. Paralelno sa osnovicama Be i ·AD. Tacke E i F pripadaju . Konstruisati t{"ougao ako mu jc poznata jedna stranica.169_ Datje . 2.AC . Manja yisina p. ~va.a.a teorema ~) ~. 2. 2.:···.178.ot~~~*~'i ~v6J~ projekdje. 2. soi=6 em. 28 29 . 'Ilravouglog trougla j"e geometrihka ~.156.ina . Normala na BD kroz srediste M duzi BD sijece pra\lu AC u tack! E. cx=60° ijdijagonala iz vrha ugla ex je d:::::5 .isati. e-~=lcm. ". Konstruisati pravougli trougao u kome je poznat jedan os~ar ugao i zbir hipotenuze i vi sine koja odgovara hipotenuzi.172. 2. . . <x~60Q.158. ledna dijagonala trapeza dijeli trapez na dva slicna trougla.6.. Konstruisati L1ABC ako je dato: 2. a njihovo mcdusobno rastojanje se ne moze direktno izmjeriti.arale!ograma jednakaje 8 cm. <x~60°.171. Simetrala pravog ugla L1ABC dijeli hipotenuzu AB U odnosu m:n.175. b+e~7em b) b:e=3:2.'.Konstruisati pravougIi trougao u kome je kateta b= 12 i odljlos druge katete i hipotenuze 3:S 2.168.lova. b:c~2:3 .160. 4 -. 2. Konstruisati jednakostranicni trollgao 11 kome je poznat z0ir stranice i visine. t) J(l'3. Stranicc: parale10grama su 25 em i 10 em. 1·-- ie AF = -. <x~45°. jedan ugao n<l njoj i razrnjera druge dvije stranice. 2 kracima trapeza.7.179. Konstruisati trougao sli6an datom koj i ima tri puta veee Dokazati da V1Sllle.162. i iskazati pravila slicnosti pravouglih trouglov. Pitagori.177.ABC. 5 2.'f2. 2. 2. Konstruisati jednakokraki trougao u kome je visina h"~3 i.183. Odrediti veel! visinu. 2.aiet~':p. 2.~3 em 2. b) b:e~S:7. Datje LlABe.a) <x~75°.174. b) b:e~3:4. Konstruisati trougao sliean datolll ako IllU je poznat radiju.') <x~75°. Simetrala ugla J3 ..ABC.odnns osnovice i kraka a:b::-:o4:3.s r l1pisane kruznice. Konstruisati trougao u kome su poznata dva ugla i stranic~ na kojoj !e-zeovi uglovi. 2.i1l¥~·uglo'g .163.. Dokazati da vrijedi: EF = -c. 2..' . =60°. 2. 2. I 2. Povrsine dvaju s!icnih mnogoug[ova su 60 cm 2 i 4S cm2 .drat. 2. Dat je .5 em.189~ Formul. hipotendzo't:t. Dokazati da je ova dijagonaJa geometrijska sredina osnovica lrapez. 2. 2. {.troti.159.6. J 66. a obim drugog iznosi 18cm.164.182. tako daje AE = -AD." b) 'Yi~ilia.~.6..6..190.---:-1 1 =+= Be AD 2." '" .od~jecal{a:koj:e gra~l na hip(}ten~zi.•) a~3. Forlllulisati' j""iskazati pravila s!i6nosti jednakokrakih troug. Dat je . Konstrujsati paraJelogram ako je zadano a:b=5:3. Kroz vrh B paraleiogr<lllla ABCD povucenaje prays p koja sijece lAC i AD u tacka1ll3 FiE.katetaiita-.ABC sije6e stranicu AC II tacki D.167. Konstruisati trollgao ako je poznato a:b:c=3:5:6 i h[l=5 cljD. 2.165." . Tacka 0 je presjek dijagonala trapeza ABeD. Konstruisati trougao sli6an datol1l ako mu je data vis ina ha • 2.ABC. KOllstruisati jednakokraki trollgao u kome Je poznata tezi~nica koja odgovara kraku i ugao pri vrhu koji obrazuju kraci. Dokazati daje dUl: DE geometrijska sredina duzi AE iCE. 2. Dijagonala na veci krak pravouglog trapeza Ilormaillaje na krak. Dokazati daje AB· CD:::: 4r2.184.'red. Kako se moze odrediti sirina neke rijeke bez pre!aska na drugu obalu? 2.6.173 . Tacke A i B naiaze se na dostupnim mjestima. -2.185. Konstruisati pravougaonik sli6an datom aka I11U je data je~na stranica. b:e~3:S.188.ABC. na«.a.. 2. Kruznica !lad precnikom AD sijece Be u taekama MiN.176. 2. b:c~5:3 2. Konstruisati trougao slican datom koji ima tri puta veee tezisnice. poyucenaje duz EF. KOllstruisati trougao sliean datom ako 11lU je data stranica a.drataJl~4:.. Primjena slicnosti na pravougli trougao. U jednakokraki trapez ABCD sa osnovicama AB i CD upisana je kruznic" radijusa r. Os novice trapeza su 30 i 15. Odrediti obim prvog mnogougla.gla je ~eOm~~!tijska st~4i~* ltip. Konstrllisati jednakostraniclli trougao u kome je poznaia visina h. h. U kojem odnosu hipotenuzina visina dijeli hipotenuzu? 2. Pokazati kako se moze izraclInati rastojallje izmedu tih tacaka. Tacka presjeka dijagonala trapeza udaljena je od njegovih osnovica 7 i 5. Oat je MBC. 2. Konslruisati trougao slican datolll ako I1lU je poznat radiju's R opisane kruznice. Trapez ABCD je pravougl1 sa pravim ugloyima kod vrhova B i C. Dat je .170.t:Je.154.I'~t~gorina teorenia}. Konstruisati trougao sli(~an datol11 koji ima elva puta veee stranice.187.. Srednja dut trapezajednaka je 9. Dokazali da je BM· Me = AB· CD. Kolike su osnovice? 2. .161.

a krakje b=29. * Suma kvadrata dijagonala paralelograma jednaka je sumi kvadrata njegovih: straniea. 2.6. Odrediti radijus u romb upisane kruznice. Naei odnos kateta pravouglog trougJa ako su njihove projekcije na hipotenuzu 16 i 25.II 2. dobijamo trougao sliean datom. Obim romba cije se dijagonale odnose kao 3:4..211. dokazati daje D. 1 ~ 2.J7 ]1 I I Date su duzi a i b. Te. a:b=8:15 2.226.200. Aka su hb:::: BD i hc::::CE vi sine D. Kolike su katete? 2. Odrediti povrsinu trapeza.. 2. Primjenom slicnosti dokazati Pitagorinu teoremu.206.198.+ . Razmjera straniea pravougaonikaje . h=IO. Katete pravouglog trougla su ] 2 cm i 16 cm. uokazati jednakost 1 I 1 a' 17' h . Osnovicajcdnakokrakog trouglaje a=13. Hipotenuzina visina je geometrijska sredina odsjecaka koje gradi na hipotenuzL Dokazati! 2. 2.207.= -2 . gdje min ma koji realni brojevi i m>n. e) x=~ab+b2 2. a visi. t/ +tb2=5t/. Dokazati! 2. Ortocentar trougla dijeli visine na odsjecke. dijeJe tu dijagonalu na tri jednaka dijela.214.220.222. 2. Dijagonale romba su 12 i 16. Odrediti: c) Radijus opisane kruznice. 2. e) X=fI .224. Osnoviee jednakokrakog trapeza su 10 em i 40 em. Hipotenu~a b) a=4 cm c) a=8 em d) h=12.23I. Odrediti stranicu a kvadrata.196.202. h=8 b) c=lO.8 m i 14 m.[3 em pravouglog trouglaje 10 lTI. Konstruisati duz x cija duzina U odnosu l1a datu jedinicnu duz iznosi: a) x = . Odrediti visinu trapeza.203. 2. Dmga kateta jednaka je 20 em.204. a h hipotenuzina visina.215.201.na na krakje h=12 Izracllnati drugu visinu trougla.232. c::::m2 +n 2 .194.209.f3O b) x = . 2.227.[3 b) h=3 em e).Zisnice pravouglog .213..~ ij 30 oj! i 31 .. Dijagonale romba su 4. b j c vrijedi a=2mn.a) x=a.* Tzraziti duzinu tezisne linije u funkeiji od duzina stranica trougla.[3 b) x = a.[f. Osnovicejednakokrakog trapeza su a=44 j c=4. Ako su a i b katete. Stranica Is. 2. Stranice trougla su 13 em. Kateta pravouglog trougla manja je za 8 em od hipotenuze. Jedna katcta pravouglog trougla za 10 em je veea od druge katcte i za 10 em manja od hipotenuze. tako da je proizvod odsjecaka jedne visine jednak proizvodu odsjecaka bilo koje druge visine tog trougJa. Katete pravouglog trougla su a~6 i b~8.199.ADE slican sa "'ABC. 2.191. Odrediti visinu'trougla koja odgovara stranici 15 em. 2. Dokazatil 2. 2. 2.210. Dokazati: Ako u trouglu spojimo podnoija njegovih dviju visina. a kraei su b=25 em i d= 17 em.219.a) c=20.205.195. a katete su a i b. a krak je 25 em.ABC. 2. gdje je C vrh pravog ugla.216. Odrediti obim troug1a. b::::m 2_n 2 .vadratajednakaje a.22]. 2.~ iZllOSl 75% od druge.vezane·su relC\ciIom.ABC. Dokazati! 2.J2: 1. dokazati da je trougao pravougli.. q=144 c) p=9. Dok<-lzati da je -- ACCE=BCCD. 2. Dokazati! 2. Dijagonala kvadratajednakajc d.JS d) x = Sll . Dokazati! 2.218. dokazati daje zbir kvadrata njegovih dijagonala jednak zbiru kvadrata njegovih osnoviea. Izracunati stranieu jcdnakostranicnog trougla aka je poznata njegova vislna h: a) h=5 cm 2. Odrediti obim ramba..229. -Odrediti koefieijent slicnosti i katete drugog trougla. Odrediti dijagonalu d kvadrata. Izracunati duzine dijagonala.212.. Dokazati! 2. Konstruisati duz x ako je: 2.230.192. Hipotenuza pravouglog trougla je c=13 m. 2.je 1 em.a) x=-Ja 2 ':""b 2 b) x = .. trougla ako je data siranica a: a) a=IOcm d) a=2. 2. Izracunat~ visinu jednakostranicnog.Ie obim trapeza? 2.a) a=4: c"'5 2. a odsjecak p=6m. Normalne projekcije kateta na hipotenuzu odnose se kao kvadrati kateta.22S. 2. a) Visinu b) Radijus upisane i 2. Hipotenuza njemu slicnog trouglaje 25 em.22S. 14 em 1 15 em. Trougao DABC ima visine ha:::: AD i ht>:= BE. q=16 2. Rijesi~i pravougli trougao ako je dato: b) h=60.197. Suma kv~drata dijagonala pravougaonikajednakaje sumi kvadrata njegovih stranica.[3 2. 2. Izracunati visinu i dijagonale trapeza.J14 c) x =.208. Koliki je obirn ovog trougla ? 2. ledna kateta ovog trougla 'I ~~-- :1 j . Ako je c+a=2b. Ako za stranice trougla a.217. Osnoviee trapeza su a=28 ern i e:= 16 em. 2. Dijagonale jednakokrakog trapeza sijeku se pod pravim uglom i dijele na dijelove od 12 em i 9 em. p:q=9:16 c) c=34.193. Hipotenuza pravouglog "'ABC je c. Normale povucene kroz dva suprotna vrha na dijagonalu. Izracunati hipotenuzinu visinu i odsjecke koje gradi na hipotenuzi.223. Odrediti kaiete i hipotenuzinu visinu. 2. Koliki . Ako su kraei trapeza medusobno normalni. Straniea jednakostranicnog trougla je a. Kohke su stranice ovog trougla? 2.

8.sini jednak datom trougao koji je po povrsinijednak datom kvadratu.i'aka vriJedi PA· PB .b i e. Tcorcn~e: Aka je tacka P 'van k~\r?nlce tadaje rijcLla potcllcija u odnosll na ovu kru~nkll jeJI)aka kvadanitu tangclltne duzi kQj:aj. b~9 2. b. 2. ' 2. 2. Aka su poznate duzi a. x.236.Ja -be cJ x=~-+bd Akoje tack<i P tiriumfkn:iznk6' k(O.prava hsath'zi _ prava ' '.'-.e.A-k.:'.~~nfralrto r~st()janje ta~k. b~11 d) a~l. Konstruisati jednakostranicni pravougaoniku. S.Iicija iii moc tacke P U odnOSLl na PQ.' PO" ~Zl9a'~u.264. C i.ilJ1tail..'' ~ . Konstruisati pravilni petougao ako muje poznat radijus R opisane kruzniee 2. 2. 32 . tackLP"i pri tcinie a:-.olazi t. Kolikaje duzina sjecice? 2. ' 2. ·Karnoovi obrasci.239.gJ-(jf:!jes=--i---' 7 r7 I I.* Dataje kruznica k(O..* Stranica pravilnog desetougJajednakaje vecem dije\u rapijusa opisane kruzniee ako se on podijeli po zlatnom presjeku." Straniee trougla su a.234.249.244. U datu kruz. Potencija tacke U odnosu na kruznicu. c i d. Presjecna tacka dviju dijagonala pravilnog petollgia dijeli. b~5 b) a~4. ". 2.* Dataje kruzn1ca k(O.243. b=13 em i a=4 em. svaku od dijagonala po zlatnom pre~jeku.ce ~oji prolaz~ p+c~. Koliki je radijus kruzniee? 2.* Kvadrat stranice pravilnog petougla upisanog u kruznicu.237.aCkQl1't. alb sijeku u. Koliki je ri:1dijus ~fu~ . Konstruisati pravilni desetougao ako je poznat radijus R o. P u'odnosu:ria. Tetiva kruzniee 1ma duzintt 12 em.pi'Sane kruinice.t.a~:ke C'i D .260. Najednom kraju tetive povucenaje tangenta koja je udaljena. a:. Tackom P povucenaje sjeeiea kojll krllznica polovi. KOllslruisati geometrijskll sredinu duzi a i b ako je: a) a=2.. Dokazati. Tatkom P kojaje od sredista kruzniee radijusa 5 m.257.I 2. tupougii iii ostrougli.-P je kon~t. Konslruisati jednakostranicni rombu.avoJ . Konstruisati duz x ako je x:2=17.R2.-. r) i trougao ABC. Konstruisati kruznicu koja dodirllje dvije date krllznice ito jedntt od njih u datoj ta6ki A 2.JS\S-U s~h)s-c . Odre~iti duzinu sjecice. aka je x 2 =a2+bc.". a datu pravu p dodih!je u . 2.om. Konstruisati novi lrollgao podlldaran prvolTI. .vriiedi: o=d2:.:.nieu upisati trougJo cije su stranice paralelne stranicama datog trougls.255. 2.ckc. 2.235. Ta'ngenta je za 20 em manja od unutrasnjeg.P: 2. Konstruisati pravilni petougao ako muje poznata djjagon4la~ 33 . 2245.253.p..251.ods'.uzli~cu.istoj kttl7Jlid}. Iz tacke P van kruznice povllcene su tangenta i sjeCiea.tacke A. konstruisati dUl. QdilOSU tta 'j{ruznicu: koristuntu p koja .(rtencija})Ve tack¢ s~protilaje kvadratll'poliitetive nOl·m'!lne na ra~iijus kruzl1i. 2.9 em.O.. datoj tacki M . 2.smatratiu ~r.261. Konstruisati duz x aka je: 2 a) x=-Jab+c' b) x=.Ie jednaka pJ'(iiz-yo4ti odsjec<:ika koje kruznica odsjjesa na pr~.-. 'J?e. Data Sll dva sliena trollg!a.259. a 8 em veea od vanjskog dijeJa sjeSice.() u+b+c =~. Odrediti duzinu tangente (tangentne duzi) ako je duzina sjecice (odsjecka koji kruzniea odreduje na sjeciei) 50 em.R)" tada Za potenciJ. Kru~nicaje sjecieu podijelila na dva dijela: unutrasnji 60 em 1 vanjski 20 em.250.oJ odgo\lara.256. Do. U datu kruzniclillpisati trollgao cije su stranice norma Inc na stranice datog trougla.238. Odrediti duzine tangentne duz. 2. Ako se prave. Od sredista kruzniee radijusa R=7 elTI tatka P je udaljena. Dokazati. 2.ijeca ii'a pr. Konstruisati jednakostranicni deltoidu.saddt ta:cke: A i'B.247. D koncik!icne (piipadaj.je d .. DcHnicija pot-cn'cijc ta. Ispitati da 1i je trougao pravougJi.od drugog kraja tetive 8 ern. Poznate su duzi a.dokazati Pitagorinu teoremu.'R)~. Dokazati' oa za visinu hb trollghl vrijedi formula: h" X .kazati.-- . 1 I j 1 1 ·1 . 2.·1 1 .. Konstruisati kruznicu koja sadrzi datu tacku A.240.242.~bJa pr. Odrediti duzinu tangelltne duzi.233. povucenaje sjetlea kojaje popolovljena kruznicolTI. Iz tacke van kruzniee povucenaje najveca sjecica i tangenta.254. Aka su date duzi a i b i a<b.263. 2.ca~a kaje kruzn·Ica . Konstruisati kvadrat koji je po povrsini jednak datom pravougaoniku. Konstruisati kvadrat koji je po povrsini jednak datomjednakostranicnom trouglu.Y9j 'koja sadrii tacku P nazivamo pote. Zlatni presjek duzi TeorcJU:c: Proizyod·oqsj~.262. 2.: _ ' ''-''':'''':'..i i sjeciee. Iz tacke van kruznice povucene Sli tangenta i sjeciea. . radijusa R jednak je zbini kvadrata straniee pravilnog sestougla i s:traniee pravilnog desetougla koji su upisani u istu kruznicu. udaljena 13 111. 2. . · 2. Straniee trougla su e=lS em. 2. r) i trougao ABC. 2. a sliean drllgom od datih troug!ova. 2. 2-246.'. b=13 c) a~3.258. R). Konstruisati kruznicu koja sadrii dvije date tacke A i B i :dodiruje datu kruznicll K(O. Vanjski dio sjeciee je dva puta manji od odsjecka tangente.tl tacke . .u. u cidncisu'n<i krufultu k(O. 2.:.241. b i c. 2.. Primjenom osobine poteneije tacke U odnosu na kruznicll .252. Kon5truisatijednakostranicni trougao koji je po povrsini jednak datam trougao koj! je po povrsini jednak datam traugao koji je po povr.265.1 2. P. a radijus kruznice R"'21 em. Iz tacke van kruznice povucenaje najveca sjetiea i tangenta cijaje duzina jednaka 8 em.248.krtiinicu-. 2. konstruisati duz x=a2 :b.

koliki je radijus kruzniee? 2.7+2.4i c) Z = -0.23.{)'Ji ka_ af?i.)y = i. Odrediti vrijednosti varijabli x i y taka da vrijedi jednakost: a) (4-i)x+(2+5i)y=8+9i b) (3+./-100 3.nQg. Odrediti ·realni i imaginarni dio datog kompleksnog broja z: 313. Jednakost dva kornpleksna broja Zfi gva ko.a) z =--+-.a) Si+4i b) 14i+20i e) l2i-9i d) 23i-14i+221 b) 17.l./= 27 + 2. Odrediti vrijednosti varijabli x i y.-2i c) 90i+2Ii-77i d) 100i-89i+6i 3.)x-(1-2i)y = 7. b) 98-36.98 -.a) Si'+2i)+7i 3. .a) Ili+12i+. c) x+5+44i=6x+44i 3.~ se broj?~R~z_ naziva.'J:./-50 c) . . sa razoih strana centra 0.ealhi ~iQ. -.a) I S b) -24i 3.26./-49 3.a) x+ 1 1i~7+ Iii b) x-3+9i=-3+9.10./..-'-75 2. . * U kruznid. Sabrati (oduzmi) date imaginarne brojeve: 3. p6de'fjhlPjji.4 3.)' d) 5-5i' 30 d) i d) -4i3 _1 1ill d) (-i)" l9lj9 d) i c) -255 c) 88+255. aJ SKUP KOMPLEKSNIH BROJEVA (C) 3 .18. broja z.4. Odredlti vrijednost varijable x taka da vrijedi data jecJnakost: 3. Odredi imaginarni dio datog kompleksnog broja: rs aJ 3.=.S.. c+di . 2 5 3.200 Dokaz~ti da za svaki prirodan broj n vrijedi: a) i 4!1+):::::i b) j411-2=_1 c) j41l )=_i 0 Ako-. * RijcSjti siSlCll1 jednacina: (1 +i)x-(1 +i)y =1 (l-.' Ako J¢ z::::atht.IllPleksna l>roja a+l>ii c+<Ij' vrijedi: a+bJ.(:9 -.-:-< _'.27./-12 b) d) .6.268.'+i i'" i'" Napisi realni dio kompleksnog broja: 3. 2.1-2./-16 8 -12./= 32 .gdje _suy i b'tna koji realni brojevi.:syfi1 brojey?':o.ie jednacina x+yi=31 +9i. dokazati da je b·c=2Rh.20. c) -1998-6i 3././-64 -~ +.14. tizmemo hI-oj' za kdji' ~rUe'?( F-~i '_ tada se skup. d) z=-0. visina i R radijus opisane kruznice.a) 4.)x+(I-.a) 12+3i b) -33-4i (-l)' 18+8i' j21 8i 5 +2i-4 i 'J (_i)5 ·1992 Odrediti imaginarni dio datog kompleksnog broja: 3.2.a) 4i 3.2+3.269* Ako su b i c stranice trougla ABC. .19. 34 35 . povucene su paralelne tetive duzina 6 em i 8 em.267.a) b) 9-9i' 5 b) i 6 J b) IOi _4S_35. -' . naziva sk~p komp~~MnihbroJev. Ako je rastojanje izmedu tetiva 7 em.'+4 J 3. d) -II +90i 3. Izracunaj: 3.a) b) .21. d) 778./.a) (_i)7 l. b) z=-0. polara p koja odgovara polu P i jedna od tangenala kruznice koja sadrZi pol P. d) 57i d) -1992+37.:"" }. 2.9.7.a) z=0. 1.)x-(I+i)y=-I+.266. 3. h._12. izraClillati vrijednost datog izraza: bJ (_i)" c) e) c) c) c) b) CJ J d) (-2. Odrediti vrijednosti varijabli x i y I:iesavajuci dati sistemjednacina: a) xi-2y=-i b) (I-.. ¢) (a-c A b-d).a)"z=2+5i bJ z=-7+4i c) Z= -I-i d) z"'22-5i 3.a) 54 c· b) 56i c) -i 3.28.a.17.komplcksnog ~1roji4: a:_ brqj b=lJ!lz ...25.i ta4..15. (1 +i)x-2iy = 3+i (-2+2i)x-2y =-4 3.1.50 +.a) ~ +./-108 + '. Rijesiti datu jednacinu: a) 2+3i~x-yi b) 2x+yi=20-4i c) 7x-2yi=21+8i 3. z=-- d) .16.a) 66+2.2.3.5.ngi:iyamo imagiI(ar~i clio konmicks. 5 z=--+8i c) 12 Izracunati vrijednost datog izraza: j4000+i 4001 +i4OO3 +i4004 b) 3.-9. Data.3.1I. Konstruis'ati pravilni petougao ako su poznata sredista njegovih straniea.88i 3.) 3i' b) -i' 3. 6 b) ~25 eooo+i d) 7 5 5OO2+i5004 +i5006 cJ . " ': ".22.8.~: 1. Konstruisati kruznicu ako je dat pol P.a) 15+7i=15+x. b) 16-2xi=16+IOi c) 1999-5i=1999-15xi 3.12.24. b) .a) ~ z=2../-256 b) .

40.38. z2=4i 3.bij-(c+di) = (ac·bq)t(bc+ad)i Ako Sll dati kornpleksni brojevi z! i Z2 odrediti broj Z= Zi+Z2: 329.2. = 3-5i. z2=-8-4i c) zl=8+2i.a) Aka su dati kompleksni z.: a) I+mi. Aka je z = 5+3i izraclinati: a) Z + ~ b) z . Dokazati.. 1-9.50.. .49. z2=-3-i 3.22::::4 3.=3-2i. ) . 37 .22::::-3-i b) zJ=-3-3i.) 342.-5irl+~i) 3 _ c) z=(~+~il~-~ii ". z2=-10-3i b) zl=-1-2i.a) Z. z2=13+i zl=-5+6i.a) 1-1+-i 5-3i) b) i(4 -+-i 2 J \5 7 3.46. ". 3.•) 3.u) z\=1+1.l 3.)(3+2. = 11-4i.59. 3.57. 3.) 3 Odrediti kvadrat datog kompleksnog broja z aka je: b) z=l-i c) z=S+2i 3.a) z.44.60.54.a) z=23 3. z2=6i c) zl=I+8i.84x+2i c) -999-4i. odrediti [(3-2i). 36 a) z· Z c) (l-i)(1+4. z2=5+54i b) zl=9-2i.+ -I i 1 5 b) (3-4i)(3+4. z2=1+i 3. z2=-S-Si Odrediti konjugirano-kompleksan bro] datog broja z ako je: b) z=-62i c) z=-3+Si d) z=-15-9i 3.+ .a) 3.5L.a+bi. zakompleksan brojr= a .=I··2i.) 11 Konjugirano-kompleksni brojevi a4-bi _ (0 +&iXc - di) _ (ad I>d)+(bc-.48. z2=c+di b) zl=(a+b)+(a-b)i.a) z=2+3i b) z=-6+2. )(I-2i)+( 4-2i)(4+ 2i) l 1 2")' J c) (I 2 '1 -+-Z -----[ 4 5 6 9! c) (l1-3i)(2-3i) ." 3.39. 2 1. 22 d) z=-3-4i 2 4.a) (1 +2. Izracunati vrijednost izraza: [(z) = 2Z2 -3z+'11 +i . _ b) Z= (l3:. Ako je z. z2=6-7i c) 21=8-i.52. =. 3. Odrediti vrijednosti parametara min tako da kompleksni brojevi zl::::2m-2n-(n-4)i i z2=m-1 +(m-2n)i budu konjugirano-kpmplcksni. Kolika je vrijednost izraza: fez) = z'-z' + 11 z+8+2i aka je z=3-i .a) 3.7 • '" lzraclinati proizvod Z=ZIZ2 datih kompleksnih brojeva 3. z2=-1-7i brojevi z) i Z2 . z2=3+i 3..53.(c+di)= (a'c)+(b'd)i 3.)(3+i) b) (1+2i)(3+.a) z.a) z.2:2 :::: Z1 + 22 b) Z! -. z2=5+3i b) zl=3+2i.i) 1) (a+bi)+(c+di) = (a+c)+(6+cl)i 2) (a+bij.4.a) z=I+.) ~ ( I 3 3.31.55.afbl. z2=-4+3i b) zl=-7-2i.a) 2]::::3-2i.a) z1=3+2i. z2=-1-9i c) zl=-2-3i. z2=6-5i 3.32.51.36. z2=-I+i c) zl=l-i.56. z2::::. z2=-3+2i z.43. Aka je z=-1-1.=9-4i c) zl=-1+i.. Dijeljenje kompleksnih brojeva d) z=2+5i 3.37.30.z c) ~ + 22 d) 2~ + z 3. z2=5+1 c) 2\::::-1-1.(c+'diXc-Jij-' c 2 +d 2 '.a) (2-5.)' +(2_5i)2 b) z=(I+i)'+(4+4i)2 c) Z = (2+3i)2+(3-4i)2 ~. z2=4-6i b) zl=-S-9i. c) Z =---+-1 b) Z = . z2=3+7i zl=4-5i.58.Operacije u skupu kompleksnih brojeva C: 3.1+1 c) zl=2+4i.a) z = (1 +3. z. 22=2+1 b) 2\=10+2i.Z 2: c) zl=5i. z2=-5i b) zl=4-3i.61.84x-2mi. izvrsavajuci operacije sa kompleksnim brojevima odrediti vrijednost izraza: -" " . Za koje vrijedllosti varijable m su dati kompleksni brojevi konjugiranokompleksn.22 c)~! > Z2 = 21 .: a) ::::1 + . = -1+5i. Dokazati da za svaka dva kompleksna broja vrijede sljedete jednakosti.22::::i b) zl=1-i. Akoje [(z)=-z'+3z2+z+2.45._. Za svaki kompleksan braj z=x+yi vrijedi: Brojevl Z + Z ji z· Z su realni.3..34. Odrediti realni i imaginarni dio kompleksnog broja z ako je: 3. 3) (a+. Odrediti z' datog kompleksnog broja z aka je: c) z=2-3i b) z=-I+i a) z=5i 5 b) z z c) (.0) (-2+3. z2=2-i c) zl=8+3i. -999+8m. 3 4. z2=-2+7i b) zl=10+12i.33 . odrediti broj b) zl=5+2i.a) Z=(2-i)(3 . 3. z2=]-i 3.)(5-7.47.) b) (4+.a) z=6-Si 5 5 7 3.4l.)(5+ 2.)-(5-2.ako je z=]-i. c) z=3-99i d) z=24-55i 3. b) .35..-.I)i c+di . 9 5 d) 7=---1 - 3. z2=-12+115i 3.22=1+9i lzracunati vrijednost izraza: 3.a) zl=9+4l.Z2 = 21 . ? 3. Aka je z=l +i izracunati vrijednost izraza+z2~z+ 1.bi kompleksal1 komp(ekslJom broju z= 'l-rbi. 2::::Z1. z2=r+5i Zj i Z2: c) z!=~i.

Poznatje kompJeksan broj z.-.)' . .z::::a:+bi. z= +1 z=2+2. odrediti : a) Iz..3+4.a) z=8+6i b) z=12+5i c) z=lO+lO. . Akoje z=-21+20i. 3.a +b b) x' +25 b) x' +9 b) a2 +4b2 c) x 2 +121 c) 9x2+144 c) 9a'+16b 2 _ d) x' +256 d) 4x' +9 d) a+b f""'. c) z=-i d) z=lOi 3. odrediti f(1-i)i f(2+3i).'2..1 3. (I + . z2=3+i b) z1=4+3i.1 dokazatidavrijedi 1z1=2If(z)l· 3.a) x2+1 3.69.1 d) Iz. z. oF 0 Rastaviti na faktore (cinioce." b) Im(z· c.. +~."~::=:' :Ja 2 _+b 2 :nazi.)50 -(1 .= 12-5i . 3.l b) Iz. Odreditj modul kompleksnog hroja z ako je: 2+5.a) a) 3. b) z 13 + 12.=l+i c) z1=3-i.88.1 2-3i 4 + 5. Akoje [(z)=2z-3z'+IOi.)' 2-i (1:+.a) z1=8. Izl b) c) I~I z= 20 29 -~. ~-tealan hfoj c) z=-2+3i d) z=l+i Odrediti apsolutnu vrijednost (modul) datog kompleksnog broja z 3.z.92.('2+[. 6.a) Izl' = z ~ c) I[ ~' 1= 11:. z.£)~ ~.82..95.. 3.a) . 12.-~i '5 5 Iz-~I .). ' 2 (1.=2+3i. . d) z=-2-3i ? Odrediti kompleksan broj odreden datim izrazom: I b) 5+2.a) (1 + . 3. + 1)' +-"-'~ c) (I .=6+8i... I.a) z1=2-. z2=-5+i.77.)".87.Kojim brojem treba pomnoziti broj zl=3+i da bi se dobio broj z2=S+6i? 3.a) z=12 b) z=8. izracunati IZj+ Z2 .74. )=18 A Im( ~ lZl )= ~13. z::. odrediti: 3. n 3.3-4. I d) I z.11' . d) 8-. z. c) 5 5 5 5 3. +1' c) (1 _ . 1+ . )= . Ako je z. 2 " oF O.a) (l+i)z=2-i 3.1).=4-3i . 7-5.80.63. 1'-1 a) I c) (5+i)z =1 Ii c) 13iz=(I+i)' Ii lzracumiti vrijednost izraza: 3. I 3.+':"~+J 2 4 i 2 3 2 3.lz.)' 3.86.' ii 2.79.78. (I . cimbenike): II: 3.=2-3i.221? Iz. Odrediti kompJeksan braj z=x+yi tako da slijedeca konjunkcija bude istinita: a) Re(z· c.l c) Iz.i c) ~~_~I~ .68.) b) z=_2+2. . Odrediti rjesenjejednacine (2i-z)(I+i)+(I+iz)(3-i)=2-i. 1+. ..75* Ako je (x+yil' =a+bi. z2=1+. z.-8 1+2 3.. c) 3..)1000 (I _ .=-3+i Zl:Z2 datih kompleksnih brojeva ZJ i Z2: b) z1=I-i.71. 66. J ..85.67.I+lz. dokazati da je (x-yi)'=a-bi.)~ 2 A Ri.). 1-.76.)" (1 + .(2+ .'!lZl 13 39 .)5(~ . 3.vam~:m-~dul (ili-apsol_~t~_a­ vrijedl1()st) broja z. I\ j I1 3.94. . z2=-2+3. Akoje z. I b) 12. 3. 7 +.z1z::l. Ak6 je-.Odrediti kolicnik 3.64. z2=5+2i c) z1=7-2i.=9-12i. Dokazati da za svaki kompleksan broj z vrijedi: Rijesiti datu jednacinu : b) (2+i)z = 4i 3.* Dokazati: a) (:: j.)32 b) -it c) .. odrediti: a) I z.). 3 ? .a) z=3-4i b) z=6+8i c) z=5-12i d) z=-20-2li? 3.. 3.a) -1+ 1+ . Odrediti realni i imaginami dio kompleksnog broja z ako je: a) ~ (.84. 3. a) z= b) z=-( ')' c) z= 2 5.*a) Iz. Ako su dati kompleksni brojevi zl::::2~3-i.a) x' +4 2 2 :3.* Akojez=I+2i i b) f(Z)=F_-z~' . ..65.. 1- b) (1+. d) 29 Iz+~1 d) '=-.)' +(I-i)' b) (2.+z.90.lzracunaj I ZI+Z2 +2z l z 2 1 akoje zl=1-4i. odredi realni i imaginarni dio i modul datog broja z aka je: .1 c) I Z. Nakon racunanja.81.91.l-lz.83." (1+[. ? 1 3 5' a) z=~+~ b) z=~+--[ c) Z=_l.5.62.-z. Izracunati reciprocan broj datog broja z: a) z=-i b) z=2·.' 1.a) Modul (apsolutna vrijednost) kompleksnog broja (2. 3.--)2 z= (.89.93.70. I lJ I 38 I il Izl=[-Z[ b) Izl=l~ c) Izl=H Dokazati da vrijedi: 3... )1(100 (l+i)'OO 2.a) (6-i)z "'-i b) (I-i)z= l+i 3.z2 I 3.+2.)'1' + (1 + (1_.·2 3.!. +2 21.73.72:a) il+.

96. 3. 3.7. -5) d) D(O. 3.5 Im(z. Koji dio ravni predstavljaju tacke kaje odgovaraju kompleksnom broju z u kompleksnoj ravni. Rijesiti jednacinu (po nepoznatoj z): c) 2z + 3z = II + i a) z-32'=8-2. Odrediti kompieksan broj z=x+yi . 5) i N(7..0) b) B(0.* Izracunati: 60 .97. -5)" 40 41 .113. 3+4i 3.102.112.)6 3. Dokazati da je za svaki prirodan broj n izraz (I +i)''' rcalan broj. 3. Predstavljanje kompleksnih hrojeva u ravni. Odrediti modul razlikevektoraodredenih tackamaA(-2. ~)=. Odrediti zbir.125.107.110. Provjeri graficki zakon komutacije za sabiranje kompleksnih brojeva. -2) c) -1+·i13 a+i.)3 +(1_. Dati su kompleksni brojevi zl=3+2i i z2=2+i. c) 3. )4 ( \. Odrediti graficki zbir tri vektora zl=3-Si.117.* PoJjjeliti kompleksne brojeve: a) 3. 3.i')I1E b) Z= b) 2ImO (I+i)". Predstavi radijus vektore datih komp1eksnih brojeva: a) z=-2+3i b) z=2+i c) z=5-2i d) z=-2+4i 3. Graficki odrediti zbir vektora kejt odgovaraju kompleksnip1 brojevima: a) zl=4+2i i z2=-4+i. 1). .razni zadaci 3.111.10 I.99. KoJikije modul kolicilika kompiekstiih brojeva kojima odgovaraju -12 +i-/6 1 ( .l-~j h \6 -2-J =-2.a) /\(1. b) zl=-5.-I) d) D(5.. Dokazati daje (l+i)4-0-i)' realan broj.:'2 5 A A Im(l2.zJ=-1 3.123.editi kompleksan braj kojcm odgovara data tacka: 3.98.1) i B(-2.121.122. Odrediti modu1 zbira vektora odredenih tackama M(2. h 1+~5 [-1:. ako vrijedi: a) Izl=! b) Izl=4 c) IZ-ll=2 d) IZ+31=5 ? 3.103*a) l+i z= ( 1-i • V J ' I1E N. .:J.0) 3.3) c) C(-2. 3. 2). l(i+i )' Z= " nE N.119. Kompleksni brojevi . * lzracunati: a) z=[~+i~)' Z=(J3 TiJ+(i-:J b) c) 2 3. proizvod i kolicllik komplcksnih brojeva odredenih tackama /\(3.. 3. ZI)= -1 Ri~)=.y). b) 2'+42=15-6.a) z=7 b) z=-3i c) z=-5 d) z = -4-2i 3.105. tacke /\(3.4 1 1 I b) ll+i. N.6. Dokazati da je irnaginaran broj. 3.4) c) C(-3. -2) i B(l.108. 6) b) B(-2. -3).115. ako jc: d) z = 8i 3.a) z=3+2i b) z=-3+i c) 2=4··3i Odl. Dokazati da je za svaki prirodan broj n izraz Cl_i)4n+2 cisto imaginaran broj Odrediti re-alni i imaginarni dio kompieksnog broja z aka je: 3. Provjeri graficki asocijativnost sabiranja kompieksnih broJeva "tv.z2=2-i.109. \100 1+ I ) a ( 1 12) .=5i. Za svaki dati broj z u koordinatnolll sis1cmu odredi tacku koja J11U odgovara: a) z=2i b) z=-4i cJ z=5+3i d) z=-4-3i 3. (1-2i)' (1+i)'+3 (WI" i) .118.'. (/- 3.Nacrtaj figuru koju formiraju tacke kompleksne ravni koje odgovaraju broju z ako jc: a) Izl<3 b) IzIs5 c) IsIzIs3 'd) 2sIzls7 ? 3. l'. z= (II +i. c) z = .1 14.3.100. -18+2. 3.13 1+ 6 ( l-2-) c) ) Ji d)h [. z2=2-Si? 3.a) A(3. Za koje vrijednosti varijabh x I z=-Js+12i y vrijedi jednakost: 2x+(I.[i.5) i B(2..120. Kompleksna ravan U pravoug!om Dekal10vom koordinatnom Si"StCl1111 odredi tacku koja odgovara datom kompleksnorn broju z.126.*a) 3. (2+.* DokazatlJednakost: b) .104.'0\" (l-i)"I-I IlE 3. 2. .f7 J 3.* izracLlnati vrijednost izraza: a) 3. razliku. z3=4+3i. ako je: a) b) Re(z. Koji vektor odgovara razlici vektora z1=7+2i. c) ZI= -4-2i i z2=-3-5i 3.116.124.:J.106.

* Pronaci kompleksan broj Fx+yi koji zadovoljava slijedece uvjete: 16 .129* Ako je x = -1-i. . 3+.-..kvadratni. broj b se naziva koeficijent li.) i f(z.a+b·ab+ 1 = 0 ~ a+b+ab-I = 0 . 42 Kvadratnu jedmicirtu ax2 -. b ~ K) vrijedi ekvivalencija: . Zj 2:2 3..137. . .'. . . 3-i 3. r.11.Ako za kornpJeksne brojeve a.anakvadratr(ejedn'~Ciiie... gdje'su.6. 3.134.~.a) 5x'+4x·ll=0 b) ·82x' ·144x+99=0 2 b) 77x-5x ::::22 4.a) _5x 2 +44x·17=0 4.I 7=0 Transforrnisi datu kvadratnu jedllacinu na oblik ax 2+bx+c::::O: 4.4'I 5 5 1-21 4.. ako je funkcija r definirana formulom f(n) =( I. 3.J3 . 3. Odredi rjesenje date jednacine: a) x+3=0 b) 7x·21=0 c) x·ll=O d) 6x.a) (x+3)'·3x=2x .a) 3x -6x+1O=2x Odrediti koeficijent kvadratno& clana kvadratne jednacipe: _ 4.131. realan broj. dokazati da je broj Z = 1+ I z] 1=1..* Ako za module dva kompleksna broja vrijedi nep()tpuna~ c) 2020x'·77x+30=0 c) 88x'-8x·l=277x 2+55 c) -20x' -I 77x+50=0 c) 123x-4x2+12=7Ix Na~isi slobodni clan date kva~ratne jednacine: b) 2x··-4x·119=0 c) -33x 2 -87x+2000=0 4.139.a) -I Ix +14x+55=0 2 b) x2+ll+5x=33 c) 59x·7x'+8=x·2 4.* Neka je K skup kompleksnih brojeva modula 1.ednaCine: " . .128.c_na~ivap. kvadraUiiJjedn~cjnu nazivamo_ . 3. b i'e rcalni '9r()jevi i 'a~. .Ja-bi=i[{Ja'+b' -a) 3. kvadratn. da vrijedi fez) '" f(z).+bx+c=O_. Odrediti module brojeva x+y+z 1 xy+yz+xz.* Dok~ti tacnost slijedecih fo~mu1a: a) ra+bi+. dokazati da je z'= 1.ni clan_kvadratne}..Il)6ze. _ _ . .:' rjesavamo prlmjeiiOni-.* Dokazati da vrijedi f(n+4) + fen) = 0 .130.136.1._. Nan jedt)llcin:e~ a:izraz 'bx _naiivamo.133.rQpieksna broja a i b (a.* NaGi sve kompleksne brojeve z za koje vrijedi 3.135. Realan broj a llazivamo koeficijent kvadratnog'. n~ziva se.a) 2x'-4x=5x 2 3x+l b) 31·4x+2x'=7x'-2x c) 7x-l=x2 6x·8 2 4.Ja-bi=~{Ja'+b' +a) lednacina.(Ie i13) 3.* (I .aJ~dnaCina.- b) Dokazat.) I -. * Neka su x. . 1 \:+11 4 A Re(~)=l.* KVADRATNE JEDNACINE (JEDNADZBE) (_I+i)12 3.3.' Ako jc'.127. Y i z tri kompleksna broja koji imaju module jednake 1. 3.1O. .2.4.a) ·3x 2 + 14x-7=0 b) 2x' +4x+119=0 c) ·7x -27x+)2=0 4.-bx+tS:Q.* Oat je polin om f(Z)=Z2 -(3+4i)z·1 +5i.Ja+bi-.e.nE N.form'ule: _l}'±-~b2 ~4ac 2a 4. (1.(x'1)'=2x+3 Odrediti kvadratni clan date jednacine: 4.stalldardni' oblik kvadratne jedoficin.-1.-'tada.[')(1 +1')' - 4i)-(2+4i)3i]2 [(2 1+2i] .138.'do\le~ti.-Broj .'_".9. 1z? I =1 . -1+i13 -~ a) x3=1 2 2 2 b) y' = 1 c) x =y.132.7. y = ---. k9ja'se_. . linearni_ clan kvadrahle jednacipe.).5. * Aka je 1+z+z2=0.12. 3.. 3.neki (ili_ aba) od brojeva 'b Hi c jednak nuI1.a) 5x 2·35x·2=12x b) ·x 2·2x+5x'=77 - c) Izracunati fez. • 4.'na qblik:ax . J+( ~J .a) x2 -4x-4=55 b) 3x 2 +8x=5·5x 2 c) -x2-2x+4=3x 2+35 - Napisati koeficijent linearnog clalla date kvadratnejcdnacinc: . Dokazati da za svaka dva ko.2 4. b i a) - I G=- : a' h= I c=b' c c vrijedi lal:::::: lbl = lei = J: dokazati : b) lab+bc+cal=ia+h+cl.Izracunati vrijednost izraza: -[(-3i)(2 3.i13J' .rl'eat~og:cl.o~o je-. _Izraz 'llX 2 naziva..a) 6x2-65x=x2+11 Odrediti linearni clan date kvadratne jednacine: b) 802x' +34x+19=0 4.8.140. a) Odrediti vrijednost polinoma za z = Zj = 2+ 3i . dokazati da vrijedi: b) z= Z2.a.3x b) (x·I)(4x+1)=x'+3x c) 5(x+4).clana.a) 7x-·llx·12=0 b) -x-+113x+12=0 ? cJ 43x+6x =34-27x-x43 .-sc.* Odrediti realne brojeve x i v ako je x-I + -I = I .1o sIQk~d.

a) ...a) x25ax+6a2~.60'.H ..::. r- t x+2 2t x-2 4..J) 8 x 10 7.49... b) 5x'-2x-18=0 c) 23x'+4x+4=0 d) 5. ) 4.38.--._-. 4.? c) 3x+5 _x-2=_2 3 6 2 x+1 x-I 3 x-2 x+2 2 4._+ 6-c 10 z 4.a) 4.59. b) 9x'+8x=-11+2x b) x 2_x=_1 2 c) -4x'-5x+1=x +8x-5 c) x2-2x+5=2x2_X+7 Rjesavanje nepotpune kvadratne jednacine (jednadzbe) RijeSiti date nepotpune kvadratne jednacine: .a) 4.a) 4... x--24ax=0 .c)..36.29.a) 4. 4.a) 4.54. .a) (x-3)(x+2)=O b) (x+3)(x-5)=O c) (x+II)(2x-6)=0 4.14. x.a) x-+ =0 b) x-+ 4=0 c) 4x-+25=0 d) 25x 2-16=0 2 d) 9x +16=0 Koristeci osobinu proizyoda ab=O ¢:) (a=O v b=O) .15.x=O b).19.t~_2) .57.26. . .52.a) (2x+I)'+(5x-I)(x-3)=40-12x b) (3-2x)2+(x+5)(x-2) = 2x2+x_1 2 4.a) 4.a) 4 .a) x.a) x(x+I)=O b) (x-3)x=0 c) 5x(2x-l)=0 d) -2x(3x+l)=0 4.a) (x24x+5)2(X_1 )(x-3)=4 .a Lax .x' +llx-7=0 4.. x+3 6 9 ~""'::'-----=O x+1 +3x+:2 x+2 b) (x'+3x-41'+(x'+3x+2)2_36=0 b) (. x=3+2i dva rjesenja kvadratne jednacine: a) x'-6x+13=0 b) 2x2+12x+26=0 c) 2x2-12x+26=0 Rijesiti date (nepotpune) kvadratne jednacine: 4.a) x +3x=0 4.:.20. . 2 .0) 45" =0 b) x--64=O c) 4x--25=0 '9 '6 .46..a) x'+4x+4=0 b) x'-6x+9=0 c) x'+14x+49~0 d) x'-16x+64=0 44 4.a) 4.4l. a) ay'-(a+l)y+I=O b) /-2(m+n)y-t-4mn=0 4S .! y+l b) x 2 +2x+2 +_.a) 4.1. .4x + .33.=0 d) 9-30x+25x'=0 '1 ' I ' ? x~=-40+[3x b) x--4. 'I . 10 4.a) (x-2)(x+2)+7~ l O b ) II (x-I )(x+ I )=33 c) -4(2x-1 )(2x+ 1)-3=0 b) x 2_tO = (2-3x)(2+3x) 4.a) 4 .40. '1 .o 4. Provjeriti da 11 je x=-3 rjesenje kvadratne jednacine: a) x'+2x-3=0 b) -x2+5x+24=0 c) 3x 2+5x-12=0 d) -4x'-llx+3=0 4.24.a) 450.-+Sx b) Sx--2x+3=4"~+x+21 c) 5x+20=3-x-+13x (x+3)(x-2)+(x+2)2-3x-1 O~O b) (X-5)2+(3-x)'-4(x+S)(3-x)-48=(x+ I)' (x-I)(x-2)(x-3)-(x'+3)(x-S)+2x-33=O b) (x-rn)'-2x(x-m)+m'=O ~ x' _ 2x _. 4.21.13.47..23.. Rjesavanje potpune kvadratne jednacine (jeduadzbe) R~esiti 4.:.a) 4.-'Lx+3 6 Rijesiti slijedece jednacine uzimajuci da su parametri koji se p njima javljaju realni brojevi za koje je jednacina definirana: b) x2_2mx+m2_ n 2 =O .a) x 2+x=0 2 4..a) -x2+x-5=0 4.3x -10 6 3 7 x 8x+ll+-=----~ ~+ I 7 =4(1+.--+. Provjeriti da lije x=2+i rjesenje kvadratnejednacine: a) x2 4x+5=0 b) -2x'+8x-IO=0 c) x2+4x+5=0 d) -x2-4x+3=0 4.43.=-53 c) 4x-=3-4x d) 49x-=3-14x . Provjeriti da Ii ie x=2 tjesenje date kvadratne jednacine: a) x-+x-6=0 .cc---..18.a) 2ax'-bx=0 nepotpunih kvadratllih jednacina: b) x--x=O c) x' -5x=0 b) 7x'+3x=0 c) 6x' -x=O b) -2x' +8x=0 c) -84x2+llx=0 b) mx'-3nx=0 c) 3abx' +6bx=0 d) d) d) d) x'+15x=0 4x'-5x=0 _5x 2 -2x=0 (a+b)x' -44x=0 4.a) slijedece (pot~une) kvadratne jednacine (jednadzbe): 2 x -7x+12=0 b) x -7x+IO=0 c) x +2x-3=0 d) x 2+3x-IO=O x2-9x+14=0 b) x2-11x+IO=0 c) x2-llx+24=0 d) x2-l3x+42=0 x2-x-30=0 b) x 2 +x-30=0 c) x2-4x-21=0 d) x 2.a) 2 (6x -I)' 10 5 5(x..I7.a) _x 2 -3x 4.56.a) (x-3)(x+3)+1=2x'-2 c) (x-I)(x+I)=5(l-3x)(1+3x)+1 d) (2x-I)(2x+l) =4(2+x)(2-x)+15 4...a)x + 1 1.37.28.53* b) 4 21 +65x (X~I J-x~l +15=0 4.7x-3 2 W ---=-+~ Xi 3x-1 18 -28 7 ----=-.48.-x +2 2.35. koeficijent linearnog clana i slobodni 61an jednacine: 4.55.a) (2x-3)(4x-I)=0 b) (-4x+3)(2x-5)=0 c) (x-I)(-2x-8)=0 Odrediti rjeSenja 4.5I.= 2 x.c.-.0_=!..sx'-4x 33-2x II b) 2t +.25.3I..16x)'-2(x'-16x)-63=0 4.a) 4..rijeSi date jednacine: 4.0 .44. a-x-+b-x=O d) (m+l)x--3mx=O 4. Napisi slobodni clan kvadratne jednacine: a) -3x 2 -33x+333=0 b) -76x'-145x+13=7 2 c) 5-45x +45x=1245 Odredi koeficijent kvadratnog.a) 4.x+3j' l-7-) 8(x+3) 7 20=0 b) (x' +x+I)(x' +x+2)=12 I :+ b) .58.39. 4.4=0 b) x2-2x+5=0 c) x2+2x+2=0 d) x +6x-78=0 2 2 x -2x-35=0 b) x'+8x+15=0 c) x -x_12=0 d) x2+11x+30=0 2 c) 3x -5x-78=0 d) 2x'+x-3=0 4x2-8x+3=0 b) 9x2+18x+5=0 x2-4x+4=0 b) 4x2 +20x+25=0 c) 9x2-12x+4. Sx-+x+3=4. _) T ') x.30.x .-4x+5 2 x+2 b) 8x x +6x 12=0.:.32.22.a) 2x 2-9x-45=0 4.x 4 4.45.27.2. .c.-2x+2 x. Provjeriti da Ii su x=3-2i .a) (x 2 ..a) 10(x+2)-19=(l+Sx)(I-5x) b) (x+I)(x+2)+(x-2)(x+5) =-8 04 ) 0 2 b .\:+1 x+4 2 b) x -1 4. x 2 +8x+20 .4 '2 + x 32 b) _1_+_1_+ + __ 1_=0 -162+60 z+1 c+2 z-I c-2· 2x-1 ---=-3 x _x+1 x+l x +1 4.a) _8_=-------.::.42.8x-20=0 x2+4x+3=0 b) x2+7x+IO=0 c) x 2+IOx+9=0 d) x2+llx+24=0 2 2 x -6x+3..a) (x-II)' 'n) __6_ _ _ 2_=2_ y+4 y2 -1 v-1 ..16.

a) x'+10x+25=0 4.._ Ijesenja? 4.23x·5=0 4.. Odl1()~~l1n.*a) 4.. " ... Z'a koje vrijednosti od·k obje jednacine imaju In jednacina 4x2+x+2m=O ima rcalna 111 jednacina x2-2x+3m=O -nema r. Za kojc vrijednosti parametra Ijescnja? 46 4. b) ax(bx·a)·c(a·bx) = 0 \b-I)x . Za kaje vrijednosti paramctra c jednacina 2x2-8x+c+ 10=0 lma rcalna i razlicita rjesenja? 4.78.+ .75. rjesenja-.. b) jedno ljesenjejednako nuli..:> . X2 re~lni_ .1< Ako su a.82.:: q. a koja iracionalna rjeSenja: a) 7x'+9x+2=0 b) x'-6x·l0=0 c) x'·6x-16=0 d) 7x 2+10x+3=0 0 4.66.:. Za koje vrijednosti parame!ra b jednaCina 2x'+bx+2=0 imajednaka (i realna) rjesenja? 4.. kazell\d da-'je 'kvadralli~Jedn.O ¢} Xh X2 re.s. 3) '0<0 ~ xJ. iwOJCVl.. Za koje vrijednosti parametra c jednacina x +3x+c:::::.x]. " odnosno. x~ su kOrijugjnfno-k~.. e) U slucajevima pod a) i b) rijesi!i jednacinu.79...:. .3.68.a) (x+m +2I x+m)+3=0 lx-m) 2lx-m b) y -8.atiiia:.. q::: -. = .85.* _abo 4. dokazati da su rjesenjajednacine '2 a~:a-'b"O rea jTIl' bro1CV\.. a 2 +ab ax+3a x+3 ax+3a+bx+3b a a -1 1. c b) .2 .8 I.67. a G Z::t. 4.ax-3a-bx+3b 3-x .83. Ne rjesavajuci jednacinu ukazati koja od njih ima racionalna.= .73.Ie fonnulam~: XI +X2 =~p.xh X2 normirane kvadratne jednaci)le'vrijedi f01111'tiJa: x.a) x'·3ax·a=0 b) 2x 2 x·l=0 b) ·5x'+30x·45=0 b) mx'·2mx+2=O dvostruko realno rjeSenje? ·. Ijesenjajednacine '(b'-+c-a" ) x+c-= '0 su konJuglrano" k ' Iek'SI1I.. 4.a) .=_p±~)2_q.'+2x·3=0 d) ·2x'+x+6=0 c) 8x'+5x+1l=0 d) 7x'·llx·22=0 c) 4x'+5rnx+m'2=0 d) ·3x' -ax·2a+ I c) lspituju6i diskriminantu date kvadratne jedllacine odrediti prirodu 4.90.+ ..x-b' a-x 1 1 1 1 4. Za koje vrijednosti parametra k jednacina x 2·2(k-4)x+k' +6k+3=0 ima dva jednaka korijena ? 4.a l x x 1 a+3 . Vietove fonnule: Veza izillCdu rjese'nja i koeficijenata kvadratne jedmiCine data .89. C XI.* 4.O imajednaka rjesenja? 4.• a 47 .+ . a druga konjugirano-kompleksna Ijesenja.. ~-+ '} . X 2 =_'.86.74. b i c medllsobno razli6iti brojevi. Za koje vrijednosti parame!ra n jednacina 3x'·nx+ 1=0 imajednaka rjesenja? 4.x +2(a+b+c)x+cc+b-+c-:::O nema realna lJesenJa :-f::: 1 ----+ + + =0.* Dokazatl daJednaclIla -.* Ako su a.76.-3a .alni ijednaki br(jjevi.a) 2x' ·2x·3=0 b) ·4x' +2+3x=0 c) 2+x+4x'=3 d) 4. Izracunati diskriminantu D date kvadratne jednacine: 4. 'omp b'-x-+ '<0 iihiz D="b~-.64. ~ __X_+_X_=O. 2Y D:. b i c dllzine stranica trougla.80.Ie b p:~"'- c .63. Za k~je vrijednosti parametra c jednacina 3X2+X-C:::::O ima realna t:iesenja? 4.= x~a x+a 3 a b. Za kaje vrijednosti parametra .itibrojevi.. Zafj~.77.a) 3x' +4x+2=0 b) x' +14x+49=0 c) 12x'+4x·I=0 d) n~enih rjescnja: X'+2x+IO=0 x' ·3x·3=x 9x' ·12x+4=0.ria:zlvilli'id di&kri!llinillita kvailratne jed6aCioe. 3 4.= ..n.ea1na 4..* x+c -.+ . b Xi +x" =~"­ a . Za koje cijele vrijednosti varijable a SU rjesellja jednacine 2 ax +(2a-l)x+a-2=O racionalni brojevl? 4.65... Vieteove forml1le 'AhiJe ~oeficijeiit :k~adrai:nQg 'clana'jednik '}edin'j'cl._+_. b j c realni broievi.= . 4a_~ ..69. Diskriminanta i ispitivanje prirode rjdcnja kvadratne jedl1acil1c su a. 4. x+a+b x-a+b x+a-b x-a-b v • aka 4. - 0 2- nor'mira'na i pisemo: x +px+q= .+ a+b+x a b x b) .. gdje .87.1 1 ' X 2 .. (a-x) .a) . b i c su rjesenja jednacine 2 ax +bx+c:::O: a) racionalni brojevi b) iracionalni brojevi? 4.4.62.a) x'+x·I=O b) 2x'-x·3=0 c) 5x'·4x+5=0 d) 4.6La) . 2 4..j _raz_W:. Pod kojim uslovom za racionalne koeficijente a.. Dokazati. .* 4. Dokazati da za proizvoljnu vrijednost paral11etra k jedna od ovill jednacina ima realna. Normirani oblik kvadratne jednacine Uednadibe). " .88._ .enja 'kVfldhifii~ je9_nafin~)~ijedi~. * Date su kvadratne jednacine x 2 + 2x + k ::::: 0 i 2 (1+k)(x::' +2-r+k)-2(k-J)(x +1)=0 u kojimaje k rea!an parametar. 2 vl'2 J -q I.+15=0 (-a_x)2 x-b \x-b m 2 +211._3_ _ 4.84.70.1) 0>0 ¢..71. Za koju vrijednost parame!ra mjednacina x'·5(m'·4)x·2m+3=0 a) ima suprotna ljesenja (korijena).a x x+a x+b a b 4.(b-l)'x' 4. -. n.x + 2n + mx + 2m x+2 m+n x+2 x x ".)jrlpleksnj brbj~vi.

31. ne Ijesavajllci jednacinu dokazati daje izraz a 3+cx-2~+a~2 +[l' raciona!an. dokazati daje lzraz a4+a3~+a2B::'+a/33+~.97.Narisati datujednacinu Uednadzbu) u normiranorn obliku: 4.. 4. Aka su ex.103.J..=2.=1 b) x. sasta\:'iti kvadratnu jednacinu cija su Ijesenja ex. 4. 4. 4./2 d) XI -X2d)( Xl-X.X 2 --Xl +X 2 . Rjdenje jednacine x l -6x-7::::0 je Xl= 7.0) x' -44x-77=0 Napisati kvadratllu jednacinu koja ima rjesenja: 4. - X2 _ Xl Xl. Neka su a i ~ rjesenja jednaCine x" -5x+3=O.t. sastaviti kvadratnu jednacinu eija su rjesenja XI+ 1 x/' 4..::'-'-~ b) 3 5 4.x. 49 . pomo6u p i q izraziti: a) XJ 2+X22 b) XJ2_X22 c)* x/+x/ 4. X l :. . X:2::::4 c) Xl=-l.a) x 2_1Ox+ 18=0 b) .96. J XI + Xi- Xl ~X2 Ne rjesavajucijednacinu )+ l Xl 2 ( Xl 2 Xl -. i ~ l:jesenja kvadratne jednacinc s racionalninl koeficijentima 2 x +px+Q=O.104.109. 5 X]4 -. Znajuci da su Xl i Xz rjeSenja kvadratne jednacine x~+px+q=O. .102. Aka su Xl i Xi !jeSenjakvadratnejednacine x2-5x+3=O.x. Odrediti zbir rjesenja kvadratne !ednacine: a) 2x'-1Ox+30=0 b) 5x"+15x+17=0 4.117.a) Xj+X2 b) XIX2 c) Xl2+X.l20.3 d ovo l'JavaJu . Ne koristeci forl11ulu za Ijesavanje kvadratne jednacine odrediti drugo Ijesenje. 9 4.=-4 d) x. Sasta\.114.a) (x.125. x::::::::4+2i 3 r:.Xl i X2 kvadrath~ jednacine 2 x +px+q::::O.). odredi · .-2_p2x+pq == O.=-3.110. . Jedno rjesenje kvadratne jednacine x 2-x-12=0 je xl =4. b i c kvadratnejednacine ax2. =2+'\I2. x2=1-5i r. 48 X2. . Sastaviti k~adratnu jednacinu cija su rjcsenja a+2~ i 2a+~. 4. 4. odrediti: 2 a) xJ +xl b) X/-X22 c)* X]3+ X2 3 4.128.100.a) x.! Xl : 4.127. Rjesenjajednacine x 2+px+Q=O SU Xl i 2 odrediti vrijednost izraza Xl 2( X l l c) XI -Xl XI.-x. Ne TjeSav~\juci kvadratnu jednacinu (m-2)x] -2(m-1)x+m::::O .111.U jednacini 3x +ax-2::::0 odrediti a tako da za njena rj~senia vrijedi ~ ') 13 1 X]-+X2'"::.95.a) xl=2-i. ' 3 ± 2i. x. x2:::. UVJet 1 -+ --. .98.a) x2-2x+4=0 b) x'+669X+19=0 2 4. x.122.15X + a 3 = 0 jedrnko kvadratu ~og. ~.124. b j c b) XI2_X/ c)* X1 3+X2 3 izraziti: a) Xj2+X/ 4. +~" ~+­ a f3 2 4..:m+l 4.=7. Odreaiti proizvod rjesenjajednacine: a) 8x2+43x+ 16=0 b) -2x'+67x-66=0 Rjesenjajednacine x -3x-l0::::0 su 2 c) x +1998x-1999=0 2 c) x +2000x+1998=0 c) 6x2 +117x-30=0 Odredi zbir i proizvod rjesenja date kvadratne jednacine: 4.9inu cije je svako rjesenje za dva manje od odgovarajuceg rjesenja jednacine -x2+4x+4:=O.: t::: 4.121. 4 4. 1 4.a) xl::::3a. Ako SU XI i Xl rjesenja kvadratnejednacine ax2+bx+c=O > pomocu a. Rjesenja kvadratnejednacine x2+9x+14=O su Xl i Xl. Odredi drugo Ijdenje. Znajuci cia su Xl i a) Xl 1 .101.107.=-2.119.1 +- x2 XI - I +- b) Xl J X2 4. =-4+'\15 r . sastaviti kvadratnu jednacinu eija su rjesenja: c) b) -J .112. Ako SU Xl i 2 Odrediti proizvod rjesenja date jednacine: 4.105.a) x. 1 :::: -. =-4--v 3 .92. 3 r:. Za koje vrijednosti parametra aje jedno rjesenje kvadratne jednacine 4. Odrediti koeficijente 'p j q i rjesenf. Ako SU Xl i Xl rjesenja kvadratne jednacine x 2+px+q=O.+b.a) 2x -6x+l0=0 b) -x2 +7x-6=0 c) 4x2+8x+15=0 b) 7x'+12x+77=0 c) -100x2+x+l=0 4.=4 c) x.a) x 2-82x-ll=0 b) x +69x+92=0 4. x2::::-3+2i d) xj::::4-2i. 4.0) x 2 +884x+222=0 b) x' -55x+76=0 c) 3X2+4x+87=0 b) x' -(m-l)x+19=O c) 2mx 2+4(m-l)x+3m-l=0 4.115. J X]' Xl Xl rjesenja kvadratne jednacine x~+px+q::::O.x.=5. ~.senjajednacine ax +bx+c=O. U jednacini 2x2-Ilx+m:::::O odrediri vrijednost parametra m ako za rjesenja jednacine vrijedi 2x! . racionalni brojevi.93.t' b) Xi 3+X.108. x. a (X i ~ njena ljesenja.3 41 . 2 i' c) 20x2+60x+33=0 i Xl ') 4. Si:1staviti kvadratnu jednacinu cija su Ijesenja: 4. Napisati kvadratnu jednaCinu eija su ~jesenja 2xJ i 2X2.J2 Xl' =3±5'\12 c) x.iti kvadratnujednacinu Cijeje svako rjesenje za tri vece ad odgovarajuceg rjesenja jednacine x 2+6x+8=O.9I. k d a llJena parametar m ta'o rJesenp 7. x2=2+i c) xl=1+5i.113.126.x 2+34x-19=0 2 b) x'-88x-3=0 4.123. Ako su koeficijenti a.a) x _x+l=0 I J 2 c) x -66x-1997=0 2 c) x +2000x-1997=0 2 Xl rjesenjakvadratnejednacine x -5x+1l=O. xl::::l b) xl=m-l. Ne rjeSavaj~cijednacinu odrediti .94.x+c=O. b) X. =2-'\12 Xu 5± 2M b) x]::::-3-2i. =cc::::..a) 61x2+6x+ll=0 Napisi zbir rjeSenja date jednacine: 4.. ako su xJ+ 1 I X2+ I rjesenjajednacine?.=-6 4. 2 --1. Aka su a i B rje.racionalan.0) Y! . Za koje vrijednosti od k jednacina Xl -7x+k=O ima jedno ljesenje Xt::::-2? 4.1:29.99. x2=m+3 d) xj=m-J. Sastavitj kvadratnu jedn&. x]- 4. 18.3 C) x. x.106. -Xi 4.>.116.

152. Kolika je brzina kretanja vode u rijeei? 51 .144. 4. 4. Put od 480 k111 vozac B je presao za 2 sata prUe vozaca A. sastaviti kvadratnu jednacinu ciji je jedan korijen (ljesenje) jednak zbirn kubova korijena (rjesenja) date jednacine.146. Zbir kvadrata tri uzastopna parna broje iznosi 200.135. Ako se svaka stranica trougla produzi za isti vrijednost. ")' '=0 4. Za koUko treba produziti svaku stranicu ako su one a=l. Dva vazaca (A i B) kreeu u isto vrijeme. Odrcditi dvocifreni broj. Odrediti dvoeifreni braj ako je eifra njegovih jediniea za 4 manja od cifre desetiea i ako je proizvod broja sa zbirom njegovih cifarajednak 306. 4. Snagom 5vojih motora brod se krece brzinom od 50 km/h.139. Dijagonala pravougaonika je d= 13. Odre'diti ove brojeve. Izvodnica kupe (s) je za 2 m duza od radijusa baze (r). Vozac B prelazi syojim vozilolll 20 km/h vise nego vozae A.154. b=ll i c=19? 4.141.1-47. one a= 10. Za koje vrijednosti parametra mjednaCine x'+mx-2m=0 i x'-2mx+m=0 irnaju i:ajeclnicko'rjesenje? . Zbir kvadrata dva uzastopna neparna prirodna broja je 290. 4.145. a povrsina P=36 em2 .po apsolutnoj vrijednosti. Za koliko sati ce svaka cijev 5ama napuniti bazen? 4. b=3 i c=5? 4. Kolika je brzina \ioOzaca A'! I 4.? . Koji su to brojevi? 50 I II . a njihov proizvod je 15. Po kruznici obima 1000 m krece se tacka M stalnom brzinom. IZff:lcunati stranice pravougaonika.167. Prvolll automobilt( potrebno je 3 sata manje vremena da pre. zapremina kocke smanji se za 117. 4. Proizvop perine i sestine nekog broja je 120.149: Zbir kvadrata dva uzastopna prirodna broja je 113. ~obivaju se stranice pravouglog trougla.. Zbir kvadrata dva uzastopna parna prirodna broja iznosi 340.bazen? 4.Tedna Cifra dvocifrenog broja je dva puta veea od druge. a hipotenuzaje c='I3 m.155. Ne rjesavajuCi jednacinu X2+pX+q=O. Koji je to brei" 4. Primjena kvadratnihjednacina (jednadibi) 4. 4. 4.164. odrediti m tako da bude x/ + x. Za koHko se smanjiia povrsina kocke? 4. tada bi se napunio za 5 sati brze nego kroz uzu. Za koliko sati svak.142.168. 4. Dva.. Krecu¢i . Rastojanje od 495 km brad prelazi dva puta: prvi puta se krece uzvodno .138. Broj dijagonala konveksnog poligona sest puta je veci od broja njegovih stranica.ina kupe P=247r m2 . 4. tadaje zbir kvadrata taka dobijenih brojeva 65. Kojom brzinom se kreee'tacka M po kruznici? 4. Prolzvod dva uzastopna prirodna brojaje 240. a drugi korijen je jednak kubu zbira tih korijena.de polovinu puta nego drugom da prede cijeli put (od s=320 km). Kolikaje visina tro~gla? ' 4.143 . Odrediti taj bro]. . 4. Zbir cifara dvocifrenog broja iznosi 5. Ako se ileki broj za 2 uveca i za 5 umanji. 4. Kroz dvije (otvorcne) cijevi bazen se moze narnmiti za 3 sata.161. Odrediti taj braj.131. Bazen moze da se puni kroz dvije cijevi "razlicitog presjeka.160. a stranice mu se razlikuju za 7. broj njegovih dijagonala se poveca za 30. ZnaCi rjesenja kvadratne jednaCine (jednadzbe) Ne rjesavajllci kvadratnu jednacll1u odredi znake njenih rjesenja. Vrhovi romba su srediSta stranica pravougaonika. Napisi jednu kvadratnu jednacinu fija su Ijesenja suprotnih znakova pri cemu je negativno rjesenje vece. 4.165.157.4. Koji su to . automobila udaljena medusobno 329 km. Povrsina pravouglog trouglaje P=30 m2 . Za koliko treba produziti svaku stranicu ako su. Razlikakubova dva uzastopna prirodna brojaje 1387. :1 4. Sastavi jednu kvadratnu jednacinu koja 1ma pozitivna rjeScnja. Kada se on pamnozi brojem koji je sastavljen od istih cifara u obrnutom redu dobije se broj 736.153.151. Koji je to broj? 4.148. Koji su to brojevl? 4.I 4. a drugi puta nizvodno. 4:. Suma kvadrata ovog dvocifrenag broja i braja koji se dobije zamjenom njegovih clfara je 4034. Kvadrat zbira dva uzastopna prirodna brojaje za 612 veci od zbira njihovih kvadrata.132. Koji su to brojevi? 4.158. Odrediti stranice pravougaonika. Koji je to poligon? 4. U jednacilli x 2-x+m-l=O. jzracunati visinu kupe. Odrediti ove brojeve. a njegov obim iZllosi 30 m.163. Odrediti brzine kretanja oba automobila.6.137. Izracunati katete trougIa. 4. 4.162.. Sastaviti jednu kvadratnu jednacinu koja ima negativna rjesenja. Kada se bazen puni samo kroz prvu eijev potrebno mu je 8 sati vise nego ta punjenje samo kroz drugu cijev.136. 4. heeu jedan drugom u susreL Pry! autol11obil ima brzinu za 16 kmfh vecli od brzine drugag.a cijev posebno moze napuniti .130. Odrediti sti':Jniee pravougaonika. Ako je povr.se uzvodno bil9 ITIuje potrebno dva sata viSe vremena nego kada se kretao nizvodno.140. dobivaju se stranice pravouglog trougla. Odrediti broj straniea poligona. Zbir cifara dvacifrenag broja je 8.a) -x'-x+l=O b) 12x'+4x-l=0 c) 9x'-12x+4=0 d) 4x'+7x+3=0 I 4. Ako se obje cijevi otvore istovremeno bazen se napuni za 6 sati. Ako se svaka stranica trougla produzi za isti vrijednost.159.5. Koji je to braj? 4. Kada se ivica kocke smanji za 3.od pozitivnog . 4. Povrsina pravougaonlka je P=50 m2 . Kada bi se bazen punio samo kroz siru cijev.150. Ako se udvostruci broj stranica konveksnog poligona. Ako se brzina Tacke smanji za 5 m/s vrijeme za koje tacka obide jedan puta kruznicu poveea se za 10 sekundi.166. Koji Sli to brojevi? 4. * Duzina osnoviee jednakokrakog trougJa je a~ U trougao je upisan kvadrat cijaje povrsina n-ll dio p~vrsine trougl.}=7.156.134. 4. 4.a) x'-4x+l=0 b) x 2+x-l1=0 c) 2x 2-3x-7=0 d) -3x-+x+l4.brojevi.. Straniea romba je a=8 em.133. Proizvod polovine i trecine nekog brojaje 54.

53 . 4.-==' a(x-x!l(X-.Ji 4.a) 2x 2_ax_a 2 b) x2_2ax+a 2 c) 2a 2x:?+abx_b 2 d) 2a2_Sabx+3b x2 3 2 2 4.a) ~~"-"+~~.184.. Ako s'~ x\:~ ~i no!e:kvadratndg trinoma:ax2+b~+c.'-ax-6a' 3x +14x+15 2X2 -6X:'::5_x2_6X+·8J.fi -I -.172 a) x 2 3x+2 4. Koliki je pocetni otpor? 4. : 12 4 b) 4x.-~ (x.a) 52 +3ax+a 2x'-2x-12 3x2+x-l0 XIl+2 + 2x l1 +1 + xl! -x " b) b) b) b) a+ 4. 4. x' +r-x-l cJ a'-ab-2b' b) abx'-(a' +b')x+ab l 4. b=1200 KM). Izvrsiti naznacene operacije sa racionalnim izrazil11a~ Kvadratni trinom.a) b) +4a+4 2 a -3(1+2 2 4.182. Rastavljanje na linearne faktore (Cinioce) Dati kvadratni 4.. 3 -x-6 Skratiti date razlomke (za one vrijednosti varijabli za koje su definirani): 4178.191* (/---9 c) Xl -4x+4 20x 2 -80 2a 2 + 3a .a) 4.tmt rastaYlja'n. pojeftini za p%. b) ledno ljesenje jednacine jednako je 1. b) a-+2a+l lOx' -1000 l 2 rJ )a-5 --c.196.2Xx-4) 2x-4 .186.183.177.+12x+--+-.197.169.tore_.194. .185.195*a) 2 -] -x " (X'-2x)' -2(x-l)'+2=0 15 . =47 b) x 2 5x 2 -2x-3 5x + 3x 7 x lJ + 2 + 6x l1 +! x~-8 _ x -5x+4 ~~~-~- u 2 -30-10 2 .4. Koliki je bio otpor u kolu na x' + . a za neko vrijeme.!.181. I 92*a) I 1-8x+16x' 1+8x+16x' 5x 4x-5 5 I1 2 64x' -16x' -4x+ I' 4.179.-.x' -6x+8 '169 a-"~ .8..b +ab(2a-b)x-x c) 2abx2+(2a +2ab-3b l )x+2a l -3ab 4. x-' ) x 2 +4x+3 . Aka se u kola struje u kome vlada napon ad 220 V ukljuci otpor ad 5 Q .a) 4xl-2bx+ab-} b) 2a. * U jednacini 2(mx-l)=m(2x-1)2 odrediti realni parametar mtako da vrijedi: . Kvadratna jednacina . jacina struje poraste za 2 A (ampera). ( 1-.fi+l +. a=2000 KM. 4.na $lijedeG~.171.~~- x' . ~ Za koju vrijednost realne varijable mje kvadratni t~lnorn kx 2 -kx+(k-3) potpum kvadrat? : 4. ' a) x-3 ( x-'/ -2x-3 b) ( 2 x-l -6a+9 2 a _9 (/2 _ b) 4.20x + 100 b) 2 2X2 4. (Uzeti.. rlacin: ax2+bx+C.176.*a) (x'-x)2_3(x 2_x)+2 = 0 2 l 4. Odrediti p. Rijesiti date jednacine (jednadzbe): 5 .187. 4. pojeftini jos za p% i tada ima cijenu b KM po jednom kilogramu.fi 3x 2 + 3. .a) 4 4.2 x 1 +bx-2b 2 2 x +9bx+ 14b 2X2 -3ax+a 2 3ax-x _la _.x + 1 .a) a +4a+4 4. jacina struje se srnanji za 22 A.( ) x' -3x+2 2 lx2-7x+l0 trinom rastavi na linearne faktore (cinioce): bJ x'-6x+5 cJ x2-7x+6 d) x'-lOx+9 b) x'+2x-15 c) -.a) .190.189.J75.170. Za koje vrijednosti varijable x dati izraz nijc definisan: 2X2 +7x 5 a) b) + 2x -15 4.a) a +2a-8 2a' -8a-90 3a'+36a+l05 3x -Sax-8a 4.a) x' -(Za-b)x+a 2 -ab b) x 2 -ax+ab-b 2 pocetku? 4.X2). Ako se iz kola struje u kome je napon U=220V odstrani otpor ad 1 Q (oma).'+2x+35 d) -x'+x+42 b) x'-25x+114 c) 2x'+x-3 d) 3x'+x-2 7x 2 -7x 2 4.a) a-") --4 2 X+3) . : a) ledno rjesenje jednacine jednako je nuli.razni zadaci 4. 1 )X'-7X-8 r-9x+8 2x-7 4. specijalno.a) x'+IOx+9 4.173.174.~in~_ar'nc'fak.180.*a) I.193.a) . Roba cija je cijena po jednom kilogramu a KM. l#da se ovaj tdn..7.a) 8x'+IOx+3 5x+ 12 - c) 3Xll x- 4.188. =(x-I)' +x' x.

pripadaju intervalu [-2.avUcni iu pa. * Dokazati da za rjesenja x J i x:?: kvadratne jednacine x:?: .*a) x'-1I=-lxl+1 b) x 2-5x+6 ~5X_X2_6 c) 5x-x -6 =X -5x+6 4.' . PosmatrajuCi'navedene grafike mozemo odrediti znak.6.ax ._. a za koju najvecu vrUednost? 5.204. 5.0drediti frO). 5.5x' .211.7.* Za kaje vrijednosti parametra a kvadratne jednacine Xl -(a+2)x+6=O J Xl -(2a+ l)x+ 1.'~ Napisati kvadratnu jednacinu ~ija fjcscnja Xl 1 x::: zadovoJjavaju uvjete: XIX::: + XJ+X2 . dokazati ekvivalenciju (x. 4210.::::6a+2 .'diskriminai1te D=bi ~'4i1c pl'cdst.O . 4.* Ako suo Xl i X2 rjesenjajednacine 3x2-2x+5=O ~ ne rjesavajucijednacinu odrediti vrijednost izraza: x 2 _1_ 1+ X 2 5.: ax2+~x+c= (l. Odrediti vrijednost clana calm graflk funkcije y::::ax2+bx+c prolazi tackom M(O. 1+ Xl y Rijesiti date jednacine Gednadzbe). odrediti vrijednost varijable c ako je: a)f(0)=5 b) f(1)=-1 c) f(-3) =40 5.8.1 a~ Skiciraj grafiRe funkcija: 2 .209. Za koju vrijednost varijable x svaka funkcija iz prethodnog zadatka ima najmanju.202. 4. 5.faji .4) ? 4.ax + a = 0 Ekstt~rn 'kvudraine fUlikcije y::. 0=0 i111ajU zajednicko rjesenje. F'U. 4. 4.)i . I' . * Napisati kvadratnll jednacinll cija su rjesenja za jedan veca od kvadrata ljesenja jednaCine (a-1 )x 2 -2(a+ 1)x+a-2=O gdje je a real an parametar.~ 54 I ~ 55 . x + _.parabole u. =3x. Akoje f(I)=2.2.* Ako su Xj i Xl ljesenja kvadr~tne jednacine x:?: +px+q=O.·[·(~ +'~.~. f(-I) i f(2).: Xl 1 + Xl 1 ~ 2(Xj + x:?:).) ¢> (3p'-16q=0). I a.3.200. b) y=2x' c) y=5x' d) y=0. 5. * a) (x+4)(x+5)(x+7)(x+8)~.4a" D2].206. 5. odrediti koeficijente a. KVADRATNE FUNKCIJE .208..parapola'. Ako je f(x)= 4x 2+2x+c. i' Odrediti rea]an parametar a tako da sva Jjesenja jednacine x 3 + ax:?: . 4.*a) ·x-41·1x+31=8 b) x'+2x-31x+11+3=0 c) 1x2_4x+31 + 1x"-5x+61 ~1 b) (x+ l)(x+2)(x+3)(x+4)=120 4. XIX]: -2(xl'+x::»+4=O .9.<0 5.c) Rjesenjajednacine su jednaka d) Jedno rjesenje je dva puta vece od drugog.5x' 5.207.vadralne.. 4.l1k9ijit (:. f(2)=0 1 f(3)=-4.= x+31 . tok i ekstre-m {\.Dataje funkcija y=ax 2 0drediti: aJ Nule funkcije b) Tok funkcije ako je a>O cJ Tok funkcije ako je . '.4._ . Paio.R-7itde~ry:rsana:relacijom (jrafik kvadratne funkcije'je . -3). e) Jedno rjesenje je za dva vece od drugog. 4. funkcije. 'je' utti'c!<'i' x ~. Skiciraj grafike funkc-ija: aJ y=x 2 .5. Odrediti tok funkcija iz prethodnog zadatka. 4.205. Dataje funkcija f(x)=2x'-x+5. zavisnosti od koeficijenta a"j .203.1 = 0 pripadaju skupu realnih brojeva.198.1.* IspitatI' rjesenja kvadratne jednacine (m_3)xl -2(m-l )x+m+S=O za razne vrijednasti realnog parametra m. 5.gornjim slikariul. Odrediti vrijednosti koeficijenata b i c funkcije y=x2+bx+c ako njen grafik prolazi tackama A(-4. * a) x'+61 x 1+8~0 b) (X_3)2= 1x-31 c) (x+1). b i c kvadratne funkcije f(x) = ax'+bx+c.* a) -x 2+1 =-x-+1 b) 1x 2-3x+2 1=3x-x--2 c) 12X-X -11 ~2x-x-1 ' 4.199. 1) Zbir rjesenjajednacineje cetiri puta ve6i od njihovog proizvoda.' ) 2 aJ y=-x bJ y=-2xcJ y=-5x dJ y=-0. 4.0) i B(4.201. _ ' 2a la- vrijedi oejednakost.* Kojem intervalu pripada parametar 111 ako oba t:jesenjajednacine X2 -2mx+m' -1 =0. 0).

nacrtaj grafike slijedecih funkcija: b) y=(x+3)" c) y=(x+6)' a) y=(x-l)" 5. 5.41.a) v=x2+2 b) y=x2+3 ~ 2 2 5.a) y=x2+x+l b) y=2x 2+3x-17 5.38.50.25.49. na istaj slici.a) y=x'-6x+8 c) y=40x'-27x-4 c) y=-3x 2-2x+S U kojem intervalu data funkcija opada: 5. a za koju najve6u vrijednost? Na istoj slici skicirati grafike datih funkcija : 5.:··· 57 .0) y=(x+I}'+6 b) y=(X_3)2+ 2 5.a) Y=(X+2)2 5.37.a) y=-x- 5. Ispitaj da li data kvadratna funkcija ima realne nule: 0) y=x'-4x-S b) y=x'-4x+SS 5.21.a) y=x'-llx+24 b) y=x 2_9x+14 2 5.42.31.a) y=-x'-6x-1 b) y=-2x 2+x-5 5. nactiaj grafike slijedecih fUllkcija: a) y=_(X+3)2 b) Y=_(X_2)2 c) y=·(x+ I)' 5.0) y=x-+16x+l b) y=-x-+4x+15 5.a) y=x +4x-2 b) y=-x 2-2x-4 ' .18. Odrediti ekstreme date kvadratne funkcije: 2 5.45. Odrediti koordinate tjemena svake parabole iz prethodnog zadatka.a) y=x. Odrediti minimum funkcije: 2 a) y=x'-7 b) y=Sx +2 c) y=399x'-12 Odrediti nule date kvadratne funkcije: 5.39.1·.36.12.23.a) y=-x'+3 b) y=_x _5 5. Odrediti koordinate tjemena parabole: 0) y=x'+x+8.51.1S.40. .48. U Kojem intervahl' data funkcija raste? a) y=-(x+l)" b) y=-(x-S)' skicir~j grafike funkcija: Odrediti interval u kojem data funkcija raste: . Nacrtaj grafik funkcije y=x 2.29. pa na osnovu njega. Odrediti koordinate tjemena parabole: 2 4 ' a) y=x2 +4x+ b) y=x--6x+9 c) y=x +lOx+25 c) ~v=x2+5 2 c) y=x-6 2 c) y=_x +4 5. na istej slici. Nacrtaj grafik funkcije y=x 2 -12x+36. Za koju vrijednost varijable x svaka funkcija iz prethodnog zadatka ima najmanju. b) y=2X2_3x+ I ~ 5. Koliki je maksimuill date funkcije: a) y=-(x-41'+45 b) y=-(x+ll)'-12 5. c) y=Sx 2 -2lx-20 :!i 56 j ·.'.'. c) y= _(x_3)2_ 5 c) y::::x2+6x+5 2 c) y=5x +18x-8 c) y=_x 2+2x+ 1} c) y=-(x+6)'+23 c) y=-3x 2+x+ I . pa na osnovu njega skicir~j grafike funkcija: a) y=2(x+3)2+4 b) y=2(x-21'-7 c) y=2(x_5)2+ 2 5.11.44.22.52. . pa na osnOVll njega.) c) y=(x+7)'+16 " 2 c) y=4x _x+2 ? c) y=-3x 2-12x-9 c) y=-x 2+6x-14 .a) y=x--8x+12' 5. Skiciraj grafik date funkcije: . Objasni kaka se grafik funkcije y=(x+m)2 moze dobiti na osnovu grafika funkcije y=x 2 . Koliki je maksimum funkcije: 2 a) y=-x'+1 b) y=_2x +4S c) y=-89x 2-2 5.a) y=2x -3x-5 b) y=3x 2 -l6x+S 5.24. kvadratne funkcije: 5. Odrediti tok funkcija iz prethodnog zadatka.a) y=x -1 b) y=x-2 2 5.28.17.33.14.26.5.+7x_1 c) y=-2x 2+5x+7 ? 5. pa na ~snovu njega 0) y=_(X_2)2+9 b) y=_(x+5)2_Z 5. Odredi ta6ke pie~eka date parabole sa x-osom: a) y=x2-2lx+90 b) ·y=-x ' +llx-30. 2 ) y=_x 2+5 b) y=-x -2 c 5. U kojem intervalu data funkcija opada: a) y=(X_7)2 b) y=(x+l)2 5.30.5 .a) y=2X2+5x+3 b) y=5x 2+x_6" . Staje nula ave funkciJe? 5. 5. c) y=8x. Odrediti tok funkcija iz prethodnog zadatka. b) y=x 2 +3 c ) y=x _4 5. b) y=-x-+2x+35 b) y=2x 2-x-l c) y=(x_2)2 c) y=(X+II)' . Sta je nula funkcije: b) y=(x_15)2 c) y=(x+4l)2 'I a) y=(x+S). 5.27. Nacrtaj grafik funkcije y=x 2.. minimum date. 5.47. Nacrtaj grafik funkcije y=_x2.32.16.a) F(x-])b) y=(x-5)' c) y=(x-7)b) y=(x+3)' c) y=(x+4)' 5. lspitaj ekstrcme funkcije (za razne vrijednosti parametra m): 2 2 2 a) Y=1~lX2+4 b) y=(m_l)x _3 c) y=m x +144 5.43. Nacrtaj grafik funkcije y=_x 2.35.13.20. pa na osnovu njega skiciraj grafike funkcija: b) y=(x+3)2_5 ' c) y=(x-Zl'+1 a) y=(X-1)2+3 U istom koordinatnom sistemu skicirati grafike funkcija 2 . Odrediti nule kvadratne funkcije: a) y=3x 2-27 b) y=4x 2-64 c) y=-2x'+32 5.34. Nacrtaj grafik funkcije y=2X2. Nucnali grafike funkcija: b) y::::_2X2+3 a) y=-2x Y Koliki je.19.a) y=x2+8x+12 b) y=-x'+2x+35 5. c) y=_3x 2_x+5 ' 5 .46.

a zatim skicirati grafik funkcije y= x 2-3x-4. 2 a) y=x -3x-1O b) y=-x +8x-7 .57. Nacrtaj grafik funkcije: aJ y= 1x2 91 b) y= 1. .70. U skupu funkcija y=-mx?+(m-n)x-n. . -6). 5.a) y=2x -i-5x+3 5.88.74. a zatim adrediti: nule. odredi funkciju koja ima J ~ lu. Koji od ovih trouglova im.76* Napisatijednacinu parabole koja nastaje kada se parabola y=c3x2 pomjeri za 2 jedinice udesno i ~tim za 6 jedinica navise. Kvadratna funkcija y=ax +bx+c imajednu nulu x=-J i maksimum 3 za x=l. C(l. . U kojoj tacki grafik date funkcije sijece y-osu: a) y=x 2_x+25 b) y=-88x2+45x-2 c) y=-33x2+1998x+57 -.86.nER. intervale monatonosti. B(-2. najvecu povrsinu ? 5.55.68. 5.0drcditi funkciju y=ax +bx+c ako njen grafik prolazi tackama A(-l. nule. . 2). tacku presjcka sa y-osam.. gdjeje III rea!an·parametar. 2 a) y=x--3x+2 b) y=-x -2x+3 c) y=2x2+5x-7 ? 5. intervale monotonost!. Odrediti koordinate tjem"ena. U kojim intervalimaje data funkcija negativna: • 2 .85.4x+31 cJ y= l-x +6x-81 2 5.64. *" Ispitati znak kvadratne funkcije za razne vrijednosti parametra m: .60.+)'. gdje je k reaJan parametar? 5. -4). Po planu prethodnog zadatka ispitati funkciju y=-x 2-8x+3 i skicirati graflk ave funkcije.:diti funkcijuo y=ax2+bx+c ako njen grafik prolazi tackama A(-I.. .69. Odrediti skup tacaka ravni sto ga oine tjemena ovog skupa parabola. 5.62.77* Napisati jednacinu parabole koja nastaje kada se parabola y=-3x 2 pomjeri za 3 jedinice ulijevo i zatim za 5 jedinica na dole.54.63. * U kvadrat stranice a upisati najrnanji kvadrat. B(O. b) napisati formulll za najvecu (najnlanju) vrijednost funkcije. nule. tacku presjeka sa y-osom. a) y=-x'+2mx+2 b) f (x)=x c) y=x··-(m+l)x+2(m-l) 5. ima najmanju opisanu kruznicu? 5. Izrazi povrsinu pravollgaonika kao funkciju jedne njegove stranice.ijednost koeficijenta a tako da kvadratna funkcija y=ax 2-4x+5 ima maksimum u tacki s ordinatorn 7. Odrediti stranice pravougaonika taka da mu povrsina bude najveca .2:-. b) osno simetricna S obzirom na y-osu.93.72.87.* Odrediti ekstremnu vrijednost funkcije y=x2(m+2)x+m+5. 22) 5. 5.84.80.58. Odrediti koertcijente a. Kvadratni trinom ax2+bx+c napisati u obliku a(x+m)2+q . ce-3. a zatim skicirati crrafik funkcije v= -x2+9x~8 5.67. Kako izg!eda grafik funkcije y= 1-(x-4):'+5! ? 2 5.92.* Staje skup tjemena skupa parabola odredenogjednacinom y=x2-2(k+l)x+k-3.b i c. 5. c) y=-3x -2x+5 c) y=-2x'+5x+7 intervalima je data funkcija pozitivna: 5. ekstrcm. 5.. Kvadratnu funkciju y=_4x 1 +x_3 dovesti na oblik y=a(x+a)2+~. maksimum -3 za x=-l. 5.89. Kadaje povrsina ovog pravougaonika maksimalna? 5. kE R odreduje skup parabola. Obim pravougaonikaje 8 em. 5.66. ciji je zbir kateta 10. 58 59 .83. kE R. Kvadratnu' funkciju y=::'3x l -4x+9 dovesti na oblik y=a(x+a)l+~. ' -2mx+3m . c) centra1no simetricna S obzirom na tjeme paraboJe y=2X2-6x+1. Odredi v!. dokaz. 5.0dl-. 5. Za koju vdjednost realnog parametra m je ckstrem funkcije jednak nuli? 5.91. 5."Nacrtaj grafik funkciJe: a) y=1 x 2 4x i b) y= 1 x'.94. -3). I 5. Odrediti koordinate tjemcna.65. Obim pravougaonika je 40 m. 5. U koiim . 9). Za koje vrijednosti varijable mje funkcija y= mx2-2mx+m+l pozitivna u cijeloj svojoj domeni? 5. ekstrem. a zatim odrcditi: nule. U skupu funkcija y=2X2-Ck-l)x+2k-3. Za koje vrijednosti varijabJe mje funkcija Y= (m-3)xl+4x+2 negativna u cijeloj svojoj domeni? 5.a) y=x2_6x+8 b) y=2x 2-x-1 2 2 b) y=5x +x-6 5.59. 10 rastavi 11a dva sabirka taka daje suma njihovih kvadrata minimalna.79. Kraci skupajednakokrakih trouglova su po 12 m.90. kER.75. 5.odredenje skup parabola. 20 2 5. . znak i koordinate tjemena. m. Broj 16 rastaviti na dva pozitivna dijela taka da suma kvadrata tih dije]ova bude najmanja. odredi funkciju koja ima minimum za x=-l.53. Broj. 5.73. a zatim: 2 a) napisati koordinate tjemena parabolc y=ax +bx+c.81. Akoje 2x+4y=l. * Odrediti skup taoaka ravni sto ga cine tjemena skupa parabola odredenih jednacinom y=x'_3kx+2k2 . 5.* Koji pravougli trougao. Ispitati zuak slijedecih funkcija: a) y=x 2_4x+4 b) y=x2+4x+5 5. Odrediti skup tjemena ovih parabola.71. 5.~ t 5.56. Kolika je stranlca upisanog kvadrata? 5. Nacrtaj grafik date funkcije: 5. Odrediti tok funkcija iz prethodnog zadatka. ti daje x.5.2+11 cJ y= 1x '161 5. 2 5.* Jednacinom y=(x-3i+m. Jednacina y=kX2_2x+ 1. znak j koordinate tjemena. 5.82.78* Odrediti jednacinu parabole kojaje: a) OS110 simetricna S obzirom na X-OSll. * U polukrug radijusa R upisati pravougaonik maksimalne povrsine.6].

O:O d) .1.-7x+12 c) 60 x' -llx+30 "--..'.6. .19.0) 2x'+x~3<O c) 25x 2 +5x-12<O b) _2Xl+4x_6>O 6.te kvadratne nejednacine: b) X2+X<O 6.-=-=-=<0 -4 d) d) ~2x'+12x~J8 x-I 0 > -4 6. a) x J+3x>O 6... ' 61 . a) x'0..a) 2 >0 x.-----<0 +3x+7 2 6.lf a tako da ljesenja jednacine budu negativna. a) x'~5x+6<0 b) x'·9x+20<0 6.2)(x ~4 )'(x~ 2)(x' -4x+ II »0 b) (x~ I )(x~3 )(x + 7)'(x+4 )(x'+x+ I )<0 Odrediti definiciono podrucje (domenu) date 6.o:O 6..a) V = 627.22. Za koje vrijednosti paramctra 111 kvadratnajednacina (m-4)x2+(l+rn)x+2m~I=0 : a) imajednaka rjesenja.0 --2x+1 <0 -3x+5 6.O b) x 2 4xo. --~~2<-3x -x+2<2 b)x+->-3 6.23.11. c) nema realnih rjesenja? 6.16..12.x+I»o ).25* al (x + 3)(x.8.24* a) (x + 3)(x ·5)(x+ 2)<0 d) Xl c) c) x2-2x>O c) 6x'+5x>0 c) 6x+x~::.O:16 6.c .a) c) 5+X2 2 ! 1-x x x -2x+3 x 2 _1 b) _~·8x+7 >0 6.15. Za koje vrijednosti parametra ajednacina (a-2)x2-2ax+~-1=O im3 oba rjescnja pozltivna? 6.~x-6 x' +6x+8 2x-3 2 x+1 I-x 2 x' -10 <-1 d).29.!I ~~ x 2 7 b) f(x)=. a) .}5x'=6x~~1 b) v = .O:16 c) x'+3x~IO<O d) ~x2~7x~6<O c) x'+4x~J2.6.32.4. naziva se kv<)dnitna nejednaci!la (nejednadzba). b) y = 6.10.9 ft1nkcij~: c) y = ..30.}4+-8-x---5-x .'·5x~24<O b) 3x'~13x+14<0 d) 5X23Ix~28<0 c) -3x1+2x-l>O d) x2+4x+5<O c) 5+X+Xl-3x<Od) x-x2-1<O 2x 3 3-x c)---->1 d)·--<2 x+5 x+5 x 2 +4x+5 b) <0 -5x+6 d) x?+5x+7 0 x 2 -2x+3> b) --·-->0 x2+7x+10 b? -x-1 -c:-->O -887 -5 b) x'-7x+1.. Odrediti znak kvadratno& trinoma: a) xl+4x+4 b) x-+JOx+25 c) ~x'+8x~16 Rijesiti da...i ax +bx+cdi.2.a) 6. <0 2x.a) c) 6.20.> 0 b) .> 0 +2x+8 x2-x+l1 c) -. b) ima realna i razlicita Ijesenja.17. Za koje vrijednosti paral11etra m kvadratnajednacina a) irna realna i jednaka rjesenja.O 2 ?-x x+3 ) x -13x+50 0 <0 c .26. KVADRATNA NEJEDNACINAfNEJEDNADZBAJ I SISTEMI (SUSTAVI) KV ADRA NIH NEJEDNACINA 6.a) -"-""":'-<0 -3x+7 d) x2+7x>O d) ~2X2~8x>0 d) x2 +2x::O:. .O c) x2+5x~O d) -x]+2x~O c) x'<3 d) x'<8 c) 4x'0.9...3.a) 15+x 2 8x<0 b) 5x+x2~14x-22>O x-3 x-2 6.a) b) Rijesiti date sisteme (sustave) nejedmlcina (nejednadzbi): X2-1<OAX'-4<0 b) x'>9Ax2-16<0 c) X2~X<OAX'+X>O x2~5x+6<O /V x'~25<0 b) x'+8x+7>0 A X2~ 1>0 cJ 2~2~x_1 <0 A x2+x"2>0 x2+2x+1>0 A x2~3x+4<0 b) x2j4x~5<0 A X2-4X<0 8x 2+x>OA 2X2+X_1<0 x2-14x+45<0 A x'~llx+30>0 A 2x-3>0 x2~x~20<0 A x'~2x~8>O A 2x'+x~45<0 Rijesiti slijedece nejednacine: Nc}cd11acih~ oblika ~X2 +bx+c?'O l.25 d) 9x'. l 6. odrediti reaifm paramet<..a) .36 b) x'.13..a) .tQ.18.. gdjc su a.(. U jednacini ax2_(a+ I )x+a+4:=0.o:O b) x+6x'.31.}-3x'+6x-3 c)f(x)=.. b i e rna ~oji r'ealni broj'c:~"i J a.O 6.a) R-81 v=.2I.> d).a) x2~8x+7>0 b) x2+1x~3>O 6.14. Koji brojevi su nule kvadratnog trinoma: a) xl-8x+7 b) x 2+4x-S 6. c) tma konjugirano-kompleksna rjesenja? 6.0) 4x'+2x+I>0 6.7.'·5xo. a) 2x~3x'.a) 6. a) -x2+5x>O b) 4X2_X<O 6.a) c) (x-IXx'-.< 0 x-4 x+ 1 Xl -2x-3 6.J -i b) (x~4)(x+8)(x~ 1)(2~x»0 (3~x)(x"'II)(x~5J(x+33)<0 6. a) x2<4 b) x 2>9 6. b) ima realna i razlicita rjesenja.5.

\ 6.t.inimalnu vrijednost.a) 7. Za ~oju vrijednost parametra mJe kvadratm trmom 2mx2-3x+m negativan za svako realno x? 6. (m+l)x 2 -3mx+m+8 6.a) 7.2X2 () 3x'·~ 1 () x + 2x + 3 a) f(x)=-.*a) af(a) < 0.1.b) f x =--. 6. * Za koje vrijednosti realnog parametra III oba rjesenja jedllacine f(x)=4x 2 -(3m+l)x-(m+2)=0.4.a) 7. 2x2_(a2+8a_l)x+a2~4a=O ima rjescnja razlicitog znaka? 6..48. . 6.46. * Za koje vrijednosti realnog parametra 111 su oba rjeSenja date jednacine veca od -3: a) x'-2(m+l)x-4m-7=0 b) x'+4mx-m+l=0 6..ikvadratnajednacinase svod.50..35.~.1 6'.a) 7. Odredi:realan parametar m tako da za rjesenja Xl 1 X2 kvadratne jednacine 2 I j .4 7.8. Odrediti vrijednost pararnetra m pod uslovom da za sva~o x bude.. * Ispitati .em '" 7.24+2x 2(x'+5)=0 63 . 6. .7. Za koje vrijcdnosti realnog parametra a kvadratnajednacina _. Aka Sll x. * Odrediti realall parametar m tako da se broj 3 nalazi izmedu rjesenja date 2 jednacine: a) (m+4)x'-4mx+m-14=0 b) mx -4mx+12=0 6.53. a) x2-2(4m-lJx+l5m'-2m-7>0 b) -x--(m-3)x-m<0.39.49.5. odredltl vTlJednost parametra m tako da vrijedi x/+x/ < O. 6. {(b -4ac?': O)A[af(a) > O]/\l~ :a > a c) (XI <=> {(b' -4ac?.IO.2.a) x"_lax +a2_b 2=0 7.44. 2)? 7.6. SmjeilOmx'-=t.a) ? 6.36.* Za koje vrijednosti realnog parametra m je funkcija x2-4x+5 pozitivna za svako realno x? f(x) . a) Rijesiti bikvadratne jednacine: x"-16x'=0 b) x"-36x'=0 c) x"+49x 2=0 d) x"+64x'=O 4 x"+25x'=0 b) x -144x'=0 c) x4 -256x'=0 d) x"+169x 2 =0 4 2 2 x"-13x +36=0 b) x -5x'-36=0 c) x"-5x +4=0 d) x"-17x'+16=0 x'-16x'-225=0 b) x4 -35x'-36=0 c) x4 -24x'-25=0 d) x4-63x'-64=0 2 36x"-13x +1=0 b) 4x"+7x'-2=O c) 81x"-45x'+4=0 d) 2x 4 -19x'+9=0 4 2 x _3x _4=0 b) x'-10x'+1=0 c) 4x"-5x'-9=0 d) 3x"+1Ox 2+8=0 4 2 4 18x -7x _1=0 b) 4x -5x'+1=0 c) x4+21x2_100=0 d) x4 +13x 2+36=0 x"-(I+ab)x'+ab=O b) x4-(a+b)x'+ab=0 c) x'-16x'-m'x 2+16m'=0 .34.38.-7. < x 2)/\ (aE (x"x. x2 ) i 'I ' x··.42. c) IX:-5X+61>1 c) x--4x+2 > 3 c) 2x'+ Ix 1-1>0 6.~-'---~----~< I O. Za koju vrijednost parametra m je kvadiatni trinom (m-1)x-+4x+2m pozitivan za svako rcalno x? .* Dataje kvadratnajednacina f(x) = ax 2+bx+-c = 0 CU~fSU rjesenja Xl J X2 realan broj u.i nakvadratnu po nepoznatoJ t. * Odrediti reaIan parametar m tako da se jedno rjesenje jedllaci. .:0)/\[af (a»0]/\l..a) x4_m2x~_9x2+9m2=O 7. [(X"X 2 E R)/\ (x.X 2 <a) 2 l l MnaCi11~oblikaax +b +c:". * Odrediti skup vrijednosti (kodomenu) funkcije: 2 .O naziva .a) 6. 6. .a) x'(x-5)(x+5)-x'+25=0 2 I b) x4_4x2_rn2x2+4m2:::::0 c) x4_ x 2_a4 x 2+a\=O b) x'-13mx 2+36m2=0 c) x'_2(a2 +b 2)x'+(a2 _b 2)2=0 b) x.ne (m+l)x2+(3m-l)x+m+3~0 .* Odrediti realne vrijednosti parametra m tako da za svako reaIno x vrijedl: x 2 -8x+20 .c) f x = x. .x": 5 6.9.51.a) 7.3. .40. .52.33.:a <a '.1. Bikvadratna jednaCina (jednadZba) svaka x: f(x)= ~(m + I)x' -·2(111 + l)x + 3(111 -I) -I) ? :< 6. rjesenjajednacine x--(m+l)x-m=O.45. nalazi izmedu -I i O. i x.+1 · 2x + 1 .37. '" Za koje vrijednosti realnog parametra m je data fLfnkcija definisana2a x 2 +x+ 1 (a < x..~ bikvadratnajednacina.* Za koje realne vrijednosti parametra k za svako realno x vrijedi : 62 <=> 6.1I. XjL- .I<3 b) Ix"+4x 1<2 b) x'+14x +3<0 !X'-kx+I!<3 b) <=> 1 b) .54.a) 7.43*a) 6.(x-4)(x+4). I 2 I + X 2" > 2 X 2 .a) 7.* Datunejednacinu rvesiti za sve vrijednosti pal~ametra a: a) ax 2-x-1<0 b) 2x 2+ax+3<0 c) x--2x+a>0 d) ax +ax-5<0 6..jesenja 51 ijedecih kvadratnih jednacina: a) x'-lmx+m'+9m-36=0 b) x'-1(k-3)x-(5k-ll)=0 c) (k_2)X2+(k+ I)x-(k+ 1)=0 6. . Dokazati ekvivalencije: NEKE JEDNACINE (JEDNADZBE) VISEG REDA 7.))] II +2(m+1)x+9m+4 6. Odrediti Tealan parametar m jednacine x'-(m-2)x+ 1~0 taka da za njena rjesenja Xl i X2 vrijedi: X12+X22 ima l1. pripadaju intervalu (-l.x-l.41.

38.15.ls=O 7..a) X 3_X 2-x-l 5::::.17x. x.2 a' 4 2 c) x· ·15x· ·16=0 c) 2 b) 5x3 -5x +1 . 7. x' 2V +sV·88=0 4(x -2) 10 +---+-x+ 1 .a) x .40. Dokazati! b) (x+3j'+(x+5)4=16 7.32.3x+2=0. a proizvod je jednak q.3.)(Xl~+X2·')=7. {·2. XI=] .21.. akoje xI=·5.39.29. Dokazati! 2 7.23. a drugo 5.64=Ob) 64x6 +1=0 c) 729x ·64=0 Odrediti sve vrijednosti korijena: l/i.20. x. * Na osnovu prethodnog ladatka rijeSiti jednacine: c) (x.·1. 26 (2x·l)2+25=0 b) (x2+x+1)(x2+x+2)·12=0 7. X3A=±'12 c) x1.2) 3(x'+1) +x+2=0 2.44.a) xl.45.a) (x+ 1)4.2=0.* Koji uvjet moraju ispunjavati koeficijelltijednacine ax" +bx 3 +cx 2 +dx+e=O. smjeno111 X= y.14=0.a) 7.31. x.fi )x'+3(2. a a) (X+I)4+(x·31'=32 I II Binomne jednacine Gednadzbe) a) x 3 2x 2+sx·4=0 ' b) 2x 3 +x 2 4x·12=0 c) x+3x'+sx+3=0 3 65 .a) 5xJ-4x-32=O. ako je xl =-1..3s.-Xl.4=±5i 7.x x'+1 4(x-1) 7.a) 7.+4=0.:1 c a 7.43.34. x3A=±7 b) xj.a) x'+x.2=±i.(x . Napisatl bikvadratnu jednacinu cija su rjeSenja: 7.fi + 1)x·9=0.46. 7.42.2.*a) x-+-2x·'+x2-4x+l:::::0 b) 5x. akaje xl=-2.a) x·'·5x· 2·36=0 b) x·4+5x·'·36=0 7. ·3) b) x'+5x'. da bi se ana smjenom x=y+m svela l1a bikvadratnu jednacinu po varijabli y7 a+h 7. {0.. 7. -2..a) x·sf'.4=±3i c) X1. d) '!64 d) lJ-125 Neke jednacine treceg stepena (stnpnja) Provjeriti da li su dati brojevi rjeScnja date jednacinc: 7.a) 7.a) 2x'·x·2=0. 3.=2 7. 7. TragajuCi zajcdnim rjesenjem medu faktorima slobodnqg clana rijesiti datu jednacinu: .4=± (2+3i) 7. Odrediti vrijednast parametra III aka je X(::::3X2... "I. xl::::::2 c) x3_6x 2+I 2x+335:::::0.I)"+(x+3)4=82 7 . a) mx +2x -x-2=O.{I.64=Ob) x +M=O Sx 3·125=0 b) 64x'·27=0 x'+8a3=0 b) 27x'·a3=0 3 c) x 8=0 d) d) d) d) d) c) 27x 3·8=0 c) 12sx3+343=0 c) 64x'·27a'=O 6 x6.18.17.a) Rijesiti (binomne) jednaCine 3 x ·1=0 b) x3+1=0 3 3 x .a) II 3 3 3 -+=-2 a (x+l) a (x+l) x x x+l 2 4 7. Suma svih rjesenja bikvadratne jednacine 3x"'+bx +c=O jednaka je lluli. 2. -Xl.*a) x3 +5x 2 +2x+I=O b) 4x·'+3x2+X-5:::::0 c) X?\_2X2+7x+4=O 7. xl=2-i 2 c) x'.j-x 3-3x 2+x+2=O c) -2x"+4x"-x 2+x+3=O Odrediti preostala dva l:jdcnja slijedccih jednacina aka je ciat? jedno Ijesenje: 3 7.fi +i 7 .2=±3.24.19. x'.27. {O. X I. + x'. +4=0 b) f'. Xl=-S. d) x"·(3+2. d) x3+9x2+11x+m:::::O.akajexl=-7. I.=2+3i.14.12.36. x.26.16.9x +33x·6s=0.7x. (2.a) 7.2=±2. X2.a) x3-4x 2+4x·3=0.28* Rijesitijedllacine: a) I x 2 b) x' +(H 7.. svadi 2 l1a bikvadratnujednacinu po varijabli y. Suma svih rjesenja bikvadratne jednacine X +pX +q=O jednaka je nuli.SVx·9=0 7.2=±4.4=±2i b) x.=·2 c) x"+2x 2 3x·10=0. {i..7. 3} Dokazati da slijedece jednacine ncmaju cjclobrojnih rjesenja: 7. *a) 2(x'·5x·5)'. 7...3+2x'·25x·sO=0 c) x 3+2x'·13x+1O=0 d) x'·x'.3} 7.(x' ·5x+6)2·158=0 7.22.j+(x+b)4=c..2} b) x3·x'+2x. Jje.37. 7.27 b) V8 c) b) lJ.·i. lJ. * Odrediti vrijednost real nag parametra m taka da kvadratna jednacina x1+(m+l)x-2=O ima rjesenja Xll X2 koja zadovaljavaju uvjet (x\+X::. Rastavljanjem lijeve strane jednacine na faktorc rijesitijednacine: a) x3 7x 2 9x+63=0 b) 6.0. x3.+ .25.13. b) x·'-6x 2+13x-IO=O. x3.senja bikvadratne jednacine X4_ (3m+2)x 2+nr"::::O II kojoj je m renlan parametar.a) x1.216 =17 7.=.Ako jc data jedno ljescnje kubne jednacine odrediti vrijednost parametra 111 i preostala dva rjdcnja: 3 2 b) 2x"+mx'+13x+15=0. Ako je jedno Jjdenje bikvadratne jednacine 2..a) 9 . xt=-1+2i b) x·'-x 2+2x-24=O. 64 x 3+27=0 27x 3 +1=0 12sx 3·216=0 8x3·729a 3=0 4096x 6·729=0 11 proizvod rjeSenja jednak je . x. c) x3+2x 2+rnx+2=O.2=±1.33.5(x+ 1)'+4=0 b) (x·3)'·10(x·3)'+9=0 c) (2x·1)4.30. i} 7.:c-(x+ I) 2 l+lOx I ~ .=i b) x:'+5x+ 18=0. napisati tu jednacinu.2=± (2·3i).4l. X'. 2} b) 2X3'X'+x+4=0 . * Pokazati da se jednacina (x+a). * Neka su .64 c) lJ27 lJ.a) Rijesiti jednacine: 7.

b) 2x'-4x'+3x'+3x.(-3. bEZ tako dajednacina x _ax _X+b=0 ima dva rjesenja: x 1=2 i x2=3 .2x)'=3 J h+3y-S=0 } x 2 +4)12_ 3x _ 2 =0 c) X+5)'+2=01 5xy+8=OJ 5xv+2=0 b) 1 f b) x+Y~Sl " x.l=O b ) 2x-+= 3 .47. (-2. Simet)'icne jednaCine (jednadzbe) 7. .1'=a c) ") ? ") I x--y-=3a-) A x-I ---1=0 y+l 67 .2=0 7.= 1 x-I y+l c) =1) b) 5X-3Y . . b) J 8.=20.a) x3_x 2_x+I=0 d) x3+7x2+7x+1=0 e) x'+2x-+2x+l=0 f) -x +3x +3x-I=0 7.52. -3) x2±4/=40 2X2+l=3 ~ xy+3=O 8.01.+3y -7x-12)'+I=OJ x+v=-a} .04..JO 4x2-i~-15 x' +y' =2(x)'+2)j 8.a) x'+21x2+21x+l=O b) 6x'-19x'+19x-6=0 c) 2/.a) x 44 c) X".* a) 2x6 -6x'+llx'-12x'+llx'-6x+2=0 b) x'-6x'+ 14x'-18~'+ 14x--6x+ I =0 6 b) x'+4x -IOx'+4x-+1=0 Provjeriti da li je dati uredeni par (x.1'=1 .X+ Y. (I.7.a) x2_2y'~2 . ? 3x.S1.d) x'-x 2+2x+16=0 e) _x 3 +2x 2+3x_1O=0 f) 5x4_x 3 _3x'+x_2=0 7..+)' _j =6) X~Y+I~O 5x+6y-I=01 c). .c-y-=16 x+).-7=0) c) ..a) 8.a) .a) 2x-3y=11.57.03..a) b) x'+/=25 8. -3x--.48..a) 2x'-3x)-x'-3x+2=0 b) 3x'+4x"-14x'+4x+3=O e) x'+5x'+2x-+5x+l=0 3x+ 2 x ''.'1"+..-2. y) rjcsenje datog sistema: b) 6x+2y~-6 . Koju vrljednost mora imati paral!lctar ')111 da bi data jednaci~a bi1a simetricna: a) mx'-7x2-7x+l=0 b) 2x"+mx-+6x+2=0 e) -x'+mx -21.7x'. .53. SISTEMI (SUSTAVI) KVADRATNIH JEDNACINA (JEDNADZBI) 7.+x'tx+l=O c) x'. _I) xy+2=0 8.4.'-2.a zatim odrediti i trece rjesenje x3· 8. (I.=6 5x1_y2±". -x).-4x"'. _I) 8.. 4x +4xY+r=7a-J A b) 4 x+S 1 x+y-5=~ e) 2<.-I) Rijesiti dati sistem (slistav) jednacina (jednadZbi): b) 2x+y=5 c) 3x-2y+4=0 x-y=1 xy-l? 0 8. S=0} x+.S5.a) .'1'-8=0 b) x'-2. .50. -x+ 3 = 0 + x -4 x. 3 -/. Q l ~ x+.a) c) x-lly=4.1'-2=0 xy=-2a- 66 x2+i:::.05.4x'-.')4 .56*a) 4x 8x'·13x'+34x'-l3x'-8x+4=0 7.x-1=0 d) 8x~-3x'-1 lx2+mx+8=O e) 4X4_X'+80x2+mx+4=0 f) 2x'+(m-3)x--4x+2=0 Rijesiti date simetricne jednacine: b) x.-6=0) l . . 4 5 8.'1'+(1--"':' 6 7. I' .a) 3x'_7x"_4x 3 4x 2_7x+3=O . 3) e) 3X+y=5 .-=8 } . Odrediti a.8.06. (2. 0 7..9.a) .4x+l=0 7.. RijeSiti date jednacine: ') 3 2 a) 3x'+2x2+2x+3=0 b) 3x 3-7x--7x+3=0 e)2x -4x -x-15=0 2 d) x3_5x 2_5x+1=0 e) 2x3+3x2+3x+2=0 f) x3_4x _x+4=0 2 3 7.49.y.7x+2=0 7.a) 4\-2)'=-7a.a) 1 x + 2y-x=2) .02.a) 8.10.Q'=12 } .(3. j' [-2a +y-=2 2 Y --=- b) I-x+x' =7 1_y+y2 1 2x+3.4) 4x'-/=20 x"-x)'+)'.+2xy+5.c-(a--a).

13.14.-3=5 c)E+l=1 d).a) J2x+l =7 b) .JS-x =0 b) (x' -4)Jx-2 =0 c) 9.x' b) .17.J2x +-1 = 1.2S.+ z·· = 61 xy+x:=2xv _ l c) y+z=2cxz X+ y=a.F=4 x+x+:=13 _ 2 c) I.adr~ ''koriJene.a) .::3 .<-5=.Jx-l =x+l c) )6~X~X2 =x+l .::.ll-i"j 68 b) '1=i .:::=5 b) lX. = x + 1 c) .a) ".JSdJ=&+lO b) .lClpna1ne Jednacme sa kv"!-dptnnl1 kDflJennna ' -f.9.Jx+3+5=~ +1 =7x c) J~·-5=.a) 2.':.. Dokazati da datajednacina (iednadf11a) nema realnih ljesenja: 0) 7+.18.7.J1.._.).a) .J5-x+17 9.23*a) 2x2-xy-/=5 2xl-3xy+3y\::80 Xl +xy-Z/===-56 8.y' =0 b) + Y '=8 xy=4 x 2 +y2=4 {X'+y2=13 xy =1 b) c) { xy-12=0 x' +3xy+ y' -61=0 {x' c) + y' =38 xy=1 xy+x-y=3 x2y_x/=2 8.16.f3 +~l-i.* J2X-Z+!2 -X=2 2y-x ~ 2r\'- + 2:.In. x-y x+y 5 8. To P~._' .20* _.e Uednadzbe): 9.f3 lRACIONALNE JEDNACINE (JEDNADZBE) JednjtcHlU.J57x+7 =11 d) .J..)x-S d) 9.i jed'Qa'c~na.4.a) .:::=4 x 1 { x'+/=7 xy(x+y)=-2 2 xy(x+y)=30 xJ +y'=35 x"+y-'= J 2 c) x(x +3/)=14 y(y'+3x 2)=13 Y xy=6 8.8.{.a) 8. +_.Jx-1O=x+8 9.x b) Ji-'h:'"'I.\2-11x+30 U skupu realnih brojeva rijesiti date iracionalne jedna~in. Nakoo odredivanja domeoe iraciomtlne jedhacine.(.<1) .J12-x =x d) .J1-33x=!34 9.[5 cJ .J3-x=. *a) jI b) 1\ x+y+. 0 x--xy+2y-= 2 2x +3xy-5y'=0 2 8.J3-x=2 9.22._.2+ xy +x=10 y'+xy+y=20 c) ' .[-I c) ~1+i.J2-5x=x-2 d) ..J2-x b) .J6i-5=5 (9-x 2 )J-x-3 =0 c) -2.ry y+z=byz { x+z=cxz lzracunati dr~gi korijen datog kompieksnog broja: 8.Jx' +2x+2=6 69 .11.J.a) ..+2=x b).12. =.e + y .=4 b).a) {xy-X+ Y =7 xy+x-y=13 {x 8.~orijena.Ji+ 3".iz~.=3x 9.' _' '.8.a) x+xy+y=11 x-xy+y=1 b) xy+x+y=l1 2 x 2y+y x=30 c) 8.Jx+3. ..)4x 2 -27x+18=x-2 b) .1O..{)_-.a) 5xy+3x'=57 2 15xy-x =81 b) .24.Jx+5 =x+2 b) 3~ =x+J 9.* a) 8.~lO stel?en?yanje~~ j:dnacine:' Ovdje posl.+3.'u htdrkiindu_hiiaju promJenlj_ivu riaziv~mo lhi~~~'~aJ~l.~ cJ 7 .)3x--S+7=9 b) 10-.n'atr:~~:ip~ .J5+x = . ' -'.Jx+.a) 2 {x' . " ' : Odrediti oblast definisanosti (do menu) date iraciona!ne jednacine Uednadibe): 91a) ~=17 b) E+7=14 c) 23 -/dI2=66x U kojoj oblasti je definirana datajednacina Uednadzba): 92. XC<+Y)=3 x(x + Z ) = 1 { x(y+z)=2 X+Y=2axy Y + z = 2byz r 1\ .21.J1-3x=3x+1 c) .=14 8. jednacinu rjeSav~rq.*a) b) 2x 2-xy+/=28 c) 3x'-3xy+2y'=8 x'+3xy-3y'=28 2x -3xy+3l=8 x'+4xy-Zy'=5(x+y) 5x'-xy-/=7(x+y) b) x"-3x/=1 3x1 y_y"""" I c) b) x-"+/::::6 x+y=2 c) x 2y+x/=1 2x 2 l-lx ::::36 2 2 3 2x y_y x=6 2x 2_x ¥+/::::7 x"+y-'=35 r~\' t+v ')6 8.J6x-ll =5 c) .+y." '.a) x -2xy+3/=9 x'-4xy+5y2=5 2 b) 2x +3xy+2y'=4 4x 2-4xy-/=8 c) Xl _xy+y2::. koji .a) .)x'-4=.*a) 9.:3 8.a) i b) 3-4i c) 8+6i ~ 8.9:12a) .6.uglavnom..)x'+x-3=3 ..st.a) .5.15.: 9s1ob~danj~nl.19..+2. k~ja' s.3.

Jx·~6-~ >2 b) .-~=2.Jx ~+22=5 ~x2-13-F13=0 x-l-~1+4x-x2 =0 c) b) 9.a) Vx -5x-4 = x-I 9-x x'".30> 81 71 . 'lex) «g(x)j'" 1 .25.fx-='3=2.!IE NY'<=} gix)<<l}' '.{" g(X)2oo{' {1(x)2oO v fix) > [g(xJl"'J J(x»[g(X)F"~1 .29.Jx'=ll > 5 10.13.21.*a) ' ( /(x)?o 24f(~) <.'1g(. " 14 f(xj.Jb+J+.Jx < -J x+ 3 + 1 70 -E.v~Jiciili ' JradJkarldu) n'ekog korij~Ila nazivamo lracionaln<i nejedna~ilJa (nejednapzbaJ. nEN}' -.26 a) -J.38*a) Vx' .J12x+25 9. ..' Za.nep0zI13t3 pojavJJuje:11 potk01jen.iiEN} l(x) <:fg(x)lj"~l.a) ~5-x' =·J3-x b) =2 ~21-.-' 9..a) ~X2 +3x+2 = -J'2-x---xC.J5x -10 + -J4+ x + .JI.37.j13-2x=~ b) ~--Jx+12=.x) >tV) /(.= .) .'''+<Jf(x) <)?(X).Jx+-Jx-I >1 c) b))4..14. -I .x+1 +-J4x+13 =-J3x+12 b) J4x+5=-J2x-I+~ 9..6 <: 2 b) ~ <: 3 cJ .JI. La) .*a) ~4(x+m)+n-~4(m-x)+n =4.J3x+4 b) ~x'-I=.JS+.2. x~ x' + 24 = x + 1 9.15.t).22.j7x+2··.19.14 NeJedria~inu'{llejedriad:zhti) lfkojoj s<. jracioJl~lne 'nejednacine vrijedi': " vx-~x-l 9.a) -J' --- .)? 0 '4f(x) <g(x).a))2x-6>9 10.18.a) .3./4x'--:9-.H6=.+I+.a) .fi'x-3 +1 = -Jx+2 c) 9.x)...39.n~ N} =1 L~(.a) .oj .24.J2x-3+~5>7 IOA. . b) -E=2+.J6x . bx~+ab-Ja+x=aH b) 9.a) 9.JSX2 -2Ix-68 =5 b) ./4+2x-x' =0 =4 c) -J~ -2x-1 =0 9.a) ~23+)2x+.~~ x' - b) ~5-j.5 -~~ = ~x.a) .27. ' Odrediti oblast definisanosti (domenu) iraciollalne nejednacine (nejed nadzbe): 10.3.' 'g(x»O .j7 -x +.J2x2 +x+3 24 = x-I 9. Za koje realne vrijednosti parametra a jednacina rjesenje? ...Jx b) .a) .j5.jx'+6<22 b) ..:..23.a) -Jx+3+-Jn-x =7 9.a) 2-x+-.9. /:(>:).20. lRACIONALNE NEJEDNACINE (NEJEDNADZBE) 9.J.x irna 9.·2x<11 c).J x 2 - 1 :::: a .:)< gI.J9+x 9.28.J2x+5+.a) ~3+·hx-5 9.a) -Jx' -2x-l+5= 1.Jb+3=-J3x+31 9.j3x + 4 x+l 10.a)'.' .16. IC.2x-3 = x+ 1 9. 17.j41-3. 1 =-y="\IX +3 3 x~2 9.

nazivaniO eksponencijil:n_:a:~ ..563x-3·25.10.1'+1 < 10..19.' Pr..15*a) Vx+6 3x-1O c) 1 ~ x < -Jx+8 ~ ~---- 3 .kv i"a I_erIc ijej" 9X2··4 <".a) (x+INx+4.)2x-12>. ~ f(x}>.1~-<3 V2x-5 <0 .*a) ...)2x+3 10. a) 7"=49 br 6"'=36 l1.a) y=2 x b) y=3 x c) y=4 x 11. 11 10.Jx'+3x+3 c) x+3>.*a) 11..awq' ~k.)4x .+l> 2 1O..~_ f(x»i~{x).dzba) 'u' kojoJ se nepo.~ojoj :s:e.':(a>O._ .y= ag("~. .a) .'. .a) x=I.a) r. Ovdje ~e poja:vljuju 'ekspone-ndja!ne jednacirie koje su napisan-e iii se. 11.· .4 x =78 x c) x=I..1 La) ~-x2+6x ..r.a) 4x-6 > ..J9 ..3.3x+3=0 11.\ ..2.)2-x +4. EksiJonencijalna funkcija y=(H b) Y~(±J c) d) y=5'.)3x-3<.. Eksponcncijalna jednaCina Uednadzba) oblika a I'Cl) :::: ag(x) Provjeri da Ii je dati broj rjesenje date eksponencijalnejedna~ine: 11.\ (a>:l)' b) i e_ksponenCijaln'~ jednaciJ)a Gedn~dzha).a) x=-1..8. 32: 2 /2 +.t. :..)x+8 > 3 b) . f(X)<:g(K~.!x+l +. Nacrtati grarik date eksponcncijalne funkcije: .".Jx 2 -4 < x-3 3-x <1 . 11. Il.. 10.2I..6.l.a"zi u e-s~poJlenN s~~pell<. Opisi tok funkcija iz prethodna dva zadatka..)2x+ 1 -. f{x).2x .a) F~I~k~tjq_ f: R_~ R+.1.)5x' +10x+1 "27-x' . Ije$&v'a_liju_e~sppqeiicjja[njh jecihaCina korisrimo_ ekvivaiencijli: . . afl.5.a) 2-4"=64 b) 3·6"=108 72 c) 7"=49 cJ 2 8 "'=64 H c) 2·8 '=16 d) 8'=64 d) 3"'=27 d) 5·9"= 135 73 .spon eJ\cij a4\i h.:'--:3 +. "1"~I -""'j as(X).stimo .zhata nalazi'u eskponentu stepena"riazivamp fu~kCij~:' Pr! _rj ~:s_<lvillij If.)15 .<a<'~) .18.16.a) 2'=16 b) 4'=16 1 1. 3+.}x-3> 1 c) 1O. {a> 1) Q9nOsn(l1".ej edn ac jlw 'kb ri.x' 2 < I -J2x+5 <3 c) .Jx 10.Jx· +3x+2-.a) >.[.)5x-4.1 . EKSPONENCIJALNE JEDNACINE I NEJEDNACINE "... neI?Qfq<!~_'...a*l} ~' ~-r(xl~g(x).2 10.J27 .5.< 3 x .a) -Jx-4 < 2 b) .)2x .22. 1+ </3x" 1 < .flEiiiY.3 x+ 1=1 b) x=0.2·8'-15=1 b) x=2.a>O..J~ b) . >: ag(>l\ '(h.*a) .20.+5 b) ..+2>x c)~<x+3 1O..)x+2< 3 c) E+~<5 1O.6 >2-x c) 1O.) . > ..Jx+3 <~ + . af{>l):> a¥(X).:=1 x~ < 0 c > 3 + ~ b) (l-x')E < 0 10.'x 10. ' ' ' Neje!. L' .lal.+5 X..12.. '.Jx+51 -[..g(. S > 8. v=(H d) Y=C~ J 1 1.7.fv~cih~ (bejednl'ld~b<l) -4 .2 < .)2-x+11 < 11.. 4.a)-J2x+22:x-3 b).2..6.[.4. ..<:.~...f.x ~ 1 ..aft:>:l. 10.a)Vx-5<-1 b)V6-x>-4 c)V2x+I<-8 1O. .(O-sa<l) .6·2'+4·8'=400 Rijesi datu eksponencijalnu jednacinu: 11.(~~<a.)x+l0 c) . x - b) .{:x)' ¢:>.r. .J.]7 'a) '. ?I.)2x"S b) J':+3>.7'-3·7'·'=28 c) x=·3."Sg(x). _'._ b) .8.2x b) . .+2 > .J6X .r-3 b) .a) .re'-2 10. {ednaCitilJ(jedI1 ti.I~~ 1O. 0 ~ __>x+~ -Y -v5x--1 10..~f(X)= ~l.1TIogu 11apisati al\X). 2x b) 8~613 ....e:t<.Jx+7 S O b ) .23.a) x+ 2 < -Jx+ 14 b) x."a) ob~ihi .Jx-IO<..'-defihis~ln'ujedt1aCi'npm f(x)=a x . " ' -¢:!:>'..fU+5x .s'poJl~!1cijalna nejedna~i_l1a {n~jedp_ adzba)~ .jd6>E+i + .1" b) .J6x-2x' b) 2x+1>..J..I ) Rijesili date iracionalne nejednacine (nejednadzbe): 10.? ".Jx' .13.. 7..14.:ag (. _.9.a) ~ > 3 c) -Jx-5 > 1 b).

1'+1 = 117 11.~ 2 +"1 .d) 3 2x .J3)' =4 + 22.2+.+ 2000)2000.\"--1 + 3.1 O..f.'-7. 2 . > O. C) (5.r+l 11.x =20 -1I·30 x +6·5 2x =0 .1"+1 +6-'"+2 = 1518 b) 5·3. at(r) >a Jdx ) Rijesiti date eksponencijalne nejednacine: 11.:::: 2 3 2x+ 2 c) 2-8V-36'=3·16' x 11.( =SH2_5.*a) 3-4" -2·9-' =5·6" 3 Ilo42..40.1(10.1'=1000 (d'4 (H'-3 c) = c) 4"'=256 I 1.5(5-3) 11.1"--2 = 13 c) 4·31'-1 +3..'-4«6 = 343 b) I I.1-2 _3 2..r.'+1_17 5-' b) 21· Y..34.a) 4 x >8 b) 9 x <27 c) 16 x <8 d) 125 x >25 11.. - (7)"-5 75 d) (2)-<+3 >-=<-\ 5) 16 7 2 2 c) 0.+2 < lOb) 0.-2 +7.36*a) c) 42x+1 I137.a) 25" = ~ b) ) 11. 10 I")roJna .I9.\'·~2 = 7 4-1" _3·4.9..7.2 =6 c) 9' + 27 = 12-3' b) Y -9·T' =8 4"+6 x =2·9 x 11.3.-2 b) 54x-6>253X-4 c) 3x+3 7 X.125'-" 00 4 c) c) 1 Y+' ( I )-.r+.*a) 8' +18' -2-27' =0 22x+2 _6-' .+ SHJ b) 4x_3 b) 9x.3<3 2 ..39.7 2x (?)H -I)' >4 b)::: < -4 (2 3 9 11.-3 > 16 11. .\-4 =315 b) 3 x+ 2 + 3.*a) 2 " J 1.a) 2 1'-.a) 4""'] +4 \ +4."+1 =7·393 11.a) 0.a) 6\-1 +6. ~ .-1 +7·3' -2-3.23.33.2 N ] _4' = 16 b) x II.3.J-'-' d) 0.2 x-.a) 5.38.-3 = 99 + = 26 b) 2' .+1 _4·::V.+1 1 00.a) 5"=25 11.1 = 84 x + 5. =I c) 127"-1 = .1"-2 _3-1'+1_3 r + 5. l]eSenJaJe .2 = 69 11. I I )-'-' _ <2' b) -I >-(8 9.45_a) 2'>4 b) 3'<9 c) 4'<16 d) 5'>125 I 1.*a) 4.1-2 = S.1.t+1 _! 9-"+1 2- x+- 1 2=3 x 1 = 3.a) 5:.r~.' = 36 b) 2' 5' =0.I6.S·1"+J b) (~3+FsJ +(~3-FsJ =34 b) 11.48. I 7. . + 5_1'+2 x+- 2·_22.*a) b) 22x+l 2.a) 3'· J.44 .-2)' t·.1 _2·3 2x .20. ifY = 1296 .a) ('54)'"-' -_(5'4)Y" b) 11.46.a) Vl28 = 4" b) c) 36<+'=6 c) 0.50.5 < 27 ( 644 j b) 9'-10 75 .'. =64'-1 b) 3 2x _2·3 2x . I 1.+1 =216 IJ.::2 + 16 = 10.+1 =258 11. 3 .-1 <a g (l) ..a) 25 x >125 3.J3J +( b-.a) 0.-1 t..' = 155 S.-1 (* f' + 3. I 1.+1 _ 3·5-\--2 = 122 b) 5 r + 1 +5.12.a) 7..25'.:. d naclile " x 2(){)O 11 .-2 C) .:.24.a) 2x_S·2-x:::7 b) 4x~J _5.a) 2'+'+5· =104 b) 5-.a) 4' -9·2' +8=0 74 b) 2" .2 (0.47.5)' --I =0 f' ~(t .5)2.(0.5 '=4 11.x+6 c) 3'" _4-3' =45 b) c) 5 6 2x 4' +32=12-2 x 5' _5 3.a) 4 +2·<+3 =20 II.2 = 1 b) 3 2x .1'-1 + 5.3 I.+1 + S' = 750 b) 2\--~+2'-+2.1 +3]:. 3 - 2X ' (41 -. 11. 2 Ee.\" Ilo4l.IS.2'=5 11.2 J.I"2 22 ..a) b) 7'\ +7-.a) 7 = 2 x+"2 Eksponencijalna nejednaCina (nejednadiba) oblika 11.11.35.2°.13.\"--2 =630 c) 52\'+I_S~-'"-1 =120 I 1.01 .a) b) 4-3' -92' =56 2 b) 42x+l + 22x+6 =4.r+! + 5 b) 6.a) (1 l3. a) 3·4" + ~.·-1 +6' +6.[i.32.*a) (~2+. a·I(X) _ 3 2 -.r+l=104 11..a) b) c) 3.::::4..43*a) -~-6'(2' ---~-)=l 2·'x 2-.49..28. Od re d ·· It 1 cJe _- (x.25'-'=16 (H =(H (%1'-' =2~ c) (if =(H2 U4 f' =~ d) 9 H2=3 d) 0.b) 2 3'-'=32 2 b) 0.8. 9x+2 = 6 4 \"+1 3 II.22.5 =16J2.+17.J9 b) 3·1' =4!J3 3'" 2 . 3x+1 + 3 2x+ 1 = 5·6.

36)°.. log. i'ii'r. 0 '.' «~ x 11. .25).1\T >Q... '.a>l rastllca..1' _5:..(41. .N'a'os..(.a) 8·1"·3. 2·3'<3 b) 22x+I __ 5·6 x +3 2x+ 1 :::.'..ll'.nazivatno I()garitapls\>." . (M>O.n*O.~(*)#f(X) ~g(X)~f(X»~.«Y-~.• vr~i se. log.a) 5..>" 1." a.zl...). «0.11 I.<X:t. '!z: flayede~r~ J~jrt¢Jje sme~lj: lO."to vi'ijedi: ... LOGARITAMSKE JEDNACINE I NEJEDNACINE +3 x x2 1 - .0 <.Q<a . b) 25·'-5"">50 c) 9'·. b>O).nr~Yi~a.f(Xl ~1()g. *.+3 <9 b) 3'+' r c) (0. .(n~je'?'~~a.· .>:-3 x+l 11.~~.(O<..(X) <: 100"..2 <8 11.56.Q <:4 .h. N.:.. ': .: I) ..S'e.::-0: . 18>0 11.9garit~rrl?k~ flll)l<..~la:~'t k~q: cFo ~og.i1 =llog" At. 0< (/ < 1 ..x2 > 8 c) 4 2' + 2.2 < 9 b) 2 3x .eJed'!1~q.' O~'a< "l/V:? > 77 . ¢::'> . .g("»O.2x < 1 81 b) (0.2"0+' 11.lj ~j p~ogaritmi koj i u.u od l1 osp rl-'J: bazq: O<a<l' op~~da.0 <. LOGARITAM.'l fu)jk.5.o~ail).'ll: Eksp.! a(OWcFjJ?Ja"'4F~~ dobio_pozitiVanliroj b.":'- .PI'trje~fly''lfljlj. '·:i':: . { . 5>+2+6·5' "'55 .a#.. 3 d) "'(%r gl-3x >1 b) 9·3.~ti9in:~ Q~._.61.5)' 11.a) 2 \"2+!.emo qa.·2<74 11.I +34·]-'-\ J')efj1iicijali)ga~lt'.':'''"g(X)} ""'.4rio. ' • .2.a) 5·2'+'-3·2.. (M lQ. . nazi'vamo logarit{u1l:. h.JogI'M.2 .2_ 6 > ~ c) 5 x2 .. .. L()gaI:jtamsk~. '¢.·05.'g.: 1) IOg.vr:Uedi: < gx+2 alogab_b."' Kako}e 1.~'!j ~ ~ :.f: R' -7 R"de·finisanajedl)acinom f(x)=logxx.Og"g{X)} a>l "..0 c) 9" -3<2·3 x Defipicijalogaritalllsk" fimkcije: Funkciju.( Q «.y.< 1. b..< g(x) . t iOg{lfCX). po >0.lI' ..a)9 +'+3.lt1~¢' ..arifn:t:.a) 12..< 2 5 11.. > 10 11.: ..ail'lO logf\ritam~ka j~dnacina (j"dnll..54..N >O. il'eposrednd zakljucllJ.f.55.gb q . . .cija .01). a '.()llelltia)jillitre11fl stepell6vatj haz.(M>D.60.'.broja:b'zabaZll a.d:i~e) 'u' kojim'l s~· p~jav..la primjer ci.odnosli na b~zu .fj$tiJl\Q ~'lij(3~e6u . J. g(x» . ."l~.-x <20 .5 La) 3 x b) 2 <3 b) 1 LS3.~. 199b..jilca.59... t{ '.57.el~Nj\r~Jel1¢jJ. Jbga'tjt~n]skil:ijeqIia~ina ~o.~zI>M. 11 Prelazak s jcdhe fonnuli: logati~a:hiske b. .a) 36 05x2 «i r x x-I >4 11">7" c) 16<2'" c) 23"<19-x b) 3 1 .a) 3 2 .l1· N)= )ng:"A1 +iog.)V1SKA FUNKCIJ4.~cia.. . b) 6·5'"' .::. ..' 76 1 {(x» ' .>! log' .2.58.b) 41 ".qfladib\J) ~ t~()j0j .> 0. ~~p~?n~t~. <± c) 125·5..Q..< 1) • Neppsre.0 < '1.'·4..saQT:z.cija ll.noyU liavedene ctcfinicije.::. !~&at~tm~du .<acF IJ IV) log" <if.a) y+2+ 7 ">4·7 x . na di"ugu (rec\mo'"..e~ log .vafijablu qaziv3mo log1\ritamske nejedIla~ne (nejedriadzbe).-pdno~no.'4.~....<I. ...\'= x 0 a'= b' .'.. LOGARITA.. .

.. b) log432 b) logs 1 I b) loo-~ - d) 5 3=125 Izracunati vrijednost datog izraza: 12. 32 . x=-1 c) y= c) y=log)-- XT3 2 b) Y =log3(-x +7x-12) x-I ( ) d) y=--logx+3 y=log(-2x2+X+I) 17 32 a) .27. pa na osnovu njega odrediti grafik njene inverzne funkcije. .a) 2"1og 2 .~ loa(x' -"'.3. 12.33.a) 4 10£.13.17.a) 2'=32 b) 4 2=16 c) 3 =81 12.Iog.12.\43 27 .2S.a) log.' 12. 4910S7 2 3.20.1. ~J b) )' = logJ --_. 3x _ 6 x-I l+x Odrediti oblast defillisanosti (dornenu) funkcije: 12.~12--= .a) log.25 logll6::. .a) log3 x =4 78 b) log] 8 81 2 7 12.-- 12. Odrediti inverznu funkciju date funkcije definisane u skupu realnih brojeva R: a) y=x.. . Nacrtatigrafik funkcije y=x+3..16.Iog.a) c) log:.21.*a) IOg21og2 12.81 c) d) 7 3=343 vrijednost varijable x ako je: 12.a) log. -.1.Iog9 S1 b) IOg41og.a) v .29.x b) y~log.0425+1 = N .0) logd c) log:V9 b) log:S.: x b) logslog.- -x-2 b) v 4) 12.22.a) log]32 12.6.24.a) 10giOO b) iog2 64 1 12.26. b) log) V64 c) 100"5 ~.*a) Y=F~·log5(X-2) d) log. Osobine i grafik logaritamske funkcije I 2 d) log .a) c) IO(T4 ~ 4 I 2 b) ~102+~log16 Slog.a) log.(x-l) cJ y=(x-S)·log(4x-16) 12. 2 12.-log25 ifiJ3 c) log21og2 1 d) log.a) log.8) y2 _ '):( 2x I-x . .10. Na osnovu jednakosti a logaN 12.4. c) 27 '. X x-_1 Iog(2x_l) b) y=)x-I~ log\c+l) )(x' -3x)log'(x-l) 79 .c) y = log-.30. lol!') 4 814 2 ~ . 12. V49 12.I.= X 4 8 x+l = log. '6 d) IOglO10000=4 d) I c) logj"..a) 12. lOI!. b) y=x+1 c) y=x-4 d) y=3x+1 12.32 c) log))] I ~. 10-2 log .Iogl6 fiJ2 d) log. Izracunati vrijednost datog izraza: ~-}._.a) 1'0'= 100000 c) b) 5°=1 (J3)' = 3 Slijedece jednakosti napisa!i U obliku eksponencijalnih: c) log 464=3 12.= .lf12l +~ . :. Na osnovU poznatog (vee skiciranog) grafika funkcije y=x2 definirane na skupu R+ odrediti grafik njene inverzne funkcije.- 82+\{)g~ d) . .~ d) 10".23.1 La) Jogl I 12. *a) ~ 10g.=-2 b) Jog!9=~2c) IOg4--=-4 '9 256 3 lzracunati slijedece logaritme: c) IOg327 12.a) y=log. . 5 d) 100'9g fi+. Date jednakosti napisati U obliku logaritamskih: 4 12.x+ I x.-/3 d) log.I6 IOg310gdog2264 d) log.-2 = log. b) 8 ' J2 c) log2 log2 '!if4 d) d) )10g.a) v=log 3(2-x) b) v~5·log. b~ Odrediti nule date logaritamske funkclje: 12.= x' .8..log464 c) log4log981 d) log4256 10000 I d) Iocr~~ -64 "~ 2 12.a) log.: x b) b) log5 x=-2 c) 12.2..:=. Pojamlogaritma i logaritamske funkcije.x 2 3 12.(x.15*a) log" if lzracun~ti I c) logj~ 4 b) log.d) -'"\' = loa.lO c) SJ]og"l C) 4 3-1og~ 32 .3La) y=10g2(x'-3x-4) c) log3 27::.19.·~ 81 12.7.14.5. f X +5 ~ 3-x . I d) log] . b) 44 110g .12.· b __. ~12S .9.125=-3 3 logl6 32 d) log6 1 I d) 10"-- .4 2 b) 2 10g :>s 12. izracunati vrijednosti datih izraza: d) IOJogJ5 d) lO-2log4 c) Siog.I6 x b) y=. 2 logs 125=x b) log310g.a) !og39=2 b) IOg18=3 I I 12.5) c) y=log(2x+10) d) y=log(x'.. 256 x=- 22. .

::a i odrediti log30 8 .43·66.7-1-- laS 12.a) 5 b) 34 c) 56..5 d) 78.: 3 b) loa.x b) y=]og2x i Y=2·log.2 7 .58.J4 b) 12.2·9" d) 3.94 6.128 12.59.:. 17a .IV2h.a) log~ 27·!ogJ 16 b) logj 125·!og2. 1 J ifi iog5 4? 4 ..68.50. logs 3=b. 12. Aka log(1 27 = b.(x+ 1) log4 x 1 1 2 2 3 4 12.000: [0 V. koliko je IOg24 54 ? 12.40.0) log 27.67.a) logx~i(I0g2+10gm-log4) 12.a) log[97 b) 10'&.72 d) 7 34.a) 410E-~ 27 3.a) y~]ogx i y~2Iog(x-5) b) Y ~ logx i y ~ log(x+5) b Uprostiti izraze: 12.2.11· \/276.45.41. izracunati log. Pravila logaritmiranja.a) 67-43 b) 184-425·67.2 cJ 448.4l.37.J.a) 43a'b J c) 10glog\!1000 Prelazeci sajedne logaritamske baze na drugu izracunati: 12.. Akoje log5.J.35.43.47.a) 5'·7 b) 42.1 12.1:. -log.52.39.8c()y) Koristeci baZll 10 logaritmiraj slijedece izraze: b 17 d) log. log x = -log 5 + ~[210g0 +llog 3 -~(IOga -10gb )-Iog 0] 12... 4 iii log'-7 -} 70-' 12. Prelazak s jedne logaritamske baze na drugu Koristeci proizvoljnu bazu logaritmiraj date izraze: 12.2·98.a) y~log2x i y~2·log.a) iogJ 8 iii log..)00 iii log" 100') 4 .a) y ~ log./567. 35 d) log[ 0.46*a) c) . 7 c) logs 0. 66.a) 3-4 b) 4·345 c) 11237.42.61. Odrediti izraz x aka je poznato logx: 12.. 12.a) logx=log5+log2 b) logx::o:::log12+1og4 c) logx::o:::log25+1og2 1248.5 7.!og6 125 12.1:.95 65 4 s 12.36.1 3 b) log. 4 5 3 5 4 7'" d) y = logx :.64.a) logx= -logSI+-log32+-log8.a) logx= 410g3--10g64 I I 2 b) logx~-logn+210g2 c) logx=-logi6+-log27 2 4 3 2 80 I 3 c) 10".34. log.x 12.2a~bl:c-2 c) 43a hc bJ 12.(x-l) d) Y ~ 11og. odrediti log 56.Akoje log2=a. 12.128 12.a) log4 log4 . 7 iii log:: 9 c) !oiS:. 45 + 2log~ 11y b) bJ 17x 4 Sta je vece: 12.a) 2 .j3 b) 34 .Nacrtati grafik funkcije: 12.59 2 3 c) IObo-x=-log64 '-" log.54. .'! 1 I 2 'b) log.a) y ~ logx-l b) y~log.Akoje logs 4=0 i log3=b. 12. (log a -10ab)-loaa] 3 2 3 Na istom crtezu nacrtati grafik datih funkcija: b) IOgX~IOg(O+b)-~[210ga+iIOgb) c 1 12.13 c) 3<178·317.7=b. Aka log] 3::0::: m..44 a) Sx 2 b) 3:v" 3 1 lab' 8x 2 c) 66a 1Jsc 5x J v·1 }' d) 26.12 12.69. 81 .53 33.Q'i 7 12.'i 1} x log3 log] Vi log .53.65. c) ~ log4 7':. b) logx ~ -log32 ~-'-logI6 + -loa128.a) logx::o:::2log4 b) logx::o:::3log2 c) logx=-21og9 1249.a) Iogx=log4+1og5-1og2 b) logx::o:::log2+1og4-1og7 I 12.55* logx = -log 5 + 2:l 210ga + . odrediti log 25 12. 1.60.j3 b 3 Odrediti znak slijedeceg brojnog izraza: 6.63.a) logx:o::-loo-9 2 b b) loo-x::o:::-log8 1 1251.a) log} 25·1og25 9 b) log210·log16 c) logs 36.83 c) 8 12.: 12. log3 _.a) 4xy' 56x2 yS d) 13.56.'i 2 c) logn JOOO--!og81 12.64 c) 78.38.66. xl 12. x b) y = logl X c) y ~ c) y = log.

odrediti: a) log4 b) logS log.4 88.17 iog b +c a +-logc.2.a) log b = .99.9238~ 12.3...73.+{ a ·log.3·18.335 b) x c) x= 2.91.4815. J=> 12.a) x=V125 b) x =V654.09'.54 4 d) x=9000.93.982 263iJ9l.a) Odrediti broj x ako je poznat logx: b) logx=1.799 183.:.10g.234 d) 9.231 b) 45.a) 12.3·log4·10&5·log 6·10& 7 =3 I 12.3 4422 12.8 18.887 x = 66.a) x=.04' cJ x = 7. V871.S2.a) 12..097 d) 0. 2 2 a +b '=7ab ab = c 2 + I '¢:::i> ogb ¢::::> a.j94J 12.43' 12.97.543·5.234 b) x=0.106.45" b) x= 6.12 9. [Y = 10.18298 logx=0.53033 logx=2.a) b) 57 8.00491 4578 23. 0.77.3 Procitaj karakteristiku izdatih logaritama broja x: .15' b) x .008· lj3.(/ 10g b a l"gb!(ll1.21 3.104.30103.675 b) logx=·5.a) X = .71113.2l 3.a) log 3 5 b) a log" N b) log 12..77 c) x=0.7.4 c) 12.3 . 1 1 -- -n '" 11- b) IOg/.94.a) x=O.' c) x = .71.5.90.47712 i 10g2=O.1..08872 ..76.981 2 .21' Prilikqm odredivanja logaritama koristiti kalkulatore (iii logaritamske tablice). log" N 12.4 2.a) 12.973467.96.l.3.4 0.99342:2 b) logx=O.75.81. *a) x= 70.93V7.877 0.S4.22 b) 987.a) 143..72 c) x=7.07393 721.S0. 12.J678. 12.22·89.25 43 34.74.a) 12.8782· 3.79.a) 34·53 b) 45.55 12.92.a) 4 12 2.-J0.991·0.a) x = . 5.44 b) logx=0.Dokazati sJijectece relacije: '.a) log~" N = 1 + Jog" b 12. N U odnosu na bazu 10) c) log32 d) logl28 8. II b) x=4.105.86." all="1 .37 b) x= ~819.987-35.=.a) x 12.2·4._h a = 2Iog/.87. ~j3.100.98.002005 12.3 b) It a +b I ( b) logc--3-=ilogca+logc => log ul> a 2 + b 2 i:.7722 ·3 82 c) c) c) c) d) 66712 d) 0.34 d) x=0. Dekadski iogaritmi (logaritmi z = 10"':'" x= 1O".175 ~4. __1_+ __1_.-:C.11 logx=0.22444·1 c) logx= .a) 12.11.a) log2.JO.:: c 2 b I b) 10g2·log.a) 10gx=0.102. 12.log4.0400567 Prlmjenom logaritama izracunati vrijednost izraza x ako je: 12._" a. b) logx=O.~ Iog 6 5 12.114·0.3 0.3 logx=1.333 1 2' 12.1i2 .73 0. 1 12. Ako je log2 = 0.4 245.' 34.3.55 12.log5=3 log" a + log!> = 10g h>gb" 12.88.543' .103.92 cJ x=V38.8 c) ~88.a) c) I 1 x = x=~24.876 c) 5'" ·12.a) x=66.5691 12.76020A logx=3.a) 12.45 25.89.a) 10g l.32456 c) logx=6.'Hi = log If! n " _ log/ a + It ab --l~ C = Odrediti logaritam datog broja: J II b) 123 234 b) 2.a) 1ogx=2.00567 b) 0.. log/I N c) c) c) c) Odrediti logaritam datog brojnog lzraza: 12..98 12.lj87.78.a) 12.45 '11.02099 12. Ako su poznati logaritmi: log3=0.12987 12.J6.7 321.20358·1 b) logx=0.85.489 logx=·15.30203 odrediti: b) logl8 c) log36 d) loglOS a) log6 Odredi karakteristiku broja logx ako je: c) x=561. V)=~) => 12.70.·1 ·0.94 b) x=0.41' = ='=~='-"7 .115 .2 34.887 4.34 98.329 c) x 3.10 La) x = 83.812. 83 .6' .118 7 .83.433 5. 1 12.18.·1:"" 12.a) x=43.905 0078 5 ·67.3.95.b) x = .451.i5987 2.39 c) 78.3 b) V14.30103 logx=0.7 .0008876 12.672 logx=·0.46 c) b) 34~7 V832.271 c) 9. 77.72.

~ x=2 log2x 2 + 9 7 . (3' T 1)+ log..=- ..+ .a) logx~3 b) log(x+I)~2 c) 12.. (4 x +4)=x+ lofu (2-'+' -3) 12.136.20')=x+log25 b) lodr-x-6)-x=loix+2)-4 12.log (x .4)= x(I-log S) 12.5' -25.a) log4+3Ioi!2x-3)]=1 12.125.' -x)=-1 c) log 6 (x" +2)=1 2 12.l) b) 210g(3x.128. (5'+1 - x]ogx = ]'0 = 324 c) 3'·8>+2=6 12.a) ----Iogr=-logr-·l 10gr-l 12131. llog'.118a) log.a) logs ---.a) 5)+ logs (25 + x 2 )=% IDe 3.134.139*a) lod6. (x + 1) -Iog.0) 3 2"0". )~\\\'3X ::::400 = 10000 12.a) c) IOg7(2x'.120.2~-~ 12.138.x2.1 12.410g X + I 12 log~l. Logaritamske jednacine (jednadzbe) c) 12.143.a) 10~8-21og(x-I)1=2 b) 31ogx.1)~4 b) log(2.a) log'(X21)~1 b) log5(x2+1)~1 12..Jl.x)-Iog(x·.24.a) ~IOg(X + 3) = 12..21) 2 IO{-}+ .=_1 log 8 .x)~'1 c) 12.12.-) = log±-IOgX cJ log.137. (3'+' .Y)+Jog.IOS.4. -13)=x-xlog5 85 .::logI1(3x-5) 12.IIO.111.335 3.a) log x + log4~ 3 b) logx + log16 ~ log48 c). x+ I 12.129.9+~67. = logs x x 2 b) x log.132.1IS.x ) ' b) b) log(~x+l +lt3 log Vx"='40 ) 2 c 10&x'.a) log.*a) log.140. =36 b) 5'·2 =50.(x -I) = I lo§(lOx+ 3)--lo&(x-6)= 1 12. ~ 3 b) .130.= 1 5-1ogr 1+logr X 10g~X+51'=2 log/10g.j34.+7 -log.109.'} + X +2 1 12.41ogr 1+logr b) 21og+X}10H+x}lobc-1)+10lJ! 2 12. cJ logx' +--locr5-1 =--Iog(x-I) '2b2° logl!(x" -3). d) log3(3 20)= x b) log{.a) x =900.ilo12lo&(x-I~=O b) 10&I012logJ.2.107*a) x~V34S.a) log(x.A -4x+5.log x 11 + log 12.142*a) log.a) _'1 b) lo~+2x+I)-210g\"+1)=lo~+6)-1 b) log2(x-l)+log2(x+2)~2 log3(9~2.a) 3'0"" ·2'''''' 100(t3) ~.1)~1 .a) b) 0 log x + 2 (3x 2 -12)=2 210gr 2 12.2x xJ .117.l )+log(x·2)=210g(x·3) b) log(x'2l+log(x+2)=2Iog(x. 210gx _ ') 2-logS-'- b) l 1 2 b) .x)1=0 12.J2x -I ~ log.(6-5 x )=I-x b) log l (4 . 21ogx+log6=loglS0 c) lo&lo&lo&x=O .1. 112.a) log.a) log(2x.11.log25 12. (S .' -2x)=log(2x+12) b) log.log5~log25 b) lodx-3)-lodx-2)~lodx+9) log(4x-IS) -" c) c) log2x~1 log(x+S)~O c) loi3+210gl+x)1=0 log~(log.12I.(x-I)=log.(2' -3)=1 b) log.5)·log(x+ I )=2.133.. cJ loilt-5) loix2-S) X 12.:. (.1) = 2x .r..(2' -1)+log.141.x b) .(log.2)= 1 I).a) log(.119.+ 10"[-"-1 L) 4 2 ~ ~ . 24) 3 log.-+lj=O 12. log.a) log.a) log(logx)=O c) 84 '- I x'''P )+ 1 + log4(x + 1)=3 . b) d) 2 2 !og3<\.3.113.a) log. 3'" . (3 x b) log(2' .a) logx+log4~0 b) 2Iogx+1og2~log9S c) 12.093 x~ 0. 6)~5 c) logs(x 4 + 12.135.l+x J 4 +--=3 5.127.(Y" +1) b) log.a) log(4 .- .a) IOg*(-~)~2 b) log(3x+1)'~0 12.2 x - log~5x--4'log~x" 1 =2+ logG.a) 12..123. 2 = log. (x - =~b) 2 cJ 2 1/2 1}2 )1 --log2+logv A +4x+5 --lo§.445' 12.2 x-310g. x+4)=-1 Rijesiti date logaritamske jednacine (jednadzbe): 12.99452 +.116. (3' 12.126.' =81x 2) 2 1 1( 5 . x)=2 12.(3S-x') b) ]'-'±Iog(x +.a) log(x.a) c) 12. I )'log(x+2)=log(x'2) b) log.(log.a) 10&r.114.(logx)=1 c) log.C\. -31og.(9'" +7)=2+log.OS 12.a) loiloilogx)] = 0 b) 10&[log.S) 12.*a) log. +6)=x +x .3)= 6 .122.

x =xif.< 0 -5 1.x+log.x-Iog] x-8=O c) lo&x-Iog] x-4=0 b) 12._.5.x-Iogxx+log.a) =lOlogx+l x c) log9x+logx' 3=1 log.x=4 10g-l-1og:. 2·!og b) 10gx<0 b) log] x>O :: 12.a) x - 3 .x<8 c) log.1 x _ 5 .*a) log.a) log9+3Iog.a) log.5(3x-2)<-1 log3x+]oK.. =0 c) log3·log3+log.a) x =x 3 ~xlog.a) log! . 2 log.logx-Iog7x=3 4 b) 12.(4" +4)=x+log 2 (2"+]-3) b) 11 b) log x-logx-1oi?ix=4 c) logsx-Iog x·logx=4 12..< 0 Xl c) -9 2x -I 1 log4--<x+l 2 I b) .174.a) 12.x Xl + 3 12.158. 12.!.x-Io&x-logn x-lO&l x =3 .*a) ]0 x-3 b) logJx > 0 b) <0 b) 2 X d) logJ6 x>16 d) log7 x >O d) log:.169.a) 10g2 x+1og 3 x=1 b) log. log x =. a 3 Rijesiti date jednacine: 12.x+lo&7x+4=O .159.2l(ax)" -1]=1 4 a b) ]og3 a -log.157.*a) 10g".0-1.a) x 10gx =100x xl-lop = 0.(2x+5»log7(x-3) logo.x----.iog x 87 .(x 2 +9)= 1 b) log4iog2 x+ log21og4 x = 2 2 b) log. 2-log.a) lOg16'X+log g x+log 2 x=36" 4 12.<.x+3 4-x b) 10&-->0 c) 2+x 6+x b) logO'i--->0 .. 2 = -JlO 10 610g6£x+Xlog~x=12 b) 12..' 1U 1oga M · .3=0 2 4 16 ~ 81 12.a) 86 b) 3 b) 10g.152..- 2=log x 2 12.--<0 I-x 3x -I 12.166. a =log.] J Xl -4 ---<-1 '2 x+l0 logl xl-2x+l <0 x-7 x' -1 c) ]ogo.162.05 x >0 Xl + 25 Sx + 6 log x c) log 0.x<0 c) log] x>O log4(x-l)< 2 b) log3 (2x+5» I log(x-l)< 2 b) log(2x+5»1 10gix.17I.150.a) 12.[. .x log x >0 >0 '1 x-2 12.16I. x·log 4 x =4 b) log" x ·Iog.2( 4-2x»-] logo.x>32 1 12.7) c) X4 c) X 1+ 1og ..--->1 .a) log).172.a) log.x+logo2=2 12.a) 12. log3x+log9x+lognx=12 12.168.a): logx.(x-8» 2 log! (2X2 +5).' ' .a) 4 10&.-+ 1)<0 2 log.x=7 12..160.:1..a) c) log1x<.a) x iogx+7 4 Jocr _ x b) 2 -4x+3)<1 .*a) log 12.179.177.a) 12.149.(IO" .....ol .a) log) x .' 9 12.a) 10gx>0 12.x>4 b) log..x=- 12..1 x]op-2 =100 . 19 12. rijesiti slijedece jednacine: 12.a) 12.167.165. = 1Ologx+l = ]0 2 c) c) b) b) b) b) 2 4 (.r 12. .+ >11 log x 1 .x=l0iS: c) 10§6x+1o&x+log.a) 12. (2" -7)=3-x 3 2]og.a) r .151..5» logo.2_ < 0 c) 2x+ I log 0. " r10rmu PnmJenjUJUCl = 10gh 1 M za prelazak s jedne logaritamske baze ogb a na drugu. x ·log 5 X =4 5 2 I Logaritamske nejednacine (nejednadzbe) Rijesiti logaritamske nejednacine (nejednadzbe): 12.173.logA'-log2=Ob) log2·Jog.'+1) log 12.1)< log42 logo.146.148.170.176.\" "..144.D =10 log.178..y.156. .ix+ 1) log~ (2x 2 -3x+S)<'log~ (y2 +2.4(2x.a) 10&. x·log. x < 0 4 4 log5( 1-3x)< 3 log(l-3x)< 3 log.164. 1 + X b) log 2 12.147.163. x + 2 log J9 = 0 c) X c) if.a) Jog] x < 0 12.175. d) logsx<S c) 10g.2 +2x-I)<0 x- x+ 16 log b) log.180.145. b) x'/~ 12.01 b) x210gx -10x=O b) 0.a) 10g..*a) log:.181.< 0 log 2 X .a) ]og.a) 12.

c) - 6 c) 5 c) -18 d) 4) d) n.a) $.183.a) log x I 2 12.a) -4 b) ·2 n.195..a) 12.Jlog x 100- b) y = )Iog(x - c) x 12.196.radijanima: 13.< loa loa _ . logx+IO 13. log" 2 .- 6):. 4x + 3 )$0 9 (: r.> . - 3 1 In.9. !'a) 2 Jog:" 2: log b) 109.3.6.._---- 13..1..7.ll f] 13.a) log.194. log 2 (4" .2) b) v=·_-_·. 16 12.. Orijentisani ugao (kut).1 j.2. x + 5 1og 1 x+I Iog~-- 2.-4 <.log .' 4 = Ko!iko stepeni (stupnjeva) ima ugao (kut) cija mjeraje izraicna u.198.1 - Uglove date u stepenima (stupnjevima) izraziti u radijanim~: 13.. log2x-2 log2 x + 6 b) _-=-1_ _ + c-':"'-.-. log.8. 21ogx+110 1 c) > . log 1 (4 \.4._ 12.. x < ___ 2_-... 4 -log. -'.'·a) .)+IOg~(X-I)21 2 ].-:. 6 5n.:' -x -1 .187*a) log. x+3 . Koliko stepeni ima ugao od 3n radijana? 5 (' .a) y:::: !og(2x-3) 12.a) 11: 2 2n: 3 7n: 6 b) b) n.2 ~ 8..197*a) y = 12.- 2 X log 2 log.a) 30° b) 60° c) 45° d) ] 5' >:-1 x+ 1 log log. (2'+'-4»-2 log. .a) y = . 16x < 1 r ~ 5 0 lou ¥ + b~2 > 10 C> b) ) b) log.l..' ):+1 b~ b~ x-I 12. 2 .j.I 4x-11 log(x+ 5) y loge-xl + 3. IOg~(X-. log b) (X' .185.a) ]20 b) 135°c) 240' 13...a) 13.- 89 .4) b) y x+l b) v=~oox+x I )2~ b~ " b) v .2 12.*a) Y = F x-I log. )x 2 +6x+9 12.2x 2 12186.5.a) y=-b-+log(3-x) 0 :1 Odrediti defilliciono podrucje (domenu) date funkcije: ~ .a) 4 b) 3 13.a) 40° b) 100° c) 68' b) log.8" 13.IO.I.' x-3 12. I log(x .a) 90° b) 180' c) 270° d) 360 0 13. Radijan. 0 S NOV I T RIG 0 NOM E T R I J E • ].og . 3 b) log.a) I 13.a) log 1 _.(x+l) 21o&.*a) log] x·1og x 9·1og 3x 9 < 2 . . x 2 log.~" -2).(3 - 2x) log. (3 - 2x) <0 2 $ c-----..a) 11: b) 2rr c) 411: d) ·211: c) log .(x+2)+log.21 1 .\ + 4) x(x' .295779° ~ 57° IT 44. 2 ~. 3 5n._. 16 > 2 10) 12. . cJ c) 4 5n.. . log .3 )<. 6 3n: b) .' ... 2 5n: 4 d) II d) -253 13.184.182..190.192. -- 1 nldijan ~ 57.189.1 .log J X log 1 X b) x-I 2 1-1og4 x I I 1 12. 88 .1. x .11..b) < I+log.(x-4)-I$O b) 1 1.. Uglove date u stepenima izraziti u radijanima: 13..

15 . I 1 ~-- .J3.· n.oju: a) 2 b) 6 c) -3 d) 4 13. 1~. tga 4 clga . . Konstruisi ostar ugao a ako je: . ..•) 30° b) 120° 13.26.2.13.29.fJ '. U kojem kvadrantu se nalazi drugi krak ugla a ako je: a) =200° b) a=3500 c) a=645° d) a=I27So e) a=-8SS0? Izracunati vrijednost izraza: 13. d) I In: 6 d) _540° b) 3" 4 b) -300° 4" 3 c) -450° c) 13.•) 90" 13.2 -13-..19.---13 " '..0 0 n.28. 2 1 - 2 J . • --13 -- I --13 - -J2 - 0 2 2 2 :!3 3 . .) sin=0.a) 3sin900-78cos90o+55tgI80° 13. Nacrtaj na trigonometrijskoj kruznici dati ugao i odredi gra'ficke vrijcdnosti !1Jegovog sinusa: .) 900 b) 180° c) 270 0 13..4.•) cos=0.24. . 0< 0 --J3 -2 -1 ..d..- 90 -'2.23.30..••.. Definicije trigonometrijskih funkcija ostrog ugla u pravouglom trou lu (trokutu).20 .5 b) sina=-0.14..) -rr b) 1C 4 c) 180 5n c) 0 4 d) 210° lIn d) 6 ~acltaj na trigo~lOmetrijskqj kruznici dati ugao i odredi graficke vrijednosti n]cgovog tangensa: 13.J3 1- ..sin3rr+24ctgnl2 13.31 .~~ 13.3. . y • 7r '4 5n n b) 47r c) d) 2 3 4 13. 2 1 c) smcx=.a) 30° b) 120° c) 210° d) 360° d) 300° 13.. 91 .•) _ 5" b) 4" c) 5" d) _13" 6 3 4 6 13..•.d .• ·0 n.. . 10 1 .21..' 3 .. I . Pronadi tacku na trigonometrijskoj kruznici koja odgovara datom b.32..22.18.25.55tg360 D b) llcos 180'-12sin2700+5ctg270' 13.16. Der~nicije trigonometrijskih funkcija na trigonometrijskoj kruznici.7 b) cos=d) tga=2 e) ctg=5 4 5 Graficki odredjti vrijednosti ostalih trigonometrijskih funkcija ako je: 13. ..a) 450 13.17.••.d. .d. [(a) 3rr/2 2TC/3 STC/6 :iii: rr/6 nl4 nl3 nl2 --. --' '~ 3 -43 O· -1 .fi' J --13 2 .12.. sma cosa..5 c) cosa=-I d) sina=1 13.a) 45° b) 120 c) 270° d) 315 0 0 U trigonometrijsku kruznicu ucrtaj uglove: 13.•) -150°.13.27 .•) " 6 13.•) 35sin 1800+9cosO° . -- -J2 . n.a) 2rr ... 13.a) 13.a) 2" b) rr c) 210° d) 300° c) 2n d) 3rr 3 3 4 ~acrtaj na trigonometrijskoj kruznici dati ugaa i odredi graficke vrijednosti !lJegovog kosimisa: Vrijednosti trigonometrijskih funkcija nekih uglova (kutova) koje se ('esto koriste u raznim zadacimao 45' 90" 30' 60' 1200 150 0 1800 2ido 360° a TC '. .a) 2siTl1[ + 5cosn + 3tg2n b) 6cosO° -4sin90° +4Stg360° b) 3cos511: . Trigonometrijska kruznica i predstavljanje nglova (kutova) u kruznici Nacrtaj na trigonometrijskoj kruznici dati ugao i odredi graficke vrijednosti njegovog kotangensa: 13.a) tg=3 b) tg=-2 c) ctg=2 d) ctga=-1 13. O.18 . b) 120° b) 7r 3 c) 135° cJ 57r 4 d) 225° d) _ 3n .

krc . 0: u prvom kvadrantu..h -cos'a 1 tga. i1i . 12.a) sinx~O._~.37.o dre d"It! 13 13.ctg. .ctga i tga. 13.- .nosti ostalih trigonometrijskih funkcija pozitiynog ostrog ugla a.36. u drugom kvadrantu.si'na fc ::---.41. 13.+ cos - 3 TRAZENA TRIGONOMETRIJSKAFUNK.947 b) cosx~O.124 c) c) tgx~O. 13. b) cosx~-O.38.14.35.2 45° )~-- 7r". b~24 d) a~20.c. odrediti slnu. ex u d rugom k'vad mntu.. =.a) sinx~-O.Jr .88 b) cosx~0.::c.a) sinx~O. Ako je cosu = -1~' u COSU!.i::-+kn. Ako je tga::::: 3.. 13.48 c) tgx~-3.. b~2J.S8 Odrediti ugao x u radijanima ako je dato: c) tgx~ 3. tga .53827 .ClJA sina sino.t: ~--. odrediti vrijednosti osplih trigonometrijskih funkcija ugla u. Katete pravouglog trougla su a==6 i b==8.•. + . ex u prvom kvadrantu. . d.a) sin30"+cos60° b) cos60"-sin60° c) sin4S0-tg4S" d) ctg30o+sin30° 13. c~J5 c) a~lO. 13 49 Ak'0 Je sma = _ < • 13..a) 44° 1344.':' k "Z' tgu=:-'--:-.'.sin 3 c) tg=7 d) 11 6 ctga~- 3 3 3 2 ci ±·JIc-sin'lx . a:.. Zadana 13. -'-'-:'-.40.54.lzracunati vrijednost datog izraza: 13. A k 0 Je L..sine.13. Konstruisi ostar ugao a aka je: .k. -.a) 42 b) 53° b) 15 c) 27° c) 32 d) 42. sin30°cos60o+eos30osin60D+ 2cos45°sin45° -tg450.143 13.".a) 4sm-ctg.9564J 13.. S a u cetvrto111 kvadrantu.34° d) -12 e) 1457° eJ -676.cos_ct:- Z·· a*k1t--ke-. ako je dato: 93 . Ako je cosu Odrediti ugao x u stepenima.a) 25[n300 +3 10sin300 ~1 eta tga SIn a cosu 1'\ rc 4 JT .a)=tg. coso: -: 2 ". n: 7r n: lC 13 .47.. Odrediti vrijed. tosfX ±.d .- -_' Jr.53748 I 3. Ako je ctgu=2.. - 2eos 45° ~ sin 45° ~~b 1 + sin.S d) d) ctgx~O. ·· 3 1.Z· tg(r-ctg(X.33. ~~( •. u -- • k'vad rantu. _ -i ..43.47 . 6 Osnovni trigonometrijski identiteti 6 .--':"--a).(X 1[. L Odrediti vrijednosti trigonomdrijskih funkcija datih uglova (koristiti kalkulatore): 13. 13.o d re d"ltl cosec u cetvrtolll 13 =-~.5 sma =12 .'..d.a) sin30o-cos600-tg45°-ctg60° b) 2sin60o+7ctg45°-6tg45°.2sin~ + to~ 4 4 2 °4 ".osa Z .74327 b) cosx~O.« ctg( ~ ·. . tga ±JI+tg'a ctga ±~I+ctg'a ctga ctga ctga - b) 4cos~ .tg- 13. minutama i sekundarna ako je dato: 13.5.:: 1 .(t)~. 4 2 a ) SIna=~ b) casu=5 3 funkcija ~ coso: ±." . odrediti sinu. 'E_:."-': c:to-ct'?~' ~---:-siQq. Odredi vrijednosti trigonometrijskih funkcija ostrih uglova ovog trougla. Izracunati vrijednosti svih trigonometrijskih funkcija ostrih uglova pravouglog trougla kod kogaje: a) a~4.l43 d) ctgx~5 d) ctgx=-12. c~5 b) b~9. LSlll .50.23458 tgx~12. odrediti vrijednosti ostalih trigonometrijskih funkcija ugla u ' 13.te:JT -"39 .cos.55.53.46.a) sinx~O.a ) ~. sina..567 ctgx~ 11.52.48.45.

69." 3(sin a+eos a) .-1cos 2 x r 1--~ 1 2 ) 1+ [+ 13. ~ko je tga + ctga == 5..sma+cos(X. rg'x+l tgx 1-2cos'a 1_2_+VII-sine< 2 VI +sina 2 sin:? x-cos:? x 13. odrediti: a) sin 3 x .:t:5sinx = 0 3-Ssinx 1.83.. . .64. Ako je sinx-cosx=rn. .tgasin 2 a.J1-m SJllX2 . 2 1356 ' ..cos 1 x + tg 2 xcos 2 X d) 5-sills5°.b) m = -..66. 3 5 Sllla=~ 40 cosa=- b) c) .76.j-l+sinx I-sinx I-sinx + l+sinx JJ ---COSh x erg sin xctgx d) cos:: X b) d) b) tgxsin x cosx cosx +---sin x 1 + sin x tgx+ cosx I+sinx ~l+COSX +~I-eosx I-cosx sin:' +eos:' -1 ( 2 2 ..sin x 4+5cosx cosx smx-cosx l+sinxcosx SIn X 1 + SID X COSx sin x-cos x 2 tg 2 x-l smxcosx 19x 2 cosx + . 13.·I I Slnx COSx sinx+cosx cosx-sinx b) tg'x+ I tg 2 x-I (-1--COs.61.78.60. a ) tg-u 1367 .79. Ako je tga = -. Odreditt vrijednost izraza tg 2 o: +-:-__1_ _ + ctg 2 a. Ako je ctga = 3.2(sin 6 a+cos6 a)=1 .fi ctga=. -- 1 -Jr 5 < 3n: a < ---.~ 94 I 95 . smacosa 13. ako jc cosU = 13. -.-x.77. Ako je sinx+cosx=m. Ako]e 2 13....a) sin4 a-cos\x=sin 2 a-cos\x J3. coso: .? 2· .odreditieosxi 2 13..75. . cosx d ok azatl.-sin 2a _b) sinactga+cosa c) O+s'ina)(I-sina) sin 2x-cos-lx-sin 2x+cos 2 x b) sin'"'x+2sin 2xcos 2 x+cos"x 1 .68.-. Odred Itl vflJe nost izraza . 1 sin 2.x 13.d) tga=3 .* a) Gtga b) sin4 a+2sin 2 acos 2 a+cos 4 a=1 b) (l+tg'a)eos'a=1 2 2 2 2 b) cos a+cos actg a::::ctg a 13. 2 ctga + crg{3 b) slnx-cosx c) ( 1--. 3 2 .70.a) 13.= .:. ak0 Je tga == .58.0) d) c) ..' 13.81.a) b)--c-~~~ d) J~tg'x-l 2sin' x . 13.63. ' .cos 3x Dokazati: 4 4 13. x c) ctgx:+ 13. d sina+eosa .80. _.71.- ' + ctg-ex.~I-·-1--sinx)=sinxcosx \ cosx smx ? . ~. odrediti vrijednost izraza (I+sinx + I-sinx l sin x c + cos x sin x sin x l+cosx J8-..~2-­ sm. odrediti sin 3x + cos 3 x..= 2£·tg' x . a) ... odrediti : 13.a) sin 4 (X +sin 2acos 2a+cos 2 a= I 13. 3 4 eJ 41 ·· .45in a c05a-l n: ' 0<x<2.65.. aka je tga + ctgcx= 3..73.84.a) 13.0drediti vrijednost izraza tga .a) (l-cos'a)(1+tg'a)=tg'a c) Uprostiti dati izraz: l-cos2 x b) tgxcosx c) sin 2 x-l d) 2-2siI/X 2 2 b) l-cos 2 x+sin 1 x c) ctgxsinx-cosx 3cos 2 x-3 d) 3_sin x_cos x 1+coS1a.72.a) -"------'. 2sina-3eosa 13. tga + etga .x =1 tg d) 5cosx-4 . .a) I l-sinxI fI+~ + 1+sinx l-cosx 13. tg-a-sm.* a) (sina+eosa)' ..3. 4 ... odred1t1 3 3cosa .0<m$l.J]+.57.a) c) l-co&X 1+eosx ) V 2 13.a=tg asm" a 13.cos?'S5° sin'a tga+tg{3 tga ctg2a~1 2sin'a-1 .74. x x 2 tg.. . lzracunatJ SlIlUCOSU. 1+ ctgx 1+ tgx sin x + cos x sinx+tgx c) = I +eosx f3..a) b) -.62. d a 'Je smx 13.a) .sma * ' _ sin a-cos ex .cos .-sm.a) .59.- 2 Dokazati slijede6e identite1e: 13..82.cos-2 2 2 I +COSX 13. Aka je . 2 2 sm a-2eos a 4 .a) tg 2 a b) 13.

...nep<'irna . 97r tg1 2 JT+sm28n-cosI7Tr+ctg_ 2 13.* fspitati da lije periodicna slijedeca funkcija: a) 96 Y~sin-J2x+cos)3x b) c) FIStg(x-2)-61 y=cos)3x-tr..a) f(x)= x--tg'"3xsin'2x b) f(x)=5tg''is x tg)x d) ctg24050 19971: d) c. kojaje neparna..* Ispitati parnost sJijede6ih 8n: I OJ[ b) cos-·-2tg-- 6 -sin3x ..·· i"tiilkcija ie.86. . 1. 7r 2" 37r 4" 5". .. Sill 3 1 13.. -----..92. lzracunati vrljednost izraza: .. .405° d) ctg7500 13. ..1 4) (cr('x) :"'sinx casx -(gx sine'.) cos( -x) \ v=tf!... ' .. cos(x+2krc)-::.105. Trig<)nometrijske fun~cije nega~~vnog argumenta.a) Y=7sinx b) F-llCosx c) y=sinx+cosx 13.. 13..7.. .."- x -] -lx 4 -31 . d) FCosx-sinx d) y=4sinx+tgx c) etg(....=-8cosx 13. ..' period funkcije y:::: 9sin3x..t g -7 c) tg-- .a) 5111- b) cos800" j 971: b) cos-- 3 13..94. kEZ. •••. -. a(! +ctga) +cos' a(1 +tga)=sma+cosa..) 6 13.a) y=si11x+ll b) y=tgx+5 c) y=ctgx-4 d) y=sinx+2cosx 13.. Odrediti osnovni period date funkcije: 13. 1371: 1771: a) 2SIO-_+ 4cos .• ftinkcija -je--parna --- funkciiaie neparna·:. 3 Koja od slijedecih funkcijaje parna.a) y=sin4x t/l4X-..95..90..t..'!Sx I..::cosx .99.-I:+sinx 2 cos2x i1 c) f(x)=8·.sin 3x cos4x b) f(x) I -I 13..a) y=4+5sinx b) y=12-cosx c) y=2sinx-5cosx b) y=sin(x-rr) c) y=cos(2x-n) 13.a) f(x)=3-xctgx b) f(x)=4+xC05X c) f(x)=ctglOx+44 d) t(x)=12-5sm2x d) y=5tg2x OJ[ b) v = -.a) sin390° b) tg765° c) co..\:3 3 c) .... 6" 7" 1 13.....97. a) 7si1l630o+3cos99Qo_ctg765° b) 6eos 1500o-sinS40o+tg9000 13.13.•..104.103.a) sinll30° ..102. * Ako za svaku vrijednost argumenta x vrijedi jednakost .:- lspitati parnost slijedecih trigonometrijskih funkcija: 13... ._ = --7 15 15 15 15 IS 15 15 2 fCc + c) dokazati daje funkcija fix) periodicna.JJ 97 .91. kEZ..':. Provjeri da Ii je !!..tg8XI fllnkcij~: a) f(x)=sin0n' +1)+c05 5 b) f(x)=sin(JrX 4 -I)-2si11x '.106.98* Odrediti period fU11kcija: c) a) Y~15sin2xl+3 b) y=111cos(3x-4)+191 13.. Periodicnost trigonometrijskih funkcija 13..360") = cosx tg(x+k'180") = tgx ctg(x:+k'180C ) ='ctgx iIi iIi iii iii siil(X+2krc) :::. ctg(x+krc) = ctgx kEZ.96.* cos~cos-cos-cos-cos-cos-cos-..93. .88.rr~" 8x 1'.87." ~ 13.6.85-* .l(x) sjn~ .89. .a) ((x) Vrijcdnosti trigonomctrijskih funkcija datog Izmzi pomoctl trigollomctrijske funkcije ostrog ugla 13. 771: 13.a) y=2sinx b) y=-3sinx c) y=4C052x d) y... (\ ~--xJ 4 .tg(x+krt)"= tgx .fix) 1 + fix) 13.- 6 c) tglSIO° 25J[ 3' 6 3 x .100.a) cos4200-2sln750° b) sin810o+15cosI170° c) tg5850+ctg225C 13.I01.a) Y = 2Sin(x+-':.. kEZ. a koja nije ni panEl ni neparna: Izracunati vrijednost datog izraza: 13. Parne i neparne trigonometriJske funkclJe sinlx+k'360") = sinx cos(x+k.. sinx . ... '.' furikGiia "'nepairia· • ...x) ':'ctgx: .

126.109.]29.a) 13.128.a) cos87° b) eos2]5" c) eosl]]O d) cos400° 98 99 .]20..a) sin480° b) sil1855' c) sin 1230° ]3.110.124. tga<O? 13. .107.a) cosl7° b) cos51° c) ctg24° d) etg72° [3.ctgx sTilx -cos x ' -:tgx' ~_ctgx_ -sinx :':'cb"s-. Odredi znak razlike: a) sinT7°-sin2So 37C 2 ) c) cos2x<O 13. -SJnX -tox Datu vrijednost funkcije zamijeniti vrijednosclI funkcije komplementnog lIgla: 13.a) sin23°b) si1166° c) tg43° d) tg]4° 13. U kojem kvadrantu se na]azi drug! krak ugla a ako je tga<O.a) d) sine -2x»0 tg]20° eos21O° sin225° 5i11315" .FUNKGIJEcp TRIGONOM:BTRUSKA FUNKCIJA ARGlJMENTA O-x 90~.116..117. Odrcdi inak proizvoda: a) 5In7i\:.a) sin]290° b) cos570° c) eos]230° 13. c) sin]60° 13. Odredi znak svakog od datih brojeva: a) tg265 0 +5 b) ctg573° c) cosl16° 37C ----x 2 d) c052500 0 c) c05(-2260) d) sin(··270 13. * Odredili ob]ast definisanosti (domenu) funkcije: . U kojin~ intervalima je data funkcija pozitivna. kEZ .108.125.112. Znaci ttigonometrijskih funkcija ARGUMENT. a) f(x)~J~inx b) f(x)=~-tgx c) sinx ctgx cosx :-sinx .123.x x -+x 13.x 7C 2 -+x 13.119.a) 13.115. c) cost -95")Clg( _100") 13.'. b) etg135° b) sin240° b) cos225" b) c05300° c) c) c) c) tg135° ctg225° tg240° tg300° cos120° ctg I 50° sin210° ctg240° d) ctg330° d) d) d) d) d) ctg2x<0 f f(x)~J3cosx -1 ~ Odrediti vrijednosti trigonometrijskih funkcija: 13. J} sin325° 13.a) cos480° b) ctg855° c) tg1230° d) 5in960° d) tg960° d) cos945° Vrijednosti datih trigonometrijskih funkcija zamijeniti sa vrijednostima trigonometrijsklh funkcija uglova koji su manji od 45°: . Svodenje na prvi kvadrant 13.os1000 b) tg2000sin350o c) 1(+ iii cosx Izracunati po formulama svoaenja l1a prvi kvadrant: sin]20° b) cosl50° c) sinJ35° 13.::' tgx etgx ":CO"SX -sinx ctgx tgx -cosx sinx cosx -ctgx sinx C'OSX t2X -tgx -ctox ctQ:x Sli1>~ cosx tf0 ctgx. sina>O? 13. V kojerrt kvadrantu se nalaz! drug! krak ugla a ako je coso>O.x 21t + X b) cos67" .118.9.x iii 360°+ j( 2k7C+ x fJi k·3600 + x.12I.a) 13.c05800 d) ctg12° . Odreditiznak datog broja: a) sinl25° b) sin3200 13. au kojirna je negativna: a) y ~~inxcosx b) y~sinxtgx c) y~tgx+ctgx d) y~l-siJ1x 13.122.a) si1155° b) sin] 14° .114.13.127.8.ctg86° tg730-tg54° 900 +.a) ]3.113. U kojem kvadrantu se nalazi drugi krak ugla a ako je sina<O. cosa<O? 13. U kojim intervalima vrijedi nejednakost: a) sinx<O b) c052x>0 c) sin2x>0 ifi 2n: .111.* Na6i sya rjesenja nejednatlJ1e: a) tg2x<O b) sin2x>O 270 0 + x i]i 360° .

508 )cos(-l 022 tg(. nE Z).a= tga . Odrediti tg( a+l3) A • b) si n3 3 °cos2 7° +cos3 3 °sin27° b) sin85°cos 15° .tg=f3::-· .· .. tgatgf3*'±1. b) 0 tg 2 252° +ctg 2 342° - aik7r.IlE Z). 5' 17 a) sin(a+l3) b) sine a-l3) 13.+ 2eas643 b) 100crg'9900 + 25tg'5400 -3eos 2 990 0 tg240+tg2IO 1-tg240tg21° -a) 0 1. 13. Adicione teoreme (formnle) cos(.tg(a+ f3)= . 13.133.a) tg187" d) ctg600° c) ctg451° b) tg280° 13.I3* ~+n7r. "'-.a) tg73° . (k.144. 1 I 'ISO .138* Dokazati jednakost: cos 2 696° +tg(. cos(a+I3)co cosO'. Vrijednosti datih trigonometrijskih funkcija zarnijeniti sa vrijednostima trigonometrijskih najmanjih pozitivnih uglova: a) sin 11 11: b) cos2311: c) sin811: d) tg33. l~tga tgf3 • b) sin(ex-p.134..260° }g5300 ~ eos 156 ctg(a....a) cos660° b) sin 870° c) ctg930° I3.10. ' .Cos~-sinasinl3 . ..0drediti tg(a+l3) J[ ~< 13 2.~]'i_1l3 2.. sin(a+I3Y =sluac()sl3+cosasinj3 1.f3ill7r. I + tg 100° Ig400 <7[. 5 101 .a) sm .a) sin28°cos2° +cos28°sin2° 13.152.a) 4sin810° + 3cos720° -3sin630° + 5eos900° b) 5tg5400+2eos 11700+4sin9000-3eos540° 257r 137r 197r I3.143. 49 27r 357r 57r a) Sln-1[=COSb) COS--=~Sln18 9 13 26 sin(-.130. 2 13. ako je tgex = 2 i 4 180° < a < 270"- 17 i 1800 <a< 270"13.A·oJesmex=k" 3 sin L.c) 1 +fg34°tg4° iT <~. Dokazati istinitost datih jednakosti: . cos(a.555 0 )+ tg15S0tg245() 2 I . '" Dokuzuti 15til11t05t jednakosti: sin 825 0 cos(. aka je coso.+-.. 46. . 2 13 2 13 37r lC -<a<2rc.0'd re d"HI: .7ctgf3 lzracunati: 13 ." ··ctga.r)eos(1T+a)tg(37r \ 2 • i.137.t.••.tg4 () ...0. 13 :0:::-.)·.145.akoJectga=-.ctga*±ctgf3.148. Odrediti cos(300-a). +ex }os(a-3Jr)ctf. +a) sin 395° sin 145 3:.t~ga_··. = .a) sin35°cosl 00+cos35°sin 10° 13. * Uprostiti izraz : 0 • d) tg585° 13.. Odrediti tg(450+a). 1 + tgatgf3 4.l3) =cosaeosl3+sinasinl3 af~+klr.I32.tg28° ( b) 1 +tg73)tg2S0. tgI24°+tg56° l-tgI240tg56(\ c) tg34 °.139. I .a) . -13)=-... (it I 5 tg(a-I3).136. ctg(a+f3) . aka Je cos --ex = -12.. < 360°. = O.. ··.f3)o=~ct~g_a~c~tg=f3_-r.140* Dokazati jednakost: 100 146 .505 0 )eos 755° . -[g 2 13. ctgjJ==-. Odrediti sin(300·a). c) eos(d-l3l .141.cos85°sin15° b) cos28 0 cos3 2 Q-sin28 0 sin32 0 b) cos7 8 0 cos3 3 ~+sin 78 0 sin33 0 tg340+tg26° l-tg340tg26° 2 tg1000-tg400 .616°) tg 194° = 2 . .3tg-.142.' .iso )+cos7So sil1(.. (rc) A 5 tg(a-p).g..212 0 ) 0 )' 2 -1. 328(J )sin 958(1 ctg572° 13.0<0: 8 o 14 7. S1l. -. 13.·. ctgac tgf3-1 ctga+ ctgf3 a) Sif.P-co~~.. * Dokazati tacnostjednakosti: 0 cos(. ako je ctga=3 3 13.13.149.150.1 2700 < ex. .a) cos53°cos37°· sin53°sin37° 13..-.a) eos41°cosll°+ sin41°sinlio 13. 111: Izracunati vrijednost izraza: 13." - 13. 13.tg(. (k.135..::·lc. 13..131. tg. . 13·... 0<13<... sin(a~i3)-= si~a~os.151.

Neka je tga=x.'.. a i fl ostri pozitivni uglovi.") ~ctg a etg' f3 2sm a sm.o. tgfl=~.sin(a .a)+ tga l-tg(45° -a)lga tg b) b) 9][ 2s -tg 3_t~215° ")' 0 3tg-15 -1 7C 4 9rc rc I +tg-tg28 4 sin4a ctg2a .a) cos2a-sin2utga 2si11(a+ (3) c) b) tg(4So . 13.18.172. x>-I. t gi3 =-J3-' 1<a<4.165. Ako je sin a =~.'.(3) cos (a + (3)+ cos(a .a) c) tg( a+l3+y) 13.a) sin2acosa-cos2asina b) sine a+fl )sinJ)+cos( a+i3 )cosJ) c) cos(a+f\)+2sinasinp d) sin(a+f\) .. Dokazati daje a+fl=45°.a) b) 13.):.a) h(6° -a cos(a+J))cos(a-J))+sin(a+f\)sin(a-J)) sine a+45°)cos( a-45°)-cos( a+45°)sin( a-45°) sin53°si1167°-cos14°+cos37°cos23° sin200+sin 13°sin5T-sin33°sin77° sin200osin3 10° +cos340°cos31 0° sin30°cos300tg30 o + sin30°cos30°ctg30° sin'(300 -a)+sin'(300 +a)-sin'a y.60°)+ cos l (60 0 + a)+ cos 2 a rc 13.:(a=--J:.a) Ilia . Koliko je a+i3 ako je x<-1 '! 4 13.Y__9 _ IS 5rc 18 rc tg--tg12 12 SJr 7C l+tg-tg-~- 12 0 ) 1 + tga b) tg (45 +Ci .a) 13.(3) 13.a) sin(a+f3)-sin(a-f3) cos(a-f3)-sinasinf3 d) ctglSO tg=~ .11 c) Izracunati vrijednosti datih izraza: sin34° cos 236° -. dokazati daje .163.a) b) ctga-l ctga c) +I tg(~+a )+tg(~~~1 ctg(~+a J+etg(~-a) 13. sin56° cos! 24° 13..155.158. {3 13.f3 )cos f3 .f3:. 171.159.+-.160. Izraziti a) sine a+f\+y) b) cos( a+f\+y) pomocu trigonometrijskih funkcija od Ct.tgf3 ! 3.. c) sin(a + (3). Q+P+ Y=-.a) b) c) d) 13.174.L:.157.".173.sin(a-p) 166 sin(a+f3)+sin(a-f3) b) cos(a+f3)+sinasinf3 13 .154.g. Dokaz~ti daje a-fl=30'. (a .J3 . 13.f3 )sin f3 b) cos 2. 2 1-r'g(39° +a 4rc rc ( d) sin (a .16I..170. ako je tga= .168.153. sin f3 = 3 ~ 3.f3 )sin f3 cos (a .a) i sin y = -~. ako je Date izraze dovesti na sto jednostavniji oblik: 13. Aka jesin a = -l~ i 270 0 < a < 360'.- tgatgi3+(tga+tgi3)tg(a+~) !-tga f3J :. tgf\= 1."'f3~ d) Ig(a + f3) . r tg(52° + f3 ). . a-I a.. Dokazati istinitost datih jednakosti: 13..f3 )cos f3 + cos (a . Dokazati da l+x .156.a) sin(45°+a)=cos(45°-a) b) cos(45°+ci)=sin(4S0-a) 102 103 . 2 . a i fl su ostri pozitivni uglovi. .164.f3 sin' (f3 + a)+ sin' (f3 .. .x .etg(83° - 7C 77C ctg-cos--sin~cos- .a) sin 20° cos2S' +cos200 sin2S' b) cos3S' coslOo -sin3S' sin! 0° cos2So cosS8° +cos! 78° sin20So rg(390+a)+tg(6°_a) . .162..17S. rc Je a + f3 = .169.11 13. odrediti sin(60'+a) i cos(600:a).llif3 II?CX + tgf3 12 13.. 13. ako je sina 3. 1+etg(3So-f3}g(7°+f3) 13. 4-a 'su ostri pozitivni uglovi. 10 a i i3 su ostri pozitivni uglovi. a i i3 13..J3 +4 sinfl=~.cos4a tgf3 cos'(f3 -a)+cos'(a + (3) .sin (a . Bez upotrebe kaIkuIkatora i tablica izracunati: a) cos7SO b) coslO5° c) tg(-75°) 13. Dokazati da je a-I>=30°.13.167.

13. 13 J[ < fl < 3J[ 13. cos20.183. ne zavisi ad x. - 105 .·.. S1I1 Y = -. \.cos(x_a). *Ako je 0:+]3+)'= 180°. . 3 13.. 2 12 13.cosl3cosy. Aka je sin fl =- 12 .> x tg- 2 13.182.. 177.> 1.kE Z.': . ./3sin'X-cma~2si{<X-~) >. (cosa +.192. r:c--~- . .fl) = 2 b) (ciga + ctgf3 )ctg(a + 13).zax'" ~k+l!".== C:OS. dokazati da je cos 2 (X+cos 2 j3+cos 2y+2coscxcosj3cosy =1.196.a. cosa i tgo: ako jc cos~= ./3 sina )~ si~3d' +a) d) 13.' 2" ' cos 2x .191 Izracunati sin[3 i tgB. izracunati sin(cx-f)+y). c) tgo: d) ctga 15. 13." COS 2 X 1 'SlllLX. . Ako je sin a = i.* Akojetgo.. tg2x. izraclinati sin4a 13. '.=3.. 13. I siri 2:. dokazati cia je cos2cx+cos'::l3+cos2y-2COSCf. 5 izracunati sin20.ficosa -2sin(4So -a} b) 1) 2sin\60o +a -f3cosa ~ <X tg 2 .cos <X . \3.~ . Co . Trigonometrijske funkcije dvostrukog ugla i poluugla 2 sinI5°+tg30°cos15°~ ~ b) . 2 2 5i~ ~= ±r-~osx - 1.+v=180o P J ' dokazati dUJ"e to-o:+taR+to-y=to-utoRto"y 1::>1-' cf--1 b 1. >0. x 13.a) .184. J 3.J2 + 1.(cIgf3 . l+c05x . Izracunati sin20:.194.a) sin(a +fl)sin(a-fl)~sin2a-sin' fl b) cos (a + fl)cos(a .1.:r. tg ctgfl + tga cos(a + fl) 2 13. . " Ako je o"+]3=y.fi ...6l = sin'a +sin2 {J + 2sinasin{Jco~a + {J) b) c. tg20: 1 ctg20: akojectgO:=.190..197.' 2. Cl. pn cemu st! 3 4 5 uglovi. 13.::. ~ . . * Ak" 0 JC I-cosx.189.s . lzracunati tgo.\45 +a • 13..180. Ak·· . Izracunati vrijednost izraza "00 . 1zraziti u funkciji dvostrukog ugla: a) sina b) casa 1 eos4a. a+b 104 ...a) sin'(a +.:::::0. dokazati da je tgatg!3+tgl3tgy+tgytga ~ 1.> Ll 187 - . 2 13.c) cosacos~(tga-tg~)~sin( a-~) 13. cosa. a etgo: ako Je tg.. . Aka je o. 13.SllJ.tgfl }ctg(a . (l-tga)co~45° -a) 1+tga (0 ) co.193...a) tg(a +fl)-tga -tgfl~tgatgfltg(a+fl) .188.'.198.176..':-. lzracunati sina i casa. 13.. .. aka je tg20:=2 i a se nalazi u cetvrtom kvadrantu....X -. b>O. 4 "' S1I1 a = -) S1I1 (3 = -.ctga }ctg(a - 13) = -2 . akaje to'<:> 2 : 3 .11. 1.je Q-I-. .~ ±~l.. 3.. Izracunati sino:.. 2 17 2 a 13.3 : 2 sina a· :::::: 2.C~. . ako je tg (X = . 13.2cosa I .f=l. tga 13.+.+~+y "= rrJ2 .181a) (tga + rgfl )ctg(a + fl) + (tga -. au cetvrtom kvadrantu.185. ako je cos2!3= -1I3 i 213 se na(azi u tree em kvadrantu.ore d d"ttl 13 .. b) sin a . ..L b le smx=-·--.186. i Y ostri 13. Izracunati tg1 2a aka je cos a ="~ .os~. !.179.fl)~ cos 2 a -cos' fl ~tg2x tg<X+ctgfl cos(a-fJ) a 13178 -..a)· . i: Dokazati da vrijednost izraza: cos2x+coslCx-<x)-2cosxcosu. .. lzracunati sina.cos20:. .~.[.> 2.!.* Ako . tg2O: i ctg2a.izraClinati sin2[:\ i cos2~.199. .195.

3 22 2 11: 13. Izracupati vrijednost izraza: a) cO$21'5°. Izracunati vrijednost izraza: b) tga +ctga .sin 10" (cosa~sina)2 -cos2a 2 13. 13 . 180 0 <(1<270.~.228. a) 1-2sin 2 15° b) J c) Dokazati date jednakosti: 3 sin(2x+y).a) " sin 10° 1. 13.2tgJ3.. 24' 24' 24 24 13. Ak oJe 5 2 2 2 -~.' _ 4 .220.216. izracunati ±~ x ugao trougla..213.sin'15° b) 2sin67°30'cos67°30' 13.l l g -a . Ako je cos x. Ako je 3tga. 0' 13.201.a) 4s1nia. Izraclioati sin~ cos~ tg!':.!.203.a ) sin -10° . odrediti sin2x.!.219. 50°' 1 ...a) c) b) cos3x = 4cos 3x-3cosx Bez upotrebe kalkulatora i tablica izracunati: 13.a) 4sin 18°co$360=1 13.22I. SlIlCX--. Izracunatl SI11-.218.a) 5i1115° b) sin22°30' c) cos22a30' d) b) cos4 2a-sin4 2a d) 1-8sin~cxco~?a b) c0520:+2sin'o: Skratiti date razlomke: sin 22° b) -_-.a) c) 13.227. izracunati SIn a .2S4a V- b) ~ 1+ cos ":.4 2 0: 1 +cosc) d) 8cos50co$ lO"cos200c0885" 107 .90" < y < 180" . 2 13.214.. dokazati da je tg(J3·o:) sin 3x sin6x sin 2x iT 2co~230cos670 (c0570° . 1+cos2x b) 2sin700sin20° d) 2cos50°cos40° b) cos200cos400cos800 tg2Z a30' d) c) sin- Uprostiti date izraze: Uprostiti date izraze : 13.208. 90° < a < 180 0 . a) c0820:-2cos'a.cos 20° b) sin 44 ° .2 0-.a) sin8 d) cos\x.cos200)( sin70° + sin200) 2cos400cos50" 8cos1Oocos200cos400 sin 2ee 5-cos2a J[ b) cos8 12 °. 3 . b) sm sm 100=8 13. 13.205." l+cos2x d) d) 13.a) 2·211:. ~ cos 10° 2 13.202.2sin 13.311: Slll-sm7 14 tgy ~ 2. c) sin40osin50o::.a) (sin a· + cos a)2 b) l+sin2a 13. a cosa .21 I. 3. izracunati x.206. JC t~o . I ctg-. ±. a 16 sm- ex iT 13. Ako je tgx. Akoje cOSX. 700 SIn.13. Akoje Sinx+cosx.5'0sx sin 2x tg'(45"+a)-1 ~( tg'45"+a)+1 . izracunati tg2x i ctg(2x-2y). 2 :::: 5111 106 sin8a . Izracunati cos4x ako je ctgx =..- 2sin2 ex -sin 2ex L tgl5" 1-tg'15" 13. 13.lIO. 3.215.217. cos a i tg a .odrediti I+a . sin y ..cos2x i tg2x. 12 iT e) ct<yo 8 " . 270" < x < 360" .224. Ako je ctga..cosacos2a c) 2coi 2a-l 13. cos2x i tg2x..a) sin3x=3sinx-4sin 3x 0: 13..226. c) sin2&'-(sincx+cosu)2 2eos 15° -1 1. c) sin 40" sin 20° cosx c) .207.222.%. l~sina 13. cos-cosa cos 2acos 4a 2 13.223.a) fl='~. Ako je sin xcosx = (CoS~-$in ~ 13. Izracuhati sin4x ako je tgx. -? I?_.a) c) Upn~stiti date izraze: 13.).:. sin2x.204.-6cos 2 o:: sin 2a+ sin\x.209. cos(x-2y) i sin(2x+2y).

.. .. Dokazati daje: a) tglSo+ctgI5° b) n IT 8 8 etg.a) IT 2 <.. dokazati daje b+c a+e a+b : ')Cl 32 ~f3 7Y tg' -+tg' -+ tg' -=1.241. n: .= 2. 2 2 3 Dokazati identitete: 13. + (co sa ' "a-f3 cos~)' = 4sin' . tg-+2sin'-ctgx=sinx .S=i..232. kEZ.in.. 2 l-co5x x sinx ' .13.. .a) tg x 2 . =4 13.237._.a) l-cos3x 1 + cos3x c) 13..f2 16 2 b) 2 13. Odrediti vrijednost izraza c) d) ctgx=--~"t 2tg':'" 2 x 13 5sinx+ 8cosx+ 3tg. kEZ. 2 2 109 . x I +t"'6 2 l+cos~ Z Dokazati identitete: ] .I~-.J"J. 8 4 8 8 8 b) 2 sina(sina + sinp) + cosa(cosa + cosP) = 2eos 2 a .~2-~2+J2 16 c) 1 r:-'-'I:'= eos...238.J2 + 2cosa. ..X x .230.".240.. . Dokazati jednakosti: x 2tgsin x = .. .= .... a b c 13...x<.J7'. a) .tg' .--... ai<D je tg..... IT b) )Z(I+sin2a) ~2+.s. 2 2 = .J2+2cos4x.244* _--=-- b) S IIlX X ) ---2 2 r. cosf3 =---.:"."'.a) . sinx- c) x J-cos- 1 + cos 2x d) cosx 2 13.f3 ._.236.234.235. o<.n."'') x 1+ tg'2 ') x 1. gdje je 13. . x I -to'" 2 13. 2 2eas 2 "'::-cosx 2 13. R' sm.233..tg .cosx b) ... za x*kn. x SlTI- 1 +.231.=-V2+V2+."'.IT ~+ -+cos 4 -+cos'-.:. sinx 2 I+cosx : 13. zax*(2k+l)n..:d-=-i:~== a) sin.. ( SlIla' 13.242* Aka je cosa =_.'..229.. cosy = . b) tg-=---. 221 13.a) c) 108 2sinx-sin2x ? x' = tg'2sinx+ sin 2x 2 b) l+sinx-cosx x =tg ] + sin x + cos x 2 .+:_..:·e. Skratiti razlomke: a) l-cosx --. 13.... Izracunati bez upotrebe tablica vrijednost izraza: 13 cos--+cos "n 4 3n: 5rc 4 7n cos ..239.I=+=._._.=2. a <..---:- x za 0< X<-.sin x ( IT 13."'.243* =Igicos:? ~-sinl x \ 4 2 ~-- 13. Dokazati da vriJ.x =ctg~..).. c 2tg':""" tgx = ---"'-.

a) 5' b) 3" c) i d) 2 23 256 64 243 LILa) b) c) ..a) a m .a) a 6 +2b b) x 9 _5a 2 x c) 1-5bx' 1.JENI STEPENI SA PRIRODNIM IZLOZIOCEM (EKSPONENTOM) 1. 1.a) a 2 X+I+a2X _ a2x+5_ a2X+2 b) x2m+3_ x 2Jl1+ x 2m+5+ x 2rn+6 1. -62 1.4.l Ll8. J' 1.. La) 16 b) 25 c) 4 d) 1000 1.3.9.21.25.aJ _3 6 b) 3 8 c) 58 d) 1 b6 .26.24. a) 2 5 b) b) 4' c) 3 6 d) 3 5 (x_ar~n+4 III .d) 1.REZULTATI.a) 9a +2a b) 6x 4 +a3 c) l1x 6_8x 3 3 2 d) 6x7 _xs e) x +a f) 3a4 +4a3 1.a) 1 b) 12 c) 15 1 8 4 9 1.3§.01 Ll5.a) a 20 d) y120 b) x c) b '4 1.a) 8 1. 9 1. 15 1.32.22.a) x29 b) a ab 1.23.34.6.7.a) 8 b) 10 5 c) a' d) b 2 L14.= -1. UPUTE.a) (2')2~26~64 b) 3' c) 56 d) 1 Ll7.a) -1 b) -1000 c) 625 d) 1024 1. 16.12.5..10.a) 100 4 125 7 16 4 2 1.a) 5 32' =(5·2)3 =10'=1000 b) 64 c) 1003 d) 105 .a) 4 c) 713 b) 3 '7 d) 214 9 1.a) (a-3)lO b ) (b+ I c) 5' d) I 1.33.a) 4 b) 625 c) 16 d) 0.20.8.+6 c) X l -9m 11m 4 1. 1.28.a) 32 b) 16 c) -81 d) -25 l.37.a) a' d) x II b) a c) x I.a) 2'°~1024 b) 410 625 729 3125 1024 19 c) a d) b '4 1. i KORI.2. -IL -21 1.a) a' b) J.a) a2m+2xilll+J b) a2rn+4/11+6 c) X + 1.31.a) x c) Xli b) a 6 d) x 3 6 9 1.30.27. 9 1.25.a) 5a2 +a+2a3 b) lla'-6a 3-1Ia2 +5a 4 c) 12a +2a2 +lOa d) Sa' +2a' +3a2+4 6 1.13. = --.29.1.ll b) a~3 d) a"+4+ a . -16 0+1 24 1. RJESENJA STEPENI 1.a) x 9 b) a4S d) il c) 6 Ll9.a) b) c) d) b) 184 1.35.a) a b) a d) b 6 c) l U6.

J3 b) 20.. d) c) c) 30 2 .II c) 5J3 c) 4ai:l·J7ab .a) 15 c) 16 bl'+28' =~(3'7)2+(4'7)' b) 25 c) 3 d) 2 =.85.101 a) 2 ~ ~ b) ')192x 0) 4.a) d) 7 1.[5 15 -7 a) 3i/2+m4-:§if5 3V'S .a) 5.a) 5 b) 16 c) 2 d) 2 b) 32 c) 26 b) d) 3 15 1.21 1. a) 1 b) 3 c) 16 b) 3-a c) -(x+I) 1..J3 2.J3 3V3 + 2V3 2ft + 6-16 17 -15 + 2V'S 1.78.72.75.[2 b) 8.a) xy-2 6 9 b c) .a) 1.J3 + 5.48...a) 2'ab 81 c) c) p 7 b) (y-x)' X. Aritmeticki korijen 1.64.)S2 cJ :ifb4 d) -J12a 1.01=2.J3 L 100. .62. 2y-3x xy l+a b) .47.[2 2aF3 b) la .j3.31 5x.. 1 2 Ix .94.90.r.16.J2 - c) 26..73. 3.J50 b) 1.J3 .a) .a) 30'5":6' = (30·5) ':6' = (150 :6)' = 25' 1Al.s.a) 1.97.7'.a) 4 .a) 5 -::~.55.a) 1.a) 7 -J3 L~03 b) 15.89.J28 V48 V4s6' d) 1.a) 1.}25.80.01=225·0.J2s·.2.70. I-a (a+h+c)' 2bc 1.·'{j02 .25 60 b) 33.95.88.51.a) c) x~-5 b) x. 2b 4 b) 4 3 c) 1 b(b' -ab+b')-' m-I b) 1.39.-+-4~7.4 b) c) 4 b) 343 1.[2=5.49.1. b) 2\15-12-15+ 1-W3 113 .58.72 =~(32+42J. 19b 1' c) a d) b) 7 b) a" 1..x c) (//.a) c) x c) mp 5n c) 5a7 b""c 2 x 6 1.a) 1.a) b) b) 1.86.: .. 26 9 .98.)5' 2 =.a) 2 5 4 1."3 4Vl V2a.66.a) .. 1 b) J 1. 1.a) XER b) 2b'x 4 1.J2a s cJ '/hpf d) V27 bj.2 8 _x 6 x..-> 7 x y c 1.[2 2abV2ab 1 b) ')250 11Gb) 19fi + 112 b) x2: b) XER c) XER 17 b) 60 c) 09 1.a) 7ft b) 18.54.a) 9V3 .a) 1.'.74.96.67.3.a) x-5 b) 16-2x: 0) -(x+3) a-3 .92. = 6·8 10=480 c) =9·25·0.a) 160 b) 4.82.a) (m+n m-11 1..99.'. ..a) x~4 2 b) 630 c) J 92 - 12.a) 6.a) 10000 I 1.n 1.J5O=.50.61.[2 .J2 c) 15 -15 b) .a) a x+ 2 b) a 3 c) x.J2 b) .a) -3= 3 9 c) -I Sa e" 9 1 c) 1.3 9 b) 19 ~ 2 3xy' b) 1 b) 2ab' 1.a) 6 1.81.3-15 b) 1.56. 111 P 1.a) -1 b) 1.J3 = s. Korijeni.a) 3.a).a) 6 b) 6"·7' 1.1l IAO.a) I --.a) 6.38..[2 =.a) db 1 c) 6 7 1.J5'.59.a) 5 b) 4 1. ap 1.1.a) Izraz x+2 mora biti nenegativan: x+22':O => x2':-2.JS2 7' = 5·7 = 35.6 c) 3300 1.J2 V9.57.72 = =.. I b) 1.93..a) 1.[2 = .42.45.0n-n)' b)a .}r32.91.[2 7 3 a 4 1/ 4a 2 b 3 1. b) 3 1..46.-·--.a) 8x lJi y 211/ c) 9 1.[5 + 22.[5 b) 3.69. d) 8 a b) -16 b) d) -I 1 l.52.3Vs 1.J3 = 1.a) c) 125 d) -1000 d) 1 100 Ii a k l' d) !':.65.J3 . 2 (b -a)' 1.60.[i -14. d) 3.53. b) x2:-5 c) 1.2=.a) --16 c) -25 1 2b 3 1.43.J2 1.a) 14.a) 8 1..a) a 1.a) ax m-o+8xm .71..Jl1 b) 5-JOj + 0.77.84.68.63.a) a· +2a'b"+b.a) b) a"+b" b) 5" 13.. b) 65 c) 104 1. Stepeni s cijelim eksponentom 1..2 1.4.a) 1..79.76.83. =3·5=15 b) .

J38.: ifJl l.a) 1~33 ·2' = ':1. = '{/3 2 ~ Va'-6" = Va b) 1.120.9 144 .129.152.a) 9J2 1.Vi? 5 b 131 1:+4 '{/a b) . = V6' 2" = V18 b) !:{8: V2 = 1~8: 2 3 = If] ~I 1.a) 17 +2.a) I~ d) ~ b) 1.145./ x 41 I.140..125.119.J 4a 6 c) -./3 1. ( a-Jd2 -1 a+va 2 -1 a-va2 -1 a+va2 -1 ~? mvm-+a+m-+a= _ m+~n/+a 2~ a' .a) 8 b) 3 c) 1..a) 1.106.141..J2 + 3.[2 .1 c) 1.fa +. ifi7 .a) .a) 1.11O. 1.J22 !JS e) 1.135.fa -.+a 1'11- +a -r-cc-2 +a 2 m+.f6 .a) 1.a) 3 b) s.• ) u • 146..JIs b) 1.3n -V -0./432 :"!.139..'if4 = '(/2 c) c) 1.f2 5)]5 6 lIS .j35 -3M 22-4M c) b) b) x c) b) 120 c) M -.115.a) 8 + 2.a) '{.a'+'" a+frl=i -(a-frl=i) b) a~2b v.[2 b) 1~ 1127.ri5 b) b) d) a'·Va .12 b) x'.") f37 V2'" e) 5n..113.r "-.a) 4fJO +J15 b) 1131.(J8-S8 1.[2 d) 2f2D V'2..a) ~ V3.[.Jb)J (.126..4 1./27 ·16 = ':1.. a)-I b)-2 1.f16 c) 4: 24¥2 {J.104. 130.(7n b) 1.2 c) '-V10000 Vi Va . : '.a) b' b) c) 0.j192 1:.J2ax b) '.a) V6: 'ifi.J2 + 2.Jbl'J(.a) !fa b) VX 1.---~ =. 2 = '.fa +~bX.. clifd b) clxifd c) 2a4 x...j3 (..2)' =V(a z)' =aVc.Jb.[.122.h22 =18 c) .a) V40 b) V12 b) V25 1..133.a) s.[.a) 1.j3i = .a) 5 '.J 54.a) -3 1123.-.a) b) 128 5 b) 6..r-:.a) 8 b) 2 b) 6 b) 1.a) 4 2 b) 5 :=x3!J x cJ 1{/i]52 c) 2!<j b 19 c) ~a47 =a~ 17 c) ~9-xgn s!JS ..134.151..Jb)=[(..h' .1 47..Jm m+vm.137.fa -..Jb b) .118.109.3L.1 16.if5 d) 1{[6 'fY el) 2-{"w? JVJ(s4 3)' .2j4&l 3.a) - 2 .a) 3.I 2va--1. 32 b) a" fJ a '4K 1.a) 14.136. (""2-.143.fa -./3 .a) 1:tj8a~x8 b) ~X47 1.149.Jlo) .a) (a-b) 1:fi 1..a) +J8 1.107. korijene posmatramo samo za one vrijednosti tlh varijabli za koje su definisani.a) 1.Ji c) b) ~ c) b) c) l./3 1.153. Napomena: U zadacima u kojima se pojavljuju varijable.-.- a 2. 1 ~.) 1.2 3a 2 a.a) 2.a) a 6!J a 21 = Va 137 -20J15 b) 12 1.fa)' -(.a) 1.fa -.Jb)~ ~ [(.~.(5 b) ...Ji '!Ja3 1.}m +a OT2(20+..J2 1.a) V54 b) JVS' c) 15-48 3 el) c) b) 5 .4V4 3 1. 'f2= 4.1 05.!fi.2 c) lIV27a 2 b:' b) 3 1.: (..1 12.148.J66 2V6 c) 5 = el) 2f/l2 '.if.! 14.}343 c) a' d) 1!i/lO N el) V64 = b) b) V2x 1.'f2=4.a) 0.1. 1. ---.J3O .128.Jb)=.if3 f) 648 aD c) 1{}a7x.1).121.f3 c) ?..J2 + 250 1.a) b) 2 1.fa -.a) ~a29 b) 4J:.108.fut b) M c) 5 1.a) l~ 1117.) 1.a) '2 c) ..a) V48 b) b) li/g1 a 8 1.a) 2J2 114 el) 2a 2 .111.a) .[2.a) c) el) 2Qx4V2ax 1Oif/5 (.J35 b) 6 c) 10 Fa Vi = 442' = ':if8 2.J1S 1.JS c) 44 d) 192.a) 1.124.150.JS .2JalD1H.132.

168.3:.a) L160a)~ ('-'3:1)Vs b) (l-~W c) c) d) 318 d) 50'14 (-!5+~)J32 (V4 --Vi +\) d) VI6 -2V4 -.J3 + 3.b =2...3f1O flO 3 Prvo racionalisati nazivnik svakog razlomka! Rez. 169..J2a 2 -4=2(a'!+.2 +v-. R.-!5 .: 9 + 2J7 -. 2-J2.173.4 ).2J\S .. odnosno...(2+J3)' -US)' _1 ~2+f3-J5L 1\2+f3-FsXI-2v~L~ \2-4f3+f3-6-:.J2 -!5 +.[3) LJS6.2 2 - 4 .J2a 2 -4) ( J2a 1 -4' . Ako je .2 -.J2 -!5.'.a) 1._.a) Uputa: Ja + 2~ = b) 2 (-II) - .164. __7_=2.J6 .4. b) 1..J2 __7__ 7f1O-. .a) 2+f'3 +Fs = 2+J3 +-!5 2+J3 --!5 .a) 2 (1 0+:1Ii2J3 -Fs) c) 7 (Fs + . Rezultat: 28.. 4 5 _2fi(-!5-.J2r fIO- -.J2 + 1) -!5(-!5 .nzan::::::li 1 zaO<n<1 n 1..5.1.fi. 2(r .:'F"'. lEa' + la-! 2': 2.. a::.2 2': 0.157.[3 1..2)' = 20 2 -4J2o:' -4 =2 (a 2 -.170..4 + 2 r::: .J2(-!5-..[3 X3f3 + 4fi) = 1[..2 2.11.2(1+2fiXJ=-2f3) 2(1-12) _ 11(-4-'. Ako je a22 vrij9dnost izrazaje .. Prvo "srediti" dati iZraz. ~ (J 2 + z-J":.Jb -1 Fab 167.:2.2 -1.2.Ja --21 1 -- . _- 2 116 L172. -S 1. Uvrstavanjem date vrijednosti za x u izraz i sredivanjem dobije se: 7_ "Jio +5 +flO .to vrijcdi: /' -J2a 1 = \i Aka je .J2 +-!5t . 161a) 2(V4 +Vi +I) c) 4(V9 +!fl + I) - 2 b) 3(SJ2 .[S+.. 2.=:: + ~ a' . a = 2+'-'3. +1 + 1 -Va =1[.J2 ::.a) 15 4(. (.-4 II 11[(2+J3-Fs] _ 11[(2+J3)--!5J 162.2 +Va +I +1 -Va =1[. a zatim uvrstiti vrijednost za x! Nakon ukupnog sredivanja dobije se: a+am 2 +a~(l-m'2r 2am .b .a<2.155.J2)+sfs .: 117 .171.J2a2.-'-'3.J1l..J3 +-!5 .a) 5 2.2+413 . tadaje vrijednost izraza 2.1S8.1 .J2a 2 -4+2)' =2a'+4.a) Uputa: Racionalisati nazivnik svakog razlomka.2.. ..[. 163. 2 .J6 + 4m 30 7 2 b) Kakoje: ~(. Rezultat: 1) m za JHI > I i 2+1112 b) .[3 --!5 +2m)_ 4+3.J10 =-Fs(. b) 4 1 -2f3-8=-2(J3+4) 1.Ja --1 3fiO .J5+2m)= .3.. tadaje vrijednost izraza -4 r::: .a) 1 ·4 4V4 4V4 = 4V4 =2V4 b) 3 if5 Vi Vi!J4 V8 2 1159.J2 J\O .[a -[ + 1)' i aka je 1::.6) c) 2 2 1. tadaje vrijednost izraza x = 1.

.192.196.__ :1-Va 2 6-4.a) Vi25 = 1+ b) 1 2 V64' d) JlOo c) {::ZS7 d) ~ d) (ax' )5 d) (3x ):i J b) 12' c) all b) 4 c) 16 ~ (~y 1.12+4.J2 = (2 -. ab>O 14.fS =V 8 =Ll.J2+1 1178. +3(. a 6 : a 3 = a 119 .+9 )=Jh(/.J2 + 1)' = 2.a) 3 b) 2 1.. 9 2 ' Ixl> I VZO+ 14f2 +V20-14.fS) - .5 =V6+2f5. b) Kakoje6+4.J2 + 7 i (. moze transformisati ovako: VlX2 -N-l) J. ako je x> I. +2./3 ~ 2 + ~ 2 ~.a) a -a ]./3X./3)~(.a) 5 b) 3 c) 128 d) 2 d) SI 3 5 :::: 4' c) 32 .195..a) a+b. -53 a 2 1 1 -+2 3 d) "- 1 2 d) 10 1.~ 4 .a) c) c) 4 ~2 +. 187."2+v 5 =' 2 =.190.. V2 1.J2 + 6 + 3.J2 -1)= 2.-flS = = (M-J6N(4+Jf~)' (h!i5) = (.fi-(2-J:2)J l ~J6 + 213 +.1 (1.194..183.J2 .J2 + 1 = s.7 .~~= .193.*a)~~+j4:...191.fi .)' = -1(2. r.fS +.J2.fi-l)' =(.fi=~-. 4.J2 .------.J2) i =fUJ3h+&J3~4-(h+~2+J3 J=.180..a) -J4 I.J2)'.J2j' • to se lijeva 20 - 1.12 + 1).' b) 1CP 1.J2 = 2 +12 + 2 -.. I-Va Stepeni s racionalnim eksponentom 1.tovrijedi lJi+~6+4j{+ .a) 273 12 b) - 100 b) 2 5 2 - = a6 b) I c) x 1 1 d) '-a 3 .a) 2 1 1..J2 1.J2 -I)' = (./3 .c-' r.~ 2 + ~ 2 +..6 .J2 =.J2 + 1)' Kako je 20 + 14./3)=5-3=2 .fI5X-JlO .: F1+:Ns+Z.fS)' = -ZI Z I =~2 +13· ~2+j2. I-x 1..3 r:.186./21 j (~+IIJ. J(2+~2+~2+13 2-~2+j2.184.a) (¥ =~V16+8.a) 52 1 2 118 r:./3 ~ 2 -.3+-'::"+1.fS)' +(. 1./2 +~:::2.lS9.fi+2'1'..[. ..fS)' + (.j1O-J6)f4+m = fz(f5 -J3V.J3 )=.[ =8 I .J2 = 4.' . W 2 un * Kako je to je b) 2 =rz. -1 f2 3V3 1.fi-~6-4.fS -.fS V2+.-J3.fS =~V1+3.1176.'/6)J 4 . Uputa: WI Vatl+ Va + :..a) ~ (6+4.J2 = (2 +.b+3.6+. ~4-lh+J3) =J2+J3.1) .J2+J3 Iz-N)=N.fS)' = v6 +.182. h-J3 = J( =~(2+13X2-13)=f~-(i3)' ='/4-3 =1.fS +. ~"-2-+c~=2+=-I}o. +4.J 8S. 1.[.fi I' = = (3+2. 1-:.J2 -7 =V(.N~2+h+J3~2-~2+J3 = -V(. :Vs.I 1 17" I l./2 +1+J::i-l) =(2'/. x "' O.J2=(2+.:"2'=+=.J2)' i X' + 1 b) I./3)=(. Fx+I straria jednakostj' koju treba dokazati./2+1 .!(I+f5) ~-~ 3 11+:Ns+2.J2 +7 -.[i .J2 + '2 = b) r.-flS = (-JIO .a) 4 b) 3-1 Va + Fa .a) 2 2.. ako je x<l.188. 2 (.J6)y(4 + -flS).fS d.3 c) 1 3 1.c-~(-f5-+-J3-)' = 1179 (4 + ='/2(15 -.2J3+~2J3 =~4+~(J3+1) +~(J3~~f =~4+2f3=J3+1 Ixl"' 1. 2+.(..Vs.J3./2-1) v2+1 fz-l \ l' ./2 6-W 'J' -If 6+4'/2 +_ 6-4.fS)' =*6 +.J3 = W =z!64 .1Y = s.

... 1 . Radijlls krllznice je OA (~OB~OC).a) b) a'b 3 n-In 2. Ako je m<n. Analiza: Na jednom kraku ugla uzeti ma koju tacku M i kroz I1JU povllci nonnalu n l1a izabrani krak ugla. Rezultat: (J.. Paralela kroz N sa odabranim krakom lIgla sijece simetralu ugla u sredistu trazene kruznice (SI..2. Neposrednom zamjenom vrijednosti za x.' Najpuza tetiva naziva se precnik (dijametar) kruznice.2.. DUl: ciji su krajevi tacke kruznice naziva se tetiva. 1.. Uputa: Srediste kruznice 0 nalazi se na presjeku simetrala duzi A8 Be. vrijednost je 1. R'+r). Uputa: Ako SlI 'date ktuznice k(A. Oznacimo presjecnu tacku prave n i kruznice k sa A (odnosno A').. Kruznicaje odredena sredistem (centrom) i radijusom (poluprecnikom)..6.20! .-1 1..=l)...1.. srediste traiene kruzl1ie-e nalazi se na presjekll kruznica k(A.In 1.202. 2. R) i k(B. 2..nice se nalazi l1a presjeku normale na datu pravu u datoj tacki i kruznicc k(A. R+r) i k(8. ? N r~ p M 2.r.2. I ' ako jeO < mO: 1 j '..s (poluprecnik) kruznice... Skup tacaka ravni koje su jednako udaljene od jedne tacke (0) te ravni naziva se kruznica. naziva se krug.7. .. Kruznica i krug 2. r)...Rezulat:2zam>2 i -2zalO:m<2.. 120 121 ..:·. Rezultat: Ako je m>n. R'). na SI.. 2.197..·.1. nakon sredivanja. 1. dobije se a3 1.203..199.. r). Uputa: SrediSte kruznice je presjek simetrale duzi AB i kruznice k(A.1.. U tacki A konstruisimo pravll t koja je l10nnalna na pravll n. Prava t je trazena tangenta. rna koja tacka kruznice naziva se radij.200..n 1. ·· I·· . Skup tacaka keje pripadaju unutrasnjoj oblasti kruznice zajedno sa tackama te kruznice.3.lh. Tacka 0 se naziva srediste kruznice. ·. 2A..!). Duz 6iji je jedan kraj srediSte kruznice a drugi kraj. 2 .. 2. 2..1 1 1 1 3 c) _ab 3 d) a '2 ·b 6 2 198.. V(a ... ····.8. x. vrijednost izraza je -1. Neka je N tacka toj normali "tako da je MN=r. Analiza: Neka prava n sadrii srediste 0 date kruznice i neka je llormailla na datu pravu p.5. Up uta: Srediste kruz.b)' HOMOTETIJA i SLICNOST 2.

zakljucujemo da mora biti <E = <D. ve. Povucimo dijaaonalu AC posmatraJiTlo e. to je <p:::. vrijedi: <A +<C = <B + <E (=180°). Kako su kad trapeza uglovi uz krake uvijek suplementni.11. 2. a za tacke ullutar kruznice je yeti od periferijskog ugla nad tom tetivom. Kako je po pretpostavci <A+<C = <B+<D. D OYU S1. v • 2. 2. r) i nekaje u tacki B poyucena tangenta t na kruznicu (SI. v • '. A::131iza: :Nekaje n Ilormala na datu pravu koja sadrii srediste 0 date kruzllice. ' . Odavde slijedi da je tacka D na kruzilici k.2. Nekaje AB tetiva kruznice k(O.).). jer za sve tacke 'izvan kruznice ugao nad tetivom AC je manji. Isto tako su 8 j <p periferijski i odgovaraju6i centralni ugao nad istam tetivolTI) pa vrijedi '1'=20.$\ k o p S. 2.. Ugao izmeall tetive i tangente oznacimo sa <po Neka je C l11a koja tacka na luku kruznice koji ne pripada uglll <po Periferijski ugao ACE oznacimo sa ~. Neka su suprotni uglovi cetverougla ABCD suplementni (SI.2.6.2. .). Nekaje E tacka na kruznici k van luka ABC.~.5. (Nacl1aj sliku!) Ovo znaci da je jednakokraki trapez tetivni cetverougao.). to vrijedi: a+\3+y+o=3600 => a+ y+ 180° =360° => a+ Y= 1800 .' . odnosno.2. 2.]7.3). dokazali sma da su suprotni uglovi tetivnog cetverougla suplementni.9.2. neka vrijedi <A+<C = <B+<D (= 180°).2.l.7.12 Cet r C! ~. Kako su uglovi <BOD = ~ i <p lIg10vi sa normalnim kracima. Ovaj cetverougao l110zemo definisati i ovako: CetverOlJCTaO oko koo-a se n" '. Tada je cetverougao ABCE tetivni. paje £=2~.p Uglovi \3 i € su periferijski i centralni ugao nad tetivom AC. 2. Sl.15. 122 123 . Kako je periferijski ugao dva puta manji od centralnog ugla nad istim lukom «AOB=2\3l.olll:.. a kod jednakokrakog trapeza su ugloyi na svakoj osnovicl jednaki.4. Analiza: Srediste trazene kruznice nalazi se l1a presjeku simetrale duzi AT i prave OT (SI. C d ' na atu pravu p su trazene tangente kruzllIce (SI.2.~/' . lz sredista kruznice (srediste hipotenuze) katete se vide pod uglom 110°.14. 2. to su suprotni uglovi jednakokrakog trapeza suplemcntni. Neka JC tacka A presjek pravih nip.5. Dakle. B i C odreduju kruznicu k.7. Otudaje: 'I' + £= 20 + 2\3 = 2(0 + \3) 360° = 2(0 + \3) => 0+ \3 = 180" => Kako je zbir uglova cetverougla 360 0 .>ao clJe su stranlce tellve Iste kruznice nazi va se tetivni cetverougao. .10.).9. Tacke A.entralne uglove AOe Uedan ima luk ABC. tj. odnosno 70° (SI. a drugl ADC). k e e 10Ze 0plsati ruZI11Ca llaZlva se tetivni cetevrouaao. • v • • 2.1? Ne~a jc.2.cetverougao ABeD tetivni (SI. pa su mu uglovi suplementni (preme prethodnom zadatku). 2.1'6. Na pravoj p odredimo tacke B i C tako da budeAB=AC=R Norl na Ie u t ac'k ama B 1.2.8. to je ugao BOD = \3.

.2.17..2.11. R). tangentna duz tacke A). Vrh A traz.2.> r = '--'. Neka su PT i PT' tangentne duzi tac_ke P 1I odnosll 11a kruznicu k(S. Analiza: Nekaje AB hipotenuza trazenog trougla i tacka C' na njoj tako daje AC' jednako datoj projekciji katete na hipotenuzu (SI. Tacka Eje srediste stranice BC.19. 2.2.a Alj-_-9--'~ 0.).). Koristeci teore11111 AB = AN + BN => tangentnim duzima i oznake sa SI.29. Drugim rijecima...eni skup tacakaje kruzni luk AMB zajedno sa kruznim lukom AM'B (S.2. 40bije se a+b-c c:::. b-r + a-r => 2r = a+b-c :::.2. R).l eiji je centar A' u sredistu duzi BC (S1.).14. Vrh C trazenog trougla nalazi se na presjeku nonnale na AB 11 tacki C i kruznice nad precnikom AB.enog trougla nalazi se na presjeku tog skupa tacaka i kruznice radijllsa t.). Data kruznica se vidi pod datim ugiom iz tacke A i svih tacaka kruznice sredista 0 i radijusa ~A. 2. paje srediste opisane kruznice na pravoj s koja sadrii tacku E j nOflllainaje na duz DE. Otudaje PT~P1" (SI.. Koristeci teoremu_ 0 tangentnim dllzima.27. Posmatraj.). Trazena tacka M (i M') jc na presjeku ove kruznice i date prave p (S1.. Neka je dati trougao ABC sa datim odnosima predstavljen na :')1. 0 2. B A' 2.. R).20. Neka je ABeD tangentni cetverollgao.2.oTP ·LlO1"P podudarni.. zakljucujemo da Sll sljedece duzi jednake: 125 . (ugao izmedu tetive i tangente jednak je periferijskom uglu nad tom tetivom).12.28..1\1' S1. Treba konstrllisati skllp tacaka iz kojih se duz Be vidi pod datim uglol11 a (Vidi zadatak 2.2.).13.17..... onda duz ciji su krajevi tacka A i dodirna tacka tangente t nazivamo tangentna duz. Analiza: Pretpostavimo da je zadatak rijesen i da je trazeni trougao predstavljen na S1.16. Analiza: Neka je duz AB jednaka datoj duzi a.. pa su :suprotni uglovi cetverougla ACED stlpiementni. to je <C + <D = l80°.. to su trouglovi D... A 2.21. 124 C r P a-r B T 2. SI.10 . Vrhovi B i C trazenog trougla nalaze se na prcsjcku prave DE i kruznice k(O. Dakl'. Cetverougao cije su sve stranice dijelovi tangenata iste kruznice nazlva se tangentni cetvcrougao. Ako tackom A povlIcemo tangentu t na kruznicll k.tacke A U odnosu na kruznicu k (iii kraee.24.22. Uputa: Vidi prethodni zadatak.30. cetverollgao u koji s~ moze upisati krllznica naziva se tangentni cetverougao.2.. Ovdje se koristi teorema 0 uglu izmedu tctive i tangente. to se centar 0 ove kruznice nalazi i na kruznici k(A.mo dodirl1e tacke stranica ovog cetverollgla i upisane kruznice.23. Kako je ugao Abt jednak uglu ACB (~y).2.14. Neka normala iz sredista 0 na datu pravu p sijece kruznicu u T.---2 . 2. M '" . Uputa: Vidi prethodni zadatak. 2.26. Pravougli trougao ADE se moze konstruisati.18. N. Neka Sli to tacke M. Analiza: Traz. OEk(A R)ns.25. Odredimo ugao <TOT'=a i konstruisimo cetverougao OTT'A.2.15.. sto znaci daje taj cetverougao tetivnL 2..10. Kako je OT~OT' (~R) i <OTP ~ <01"P (~900)... 2. P i Q. Kako je poznat i radijus R opisane kruznice.. 2. 2.

DN = DT" AM=AN i PC=CQ.2.ir~je tri stranic: datog cetv. . BP = BT. Kako deltoid ima dva para jednakih susjednih stranica..21. Otudaje AA+rn=~+~+~+&=~+BN+~+®=BC+~. AM +MB +CQ + QD = BP+ PC + DN + AN AM + BT2 + CQ + QD= BT.22.l + PC + DN + AN -DT. Analiza: U datoj tacki A povue! nonnalu n na datu pravu p" Na ovoj normali odrediti tacke 0' i 0" tako da bude AO' = AO" = r (gdje je r radijus date kruznice). ~o~lrIvala sfranicu CD.35. c S1. to je posljednja jednakost nemoguea (svaka st:'~nica.e. pa ~~L~I~IC~ .19.LAD. DT = DT. NiT..). Neka su tacke M. S1. + DT.2. to je tvrdnja teoreme oeita eVidi dva prethodna zada'tka). Koristeci navedene jednakosti. a P.2. Neka su M.erougla ABeD. CE i DE stranice trougla CDE. Tada i. za koji vrijedi: AB +CE= BC+AE.21. Neka. dobije se: AB + CD = BC + AD.'e j Se...LAB. Koristeci pretpostavku AB+CD = BC+AD i (Jornji zaklJ"lIcak oduzimanJ"em dobi.2. MB=BN. \a.22). = DT. 127 . => DT. vrijede jednakosti: MB = BT2 . to vrijedi: AB +CD = BC + AD. + PC+ DN + AN AM + (BD-DT2l + CQ + QD = (BD-DT.~lllznlca dodlfuJe I pravu CD (cetvliu strantcu). NC=CP. Uputa: Neka je srediste date kruznice tacka 0 i neka je data prava p" Tack0111 A povucimo tangentu t na datu kruznicu" Neka je B presjecna tack~ prave p i tangente t.33. 2. odnosno. redoll1 na stramcama cetverougla AB. pa je deltoid tangentni cetverougao. 2DT. =2DT. Q i T 2.32. to je zbir dviju ~uprotlllh stranica jednak zbiru drugih dYiju stranica. SN. = -DT.~=SN=SP: (tacke sil11etrale lIg1a jednako su udaljene od njegovih krakova).18.2. E S S1. 2. Taka bi dobili tangentni cetverougao ABCE. sto znaci da L\CDE ne post?]I. 'L--+-rr-.19. .na pravoj AD. N ph-~-'2 A B M B A M 'AM=AQ. dodirne tacke kruinice upisane u trougao BCD (SI. Srediste S trazene kruznice nalazi se u presjeku prave OA i simetrale ugla tBp (SI. ed~mo presJek SI111ctrala Ax i By uglova <A i <B cetverougla ABeD. 236. Kako su sve stranice kvadrata jednake. '" T.20.S' 0" '26 p B s S1. b " CD-CE =AD-AE => • CD-CE =DE Kako su CD. ~.. NiP. DP=DQ. Prema teoremi 0 tangentnim duzima.2.23. dodirne tacke krznice upisane u trougao ABD.SI. Neka za <'-etverougao ABCD vrijedi : AB + CD = BC + AD (S1.).2.2. Aka kruznica k(S.LBC i SP.~. BC i AD tako daje SM.. tada bi se tackolll C mogJa povuci tangenta CE na avu ~!UZnlcuo pri ~emu se tacka E nalazi. Treba dokazati .).k~S: SM) ~od. SM) ne bl. + DT. tacka E se mora poklopiti sa tackom D" Znaci cetverougao ABeD Je tangentni. Je presj~k ovih simetrala tatka S. Kako je cetverougao ABeD tangentni. .2.trougla vecaje od razlike drugih dviju stranica). Srediste trazelle kruznice nalazi se na presjeku simetrale duzi 00' (odnosno 00") i normale n (S1. => T. o 2.

tada je prava t' koja pro!azi sredistem kruznice k paralelno sa tan(fentom t tanocnta •••••• :::: -_" '::J Ne~a je T dodirn~ tac~a dati~ .+.37. A o o SI. Na pravoj SA odrediti tacke 0' i 0" takoda bude AO' =AO" = R' (gdje je R' radijus druge kruznice). Dvije kruznice imaju samo jednu zajednicku rangentu kada se dodiruju iZllutra. Dodirna tacka trazene :r -Jab & . to sc tacka T maze odrediti kao presjek date kruznice i kruznice nad precnikom AO.2.38.). R) i k(O'. N~~a prava kOj. R) i k(S'.25. Neka su .fb~' ~ = -. vrijedc jednakosti: AM ~ MT.42.'"abc . DUagonale deltoida Sll normalne.27.29. 2.29. Norma!a l! tack.45. 2.2 ~ O-O~2 _ PO 2 ~> SL2.2.2.Tada je trougao 00 Ppravollglr sa hlpotenuzom OO'(~R+r) i katetama PO'~AB i OP (~R-r).A i B dodirne tacke jedna V3!lJske tan~e:lte .kru~l1ica.46. R-r). R') date kruznice i tacka A neka pripada prvoj kruznici. Prema prethodnom zadatku i oznakama na S1. R). r 2. vrijedi: k' a kako je AB SI.).--vab = 2-v ae + 2-v be . 2.2.2. Prava koja prolazi kroz tacku T normalno na BT je trazena tangenta (SI. Analiza: Neka je prava t koja sadrzi tacku A tangenta date kruznice..lazi tackom 0' sije. pa prema PltagonnoJ teoreml vnJedl: ' 1'0. tada je trougao AOT pravougli sa hipotenuzom AG. R+r) paralcllJaje sa trazenom zaJcdnJckom unutrasnJom tangentom datih kruznica i od nje udaljena za (SI. odnosno kruznice k"(B. Dvije kruznice imaju najvise cetlri zajednicke tangente (dvije valljske i dvije ullutrasllje) i to onda kada je njihova central no rastojanje veee od zbira radijusa. D SI.41.2. Upllta: Cetverollgao AOBO' je deltoid.Jabc 2. Analiza: Ako je t zajednicka vanjska tangenta datih kruznica k i k'.2. Ako je jedna kruznica u unutrasnjoj oblasti druge kruznice.(R _ r)2 z.rr. a tacka T pripada kruinici precnika AO.. 2.). Neka . tangcnt"c t dobije se na presjeku poluprave Be i kruznice k'. Analiza: Neka su k(S.39. Neka su AB i CD dvije jednake tetive kruznice k(O.ce polupravu OA u tacki P . Koliko U ovom slucaju krui.2. 2AO. = AC + BC.26.jR.25. 2.a pro. BM~MT. NlJe tcsko zakljuciti daje T srediste duzi MN (MT~TN). --2 AB' =4Rr ~> Aw2 ~ (R + rJ' ~> AB' ~ . r) dodiruju izvana u tacki" T (SI.44.27.23.~3'l!yuta: Tangen~a!' iz tacke B na kruznicu k(A.Jabc ~> . Prema teoremi 0 tangentnirn duzima.26.'Ie kruznice k(O. moze se odrediti i njena dodiql. T na duz 00' je jedina zajcdnicka unutrasnja tangenta ovih kruznica.: dauh kruznJca 1 neka ullutrasllJa lallgenta sijece vanjske u tackama MIN.'! tacka C. 2. Kako su tacke A iOdate.47.nice imaju zajednickih vanjskih tangenti? lzvedi konstrukciju i dokaz.' tada ove kruznice ncmaju zajednickih tangenti. 10 je: 2 r. 128 129 .). 2. Ako je T dodirna tacka ove tangente.2.). Srediste (raZene kruinice nalazi se na presjeku simetra!e duzi O'S' (odnosno O"S') i prave OA (SI. Otllda je MN ~ 2MT = AM+BM ~ AB. Kako se kruznica k" i njena tangcnta t' mogu konstruisati (Vidi zadatak 2)8.

53. Uputa: Vidi prethodni zadatak! cetiri duzi proporcianalne.54. sto. 130 AB predstavlja.24)=8 2. Upula: Zadatak se l~jesava analogno prethodnom.30. !'. 2. Dakle. koji ima pri vrhu ugao od 36°.2.BCD. U dokazu se koristi teorema 0 ug\u izmedu tangente i tetive (SI.BCD jednakokraki sa uglom pri vrhu od 36°.). Talesova teorema I CB = __4_ d) AB = 5 AC = 6 b) AC c) = 2. Mjcre"i krak AC osnovicom BC nanosimo osnovicu Be fla krak AC.48. Zajcdnicka mjcra (ZM) i najveca zajednicka mjera (NZM) dvijc duzi. Otudaje AB BD = Be). 2. Proporcionalnost duZi.ena polara (SL2.).Ie odnos dvije duzi jednak odnosu druge dvije duzi.2.31. Mjera duzi.).50. 6)=2 c) NZM( 10.60. 15)=5 b) NZM(13. Mjcrcnje duzi. 5)~1 b) NZM(4. produzena proporcija.Ie ]:2 2. C SI.a) = CB 24 4 5 AB 5 AC AB 2. Analiza: Datu duz AB uzeti kao tctivu i konstruisati kruznicu iz koje se ta letiva vidi pod datim uglom ex. Trazeni odnos . aka je ba dc ' kazemo da su a.2.39)=13 c) NZM(lIO. Centra Ina rastoJanja OM i ON posmatranih tetiva su jednaka jer su odgovaraju6e visine podudarnih trouglova (S1.57. tada kazemo da 2.2. tadaje prava AB traz.51. mjerimo njegovom oSllovicom.49. 2. to .ABCjednakokraki sa osnovicom BC i uglom pri vrhu A od 36° (Vidi S1.33. Analiza: U jednoj krajnjoj tacki date duzi AB konstruisati ugao jednak datom uglu ~ «ABt=~). oznHc<)valllO i sa d(Al3).58.duzinu duzi AB. 131 . Srediste trazene kruznice nalazi se na presjeku simetrale date duzi AB (tetive) i llormale u tacki B na pravu t (tangentu). Ako puvucemo simetralu BD ugla ABC dobicemo dva novajedllakokraka trougla i to : LlABD i A = A S1.2.52. koji ima ugao pri vrhu ad 36°.2. Samjerljive i nesamjerljive duzi 2. Uglovi na osnovici ovog trougla su po 72° (Zasto?). Po postupku mjerenja.a) NZM(l6. Kako je !'. gcometrijska sredina dviju duzi. Kako je DC osnovica jednakokrakog !'. znaci da se ovaj postupak nece nikada zavrsiti. sada treba CD nanijeti na duz BC.Ie trazeni odnos 3:2.56. 2. Kako teziste trougla dijeli svaku tezisnicu u odnosu 2: I .59.30. o p Sli AiB 2. Uputa: Tackoll1 P konstruisati tangente na datu kruznicu. Vrh A trazenog trougla je na presjeku simetrale tetive AB i dobijene pomocne kruzllice. to je CD<BC. 2.2.3.55. B C pri vrhu ugao od 36° su dvije nesamjerljive duzi. 2. eVidi prethodni zadatak).Tada su trouglovi MOB i ACOD podudarni (Zasto?). Ako dodirne tacke t~ngenata. osnovica i krak jednakokrakog trougla koji ima SI.34. Hipotenuza ovog trouglaje dva puta veca od navedene katete (Za5to?).2. geometrijska proporcija.31. b.33. Ovo.a) DA b) DA c) NE d) NE 2. 2.61. Na primjer. 60)=10 2. ponekad.). Ako . Nekaje !'.BCD. d cetiri proporcionaine duzi (SI.32). dalje. c := SU te i. Trazeni odnos je 1:2. dosli smo u situaciju kada krak jednakokrakog trougla. I Oznako. Osnovica Be se u AC sadrzi jedanput i dobije se ostatak DC.a) Najveca zajednicka mjera datih duzije jedinicna duz: NZM(2.

a i tacka B tako da bud e -OB ::::a+.> 12x=25 ¢. 2.a) Iz kraja A date duzi povllcemo 111a koju polupravlI (koja ne sadrzi tacku B).OA=OD:OC=4:1.11oparaleie.' .i. Tacke A3 i B odreduju jednu pravu. 2. a) G'=ab=9 => G=3 b) G=4 c) G=6 5. A:. tacaka: A].datih duzi (cije su duzine a i b ) je dul.69.2. L. Dat· e plOporclJe ormlsatl. CD i DB.'>a2bd+b22_2bd'd2 1111 . odaberemo proizvoljno!). "fackom A povlIce .36. kroz tacke AJ A2 povucimo prave.39. Kako su.> 2 OC=1 Traiena duije x=OB. Tacka M na duzi AB dijeli datu duz 11 odnosu 4:3 iznutra.A6Aq -"} => AC: CD: DB= 2 SI. (Tacku A. OD:a=a:(a+b). A 7 . redol11..a) Odaberimo ma koju tacku 0 i poluprave Ox i Oy.A.72.. OC =a. b N'a d ' popupravoJ ' . OB.ska ~:ed!na dvUu . OX odredi se tacka A.J. ~~~i' Geol11et~ij.70.> 7x=5(S-x) ¢. tako daje _ . ina njoj odredimo 9.smatraju se rna koje poluprave OX i OY. Na analogan nacin mol. ~razena duzje x=OD. duzi AAj. c) i d).> x:2=1:3.> b-c'=a'd. U prvo1l1 slucaju se na polupravoj Ax odrede tacke C i D tako da vrijedi d(AC) = 4. 2. OY.A 3 .37. = -~---- AM: MB=AC:CD=3:2. OD· _-.66. )_..T " OC .> bc=ad ¢.>a:b=e:d.Ladatak se maze r~jeSiti ina slijedeci nacin: Data proporcija se maze napisati U obltku x:a:::::a:(a+b).69. .> 4+2x=8x ¢.3S SI.i II zadacima b) I c)." A. Tacka M dijeli duz AB u odnosu 3 :2.)B.. paje data dui AB tackarna C i D podUeljena na:trijednake duzi. : A 2A 3 .i AC. Na polupravoj Oy odredimo tacke C i D tako da bude OD =4 em i OC = 1 em.> x:5=5:12. odredimo tacku A taka daje OA =2 em. 2. Na polupravoj Ax (koja ne saddi duz AB) treba odabrati tacke A" A 2 .a ove para!ele. tako daje Tackama A2 i A6 povucel. B z~datku pod a). 2. rugoJ odredi se tac'ka C . Zadatak rjesavarno analogno prethodnom zadatku. NeJ>. u tackama C i 0 i vrijedi: ---------AC: CD: DB = AA.0"4 Uputa' . Dokazil'CSL2. d(CD)~3. dva nacina rjesavanja ovog zadatka. Po. A 1 • A . 132 133 . A 6 . A C D b) c) d) Ove zadatke ljesavamo analogno ¢. Tackom D povucimo paralelu DB sa pravom CA. A3 A C =3 em..> 3x=2 ¢.OA .sa pravom A. SI.> 6x=4 ¢. OD=4 x = ab = ~ c 10 b) x = . Sada vrijedi: 0 --B. : A. D OA=2 C 0 OB=x A B ~--~~----------~~ Na analogan naCin se mo~m odrediti i duzi tl zadacima h). .2.. Tada vrijedi: ' -. ( so paralela AD sa pravom Be.a) Pokazacemo. b) (10-x):x=20:10 ¢.> 7x=2S-Sx ¢. AlA} i AlA3 jednake. po konstrukcUi.A2 A.2. Na pOlL . sijeku dui AB 1I tackama C j D. (cija je na G) za kOJu vI"IJed. PraJelno sa ovom pravoni.6Y.a) . Vidi zadatak 2. CD =2 em.71.> 3x=10 ¢. proporclJa a: G = G : b. odnosno. a na poJupravoj Ox = tako da vrijedi: AA. a) (S-x):x=7:5 ¢. C -a +a ¢.3) x:a=b:c ¢. S1. BDII CM. j A 9 .63.> x:2=5:3 " _ c) (2+x):x=8:2 ¢.erno odrediti i dul.'. 5 y A C D B 2. Ove prave sijeku duz AB redorn.2.h As. graficki. Dalje je. c) x = 8 5 (ac + c'~' = (bd + d'~' A._- AC CD 2 A 2 A" --.> 30x=IOO ¢. se~ mogu trans f " .11.2.¢. d) G= 2J2.73. tpravOJ OA::. - 4 4' DB.e izvesti kao u zadatku 2. t a k0 caJe j . CD - A 2 A. A.). to su jednake i dul.> 100-10x=20x ¢.38. a zatim povuce paralela CM sa pravom BD. (1+4+3=9). DaJje se konstrukcija moz.

Prava CS sijece pravu AB u sredistu stranice AB. ---\\- R b x ~a2:b bx~a ¢. S ! = a a 9 b --y---7-""~ a t--------- c) Uputa: x=ab 2.Vidi SL2. Povucimo paralelne poluprave u istom smijeru Ax i By..2 ¢. c) 2. Uputa: Datu dui AB treba podijeliti na 7 jednakih dijelova.12. Tada prava ce' sadrzi tezisnicullABC (SL2AL).40.U drugom slucaju fla paralelnim polupravim suprotnog smijera. . x:a::.77.82.> x:a=b:l.. . redom u tackarna DiE. Povucirno pravu p kojaje paralelna sa pravom AB. od kojihjedna ima pocetak u tacki A. Tel:is!c trougia'nalazi se na presjeku pravih CC' iBR. Neka je S srediste duzi DE. x:a~a:l b) X = [. Presjek prave CD i prave AB je trazena tacka N.. tada S L2..__. Zaista.2. _ . a:b SI.> ¢:) bx::::. Neka prava p sijece prave AC i BC.81. c a 2.> ------~ x:b~b:l c)x = a:b ¢.39. Prava CD sijece dat uz AB u tacki M kojaje trazena tacka. 2. Na polupravoj Ax odredimo tacku C tako da je d(AC)~4. .c . vrijedi: AN BN AC BD 2.44. sa B' i A'. a druga u tacki B odredimo tacke C i D tako da vrijedi d(AC)~4.- ¢.76. Neka je MBC posmatrani trougao ciji su vrhovi A i B nepristupacni (SL2A. A' ~+_~ c C' B' Poyucimo pravu b koja}e paralelna sa pravom AC. prema Talesovoj teoremi i koristenim oznakarna na sliei 2. 2..74.a) Nekaje AB data duz.75. 135 .a) x~a' .)~d(AjA2)~d(A2A3)~ ~ d(A3A4)=d(~A5)~d(A5A6)~d(A6A7). 2. x:1 =a:b.a) Ako datu dut je x=AD. Presjecne tacke ove prave sa pravama AB i BC oznacimo.- 134 ¢.).80. 2. Nekaje C' srediste duii B'C'. a~AB tackama C D podijelimo na jednake dijelove.: a2 w ¢:) j d).78.43_ A 4 A ~ 3 ~A~--------~rC~----------~D~----------~B Analogno ljesavamo zadatke pod b). D C Drugi nacin _ 3 Prvi nacin C 4 2.. A~------~----7B A~-------4Nr----~B Zadatke b) c) dJ rjesavamo na analogan nacin kao zadatak pod a).> x:a~b:c c) x ~ be ¢. Prava BR 'sadrlOi tezisnicu BB' datog frABC... redom sa P i Q. ltd ... a na polupravoj By pronadimo tacku D za koju vrijedi d(BD)=3.> x:b~c:a [. Nekaje R srediste duzi PQ." .. Dokaii! SL2.> x:l=a:b ¢.. Povucimo pravu a paraleino sa pravolll AB i presjecne tacke ave prave sa pravim Be i AC oznacimo.a) Uputa: x b) Zadatke b) c) i d) rjesavamo analogno zadatku pod a)...> . Dokazi! c 51. Nekaje Ax ma koja poluprava i neka vrijedi: d(AA..a) X = ':'!:. Nckaje vrh A datog trougla nepristupacan..4 I b \ P .242. . d(BD)~3.79. _ .45.> x:a=c:b b) x ~ ab ¢. redam.

2.2.. tadaje prava eM simetrala unutrasnjeg ugla trougla sa vrhom C. Nekaje D tacka presjeka prave koja sadrii 1acku A i paraieln<l je s~ simetralom eM. . . SI.n~15+195=21Q 1J.::. i 9' 29 29 2 2 7 3 9 7 2 75 90 24 . 7 As MA411 BA. a'stranici b su 136 137 . SO c) 11' 5 I ~S. to je: a:b=m:n. '9 I 9' 1I a 111a 13 x .. Prema teoremi 0 odnosu odsjecaka na pravima pramena da bUde OQ =n. ..45.a) => '"'" ~=--.. Prem3 zadatku 2. Na kraku Ox odrediti tacku P tako da je OP =111. .195 .m=19~. A S1. Formulislte tu tvrdnju i pokusajte provesti njen kraku Oy tacku Q taka dokaz. 7 7 52 . b i c.. Neka prava koja tacku A sijece pravu AC u tacki D..=195.2.' . vrijcdi: BC: CD:= BM : MA.:} . DO 11a presjeccnil11 paralelnilll 1ransverza!ama. Prava koja sadri! datu tacku M i koja je paralclna sa pravom PQ sijece krakove datog ugla u traienim tackallla A i 13 (Aje na kraku Ox). C .89. Osobine simetrala unutrasnjeg i uporednog vanjskog ugla trougla S1. ' 'iJ. Neka je eM simetrala ugla kad vrha C. a Be: CD = BM : MA.~ . Dokaz ove-tvrdnje prepustamo vama.<..4.' .0CD su slleni.0B=28 2. b 60 195 ..'"'" 13(4~111)=15m :::::? 28m=S2 => 1J1=-. x 2..c). AC=CD. vrij~di: a:b=m:n . a na stramCt a su 19 19 17 17 65 70. .-n b 14· 15+x Odsjecci koj i odgovaraju stranici a Sli m '=182. sa pravom Be. AB.= .. C A. b C-m 15 4--111. 36 40. .84.47.. na analogan nacin dobivamo da Sli dvije stranice'trougla proporcionaine odgovarajutim odsjeccima na trecoj stranici odredenim simetralom ullutrasnjeg ugla.. daje.87. \ d o p \ C \ b \ ---'b-.Ncka su min odsjecci na stranici c. A.86. odakle se dobije: {[ m 13 m .83. proporclJa SVOdl na ~~_~ ah= B AM'" Vrijedi i tvrdnja obrnutadokazanoj.Od sJeccI na stran!Cl su: .pa. Nije tesko zakljuciti daje 6ACD jednakokraki.. BM:AM .90. ..85.. 2." __ ~._.10·7 AC=--=5..= . Troug!ovi AOAB i . 13 15 .86. . Nekaje M tacka presjeka sil11etrale vanjskog ugla kod vrha C i prave AB .\ .. Kako je BC: CD = BM : MA i L\ACD jednakokraki.46. A M N B m 2.. Napomena: Vrijedi i obrnuta tvrdnja:Ako je M tacka na stranic. 14 i se navedena.48... . \.88. AM=2MN MN=2NB 2. 2.-_ _ _ _. a na polupravu Oq datu duz d.I~~=A.:ansverzali dviju [j" paralelnih pravih). od preostale dvije simetrale trollgia. Zalo su odgovarajuce stranice ovih troug!ova proporcionu!nc.. 195 181 13 15 20 IS 4 5 b) 3 2.a) l-. Na:po]upravu Op nanijeti date duzi a. -<>-_-"--_ _"""0 2.2...-.t. . L\ABC i aka je SL2A6 q b) OC=4 sadr~i CO·BD AC=-~=. NA611 BA. .... n '= 195..2.::.6. Vidi SI. '"'" ". (uglovi CAD i ACD su jednaki kao naizmjenicni na ..:::. c) AC=7. a) AC: CO = BD : DO => - n A Posmatmjuci neku drugu.n=-..

t39 . odnosno.. Nekaje AD simetrala ugla ABC jednakokrakog trougla sa osnovicom BC=a. C)o~'Q//O/A' .... 2. .a) a m b+n 4 5+n ::::. A B Uocayamo da se uyijek homotctijom prava preslikava u paralelnu pravu. 2. . SI. ···· .0/········0... postupiti kao u zadatku pod a)...99. b:c=(a-BM): BM => b· EM =ac-c· BM => B o""":. uzeti ga za centar hOl1lotetije i birajuci koeficijent homotetije k.. c) Odsje~ci koji odgovaraju stranici a su. c~a ~. 80 -.92. Tada vrijedi: a:b=m:n => 6:b=3:4 => b=8. D:..94. b) Za cental' homotetije uzeti S (presjek simetrala stranica trougla) i postupiti kao U ovom zadatku pod a)....2.. Uzimajuci OYU tacku za celltar homotetije. · · · ab BM=--.98.a) Konstruisati ortocentar H datog trougla (Ortocentar je presjek pravih na kojima su visine trougla). / .5 i 73.. Prema teoremi 0 simetraJi unutrasnjeg ugla trougla i datim o~naka111a na slid 2..5.··· ..95. C HOMOTETIJA GEOMETRIJSKIH FIGURA 2.MC=--... 41 41 4 4' 7 7 Od~jecci koje 5imetrale vanjskih uglova grade na stranicama datog trougla su: 60 i 80.--pB ... Prema teorerni 0 => -- ac -- A SI...2.... U svakom zadatku su uzete proizvoijlle tacke A i B na datoj pravoj ~. ····-A.a) B '. ~A B 2..50.49._··. 40 iSO.S../ . 2..:} -::::.52.n 2 b) C' 2 a 2.2. SI./ . c n C n 3 n Odsjecci koji odgovaraju stranici a su m'=10~ n'=6.. 588 35 .. 11 B 2. ..100. 2..56.2. AC = AB datog trougla vrijedi: b=m+n. 52. Odsjecci koje simetrale unutrasnjih uglova grade na stranicama su : 560 .49.a) b:c =MC: BM... a)~//~B.. odrediti hOl11oteticnu sliku datog trougla. b) A. vrijedi: a:b:::m:n ::::> m(m + 11) a:(m+n)=tn:n => a = .91. . za stranicu b su 24 i 36 za stranicu c su 75 i 90.97. 560 i 588 . A' 2. Za krak b".2. 49 60.I --..:-=> n=15.m=20.~./ . 2.93. b+c b+c si~~rali vanjskog ugla trougJa i datim oznakama vrijedi: AS AN c AN (_..... Uputa: Za koeficijent homotetije uzeti ma koji negativan broj. c) Ovdje je centar homotetije tacka presjeka simetraJa unutrasnjih uglova trougla.. uzeti obavezno k>O. 101.. ) be ====>-==-=>cAN-h =aAN =>AN=-Be NC' a AN~b c··-a' ab NC=-···.·· .102.=.96. a stranici c su -. n"=15. Uputa: Za koeficijent homotetije lizeti ma koji pozitivan broj.:- m"=12... Koristeci !eoremu 0 simetrali unutrasnjeg ugJa trougla dobivamo (b+c)·BM=ac 2. I -' I -. 2.· B/ 138 ' B' A' SI.... 2.55...\ B' A' o SI..91 " :::::-119 In "=-...

Nekaje 0 srediste opisane krllznice oko datog trollg!a... Poluprava OC' sijece posmatranu kruznicu u D C tacki C kojaje vril traz.'..MNP paralelne i. ...BC u trazeni ""A'B'C'..~o~~~~~~i~~i::I~~!to. Nekaje MN precnik kruznice k(O.. Neka su na slijedecoj slici date kruznice k(O.:~:<" [\~:. tadaje trazeni 0 ~~~::l~~~i~. c) i d) Homoteticna slika datog ugJa je ugao unakrstan datom uglu. AC=2MP.2. Dokazati! 2.•. dobijamo trazeni trougao. 2.106 ...60. . Ako odredimo centar homotetUe S i koeficijent k date kruznice i kruznice kojaje opisana dato111 trougiu. Analogno se dobiva vrh D.. BcllNP.~ c. C . a koeficijent je k=-2. Analiza: Nekaje MBC dati troll gao i k(O.t. kruznice k'. .. 2.. .. to je. 2.>.~":. ma koja tacka M kruzniee k homoteticnaje za istu homotetiju sa tackom M~. . Aka su radijusi kruznica razliciti. tadaje eentar homotetijeovih kruznica presjecna tacka tih tangentL 2.a) y .. Na poJupravoj AS odredimo tacku B' t~ko····. odakle neposredno zukljucujemo.A.61. . Svake dvije kruzllice su hOllloteticne.Anallza: Neka je ""ABC dati traugao. 2.2. 2.:Vrhovi Ai B su normalne projekcije vrhova C i D na precnlk MN.O. R)..'.hollloteticnim preslikavanjem ovog trollgla. vrijedl ABIIMN ..'. jer je B'C'=C'D'=A'D'=A'B' daje: AB=BC=CD=AD.. ..e•.58. Isto tako.oc: OC' = OD : OD' . lSI. BC=2NP. Nekaje OM=R!TIa koji radijlls kruznice k.. R'J. 2. njihov odnos je stalan. .108. J 12.Centar hOl11otetije je ieziste T n. To je bro] 2.•.2. Centar homotetije dviju kruznicaje presjek prave'koja prolazi krajevima paralelnih radijusa istog smijera j prave'koja saddi sredista krumica (osa dviju kruznica).. k' N S'o OC:OC'=BC:B'C'. .I. Dakle. I M s S1. To znaci da su odgovarajuce stranice trouglova MBC i n...U trougla . R) i k(O'.109.x_'_ _ _ _ _ _ _"" "" b) 0' x' 2. Pokazimo da su dvije kruznice razlicitih radijusa direktno hOl11otcticne. Ako kruznlee imaju zajednicke vanjske tangente. B Prema tcoreilli 0 srcdnjoj duzi (raugla. kruznice su homoteticne direktno i inverzno. A P SI. C' . Analiza: Ako je MBe dati troug'ao.'.ABC.g za~O.a) i b) Homoteticna sllka datog uglaje isti taj ugao. 104.il. a O'M'=R' radijlls kruznice k' kojije paralelan s~ radijllsom OM u istom smijeru. r) data kruz~ica.:··.110.. Up uta: Tacka presjeka pravih koje su odredene odgovaraju6i~.l.. .62. Prema Talesovoj teoremi vrijedi: OD:OD'=AD:A'D' . .:~:.~. lIzimajuci rna koju tacku 0 za ccntar homotetije i koeficijent k=3 (moze i k=-3).2.. Homotetija sa A..103. Dokazati! SO SM OM R SO' ~ SM' ~ O'M'.'. ~ R' => 140 141 ..i.111.Iz gornjih jednakosti se vidi da su 0 i 0' homoteticne tacke.vrhovima oVlh trouglovaje centar homotetije datih trouglova.113._. Ad IMP AB=2MN.not.. .:: .enog kvadrata. Kako je CB para1elno sa C'B'. .10S. 2. SI.'. M prema Ta!esovoj teoremi. dvije kruznice razlicitih radijusa su homoteticll0.l.•. sto zilaci da su srediSta posmatranih kruznica homoteticne tacke za koeficijent homotetije k=RlR' i centar S. U svakom slucaju se prava preslikava u sarnu sebe. da bude AB' =m...V. B centrom u'A i koeficijentom k = OB': OB preslikava dati Li. Neka je 0 srediste straniee A'B' ma kojeg kvadrata A'8'C'D'.

Kruznica k(B.875 m 2. Nlsu slicni.paralelu DE sa SI. Homotetija H(C.datu tacku A i simetrale s da-tog ugla nalazi se srediste S traZene kruznice. Slicnost geometrijskih figura 2. S r -_ _ S' k' o x SI. R) trazena kruznica koja dodiruje krake datog ugla xOy i sadrii datu tacku A. Analiza: Neka je duz Be jednaka datoj duzi a.63.4 ~> 0. recimo k'(S'.. Posmatrajmo tacke S' i M u kojima paralela sa pravol11 SA sijece prave 5 i p.6.122. Dalji postllpakje ocigledan.= 100crn =20c01.119.2.125. to se zakljucivanjem kao u prethodnom zadatku dokazuje da Sll dati trouglovi slicni (SI.=) preslikava D E CD .6. Kako trouglovi LlABC i. tb) sijece kruZnicu k' u tacki B' kojaje srediste stranice AC trazenog trougla. S A k S A A 2.65. r!).2. Zato su hOllloteticnc i kruznice k(S" R) j k'(S'.). -Vrh A trougla dobivamo kao presjek poluprave CB i krulOnice k. koristeci osobine slicnih trouglova dobije se: x:8 ~ 2:0.IIS. stranicom AB. odrede se tacke presjeka ove kruznice sa pravom p. homoteticni.66.za homotetiju B(O. J 20.'. ovimje tvrdnja iskazana u zadatku i dokazana (S1. to ce i druga da ih dodiruje. 2.117. to su"oni slicni. Neka trouglovi !lABC i !lA'B'C' imaju paralelne odgovarajuce stranice (SI. y c ~ A' A S' S1. i na presjeku paralele sa -S~M (iIi S'N) krot. 65° i 40°.CDE imaju ijedan zajednicki ugao. CA . jer prvi trougao nema ni jedan ugao od 60°.paje ugao CDE jednakTIglu CAB (ugloyi sa paralelnim kracima istog smijera).reclmo MiN. 2. k). Kako Sll homoteticne figure A B uvijek i slicne.2. 2. S'M). Kako su uglovi sa normalnim kracimajednaki (ako su oba ostra ili tupa).67. Na slranici AC datog trougla uzmimo llla koju tacku 0 i povucimo. Neka je p prava odredena datom tackom A i vrhom 0 datog ugJa. x~!3. Konstruisimo skup tacaka iz kojih se ova duz vidi pod datim uglom. Tra2:eni uglovi su: 75° .123. 50000 50000 5 B'C'~30cm.) . A'C'~24cm.2.2.2. 2. I'----c----"'" !lABC u !lCDE (Zasto?). pa su ovi trouglovi.66. 2.67.11S .65. SI.2.124. Centar S ove kruznice pripada simetrali s datog ugla. preslikajmo homotetijom B(C.-Prema Talesovoj teoremi vrijedi: 9~=S'M=k OA SA ' pa su duzi S'. Odnos rastojanja dviju tacaka 11a geografskoj karti i rastojanja odgovarajucih mjesta u prirodijednakje razmjeri karte. A'B'~ 3750 m 2. Dobijenu kruznicu k SI.) Tada su uglovi BAC i B'A'C' ugloyi sa paralelnim kracima istog (iIi suprotnog) srnijera i kao takvi su uvijek jed~aki.M i SA homoteticne.4x=16 ~> x=40m. Kako prva kruznica dodiruje krakove ugla. 2. ~ ) u kruznicu 2 k'. rna koja kruznica koja dodirllje krakove ugla.121.0.o0n. Sada se uocava postupak konstrukcije trazene kruznice.64.116. 142 143 .2. Srednja duz trougla paraJelnaje sa odgovarajucoll1 stranicom.2. Ako su A' i B' tacke na katil koje odgovaraju mjestima A j B tada vrijedi: A'B' ~_I_ AB 50000 = A'B'= AB =lll. Konstruise se. a slicni trouglovi imaju sve odgovarajuce uglove jednake. 2. Ako je x duzina dalekovodnog stuba. _. Analiza: Nekaje kruinica k(S.

Nekaje LlABC ma koji trougao (SI. BT SI. a'. prvom trouglu slicnog trougla.69. Neka:-iu . c ~ -- TF: BT ::::. tvrdnja izrecena u ovom zadatku neposredno slijedi jz prethodnog zadatka. Vrijedi: LlABD .. 2.2. --. Otudaje: SD AS AS AE AE AB SD AB . Nekaje CD tezisnica LlABC. 0' a' b' c' 2.~'B'D' i LlABE . Kako su odgovarajuce stranice slienih .126. Tadaje obim ovog trougla O=a+b+c.slI F i. B Aka. Kako su stranice slicnih troug1ova proporcionalne. Koeficijent slicnosti je 0' c· 0' B I BTDE A E A' AD A'D' BE BE' =-=-=.133.135.-= k G = a+b+c = ka' +kb' +kc' => = k(a' +b' +c') = kG' o abc -=-=-=-(=k). Nekaje ~BC slican sa LlA·B'C'.c=kc'. C' SI.ABC I A "D' i 8'E' odgovarajuce tezisnice trougla .68. sada. je predstavljen LlABc:: sa datim elementima. trouglovi BTF i BDE su slieni. o· B F 2.128.odnosna.2. r'). Nekaje BD jedna teiisnica i T tezi5te oyog trougla..6. to vrijedi: MA:MB =AE:BE -----MA:MC=AD:DC Iz gornjih proporcija i datog uvjeta MB=MC. dobivamo AE: EB = AD : DC.6. a C'D' odgovarajuca tezisnica ~A'B'C'. Ako-iskoristimo osobinu tezista trougla mozemo zakljuciti da vrijedi: BD = 3 . b=kb' .132. S druge strane.2. CAD= -< C'A'D' .131. S'D' A'S' A'S' AE' A'E' A'B' S'D' A'B' r' c' a' b' 1. sto znaci da'su trouglovi slicni.e prvom trougla proporcionalne sa odgovan.A'B'C'. AC=2A'C'. 2 2. k=~ (odnosno k=2). odak!e zakljucujcl110 da su sve tri stranic. pa za njihove stranice vrijedi . d' CD AC ( BC trougI ova proporClOna ne. odnosno A'B' (SI. 1. to vnJe 1: = == == C'D' A'C' B'C' cime je tvrdnJa. Neka su 1I dva sliena trollgla LlABC i LlA'B'C' upisane krllzniee k(S. To znaci da posmatrani trouglovi imaju po dvajednaka ugla. poje: c B' '~ A B AD AB AD' AB' ==== i BE = BE' AB =-= AB' ::::::> AD BE A'D' BE' E' ::::::> f?' F' Trouglovi . b' j c'. Obim ovog trougla je O".).130. -~ 145 .2. 2. b i c.2.icna trougla (SI. Zudatak se tJeSava analogno prethodnom.LlA'8'E' (Objasni zaSto')). odn05no A'8' i neka su E i E' presjecne tacke simetrala AS.). Na SI. Tada vrijedi: -_ _=_AD _ 1-< AC_ =_ AB .~jllCil11 stranicama drugog. Aka jednakokraki trouglovi im~ju jednake uglove pri vrhu: tada su im i uglovi 11a osnovicama jednaki (Zasta?).70.A "B"C' dva sl. pa su uglovi SAD i S' A' D' jeqnaki).6. a ugao' S'" A'D' je polovina ugla C'A'D'. Neka su AD i BE dvije tezisnice . rca b ===. E . (Ugao SAD jednakje polovini llgJa CAD. Neka.-:-=-·=-=--. Neka su duzine stranicajednog trougla a. to je DE jednako polovini visine tfOugla iz vrha C.:=a'+b"+c'.. A' 2 ' pa. pa SlI slicni. dokazana.2. Neka su DiD' dodirne tacke ovih kruznica i stranica AB.ADS i M'D'S'.0.71. odnosno A'S} sa odgovarajucom stranicolTI. Kako Sli stranice slicnih trouglova proporcionaine odgovarajucim visinama.F' podnozja normala splls~enih iz E i E~ na stranieu AB. Kako je'D srediste stranice AC. jer imaju po dvajednaka ugla.===::::::> ===. Prcma teorcmi 0 srcdnjoj duzi trougla i datim lIvjetima vrijedi: AB=2A "B' . dalje. iskazana U AB \ ==) I A'B' ovom zadatku...127. 6AEF i 6A'E'F' . 2.: DE: BD. mozemo pisati : D TF BT·-·h BD 3 BT 2 h 2 .70. I . BC=2B 'c' .-- propolT1Ja: C abc a' b' c' -=-=. Neka Sli odgovarajuce stranice drugog. A'C' A'B' A'D' pa su trouglovi LlACD i LlA'C'D' slicni. r) k'(S'.===::::-. Prema teoremi 0 C simetrali unutrasnjeg ugla trougla i datiffi uvjetima. 2.. posmatramo homotetiju sa centrom _ A 144 a=ka'.).ABC ! f::.~ABE j 6A'H'E' Sll slicni. vrijedi: ' Na analogan nacin se dokazlije proporcl0nalnost preostalih tezisnih duz.129. }z tacaka D i T poyucimo Ilormale DE i TF na stranicu AB.68. I 34.i.2.

1z ave slicnosti zakljucujemo: 1.77.2.' =60. Kako je jedan ostar ugao drugog pravouglog trougla 55°. 8 . 45 J 2 36.u A i koeficijentom. b'=22. 0=39. 2. Visine trougla obrnuto su proporcionalne odgovarajucim stranicarna (Provjeri!).143. C Pravougli trouglovi MDH i t-CHE imaju po dva jednaka ugla.141. . 2. pa su i visine AE i CD jednake (svaka po 8 jedinica). pajesu slien}. 0' ~ 0. 0 :O · =a:a . J 36.5 2. Tadaje m £. pa su slieni.E. II B => h. Nekaje L'lABC dati trougao. 2. Uputa: Paralelu poyuCi sa stranicom a na rastojanju za trecinu odgovarajuce visine od vrha. to je dokaz zavrsen. Pravougli trouglovi t-ADH it-ABE imaju zajednicki ostar ugao..2.) i . Troug1ovi t-ABC i t-ADE imaju zajednieki .=> n s n 11. e'=25. AC: CD = BC : CE. s 6 12 -+1=5 s s A CD ~ JO J2 D m n 60 s 5 S=-. 149 . zakljucujemo da vrijede navedene jednakosli. ugaojednog. -AB -AC ~ =~ C DB m+n 12 111. I 46. Otudaje: n SI. 0 = 12. to je L':.=5:4 i b:c= h. 2.75. <C=<ABE.1ABD j 2. 5 Ger su zadovoljene nejednakosti trougla). e'=20 b) a·=18. AC·CE=BC·CD. 2. pa vrijedi: P.140.2.BCE it-ABE pored zajednickog ugla kod vrha E imaju jos po jedan jednak ugao.AD: AC.137.[1. D Dakle.142. pa su 51icl1i.77. ugao (kod vrha A).~--- => 2BC·NC=BD:BC B 2. a stranice koje zaklapaju taj D SI.2. Kako je a:b= hb: h. Pravougli trougao koji imajedan ostar ugao 35° ima dmgj ostar ugao 55° (zbir ostrih ug16va pravouglog trougla je 90°). to postoji trougao sa stranicama 10.BDE jednakokraki i vrijedi jednakost E uglova <BDE=<EBD. Kako je M srediste duzi'BD.147. odnosno. pa su trouglovi slicni.=-.154. b'=15.78. Ugao <ADB je vanjskl ugao ~BCD.1BCN Sll slicni. Uglovi 11Ft osnovici prvogjednakokrakog trougla su po 40°. pa vrijedi: ---SI.]45.2. J 52. tada je AH =8-x vrijedi: x: (8-x)=6: 10 => IOx=48-6x => I 6x=48 => x=3. odnosno. Neka su AE i CD dvije visine ovog trougla. pa su slicni. proporcionalne su sa stranicama drugog trougla. Krak veceg trouglaje 25. obima). . MBC 6e se preslikati u t-AD. 0'=19 em 2.: h b=8:5. 2. Prema datim podacima zakljucujemo daje AB=BC. 146 - 2. lz eve-· s1ienosti i iz BE=DE sJijedi B SI. to je a:b:c=!O:8:5.=~ => -+.2. C Trougao L1AeD slicanje ~BCE.a:a' =h":h. Neka je D presjek simetra1e ugla ACB= 1200 i prave AB (SI. 7 2. 2. odakle slijedi proporciona]nost odgovarajucih stranica: AL~_~-==. => BD=2NC.=14 2.2. 2. x=8 2 . AH:HD=CH:HE => AH·HE=CH·HD. - O. 10 6 B = AC =~3.0:0' = a:a' = b. Zajednicka stranica . AB: AC = AD: AE.Povrsine slicnih trouglova odnose s~ kao kvadrati odgovarajucih stranica (visina. => a'= 72 . Medu trouglovima koji su slicni ovom trouglujedan ima visinejednake datim duzima. Kako su homoteticni troqglovi i 51icni. Vanjski u£ao t-ACD kod vrha C je BC JO 5 120°. A 4 D SI.153.72. Otudaje AB: AD = AC: CE.144. I 50.::".155.. trouglovi L':. pa posmatrana dva jednakokraka trollgiajesll slicna.151.138. pa su sIienL Ako je j --HD = x.0'=59. 2. C 147 .5 . paje CB simetrala vanjskog ugla. B AD=m. A Neka je AD visina datog trougla..73. AB: BD = BC: NC => AB ·NC= BD· BC ~~ => AN=7NC 2.136. S1ranice trougla su obrnuto proporcionalne odgovarajucim visinama. = ~.Ie krak manjeg trougla i osnovica veceg. DB =n. Neposredno iz zadatka 2.B 2. a'=4.b· = c:e' a) a·=IO.76. to posmatrani trouglovi imaju po dvajednaka ugla.148.Iz proporcije (h+8):h=20:15 dobijemo h=24. It 12 => . Dmga visinaje 32.139.. ---AC= 2BC =4BD = 4· 2NC = 8NC D C ~ A 2.18' P. Pravougli trouglovi t-ABD it-ACE imaju po jedan zajednieki ostar ugao. pa vrijedi: <ADB=<C+<CBD => <C=<ADB-<CBD=<ABE.=p·O. T rouglovi .

.. ""<"1>. vrijedi: BE AE = -". 159.----- ---- BE: CE = AE : BE => DE : CE = AE: DE. pa trouglovi ~AOE i ~DOF imaju jednaka po dva ugla (Koja?). Pravougli trouglovi "ADE i "ABF su slieni (Zasto"). Iz 51i6110Sti ovih trouglova dobije se (S1.156. Trouglovi ------~AFC i ~BFC su slieni.. Nekaje D tacka u kojoj simetrala pravog ugla sijece hipotenuzu AS. 149 . --.2.. to je ugao <AOD pravi. _ l ' EF=EO+OF= 1 Pravougli trouglovi MBC i ~ACE su slieni _ b' pa vrijedi: b: AE =c:b => AE = - c ~BCE..<== BE: BA+AE: BA EO : AD + EO : BC = 1. a=10.6. Posmatrajmo sliku 2..2.= r.:.=> AC. pa vrijedi: AE: AF = BC: FC => AE: AF = AD: FC ~~ => AF:FC=AE:AD=> AF:FC=1:4 .. dalje.. a E podnozje visine povllcene iz vrha pravog ugla na hipotenuzu (Sl..2. pa vrijedi: a:c=7:5 => 5a=7c.fi A S1._.. B !2:J. pa su uglovi BAM i CMD dva ostra uglasa normalnim kracjma.83. C =? 1 1 1 = + = = = => AD BC EO EO 2 => AE: r = r: DF AE. .----. A c D Sabiralljem navedenih jednakosti. tada su pravougli trouglovi .. £. 2 2 b' simetrali unutrasnjeg ugla trougla vrijedi: a:b=m:n ..Trouglovi ~BOE i "BAD su slicni. Supro~ne stranice paraielograma su jednake. 2.----.---2. pa se doblvenajednakost moze napisati na slijedeCi naCin: 1 + 1 AE: OE = OF: DF => a c Prema teoremi ~DOF 1 _+ _ _ +O~ .= b' 0 .....DF=r 2 A E B 2.. CD = 4r-..::.. TrougJovi LlABE i LlCDE su slicni. iz slicnosti trouglova ~COF i 1 dobivamo OF= 1 _ ~CAD. CD = BM MC.-. '._ Otuda.Ako je dijagonala AC pravouglog trapeza normalna na :krak BC..79. C a' Koristeci-dobivene jednakosti. 1 1 1 =+=" AD BC y' '-0.. pa su slieni.85..82./_....B pajetacnoiovo:a:BE=c:a => BE=~.J~~~~ 2.160. ovih trouglova dobivamo: A . pravougli trouglovi "ABM i "CMD imaju po jedan jednak ostar ugao..84.157. 1 Be AD BC AD BC AD 'BC+ AD 2. Ugao AMD je pravi (periferijski ugao nad precnikom)..-::. 2. tadaje AS simetralaugla <A.. 25~ . -.. 1.ABC ilACD slicni. 2.. cime je tvrdnja dokazana.).pa vrijedi:EO: AD = BE: BA Jz slicnost. Nekaje ABCD dati trapez i MiN tacke LI kojima kruznica nad precnikom AD sijeee stranicu Be. Kako su uglovi <A i <D suplementni.. Iz slicnosti ovih trouglova slijedi tvrdnja iskazana u zadatku....161. 148 - EO EO =+==1 AD BC -- BE+AE=AB.). SI.81.80..): ' D C =+= A odnosno.slijedi: -A-B : -BM.164. jer je o B SL2.0 SL2.. trouglova ~AOE . L S1.::.8S.' E· . FC = 4AF => AC = 5AF A B D C 2."B 201... .:. Ako je 0 srediste upisane kruznice. "ABC dobijemo: EO: BC = AE : BA.' ._ h:2S=8: 10 => h=20.. pa je BC=AD. a prava DO je simetrala ugla <D.= = . Aka su a i C osnovice tada je a+c= 18 (SI.q.. Slitni su i pravougli trouglovi MBC i ..:""-:. BE a2 b2 = AE m 2 n2 30:d=d: 15 d = lS...5.162..2.....~t.2."-.= MC : CD => AB. Analogno.. C D SL2.83. dalje. je: <: ~F j/ EO: AD+EO: B.'..J 8 1 Iz proporcionalnosti odgovarajucih stranicala(."1 63. c=7." :-S1. AB C D ..2. odnosno. M Iz slicnosti o\'ih trouglova.2.-'' "'.. Dalje vrijedi: a 1 i "DBC.5 .86.

pravougli ~A'BC' se moze konstruisati. B' B D C C' A B 2.:'. Iz slicnosti trouglova ""ABC i ""ADE (SL2. b) b:c=5:7 2. Paralela kroz B' a sa pravom Be sije. Na polupravoj AD' odredi se tacka D tako daje AD :::::h a=2. 2.91. drvo i 51. Analiza: . D . 2.92. Prava koja sadrzi tacku A' i koja je paraJelna sa AC sijece pravu Be u vrhu C' tI"azenog trollgla. Na suprotnoj obali rijeke uocimo tacku A (stijenu. Iz ove ~~ slicno5ti slijedi: '---- AC : AB = AC': AB' = 5 : 3.93.Ie 'AD visina datog trougla (SL2. C i D. Diskusija: Ukoliko je data duz a veta od dvije jedinicne duzi. Neka su tacke Ai B pristupacne. to zadatak ima jedinstveno rjese11je. tada se na popupravoj AB odredi tacka B' tako da je BB'=AB.90.175. B C 2. Na pravoj Be odredimo tacku D tako da bude CD~a. DE=c. c b'b--"a~-'b. Ovaj zadatak se ljesava analogno kao prethodni. Kako je BB'DC paralelogram i B'D =a.88. sijece pravu Be C' u tacki C.Nekaje ilABC dati trougao i a data duz. Traieni trougao . Na polupravoj DA odredimo ta6ku A' tako cia bude DA' :::::h a . red om u tackal'!la B' i <.174. AC=b. jer posjeduje zadane elemente i zadovoljava date uvjete. Konstrukcijom ovog trougla dobije se vrh B trazenog trougla. 5 Konstrukcija: Neposredno iz navedcne analize vidi se p0Stupak konstrukcije L'lABC. Kako su stranlce BC i B'C' paralelne. D Prava koja sadrzi tacku D i kojaje SL2.173.166. Nekaje sirina rijeke x. Nekaje trazeno SL2. A B' 3 B Dokaz: Dokazimo da dobijeni ~ABC posjeduje zadane clemente i isplInjava date uvjete. Izmjerirno rastojanja 2.88.-- x D rastojanja BD =b. Ako na polupravoj BC odredimo tackll C' tako da bude Be' =3. ·gdje je b data dut.170.. Neka . paralelu DE sa AB. SI. 2.CDE su slicni. Prema konstrukciji.2. Analiza: Ako je MBC dati trougao. pa vrijedi: x:b=c:e => x=bc:e. Trougao ..172. rastojanjeAB =x. Trouglovi ""ABCi L). ¢) (c-b):b=(7-5):5 => l:b=2:5. Ako na polupravoj C' A' odredimo tacku D tako da je C'D ~b. B' B 2. je datom uglu. paralela sa pravom AB.90. Paralela kroz tacku D' sa praVOill Be sije6e 'poluprave AB i.6. BC =a i DE =c. Neka je D tacka na polupravoj S'C' takva da je B 'D =a. ax=c(b+x) => ax-cx=bc => (a-c)x=bc => x=bc:(a-c).) . Nekaje E tacka 11a obali kojom A . a sa D' se moze odrediti podnozje visine iz vrha A.AB'C' konstruise se na isti nacin. Izaberimo rna koju tacku C koja sa datim tackama Ai B adrea-uje MBC. AC. Analogno dobivamo i vrh B'. to je i Be =a. b) Zadatak se Ijesava anaiogno zadatku pod a). 2. gdje je a data dui.93.171. C' SL2.) dobijamo: x:c=(b+x):a =>.2.Ie L\AB'C'. ' A SL89. vrIi' A trazenog trougla nalazi se na presjeku prave koja sadrzi tacku D i paralelna je sa Be'.) B' Nekaje tacka D' na polupravoj AD takva daje AD' =t. Trazeni trougao je ""AB'C'. i 2. Proizvoljnom tackom D stranice AC.170. bi prosla prava AC.169. Sada se moze konstruisati duz b.).165. Trazeni trougao je-MB'C' 150 2.5 em . a na polupravoj AB tackll B' tako da bude AB'=3. Na polupravoj AC odredimo tackll C' tako da je AC'=5. . Analiza: Neka je D srediste sti'anice BC datog trougla (S1. Dakle dobiveni L'lABC je trazeni trougao.a) Analiza: Neka je ""ABC trougao koji zadovoljava date uvjete (SL2. ftd. itd. Analogno zadatku 2.2. to su trouglovi LlABC I LlAB'C' slicni. CD=e.ce pravu AC II tacki -C'. Izmjerim-. Prava koja sadrii tacku D i paralelnaje sa pravom C' C AC sijece pravll AB II tacki S'. 7:b=8:3.). a na polupravoj SA tacku A' tako da bude BA'=5. OdIlOSI10.a) Uputa: Proporcija b:c=3:5 moze se napisati u ekviva]entnom obhku (b+e):b=(3+5):3. Paralela kroz B' sa pravom BC sijece pravu AC u vrhu C' traienog trougla. Dalji postllpakje ocigledan. ugao kod vrha A jednak. Na obali l1a kojoj se nalazimo uoclmo tacke B.167. povucimo C . sa lSI . h.176. Analiza: Neka je L'lABC tra2eni pravougli trougao..168.

A.Ie ] 5°. odrediti tacke D'.. dobija se dllZ koja je visina traienog trougJa. Nekaje r' radijus upisane kruznice u dati trougao.98 kOjll tacku E' i kroz nju povucemo paralelu sa BE.polupravol11 BA'. Na dijagonali AC' ovog d=C-_ _ _ _.Ie 600.<~---i'i Izvesti konstrukciju i dokaz.188. Zatim se konstruise novi ~ABC koji je slican sa L. tada sc trazeni pravollgaonik nwie dobiti kao hOllloteticna slika datog uzimaju6i za centa!' hOl11otetije vrh A datog pravougaonika. nanesemo datu dul. i konstruisemo pravu koja sadrii tacku B i paralelna je sa pravom c B 'C'. Analiza: lednakokraki troll gao sa osoovicom 4 I krakom 3 maze se koostruis·ati. Neka je L. od vrha. Preosta!a dva vrha oalaze se oa presjckll prave koja prolazi kroz podnozje duzi h. 2.jeku ove prave sa pravom AC' dobicemo tacku C. rlr'). ugao kod vrha D . BA) j poluprave AE. na pre:::.=5.5 i 6 se maze konstruisati. Vrh B nalazi se na prcsjeku simetrale s duzi DE i duzi AD. 2. . To je rna koji pravougJi trougao koji ima jedan 05tar ugao jednak datom.A'B'C' i koji irna stranicu AB jednaku datoj duzi.Ie m data duz. Vrh C nalazi se na presjeku kruzllice keG. Analiza: Trougao sa stranicama 3.102..94.Ie trougao BOB jednakokraki sa osnovicom DE.· 153 . 2.96.2.. 2. Trougao L.180 c 2 181 AB' = B'C'+ AD' . 2.2.187. Ako na vlsinu koja odgovara stranici 3.). dobi6cmo podl1o~je visine datog trougla. B C SI. Trollgao ABC je trazeni trougao.183. C' A B' B A B 2. AO=a-+-h). Tacka C oalazi se je na prcsjeku pravc koja sadrzi tacku A i koja paralelna sa pravom C' A'. Uputa: Konstruise se rna koji L..D B · A=_ _ _ _ _ --''''--_~ SI.-.177. a zatim se mogu. 2. Neka je ABeD trazeni paralelogram (Sl. Dalji tok anatize je ocigledao. Nekaje C' tacka na AC takva da je Be' paralelno sa Be.2.. A 152 Nekaje ta6ka E na po!upravoj AD takva daje AE = 111. paralelograma odredimo ta6ku C tako da ~ A B B' bude AC~5.182.Neka je flABC traieni troLigao.'" E Ako na polupravoj AE uzrnemo rna S1. B'C' =c i uglom B' AC' koji je jednak datom uglu.100. Paralelog:ram ' C' AB'C'D' sa stranicama $ i. 2.B iC.--. SI.99. SI.I01. 2. sa polupravom Be.178.C.AB'C' rnazerno konstruisati.2.?-----. D 2.3 i uglom ~ izmedu njil1 od 60° moze\no 3 konstruiusati. Tacke BiD dobivamo na prcsjeku paraiela povucenih ta6kol11 C i krakova ugla B' AD'.£~ SL2. Analiza: Neka je L\AB'C' trougao sa stranicama AC'=b.2.186.184. Analiza: Ncka je ABC traicni jednakostranicni trougao i BE njegova jedna visina. tada . od vrha nanesemo datu duz 1"1.1 00.AB'C' dati trougao (SI. 2. a za koeficijent odnos date duzi 1 odgovarajll~e stranice datog pravougaonika.2.185. Iz sli6nosti trouglova flAB~) LlAB 'c' n10zemo zakljuciti 'da . Uputa: Ako je AB'C'D' dati pravougaonik j a dala duz koja je jeciIlaka stranici AS trazenog pravougaonika.2. na presjeku ove paralele i prave AB nekaje tacka B'. Ako na polupravoj AB' odredimo tacku B C' tako da bude AB jednako datoj dUZI. Ovaj trougao se moze C konstruisati.Ie B' B 2. Zadatak se Ijesava analogno prethodnom (Vidi St.179.a datog trougla za H(A. SI. Trougao ABE moze se konstruisati (ligao kod vrha A . Ako oa visinu ovog trougla koja odgovara osoovici.A'B'C' koji ima dva ugla jednaka datim (recimo kod vrhova A' i B'). ha=3. Trazeni L\ABC maze se dobiti kao homoteticna slp\. Neko je AD vis ina koja odgovara hipotenuzi.). redom. CD =h c· "'A---cA.102.). 2...)=3 i kojaje paralelna sa stranicol11 cija je duzina 3 i sa kracillla ugla. gdje .E. lzvesti konstrukciju i dokaz.E'. Ako je AD = (f + II .101.

11' = 42. Neka je ABeD pravougaonik.a) Dva pravougla trougla su slicna ako imaju po jedan ostar ugao jednak. Iz slicnosti ovih trouglova. . -- -.211.:q=-. 16 2. visine. b=8.a=6.207. AC +BD =AB +2AB·BC'+BC +CD -2CD·BC'+AD- d = a. paje q : b = b : c => q=b'c. h=~. Katete su: 30 em i 40 em. zakljucujnlO: q:h=h:p => h'=pq. 2.J5.] 97. 2.J5) 18 32 J?8 450 b) p=-. = 78.:.104. Sada vidimo da je odnos projekcija p i q p jednak odnosu kvadrata duzina kateta. ~. p=4. Primjena slicnosti na pravougli trougao.:-.2. ~~~--~------~ A D B 2. q=~ P=24C 5 5 17 17' 2. a=65 c) c=25.194.Druga kateta je x-J 0. Uputa: Koristiti slicnost pravouglih trouglova i Pitagorinu teorcmu.196. '1=4..a) p=16.. Rijesiti trougao znaci odrediti njegove ncpoznate elemente (strallice. Analogno prethodnol1l zadatku.192. = CD. povrsinu. paje: a.103. a=750% o b::. h ~2 --. -.193. 2 9b +b' = 100 => b' = 64 => b = 8. ~.· a'+ 18 32 24 2. b=256.200. Katetajegeometrijska sredina hipotenuze i svoje prijekcije na hipotenuzu: a'=pc. ~ - ---2 -.:-. c=lO.a) h=-'- b) h=2)3 c) h=20 3 75 2. 155 .a) h=5)3 b) h=2)3 c) h=4)3 10)3 2.-2CD·BC+BC' +C'C =CD -2CD·BC'+BC' +BC -BC' "--2 -2 - ~"'-2 => BD = CD -2CD· BC'+ AD Sabiranjel1l dviju gornjih jednakosti dobije se: ---2 -2 ~.191. b =qc. 2 Ac' =A13' +2AB·BC'+Bc' +(13(:2 __ BC'2 )=A13' +2AB BC'+ Bc BD' =BD. ). a=8.p=16IS b) p=2S. d) h=3 ~. b=30. AC' =AC" +C'C' = (AB+ BC)' +C'C' =AB' + 2AB· BC'+ BC" +C'C'. Trouglovi L\ABC i L\BCD su slieni. c=p+q=169.J5 .2. -. a = 6. Pitagorina teorema 2. i oznakama sa SL 2. --2 -- ~ ---2 -2 ~. prema SI. uglovi sa normalnim kracima. d = a 2 +a' => d' = 'la' 154 => => a/2 S1. C S1.a) Dva jednakokraka trougla su sliena aka imaju po jedan jednak ugaa na osnovici. q=-. pa vrijedi: p : a. odsjecke koje visilla gradi na hipotenuzi i povrsinu pravouglog trougla. a' ) ) 5 5 2. 2.208. 78 56 11=-. a hipotenuza je 50 em..209. (C_8)2 +20' =c 2 => c=29.205. V1Sil1U na hipotenuzu. b) DvajJdnakokraka trougla su sliena ako imajujednake uglove prj vrhu.189. 2.103. 2. 2.203.206.::} a=-h 100 3 a-+ . -. a hipotenuza je x+ 1O.195.103. b"4 =>a=~b. ~2 ---2 =AB +BC. 2 2 a':b' = p:q 2. O=a+b+c=70. Prema Pitagorinoj teorel1li vrijedi: ~. Primjenom Pitagorine teoreme dobije se: => (x+lO)' =(x-l0)' +x' => x=40cl1I. 11=12. 1'=24 c) a=16.190. h=5 5 2.p=-=-.+CD +AD . b' = 91.J5. c) Dva Pfavougla trougla su sliena ako su hipotenuza i katetajednog propcircionalne hipotenuzi i odgovarajucoj kateti drugog. b) Dva ptavougla trougla su sliena ako su katete jednog proporcionalne odgovarajucim katetama drugog. 2. (q=16..:: a : c => p=a2c.7. a=15 2. b"'=pc+qc=(p+q)c=c·c=c. ~+BD=~+BC+BC+CD=~+BC+=+~. pa su jednaki. -2 ~2 --2 --1 ~. Neka je x kateta.2.2 +D'D2 =\AB-AD)' +C'C' = (CD-BC)' +C'C' = --.fi. 2.198. k = 4' Katete drugog trougla su 20 j 15. Ovdje cerno odredivati nepoznate stranice. b=4. 2. a) b=3. p=-.- ~.. a:b = . a I trouglovi L\ABC i L\ACD su slieni.210. Prema zadatku 2. uglove. b=8.204. 2.199. a=4. b=20.{ti. Pravougli trouglovi MeD 1 ~BCD su slieni jer su im ostri uglovi <ACD i <eBA. vrijedi: .[p:. a=21.

106. - Dakle.y2. 2.2 +1.218.dl = .(a-e '--1\' => \ -'----2---- 2 ) Dee + 2 \ 2. Rezultat: 0 = 30crn+ 21J2 CI11 2. 0 ~ 2 J =5.1)' +7.DEC [ LlBDE pravougli i na svaki mozemo primijeniti Pitagorinu teoremu: Zadrugu katetu pravouglog LlABC.':y -~ . Neka je CC' tezisnica ovog trougla koja odgoyara stranlel AB (~e).217.0=29. = AC· AF.:.108. Praya CEje paralelna sa AD. pa se na oba moze primijeniti Pitagorina teorema. analogno. 2. 2.).J2:1. Hipotenuza svakog od tih trouglova je jedna stranica trapcza.' +4c •. Pre rna prethodnom zadatku vrijedi: til . S1. D kvadrata dijagonala jednak zbiru kvadrata stranica.223. (2. tada .' '1' + ( -'----2 2 4 fh 2 - - teoremu izraCllnavamo stranice.221. Trouglovi LlEFC i ~BCF su pravougli. odnosno: ~ -2 -2 -2 -2 -2 -2 AB +CD =AC +BC +BD +AD 7 7 7 'J =>c+4tc-~2a-+2b- Jr2a-'::-' +-2h-:2. Primjenom Pltagorine teoreme na pravotigli . Dijagonalll AC trapeza mozemo izracunati primjenom Pitagorine t~oreme na L\.Ie FE =(a-c)-x.).. =. prema uvjetu AE=FC.219. Kateta D e B e pravollglog . DijagonaJe ovog A R paralelograma su AB (=c) I CD (=21.214.£1 +2c' -I.2.ABE. AE~DC=c i AB-AE~a-c (S1.. zadatka AB:BC=. relacija: ~2b2 +2c 2 _a 2 fa -2 vrijedi: AB ~:~:::::~zu ::~ ~~~C F~C ~ FC: BC. 4 2. tada vrijedi: \ 2 ) _ -' 5 10 7 - ( l J2 + (d. -B - B A F E B 2. Nekaje AABC rna koji trougao. d.~=5.2a2+2h~-([/+hl) 4 SI. Koriste6i Pitagorinu trapezaABCD): h-=b-- ~2a2 +2(? _b 2 2 = --. .. =([- 2 =>5.' -""-J 2. til I~--. ·· 24 R ad· IJUS Je r = 5. AF: FC =2:1. Ako jc E tacka na osnovici AB takva dajc CE p~lralelno sa krako111 AD. .ACE.108..6 2. to su trougloyi L\.220.4.2. h~. Kako su AD i BC normalne prave.2. Akoje EF=x.)2 .l7cm.). d]. Radijlls upisane kruznice jednakje visinl' romba.841-40~21. d~=-.-_-C~2 2 ~nalogno dolazimo ~o sl~edecih -2 -2 tli = -- Otuda je: AB : BC = AF: FC . BD 2 =(a+xf+h 2 =36 2 +1S 2 =1521 => BD=39cm-.2 J 5. Dijagonale datog trapeza dijele trapez na cetiri pravougla trougla. (. L\. jer jy.222. ---tadaje CE =AD=d.2] 3.2.:::} 2 0 .2..202+2h2-C:: A +. Stranica romba je a= 10.24x-x' => 24x=192-=> x=8.6.. Na prayoj CC' odredlmo tacku D tako daje C C'D~C'C..::.107. => -(l d '2 F 2. pa je AE=EF=FC. Trougao L\. h 2 2/)2 -[(a-c)+ . BE=a-c. Zato vrijedi: 122 =d 2 __ . 2./1. vrijedi: AF:FC=2:! -- -rfii. ~ Prema prethodnom zadatku je zblr SL2. pa je AE=FC. Pravougli trollglovi AADE i ABCF $U podudarni. => d' -x' =b' -[(a-c)+x)' => 289-X2 =625-144. E 4 (-d. 157 .6.76+49=a--=>£1=7.212.BCE je jednakokraki sa osnovicom BE. !\. Visina CF dijeli duz BE najedl1ak~ dijelove.ACFi Ac'=AP'+CF2~(C_X)'+h'=82+15'=289 => AC~.~ Ako je a slranica rombu. b 2 2 4 4 a+b+c = b+(a+c) ~ 5. paje AE =c. Cetverougao ABCD je b paralelogram.216. odnosno. \1'_ _ \ 2 "~ '~ 4 b+2b = 3b..ABC je geometrijska sredina ~ hlpotenuze AC I syoje projekcije FC na L>C\l A 156 SL2.BCF dobivamo visinu h ABCE (-i . d l :d 1 = 3:4 => . =a-. h=20 em.h~ISe".a2+h2 =5. +2c ..IOS.

x=a':b ¢.BCE su dva prayougla trougla koji su slieni (jer imaju pojedanjednak.j. znaei da Sli trouglovi .ABC i "'ADE.234._t:: a::::. ~ -2 -2 +DE . ostar ugao.za at a mora a vnJe J: x :::: -4.).j. 2. 2. pa su slieni CSl. dobivamo: C 2 cp . Dalji tok je analogan zadatku pod a). dobijamo trazenu dllZ x kao drugll katetll.BD=1 AB=6. 2. C d) c) b) DE + CE .230.J. :::: 4 m n +m -2m-n-+n = m +2m-n-+n :::: (m"'-n t:::: C . 2. . KompJelan zadatak jc rijcscn na dV3 n3cina.232. Pravougli trouglovi L\ABD i l'J. ---AC: CD = BC: CE. Zadatke ovog tipa.231. b i a. tadaje povrsina ovog trollgia a'. --. c) Prvo odredimo duz y2 = ab.224. Hipotenuza ovog trouglaje trazena duz x. y = '. SI. a zatim.. pa trazenu duz x dobijemo kao hipotenllzlI trougJa cije su katete y i b. . ·/3 i jedinicne duzL b) Analogno zadatku pod a) c) X= lab <=>xJ2 =. -2 ~ Al"--~~-l -2 -2 B . d'1: a-+b-:::: .J2.fj : 1 . b) i c) Analogno kao zadatak a). DE +CE +BE +DE=a"+c 2 B a 2 ---2 ~BE A r--::---::""-'f B A f-L'-----"'I A !--=D--6"--"I B 5 0 AB=5.111.a) x = 0/3 :::::::? . zajednieki.? 4 ? 2? 2 " . koji imaju zajednicki ugao kad vrha A. Otuda je: AH:HD~CH:HE => AH·HE·=CH·HD. 159 ._ __ uglovi). a" -2 ~DE ~ -2 -2 +CE .228. slieni. koje ispunjavaju date uvjete..a) Konstrukcijom pravollglog trollgla cijaje hipotenuzajednaka datoj duzi a. tako da bude y2=ab .ACE iInaju jedan zajednicki ostar ugao~ pa su -. vrijedi Pitagorina teorema. Dliz x mozemo odrediti kao cetvrtu proporcionaiu duzi a.a) Uputa: Konstruisemo duz y. 5to znafi da su stranice AB AC proporcionaine stranicama AD i AE. 2 2 ..E -2 AC . pravougli trougao cije su katete y i c.. Prvo konstruisemo dUl: y za koju vrijedi y2 =bc. Tada je poYrsina kvadrata x Ako sa a oznacimo stranicu datogjednakostranicnog trougJa._. a) x ~J36 ¢=} x=~ b) x=.233. h" . 2.).--AB : AC """ AD . SD='- D 7 AB:o:7. etu . Prema datllTI VrIJe 22 '.6.> a:b=x:a . To) dalje. odnosl1o. Trazena duz xje hipotenuza dobivenog trougla. 236.7 c) x=. b) Trazenu duz x mozemo konstruisati kao visinll pravouglog trollgla cija je hipotenuza c=a+b (Vidi prethodni zadatak!). ~.227. 4 m-n-+(m--n" " ) '-:::: · uVJetlma 2 .j. Trougloyi "'ACD i t. c Dalje vrijedi: '-2 -2 -2 -2 AC +BD A 2) Visina koja odgovara hipotenuzi je geometrijska sredina odsjecaka koje gradi na hipotenuzi.. Vldlmo da za stramce trougla. Kateta pravouglog trougla je geometrijska sredina hipotenuze i svoje projckcije na hipotenuzu i 2. uVJ' .). pa je taj trougao pravougli sa katetama a i b i hipotenuwm c. 2. Neka suCD i AE dvije vi sine MBC i nekaje lacka H ortocentar "'ABC. 2. B B A ~ A E B 2.J5:l S1.rjeS:avamo primjenom jedlle od teorema: 1) Kateta je geometrijska sredina hipotenuze_ i svoje projekcijc na hipoteouzu. 2.J3 Prema datorn .j.113.-. odnosno.-slicl1i (S1. Hipotenuzina visinaje geometrijska sredina odsjecaka koje gradi na hipotenuzi. ~ y = I: J2.· 2.235. Vidi prethodni zadatak. Otudaje .4 '!") 4 4 . . cq pq = -.2. Jz ove slicnosti slijedi: AB: AD = AC: AE.112. Pravougli trouglovi "'ADH i "'CHE imaju po jedan jednak ostar ugao (unakrsni _.. y =. Neka je stranica kvadrata x.2.BD -2 -2 DE + BE .110.225.. i kateta datoj duzi b.AD=1 B S1. a zatim. bx = a2 ¢.229 . 2. C C SI:2. 2. 4 . AC· CE = BC·CD.109.j. trazenu duz x odredimo konstrukcijom pravouglog trougla cije su katete a i y.. Koriste6i Pitagorinu tem-emu i teoreme: 1.. => xJ2 = v <=> x: 2 . -----. 158 d) c) a) 2.J3 d k d " d' 2 a'. AE..> proporcionalu duzi a.226. Duz X mozemo dobiti kao cetvrtu 2.

. Primjenom Pitagorine teoreme na tronglove flABD i flBCD dobije se: A D CD A C =>x 2b hh?=C2_X2=C2_(~2~c2-a2)2 =(c ~ 2/)(. Analiza: Neka su . 2..Js(s .. r::' tada trazenu uz x 0 d re d·Imo .\ -eXs -bXs -a) 4b' a)~.a)(s -b)(s -e) .6. 160 2.e) =~. SL2. Odredimo krllznicu k' koja je opisana datom trougiu.A 'B'C' dva data sliena trougia..lf3 _ b -4~-a Aka konstruisemo duz y 2_ ¢:.odnosno. ~s(s _ al(s _ h)(s _ c) 2b 4s(s~aXs -")(5 .c) .r:::3 ') 2a \/5.J3 --4- d. itd. be. x =17 W x:l=17:x.'u.:.242.a' Ako konstruisemo dUl: b za koju vrijedi: b=-.A~B'C' paralelne sa odgovarajucim stranicama . b2 2s::::: a +h +c.243. Aka je x stranica kvadrata.6. B B kada jeugao kod vrha A ostar.b:a=a:41 4 c::. Tada vrijedi: 2 x . a pravougaonika.. a i b stranice Jatog pruvougaoniku. --~::..6. Povrsina deltoida jednakaje polovini proizvoda njegovih dijagonala.240.. Kako se homotetijol11 prava preslikava 1I paralelnll pravu.11S. 4a .2a) 4b 2 (2s .114. tada iz uvjeta zadatka vrijedi: .2c)(2s .244.6. pa x tllozemo dobiti kao visinu koja odgovara hipotenllzi c=a+b pravouglog troug!a i koja na njoj gradi odsjeckejednake a i b.237. AD oznacimo sa x. tucia vrijedi: x 2f3 -._/. Neka je S presjek unutrasnj ih tangenti ovih kruznica. Ako je x stranica trougla i a stranica datog kvadrata.2aJ 4b' Otudaje: 4s(s - 165(. 2?41..6.A'B'C' koji je upisan u datu krllznicu k.b)(s .ABC.239. Pokusaj.247. Uputa: Koristiti teoremu a kateti ili 0 visini koja odgovara hipotenuz.2" )2s(2s.d.6.2s = a +17 + c.f3 SL2. doci do izraza za preostale dvije visine trougla: 2 2 ..> = x - j b stranice datog 4ab . itd. x-. =~ {::::> x '~3 7/ d "'. a na polupravoj A "C' odredimo tacku C" tako da bude A 'C'·~AC Trougao flA 'B"C" je sliean flNB'C' (objasni zasto~) i podudaran sa .5 = -( I 2 ¢::} .245. k 2.ABC preslikati u . d· . x = £. J3. Dokazati! 2.J3 . Neka su d j 1 d 2 dijagonale datog romba. (a+h+c)(h+c-a) 21J 21.i i prcthodne zaJatke. Neka je k data kruznica i .3 2238. tada vrijedi x-=:ab.ABC dati troll gao. az~timtaj trougao rotira~i oko centra 0 date kruznice za ugao od 90° u pozitivnom iii negativnom smijeru. 2.Js(s -aXs -b c) A .'B'C'. Uputa: Kao u prethodnom zadatku doci do AA. a x strallica trazenog jednakostranienog trollgla. 2 2.. duz Xl::.odl1osno.. (u +b+ c -2cX~{ + b+c -?b Xa +b+c Xa +b +(:'. tada trazenu stranicu kvadrata x mozemo konstruisati izjednakosti: 2.Tadaje DC=b-x.ABC i polupravoj A'8' odredimo tacku A" tako daje A"A"=AB. [stom homotetijol11 ce se dati . Ako je x stranica"trazenog jednakostranicnog trougla. Na 2. a c Xs - 161 . Zadatak tjesavamo analogno prcthodnom.1 __ ("2 +0 2 l 2b 2bc+b2 2b +("2 _oJ 2b 2b (a+h-c)(a-h+c). Tada se homotetijom II odnosu na tacku S krllznica k' moze preslikati II datu krllznicu k. odnosno.1Z uVJeta . Nekaje BD vis ina MBCDu]. \/5 <=> x-= r:::. . i DC =b+x ako je navedeni ugao tup.2 _ X - 2d'''2 . 11" =~ ..6. na analogan nacin.6.ABC. to Sll stranice .a- 4 4a 2 ") .246. 2.

=> 2PA =8·18 ---') => PA-=72. Na pravoj O"A uzmimo tacku A' tako daje AA'= fl.(SI. r) data kruzniea.256. s Konstrukcija: 1. 163 . MT data tangenta i MA data sjeciea. -SI.119. 2. Zlatni p~esjek duzi 2.Tadaje MA=50 em.2. S1.118. 5. odnosno OM (St 2.12 8. Ako sa B oznacimo tacku presjeka para1cle sa O'A' kroz tacku A i kruznice k j .249. To znaci da je dovoljno poznavati tacku T da hi se srediste S trazene kruznice odredi10 na presjeku pravih s i OT. AC=8-R. tad a Vrijedi: 2x'=2(2+14) => x=4. dobivamo x. S1. pa. 162 2.6.AOC su AO=R. Trougao LlOMT je sAO pravougli sa katetama TM =t.em. Prema Pitagorinoj teoremi vrijedi: t'=(SO-R)'-R' => t2 = 29'_21' = (29-21)(29+21) = 8·S0 => t=20.252. 2. 2.) ~-~k k. 0' A) koja sadrii date k" tacke A . Neka je ~ABC pravougli trougao sa katetama a= BC.2.258. Srediste 0 trazellc kruznice nalazi se na presjeku simetrale s duzi AM i normale 11 l1a datu pravu II tacki M.6ABT.). 4. tada se srediste 0 trazene kruznice nalazi na presjeku pravih 0'8 i O"A . 2.8. Analiza: Neka su kl j kz date kruznice i A data tacka na kruznici k 2 .2. a Ai B date tacke. 2. gdjeje rj radijus prve kruznice. Trazena krtlznicaje k'(S. Uputa: t'=20(20+60) => t=40 em.119.248 Neka su M data tacka.2. Tangenta t iz P na datu kruznicu k. b) koja ima centar u Ai r<!dijus b. Karnoovi obrasci. Radijlls kru~ni"ce je OA.'te kruzniee koja sadrzi tacke A i B nalazi se na simetrali s duzi AB. Ako je T dodirna tacka date kruznice k i traiene k'. s=36.257. Stranice pravouglog . OT =R i hipotenuzom OM =50-R. a s duzina sjecicc) tada vrijedi: t'=(t-S)(2t+12) => t=12 em.116. 1z pravou:glog . R o o k.251.2. 2. 3.118. P => -2 => 2PA =(13-5)(13+5) -. Prava s kao simetrala duzi AB. OT =R=21 em. Sjecieaje 8 em.2S0. 2. B. primjenom Pitagorine teoreme. Pitagorinoj teoremi i datim podacima. Uputa: Aka je 2x duzina sjecice. tada se tacka T moze odreditj kao dodirna tacka tangente povllcene iz tacke P na datu kruznicu (SI. tada se srediste trazene kruwice nalazi na pravoj OT. Kruznica k(O'. p.121. 7. B i sijece datu kruznicu k(O. k o A' SI. Sred. 2.254.120. ABnCD={P}. knk'~{C. Opisimo kruznicu k(A. Analiza: Nekaje k(O.121.2.2.) B x T a) b) 11 SI. vrijedi: M - (R+4j2=8'+R' =>R 2 +SR+16=64+R 2 =>8R=48=> R=6. Potencij\1 tacke n odnosu na kruznicu. 2. date tacke A i B sijece datu kruznicu k i tacka P presjecna tacka pravih AB i CD. D}. 2. R). tnk={T}.). CO=x. PB' = 288 => Sjecieaje PB = 12-Ji. Ako su C i D tacke u kojirna pomocna kruznica k" koja sadri. b= AC i hjpotenuzom c=AB. Prema slid iz prethodnog zadatka.Uputa: Aka je t duzina tangcntne duzi. primjenorn iste teoreme dobivamo R=9 (S1.253. TOns={S}. M 2. SA) " 2. 6.255.

DOT.J D Neka su DiE presjecne tacke kruznice i prave AB..2.<CBD= IOSo-36o=72°. Prema osobil]i potencije Lucke - - -. _ SI.124. vrijedi: -2 '-2 -2 2 2 2 => as = alO + a6 2.kokraki sa uglom pri vrhu od 72°. !26. tada je .264. Neka je . E A B SI.).upisanog u k'rufnicu radijusa R (SL2. Ako na precnikll AB odaberemo taeku M tako da -. R) data kruinica i AB jedan preenik ove kruznice.). prema osobini potencije tacke U odnosu 11a kruznicu vrijedi: 'k ·'~'h-. tadaje tfougao tupougli sa tupim uglom u vrhu c.). 2 Prema zadatku 2. (Vidi zadatak 2. Neka -.. 164 2.123. Iz ove slienosti ( sJijedi: AO: AB = AB: BC . sto znaci daje Be stranica pravilnag desetougla upisanog u kruznicu radijusa R (TI . SI. 2.263. lednakokraki trouglovi . I L\BMCjejedna.. Aka je T dodirna tacka t. Kako je <ABM=<ABC . Ugao <AOB jednakje 72° (Zasto?).a. Neka su AB i CD dva norma!na precnika ove krllznice.:. A A ""--D SI. u odnosu na krul'nicu vrijedi: DB· DC = DT .. R( R. R).).Akb dul' a podijelimo na dva dijela x i a-x. Posmatrajmo kruznicu k(O.0MC. to je dovoljno ispitati da Ii vrijedi c'=a'+b2 U slucaju da jednakost vrijedi.261. a aka vrijedi a 2+b2 >c 2 . ~).124. tako da vrijedi a:x = x : (a-x).2. Nekaje M tacka presjeka ove kruznice i duzi CE.260. to je posmatrani trougao ostrougli. Kako je stranica c najveca.2.125. 2.2.6.-bude DM = DC . Zato je ugao <BOC jednak 36°. Trougao MOB je jednakokraki sa osnovicom AB =a1O i krakom koji je jednak radijusu opisane kruznice R. tada D k( E.ABC i . Kako vrijedi: a'+b 2 =16+169=185<225=c 2 . ~. trougao je ostrougli.: DT + aT OC=R radijlls date kruznice koji je normal an na precnik AB. dobija -se da je CM ::::'-15.Neka je OD :::.i'ngente na posmatranu kruznicu povuce~e"iz tacke D.Ie OM =alO Iz pravouglog 6.122. AB =a:o Tada su dvajednakokraka [rougla: L\AOB i L\ABC sliena (Zasto?).- je ~DOT pravougli sa hipotenuzom OD = AB = as. a aka jednakost ne vrijedi.~=a1O). Nekaje E srediste dllzi OB i srediste krlll'nice - je D tacka u kojoj paralela kroz 0 sa AB sijece pravlI BC.odnosno.6.125.BMC su sli~~}i.2. tada se fadi 0 trouglu koji nije pravougli.~60. => c2 _b 2 =a2 C a => c 2 = a 2 + b2 . Prema Pitagorinoj teoremi. 2. Aka je a2+b 2< c 2 .0CD pravougli sa katetama R i i hipotenuzom 2 - - R CD=CE+-.-. Nanosenjem duzi eM jz tacke C na kruznicu dobijamo vrhove trazenog pravilnog desetougla (SI.6. prema prethodnom zadatku.262. kazemo daje duz a podijeljena po ziatnolTI presjeku.6. pa jz-odnosa njihovih stranica imamo: ° 165 .odnosno. . to je i ugao <AMB=72 sto zoaci daje L\ABMjednakokraki i AM=AB. Nekaje C tacka na krul'nici takva daje BC paralelno sa AO.~ C 2. Nanoseci duz eM iz tacke C na kruznicu dobivamo vrhove pravilnog petougla (SI. Tada. Neka je M presjecna tacka posmatranih dijagonala. Ugao pri vrhu ovog trougla je 36(). => = BC (c-b)(c+b) = a' b S1. Tadaje lIgao <OBC jednak uglu <AOB=72° (Naizmjenicni uglovi!). Neka su AC i BD dijagonale pravilnog petougla ABCDE.259.k(O.126. je CE =a. fr~ Neka je AC simetrala ugla kod vrha A.261. primijenjenoj -na pravougJi .2. -.lO) = DT ' Gornjajednakost znaCi daje DT = alO.o. Tadaje stranica pravilnog desetollgia jednaka duzi CM. trougao je pravougli (prema Pitagorinoj teorerni).A b BE· BD -.a5 stranica pravilnog petougla. Pokazimo daje stranica pravilnog desetouglajednaka vecem dijelu radijusa podijeljenog po zlatnom presjeku.. Tadaj~ OD =AB = as.tada . A B 2. Nekaje AB .:Ako je 0 srediste R duzi OB.

AC:AB::::BC:MC => AC:AB=AB:MC => AC:AM=AM:MC. pa je AM dui koja je Jednaka stramcl trazenog pravilnog petougla.. 2' 3. je M zlatni presjek i dijagonale BD. i.S8+ J =i c) 1 d)-i 3. y=-4 3.34.Imz=b) Rez=-~.a) -4i b) i c) i d)-i 3.S d) Rez=O.j3 d) -12-fi 3. primjenom Pitagorine teoreme. 2 Operacije u skupu kompleksnih brojeva C 3.267. dohl)e 50 x=3.16. Irnz=-2.20a) 20i. Kako je AM=MD (Zasto?). SI.1 La) 0 b) 56 c) -I d) 57 3.AOM i ~CON.a) Rez=O.Imz=8 2' 5 6 IS 15 8 12 e) Rez=12. to se srediste trazene kruznice nalazi i 11a normali na tallgentu u tacki \ SI.2~6.2. b)34i e) 21i d)3]i 3.35.8.a) i +j4001 +i-lOO +i = j"iOOO (J +i+i"+i4) = 1(l +i-i+]) = 2 b) 0 3.a) 12 b) -33 c) 88 d) -11 3. Upu~a: .a) 15 b) 0 e) -255 d) 0 3.ll.a) 2 b) -36 c) -6 d) 37 3. 0 se nalazi na presjeku : spomenute simetrale i 11ormale. 3. 2. y :::::.Sredista stranica odreduju vrhove pravilnog petougla ako koga mozemo o.7.a) j41l+5= i-Hlj-" = (i4fi::::: jlli=i ~\ k -x 3. Rjesavajuci sistem po x j y dobiJ' e se x::::: 2.130.19.2.13.B => be =2rh.6.a) z=14-3i 3. Na analogal1.22.a) Rez=2. 5 4000 3 4OO4 3.2.27+:'l::::: i 4-27j3::::: (i4)2\_i)::::: 12\_i):::::_i b) i 233 :::::i 4. Neka je AE precnik .12. A? c_-~ \ISI.4.2. y=-3 b) x=IO.a) 24i b) 6i c) 34i d) 17i 3. Neka je dijagonala jednaka datoj duzi m. y=2 b) x=2. Imz=5 b) Rez=-7. Pravough tr.a) i lll = jJ08+3 = i 4.CD i .28. b) j4n-2=i4fli-2=i-2::::(ilrl=(_I/·:::::_l Jednakost dva kompleksna broja 3. znaci da tacka M dijeli dui AC po zlatnom presjeku.25. DiE.129.a) x=I. prava piA data tacka na pravoj p.128.IS.26. R=5 em (SI.32. Ilnz=2.27.).ImZ=-7 d) Rez=~ lmc=-S' . 2.129. Irnz=-5 3.9.a) x=2.10.2~~.~uglovl L\A. Podjelom dui.a) x=7 b) x=-s 3. Imz=4 c) Rez=-I. ~. Kako je A ~ ?<v \.3. b. SrediSte trazene kruinice nalaZ1 \~/\ .265. Neka je MBC dati trougao upisan u kruznicu k (SI. Imz=-0. y=-4 b) x=i.}3 b) 2i-fi 3. y=l-i . Izves1i konstrukciju i izvrsiti dokaz. odnosno.a) z=I+2i 3.2.130.33.a) x=l.a) z=-5+8i 3./' / se na simetrali duzi AB. Anahza' Koristimo sliku . x=31' y=9. to je vrh D na presJe~~ kruznica sa radijusom AM cija su sredista tacka C.2.a) Rez=. cJ x=1/3 c) x=3.17.a) x=7 b) x=O e) x=1 3. sto.latnom presjeku odredujemo tacku M.p!sat~ kruznica. U pretilodnom zadatku je dokazano da je AM=AB. Tangente na avu kruznicu u njegovim vrhoYlma sijeku se uvrh~v!m~ traZeno~ pravilnog petougJa.'/ i~ didirna tacka trazene kruznice i tangente k \ iz tacke P. nacm odredujemo poJozaj vrhova B.5. y=i B E 3.Nekaje data tacka P.269.18.4 c) Rez= -0. NU e tesko zakljuciti d. odnosno M.l.31. po definkiji zlatnog presjeka. x A M SKUP KOMPLEKSNIH BROJEVA (C) 3. I. Dakle. Imz=-I d) Rez= 22.88 1 4 S 3.a) 0 b) 18 c) 10 d) 10 3.1. 2-fi b) s-fi c) 4. AC po z.a) -S+Si b) -i c) 6i d) lSi 3.). 3.a) Si b) 6i 3.a AD::= ha visina trougla koja odgovara stranici a. pa za DJlhove stralllce vnjedi : AB: AE = AD: AC => c: 2R = h . Iz pravouglih trouglova b. 2. c c) c) c) c) b) cJ z=6+2i z=14-3i z=-4 z=2a+b+(a+x)i z=19+i e) z=8-3i z=2+17i 166 167 .2.a) j b) I c) -i d) j 3. oznake iz prethodnog zadatka..a) -3 b) I c) -1 d)-4 3.7.a) z=(a+c)+(b+d)i 3.a) z=-12-3i b) z=9+I3i b) z=-S-2i b) z=2-6i b) z=(a+b+IJ+(a b+1Ji c) z=-2+6i 3.21.kruznice.a) 2i b) Si c) 10i d) 16i 3.a)z=-9i b) z=-52i 3.24. A.23. y=-l 3. p "A tacku B na pravoj p tako da bude --r---\ ~/-'~ P PB=PA. Odredimo .29. 2.ABE su slicni (obodni uglovi nad tetivolll su jedllaki).a) z=7-7i b) 'z=-S+4. Imz=3 b) Rez=-0.a) 9.30.14.

2't+l- 9-H) (_3)2 _i 2 7 10 1. Tadaje: a) z..39 5 100 KonjugiranoMkompieksni brojcvi 3. Trazeni brojevi su Ijesenje sistcmajednacina 2m-2n=m-J m-2n=-1 m-2n=n-4 :.:::+z = x+ y+x~ yi = 2x i z· ~ = (x+ yiXx.lmz=34 c) Rez=-12.a) z=---=--6 36 +] 37 37 37' 6 -. Imz =-.a) 3.. 4 8.bei = ae + bdi' . =(a+bi)+(e+di)=(a+e'~)-+~(b-+-d~). z=-l--:"-.76.[ cJ 2 13 2 2 6+i -i - cJ -7+i b) 3-7i 3.:.pleksni broj: z =~+-t.i c) 1225.3i 26~7i 29 d) c) -20-17i J3 1. 3.53. _ Zz -3+i -3+1 -3-i -6+3i-2i+i2 9 . 5 5 ---I ~ .3. I 6 =--=--=----/ 3.a) 2 b) 4 c) -2-2i d) 4i 3.5 3.45.40.65. Imz=-... d) .Imz=_67 3 15 c) Rez=(:).3.62.48.2 .54a) z=23 b) 2=62i c) 2=-3-8i d) 2=-15+9.6. b) z=-6-2i c) .51.(-J) 3.bei = c(a .cJ 2 10 3 ul 23 b) Rez=----..a) 3.+ . b) z = i 3.a) 4-4i (ae + bel) . -3-i 3. 1m z=O 25 50 1 1 1 d) Rez~O. Dijeljenje kompleksnih brojeva z. f(3-2i) = 29+8i. 6.57. -_ 10 c) .67.) a -bi c-di )=+=±=(~)-I 169 . }I z-' { ..Imz=-4 2 b) Rez=li. .a) ~ekaje z=x+yi.a) -28-96i i d) _1196 -~i b) .47.= .a) z=2-3. b) -=~+-..:::3..59. Ta aJc =r 1= (ae + bel) +(be -:ad). Z2= (X-Yl'J'-:::: 3. 3.37. i 3.* (x+yi/ = a+bi .b) b) b) b) b) b) b) c) 6+3i z=4-124i c) zJz2=-3+15i zJz2=4-4i c) ZIZ2=2 zlz2=-15+15i c) z. +Z2 = (a +biXe+di)= T(a-c--~b:"'d)~.4.> _ _ .:=3+99.38.J.74.Imz=-14 b) Rez=0..a) Rez=13.a) b) 1 c) -1 (2-iX-3-i) -7+.68. (' 7 ' :. 2 x +2xyi-/-::::: a+bi . 10 4 3. 1+i 3.a) 3..75.44.i 2 2 105 175 3. fO-i)=2(1-i)2-3(I-i)+II+i = 2(1-2i-I)-3+3i+ll+i = -4i+8+4i = 8.' 1 .60. 2 b) _ 2 :10 cJ _ 2-150 => (z.49.l.a) 2 3.a) 3.39. X-'" -LXY1-Y-:::: X.adi . f(3-i)=(3_i)3 _(3_i)2 + 11 (3-i)+8+2i=27 -27i-9+i-(9-6i-I)+ 33.= = -( 22 b) 168 b) 3. 11.6..=-23-21i 11-13i -12+5i 7 11.a) 111=9 b) m=] c) m=0..a) z = .a) z=-4+13i zJz2=-I+i zJz2=-8+ 12i zJz2=1-5i zJz..a) Rez=-49. c' +d' . d' c+dl.(bc-:ad)i c 2 +d' \ c+dl (a _. Tada vrijedi: .35 25 25 2025 45 b) z3=2+2i c) z3=62-9i d) z=-92-65i 3.46.lmz=.5 5 26 26 2 3. 1z us10va " (x+yi)(3+i)=5+6i. b) --=--+~l. 1mz=--.43.J 1i+8+ 2i = 51-29i.z2=17+ 7li ZI Z2=52i c) 5+3i 1+7i c) 13-39i 27-23i 37 3 b) -4 3.42. 6 + 3l· .a) 2i c) 21+20i d) -7+24i b) -2i 51 4 7 24 3. .36..a) z'=-125i 3.64.+ . bi)(e + di) (c-di)(.=(a+e)-(b+d)i= ::::: a--bi+c-di=z{ c) '.52.73. 3. kOIll.::.= . 2+i..: a.a) NekaJe z)= a+bl.) a+-bi)'. f(J -i) = 2+ 14i • 3. 3..biJdi = = (a-biXe-eli)=z.55.bi) .+~(-ad~+-b~c~) = (ac-bd)-(ad +hc)i = = ae . c) z=--+-.a) 3.z2=40-lOi zJz2=11-2i c) z. 2 2 3.i 13 2 -3+3i 11-3i c) -i d) .70. 3.69. 2-i 2-. Nckaje zl=a+bi i z2=c+di.a) I b) b) .. koristenjem definicije jednakosti dva kompleksna broja i rjesavanjem nastalog sistema jednacilla dobije se trazeni 21 13. 3.58.a) --+-1 3.a) 3. cJ Rez=::.(0 .> m-3n= -4 => m::::5...71..b-1. .. 3.a) Re Z= 16.a) .Imz=-12 3.bd .adi .yi)= x 2 _(yi)2 = Xl + y2.' 2. 3. 3. a) 25 b) .::. +2.4l. '2' 3.c+eI. 3.0) 2-( -1024 f(2+3i) = 19-20i.:=24+55..63. .50. 1 .61.-Y-'J -_XYI .66.a) 10 b) 6i c) 15+3i' d) 15-3i 3.72.56. 3.i 6-'-i 6+i I] )).a) 2 5 2-5i -7-22i 41 10 10 _..

99.~ _ 21 .J1O /21=-4- = IZI!:S...Jl+4 = jS.= x+yi.yil=~x' +(-y)' =~X2 + y' )'2 b) 13 c) 8 3. 3) Aka je n=4k+2.8937 . .. -36-4i+36= -328i ~-i. (I-i)''''>' = (l-i)'''(I-i)' = (1-2i-I)''' (1-21-1) = (-21) (-21) = (-4) (-21) = -2(-4)"i" R.•) Ie 19.10 I. jednakosti elva kompleksna broja. Tadaje 1=1 = <=> Izl' = (x + yiXx - + y' ~ ~ yi) b) Nekaje zl=a+bi. kEN..a) z 1= 29 3.f i::1 I .102 . broj.a) 'Neka je. (ac+ 1xI)2 + (bc-adJ2 (C'+cf)2 (ci'+If)(C'.a) Nekajez = x+yi.a)· zl= I 3.a) 5 3. Tada je 170 .a) z=3+4i Izl~2 b) z=i.z1 /7 2']_ ~ 2 -z 1 z' 11 Iz. J. . z}:::::a+bi.Jcl-+If~J31 . kEN. +cf) ~cl+/T 2 ~~ (c +cf)2 .•).Jil~4 =~22)(1+22) =./=I'a+bil=l(ac+IxI)+(bc-adJil= !z:.•) (a-bi)(a+bi) b) x 2 +25=(x-5i)(x+5i) d) (x+16i)(x-16i) b) (x+3i)(x-3i) d) (2x+3i)(2x-3i) b) a' +4b' =(a-2bi)(a+2bi) c) (3a-4bi)(3a+4bi) 3.J(ac -bd{~ (be-+. Zl i Z2 1 I Modul (apsolutua vrijeduost) kompleksnog broja 3. (1+i)'-(I-i)4= (1+2i+i')' -(I-2i+i2) = (2i)' .3.77.• ) z=i" I) Akojen=4k. Imz='2' 13 19 . zl= 10 3.) x'+ l=(x-i)(x+i) c) x' +121=(x+lli)(x-lli) 3..94 .a) Izl= 12 3... hI(I +I~: I)=lz.)(1+22)(1+22) =. 2) Ako je n=4k+l.95. 4) Aka je n=4k+3.78 .l..2 J-(1 + 2i)'l- 2. Rez = 10".96.jb) b) b) b) b) Izl=8 Izl=lO Izl=13 Izl=1 b) 29 Tada vfijedi: Fx'+ d) Izl=IO d) I z 1=29 c) Izl=lO.fi4 1::1=.l+/z. kEN.eni broJ z. z21 => => 1 4JiO = 4.)1+(22+22)+2222 = KoristeCi.= [(1+2i-I)']" .11221.89 .' Z 1~Iz" II +:: I..bd)+ (be + ad)il = .. dobiveni rezultat.1 =a. z=l. IZll + IZl _. to je IZII = IZ2 + (Zj - = . b) Kako je ZJ= Z2+(ZI-Z2).97.J409 3.90 ..I' = J(H-lz2/l' = 1+ Iz. Imz= 0 Rez = 0. 3. c) iz. Tada vfijedi: d) ~ 1zI' = Izl2 = /z/=_ Fs 3 - 12.l+/z"I~: I=Iz.88. (c + dq= = /(ac . 21=]. .3+ cf) = -Jet + If-Jr-c~-+cf~= 1z..J241 b) .[.41648. sada. Uputa: Uzeti daje z = x+yi i uvrstiti ujedn~cinu. kEN.93.JC'+cf IzJ jz.JS30 c) Re2='6' Imz='6' Izl=-6~~"-' +.kEN.l +lz21 1211-lz.98.92. k/=I b) 3.) Izl=5 3. 3. 3. b) z = 2-rl ..fi c) Izl=1 c) 42 d) 1z 1=2.I.85. ~1 + 21z2/+1z.82 . ~1 + 2alz.87 a) .i. 3. Koristiti defll1lcIJ~.100. Nekaje Z.]36+4 ~ 2-!4i5 = . 3. Imz = 0 171 .a) Koristeci date uvjete dolazimo do sistem~jednacin~: -x+2y-3 = 0.zl Fs 3.J409 c) .ad)' = I '1 " 2 ')" 2d' =va'c--2abed+b-d +b-e-+2abcd+a "'= j = /ich /T)C' +(cl ~ /T)cf =~(ci' +1f)(.86.-(_-y=)' = 1.x - /zl = d) I~I+.Ji3 d) 1 z 1 =115 d) 40 = ~'r(_-x-:-. prvo.•) ReZ=4' Imz=4' d) 150 cJ P "~Ii =Il d) 65 3..fi 110 =. 3) Akoje n~4k+2.84... z =i.91. a) Z=2+1 _ b) Z=3+_1 3.)'-+-. c2 +cf 3. .J5 = Izl Ii 2 5 .J16+16 "32 . Z2 ~ 3..~ ~Ia+b~:::: ~a2 +b2 :::::.I2 0. z2=c+di. z= -I +1. 2) Akoj"n=4k+l. c+di C'+d2 =. b) Z= C~J = (-lOi)" = (-IO)"i" I) Ako je n=4k. kE N. z=-I. .(I + 2. kEN.. Z21 = I(a + bi). Izl =. z =-i . 3x+2y+ J =0 cije tjesenje daje traz..•) (x+2i)(x-2i) c) (3x+ 12i)(3x-12i) 3. nastavimo dalje razmatranje za ma koja dva kompleksn.fi /zl=2 = 1. D. (2+18iX-18-2i) .(-2i)' = -4-(-4) = -4+4 = OER.80. 3. + 22/ ~HI + ~: c) Izl=1 c) 1z1=13 a) 1l+221=.(x+ yq = 1.J4l b) Re2=2.~77 =Ix+ yil = Iz.83. d) (Fa .~+/Tcf+/T2-+ci'cf _ V (C'+cf)2.JbXFa + . 2If(z)1 = 6 211 = ~6-~ 1 - _2 .ljeje 3. (I+i)'" ~ [(I+i)4]" = [«I+i)')']".lzl -z21· 17 .11-(1+41-41 1-4+411 3 zl _ 7..79 .5.j1082 ~ 32."'oll2i)']" = [-~l" E~ 3. Imz =~-ID" Rez~-lO".81. = (-18+2iX-18-2i) 324+4 328 _ .

115.a) Trazena "figuraje krug radijusa r=3 sa centrom u koordinatnom pocetku bez obodne kruznice. . 3.. Rez = 0. .113.-4) 173 . -51 29 (0. . .'~u na y-osi.-----. •••.112. •... kE N.lrnz=0. kEN. to. z. Imz =-2.. d) Figuraje kruzn. 4-3. z. ••. a) c) z=-1 ~I Imaginarni brojevi.6. Rez = 0. Rez = I..su na x-os:/ N . d) Z=-' d) z=5-2.109. 3.kEN. ••. Imz=-2. . + I) a) I) Aka je n=41<" kEN.104. b) z=3.114. ·. .----. z.----jc' 3. Imz = O.103. z1=3+5i . b) z=-2+4.a) b) c) d». kEN. c) Figuraje kruzni prsten radijusa R=3 i r=1 . 3.-1)" =(-i)" =(-1)". Rez = 0. . prsten radijusa R=7. . .\C9 •·•.113. =7-i. ~ Jj i J b) " I '~L/ SI. •.· . kEN. Predstavijanje kompieksnih brojeva u ravni.)]" =(1-2. 'j' ."+' I) Aka je n=4k. C(5.. Imz = 0. =[(l-i (I XI 1 1 +I 3. b) Krug radijusa r=5 sa sredistem u koordinatnom poce~ku. o 3 ~. Z.3.· •. Iz. Rez = -2. =2+5i.lz.. Rez=ll.2) Aka je n=4k+l.--.= 1+8i.3) 3. o. 2) Akojen=4k+l.2::::2-3i . 172 f?(J(\ -"-'-I = ~ 290 I Z2 . Imz = 1 3.1 14.• . Rez=O.--t---.:z2=(-7+19i)/l3. a realni brojev..111. Rez = -1.-z. I 3.. zl+z2=S+2i . kE N./ ."..--:.Z 2 i=5 . +z21=M 'T:-:-.·.110.·•. F2.Z2= 2I+i. Imz=[O". kE N. (S1. .1 13) . 3.t -5 c) . Rez = 0. Traier skup tacakaje kruznica (SI). Imz = 2 . kEN.Rez=2. Imz = 0 4) Aka je n=4k+3.. b) z=-2. 3) Aka je n=4k+2. Kompieksna ravan 3.2. z.••..4) Akoje n=4k+3. 4) Aka je n=4k+3. Imz =_ I 3) Aka je n=4k+2.*a) z=II-2i.3. c) z=(~)" 1+ I Xl-..

J"3+i)6 .126.122.. 2 8-24i.133 .i--!3)'1' i.-1+ -!3. Tada se dati uvjet ~1oze pisati 0\'3ko: J -. (x=O ili x=l) iii x=--. 1+Z+Z2=0 ¢:> Z+Z2+z\:::O 3 r- h =±.130. (i_Ii)' J( 13+i)'1 l-2- 3. l~-ll---2-.a) =[ _~h_Z~ ~~ __ Z2 := _~'+i::J.Ja' + b' + 2a + 2. 1 ~!i-!3r +[ 2-!iJ3 r = (I+i:i + 6. ¢. 174 b) 3. 3x+ 3y. c) Uputa:-Uzeti daje z=x+yi j kvadriranjem odrediti x i y.. 3 4 - cetiri kompleksna broja koji ispunjavaju postavljeni 1 -!3.-i.a) .:.12I. b) Uputa: 2 c) a6 = (a 2 a' -b 2aJh -o--+-.fi(I+i).132.fi (I-i). y=-2.:-Z.7. 3. + -I = i <=>(x -IX3-i)+ (y -IX3+ i)= .? .1.. x=-2.. )'-Rezultat:-2. x-yj":::: (x+yi):? ¢:> x-yi:::: x'2_/ +2xyi ¢:) x.fi razni zadaci b) 3.:x--i._:~"""" i I 3.a) .J -Ja+hi +ra=bi 3. <=.123.{. 3.2 + a } .3+1 '3-1 . Rezuitat: d) Dobili I 2 y=O.(x. a-+b a-+b ±(3+2i) 3.=. c) --. Konlpieksni hrojevi 3.6= 0 A .i: ) ' = {6 +iJ3)' -(I +:J3Xl-iJ3)+(I +iJ3)' ] -2+2i13-1-3-2-2iJ3 8 4 ~ -8 ---=-2 4 n -4+3i -+ - 3.> a) 2( a + . -y::::::2xy ¢:> y(2x+1)=O.(3 +iX3 . x:::x--y- 3.*a) Kvadriranjem formule dobivamo: ± (I+2i) 3.!J 3. 3.'" 3 <=:> lIvjet ito: 1• z\:::-( Z+Z2)=_( -1)= 1.125* a) -I SITIO z=O. -1 2 ~ i.Ja 2 + b 2 )= {fc.y-=-..6.Ja 2 + b' + a) ¢._J + [(.Jra~'-+-b~2 = 2( . = 10-<=. z=-2--2[' :::'=-"'2+2 l+z+z2=0 ¢::) z+z2=-I..i)¢". Nekaje z = x+yi.124.*a) c) + b) 4 Ji =± .1 +b' +a 1)" a + bi + 2~(a +biXa .hi = 2(. 175 .bi)+ a .<=.131. 3x+ 3y. .116.(x.::.. 1-!3 Z= 1.) 2 =( J2TJ.!J i = Wi.J7 d) 2 (.

fi )" -.z2 1a b) 3..a) X1..+ ~ )'( -_. 1 x + yi a Vidimo da vrljedi Ix+ Y+ + be + cal = labcl'l~ + ~ + II = lal Ibl·lel a ~ b I I. 1.. b = ·13. 1.16. Dalje vrijedi: .a) 3x2+x+l=0 2 4. a) 5x 2 2020x 2 4.1. a) ·37x ·177x 2000 4. 1 16~+l1 3.10.fi.. f(.=- . 32 32' 32 32 3.fi dokazimo daje z = ~... .ab + I = 0 <=> a + b .a) 5S b) ·119 4. X.8.=±8 5 c) Xl ?=±~ c) Xj?=±-l cJ x. b=l.+ cl (~\J""4 +(~)""* =(~)*r~iY +(~Y(~J\" . --/(n). Jasoo je da vrijedi: Analogno Gokazujemo preostale dvije tvrdnje.21+ Z2+21'2i· Z2+22· 21'22 = 21+22+21'21' 22 +22 '2i' 22 =21+22+22+21=21+22+22+21· Kako poslj~dnja jednakost uvijek vrijedi.1 ( .:!.3.y=-10 = x=-4 /\ y= 6.> x2:::::~/ . ~=4 = 116z+11 -1-_-1 =4 4z 4z di' 3.1+Si = ·S+12i+6·l7i·I+Si =0 b) c) 1(c)=2 -(3-41):-1-5/.12.) = f(2+3/)= (2+3i)' ·(3+4i)(2+3i). odnosno 3.I-J. to je broj z jednak svorn konjugirarlO kompleksnorh broju. Koristimo ranije dokazanu osobinu kompleksnog broja z~ = )Z)2 i . Tada iz uvjeta lal=1 slijedi daje x'+/=I.- .a) a=·I. b=·I.:+ y) z=--~-~i Z=_~+_l i. Rezultat: Ixy + yz + xzl' = (xy + yz + xz)(..2 .+II=O b ab ) ¢:> <=> a+b+ab-1=O..9. 3 XI.2+ yx+ YY+ yz+ zx+ zY+ iZ - .7.x+ 1)..135.:+Zy+xy+l = 3+X(Y+~)+ ytx+~)+z(:.a) x u=±3i b) xl.:~ + yz + xz)= y2 Re(2X' _.= x+ Y= 6/\ x. c=-45 4. to.21 . ) '( . Ovim je dokaz kompletiran. x-yi (x-yi)(x+yi) x 2 +. c = 6 a=J. c=11 b) a=l.134. . KVADRATNE JEDNACINE (JEDNADZBE) 4. a) 10 4. = 1+2122 1+21. sto znaci daje z real an broj..a) x ·6x·9=0 4.fi )" (l.i _ I + i I" . + b+ ~II = 1 a ¢:> 1 1 a b ab -+---+1 =0 <=> ..fi J l. Ako pretpostavimo daje z::::: Z doJazimo do slijedecih relacija: 4. 4 d) 4.:-1+5/. Y' ( al.a) fez) = fez. b) lab yy = zz = 1. pa je realan.)=-24-61 2i+22 2i+22 --= .4. 2 5.a) 333 b) a=9.*a) Nekaje a = x+yi.2+ yx+ yz+ zx+ i y=3+x(y+ Zl + yz+~ + 2i.-- _ . toje f(n+4)+1(0) = 0 ('imeje dokaz kompletiran.fi I - 4= Ixy+ yz+ zxI· 1 4.a) -3 b) 2 4.6.15. .138.13.2=±"1 1 .fi) 4. .:' -(3+41).2 I . I 7.:+l+ y:.137. 1 + 1 . c=1 17 6 c) x= 11 c) x 1 -l'3x:.7=0 xl-Sx-16=O c ·5x' c) 189x -2x • c) 52x -22.a) I ·7 70 4. cJ 10 8 c) ·4 6 c) 1240 a = ·5. b=·9.=O. Ix+ Y+42 <=> Re(2z't1 <=> = xx+ xY+ >. b=6.=±8j x.140.=1 + y2 2X2 - x2 ) =xyxy+xy~+xy~+~xy+~~+~~+~xy+~~+~~= =l+x~+ y~+z:.2=0 b) 4.)=0. vrijedi: =3+xy+ >.(- - a + b .fi) 2 .11.c 4.14. c) c) cJ c) cJ x=~ b) 5X2+?x_3 !:::{) b) 3x'·6x·1 =0 4.a) . c=2 c) b) b) b) b) b) c) c) d) X=- Rjesavanje nepotpune kvadratne jednaclne (jednadzbej 4. J 1 b) 113 4.a) a=2. .fi Ix+ Y+ - a+b·ab+ I =0 3.4XY 1=1 x +y <=> 2y 2. dalje.a) 5x~ b) _82 x . f i .-.:)=..1..ab + I = 0 ¢:> + b + = la + 1.Y' a=x-vz=--=' =--'-... 3.2.136* Kako je [(11+4)= 42= Ixy+ yz+ zxI2. 1(.a) x:::-3 .a) 44x b) 34x 4. 1U*1n 1(.139* Vrijedi: <=> 116z + 11=h-l'1 =116Z+11=I~zl Ix+ y+ 4 = (x+ y+ L1(x+ Y+ Zl 2 I - Kako je xx= zz ) ¢:. c=·5 _ 21 .b=l.~+.5. 2 176 177 .

X2=-.a) {'5.a) x.a) 4.0) xl.=i2 In 4.. x2. 10 =C\..20.22. x2=3-5i c) xJ=-l-i.±2 c) X.8±m b) xl:::.\'j..a) 4.25.J5 z.=5.<..a) X J =2' Xl b) Xl =-3. Rjesavanje potpune kvadratne jednacine (jednadzbe) -b ± b) x\=-6. m:.x2=67 4.~l - d) xl=-5.:. =2· b)· 4.a) x1.. x2=-2 3 1 4. x. x') =--~. 4 4. x2=1+2i d) xl=-3-2i. X2=-84 5 311 b) x]:.0 b) y=2 .19. =1 8 - Zatimrijesitijednacine x2-16x=t. x 2 0.a) 44 .-l.. 1 b) Xl=m-n. 7 4...(1.t:. x2~-1 b) xl=-3. c) x.x =2 cJ xl=l.38. b:.. =24(1 b)xu=3 d) XI c) X 1.x 1 =-31 4.<.<.. x2=-3 b) xJ=1-2i.a) 4. x2::::8 d) x)=6. 4.. 15 x.a) Da 4. . b) x=1.. =0.x = 2 b) x. X2=6 4 11 2 c) Xl=O.a) xl=-2....x. "kvadratne jednacine smo mogli Ijesavati i bez formule.x.. x2:::.±_ _ . . X2=m+n 4. a:. xz=4 d) xJ=-6.42.= ~~.2~} 7'7 c) xJ=4-i.a) x=2 :::.0 4.2=±-S 4..a) x 1'= 1..a) Xl':::O. =_ " 3 b) xl=2.a) xJ=-3.. a+b. =.4-t-i b) xl=-mJ2.2. 2 3m 111+1 =-7 d) x 1.59.0) x. x2=4 • 4.29. Slijedece kvadratne jednacine. 2 =~_ - 5 .X2 =-7" b) x. d) Xl=O. 4.=3 b) x..)b -4ac . c) Xl.2+7i} 4.46. x. x1=6 4.48. t2=1 x.55.3 4. =O.J7 4:24.a) .=-3. xl=7 b) xJ=-3.5a.35.4.58.50. 2a koeficijenti. x1=2 4.34. X2=-S 1 3 5 4.a) .48 2 d) {-%} d) ~-~-i. xz=-3 b) xJ=O. X'=--.-4.40.75.a) t]=O.1:1 4ac (-7)± gdje su a..x.a) Yl=l. x2=5 4.a) Da d) Ne d) Ne b) X.3 30 x.=5 = 2'X2 = 5 z=8 c) b) {2-7i.44. X2=} c) x]=O.1.O. = ~. x. x2=5 3 b) x =4. X2=--. 46 2 432. Xu . = 1 71 .xJ.x. x2=l b) Xl.3. x2=5 5 =-"2'" =0.a) XI=O..j= 1.a) Xl 4. =-.a) x) :::: 0.b) Yl=2m.27. 8} b) Xl 4. X2::::'--~.28. Xl b) Xl=-4. xz=-l xl=3+5i.:::.X.3l.57.43.8±. x2=7 d) xj::::-2.47.61.-~+if d) 2) {-~'1} H} {_..=2a. x2:::. x2=1 4. x2=7 c) xl=-3. x2=5 d) xJ=O.=mJ2 34 b) x.39.a) xJ=O.x.41.XI. =0. a. nakon dovodenja na oblik ax2+bx+c=O.54.a+b b) Da c) Da d) Da b) Ne c) Da 4. =O.tO 3 4.a) Mnozenjem jednacine sa (x-b)(a-x) i sreaivanjem dobivamo kvadratnu 7± 1 2 1 a+b 2 x')=-- - b) Xl = -0.1:::. Do ovog ~datka.a) c) b) AJ.2=±4I 4.30. x.56. xz=-l d) xl=-8. x2=-5 4.X2=-2.. x.4) 2 -":3. xz=6 4. =--.26.'C O c) xJ=-11. Ijesavamo Xl 2 C) xl=3. 2 2a - = x 2 =2 4. X2=S 1 2 b) Xl=O.a) 20 primjenom formule: c) xl=-3.53.a) AJ. Y2=.j322 c) . xz=-2 xJ=-3. =-2 4.=+? b) :::.51. x2=-3+2i c) xJ=-3. =0.49.t:O a Da b) Ne c) Da Da b) Da c) Ne 4..=7 b) c) l 2 b) xl=-6. =--.a) x.23.a) xl. b - 06 4.:3.a) xl=-5.a) X]=-.=.m-:. X2:::. Xi::::d) xJ=O.6} h) x.1 -b±.t:O.=:!:ivo .= 2a 178 179 ..33.37.21. x2=-15 I 5 c) XJ=O.=-17. x2=3a 4.}.Jb =2" 1 4...a) x. x+l 2 ..4.t:O 2a 2 x)=O. x2=3 b) Xl = -2. a zatim i x.a) b x!=O. 4. =-T'x.a) (0.60. X2=-4 b) Xl=O. x2=3 5 odgovarajuci 4 Rjesavanjem ave jednacine dobije se t.45. yo=2n a 4. Rezultat: x)=-S.a) Ako uvedemo smjenu _1_=t.a) 4.x. X2:::::2 .52.d) xJ=O.36. dataje9nacina postaje t 2-8t+15=O.0.a) {-%} c) {_1. x..a) Uputa: Uzeti da je x -16x=t i rijesiti nastaJu kvadratnu jednacinlJ po t. x.=±.a) xl=l. X2=-.4:::. x2=7 xJ=-S.J5. b ~(-7)' 2 48 7± j C ~49 -. xl=10 c) xl=-9. xz=10 x]=2.O.x. x2=2 b) xJ=-5.J57 =8 .f35 b)x1. x2=-1+i 4.::-3 '.

::. .41>0 :::> Xl i Xl SU rcalni i mcausobno razliciti brojevi_ c) D=17>O ::::.4(a2 ··b _c 2 ) = 4b 2 +4c 2 :. * D = 4(a+b+c)'-12(a' +b 2 +c')=4(_2a2 -2b' -2c 2-2ab-2ac-2bc)= 2 2 2 = _8(a +b 2+c +ab+ac+bc)~O .ie diskriminanta kvadratne jednacine negativna~ to su . d) D=O => Xl:. b i c duzine stranica trougla.x"=a-l. D.a) D. +713 "l'=--V. b) D:. x.(k) = 4-4k = 4(1-k). 14 1=0 7 :::: 0 => Xu :::o:±l.1(-5)=9+20=29 b) D=9 c) D=-8 d) D=49 D=O b) D=O c) D= -679 d) D=737 D=C-3aJ"+4a=9a'+4a b) D=4m'-8m D=25m'-16m+32 d) D= a'-24a+12 4..83. b) x 1 Za m=-2.:O'X1~ .::64>0 => Xl i Xl su realni i meollsobno razliciti brojevi.njena ljesenja konjugirano. . 4. b) D=76 .80. 4..:> XI i X2 SU realni i medusobno razliciti brojevi . 4._1 4. 2 4.88.a)xl=--~_. pa iednacina ima iraciona!na Ijesenja.3.a) D=28>0 => XI! X2 su realni i medusobno razliciti brojevi . rjesenjajednacine su iracionalni brojevi. Diskriminanta D d·ate kvadratne jednacine jc: D=(b 2 +c2_a 2)1 ~ 4b 1c 2 . b i c koji Sll medusobno razliciti.c 468 =J. x2=b+3 . 4. sto znaci da je jedna od njih pozi~jvna.77...a) x.87. 2 4. Kako. = 0.:28>0 => Xl 1 Xl SU realni i meausobno razliciti brojevi .l.b-I Xl b) Uvrstavanjem vrijednosti x=O u datujednacinu dobi'vamo m=i. c) Za m=2. gdje je n prirodan broj .67.=-a.:4(t)2 + c 2 ) 20 => rjesenjajednacine su ~ci~~ .' -ab-ac-bc 3 b) x. To. rjesenjajednacine SLl racionalni brojevi. Rjesenjajednacine su rcalna ako je njena diskriminallta nenegativna: jednaka nuh.74.* D=4a . njena diskriminanta mora biti 9 4 4. x.kompkksni brojevi.111<_1_ 32 ¢:> 12c..:::.76.=n 4 ~ 4. -(a+b+c)±. b) D=O => Xl = Xl (Rjescnja Sll jednaki reallll brojevi). ako postoji racfonalan broj k za koji 2 je D=k b) Rjesenjajednacine ax 2+bx+c=O su iracionalni brojeyi ako njena 2 diskriminanta D:=b -4ac nije potpuni kvadrat. . 4.62.Ck) = 4Ck+l)'-4(3-k)(k2-k+2) = . xl=m-2.a) 4. 1z tog lIslova dobije se c: D=9-4c =0 4.85. x=-lS. 4. d) D=-36<0 => Xll Xi su konjugovano-kompleksni brojevi . ..2:::O: ±.::::.a) D=25:::o:S .2 =±4 4. Kako jednakost vrijedi Samo u s[ucaju kada su brojevi a. x. =-b 4. ~~naci da su Jjes-enja jedne _od dviju daiTIl 181 .k=1l ~j.{..7I. rjesenjajednacine su racion'alni brojevi 2 d) D=16=4 .73.k)x' +2(k + IJx+k' -k + 2 = 0 Diskril11inante jednacina su: D.4.a) 4. .84.a) D:::::b?:-4ac=:5>O :::::> Xl I X? Sl! realni i medusobno razliciti brojevi .>-1 4. b-I .89.ja2~b2.' 4. .90.79.' . b) D=25>0 ::::> Xl I X2 SU realni i medusobno razliciti brojevi _ c) D=-84<0 => Xl i X2 su konjugovano-kompleksni brojevi ..---.63.b. rjesenjajednacine Sll racionalni brojevi. 2 c) D=lOO=10 .a) X. x =. Nakon sredivanja.65. b i c meousobno j¢dnaki. :::0:> X 1. +c.J7 . Rjesenjajednacine 2x -8x+c+ 10=0 su realna i razlicita za sve vrijednosti vanJable c kaje su manje od -2. Oa bijednacina imalajednaka rjesenja.a) RjesenjajednaCine ax2+bx+c:=O su racionalni brojevi ako je njena 2 diskriminanta D=b -4ac potpuni kvadrat. c) D. paje Ib-·cr tb~g<a<h+c w <a 2 «b+cy ¢::> 1/'-2bc+cl<a2<b2+2bc+c~ 2 2 2 2 => (b +c _a <2bc 1 b +c 2 _a 2>_2bc) => -2bc<b~+c2-a2<2bc => => ¢:> - - 2 Za m=~.b"'1. drugajednacina postaje (3. = a +3b ."l3" 5 4. to vrijedi nejednakost trougla. Diskriminanta i ispitivanje prirode rjesenja kvadratne jednacine 4. Ck)-D2 (k) = 4(1-k)-4Ck-l)[(k-l)'+4J= -16(k-l)2[(k-I)'+4J < 0 za k". ~. 2 2 4.: x~ (Rjesenja su jednaki realni brojevi).x" = a +5b = -a.2 +b' ":. Posmatrajrno proizvod diskriminanti: D . ako je njena diskriminanta pOZ1tlvna: D=64-8(c+l0»0 ¢:> 8-(c+1O»0 ¢:> 8-c-1O>0 ¢:> c<-2. jer je a 2+b +c 2. d) D.69.. 2 . proizvod diskriminanti je l1egativan (za k¢l). Dakle.12' 4. a=n(n+ 1). Rje~~nja kvadratne jednacine su realna i razlicita.64. 5(m1-4):::o:O => m~±2.=b-3 4. Ib'+c'--a'I<2bc c:::o:~ 1 c>--. ·-a-')' -41J'c~ <0 => D<O. =!':'. dobivamo jednacinu x a x . .75.' 4. a druga negativna. su kOlljugovallo-kompleksni brojevi .:::-8<O => XI i X:..a) c) D=b'-4ac=(-3)'-4.x.=a.66. = 4(k-l)[(k-l)2+4J.78. tj.72.:::ab+ac+bc.86.70..>O 2 2 => "" (/. Kako su a..a) Prema datbiYl uvjetu mora biti180 Xl + x) 481. to je diskriminanta D negativna za sve vrijednosti koeficiejnata a. datajednacina se transformise u X2 + 15j( = 0 => x=O. x. dafje. tj.:. D=1+12c. ako ne postoji racionalan broj k 2 za koji je D=k .m>~3 4.-. data jednacina postaje x 6 4.:::.82.

. /+8y+16 = O. k=-18.107. 4. x. 182 183 .!25-44 " ) (Xj+X2)( Xj'--X1X2+XZ ±(XI+X2)~(Xj -xJ2 =±(Xj +x 2 N(x +X2)2 XI-X2:::::--- 7 .118. c) Xj3+X2J= (Xj+X2)( x)2_XIX2+X22)::: (XI+X2)(Xjl+2x\X2+X'/-3x!x:.116. xJ 5 =--. 4.a) 4.-x. xJ+x2=1 => X2= I-Xl= 1-4=-3.a=-.+6 = -6+6 ~ 0 . Yl'Y2 = (x. a druge konjugirano-kompleksna_ Ako je k=l.a) X(Xl=4 4. x. =-34 X.5-2=3.+x. Trazenajednacinaje y2 -15y+53 = 0.J 2 4.=--=--=<'1 4.+X2)+4 = 4-2·(-4)+4 = 16.a) (x.a) XJ 2 +X22:::: xJ 2 +2xJX2+X/-2xlX2 = (xJ+x::l-2xIX2 = p2_2q_ c) 4 87 XI'X2:::: 3 3 b) Xj+Xl= m-I.J19.109.+x. Prema datim uvjetima i Vieteovim formulama vrijedi: y.a) 4.+3x.+x.=44. 12 12 Druginacin:xj. pajednacine imaju dvostruko realno ljesenje:" 4.a) x2-4x+5 4.2) = x"x2-2x. y"Y2 = (x.a) 3x'-10x-5=0 b) x'-6x-41=0 4.a) X1l+X.102 .)'~±343 4.y.95. Tada vrijedi: y.+x. +x. 1 1] = 5(25-33) = -40.·x. x2-6x+5=0 b) x2-x-12=0 2 c) x +6x+8=0 d) x'-x-42=0 4.x.)2 = -4X'X2 ±~~('!.7 2 ".a) x2-3x+5~0 4.Jpl_ 4q .-2x2+4 = x. In x/ -x.kvadratnih jedllacina realna.+9 = X"X2+3(X. Prema datim uvjeima i Vieteovirn formulama vrijedi: Y'+Y2 = (x.-2".x.+X..x2=k. Neka su Yl i Y2 rjesenja trazenejednacine.a) 4.)2 =±(x.l.=_ +21 4.I01. Xj+x2=7.110.a) x'-4x+2=O b) 16x'+24x-39=0 4.·x. 4.a) X. x/ -xl:::: (Xj+X2)(Xj-X:.a) x. =-+2 =2 x2=2x.2(X.98. . . /-1 = O./::::.-x~)2=49 b) x. Neka su rjesenjajednacine Yl i Y2.= 2(a+/3t+a/3 = 2·5 +3 = 53.+3)+(X2+3) = x.92.+x.a) b) b) b) b) b) b) x. = -I 4 x. Neka su rjesenjajednacine Yl i Y2.a) x.113.':. XI'X2 ::::19 4.+xo=3 b) x. y.114.l. Victeove formule 4.a) x 2 +~x+!.a) xl'xl=-11 4.119.+X2 =88 c) c) c) c) c) c) XJ+X2 =-3 XI'X] =33 2 1 1 100 100 --x--~O x!+x2~66 x.112. +x 2 ).] = _p[p23·q ]. 1 -X2 2 .a) X]-+X2-::: Xj-+2XjX2+X2--2xjX2 = (Xj+X2) -2Xj X 2:::: a2 . 5 3 2' 2 :::::} m=15. +x.+3) = X"X2+3x.• ) x2(3a+l)x+3a=O b) x'-(m-3)x+4(m-l)=0 2 c) x +(m+3)x-m-3=0 d) x2-2mx+m'-1=0 b) x'+6xOI3=0 c) x 2 2x+26=0 d) x 2-8x+20=0 4. 'a::::-.+y._X. 2m => =±5. + x...= Xj'+X2' b) 3m . Norrnirani oblik kvadratne jednaCine (jednadzbe)..+x2~-2000 b) x]"x2~-1999 2Xl .. = (a+2~)+(2a+~) = ~a+3~ = 3(a+~) = 3·5 = 1. .. +X.105. X/+2X1X2+X/-2xJx:2::: (Xj+X2)2_2xjX2::: 25-2·11 = 3.3-x/=±133 d) (x.a) x _(x.-2)+(X2-2) = x. c) x 2 +2x+-~0 4 12 b) x-+-x+ll~O 61 c) x 7 4. 4108. y _0·y+(_1) = 0.) '-3x. -4x.+x.j(x.3 XIX2 ) = = ( Xj+X2 ) Xl = (X'+x2)[(X.+X2)+9 = 8+3·(-6)+9 =-1.)2.+2x2)X+(2x. tada su obje diskriminante jednake nuli.=O 61 15 b) x 2 -7x+6=0 .99.100.93.111.+X2)X+4(x"X2) = 0 => x2-2·(-9)x+4·14=0 => x'+18x+56=0.91. 2 y'-(Y'+Y')Y+(Y"Y2) = 0. = (x. (XJ+Xl)[(Xj+XZ) 2-3xIX2] :::: = =_~1(~)2 _3 . 4. xJ::::-2 => x2::::7-Xl' k=X.94.4 = -4-4 = -8 . -±5i.+y.-X2 => x.·x2=-77 x.-+x2-=29 4.}. a a a a~ a a 2 c)* x/+x:/::::: (XJ+X2)( Xj2_XJX:2+x/) =.4.x.·2x2) = 0 ~> x'-2(X.3+ x /=117 c) x.103.+x.)' -4-"-=±~ Tb2-=:~~~=+b~~.)[(X.97. x"x2=222 2(1n -1) 4..}(x.X l II 2 3x.".. y'-(Y'+Y2)Y+(Y"Y2) = 0 . KoristeCi Vieteove formule i dati uvjet dobije se: =!. . xj.106.)= = (x.3x .=-10 c) x.=9.(XJ+X2)(XI +2xj x z+x/-3 x lX2) :.- j = Xl+X2=-30 xrx2=-5 XJ+X2=-.X.)= j ~-­ -4X)X2 =±p./::: (XJ+X2)(Xj-X2) :::: ± (XJ+X2) J(x ~ X 2 )2 x"x2~1998 4. x2-(2x.:. a b) 1.} ±(x.lac ~-' x/ -xl:::: (XJ+Xl)(Xl-X2)= = ±(X'+X2)~(X.11S.+3)-(x. I' ') ] ) ) 2)2 c 4.)x+(x.117.104.-2)·(x.)=0. :::: ( '+_XjX2+X2 7 ' . 4.]=_~(b: _ 3c 1= -b(b2~3ac) al a a a a a) a .+X2=-SS.). 2 In 'X 2 Xl =2 : : : } m=2x l 'X 2 4.96. = (a+2~)(2a+~) ~ 2a'+a/3+4a/3+2/3.xl=-12 => X.J = 5[5 2-3. d) x.

3 XIX" ""'-.4x.1'(1'2 --: 3'1)= .. = ± (x.. 1 m -"2=--.228.' + x/ =(x..x. Tada vrijedi: y. Dobili SI110 .+I)~pq => x.8111 + 4 .B a. + x2 )' .13+73 =a.2x.x. Nekajednacine imaju zajednicko Ijesenje 111=4. Xl Xl..2m·.CCL. m=·-. p=-2 'IE R iIi '1=-1. -.. + x. L4. Tada vrijedi: b Y.J _ - .S4~343.-'3=-.X2[ (xl+x2l'-2X.B 1 Y'Y2 ~ ( a+~ .)' .x.6:3=62S.1') + 3 pq.x..13)= l 7 123.126. odnosno.+ a..121. => =-~[( -~ J-3~]+~(-~ )=_~ ~. a +a '13+0-'13 2+0:/3 +13 4 ~ (a+~)4 -3ap( 0:2+j32)_S( 0:~)2 ~ p4_3q(p2_2q)_ Sq2 = 4. Koristeci d&ti uvjet i Vieteove formule dobijamo: : 443" 2+X2 2 ) -6 ( ) 2= Yl+Y2= xJ 4 +X2 =(XI+XZ) -4Xj'X2 -6X]-X2--4XjX23 =(XJ+X2)44 .x 2 = ± 1'11'2 .. Xl-Xl Jednacina koju trazimo ima oblik: \" 4122.' -4'1 )" :t +2(.-+_=_+ 1 c 2 1 c ___ b 2 -2ac +_ c -0: aj3 af3 ace ac a a (:Ie c) x.)' -. +y. I'~ ."O (171 .X2l-6(x.130. XI +X2 Xi +:t o 4..B +..B+ = 1)( 1) b2 2 ) 220) 4...a) x +(p-2)x+1-p+q=0 b) x-+(2q-p )x+q = c qx' + 2(p+q)x +(4+ 2p+q)~O 4.13)' . .4.125.B+~~(a+.B+73+-. +X2)4_4x ..B ~_~+ --:.B 1 a a. Neka Sli YJ i Y1 rjesenja trazene jednacine. + x..127.'J J 6'" ~ ~ .131.x2)2~625-12[2S-6l. Neka su Xl i X 2 korijeni (rjesenja) date jednacine. + x2 )[(x. b' 4 IAko ~u a~" b i c (a*O) racionalni brojevi.Vq+q' .. (x. Trazenajednacinaje x2-343x+81~ O. .B2-+ a.3x.f3 + (a+f3r-2af3 T_=_+".+x. 3 . -"=--.') ~- - =p -3Vq+ q--coq-=p -:. "'1=1 Xi -"2 2 Xi 4.X1X2(Xl XIX2 ~ (x .4q . ·~-4 ..)2 + )'1+.3a. .3ac ~~. YiY2 =Xl +X1 XI + X2 = 1.). Y2 p=l. a. 4. .+J)(x.a".' --2q)y+ p-Vpl -4q . _~2(p~2qL v + I =0.x. ==. Y=-p).B)+ a+.1'2=----+ 3 ·2.2)' 4 3 a +a'~+a~' +~3 = a3+133+a~( (HI3) = (0:+13) l(a + .' racionalan izraz cijaje vrijednost racionalan"broj za svaku . . fl YI nove jednacine koju traiimo. + 411l 5 4 m 4 4.a.B ~ a raclonalnu vrijednost od p i q. = x.120.129. ~> Tada vrijedi: + XL = -m Xi-"2 = -2m Xi + -"2 = 2m Xi-"2 = m => -2m x.J(x.)' + (Xl + X.a) qx'+p(q+l)x+(q+l)2~O b) qx'+(p'+2q)x+q=0 2c . 2.)' . to je i dob"iveni izraz uvijek racionalan. Neka su Y j j Y 2 rjesenja nove kvadratne jednacine.+x2+1~pq => q-p-pq+I. 4. ~_~_~~ b(a+c) a c ac a 2 a. m=l.B j+ af3(a + . :::0 --~ = XI -X2 ( Xl -X2 X Xl +X2 ) - 2l(x.B ~a. Prema Vieteovim fo!"mulama i datim uvjetima vrijedi: (xl+1)+(X2+1)=1/ x:+X?+2=p2 p~+p-2=O: (x. ~a+~+. 184 185 .::./ ±(Xj +X 2 ry(X I ~-X2Y- - 2[(x. +x. 4 YIY?' = X]4X/ = (X1X2)4 = 3 = 8]. 2x.x. + x.J 2(1" -2'1) . . = (Xl +x 2 Y2 rjcscnja 1 J= -.~ p2 -4'1 ~O 4 --- 5 4111-? .---.

I O. XIX2 = . tadaje cifrajediniea x-4. (2x_2)2+ 12x)2 + (2x+2)' =200 <? x=±4.149. 4_6. . ri" ' . Primjena kvadratnih jednacina (jednadzbi) 4. a=IO. b=12 4. :)0ri'~ llJa dva zakljucka. 4. b rOJevI 1 11 pre znaka od kojih negativl10 Ijesenje Illla vecll apso!lltnu vrijednost. · 5. -'4 ' <:. a=12.142. Ako Je prOlzvod fjeSenja pozItlvan "t k k' . ga lvna IS razuJcmo Z If I prOlzvod fJcsenJa. ' '. .y.. odnosno.'=(x-3)'+117. . Neka to bude slijedeca jednacina: 2x2+11x-2~0. egatlvno IJesenJe l111a vecu apsolutnu vrUednost. 4 raz [lCltill znakova N ' . ~ 4 114 ~ \ . tada IJese~Ja llnaju razlicite znakove. . 8. realna (kada je · k" .1<0 brolevl razlicitih Zll k N . '''. Xl x2:::::m-l. x. d . razliC'fJ d ' I 2. -> R'JesellJaJe .> x 2 = 324 <:. . w d) D::::13>O. pozltlvan bro' t d . .' x. . w c) D=O. X1X2=~>0 " .3q ). raZI'~~'~156>O. . Nije tesko zakljuciti daje povrsina pravougaon'ika dva pula veca od 186 187 .143. . prema uslovu zadatka. . b . JesenJa SU rea1111. . a L I )vno rJesenJe IIna vecu apsolutnu vrijednost.> x = 18 v x = -18. ' .10 iii . d' k' .. Uvjete ispunjava kvadratnajednacina cijaje diskriminanta pozitivna. Trazeni brojevi SlI 12 i 13... .. '.an Zblf i pozitivan proizvod rjesellja. a=5.:: = 54 ~=54 6 18. . •• => Rjesenja sujednaki. . Traieni brojevi SlI 6.2) = 6(25-4) = 126.. · . i ~. (2)()'+(2x+2)2=340 <:. Svaku stranicu treba produziti za x= 10 jediniea.140. . Tada..156. tada vrijedi: x(8-x):::::15.:: .' . brOJevl . 4. ' . . Jem d'ISk' rnmnante kvadratne jednacine utvrdujemo da Ii su rJese.Jed nac1l1e -' su reall11. t ' . Sm~njenje rOvrsi11e d~bijal11o na slijedeci nacin: !>P = 6x -6(x-3) = 6(5 . •• . a) D=b--4ac=16-4=12>0 => Rjesenja su realni bfojevi. 4. 4. -8. 4. Neka je trazeni braj x. To moze biti slijede6ajednaCina' x + x+2=0.. pozitivni brojevi.5<0 => Rjesenja su realni brojevi ICltl) predznaka . Primijeni Pitagorinu teOl"CI11U..153. koja ima negativan zbir rjesenja i negativan proizvod rjesenja. 4. I Y . POZI't'lvno IJesenJe 'w".14].4) C< + (x .158.155.x' = I 387 <:.> (II x-4)(x-2)= 153 <:.•.312 <:. 4. n=5 T razen i pol igon je petnaestougao. (2x-1)2+(2x+1)2 =290 ¢:) 8x 2-288=O => x=6.138.. dalje.154. odnosno x=S. d" . Ako je xjedna cifra trazenog broja. . To su brojevl 18 I . gdje je x rna koji prirodan broj.Ie no TJesenJe Je negattvno.136: Moraju.> x'+x-42=0 => x=6. (2x+I)2= x' +(x+l)2 . To moze biti slijedeca . •• X~+X2=±>O. b=S 4. Traieni brojevi su 7 i 8. 4. ' Y2 = P 4(P 2. rea na I I llISu.-. '. a 0 Je prOlZVO lJesenJa negativan .148. 4.:-..157. f]'exen]'a ~ SU IS og zna a.145.I <0 => R'JesenJa . X)X2= -~'< 0 => . Trazelli brojevi slIl2'i 14. . odakle dobijamo x=3. Rjesenja su realni brojevi razlicitih zlla!'ova P . I X 2= => su rea IIII. . 1 egatlvno IJcserue Ima vecu apsolutnu vrlJednost. Tfazeni broj je 60.' '.152. X]3+ x/=7) => III =-1. Dva uzastopna prirodna broja mogu se napisati kao xi x+ 1..ar .. ~ . Trazeni broj . 35 4. Ako Je zbir fJesenJa. to trazena . " -45>0. xjx2=-3.> 11 x2-26x-145~0 => x=5 Trazeni broj je 51.bi~i ispunjelli uvjeti: disk1:iminanta pozitivna. Tada. Ako je x cifrll desetica trazenog brqja.160. Neka su x i y stran'ice 'pravougaonika ABeD j P=36 cmi-povrsina romba EFGH. reaIni. IS i 16 4. 3 12 ' broJevl razlicitih znakova. .> x 2-3x-18=0 <:. . . XI+X2=J~5>O. 4.+x 2 -. Uputa: (x/ + xl::: 1. vrijedi: . . . . (x+ 11' .. egatlvno I]eSenJe Illla veeu apsolutnll vrijednost. 4. . pa se moze pisati: ~c.147.5. " .'.I. koristeci date uvjete.Jednacll1~: 2x2-5x+I~0. d) D=!>O. 4_146.--I<O . negatlvan Prolzvod ' " . y. d =6n¢:} 11(11-3) 6n ¢. . dIS 'nmlllanta nene' f ).> x2+x-156 = 0 => x=12. .> x=2 L Trazeni brojevi su 21 i 22.-I <0 . bro] bro". .151. Trazeni brojevi Sll 11 I 13. 4.133 Odredivan' . . kvadratna ·Kako je y ' .137. Ova jednacina transformira se u kvadratnu xl-3x-l0=0 cije rjescnje x=5 daje traienu ivicu kocke. utvraujemo da su oha rjesenja pozitivni brojevi. .159. Nekaje x ivica kocke. xj+x2=4 >0 => Bar jedno rjesenje je pozitivno. .. 4.132. Tada se dati uvjeti mogu izraziti na slijedeci nacin: 4. W • " b) D=64>O . Ima vecu apsolutnu vnJednost. c) _ ': a ova.+X. Xl+X2=~>O. kOJa ima ~ozlt!~. . Jednacina ima obrk 2 ( + yz)y+( y. 4.~a Jednacine 1 '1" I) sIucalU " kada su rJesenJa " .a) D=S>O x +x 1<0 x l<O R ' JesenJa " . . d " . '.4)] = 306 <:.?n 2-]5n=0=>n=J5.> x=-3 iIi x=6 . 2 3 Postoje dva broja koji ispunjavaju postavljene uvjete. U Je naClIlU clJaJe IS nmlllanta nenegatlvna. 2 Znaci rjesenja kvadratne jednacine (jednadzbe) 4. 't' . 2 4. x) x-I 2-. b=5 4. Prema datim uvjetima mozcmo form irati slijedecu jednadzbu: . Iz r d ~lX2=1 >0 => Oba rjesenja imaju isti znak.139.150. 4. b"o. Svaku stranicl! treba produziti za x=5 .7 < 0 x jX::' =3 <0 => R'" .144.+2 Y = -2 P 3+ 3 pq. a a Je ar Je no fJesenJe pozltIvan bro] aka Je zbir 'JesenJa negatl Van bro' b . J11ozemo form irati jednadzbu: (x+2i+(x-51'=65 <:. Y2) = 0. . d '.Ie 35 iii 53. zbir rjesellja . Nekaje trazeni broj x. 'oba . Treba odabrati takv . d nacme -' su rea 1TIl. y' . 4. 23 4.> x2+4x+4+x'-IOx+25=65 <:. -6 4. 2'--7' rJesellJa pOZ1tlvall. 14 ·13 . . .. N .(_2 p 3 +3pq)y+ p4(p2 -3q) = O. ~.+x 1: -.

. Tada je brzina prvog x+ 16.'+x+42 ~ -(x-7)(x+6) = (7-x)(x+6) 4. 1z datog uslova za povrsinu dobivamo kvadratnu jedllacillll 416') ~ x-I rEt 100(1\ ± fa) t 200 ±~} OO (1 ±0774596) I~ 100(1 ± VIItI 5J . 4.160. naC!l1. x x+8 3 transformise U kvadrutnu x2+2x-24:::o:0. P'2 p" = loofl ± \ ap' q x ~ I!. aJ x'-3x+2~(x-I)(x-2) b) x2-6x+5 = (x-I)(x-5) c) x'-7x+6=(x-I)(x-6) d) x'-IOx+9 ~ (x-I)(x-9) 4. 4166. = 100[ I Specijalno.164 . 10satI.167. 4. na linearne faktore (cinioce) 4. 1000 7:::0: 4168. 220 + 2 ~ 220 x C Slranice pravougaonika su rjesenja jednacine x' -20x+ 72~0.a) x'+10x+9~(x+I)(x+9) b) x'+2x-15 = (x-3)(x+5) c) -x2+2x+35~-(x+5)(x-7) d) -.'~> H ~25-9 ~> H=4. 480 ~~=? ' b x x+20 . 0 =? x=25mls. tad~ ovaj trinorn rastavUamo na faktore na slijedeci natin: ax2+bx+c=a(x-xl)(X.+ .I~O =b odnosno.N prva .y7. Kako za Pll~. a 4. 4 a dI'I. n'al)uni bazen za .Zalose moze v.. x Pry! automobil se kretao brzinorn od 80 kmlh a dnwl 64 km/h .170.a) 8. pa je pocetni otpor bio 11 x=ab: (a-b).]) satl .. 2 188 189 . S : . Aka pi \ a C1JCV napuni bazen za x satl.+bx+c. to se dati uVJ'et moze napisati na sliJ'edeci => n.161. (x-vis ina. . sa x oznacimo brzinu kretanja vode.J7 i y~1O-2. Taela vrijedi: srednJ' OJ" duzi trouo-Ia).. kOJa Se . .5404% 4. 4.g. tor!11!ratl S lJet eea jee nacma: -.q +20x~4800~0 => x=60. b -stranica kvadrata). • s 3x'-·112x~5120=O ~> x ~ 64. Br. 4. Oznacimo sax nepoznati otpor. Trougao BCD je sliean flBEF.'X2). odnosno .::::: -.* SI. 'I" j . odnosn. ") x+8. xy=72. VllJcme t! brzlI1U v vrijedi S=\'1. to J'e '7 ~ x+y=20. ~> . CD : DB = FE : EB A - Ey a~ I(~O--(a~ la. Kvadratni trinom. 4. ... Rastavljanje.2 +1 (k+3~{x+~Ix+~ }(4X+3X2x+l) b) x'~25r+ll¢{"~6Xx~1~..' 4 i 6Dakle. ? .4. Prema datim uvjetima je: x 2-2a(n-l )x+a1=O . ~ ]x+ J) = (x ~ 2)(x + J).j. 50+ x 50~ x . odakle dobivamo x:::o:4. cije rjdcnje daje _ x' ~ x ~ 110 = Drugo rjesenje jednacine ne odgovara prirodl zadatka. c) 2x'+x-3 ~ 2( x+% ]X~l)= (2x+3)(x~J) '0 d) 3X'+X-:=3( x . S'It.r:ina rijeke je 5 km/h. ~2::~' P=t ~+IS1t ~> 241(= r-rr+r(r+2)rr ::::> r2 +r-12=0 => r=?.' b ~Lt y:: ~ brz~na drugog automoblla. Zadatak ima rjesenje aka je n22.-_ _J~ 4. tada na osnovu datih uvjeta mozemo formirati slijedecu jednacinu: ' 495 495 -~--~~? ~ x' + 495x . x +2xy+y-~ 4a-+2xy ~ (x+yt~ 256+144 D G Rjesavanjem nastale kvadratne jednaCine dobijamo x=S.2500 =D.[: . · ·cil'e\' . 2 ' . ' .O].172. pa za njihove stranice vrijedi : S14161.175..173.171. Kako je dijagonala pravougaonika d-::::2a (teorema 7 0 7 C x-+y-= 4a-. Ako SU Xl i X2 llule kvadratnog trinoma ax='. sati. x~IO+2. ' . trazenu visinu.povrsine ramba. . odnosno. ~200ap+1000O:a~h)~0 00 200a ±2: -J. onda druga C1JCV PUI1l lStl bazen za 1. 2000 ) Rezultat: p=22. Ak ~ 1000 x-5 -10 ¢:::::} 2 x -Sx-500"". .163.169.S.'. j~' 1 1 J . :=5 .. x x+S 4. pa vrijedi xy=2P.174. Ako sa x oznacimo pocetni otpor tada vrijedi: 320 ~ 22 = 220 ~> x ~ 5£2 .7. .n" za 17~.a) 2x'-ax-a' =(2x+a)(x-a) c) 2a'x'+abx-b 2'=(ax+b)(2ax-b) b) x'-2ax+a ~(x-a)(x-a) 2 d) 2a 5abx+3b'x' = (bx-a)(3bx-2a).

2a-1 svaku vrijednost od tjedna) po x.a) m=-2 b) m=2 11 5 Kvadratna jednacina . pa se uvoctenjem smjene Xl -x+ 1=t datajednacina 2a -x x" (..a) a-2 a+ 2 a:. I 86. Zamjenom dobivene vrijednosti za t u relaciju kojom je uvedena smjena nastaje kvadratnajednacina (za svodi na kvadratnu. X 1-+X 2 -+x j • x 1-(1+x )+x2 ' -1+x 2 1 (1+x 2 Xl+x 1 ) ]+x1 +X2 +X1X 2 (Xl +xJ' -2X.*a) Uvodenjem smjene x2 .X}. X 3 .182. ' 2 x.2x + 1) + 2 = 0 . x dobivamo kvadratnu jednacinu po t. UYOaenjem smjene x + ~ =. 2(x . 1±. (). Jednacina nema rjesenja! 21' ¢:> ( .183. a) x = -5.a) Uputa: (x' .xJ .187.a) 0 b) 2x-3 4. 4(X' +~ IJ'+llx+l. x = -3/2 c) x=-3.)2 l+x] '. nakon kvadriranja binoma i sredivanja moze se napisati u obliku 2CX2_X+ I )-1.197.a) x=1 x2 = 2 nazivllik na lijevoj strani jednacine podijelimo sa x i uvedemo smjenu x--=t. el) x-I I! x'(.4 = ---4--' 4. tada je kvadratni trinorn potpuni kvadrat.x 2 . X 2 =3. =-1...I )(x' + x + I) :r -- t 7x+13 x' + x + 1. (a-J)(a-2) 4.L47~O .X2 + (Xl +X. X 14 = . bJ b) a -3a-·10 x.a) x -6a+9 a' -9 4.JiI 2(a+S) 3x-5 n+. Rezultat: k=4.ave~eni 4.a) x.185.x = t . d(j. + 1)' x+I /(x' -I) (x-IX. Rezultat: 4(X + Xl = 0.a) 2x+a 4. x=-S/3 9 4.({ 5x 2 -2x-3 -1'X2 Xl:::: 2 b) Desna stranajednacine."2 - X 3A ¢:> = 1 ± J3 .-IX7x+13) x" (x .190. +X l · +x2 -3X.ta jednacina postaje kvadratna po t: .193.180.179.. a 2 -6a+9 a 2 _9 a-I 2 4.3 )=a-3 (a-3Xa +3) a +3 4. .4' 3(a -7) b) Aka syaki brojnik i syaki b) 5 x+7b b) 4. dobivamo .194.195... _X_'_+~ 1+X2 1+X1 . 2x := t.a) x-I '90 2 4.l(x' ..5.' + 2x +1) 4.3 Xa .'( X (.178. a zatim i rjesenja 2h " =_x-b + 2XIl+1 + Xii X 5 -g' 3±.'1 = 2 4.-1: .2Xa + 2) (a+2Xa+2) 2 a _4 +4a +4 b) 4.~=47 x x- ±J 12(X +~ + 2x)' .a) x -ax-6a =(x_3a)(x+2a) c) o'-ab-2b2 =(a-2b)(a+b) 2 (a.razni zadaci N.a) 4.11+2 Xl 4.2(x-1)' + 2 = 0 2.'-4 b) Uvodenjem smjene: x -1 5x 2 + 3.191.a) 5a' ~5 a +2a+l 5(a-IXa+l) (a+IXa+l) 2 4.196.55 = O.2 4.a) _~_=---= ).)[(X l +X.::. 8 8 d) m=2 e) m=-.2 c) 20(x+2) bJ lO(x+ 10) x-JO a-+2a-8 8a 4.x] = 2.. 2 b) Uputa: 4x' +12x+ b) -'~ 3x+ I 9±JJ01 = 2. x=3 b) x=4. data jednacina nastaje kvadratna po nepoznatoj t.3) 9+JJ01 x 1 ::::-1. 'J .1..a) 4x -2bx+ab_a2 =(2x-a)(2x-b+2) 3 3 b) 2a b +ab(2a_b)x_x2 =-(x-a2b)(x+ab2) 2 2 c) 2abx +(2a +2ab_3b2)x+2a2_3ab = (Zax+Za-3b)(bx+a).a) .198.181.3a i+2 . X 2 J= ~X1X2 191 . x2 :::: 2 ..a) a' -4 a' +4a+4 a-3 a+3 a -2 a+2 a+4 2a' +3a-·2 (a+4)(a-2) _~2+'bx 2 2(a-9)(a+5) 3(a + S)(a -7) (a+2)(a-5) a-5 (2a-J)(a+2) .8. Uputa: Ako je diskriminanta D=O.x. -11±J]05 1 Xl = 2' X2 = 2. Rezultati: -x Xl = -l.192.Ji3 o.C \ x) ).188. 2a ~8a-90 3a' +36a + 105 b) S(a-I) a+1 (a .f) m=4 c) m=4. Rjesavanjem ove jednacine dobivamo t. Rezultat: x-b b) Nema rjdellja - ¢:> a izrazi nisu definisani za one vrijednosti varijable x za koje trinom u nazlvll1ku Ima vrijednost nub. 2 2 b) abx2-(a'+b 2)x+ab=(bx-a)(ax_b) 4.2x)' .176. ' - kvadratnu jednacinu 4r+12t-55=O. 12+.+9bx+14b" 3x -4.I77.184.189.4 = -'-"2-' 4.a) 2 I I 2 4.

Rezultat: -]":. 4.X2=1.-3x. cija su rjesellja a=3.xS.Ie Ijescnje date jednacine skup .x2:3.a) Ako je. odakle Y ::? 0.x+1 ¢. 3.svih. xl _ (a+2)x + 6 = 0 4. Pod ovim uvjetom vrijede slijedece ekvivalencije: (x-3) 2 = 11 x-3 I . Skup njenih Ije. 4. prvo.X2=J.201:*a) Posmatrajmo incervale na koje su nute izraza x 2_1 j x podijelile skllp realmh brojeva: (-=.2 c) J 4. -2.4) irnamo: -2:S. Broj x == -1 je Jjesenje date jednacinc. c) Skup rjesenjajednacineje {-2. Ni jedno ljesenje ne ispunjava postavljeni uvjet. Rjesavanjem kvadratnih jednacina x' + 12x+32= I x 2 + 12x+32=-4 dobivamo rjesenje polazne jednacine.x2=-I.x. XIX2:::: q. x<O. t2=-4. Prema Vieteovim formulamaje XI zakljucujemo daje x l :2 + X 2 2 ::? 2X1 Xl' Xl + x2 =a + X:2 = X i X 2 . 5 2' 9+. Broj x=O je Ijesenje date jednacine.199. Oba broja 'zadovoljavaju postavljeni UVJet (x~3) pa slIljesenja posmatralle jednacine. Dakle.: x' -2(a+ I )x+4a=0.207. Braj x=j je rjesenje date jednacine. 1) vrijedi: Ix2-11=-lx!+1 ¢::)-x2+1=_x+! ¢::)x 2_x=O =>Xj=O.O =>xJ=O.. a sa P(m) proizvod rjesenja.-1) _. -2. cijim rjesavanjem dobivamo tl=1 . odnosno x<-1 ili x>l. b) 1S:xS. Za XE[I. [-1. X2:::. Rj~senja' posUednje jednacine su x=3 i x=4. I}. Pronad'i to rjesenje! 4.. l-.odnosno _I :::.J39 2 4. 4.209. RezlIltat: Skllp rjesenja date jednacine je: {-I. dobija se kvadratnajednacina t(t+3)'''4. Dalje vrijedi: (3p' -16q=0) ¢) 3(x. slijedi: . pa je x=2 rjesenje posmatrane jednacine.204.l. (a-l)'y--2(2a-+5a+l)y+ = . Rjesenja posljednjejednacine su x=2 i x=3. Posljcdnju jednacillU zadovoljava svaki reaian braj. -1) vrijedi: 2 Ix -1 1:::::-lxl+1 ¢:) x2_1 :::::. sada.JX1=O iIi x:c3xl=O.3.jednacina (x-3y2:::: x-31 irna'tri rjesenja. Kako je odnosno.:> x2-x-2=O ==> xl:::::-l.s: I .)'-16x. paje x<3.3. 5. Tada vrijedi: (x-3)'=lx-31 ¢. Sa SCm) oznacimo zbir (sumu).+=)vrijedi:lx'_II=_lxl+1 ¢)x'-I=-x+1 ¢)x'+x-2=O =>xl=-2.3x 2) ¢) (x. 0. Tadaje datajednacina ekvivalentna sajednacinom x2-6x+8=O Cija su ljesenja x=2 i x=4. sada. 2 Xl + Xl 2 (XI - i Xl XI x~ :::: a. KoristeCi date uvjete da aba rjesenjajednacine pripadaju intervalu [-2. I). . Za XE(-oo.-. odnosno. _117-3 m-3 S(m)==x j +x'J ~ - 192 193 . -2:S. . 1 4. to jednacini1 nema VIse rjesenja.1 . Ni jedan od dobijenih brojevu ne pripada intervalu (_0<" -I).]' ¢:) x=±l.Jfi 4 'J: (x+4) (x+8)(x+5)(x+7) = 4 ¢) (x'+12x+32)(x-+j2x+35)=0. _m+5 . Dakle.a) Uputa: lednaCina se moze napisatiu obliku: c) ~.jednacine. . 0.~x2+J :2:0.1 OXIX2=O W 3xj'2-9xjX2+3x/-XIX2=0 ¢> 3XI(XI-3x2) . AkOJp-x-+l(O.4}. za a=3 iii a=5 date kvadratne jednacine imaju zajednicko ljesenje.? 2(Xj + Xl)' ')'J ') ' 4a'+8a+ 50 4.: x'-6x+9=x-3 ¢) x'-7x+12=0. Nekaje. X jj-x2=2( a+ 1) XlX2 + XI~X2 =6a+2 3(Xj+x2)=6a+6 XIX::: -2(XJ+X2}+4::::0:::::.~130 +~[4~45J 4-30 -82 160 --+16 9 27 2 5 3+2+5 10 10 9 1+-+3 3 3 3 3 4. b) -6.J5. Diskriminanta kvadratne jednacine je D(111)=4( 4-m).O) vrijedi: Ix2-11=··lxl+I ~-xl+l=x+l ¢':>X2+X:::::. c) Rezultat: x:S.203. datajednacina uopce nema rjesenja. datajednacinaje ekvivalentna sa kvadratnom 2 Jednacinom x +6x+8=O.202.x":.a) Pod uvjetom daje x2:0.x. x?3~ 4. ¢) ' x--6x+9 = -(x-3) ¢) x--5x+6 =0 .Jfi 1+. pa traiena 2 kvadratna jednacina Ima ablik x +px +q -= O. Oduzimanjem dnige jednacine ad prve dobivamo jedna"inu (a-l)x=4.X2(Xi. -6±.205. pa u avam intervalu nasa jednacina nema rjesenja.5 + i. Xl=~+ 1.)=0 ¢) Xj-. odnosno.Jfi 4. Rezultat: -6. Rezultat: -1:S.206..m-l:0+ /'.! . Ni jedan od ovih brojeva ne ispunjava postavljeni uvjet (x<O). IZ. Rjesenja ove jednacine su x=-2 i x::::::-4.210. -I).hrojeva koji ispul~avaju postuvljeni uvjet: -I :S. x~>l. a=5. Uvoaenjem smjene x' + 12x+32=t. u prvu kvadratnll jednacinu i sredivanjem dobivamo kvadratnu Jedn~clllll po a: a2_ 8a + 15 = 0.=-x-+I <c:> -x-+I=-x-+I ¢) O·x-=O ¢) O. Samo pryi broj zadoyoljaya postayljeni uyjet (x<3). I}.x=O. Prema Vieteovim formlliamaje:' XI+X2=-P .)(3x. to dalje. P(m)-xjx2 . +=). x)::::. Rjesavanjem sistemajednacina x' . b) Nekaje.a) -4. = 0 ¢) 3(xj2+2xjx2+x/)-16xlx2=0 W 3X12+6xIX2+3x22_16xIX2=0 ¢? 3Xl2+3X2 :\. 2 b) -3." ·-2(".10. Zamjenom vrijednosti za x _(x=4/(a-l) ).208.(H 0 _13 +~[(H . pa . Uputa: Rjesavanjem jednacine dobivamo xl=m-l.200.datih uvjeta moiemo odrediti p = -(Xj+Xl) i q::::: XjXl.~enjaje {2. lada vrijedi: 2 1 i-x +11:::::_x +1 ¢::) x 2 _1=··x 2+1 ¢:) 2·x 2 =2 ¢:) X2::::.2 .=12a => Rezultat.(2a+l)x+10 = 0 dobivamo trazenu vrijednost za a. ~~ko ni jcdan od ovih brojcva ne ispunjava postavljeni lIvjet. I Za XEf-l.2.x::. lJzmimo. DakJe.. Za XE[O. Tada vrij'edi: .rn:S.> 3xlx2.+x. 1.m+I:0+.~1.-x. tad a yrijedi: 1 ) ) ) 1 -x ' +1 I. b) Rezultat: S!'\:lIP IjeSenja date jednacine je: 2::.0). [I.

\ / /1 "~-__\'JL-IJ_-'-~--"-' I 194 i 5. I - 0 xll<1 x21 x1. o ° b) y=2x' I' II \1/ i eJI Y15x~ ' dJ y=0. b=O. za m>O. YfThlX=4.19. Y "J.--~').+ (4.I 5 .~lr~~~---~~~-~I~g~+I---~~~------:=:~-~ 5. l=~l I.Svi zakljucci 0 prirodi rjesenja posmatrane kvadratne jednacine.l.". ukljucujuci i njihove znake.3. W KVADRATNE FUNKCIJE 3.2=±4 e) YIllfl.. Zakljucak 0 rjeSenjima Xl ix.a) Ymf.2] .1 /.a) Za m<O.j3 - - Rjesenja su realni brojevi i vrijedi :Xj<o<x2. Xl -0 .8.211.b=I. tj.14. la+ll'22 \\.=-7 b) Xl.1 + + + + + + rl-~.2=+.> a:'£-3 va'21 <=> D'20 <=> 5.f./ \\\\1/. ! f .+=).I.16. f(-l )~8. Ymax=-3~ za m>l. '.i. a=-I.3) 5.<O<X2.x=-2 c) Ymin=-12 b) Za m<l.2=±4 b) Ymax=45 bJ Ymin=2 5.> / S. '.IS.c=2 5.' 1:1/J\\ \ \ 5.a) y=-x ' b) y~_2x2 .: I~ fY=x:2 I I I . \\ \\ xE(-=. c=-16 5. . 5.Dabi ¢.4) 4 .-ax_I=O rjeSenjajednacine hila realna diskriminanta kvadratnejednacine 2 x + (a + l)x + 1 = 0 mora biti nenegativna.9.a) Ymax=l 5. -5) -5 (-5.1.t:O. a) x=O b) q . f(2)=11 5. X.12.£-2 v (/+1'22 ¢.-3)U[I.4. Sve posmatrane funkcije imaju najvecu vrijednost za x=O. Svaka posmatrana funkcija ima najmanju vrijednost za x=O..lO.]5 \\ \ \ \ \\ I 'I b) c=-7 c) c=10 5. prikazalli su u slijedecoj tabeli: m (-=. a najvece vrijednosti nema. (x-l)~'+(a+l)x+Jj=O. Rjesenja su realni brojevi i vrijedi : O<Xj<X2 SCm) + + + Rjesenja su realni brojevi i vrijedi :X. Ym.2~±3 5. mora da vrijedi: <=> (a+1)'-4'20 q «(/+1)''24 a+1:.a) c=f(0)=5 5. Ymin=144 cJ x].2.13.i.5.)~~)'.5x' I '\ . \I' I' / \. S. -3/2 \ . xli> 1 x21 (3.a) x1. x +ax 2 . +=) - 0 Rjesenja su realni broievi i vrijedi : O<Xl<X2 xu=3 Rjesenja su konjugovano-kompleksni brojevi . Ynlln= 4 c) Za m:. a nemaju najmanju vrijednost oi za koju vrijednost varijable x. 3 4.6. c=-3 5.20.\\\ .. I) D(m) P(m) + + + 0 + - 1 + + (l . f(0)=5.n=-3 195 " .

36.= ?I X 2 y=·2x ·1 ?I :"t 0 3 5.I)'. .42. y=(x. T(·2.=-I.25. 145 1 b) Ymin =-8=-18 8.y/" \ I jl '\ '. x2. \li I a) \ \. Nula funkcijeje x=6.a) Ymill=-6 5.a) xl=3.+=) -5. T(3.24.a) ) ' .= ?I :"t a) b) Y=(X+3)2· 5 b) \ .a) 5.7) b) (-=.39.46.::::-204<O..35.=-4.32. 0) C ) 1-4 3 4 4 . c) D:::::48>0..' T-: b) y = _(x+5)2_2 y 5.=(X+5)2.. x2:=:-1 5.= ?I 0 ?I += -= ?I -1 :"t -= b) y=2(x-2)'-7 5.23. funkcija ima rcaine nule..=-12 39 c) Ymnx=23 5.37.34.44..40. 2) (-=. S1.= 113. x.=512 b) x.--+---c-. Aka je diskt-iminanta D::::::b 2 -4ac nenegativna. 0) c) T(·I.33.. Ymin --~-1.. :=: x 2 za -rn u pravcu x-ose dobivamo grafik 5.a) b) YJ\\\\x=-- 13 c) Ymax=12 5.26.:::--=.= ?I 0 0 .= ?I X 2 y=·2x +3 . funkcija ima realne nule.= c) Y.: b) D..5.= ?I x y=·2x2 . ·1) c) (-=. mm T(-3. TransiacijolTJ grafika funkcije y funkcije y=(x+m/ 5.I VI \jj _" . x2=7 c) x):::::-5. b) Ymax.16 5A5. y=(X_7)2 5.a) YI11~lJo. S. funkcija nema realnih nula. .=8 b) xl.5)'. x 5. f / \\~ ! += .a) 5.a) x=·5 b) x=15 0)x=·41 M'oze se pisati: y~x2·12x+36=(x.'--tL.O) (·=. =45 \ \ 5.38..30.a) Y=(X.... 1/ . 197 .5.a) y=2(x+3)2+4 .=-63 b) YlIl<lX=-J _ b) Ymux=19 c) Ymflx::53 c) Ymax=-5..=5 c) x. 1 . 0) 5.!2 16 .in=2 c) Ymin =16 8 D 4a b' -4ac 4a 5. y=(x..=215 S. \ a) D=36>0..31.28. tada kvadr:atna funkcija ima b) T(2.a) Ymill=6 b) Ym. 0) '1 I" *36. realne Hule..5) c) (-11.--.. II.:::2.·1) b) (-=.. 196 I 5. y=(x+2)'. x.6)'.41.a) y".l)2+3 += . x...a) y=-2x' b) y=_2X2+3 c) y~-2x 2·1 I 5.a) Y=(X+2)2. . b) Y=(X_3)2.29. 0).27.22.a) 5. T(-5.a) x.43.

57. U avam slucaju funkcija ima isti znak kao a .a) (-=. raspravljano je a toku kvadratne funkcije. n) tjeme parabole.. a u illtcrvalu (m.ijent kvadratnog clanaje pozitivan (a>O): U ovom slueaju grafik funkcije je parabola kojaje olvorom okrenuta prema gore..nja toka kvadratne funkcije y = ax' +bx+c. m) funkcija opadajuca. U ovom slucaju funk.47. a) y = x'-6x+8 = (x-3)'-l 5 c) ('4'-=) 5. Traiene tacke imaju ordinatu nula. 2j Koeficijent kvadratnog clanaje negativan (a<O): I U ovom:slucaju grafik funkcijeje parabola kojaje sada otvorom okrenuta prema dole. ~n 5. +=) 4 I -10) .5.25) b) qo. T( -~.!ziti za -dalje proucavanje osobina funkcije.pa znak funkcije zavisi od znaka koeficijenta a. a kadaje koeficijent a negativan tadaje i funkcija negativna u cijeloj domeni (skupu R). a apscisaje jednaka nuli funkcije.)Y"'-2X'+5X+7 li\ 11 x.55.\ i . presjek grafika (parabole) sa y-osom i DUle kvadratne funkcije (ako postoje). 2) Ako je diskriminanta D=O . tada je u il1tcrvalu ("'00.52. tada je u intervalu: (~=.48. Za crtanje :Cskiciranje) grafika kvadratne funkcije koriste se karakteristicne tacke ito: koordinate tjcmcna. 0) 5. n) tjerne parabole. PailJivim spajanjem navedenjh tacaka dobijamo '1 b) y=2x--x-l =2 9 8 x (3. to je izraz u srednjoj zagradi uvijek pozitivan. Sada sa skica grafika datih funkcija neposredno citamo podatke i f<:rmiramo tabele: al xl y 5. B(6. +(0) funkcija je opadajuca. odnosno. 0).+=. 2 a) A(6.50.48. c). 0). I -'3) 5. a u intervalu (m.'·.49.) c) (-=. -= 71 -5/4 ~ += ~ -1/8 71+= += Ib x -= ~ -= ~ -1110 71 += -J? 112071 -= += 71 5/4 71 += 81/8~ += Kvadratl~ ~u~:~::::c=:~+(:x:c~ ~J~~' '~o: :[e(. a} qO. konkavna parabola.55.. -1) 5. 5..+=l 80 I b) (-. a*O. Kod ispitiv.-~). Iz doblvenog izraza za kvadratnu funkciju vidimo slijedece: 1) Aka je diskriminanta D<O. +=) funkcijaje rastuca.5) 5. \ x - (Ii' x-'4) \ 11 .tO su: T(-l?. konveksna parabola. -=) c) (-=.51. Ako je T(rn. m) funkcija rastuca. bitno se razlikuju dva slueaja ito: 1) Koef'i<.a) (3. x v x v a) -= 71 += ~ 1~ I:: 71 -4 71 -= 71 ?7/80 71 += ~ -1369/160 71 4 b) 71 1 71 +00 += += 71 36 ~ -= += += Vldlmo da su mtervah u kOjlma funkcija raste redom: 27 0) (4.a) y=2x'+5x+3= 2( x+% y J y b) a) 1 8 b) y=5x +x- +-1 . c. 20 I ·n. B(l5. 7 -16) 5 5.53.56.La - skicu grafika koja moze posl. -4) b) (-1. 198 199 .5..?lja Ima znak ·. -'4) b) (+=. tada je izraz u srednjoj zagradi nenegativan i jednak je nuli sarno za X= - ~. U zadatku 5. a:. 4a T(~'-~) c) T( -~. 0) b) A(5. I) c) (-. Koordinate tjemena T parabole datejednacinom y=ax 2+bx+c.! I \ i·j f ~-I l SJ.. 5.· . Cijeli tokdatih kvadratnih funkcija predstavljenje u slijedecim tabelama. diskriminanta kvadratne funkcije. znaoi ako je a>O i funkcija je pozitivna.:a:is:ti)~ :bl~U]: 2a 4a 2a 4a 2 gdje je D = b -4ac .a) (-=. 0) c) A( -j' 0). 2a4a a) T(l2a _l?.Tacka u kojoj grafik kvadratne funkcije y=ax 2+bx+c sijece y-osu je qo. (5.54. +=) b) (-=. ·. -2) c) qO. 341) b) 4aC-b+).. Ako je T(rn.1 119 2 .

T(3/2. u intervalu (X]. kadaje diskriminal1la D kvadratne funkcije pozitivna. funkcijaje pozitivna za svako realno x.t2). Funkcijaje pozitivna u X2). Diskriminanta f. Xl) funkcijaje negativna... Za O<m<3. Radi dalje analize.a) Koeficijent kvadratnog clanaje a = -1<0. 8) 201 . ako je koeficijent a pozitivan tada je izraz a(x-xd(X-X2) negativan. intervalu (-3.. U intervalu (Xl. b) Koeficijent kvadratnog clanaje a=l>O. Neka je 71 Xl - 0 XI < Xl.)( x-x. . J)U(2.59~a) y ~ x'-4x+4 ~ (x-2)':o.62. 0 X l5. (X\<X2) koji je suprotan znaku koeficijenta 11. Za m. sada.> 2<m<3. i obrnuto.). b) 0~16>0. f(x)~O. XI) funkcija ima znak i (X:?..~ J. 71 + c) D:... t~lda funkcija ima realne i raziic-ite nule Xl i X:. 0>0 za m<O iii m>3. Za diskrimin'mtu vrijedi intervalu (x].3). Xl )(x- x. + =) funkcijaje pozitivna. 3) Aka je diskriminanta D>O.fi5 Ix+~+ . a) D::::l>O.unkcije je: Formirajmo slijedecu tabelu: + 0 0 - 5. Za m=O i x~O. 4)U(11. +=).) a*O. Kvadratna funkcija je negativna u cijeloj svojoj domeni onda kada je kaeficijent kvadratnog clana negativan 1 kada je njena dis~riminanta negativna.t3. a::.X:?) au intervalillla (-co. fuilkcija ima vrijednost nula.:. Xl) izraz (X-XI)(X-X:.5) c) \~:"'. Funkcija je negativna u cije!oj svojoj domeni aka mE (2. x. XI)U(X2. XI)U(X2.:-7<O. Znaci 1110ra biti: m-3<0 m<3 m<3 16-8111<0 ¢. 5. +=) b) D=-4<0.61.le. a=1>0. X2 0 0~4(rn2+2»O... Funkcijaje pozitivna za svaku vrijednost varijable 200 Funkcijaje negativna u intervalima (_00. 1 1314) ~~--~t-I-Jl<?r--+'------7 -I 4 x o 5. 7 ~ 2 )U(l. a>O.A) . i u intervalu (XI. + 00) funkcija je pozitlvna. l)U(7. f(3)~0. 5. Za. funkcijaje pozitivna za svako realno X (x::. - b) (-=.> m>2 ¢. a~-l<O. Xj)U(X2. posmatramo 1zraz a(xWXt)(X-X2) . u intervalu (XI. D~O za m~O iii m~3. D<O za 0<m<3. Funkcijaje pozitivna u intervalima (-=.58.-25/4) 912 x C(O.. a. transfonrusimo taj izraz na slijedeci naCin: -( ~ ax2+bx+C~{X+ ~ J-~ ~{(x+ ~J ~Jl~{(x+ ~} ~l(x+~} ~]= y ~ al(x+ ~. 2 Kvadratna funkcija y=-x 2+2mx+2 uvijek ima reaipe i razlicite Imle Xl i 0~4m2 -12m~4(m2-3m)~4m(m-3).63. X2.. xl~-3.25). Za m~3 i x~3.tO se podudara sa znakom koeficijenta kvadratnog clana a. Funkcija y~-x2-2x+3 je pozitivna u c) Funkcija y=2x +Sx-7 je pozitivna u intervalima (-=.fi51~ a(x 2a 2a 2a 2a) funkcije x y~ax.x2+9x-8 T(9/2. -= x-x] X-Xl (x-x. X2) znak ovog izrazaje suprotan znaku koeficijenta a. Dak. Znaci. 5. X=X\ ill X:::::X:c. Funkcija je negativna za svaku realnu vrijednost varijable x.~4. I). c) Za m:::::3._a za sve vrijednosti varijable x osim za x::::~ ~ (kada je2a vrijednost funkcije jednaka nuli). Za m=3. Data funkcijaje negativna u intervalima: a) (-2. xl~-I.. +=). funkcijaje pozitivna za svako x (x. Ako. xI=l.t:O).t3). nule 71 + + + + - - - += 1z tabele neposredno "citamo" daje u intervalu (x]. tada izraz u srednjoj zagradi maze biti i pozitivan i negativan. C(O. - 5. Za. 0<0 ~> m>O.:-l<O. Za m<O iIi m>3 za posmatranu funkciju vrijedi: U intervalima (_00.6~. +=). +(0). a van tog intervalaje pozitivan. x2=2. IY~X23X y~. gdje su Xl ix.) uvijek negativan. a=I>O. x. +(0) znak funkcije y = ax?+bx+c.> 8m>16 ¢. X2) funkcijaje negativna. T(~.Xl nule kvadratne funkcije).koeficijenta. funkcija Ima realne nule XI i X2 i vrijedi: u intervalima (-=. funkcija je pozitivna za svako realno x (x:...m=O.60.+bx+c. (Ovdje su Xl i .

1 3)2 5. 4ac-b 2 )'~". 5. Neka-su a i 'b duiine stranica pravougaonika. 5.. y=---=--=!--=I-x k 4k k k SI. c) y=-2x-- \ 2 2 5.a+b=4.' p(a)=a(4-a)=-a2+4a.74. k =-3 .65. 2 5. tien~el1a skupa parabola pripadaju pravoj cijajejednacina x+y-l= O.73. 5: 4a s. P m.79. U intervalu 4 . "u~ 2a -72' . 2 3 ( ~.69.. Tadaje 2a+2b=8.5. Kvadratnu funkciju y~3x2_4x+9 dovesti na oblik y ~ a(x+a)2+[l.. Ako je osnovica a=12. \1=1: ''4xl . 202 0 = b = 10 . 2 y) koordinate tjemena parabole.83. . Traieni skuptacakajcpaI"abola 5. Trazeni skup tacakaje parabola y=_x2+x_4. 203 1 .S4.irnanajmanjuvrijednostza y=-=. a zatirn odrediti: llJ. 4 10 5 Kako kvadratni trinom 1 R). c=9/4 5. y=-~x3 . a=-~.* Y = -3x -18x-32.70.8 . Y ~ _2X2 +x-3 5.*a) 4a b . 9 5. +=) funkcija raste. za a=2.5. 5.5.68.90.9 ~.1le. 5. odnosno. ~) funkcija opada.* S~uptjemenajepravax=3.fi 5. b)y=2x+( 2 2 13)' 2 7 7 -2·a)y=-~x2 +2=-2x +6x-I ( 3)' --=-2x-+6x-S 7 ..89. za x=-2a'.. (Suma kvadrata sabiraka broja 16 je najmanja ako su sabirci jednaki). ax2+bx+c ~ +2 -2x :a +(:a a) J -(~ J }c=a(x+ b) Za 0>0. Aka su (x. I b 2 -4ac S1..4aC-b2J. Y = 3x2-12x+ 18 .*b) y= 1 x'-4x+31 c) Y=_~·Xl. 5. Funkcijaje pozitivna u cijeloj svojoj domeni (skupu 3 . a zatim eliminisati k. = 2 2 2 1 => x + y =5y -2y+-. 5.-"~)x . l2a 4a 2 ta vrijednost je .. lada vrijedi ! 4k-4 k-1 1 x = -.y' 'mill -- 4ac~h2 2a J ~~ ~ J-~+c=a(x+~J . Y=~4X2+X_3=_4(X2 -2tx+ . 23). 10=5+5 1 2 1 2 5.71.67. a=-2 5. P=ab.75. 5.4 - . znak i koordinate tjemena. Znaci.82. 16=8+8. za b X=---- 2a 5. b=%. Tjerne ima koordinate T( ~.77. y= 3x2-4X+9 5. intervale monotonosti.86. au intervalu Funkcija nema realnih nula. y = -x2-8x+3~-(x+4l'+ 19 . 2 1.76.88.* Y = 3(x-Z)' +6 = 3(X2_4x+4J+6 = 3x 2-12X+ 18. to Je 20 2 y= 1x 91) T(_~. . 3 3 5. y = 3x 2+3x+ 1 . ekstrem. 4 (~=.78.80. 5.=4._b2-4a~)=i_~. zaa<O. 2x+4y=1 ¢:> 2x=1-4y ¢:> x=--2y => x =--2y+4y => ~ 3(X2 -2~X+~-~}9 ={x-H + ~.66. Data parabolaje y=2x2-6x+l= ~x-2 3)2 --=2x-+6x+1 7 .81. l2a 1 2 5y -2y+.* Uputa: Izraziti -koordinate tjemena u funkciji od k.4 )-3~-{<+t 5.

> ·2<x<2 c) .* Trazeni trougao je jednakokraki pravougli trougao.5x+6<0 ¢. Stranica datog kvadrata je y=a(. 6.ocinosno. Ymin = c) XE('=' . b) 4<x<5 6. x<o ¢::> x>O V x<-3.)7 lz .a :<.t.10.::==~yL-. + 00).2. i sredivanjen~ nastaje kvadratna nejednacina x2-3x-40>O. x .a) x'<4 ¢.se cita znak izraza x(x+3). 2 Najefikasnije je skicirati grafik kvadratne funkcije y:::::x -5x+6! sa grafika procitati kada je ta funkcija negativna: -~}c=::.=·5.S~i~ira~ljem grafika funkcije y=x +3x. 6. * 1z pravouglog . 5 b) 00: x'. 0)U(I/4.. Vidimo daje x(x+3»O u dva intervaJa ito: (-=.5.. 5.9. 2 6.12.+=) d) XE (-=.3). x.1) b) xE(2.2.t.fi )12. +=) b) xE0 6. KVADRATJ'1A NEJEDNACINA I SISTEMI KVADRATNIH NEJEDNACTNA 6.fi 6.ki~e vi:Iimo ?aje \unkcija pozitivna u intervalima (_00.Ie .94.o. i sredivanjem dobijamo nejednacinu 3x2+22x+65>O. ·7)U(0. 2 d). -3) i (0.fi<x<2.8] . odreaujemo znak kvadratne funkclje.. ·3) 1 (0. DaUe je ova nejednacina ekvivalentna sa unijom dva sistema nejednacina .+~) c) XE [-6. ·3 0 ~. x.ABC dobijamo /=2x2-2ax+a2 . To znaci da upisani kvadrat ima vrhove u sredistima stranica datog kvadrata.-~JU[O.3.-5. paje IJesenje nejednac1I1e x-+3x>O skup svih realnih brojeva x za koje vrijedi XE(·=. pa I IJesenJe pO.. +=) 204 65.f3 c)·= < x'.5. c) xE(·=.14.6 b) x.. x2=·3 d) -4.a) XE('=.O) ' .2) c) Mnozenjem nejednacine sa (X+5)2.0 c) ·x 2+8x·16 = ·(XA)''.=·7. dobivamo (x·3)(x+4)<0. 5) b) XE (.6. x. ~ b) XE (-=. 5.a) x1=1.. ·5) u(8.92.a) 0'.93. 4 743 d) xE(--.+=) xE(3. A B 2 ima najrnanju vrijednost: x=a!2. +00).a) -6'.q24 5 5 4 4 c) --O:x'.-4 .13.=7 b) x. d)' xER 205 . 5. +=J 5 d) xE0 d) x je proizvoljan realan broj 6. Rezultat: XE(·=..·5 v x 2 5 b) x<·3 v x>3 d) 0'. 2 Treci .1 La) XE( -'2.93..a) Kvadratni trinom x2+2x+8 je pozitivan za svaku vrijednost varijable x 2 (Zasto?). c) x<·5 v x>3 b) xE(·=. +=) 3 6. l)u(7.d) x'.2 2 3 3 6. ·1)u(3.a) XE (0.5 b) x' + 1Ox+25=(x+5)"20 6. paje trinom 3X2+22x+65 pozitivan_za svaku realnu vrijednost varijable x.+=) d) XE (. Rezultat: xE (_00.-21U[0. 5. Xi"A.15. ·6]u[2.+=) c) XE (..O.~.-. d) Mnozenjem nejednacine sa (x+5)2.-5. 0] 6. D!~llgj nacin: Zadatak mozemo rijesiti pomocl! slijedece tabele (Vidi za'datak 5.5/6lU(0.a) x2+3x>O <::) x(x+3»0.6. Naj'manja vrijednost vanJable l . * Trazeni trougao je jednakokraki pravougli trougao. b) x\o(·1.x.·2)u(II.=.S) d) x<1 v x>6 XE('=.f3<x<. Rezultat: xE(A. 0) .S.a) x"+4X+4=(x+21'20 d) ·2(x·3) 2'. Diskriminanta ove nejednacille je negativna.4. +=).7) "3) c) XE( c) -5'5) 6. (x+5)(x-8»O.> (x·2)(x·3)<0. +=) b) Kvadaratni trinom u brojniku razlomka l1a lijevoj str~ni date nejednacine x-!+4x+5 je pozitivan za svaku vrijednost varijable x.=. paje data nejednacina ekvivalentna sa nejednacinol11 x -2x-3>O. +=). +=).j2. Rezultat: 2<x<3.[~acin: .v x. x. pa i y (jer je y>O) je ena za koju kvadratni trinom 2x2_2ax+a SI.7.9~.a) XE('=.a) b) xE(·=. matrane nejednaci e. c) xE0 . +=) 6.91. pa je data nejednacina ekvivalentna sa nejednacinom x2-5x+6<O.a) O'. a koeficijent kvadratnog ciana pozitivan. Rezultat: XE(·=. ..=1 cJ x.* Stranke pravougaonika su a=R-J2 i b=R'. Rezultat: XE (2.1.·3)u(I. Mozemo koristiti i tabelarno rjesavanje nejednacine.x'. +~). b)XE(·J. 3).=. ·3)u(O.a) x' .x.+=) d) XE [·3.a) Mnoienjem date nejednacine sa (x+41'.0)U(2. d) xE(A. +=) m 2 -16 4 'Ymin=O za m=±4. Prvi nacin: x(x+3»O ¢::> x>O x+3>O V x+3<O Rezultat: XE (. ·3)U(0. 4 6.

. I·.. -4)u (-3. . c) -15 x 51 I 2 6.2 > 2 <=> ¢::} \2 m .0) 2 ¢::> odrediti riesenia' x -= x-2 x+2 (x-2)(x+2) 6. I I c)-I <x<-... Rezultat: rn>2. =-51 3 6.32.34.'::1: '<-r Xl >2 ¢::> X2 +x.a) X2_1<OAX2_4<O W x 2<1 Ax2<4 <=> -l<x<l /\-2<x<2 <=> -l<x-l. -3+2.35.. def.2 La) x-I -----:200 x-l -x-2 6.. l)u(2. b) 0 < x < 4 6.a) xE(-4.-" 4- .+«. b) Domena funkcije je skup svih realnih brojeva R..a) xE(-3.•. 1 c) x<5 v'x>6 d) --<x<1 2 6. Nije I.).17. 1)u (2." .:20 0 Tztabele vidimo daje fjcsenje sistema interva1 (0.> -4<x<-3 v 3<x<4.. mE (0.a) xs5' . -2).22.J2 ". 4) Rezultat: XE (-=. XI.)- >" - Kako je.'. -) x-I x~'[ I (x-2Xx+2) 1 + - - - - 0 0 + + - - + + - Nije def. +=) b) XE(-=. 3) u(4.•.33.. m>-5 6.)' .2+ 7x+ 10<0. b) xE(-2. Rezultat: XE (-5. 1)u(2. +=) ct) XE (-=.2) . . -3)u(-2. 5) c) XE(-=.'-8f -32 > 2 -2>2 ¢. > 0 Formirajmo tabelu iz koje celTIo c) Domenaje skup R\{I.18. xl+x2=-2m i X1X2=4. Kvadratni trinom ax2+bx+c je pozitivan za svako realno x akoje koeficijent a pozitivan i diskrimlnanta D=b 2-4ac negativna.a) Nema rjesenja. b) x2>9 A x 2-16<0 ¢.a) Funkclja je definirana za one vrijednosti varijable x za koju je radikant nenegativan: X2 .28. Damena funkcijeje skup {xJ(x5-9) v (x:2:9)}. 111<---. . Rezultat: XE(-=.4). - - - Rezultat.2) > 4 (.16.manta D=b 2-4ac _negativna.38. +=) +x). _\t/ +x/Y 6.19. 4 207 .O<x<8' 2' 6. m => -1 <xsl..> 6. 1 5 I b) m<-I .a) XE (3. Rezultat: 3. 3 7 mE (-4.J- ~ ~-">2 [(Xl 6..a) """'--.4J _2·4' > 2 -"--=-"----'-~. (x + I)(x ..2 m<-2 v m>2. x> 2. +=) 6. -I) u(O. 3) 6.J2 < m < 0 .20.. 6. 2 . 6..> (x<-3 v x>3) A -4<x<4 ¢.f 3 d) --<'x<2.••. -2 .a) m= -I. Kvadratni trinom ax2+bx+c je negativan za svako realno x ako je koeficijent a negativan i diskri]TI.:} 16 ¢..> m2>4 [2 \2 VJl . m=7" m=5 6.x:2:1 b) x=1 c) -5'5X52 c) Nema rjesenja.]-2(x 1x. -2)u(2. 4)u(4.2) b) -35x<-1 .a) 2<x<3 b) x<-7 v x>1 m} -2<-2 v m {:::} 2 [4n.25.9) b) XE (-4... -2)u(4..··········· + Ie . <::.31. c) Sistem mozemo efikasno rijesiti primjenorn tabele: b) XE (-=. -4)u(1. . I) c) -1<m<--. XE (-2. -33)u(-II.a) XE (6. 3)u(5. /--->.< 2 0 + 0 + c) x je proiivoljan real an broj 3 b)-<m<5 c) m<7" m>S.. +=). m=2 -2X)2 X / :. 5) b) XE (-8. +=) 6. dalje vrijedi: [(-2ml'-2. < 206 .37.> x5-9... -7)u(-7. ll}.26. x:2:9. prema Vieteovim formularna. b) XE(-=.a) Nejectnacinaje ekvivalentna sa x2-7x+12>0. 5)u(7. . 6.29..30. (S-::':'2Xx+2 ..6. I 2 .81:2: 0 ¢.:. -2) 1 I I 0 . -2x 1x. 0 - ... b) NejednaCinaje ekvivaJentna sa .. (x 1x.23.0>2.. -1)u(O.1). -3].27. -1<x<+= 9 x-I 6. X)-X}- + + + + '. 3 c ) x>2 6." )u( I. 2<x<+=. +=).

> (x-3)(x+2»O => x<-2. * K vadratlli trinom pod korijenom mora biti nenegativan za svaku vrijednost varijable x.--.42. -2+J2 <x<-2+. + 0 - Xj + + + - 0 + Rjesenja su realna i Xl < X2 - Xl< 0.. tadaje < x <-. Rezultat: m~l . Xi. 8 5' \ J - - I 1>. Ovu nejednacinu zadovoljavaju brojevi x<-3. tadaje x<I-~ i x>I+~.44. Izraz (m+l)x2-3mx+m+8 je pozitivan za svako x aka su ispunjena dva uvjeta ito: 1) ako je koeficijent kYadratnog clana.0) rjesenja su realna i X. x>2+-15 6. Postavljeni uvjet ispunjava samo x>3.-. . 6.39.'j<x" 4 + XI =x2=4 0 + (4. tadaje x < min(xJ. U OV0111 s!ucaju je Ix I=-x pa je data nejednacina ekvivalenta nejednacini x:2+x_6 >0. Rjesenja su rcaIni broievi i Xj<x)<O Xl = -4.1 XJ<O<X2. sa P(m) proizvod rjesenja i sa Z(m) zbir rjesenja date jednacine.<m<8. tada nejednacina nema rjesenja. 4 20 2a 0 2 ( 2 1 a= --. X2) iii x> max(x\.5. tada je x proizvoljan realan broj. D~9m2-4(m+ 1)(m+8) . Z(k)~2(k-3). aka parametar m zadovoljava uvjete .a) Aka je a < r.. to je funkcija f(x) pozitivna za svako tealno x anda kadaje nazivnik pozitivan za svako x.40. -12) Riesenja Sli realni broievi i XI<X2<O + + -12 0 Xl =-24.v :2 2 6. -1) -J D(k) + 0 (-1. a koeficijent kvadratnog CIana a""'-1 pozitivan). m+ 1 .. I> 1 x21 + 0 0 + xl.tadajexER\{-2} 'tJ 1I 5 (~~ 5 • 3 3 (3.a) Neka je x~O.?_.47. negativna. i X2 : (-=. x je tada proizvoljan broj osim -0. tadaje x proizvoljan realan broj razlicit od broja 1. ako je a<-20.a) 2<m<4 b) 1 <m<9 6. Izvrsavanjem operacija u drugom uvjetu dobijamo: D=5rn2-36m-32. I x.<0<.6. < 0 < x. ! 2 2 1-..<m<8. X2 =-4 Rjesenja su konjugovano-kompleksni broievi./1-+40 1 +. c) Akoje a< 1.P(m)~m2 +9m-36. m<-5 2 6. X2). Kvadratni trinom 5m2 -36m-32 ima ulile mz:::-~ 5 i m=8 i negativanje za sve vrijednosti varijable m koja zadovoljava uvjete . negativna.* Posto za brojnik razlomka vrijedi: x2-4x+5>O (jet je diskrirninanta trinoma D= A.--. x>---~./1 +4a Akoje a>--. ako je a=-20. Aka je -20 < a <. Postavljeni uvjet ispunjava sarno x<-3.45. Ako je a = I. I X. b) I c) x <-.-6 + ~.a) x<-3. Prvi uvjetje ispunjen za m>-l.evi. 0. x] ::. +=) 208 . I xl. x>3. Tada je Ix =x.--"c. I' b) AkoJe al>.J6 b) xE0 -l ' I x >-. 6.J5 b) ------<x<l 1 <x<2 c) x<2. x>3.41. ' a) Sa D(m) oznacimo diskriminantu.. Tada vrijedi: D(m)~4(36-9m). Funkcija f(x) je pozitivna 5 4 I za svako rcalno x. tada je syaki reala!1 broj IjeSenje jednacioe.4) + + + Riesenia su realna i O<x. Ako 4 1 1-. * U ovom zadatku treba ispitati prirodu rjesenja k~adratne jednacine u zavisnosti od vrijecinosti parametra koji se u 11jOj pojavljuje. Rezultat: x<-3. x>2. < x < X2. JC ako je -a-~24 <x< -a+Ja 2 4 -24 4 .J=±6 (0.43. tadaJe + P(k) + + + + + ~> - I )(k-2).a) _·_-<x<·_-c) 2-. Znaci izraza Oem). jal:.edecoj tabeJi: m D(m) P(m) (m) Priroda rjesenja x..JT7 S+.3) + Rjesenja su realna i Xj<O<Xl. pa je data nejednacina ekvivalelltlla 1 sJijedecim: x _x_6 >0 ¢:. d) Ako je a>0.")::::±2 Rjesenja su realna i X. . 2) - R). x>1 . I x--2(k~3)x-(Sk-ll )~O (XE k (-=. Uzmimo sada da je x<O. tadaje x. pozitiYan i 2) ako je diskriminanta trinoma.24.46. P(k)~ll-Sk. 1 < I x21 209 . I Xl I < I X2 L + 3 0 + XI -0. Xl x.-1 - Rjdenja su realna i D(k)~4(k+ Z(k) - - =0.. -J-. . X7 -0 + '. P(m) i Z(m) kao i priroda Jjescnja kvadratne jedllacine dati su : u sli. Priroda rjesenja X.~ <m<8. +=) + + Rjesenja Sll konjugovano-kompleksni bro. i x.J24. ~ b) x<2--I5. Z(m)~2m.-.X2 .J6 <x<-2-J2. 5 4 Sada vidimo da su aba uvjeta lspunjena za .Ji3 1+'/13 2 2 6. (-12. Ovdje su XJ i X2 nule kvadratnog trinoma ax 2+ax-5.. 6..

X.X14=±.4 =±7i Xu =0. odnosno (m+4)(m-1 1»0.= I.a) x -12x--64=0 b) x+lOx-+9=0 c) x + !Ox +169=0 7.X3.a) XI.a) Mora bitii5punjen uvjet (m+4)f(3)<0.I ± ~.Ja-b c) XI1=± (a+b)'X14 = ± (a-b) 7.2=O.4 = ±15 Xl. X.x3.= -2.= ±i 2.X3. x3=4.2. Rezultat. 2a d) XI.2=±6.6.=±5.A= 2 c) xl.a) XI?=±.49.-l=±3 ±3. ±4 7./6 1 .j.=4. Znaci rjesenja Xl i X2 su razlicita. odnosno..x3. x....2 = ±8) X3.2=±1.3=± i. pa vrijedi a·f(a)<O. data jednacina se transfarmise u kvadratnu po nepoznatoj t t 2-5t-36=0. x3=1.4=±13i 7.4=_1 X3A= ±5i a b 7. >-4 8 13 7. X2=O. a) {xl 0 ~ x < 2} c) {J!8-2v' 43 $x< 18+2v' 43} AI 19 19 6.52.12.16..10. 1 4 1 4 . x. 3 c ) XI_2:::::J:"2.1.4 =±5i b) 3" 2 1 c) X.: m<-4 v m>1 1 b) 0 < 111 < 4 6.a) Oba rjesenjajednacine Xl -2(m+ 1)x-4m-7=O bice veca od -3 ako su ispunjeni:slijedeci llvj'eti: 4(m+l)2 +4(4rn+7)20j 9+6(m+I)-4m-7>0 . x2=t => x2=t2 => x 2=9 ::::::> X3.x3.).}. . .x3.3A = ±3i c) xl_2=±m..a) XI2=±.±1.. X3.:::: ~.3' .2 =0. Nekaje a·[(a)<O.2 = 0.a) x4 -16x'=0 ¢) x'(x'-16)=0 b) Xu =0. X34= ±~5 - 2.9.'. X34 ~±6 .3 X2-~ i x4=2"' i -2' c) .X14=±2'" 3 b) x]?=±l. Skup tih vrijedno5tije kodomena funkcije.2.a) X. formirati kvadratnu jednacinu u zavisnosti od parametra rn i odrediti one vrijednosti parametra m za koje kvadratnajednacina ima realna l:jesenja.±5.-I=±iJ2 b) b) XI=O. .\4=±)b b) xL2=±m.X. k::.2.. x4=9 ..4=±3i b) xl. af(-3»0..2 b) Xl = I t2="3' I Iz x-.J2 i 7.a) xJ.1A=±a b) xl.X34=±- <. Ako bi rjesenja jednacine bilakonjugirano-kompleksna tada bi brojevi a i fCa) uYijek imali 1sti znakl pa dati uslov ne bi bio ispunjen. t. c) -1< k < 6.. = -3. .a) Ako uvedemo srnjenu x 2=t dobicemo t)=4 i t2=49.4 =±12 v x2-16=O <=> ='0.--1=±3. X3..15.. x. 1 2 24 => XL2 = ±2 . X:l4 = ±4 d) x l.3.* Uputa: Oznaciti vrijedno5t funkcije. X14= ±5 7. NEKE JEDNACINE VISEG REDA 7. c) 7.3=O.51. . X =t => x =tl => x = b) XL2=±3. X3.l=4. xJ. X3. I La) x..X3.= - ~ )./6 . X3. . ./2 ±T X3.4= ±~5 + 2.Z=±fa.a) x.14..2. x. 1. x3A=±. Ostao je j~dini moguci slucaj da rjesenja jednaclne budu realni i razliciti brojevi. x. datajednacina se transformise u kvadratnujednacinu pot: e'-32t-144=O cija su ljesenja t l =36 i t2=-4.i= ±I.7.S.48.. X 1. xl. x4=6 7.4=±2i c) x1...J2.a) Xu::::: ±2.2=±2..50*a) Neka broj a pripada intervalu (Xl. X)=--.]=±2. c) xl=-2.4=±i d) Xl. x2=2.--~ X 4 . Tada brojevi a i f(a) uvijek imaju suprotne predznake. b) x< - m:=. tada bi brojevi a i f( a) :imali isti znak za sve vrijednosti od a (osim 0.2 = +.4 =: ±3 .±i c) x1. d) X.=1 = ±21.X2=--:-. pa dati 2a uslov ne bi bio ispunjen.> K~=O Xu =0. 2 Xl.4-=±2 7.4.3'" 3 -I+m <x<10 6. 2 c) Xu= ±2. =: ±8i c) Xu == 0. 4? . . X3A. x.Jl9 7 .2= d) b) Xl. x.a) Uvodenjem smjene x· 2=t.. X_.2=±l .-= -4 -3' I 2' Xl--~ - d 0 b"IJamo x}= I i i x.*a) Uputa: Uvodenjem smjene x 2-5x=t. b) . sto je i trebalo dokazati.l? 42 7. X..st7 Xl' X 2 SU konjugirano-kompleksni brojevi. 1z x· 2=9 d a b" lJama 7. Bikvadratna jednacina (jednadzba) 210 9 Rezultat: xl=-4.X~4=±.2=±Ja+b. recimo sa m. Trazena bikvadratna 4 b) x4-3x'+2=0 c) x +16x'-225=0 jedllacilla ie: x4-53x'+196=0.> -3. 6.9.[3 .4. m<-3 v m>5 .4 == ±i 1 1 7..1. 7. = x.X3:::::-1. x4=3 m>-4 ¢) m+l >-3 -1--m 8 b D~O.2 X.X3. 3 d) ±i b) X1.a) X. -.a) xl. Rjesenja ave jednacine su t]=9 t1=-4."=±2 .4=±2 d) xJ.4=±4 7..2' . Xl' X 2 Sll realni brojevi.4-=±. Ako bijednacina imalajednaka rjesenja X.?=±.13. X:\.2=±m. k . .8.4= .. .l..xj.-4 ' v fJ1:?:-2} J11 ¢:> m 2:: -2.-7<k<1 6.a) Smjenom x2=t => X 4=t2 data bikvadratna jednacina postaje kvadratna po variiabli t: e-13t+36=O cija su rjesenja t..53.X4=1 - 211 .::.

4

7.17.a) Uvest; smjenu x=t2 Rezultat: x,=1, x2=16. b) x=9 =6561 c) x,=-8,

7.28.* a) Uputa: Mnozenjemjednacine sa najmanjim zajednickim sadrZiocem
nazivnika i sredivanjem dobivamo:
4
lOx' +4x=x(x -3x' +]Ox-6)=0
¢:>
x(x 4 _3x 2 -10)=0
odakle neposredno zakljucujemo daje x=o jedno rjesenjejednacine, a preostala
fjesenja dobivamo rjesavanjem bikvadratne jednacine X4 _3x 2 -10=0.
Rezultat:O,±.J5 ,±i../2.

7,2,

b) x1,2=±I, x,,4=±4,

Binomne jednacine (jednadzbe)

7.29.a) Jednacine obJika axJl+b=O obicno se nazivaju binomne jednacine.
Postupak rjesavanja ovih jednacina svodi se na rastavljanje lijeve strane na
faktore, pa se jednacina raspada na vise nj ih sa manj im stepenom.

x'-I=O

¢:>

(x-I)(x2+x+l)=0

¢:>

(x-l=O v x'+x+I=O)

¢:>

x,=l, Xv

-I ±i../3

2

1 ± i../3
2
3

cJ x _8=0

,'_2 =0
3

¢O

+ 12m""!- 4
'

h~;~ + 2 -

x, =V

b)
1

6 'f

111 = -

2

.

" [a-b
2

[a-b ,"
2

)

2

7.26.*a) x!=1,xz=1,x3A= 1±2i.J(;
b) xl=-5,X2=-3,X3,4=-4±iJ7
c) x:=-2, X2=0, Xl4 = -1±5i
'7.27.* Primjenom Vieteovih formula za kvadratrlujednacinu.i kOfistenjem datog
uvjeta dobivamo jednaci'nu (111+ 1)4 + 6(m+ 1)2 -7 =0 cija su -l:fesenja 111=0, m=-2.
212

x"

= -4.

¢:>

7.3 La) 8x-'-]25=0

5

Rezultat:
Xj

Xl

=2"'

5

3a

2

=-,

3

-'

X 2 .3

-5±5i../3
4

10

x2,J=aV ± i../3)
,Xol=3a(-I±i../3)

4

7,33.a) x'-64=0

8

¢:>
¢:>

-1±i../3
3

x"

7±7i../3

7
=--, x-, ~

7.32.a) x,=-2a,
c) x,=

x,

-3±3../3
2

b)

b)

x,

d)

Xl

¢;Y

X j =4,x:.u:::::-2±2i

(3x/-2'=0

..J3

¢:>

l±i../3
6
(2x,S)(4x'+lOx+25) = 0
I
d) x, =--, x? '\
3
-,.

(2x)'-5'=0
¢:>
2x-S:::::: 0 v 4x 2+J.Ox+25 = 0

¢:>
¢>

c)

¢:>

¢:>

cJ 27x'-8=0

= 2 ± 2i../3

(3x-2)(9x'+6x+4)=0

~.

,2 1
C
v +6--)y-+
--1--=0,

.

x,

.J'511l + 12m + 4

6
,
19
7.24.* Zamjenom varijable x::::y+m u datu jednacinu i sredivanjem dobijamo
jednacinu
1
a/ +(4am+b »)'"'+(6am +3bm+c)/ +(4am 3+3bm1+2cm+d)y+(am-++bm 3+c11 2+dh+e)=O
fz pr~thodne jednacine vidimo da ona post~~e bik-;adratna po varijabli y pod
(4am+b=0)
A
(4am'+3bm-+2cm+d=0),
uy]etnna:
7.25.* Zamjenom vrijednosti za x i sredivanjem dobijamo bikvadratnujcdnacinu
111=

Xj=-3,X23::::

(x-4=0 v x'+4x+16~0)

¢:>

Iz datog uvjeta XI=3x2, dobivamo kvadratl1ujednacinu 19n/"-I08m-36=O.

'" su rJesenJa
",
cIJa

d)

(x-2=0 v x'+2x+4=0)

¢:>

7.30.a)x'-64=O<O>x 3-4'=0 ¢"~ (x-4)(x'+4x+16)=0

7.21. Dokaz provodimo kao u prethodnom zadatku.
7.22. x"-29x'+100=0
7.23. Iz date nejednacine dobije se:
2

(X_2)(X2+2x+4)=0

xj=2,x:,.J=-1±i./3.

¢:::>

13m +.2 + )Srn2
x, =,

¢:>

3
4
6
=-,
5 .
=

=:--_.

- 3± 3i../3
X l .J

XL,

8
=:

-3±3i../3
5

x,=~, X',3=~' (-I ± i.J3)
d) x,=

(X')3 _ 4 3 = (x' - 4)(X4+4x2+ ]6) = 0
x2_4=0 v x4+4x2+16=0

9d ,X2,.,=9(~(I±i.J3),
2

4

=>
213

kvadratna. Rjesenje linearne jednacine je upravo dati broj, a preostala dva rjesenja
kubne jednacine dobiju se ~esavanjem kvadratne jednacine.
a) (x'-3x+2=O):(x-1)= x +x-2 => x 3-3x+2=(x-I)(x'+x-2) => x 3-3x+2=0
2
¢:> (x-1=0) v (x +x-2=0) => X2= 1, X, = -2.
b) (x'+Sx+18): (x+2)= x'-2x+9; x2-2x+9=0
=> X',3= 1±2i.J2,
2
c) (x'+2x -3x-1O); (x-2)= x'+4x+5; x'+4x+S=0 => X2,3= -2±i,

7.42,a) X2,3
-l±i-!3
2
-3±3i-!3

vx
b) XI.= 2, x 2 .} =-l±i-!3

2

d) XI = 4, x',3 =-2±2i-!3
7.3S,a) x]=- 3 ,X2~
,.

3± 3i.J3
2

c) x l =-6,X2.3=3(I±i.J3)

7.3.

d)

XI=-S, x,,=."-.(l±i..J3)
_. 2

Neke jedllacine treceg stepena

iFs5

- 5±
5

11 ± 2i"/IS4
2

7.43,a) Drugo rjesenjejednacineje x2=-1-2i, Polinomx'-x'-x-lS je djeljiv sa
(X-X1)(X-X,) = X 2_(XI+X,)X + XIX2 = x2+2x+5,
(x3_x 2 _x_15 = 0): (x2+2x+5) = x-3 ; x,=3,
b) X2= 2+i, x3=2
c) x,=2-3i,x,=S,

7.44. Uvrstavanjem datog fjesenja u jednacinu dobivamo jednacinu po nepoznatoj
m. Rjesenjem te jednacine odredujemo m. Uvrstavanjem dobivene vrijednosti za 111
u datu jednacinu, koristeci dato rjesenje, odredujemo preostaia dva rjesenja (kao u
prethodnom zadatku),
a) -m+2+ 1-2=0
m=l.
-m=-l
x 3 +2x2_X_2=0
(x" +x-2)(x+ 1)=()
=> x2=-2, x3=1.
¢:>
b) -2S0+25m-65+15=0
¢:>
m=l2.
2Sm=300
2x 3+12x'+13x+IS=0

7,36,a) Rjesenje je x=1 ,a ostali brojevi nisu,
b) Rjesenje je x = - I.
7.37,a) Rjesenjeje X=1.
b) Rjesenjeje x =-1.
7,38,a) x=3 jeste rjesenje.
b) Rjesenje je X = 2,
7:39.a) Koristeci teoremu: Ako jednacina anx H + afl_lx ll- 1 + ... + a]x 2 + 3jX + ao IIna
c.Je!~brojno Ijesenje, tada je slobodni clan ao
djeljiv sa tim rjesenjem,
z~klJllcujel11o da da~a jednacina moze imati samo dva cjelobrojna Ijesenja i to ±l.
~eposrednom provJerom utvrdujemo da ni jedan od ovih brojeva nije Ijesenje
Jcdnacine. Znaci jednacina K'+5x2+2x+ 1=0 nema cjelobrojnih rjesenja.
.
b) Treba provjeriti da Ii je neki od brojeva ±1, ±5 l]eScnje date jednacine.
~~po~l.·edl~il11 u~rstavanjem ovih brojeva 1I jednacinu uvjeravamo se da I~i jedan od
l1Jlh nIJe nJeno IJesenje.
~) U ~.vom zadatku t~eba provjeriti da li je neki od brojeva ±], ±2, ±4 (jesenje
Jednacme.
Nakon toga se uvjeravamo da ni jedan od cijelih brojeva nije Jjesenje jednacine.
?.4 O.a} ~eposv~ednom provjerom zakljucujemo da ni jedan od brojeva ±l nije
l]eSenJe Jednacme, pa ona nema cjelobrojnih rjesenja,
b) N~~edan od brojeva ±1, ±2 nije rjesenjejednacine.
c) Nl Jedan od brojeva ±1, ±3 nije tjesenje jednaClne.
7.41. Ko~isteci Be;zoutvu 1 teoremu: Ako je ex nula polinoma f(x)= aox Jl + an_Ix o.]
+ ... -t" a2X + aJX + av, tada je polinom f(x) djeljiv binomom x-a, jednacina treceg
stepena ~? moze zamij~njti sa dvije jednaci.ne od kojih .Ie je?na lil)earna, a drug<L

)

c X2,3=

b) x2,3=-I±F7

¢:>

(2x'+2x+3)(x+5)=0

=>

-l±i.[5
2

d) m=-21 ,x2=-3, x3=1
x 3-7x'-9x+63=0

7.45.a)

(x 3-7x 2),9(x-7)=0

¢:> x'(x-7)-9(x-7)=0
(x-7)(x'-9)=0
¢:> (x-7)(x-3)(x+3)=0
¢> x,=-3, x2=3, x3=7,
b) 6x'+2x'-25x-50=0
¢:> (x-5)(x+5)(x+2)=0
¢:> x,=-S, x,=-2, X3=S.
c) x'+2x2-13x+10=0
¢:> (x'+4x'-5x)-(2x'+8x-IO)=0
2
2
¢:> x(x'+4x-S)-2(x +4x-S)=O
¢:>
(x-2)(x +4x-S)=0
~
XI=-S, x2=1, x3=2.
d) x 3-x'-17x-15=0 ¢:> (x'+4x 2+3x)-(5x 2+20x+15)=0 ¢:>
¢:>

¢:>

<=> xJ:;:;::-3, x2=-1,x3=S.
7.46.a) Jedno rjesenje jednacine je xj=l (nalazimo ga meau faktorima broja 4)
X:u=

1 ±i"J!s
2

b) x]=2, X2.}=

im

-5 ±
4

v

,.
Etiene Bezout (1730-'1783), je poznati francuski matematicar

214

7.47.a) Jednacinu celTIo rijesiti odreaivanjem, prvo, jednog njenog Ijesenja, a
zatim celTIo pronaci kvadratnu jednacinu cija su l:jesenja preostala dva rjesenja
date kubne jednacine .
. Cjelobrojna rj~senja trazimo medu djeliteljima- slobodnog clana: ±t, ±3.
Ne.posr~dnom provjerom uvjeravamo se da je x == -1 rjesellje jednacine
3x'+2x-+2x+3=0,
215

PolinOlp 3x~+2x2+2x+3 je djeUjv sa binomom x+l. Odredimo ovaj kolicnik:
(3x +2x +2x+3): (x+l)= 3x--x+3
3
2
3x +3x
-x2+2x+3
-x 2 - x
3x'+2x2+2x+3 '" (x+I)(3X2-x+3)
3x+3
3X3+2x2+2x+3=0 ¢;> (x+1)(3x2-X+3)=0
¢;>
3x+3
x+J=O v 3x 2-x+3=0 ¢;>
¢;>

¢;>
¢;>

=>

¢:>

b) xl=-I, x,=3,
-

c)

x,,=~
. 3

c)

xI~-l,

2

x)::::-1,x2::::J,x3::::4

f)

Rjesavanjem ovog sistema odrealuemo a =.!2 i b = 42 .
I' .
5
5
JvrstavanJem vrijednosti za a i b u pocetnu jednacinu dobije se jednacina

,

7

5x-'-18x--5x+42=O Cije trece tjesenje je x-,::::: _-.
5

¢;>

(x+I)(x'+I)

=>

7.53.a)

d) m::::-3 ..;;) m::::-l
f) 111::::-,1
¢? (x+I)(x',x+[)-x(x+[)=O
¢:;)

xj::::-I,x];;::1,xi=1.

¢:)

(x+ 1)(X2_X+ [)+x(x+ 1)=0
xj::::-l, x2::::i, x,::::-i.

,'"

xi.~=±i,

xl:::::-l, X:u::::·

x

-5±·J21

.4=~----'~
2

b)

3x+2
--=,

x,=-I, x2l=-3±2.[i.

<?

2x'+3x'-3x-2=0

_3,'

xj=1,x)::;:::;-2.

4
3
7.52.a) 3x ]x Ax Ax'_7x+3=0 . ¢;>
3(x 5+1)-71«x'+I)-4'x'(x+1)=0
4 3 2
¢;> 3(x+ 1)(X _X +X _X+ J )-7x(x+ 1)(x'-x+ 0-4x'(x+ 1)=0
216

4

-

x+3=0

=>

f) -/+3x2+3x-I=0

-5±.[0

(x2-1)(x2+4x+l)=O.

¢;>

[)(2x'+5x+2)=0

1

X,=--.

.

2

x'(x-3)-(x-3)=0

¢;>

¢:>

(x-3)(x' -I)=()

x!=-1,x1 =1,x:,=3.

(x-2)(x'+2x+8)-x(x-2)=0

¢;>

(x-2)(x' +3x+4)=0
b) x 3 _2x 2 _(a 2 _a_l)x+a 2 _a=O
¢;>

(x-

¢:>

2x+3

=>

2

7.5I.a) xl=-I, xn=-1O±3.Ji]

(x 4 -1)+4x(x L l)=O

¢;>

Rezultat: xl.2=±I, x, __I::;;::-2±--fi .

7.5S.a) x3+x'-2x~-8,~Q

5

-2]-1O(X+~}6=0

1
x)::::2,
2 -

7.54.a) Upula: x4 +4x 3 4x-I=0

c)

c) xJ=-l,x?'l
-,.-

{(x+H

Xl=-'

5 +51

=>

¢;>

3(t' -2)-10t+6=0 ¢;> 31' -IOt=O ¢;> t=Q v 3t=10.
Rjesavanjem dviju kvadratnih jednacina po x dobijemo cetiri rjesenja:
1
x+-=.o ¢;> x 2 +1 = 0, (x;OQ)
¢;> X2.3 = ±i.
x
1 10
x+-=- ¢;> 3x'+3 = 1.ox, (x;OO) ¢;>
x
3
b) x,=-I

c)

7.4. Simciricne jednaCine (jednadzbe)
7.49.a) m::::1
b) 111::::6
c) m::::-21
7.50.a) x.l_x 2_x+I::::O
W x-'+I-x 1-x::::O
¢;> (x+I)(,,2 2x + l )
b) x.l+x~+x+J::::()
¢::) X3+!+Xl+X::::O

~2 }1O(X+~}6=0

Uvodenjem smjene x +Jc= t, dobijenajednacina postaje kvadratna po t:
x

7.48. ~put,::. Zamjenom dati~l rjcsenja u jednaclllu dobije se sistem od dvije
Jednacl!le sa nepoznattn1 a i b: 4a-b:::: 0, 9a-b::;:: 24 .

,

3(X2+

.

Xl:::: 3 , X l . 3-1±3i
::::---

:
-I ± i.J15
X)~-1,X2-3::::--4--

Xl=-l.

4
3'
Jx4-1Ox3 +6x'-10x+3".
10 3
Jx -IOx·+6x'-10x+3=0¢?----·,
=0 ¢c>5x-.. lOx+6--+-,=0 ¢c>
Xx X.
¢;>

J±iJ35
x?-.l~-6

(x+ 1)(3x4 _3x 3+3x2_3x+3_7x 3+ 7x' -7xAx')=0
2
4
3
(x+1)(3x4- 1Qx 3+6x2-JOx+3)=0 ¢;> x+1=0 v 3x _10x +6x 10x+3=0

x(x-l)'-,,2(x-I)+a(x-1)=Q

¢:>
¢:>

=>
-·7.56.* a) Uputa: I?ijeljenjem sa x

3

=>
x3_2x2+x_,a'2x+a2+ax_a=O

(x-I)(x'-x-a'+a)=O
x J = 1,

Xl

= 1-- a, X3 = a.

.i sredivanjem do~ije se:··

217

> Yl=1'Y2=5.-3+.25) = x Rezultat: b) 7. xy.2=±i. (-2..-4). ±2). a). S.. -2).14.a) Da b) Da c) Ne 8. (2. XS6 . x 4 = .=4. SISTEMI (SUSTAVI) KVADRATNIH JEDNACINA (JEDNADZBI) a) b) (a+I.2).4.s( X' + Xl. =3 (2. I ±i._. = t .-~1 \ b) (4.- 1 1. (3.x. a-I). ~)3 8.a) (±3. I).. (4. 5). ±~ ) b) xy=6 15xy-x 2=81 ~ 90-x2=81 <=>x 2=9 5 10 3 3 c) (0. (-.9. (I. -2a). (2a. 3) 47) cJ (1. } 4. -2).4y. -2) . b) Xl. (I.2).J2.13. ~a) (-~a. 0). = -2 X6 4 o. 24t'-llt+I=0 => t=±. (-2.4=-I. -2) X-Y=I} ¢) Y=X-I} ¢::> x(x-I)-12=0 Rezullat: (.a) (-2a.. 151 a) (2a.7.Y =I} x' -x-12=O' b) (2..1 La) (5.2).= 1 u-v:::::J ~ 2v::::10 ¢:) v=5 ¢:> xy=5 ¢:.3+JiO} (3-JiO.-) 4 \ 5) 8.-4) 2 II 8. dalje se dobije. 5) b) (2.4) 8. y.4=I±iJ3.'X34= .=2 <=? c) (2.8 =-i.a) (4. (t-2)(4t' .). -3-JiO).1.3) II . -3) (3. 3) c) (-a.)'=4 c) (3+JiO. -2). I). (-I.a) XI.12. (-2. -4). )-13( x + ±)+ 34 = O.12=0 (!'3. 0) nije tjesenje sistema.15. -I).(I±. 2). . I). =-4} x. a+b). ~. x2+l =8} <=> x +2x)'+l =2''Y+ 8} -. (-a-b. (-3. (1.1' )'=16} ~ x 1 =-3 '_-1 .fi) (-4'~)(2. b) x'+y'=13 x'+2xy+y'=2xy+13 xy=6 ¢. (3.3).:ty=4 cJ (-±.=5.> x2 +xy-2/=-56 ¢:) 24x2-1Ixy+y2::::0 x'+xy-2y'=-S6 . (-4._ 147) 173 173 ¢> 24(~J -1{~)+1=() => 218 x. 2x)I=3 25 25 x=2\'-2 X=2 Y -2} 2(2) 2xy=3 ¢> . X1. -3).. xy=v : U+V= 11 2u= 12 u=6 x+y=6 x. =. x3. ±) c) 8.4) b) (4.1" . 0) ¢:> c) (4.6 (-a. (a.a) y =3x. (-2. a) 7(2x'-3xy+3y')+ I O(x'+xy-2y')=560-560 ¢:.!:. 5).J2. -(ll±. Par (0.=2. (-3-JiO.2). 2). 4). t=t => y=8x 219 .)'=4 xv=4 8. a) Da b) Da c) Ne 8.-3).a) 8.6."= Ii.a) (5.Y2=-2f (x+y)'=25 xy=6 x+y=±5 xy=6 ¢> c) (-I. 2) 1 (3.a) (6. (1±. (2.5).10 3 + ~3).2.16. => ~=t. -a) b) 8.!:.3 = 0 b) (~'-1)(%.J5) 2 =i'~±. pa prvujednacinu lllozemo podijeliti sa /-. Xl') :::: .fi) 5xy+3x'+3(15xy-x')=57+3·8 I ¢~ 15xy-x 2=8J xy=6 xy=6 . 0).IO. (~. 3-JiO) 8.J2.-2a) b) (a-b.8.0) b) (-2.2).(82. (-3.5). (3.3. 3). (-I.a) 2x'-3xy+3y'=80 x'+xy-2y'=-56 (. (2. (3.I2) b) (0.[JO} (-3+JiO.57. Rezultat: (3.x.J2) X.{. 8.3: Sistem od dvije jednacine od kojih je jedna linearna. (211. = 3f (x+y)' =8+8} "c.a) Dati sistern l11ozemo uprostiti lIvodenjel11 smjena x+y=u. (-3. a. I) c) <=> (X+ .xy=4 <=> b) (5. I). boa) c) 5 1 x 2 =-2.1O=2v-2 .X=21j' 8 ___. a+I) *********** x". (±'J7' ± . (I.a) (-15.(-.(l±i) 2 XS.a 2Y-. =L(3±. . 3). (a-I. I). (-4. I).-±a) 8.a) Sxy+3x'=S7 15xy-x'=8 I ¢> ! <=> X+ Y =±4} .-~) 8.·) X 7 .> xy=6 ¢> Rezultat: (2.x3 ::::. 2). ~ 2).1).2= 1. c) (_15 1 2 = ~--. (±5 X':1~Xl=~3If y! -2' }1 --2J -. 4) 8. a druga kvadratna ~Jesavamo metodom zamjene (supstitucije) tako 5tO se iz linearne jednacine izrazi Jedna promjen!jiv:a pomocu druge i lIvrsti u kvadratnujedllacinu.:: 2. 2" x3. Smjenom x +.J2).

0. 4) 8. 9.a) Jednadzbaje definirana za svakll realnu vrijednost od~. (x+y ) (x--XY+Y')-3xv(x+y)=O . a zatim i x=l uvjeravamo se da.2). -I). 3 ). -12) b) x'-3xy'= I 3x 2y_y':::: 1 ¢:> ¢::> ' . a) x-l:O:0 ¢:> x:O:l b) x:O:O c) xt12:O:O ¢:> x :0:-12 9. (-2.a) Kvadriranjem jednacine i sred-ivanjem izraza dobije se: . c) Jednadzbaje definirana samo za x=5.0). c) ±. (±2 (2.±6. 3) 3' 3'3' cJV4 !. Dputa: Uvcstl smJcnu (x+y)/x-y)=t. (Z. y~3x.).J6.-su ljesenja date iraclolialnejednacine.19 .=7(x+ y) 1 =3' t2 """-.I.6). to x"A nije rjesenje date jednaCine. x~4.-.6) b) (±~.56 RezuItati:a) (2.b) Uputa: Mnozenjem druge jednacine sa 3 i dodavanjem pr.2S.8. 8.22. -2) Vu 2 x~-2.. tJ ¢:> ') Sx2-xy-y'~7(x+y) ') ~' 18x--33xy+9y-=0 I SX' -X)'. (-I. a _zatim neposrednom provjerom utvrdi koji od tih brojevaje zaista i rjesenje posmatranejednacine..3).DZBE) 9.a) 7(x 2 +4xy-2y2)=35(x+y) . x=L Neposrednim l!vrstavanjem broJa-x=O.3.J2x+1 =1-x \4 33) lZ'2 8. 9. x~-I c) Jednacina nema Ijesenja. .(4. 4 2 .* (4. 1I Uvrstimo.. x=±. b) Jednadzba nije definirana ni zajednu realnu vrijednost varijable x.· Mealltim. ujednaCinu x=4. 9.y=-6 . (-4. 2 5(5x--xy-y )~35(x+y) . -[iff. !jesavanja zadatka..3.1.2. I) 8. veoma cesto se iracionalne jednacine rjesavajll tak<? da se odrede brojevi koji bi magli bili rjesenje ("kandidati" za rjeSenje).24.21. -2).S. -6).*a) x b) (1..a) -Jedna6ina nije definirana ni zajednll realnu vrijednost :varijable x.a) x=16 9. * a) (2.y. - I 331 + 9 = 0 } . 9. . -xy. Znaci x=O je jedno !jesenje jednacine.y' . 3y~2x 1 -:u-. prije.J9 = -3. Iracionalna jednacina u kojoj se varijabJa pojavljuje u radikandu kvadratnog korijena definirana je samo za one vrijednosti varijable za koje je radikand (potkoljena veli6ina) nenegativna.-2. b) ~=x+l :0::.4. (-J. 18t y)J 2 . y 2 c) (2.H. ( .2).0).7.3) (!:.J: +1 ).:} 1+3x=x2-+2x+! ¢::}x 2 -x=O ¢::} x(x-l)=() ¢::>x=O.-xy. Dobije se istinita jednakost.±4) \ 220 b) 2-i.0). sada.0) c) (4. 2).oJ* doblvamo: (x+yf=1 => x+y~1. (-4. ±16 (2) Vu x~2. b) Kao pod a) b) x~64 c) x=O d) x = -I 9. if] (-.y2 =7(x+ '")") 7x +28xy-14y-=2Sx--Sxy-Sy- 2 ~ . (1.. -2+i: 2 b) Il(~.+. X2=-1. ' => 3x-y-y-'::::J y=-x 2x'=-1 y(3x'-1')=1 Rendtat ¢:> c) b) (3. 2) .a) (2.a) x=2 b) x=O. pa nema l"JesenJa. 5 X -xy-y-=7(x+y) 2 1 x -=r 3 Sx' -xy.. 2).2). Rezultat: x=O.') y::::3x y=3x x-+xy-2/=-.*a) \ ¢:> Sx. Kako. x'-4x=O x(x-4)=O Brojevi 0 i 4 mogli bi biti Ijesenje date iracionalne jednaciJ)e.1. (1. -I). Napomena: Rjesavanjem iracionalnih jednacina vodimo racllna 0 domeni jednacine..1 c) 3+i.-b+c' a+b-c'=a+b+c) 2 <~> =? (. -2).fi. (3._0.y~6 x2~4 ¢::> ¢:> b) (4.. ¢:) y~3x x 2+3x 2-18x 2=_56 (-2.17. 2:) (-I .a) x+yi. (-3.. => v::::-x 8.J6i 8.fi. -1 -2-.fi.6.6.J6 IRACIONALNE JEDNACINE (JEDNA. 221 . -2.a) x~24 b) x~6 c) x~2 d) x = -I 9.JZx+I)'~(l-x)' = =? 2x+I~I-2x+x2 ~> x~O.y-' 7 = (x+ y)J> = ~7(x+ 1')J Rezultat: 0) (0.-4) x 3 +y·'-3x/-3x 2 y=O 3x\!-/::::1 (x+y)(x'-4xv+/)=O .(3. Uvrstimo x=O po!azllu jednacinu.2.18.*a) X 2 2 +4xy-2y ~5(x+y) 2 . 1) 8. Rezultat: (3. 7( x-+ xy-2y)=S(Sx--xy-v-) " ~ Sx--xy-y-=7(x+y) 2 (0. _.(-1.a) x='1 b) x = ±3 c) Nema rjescnja. U ovom poglavlju operisemo sarno sa aritmetickim korijcnima. 3x-y-y'=1 .i) 8. Rezultat: (2. Vidimo daje . c) 8.f4J' (3±. 2) c) (2.. Vidimo daje jednacina zadovoljena.fi. Rezultat: Xl=O.23.:l. Domena se moze odrediti na pocetku.3). -3-i.

-1+. t 9.35.== 9. .s:4 -x 2+6x-5 2': U -x 2+6x-5 > (8-2xJ 2 x<.39.a) x=..6. Rezultat: x=l b) x=9 9.36. Rezultat: x=3 b) x = 5 c) x =-1 · 13.9. +=) XE [-1.11 + 4a za a>O .1O. . 3 b) Uputa: Uzeti t =.a) Uputa' Pr" k d' " . IJe kva d' nranJaJe ena ] stram na1azi .:2. Rezultat: x=3 b) x=3 c) x=1 b) x=4 .x.3.J a +x 9.a zatlm kvadnratl. x=--...1(<+ 1X4x+ 5) - fl -± Jx+ x Fx+l[!4X+5-#=TI=. d 0 IJemh broJeva.lJputa: Uvodenjem smjene .1X-l]=O 4x+5=..= t 2 .a) Data nejednacina je ekvivalentna uniji sistema nejednacina: 8-2x ..30.a) XE [1. 10.-'. .a) HI =~ i -J5 .37. .J4a-3 .=--.cJ x=-4 ' x=4 ? 9. x=-2.a)4<...: = 2 - c) x=O x. X=5 b) x=3. x <. x2=21.. • -.0) x=4 b) 929') R' . x=5 c) x=-l.: <=} -f.samo korijen.x=-4..22.24.4 -x'+6x-5 .a) X= -.H 2 - . IJe va nranJa Jednacmu dovestl na obllk u kome ce na jednoj 9 am ill sarno korijen.15.· 9. za a=O.3 3 7x J +x ..J.a) X=7. = a-y x·.=13..+3 x + I = 3 .a) x=6. nije rjesenje date jednacine jer 'De pripada njenoj domeni). x. d b" .a) x. +=) 10.11.} Nx-±) x 2 +14x+49=8x 2 _12x+4 9 X.a) x=-1 b) x=5 9. ..: 9.0) x=O.0 0 8-2x<0 . x=5 9.x' + 6x . t > O.a) xE[ll.S > 8 - 2x x. 7 9. .33.- .a) x=8 2 9.64 b) Uputa: Jednacinu dovesti na oblik G.4. =-1. 9. x=l 3 .:!:. x=--c.a) x = -I I+ b) X = . .25 a) x. . . Pr" . I) = . .8. X= c) x=1O 9. .J' .S... 2) b) x<70 cJ a <.J mn . ~ 'r->' 26x .9.:X3+-f. transformiramo u kvadratnu jednacinu t 2.2) 1O../2x 1 '_<.(3--f.a) x=3 b) x=-3 2S 9.. 9. transform irati tako da se najednoj ' . 7 10. .I'_-X'CC'2-+-6-x-_ S' > 8 .2x iii .+=) 10.. x-I 9. /4x+5 =.x<2 b) XE (-=.ll bJ x<. za a>O. 1 ..b) x. jednacinu srediti i panovo kvadrirati. IRACIONALNE NEJEDNACINE (NEJEDNADZBE) <=} 9.:0.a)Uputa· led . <=} ¢:::>x+ . .26.. x=3 3 cJ x=J 912 " dnacmu .7] 2 xE [-2.32.c) 112-x=x => 12-x=x2 => x2+x-12=0 => x=3 x=-4 RezuItat· x-3 (D ruglO .31.= -21. 26 9. x=-37 ..a) x=-1 b) x=O."-1 .=1.20. x=2 9. x-14 k" dome' .a) XE [-14.2 10.10..al) Uputa: Pps1u e prvog kvadriranja.'. datujednacinu X= - ..0 (8-2x) 2 222 223 . r.x=2.-2]U(14.. x=5 c) Nema rjesenja. 4) bJ (1.a) x=4 b) x=2.-f. za 0 :s: 4m:::.27. ' . b" . +=J c) xER b)x>4 b) x..23. str . b) 7 .J(x-1X~+ I) => x.a) b) XE [6.. .18. OJI se 0 lJe I]esavanjemjednacme) ne pripada njenoj 01).a) 10. * 1. + 2 .a) x=1O b) x=4 9.:<. b) X= -4. O)u[J. Rezultat: x b) x=2401 aW \a'-W -Ir=~==..a dstavllJanJem na faktore potkorjenih velicina.-::---. . 1.. Rezultat: aE [-1.~ b) x=7 49 b) 9.1.a) UPUla' .oS 5 c)--<.a) Nema rjesenja. -.. x=13 b) x=4.a) x=5 b) x=2 (Broj x == -2.1I.2. d db'" .28.o3 10. X= x=11 9. 2 2a + 1+.1.17.45 = 0 b) x.a) x<4 10.a) xu=I±/6 c) x=3 b) x=-I.16.a) x = 2 b) x=4 10.19.14.:) .7.· c) x=-3.-1+2_.34... b) x=3 9. 9. . ne zadovoljava datu x 9.a) x>9 b)xE(-=. +=). Rezultat: x = 4.a) bJ x>3 c) x>6 10. Rezn tat: x=3 . x=196 c) x=6 9.a) x=2 (Bro.a) x=2 b) x=-8 . Rezultat: V' Je nacmu).• .a) x=-7 b) x=6.a) x=O.1x-l+ Ir::~. lIaCII1U stepenOv3tl sa 3.38. +1+2.x<8 10.2I.a) x=O b) x=-2 3+-f. n b(x+a). 9.a)... dohije se: .x. x+7=1-v2:c-3x+l => _ X2::::).3t +2=0.

20. (" -'.=.13.18. x> 1 .Jr---2 -X'-=6x ---- 10.+= J I 0.a) [%..2.o)U(o.¢INE (JEDNADZBE) I NEJEDNACINE (NEJEDNADZBE) .15) L 10.-- 2 . Eksponencijalna fuukcija Rjesenje posmatrane nejednacine je ullija dobivenih rjesenja sistema na koje se jednacina raspala: 3<x < 5 b) x<-IO.-6)U(-5.128.2) b) x>1 x 2 224 3 4 225 .2X' Rezllltat: 2 < x < 3 XE 0-.4 (x-J)(x-5) < 0 _ _ __ ~2c:j8x+69<9~_ _ \ 4 ) 11. l-I. -1)u(l. x < 28 - . I-JiO)U (3.16.6> ..17. 0 4x . +=) 10.-IJ lO22a) 10. -I + 128J (-=.12 a) Data nejednacina je ekvivalentna uniji sistema nejednacina: 4x . 0) b) [I.J7S6 2 1015.. ')""_ Y cJ \' \ \ : " \ \: .={s(2)' V=.a) x> 34+ jl 188 b) - 2.< x < += 3 b) 10.a) (-=.J6x. <.J) 10. (1. b) 0 < x < 3 10.-2)U[-I . 0] (-=.11. 2J b) b) ·6 ~i) [-2.6> . +=) 3 b) [-5.x>4 x:._ 1!)u(I)-IS?! 3 5 -1 [-~.2 La) [.6 .J3~=-.19.~J .a) 10.a) v - I\' = (I ~ I \2 ) b)" . 11.a) (-=.O)U[1.1. ~ ) \ I J f7 x>2~3 1 L2.3) b) b) (~..a) d) y=S" 4x.6 < 0 4](.a) (.4. 4 3 SLI 1.14a) b) y=3 x 4 ' Y ( 4 )' .a) (.2. 1.1. 10. 0) -3 c) (-J.23. EKSPONE~CIJALNE JEDNA. 3]U[1.20) b) Sl.v = l~ II d) 5 b) (-=. +=) -5 -4 2 ·1 -2 -3 1_2.

ifij -- J9 )'..7x+ 17.a) VI28=4" b) 3·2' x .. Napomena: Kako baza stepena na 1ijevoj stran i jednacine: ( ifij f" I \ J9 ) = ] . d) 3"'=27 11.:} I Il.' 5 x ~ -I jeste rjesenje jednacine 3X+ 1~1. 227 .7 . 1. x=lO.(.. 11.5 c) . =2"--6 ¢::} 2 x -2x-7=0 <=> 3·2' (J9) l 2 ifij i '" = 7 <=> 1283 =4 2x <=> 23 = 2 4x <=> 4x:.3.:8 2 ¢) 3 :::. 4 ' =\4 <=> b)<=> 4 2 x.a) 2-4'x~64 b) 6"'=36 4"=32 ¢) x=2/3 ¢) d) 5·9 x-5=135 11. 3'2' =36 <=> (2·3)' =6' <=> x=2..a) ¢) ¢) ¢:..-1 --1 => 2x-1 =0 => x='2 X=-.a) x:::. 2 b) x=4 -'[. zakljuCiti da je eksponencijalna funkcija y=a\ a>O. rastuca ako je a> 1. r S"~S ¢) ~4=(~ ¢) x I I 16.a) i- x2 x=4x-9 2 2 .4.a) O. 7 d) x = -3 <=> x=-lvx=4 2 => 10x'-77x+13=0 ~= 36 <=> 3' ·8' :36 3' w =2' <=>1'" =2' <=>-2x=2<=>x=-1. i-·\:+2.14.a) 11.a) 3' _2·3'-' =7 <=> 3'.. dalje.9. x=3 => ..J5 c) 4' 11. 11.:.-'j =24<=>-' 1 [ x(x-I)--1] =-<=>x--x-I=O<=>x. Eksponencijalna jednacina (jednadzba) oblika a flx ) = 2 2 aX(X) 2 4 .5 11. <=> x=~ <=> (3)'·' . x 2-4x+3=O => => x -4x+6=3 2 = _I 4 ~ 8 .a) Da b) Da c) Ne 2x~16 ¢) 2'=24 ¢) x=4. je rastuca. drugo rje~enje posmatrane jednaCine.a) ~ 2 x' -7 ..1."1:::::::8 3 1 (x<'J=3 3 ¢) 4 2 "=2 5 ¢) 2(x-5)=3 ¢) 2 .13.- 11.I7. cJ 0. c) x=-j c) x:l I 11.11.. .5 (3)'" (3). ¢) l x=2.1 ¢::} ( I )"" =16<=>4"+' =4 2 <=>-x+l=2<=>x=-1. 7 . l±.> x~8 x-5=3 (i'fX.Ie x=3..I8. ).a)<=> 2 =1±2J2..X=-.J=--. d) x=2 3 2x-I~2 ~HJ =(H <=> 1+~=4 <-~ ~=3 ILlS.:3] ¢) X:::::-. b) 4 x =16 ¢) 4'=4' ¢) x=2.. Da cj Da 11.3.1 ::.. 12.' =(5.S.)H7 <=> [4-5 )2X" = (4-5 )'(H7) b) x:2 b) 226 'I" l64) ( 1 x=-3.1+ 1 ~ 3° = 1. za x:::::3 postaje jedan.6. cJ x=3. Svaka funkcija iz zadatka 11. .25'" ='16<=>l4 {::::..5-4)2.a) x=-4 X=-.:-2 1I.2(9-2)=7 =.2'~5 5 4 X=- x =-1 x~1 b) 0. Funkcije iz prethodnog zadatka su opadajuce.(l)~Hl=2~ \4 c) (x2+x-2)(3-x)~0 X= - d) x 1l. jer je 3.2.-2 =1 <=> 3'-2 =3° = x=2. x=3.<=> => = 4·3' = +2x=-"6 => XL:? 2_1 =3"' (ifij)O =lF9 x= 12 I_xl <=> <=>2x-I=-x-7<=>x=-2. 2 8 7 12 5 2 X=-. to .19.l O. = 4· Vi x::o::l.4. (0\2 \~' =\~) <=> x-I-:. lvfoze se.8...ll.a) b) l~J=[H=(H=(~r<=> (. c) 4""=256 <=> 4""=4 1 <=> 12=4 <=>2~=22 <=> 4 11.r =64. c) x=2 2 2 7 '=49 ¢) 7 '=7' ¢) 2x=2 ¢) x= 1 b) 6'+'=36 ¢) 6H'~6' ¢) x+I~2 ¢) x~l.5=4.a) b) 11.)x-] =--2 q 26 5 => x'+x-2=O iii x=3 ~> x~-2.<=> X=--. ¢::} = '1 ~8 <=> 8 4x 3 1 1 = 8 2 <=> 4x=-. 3) 5-~ i r-:: 2 l 2)=2-vx-J x=2.> 9 x-5=27 ¢::.a) ¢) 81x.:::2 5 c) ¢) 8"'. a opadajuca u slucaju kadaje O<a<1.a) b) 13 2 3 ~.:=2 (3)2 . x=l.

2" =t2 (2")' +8·2' -20=0 <=> (2' =t.=t. 2' . => 2 x =8 2·.a) 3A. =} x=O Rezultat.<+3 =20 c){1'2}' 10·2" -(2')' =16 2 X =1) => 2" =2 3y-' (3 <d -I = (5) 5 J <dx=2.2+=t.37.24. kvadratn~jednaCinu -4t+l=O cijim rjesavanjem nalazimo t1 = 2+13.X2 =6.a) 6·<-1 +6.20. t.a) x=5 b) x=1 11. H1 =117 <=> 3.a) x=5 b) x=2 c) x=3 11.. x =·1 q ¢> ¢-7 x-2=i 2 228 x t)x::::2.-1 -5·2.x=2 2-"=t l =>2 =2=>x=1. 7 x+- X+- 2=2 2x=-1 [7 J <d T (.34.a) 4' +2.4' +2·81·9' =36·4·4' -39. b) x=4 b) x=3 +5+1) b) 4.7 .a) Uvodenjem smjene 2 x = t. ~ :=} ¢:. _[3 1 2) 2 . tada imal11o:t~ +f-2=0 :::::> t. (y-2)' _5·2. 1 9-(-2 .33.J3 <=> 2_3 2X -] 1 9x C) x=2 x=3. =-2 =?x-=O..t>0)4t' -5t-6=0 t".27.. 2} 11.t>0~t'+8t-20=O =ot.a) x=2 b) x=2 11.<+1 +6x+2 = 15 18 <=> 6.-2 =6 <=> (2.I ~ 9·21 ·9' =7·18·4' [~y.-1 (1 +36+ 216)= 1518 <=> 6"-' = 6 b) x=3 11.-2 =6 =} <d <~ 1" 7' ..2' = 7·2' <=> (2')' . 3) 11.a) x=IO 11. x b) x =-.-2 =t.a) Nakon mnozenjajednacine sa 2 dobije se ekvivalentnajednacina cije ljesavanje se svodi na rjesavanje jedne kvadratne i jednostavne eksponencijaine jedllacine: b) ~ ¢-7 29~' <=> :: + :: = 2<=>[(% 3 <d 2-' =8 => x=3. 3 b) {I. 3}. = 3.22. datajednaCina se transformira na slijedeci nacin: 4-" -9_2x +8=0 ¢::::> (2xy _9_2x +8=0 ¢:::? t 2 -9t+8=0 2'=t.t2 =8. x=l. => (~2+J3J =2+J3=> (2+J3)~ = (2 +J3)' => x=2.1:-2 =13 ¢:::} 4 x .-2 =1 <=> 4 x . 2 <d x=l t 2 -10t+16=0'::::::} t1 =2.:!> 4. 2~-~ =2 11.-1(1+4+16)=84 <=> 4 .x b) 4 _3.a) 4 .-2(5 2 ~ => 2'=1 ~2-J3h+J3 J =. =~<d \2 / 3 22 (~2+J3 . x 11.+4' +4X+' =84 <=> 4.x::::3 8·1" ).9.29.31. 229 . b) x=2 c) x=2 x 11.35. =2.a) ¢? . 11. 8 = 2'+' ·7 <d 7'-' = b) 7' (1 + 7)= 2.2 =4° ¢::} x=2. =::} b) x=1.8·2" = 7 ¢? (2" x=·1.a) Dijeljenjell1 date jednacine sa 9 dobijamo ekvivalentllu jednacinu koju mozemo napisati 1I obliku kvadratne: (? \' 2 AkoJ'c i::::-.21.32.23.-± = 2-" ·9·2' 3 r3~r=lq<d \ 2' 2 Uvoaenjem 2x=3 <d 3 2 x=~ t 2 +(% }-2 =0 .36.a) 5·2'+'-4' =16 O b) .26.b) x=1 11.dobijarno r -4( ~2+J3 J +1 =0.+2(22 + 2+ 1) = 2'-' Gf' <d =(H <d x=1.=4 <=> x=2 b) l1.2 (16-3)=13 ¢::} 4". mozerno dovesti na kvadratnu: 9"(1+3-1)=2' 22 +221 9 22 3 4 =1. 2' .+. <=> x = 3. ~2+J3 smj~ne ( ~2 + 13 J.a) <d }"'2(3 3 +3+1)=5. 11..9' .4. =1.25.a) x=3 11.8 = 0 => x = 3. Ako datu jednaci11l1 pomnozimo sa ( ~2 +. c) 4·3.4HI_L9Hl <d 18.t 2 =2--.I.-1(4+9)=117 <=> 3"-1 =3 2 <=> x-l=2 <=> x=3.-1 +3 11. t J' J c) x=2 dobicemo jednacinu koju <=>( ~2+J3 > O. x=O r+( lJ t>O. {a.a) x=3 b) x=3 c) x=1 x 1 x 1 11. <d 9 x . 9 .J3 _ Daljeje: r (~2~J3 =t.2.28.-2 +2' +2<+1 =104 <=> 2"-2(1+4+8)=104 <=> 1'-2 =8 <=> x=5.

.4) ¢:> 4x-6>6x-8 x<L ¢:> 3 X>-.:.. b) 11. ¢::.a) Jcdnacina je definirana za x2:2 i maze se dovesti l1a kvadratnu na slijedeci n~cin: <=> 4j. '2.-.r.\ 2'\ 1 t~_1V..::} 2' <=> => (2 \ 3 )' t ~ ~t.J3t' =? x~-2. x Eksponencijalna nejednaCina (nejednadzba) oblika x=2 x<2.:. tV 2" 2.' __ 3 +3· (9Y_ 6 J -J~O ¢:> 2 (H =1 x. x=1 <=>(2X - ¢.} 8¢:::>2~ = 2. J('91J4--' <=> 3"'2 +3. + 16 ~ 10· 2.40. d) x>L 5 d) x.. 1 2 =-<=>I)x--=14<=>15x -14x-1=0<=> 3 x 11.:.1 <=> 21(2~ _2)2 +4]. _~ooo _ x_+ 1 . bJ x = 5 11.>2S .X +3" 11.t2::::8. 2 I L48.(-h+.1 +2"' -2=0 2.J3)' ~t2=? (~2+.(_ _:_ )2000 x+ 2000 . c) x<2 d) x>3 3 2 c) x>. 11.J3J ~2-..{.a) x<2 b) x>3 cJ 23.3.1 -~=-1 x~-4.1 2 x.J3)i ~(2+. 2 7 =23 dobije sec .. I 3 6 X<-..} x =-1.J 2' _2}1 =0 <=> 2' _2 =t. __ 1 -)=1 it>.{.> => x= .S.t3 +t-2~0 .:.d)x>4 3 (2'-2124'+2+-~]-'2'-2}1=0 2-" 2 2.J3 =? (2+.41.}-Jx.1Ot + 16 ~ 0 2. Dijeljenjem datejednacine sa ~> 2 ¢:!> +4)-6t-l =0 4x 6 3x 4 4x 6 b) 5 . 2.a) Dijeljenjem jednacine sa 27' dobije sec 8x+18x_2·27'~0 <=> ¢. )' -10· 2.-3 =99+fci4 1.3 1 J2..44. +3 2 <+1 (4)' (?)' ~5:6" <=> 2·4' +3·9' -5·6'=0 <=> 2· <=> 213 (2 )'" -:> .1' =u. Slijedecim ~ransfonnacijama datu jednacinu dovodimo do kvadratne: 2. ¢:> 2~ =t 2 k <=> b) x =-2 c) X=- (2. ~ 6 1 6x-3x+ _x_ b) x=4 11.a):3 =99+ ( b) x=1.. u 2 +u-2=O :::::} u=1.c-=-.1. 1000.? &3+1)-(2t+2)~0 <=> (t+l)(r'-t-l)=O ¢:> x + 2000 = 1 iIi x X2l11lO.> Sl(3x.. 22. 3 230 231 .> +3=0 <=> 2 7 .::.2 =3:. 1 2 11.1--3.38.2 =2 2 3 ¢::::} ¢::} .49.Jx-2 = ¢::.+1 I 6.Jx-2=1 ::::::::> ¢:::.rnJO = (x + 2000)2000 <=> (H =(H' 11.43. ¢:::} 2' =1 <=> x=O.::2 + 16= 0 <=> 2.a) x>3 b) x<1 cJ x<--.= -I x+2000 =±1 x ¢.=2 =t1 2 .::2 <=> t]::::::2.39.a) 23x_~_'2.·.42.a) x=O.:'2 ~ t.: '-'( 2'~ <=>t3-2t-l~0.J·x . 7 c) x>3.2_t_I~0..{. x~4 b) (2y]3 -2)X [\3) _ +l3 -2~0 (t-l)((2+1+2) ~ 0 ¢:> (H ~1 (H ~(H x~o.1+ . x=3....}x =11.t' ..~ 5 .

\2 ) b) x.1"3"'+3.3 JO (3.58.::.343=3 d) 10" = 10000 d) (kf =125 2 3 12. b) x>1 11. LOGARITAMSKE JEDNACINE I NEJEDNACINE Pojam logaritma i logaritamske funkcije.3 )" $ $ c)x<l I 12.1O. ¢:> 3 I d) x<- <=> 2"'" < 2-' + 3 $ 0 .Nejednacinaje ekvivalentna kvadratnoj nejednacini: x2+1<S ¢::> x2<4 <::> -2<x<2. 3' >1 r = b) 5" > 10 j j J ." < (O. b) x>O 5 b) .0 /: 3 2..2).3$x$3 ~ I 11.57. 3+531 4' 4 .53 < 20·5' -5 < 5' < 25 :?2.fi.a) .20·5' -125 < 0 5' <25 ¢:> x<2 --2 -2 2-'..st' r.4._ (I )-' 12. --<3 <0} x ¢:> bJ (I·2x<0 A x>O) x<O V x+1 ---3<0 x (I·2x>0 A x<O) 2 3 <0} ¢::> 2 x<5 d) x$- ¢:> J-2x ---<0 x I X> .a) b) 2(t.V x<O .. LOGARITAM.. x=- dJ 12. Uvodenjem smjene 5· dalje.. 2'3 ¢:> (3.--2 . .a) 2 b) 6 12. x<1 < 20 <=> ¢:> b) 232 12.3 .51.a) x<3 b) .50.-]"'>(-. nalazi: 1 $ t $ 11.61. 2 I --<x<O 7 cJ 4' c) = %.a) 9'+1 + 3'+' -18> 0 <=> 9 ·9' + 9·3' . 2 c) -3 < x < 3 XE(I.fi. 15' 15 II. b) 2 6 x+l 11. odnosno: 1 $ ( 32)' .8. x' -3x+2<0 = XE (1.a) 3" <3 <0} x+l. LOGARITAMSKA FUNKCIJA.a) 15-'<4'<0.a) log100000=5 b) log416=2 b) log.53.7.zenjell1 date nejednacine sa SX dobije se nejednacina koju l11ozemo dovesti na kvadratl1u: S' - I (5")' ..32) <=> <=>(-. y=x+4 c) XE0 11.a) 3'=9 b) 2)=8 c) 12..1.52.3 )' (3.' + 3' .56.::5. 11.2.6..J33=2 12. 2 H-.-Y 2 11.55.2 > 0 Y>3° c) q x>O.% )(t·l)$O.5.a) .a) 3" Mno.a) -1 b) -3 : c) 3 2 x=- 233 ..18> 0 = (3' q (3' +2Xy -1»0 = 3/ -1>0 = =x>3.<x<. Osobine i grafik logaritamske funkcije 12 . I a) y=x b) Y=x-I c) x-l d»).60. ! 11.a) -3-- 5 2 b) -4- =9 c) 3 5 c) 3 c) '-2 4'=64 c) 4'" =_1_ 256 dJ d) 4- 5 4 d) -4- d) logs125o:::3 d) log.3) (~J = t .2. <1<0> ".13."(3-53.a) 5 b) (5'). xE0.l=O c) log)81=4 c) log.a) 0 b) -2 c). dobije se c) x<O d) x>- 3 b) ¢:> O. 12. I 0 c) .a) 0 b) 0 c) 0 d) 0 2 d) 6 12. XE x.S4a) -. (7 ..'x..5)< 2 .a) 2'+2'+'<9=2'(1+8)<9=2' <1=x<O.12.1 X<-.11.9.\·+1-5·6x-~-32-\+1 $0 ¢::> = ¢:> =i l'3 b) 12. 1l. = '-3 . 2 -( -lx+2>O=. odakle se.a) 8'2.32=5 12.' _ 5 \ < 7 . y-' (3 -.. 2 .a) log.a) 1 X<-.j2.'·1._.(% J kvadratna nejednacina po t: 2t'-5t+3$0 dJ x>" (4 )" < (4)0 <=>x>O.

+=) 12.[2 '8 :2 8 \8 64 4 12..a) XE(-=.. 12.15.J8 ~~ <=> X4 ~.+=) .+=) 12.21l.b) .fill = log 1 log] 2 8 '= log 2 "8 = -3.30.24.a) 27 y~logx SL12.log981=]og22=1 b) log4Iog216=log44=1 c) 12. xl f 1 b) 64 c) 69 3 12. a) 2-x>0 => x<2 b) x-I>O => x>l.a) x=3 234 b) x=-I cJ x=O d) I 'I \ x~±3 d) x". c) x =5.3 235 .a) x~3 x~ c) ~ d) c) .b) y~log.ty I 12.<=>X3=_~X=_.a) log. .J8 <=> x 3 4 x-2 5 el) x=2 x~2 ~ (. \ i .a) x+ I > O<=> (x+ I> OAx-2 > O)v (x+ 1< OAx-2 < 3 d) X=-.35.34.J8j' <=> x 3 ~64 ~ x=4.32.25. -2)u(2.14.20. 3 = log2 2 = 1 J2 = log".22.a) x2-3x-4>O ~> ="2I d) log.+=) 25 'V 12.I c) -3 d) = Fl+·] = o. d) ~IOg004 ~5 + I = {ilog 12. 16=x¢::::>2 x ::::16 ¢::} 2 x =2 4 ¢::::>x:::::4. a) x=l b) x~6 c) 9 x~-- .35.I 2 3 12.a) xE(2.a) 1 log4 log9 81 = log 4 2=- .+=) ~b) y = log.:.[5 d) x=2.a) c) XE(-l.12.a) log. Logaritamska funkcija je definisana sarno za pozitivne vrijednosti logaritmanda. log? - d) 2 = logz log2 4 log.loi'9916 = 10 .23. d) IS 12. i S1.(x+I) - d) V = IIog.16. ullkcija "r . 2 I b) x=-25 81 4 b) 1.a) -8 3 2 12. 64 = log.a) 12. X y~!Og2X . log] log 1 1og 2 16 c) log.19. d) xE(-3. 1 3 ~ I (1)2 I I b) log-=--<=>x 2 =-<=>x3 =1.+=) b) XE[O..I -~i i j j . . 12.c) 4 d) -4 12.5 2 4 x~3 c) 3 12.17..J4 = 20.Gr~fici nekih logaritamskih'.~=-1. 2 . 2 12. log4 log~. b) 12.2M =1 ~ 1 12. log. Logaritamska funkcija ima nuin za onu vrijednost varijable za koju logaritmand ima vrijednost 1.a) 1m!.27. -S)u(-5.O)u(O.a) 2 I b) x<-3 v x>2 12.(x-l) c) y=log.-I)u(4.21. b) 8 b) logs log2 logIOO 25 + I b) -3 102+~1''916 c) 10 = £.4) xE(-=.a) b) 9 c) .a) log] log2'. Grafici nekih 10gat"Jtamskih funkcija 4.18. 1) =0 O)~X < -Iv x > 2. .31. c) -l<x<3 b) xE(3. 12.a) . c) 4x-16>0 => x>4.33.29.35.. b) 242 I 8 d) 8000 c)-"3 d) 300 r~' V d) 16 c) 2 b) x>! c) xE[3.

log6 66a b c . 3 2 •.11 +* ·logs 276. { .2+121og79 logs (2 . 43a 4bc' = log.a) logs 3y' =log.log 6 5x :.72 log8 . y' = log. 12. (448.!-a ""logS/=log6.37.x.43·66. .38.5 -logs 7. x + logs yS = logs 56+ 210~.128-1og ll 33.2 =logs 34+ lc logs 567.12. 7M GF -log8y=log7'+2"l(logx+3I]ogx J'-logS-logy. 237 .67.8e y = log') ~ ~ 7 6 :.J3)= logs 2 + log.8-61og. a+ Slog.a) log4(5 3 . y)= = log.39.= 10gs.5+21og s x-log.2.(log6 5 + log6 .5x -logs3y =log. =]og6. 2 c) log... Prelazak s jedne logaritamske baze na drugu 12.237. . 13 c) log4C3478·317 .12.a) log2(3-4)=log2 3+]ogA b) logz( 4·345)=log:A+iog 2 345 c) log. log.37·r y=log" .c.Slog" 17+ log.45.5 d) log.J7a b x 6 <.11' I1j276.12)=loo. 33. 5 =.9~ log4 4xy3 = iog 4 4 + log4 x+ log4 y3 = 1+ log4 X + 31og 4 i 2 2 b) logs 56x y' = logs 56+ log.-loga-log 7-3Ioga.46. b) logs!: = log) 34 -log) 65.(34.a) b) 11 12 lOg7(78.2)=logs 34+1ogs . 66 +31og 6 a +. 66+ 31og. 3..b+5Iog. 17 + log. Pravila logaritmiranja. y .a t log. 12. 1 =2Iog(x'5} b) y~logx 1 y log(x+5) d) 2 5x ' 1 2 4 12.128 log" 34.5.-1004=-lo(1a"a 1 I 1( I '\ log""ava -log4 =L-V C> 2 b 2 locra+-logaj b :2 '-' 1_-Iog4. 7)=!og4S 3 +l o g47=3Iog4 5+1og47 b) log7( 42-6")=logA2+log76 3=log742+ 31og76 c) 12.78 43+100.x + log6 y4)= = log.2. c .b+ log.5 = logs 448.98.42.36..8e }' = 26. 1 lab') " .- 236 7 5 d) log!) .h x -log') 3. 12. 448.J3 = logs 2 +± ·log.a) log 43a 2 1/' =log43+21oga+3Iogh. = log') 26.36 c) log.17 +51og 9 a+ 71og 9 b+ log') x-log9 3.= log 17 x .41. x+ Slogs y.(Jog.1 la. 2a =lc(log2a-log3x s )=lc(Iog2+1oga-log3-S1ogx).43. 3x' 2 2 I r.40. 2ee c) 6Fa r1 log--3 =iog6"a -Jag7a} =log6+. 3. 128)=log. 'J276.J567. 128 12.(II.6+Iog47+iog443 b) log4(I 84-425·67.Jog 2a" = logl7 + 410gx -log 2 . i b) log2~8 7 =log211ao -log28x-y=log211+1og2a+3Iog2b-Jog28-2Io&x-log2Y' x-y .5)= log. . d) 7.44. 7a d) log /2a 1J 3x 5 12. ~_- c) 56.53 =logll 7.II+logs237. b) y=log.2+log.a) SL12.2·98.-'-5log 0 y.fa 'c) log' _.43+41og.2-9 )=iog778.a) _ =lc log 2 )aFa 100---:. I 3)=Iog.66 12 1 D_' b_' 2.2+log79 ::::Jog778.425+log.184+iog.95. 17x" 4 ') b) log--.Jov2D. c-Iog 6 5 .3-4 ogs y.a) logs %.a) f y=21pg2 x 1 .a) logi6'7A3)=log.9 /.72-log8 33.J567.31og 6 x-41og6 v. c) log6 66a 3 /)5 c '4 5x"Y = :. J ( l' ) . 26._ = logs 56.95. a' + log.F" "' __ 12.43+ log.I+-log2+logb+-Ioga ""logSc-410gy.(78. y 4 = 3 log6 66 -+ log6 a 3 + log6 b 5 + log6 c .3478+log4 317 . 8y =log7\fx\tx :oy .5)=log. 12..11 + log. .::: 4 ~ b) log 61V21. S +31og 6 x +41og6 SI.Slog a.

_.52.. I b+. 210gs 2 2 4 3 _3_. 8 8 b) logx=log2+log4-log7=log-=> x=-.===~ = lo"a -2 +--II 0" (a+bN(a. Vb'- S.. logx=log4+log5-log2=logI0 => x=lO. 41 Og L = 41 og.. 0 ~ .56... 5 a . I &o3Iog3-410g.a) ~(2m \1I.a) V(.!c -2 V 8 24 log7 27 75 log ..". 3 :... 8 c) x=18 12.Jogh-"2 logc = = log"-' +Hlog(a +b )+ logV(a.J~ . '. Za logaritamsku funkciju vrijedi: 1) (q<M<N A a> 1) => logaM < logaN..4.-b)' J=. 5· . I 9 1 4log.48. x=36 b) x=8 = log a#. - log2]O 2. -.a) c) 12.a) logx=-(Jog2+1ogm-log4)=-log-=log4 - 4 4 log x = log(a 4 12.61.= .a) logx=logS1-log8 => X = .>x=a· V(a+bJ:V(a..27 =4 310£.51. 5 log:.-.jc c) Jog536'log6125=21og56. 2) (O<M<N A O<a<l) => log"M > logoN.54. logx=log25+log2=log50 => x=50. V(a+bJ:V(a._I~a+bJ:V(a.= . '12 =log 3 3"=-1 - 2 .60. b c) iOg 27 IOOO·jog 81 c) +~[ 210ga +~ IOg3-iOoga -10gb )-Ioga J= b b b 1 2. logs 4 21og 2 5 lO·4log3 =~.49. 9 '°.. .. 239 ...!c .2=2 log8 log9 31og2 210g3 log2 ' 1 '1 = 3 log 27 ( 'l. 10 .(IO"~ I)-Ioga] = -1.J3. 12. . _41og..-h).:- b) log31og. b) logx=31og2=log2 =log8=>x=8. 3 b .3 b) log..= IOg89+~(IOg7 +~(IOga+~ IOgb)J-I02:3-~2 loga . 81 12.i( 'a+b =Iog(a+b)-Iog\f\a-"b' )=IOg 24/1 \' (a W} V 2 12. 45 + 2log.a) x=3 b) x=2 c) x=16 7 7 .{!]2 =>x=~Jl(a2~:2 256 " = (SI'''''' 256):.a) IOg410g4 '14= log4 -= --.J ' =. 2 2 c) 10glogVlO00 =logloglO=logl =0.!c '" I I b iog 4 45+ log4 .. ~ 12. 5 21og 4 5 I Iogz 10 Iog 16= Iog~ 10 . 2 Jogx=-210g9=log9-2 => x=9.-----. b+.256 =l812 1 log225 -.50. 5 b+.57. _ . a) log~8<log311 b) iog::7>iog].55.J3 .-1005 + b+.J.59. 4 Jog3 = 4..3 =4 3 =64 ~[IOga' + 10a..°05 + ~IOo-..2=12·'-'~-..'X=4 4) +b)-%( 210g a +~ log b)= log(a +b) -% IOg(a W)= .-'b)' oga . 31og7 2~ log7 24 I b) 4 ~l~#' at r.' .58. b • 238 .-b)' .-.2_.9 c) logs11>logs4.. b) logx=logI2+log4=log48=> x=48.-b)' 10 0 7 b) a+b =>X= log? 8 ~ log? 24 3 r. 3 = .a) x=24 ~(2m)3 332m 12. 12. logx = -larS .=-_.J... .S3.47. iog 2 10 ogs 6 I I 12 I 2 12. 310g 3 b) 161o~~2s =(410g~2Sy =25 2 =625. ::::::. 3 IOg4 75 -log 4 3 '" 3 =]og -a' 2 i L y -logb-IOg..' log . c---:- 3 . 2 2 2 logx=logS+log2=loglO => x=lO.3=4Iog j 5 · . 3 logx=21og4=log4'=logI6 => x=16.: = 256' = 16.e. b) logx=log9+log4=log36.2W}' J I[ 3 1 1 12.:'] = 12. 27 log..a) b) =IOg~+log5[a2~12 ~'51( a2.10 --. . log3 25 2 log:.a) log 27· log. 125·log" 2=310g.a) c) 12. 25 log 2s 9=2iog}5 2Iog. logx= -2Io g a+3" Jog(a+b )+4 10g (a.a) 4 10g .+ Jog' -'---'-'--'-r-. 12. I I 12..-b log7 3+ log7 9 log.·10.. 41og3 = log _7 logs 2 3 '--=-.3Iog65=6Jog56·~1 1 ='6.

Logaritmiranjem datih jednakosti uzimajuci za bazu 10..70.: b ) .IO.0005> 0 8 '0 I Iog.. n=O---I" -n m m III logllm 10g b an 10g b a + 10g b n 10g b a+[og" b ' 12.10721 d) 241 .= loge a + loge b ="2I (loge a + log.4 4 b) log. 0.-11 Cl.10g b ab _ 10g b a + log" hll b) IOgl/E~I ab n+1 log h b"+' (n + I) log" b b) 7 7 2 +2ab+b 2 =9abq (a+b ) 2 =9abq• (a+b)2 .= ]ogN a+log N c = log N ae= Jog N b-" log(l N loge N 12.a) log27.3m 1+3m ---T-_= __ 117+3 m+3 12.2·loo 3. log2~12 loge ( -3-) = loge ab logsI2=~g54. "h C' => I = 2 log (c+b)(c-b) =a l ¢::> ab '1 C = -.3) 3-3\og5 3(1-(1) ..(c -·b) + log! c? 1 I ]oga(b+c)+log (c-b)=2¢:::>----+ =:2 log h+c (/ log c""/J a ll log h+. = .3. -.90309 logl28 = 71og2 =2. log h N = ~ .74. log4=2Iog2=2·0.3 logs 25 2 ]og54+log53 :2 a+b 2 ******* l ::::.30103=O.73..' 310 g 12.. 7 I I log.78. a-+b-=7abqa -3.59<0 d) log.. -<0 c) log.a) logs 12 >logG 12.\: I-logx l-logx-l -logx ~ -logxlogz=! -logx 1-1o~x => 2 2log N b=-.-1. 12.. 12..fj a= -I --6 6 log"-f3 31og(13 Iogu 27 b .j(wS·lo.76.67.r a logN a .:.94>0 12.a) iog'm an ] + log h n 10g b bn 10g b b + 10g b n ll 10g b a + n log. b " _. Jog56::::1og!S.".100<log22IOO. <II! 2 c => 10"0 iogl(c+b). dobivamo: ¢=> 12.log" b = __1_..--...77. ab = c 10 s log30 logQO.68.+ . 12. 7) =log8+ log7 =31og2 + logl 7 ·!og2= log2(3 + log. . = ~ 2 3 3 b) Uputa: Transformirati sve ]ogaritme na logaritrne za bazu 8.....= + oga .-Iogx Uvr~tavanjem dobijene vrijednosti. 12.13>0 b) log}1.a) log" b =. I-log.. (11) ab := (? _b1 =a 2 log ¢:::} . 12.-log. 2 12. . 1 0"8. iog N a 240 I-log z ]2.65.za logy u izraz za logz.=ab a+b \' ¢::} a +b loge -3- _ . (/ = :2 log j)+c a .4 ./.a) log] 97<0 4 b) logo 74 ->0 17 35 c) log.63.a) log.75. 66...30 I 03=0. U + log eM.a) . 12. 10 gal> N 1ogN a log.__ 1+1og3 - l+h .. ->log 7 .:. Dekadski logaritmi (Iogaritmi U odnosu na bazu 10) I 2..505 I 5 b) log8=3Iog2=3·(j.69.83 < 0 d) log. c) log.10 0 0 ). I a . log (". c/ +/i =('2 <=::> log ¢:::} ¢:::} a+b 21og L" -3.79..logHI S °0 ---'- 10&0 10 m+3' 1 =>10(> 8:.72.=Iog. .80. j .+ ..O..J- I-log. = .fj V a_ I-.64.' . d. 7 7 12.alje vrijedi: I log::. 7) =o(3+h)..60206 c) log32=510g2= j .-I.a) logl/ N logN ab _ logA' a + logN b logN a logN b I I b "_. <:>4 = log 4 2· logs 4 logx(1-1ogz)= 1 => log x 12. 12.62.3.:--3!og2 _ _ ~() <:> -0 <.. log" a log h a y=10'··]ng \ :::::> logJ! I-logy· I.

10I.9933257 => x.> logx=I. 4.log35.40637 <=> x = 2.17.53148+1.1·0.4815·812.37 5 .11 = 0.OJ 6 b) x = 6.> logx=3.54033 <=> log x = 0.175 logts8. ¢.55 <=> log x = 3.72 ¢.95.> x=6077.98993 = 3.17'1 4 17_.11+310g0.> logx=log66. = log(6.367 <=> logx=2.12+log9.6757.04 logx=0.00568-1.a) 12.87.60247.a) 12.1.22472 .60206 = 7.0786.9734· 67.7·3.53870+ 0.45674798=}x = 28.94670.72428 = 3.a) log6 = log3+log2 = 0.>:18.26834 <=> log x = 2. .876 .= c) 242 3 44.08991 = 3.30103+2·0.49577 .3.48679 2 => x=30.59874=0. log14.38672.· ~ log38.8}= log 345.7 34.:9.63-log\.8 = 2..7.09889 ¢.40126-1.73434 c) log5)·2 12 . ~ log819.982-log2.> ¢. c) log log 4.46 3 c) 10@88.1 ~ x = .46 log 43.99.7119..50174=061242 4 12.)4.'l2J-O.0225 <=> x = 105.90737.24342 b) -3.a) k=-2 b) k=-I c) k=-3 logl1=I.41996 .a) 12. b) log2·3" = log2+log3'" = log2+5.80555 ¢.3 x=-321.11 = -0.3+logI8.97I cJ log 9.29084 -1.31737..307. 25.92 <=> logx= c) .906533 => x=806.94) ¢.34642 + 0.783759 ¢.102. 3 10g88.> x=1255.63518 = 0 81759 2 . b) x = 0..724992 =l> x = 5308749.84. 165 = 0. 4' 8.03342 b) 0 c) 2 d) 3 12.36922 b) 0.64423 b) x=\l654.947.271 = 1.000004645 cJ x=4.12·9.. log 125 12. 1·log3 =0.X = log-'--.J43.45 1 I 88.<4.:} 100.25576 b) log(45. ¢> c) x=7.J941 <=> logx=-.2.39732 d) -1.52 x=0.= . .a) log 57 = log43-log57 = 1.987.6989 c) x=3083.542 b) x=4.95890 -2.92 J426 "" log x = 6.47712+0.2' 447 2 c) x = .7.53845-0.65533+1.73 .7 <=> log x = 1.¢:.55 ' .52863. b) log-Vi4.397205 =}x =.38970 d) 0.7 + log 832.:.2113 log(34·53) = log34+log53 = 1.271) = log78.93598 = 0.04·') ¢::} logx = log 6.45 3 .93.30103 = 0.25 = 1.91 c) x=I.lj7§82 r..5 43.876 = 0.100. ..94101+0. 43 12. I 07192 ¢> logx=2.04 3 ~ log .6606 d) log66712=4.22+log89.99506-0.08990 log4578=3.> logx=3.a) log4" =12·log4 = 12·0.::.79934 J+2.12.a) x=-y941 <=> logx=log. 3 12.54899.a) 12.91.30103+5.II"· 0.= . lj832.90.93.83.63·\.39216 = -0.94.47712 = 2. .2-1m.27738 ¢. = log8.86.<819.54543= 0.7 34.-----lO<'T 941 12.3.0.a) log 1.32661.830n c) x=7.67799 x=200 b) x=33.38.73-logO.96.23670+1.3 = 3.82151+1.-. 321.25) = log45..82.05178 c) -1.55 b .-.= = 0.543 <=> logx = 0.3 ogx= o g . 88.93+10g\l7. r.94 ¢.a) b) b) log(345. 3 log645.¢::} ogx:::::.a) x = 66.30103 =1.J24.4 ¢.> logx=-.a) x = lj125 <=> logx "" log x = 0.8 ¢::} 1 I 25.22·89.!?.a) 12..> logx = 1.55-log8.47712+2·0.¢:::} IOflx = 2102:44.0005757 x=27.98768.3+3Iog5..¢:::} logx=1..97.91.3. 12.936726 = } x =8. .92 3 ""Iogx = 0. 18.85989 .625 2 .99220 b) 2.8 -.2·log5+logI2.3·18.74595 2.llog7.799 <=> Iogx = 0.81.37 ' X =V.175 1.37 = 2.12240 = 0.93 + log 7.00514 c) x=0._ 4 243 . ..55630 loglO8 = log27+10g4 = 310g3+210g2 = 3·0.5 <=> logx=3. 18.16017 =0. o g .36922 c) 1.a) 12.92..a) log .75587 = -0..99449 c) 2.a) 12.0.> logx=log(66.96713 = 2.5.36922 d) 0.04139 b) log123=2. <=> logx=log83.3 = 2. 98 .7+10g3.95061 = 3.987·35.17 2 1.a) b log91.835-1.89.n ¢.> x=63.30103 = 2..> logx = logO.5.47712 = 1.4"" log x "" log x = 1.10447 <=> x =0.{:::} logx=-1. 12.887 do log9.4 b) x = .63347-1.a) 12.697899 = } x = 4.89176+0.1879 b) x=0. =log.9734+log67.60594 c) log(78. .45-log34..a) 12.02517+1.84749.45 x = .982 -loa2 63 2 92.68806 = 0.3· 18.45 ¢> log x = 3.69897 =} x = 5.77815 log18 = log9+10g2 = 210g3+log2 = 2·0.a) -I b) -3 c) -I d)-3 1 k=2 b) k=O c) k=3 12.88.4S-.30070 .510g83.887-10g4.025527 10g36 = log4+log9 =210g2+210g3 =2·0.877 <=> log x = 0.0738027·1O· 16 x=0.94 ¢.¢:::} logx=log88.=83.103.87760-1 b) log ~~~~ = log34.5 ·1..799 <=> logx.36922-1 1.85.:.47712+0.1598 b) x=0.a) b) c) d) 12.91.433 = I .a) c) 12..:.

~-~~·~..:::::.3+3IogI1.003815. 3.14486.IS)' => 16x' -122x + 225 :::::} b) c) XI ~ - 122±-J484 122±22 ::::----.a) log3(x2-1)=::1 => 1 b) iogs(x +1)=1 => 2 c) log7(2x 1)=1 => 12..9 c) x+5=1 => x=-4. . odnosno.l.' => 3x+i:::::±1 -::::::} c) log2x log (4x -15 ) log~= IObo-25~ X" 100" Q =I (3-.112.> log4x=logl ~ 4x=1 ¢. 4 => => => => => => x=±2. logy = c) x=821. ali cemo cesce traiiti l110guca \jesenja logaritamskejednacine i zatim provjeravati koji od dobivenih brojeva su zaista rjdcnja.=3.2+1og4. x=±2.105 . a zatim . I c) -loa ~=-5 ox 32 2 3 8 40 =? Y --30~L.231 1832-4.:x I+. ::::-. =0 12.<=>Iogx= log--<=>Iogx = lol!l 832·4. ( _)2 .017234 12.2. x=±2.+ 1)2 log2(x-l)+log2(x+2)=2 b) 12.:?: =loglOOOO'-log25 logx=loglOO-log4 xc=25. odnosl1o...::0.09 2 x = lj345.a) x-kIOOOO => x=IOOOI b) 2-x=IO' => x=I. =..117. 32 32 =- 210gx 2-1og5 =2 <.jrj?~_2'C2c-_~64~·~2~?~5 2x = (4x .116.a) IOg'::<'+IOg('::<'-I)=O => loo'::<'(:<'-I)=IOgl 4 2 0 4 2 Logaritamske jednacine (jednadzbe) vrijednost varijable).ie ljesavati.54 => x=0.a) Jednacinaje definisana ako vrijedi x.x 9 IOg_. log3(9-2x)+log 3 x=2 => IOg3X(9-2x)=log9 => x(9-2x)=9 => 2x 2 9x+9=0 => x.78 34..231-1og45..000000006 b) x=0. 12...43-4Iog18.=> 2x--x-2=O =>x1.7 .= .:::> log x "":=':':"""=2 I-log 2 =} =} => _.".06678 b) x=0..=::.1678696+0.. 4 U oblasti definisanosti jednacine vrijedi: .114.:::.. x. 2' 8 =~..335 1 I =0.a) Nema rjesenja_ X 12.3 11... b) x· b) log(3x+ I)' = 0 =? x. Logaritamske jednacine Ijesavamo u oblasti u kojoj su definirane.ffi 4 2X. .===> x=4. b) x=98...107.ta rjesenja.65738. 12. Za vrijednosti varijable x iz ave oblasti je: x+l x x+l x ( 'X ) =X-7 log5~~=log5~~ <=> ~~=-. 974 .-I=(x-2)' 245 .108. x 2-x O<x<2. ovo nlJcrJcsenJe).09" .9 +~67.a) Jednacina je definisana za 2x>0 i 4x-15>0 i 4x-15*1.0556989 log~67.44275 c) x=0.a) logx+log4=O b) 21ogx+log2::::1og98 => logx 2 +log2=log98 ¢:> log2x':?:=log98 2 ¢:> 2x':?:::::98 ¢> x ::::49 => x.1' x P }.. 3 1 = .> x=0.ffi 4 -J2x-l.0.84149 12. Ponckada cemo prvo odrediti oblast detiniranosti logaritamske jednacine._54 <=> IogX=-_ ~2 18.=2.104. )' ~2qIOg2x=log4x-1) 1 22 + .3 .='"32 9 ( 25 . 2 b) log2-J2x-l=log 2(x-2) =? 1±..a) 244 - Xl X 8 4 > ~I\X"# 4.4 1 1og y __ log67. 12.( b) ~-~=1 = 25:::::?x 3 = 125 => x=5 x2=4 x l =::4 x7=4 4x=1000 16x::::48 6x 2=150 32 X') =? (x-lXx+2)=4 =? x'+x-6=0 =? x.<:=:> A 2 2 ¢::} Nema rjesenja X' =? =? : - 2 =--.115.234134 =>x=17. x=5.11.23 rlog4:\21 45\21 45.99258=L1604496 . " => 2x-x-+2-x=x.110.1832·4.a) logx+log4=3 => b) logx+logI6=log48 c) 21ogx+log6=log150 12.x. Xl . 21ogx=4-21og5 ==> tog => logx=2-2Iog2 logx=log25 12.a) x = V345.113. l -~xl )=2 = _.1..25.a) x. x2=1.09 3 .111.45·11.=. -~ =? log y .g. a) x=1000 b) x+I=IOO => x=99 c) 2x=10 => x=5 12. c) -2x-8=0 X - '::<'('::<'-1)=1 4 2 =? x=4.:.21 ~ logx=1.1.45+21oglJ. " 5 5 x 2 -1=3 => 2 x +1=5 => 2x2_1=7 => log4x=log1000 => => log16x=log48 => => log6x 2=log150 => 'l- .9 + Y = lj345.a) ?418'x 3. y = =? ~673 . =? log2(x-lXx+2)=l<].> ~~ > Ol\~ >.43' 4 <=>logx=log3.974= lj648:874 = 8.106.09 ~ +31]]..21 ~ logx=log183.=> x+l 2-x .11. I =-- 2 I 1 log . (1)' e. =? x=-9. x 2-x x 2-x .x-2 =? Rez.:. x=250.==--.9 + 302.445' =? 12.4.· :.=(. ¢.::. 2 Nen. x=3.2x= (4x-15-=> .a) x=28.1.5.231 • 12..1.178815 c) x=21.109.:. (broj -7 nije i Ijdcnje pocetne iogaritamske jednacine zato 5tO jedn3cina nije definirana za tu c) 31ogx-log5=log25 => =? 12.

2' .x=5 12.a) x=51. ¢.. x=1000 =:::} Xl J" . 16 2 (5'2':" log~2 x-31og~ x+5=9 =4. 12.a) Jednacinaje definisana ako vrijedi: x+2>0.137.a) x=IO 'O b) x=125 12.a) x=2 b) x=2 ='51 => xlog2 = ·log5 12.2). 41og7 X = 36<=> 36 Jog..120. = .127.a) x=9.118.132.1 +6)=x¢::>3 1'.x) =2.136.-.3)= log. x=28.t -3t-4=0 => .> '~. x 2 =-2(1+log.(iogx)=1 => 12.j21og21og4(x-lS)=O => b) 1 ¢."· I .·2.l'.=> 210g 2x-5 =Iogx' -8 => 2x-5 =x-8 log x' -8 2 .x=3 =81. b) x=- .a) x=3 12.20x + 33 = 0 => c) 1+. x 6 . (3-IOg~ }OgX = log900 <=> 31ogx-log~ logx= log9+ 2 ¢. x=·2 12.122.1-:.20')=x+log25 <=> log 6·5" -25. c) log2(log:. 3x'.L _5 x 1 9 ¢..=O::::} log. x = 36¢::} log7 x = 1 ~ x = 7.a) x=2. x.1 ¢.'* b) 4 log4(x-IS)=2 => E c) x=29 2 b) log.x=4 12.a) ¢.2 2 2.10 10 12.a) x=6.)=. log(x-3) _ I log(x2 -20-'2 12. 25 .(3x-5)=>(x -3)=(3x-5)=>x -3x+2=0 => x=2.. odnosno. =-(I+log.119.=> x-l=-l+x I+x X=--. (Drugo rjesenje kvadratnejednacine ne pripada domeni date logaritamske jednacine). 5' . .20') 12..140. 10' 25· 4' + 25 .138.25 .1-4=0 <=> .> + 1:::0 1 =>log21og3.2). lOgH2 (3x 2 --12)= 2 ::::}3x 2 -12 = (x + 2)2 ::::}X 2 ~ 2x .01 3 12. logllog2 log. I 21._20)=x¢::>sr+l -20:::05"' ¢::::}S.131.. }" 5. 20' = 25 .1=31. x=O. 2 2 2 c) log. j __ 3..5' -25.a) x=100 246 t] X • 22Jog7 X :::::: 36 /"0. (2 =1 =1 => xl=2. (1' . II = 3. c)x.3219. J= 0 +1 => x::::]O.5) I () (' ) ( )2 2 ( 2 .129. 12.> <:::> 9!ogsx ·iog5 - t =324 logsx= 2 <:::> x=25.= 3¢::}x = 2. => log. (2' "':'3)= 1 <=> log. x=2 c) x=±·c) Nema rjesenja. x.a) x=.r+1 .128.a) Jog. x.1 c) x=100. 12. => c) x=4 log.'.139.[3 => b) x=9.a) log.> b) log(2' +x-4)=x(I-log5) <=> Jog(2' +x-4)=log2' x=--I =--.. -1)+ log.[.=I.> 25 25· 20' + 25 .a) Nema Ijesenja..> => 2Iog(x-3)=log(x 2 -21) => 6x=30 => x'=5.~i" =I ¢.a) x=IO.a) x=0.1=10" => 1 x=9_ i => log] x=t.5 b) x=I...a) log(logx)=O 12. 25t" +25t-6=0 => t='5 => I =--.a) log(6.8 = 0 => X= 4. x..123. 12>0.> = 20 ¢::} 5"" =S-==?x=l.1' 2' =t.Jx -3)=log.(2' -I X2' . log(l+x)=-1 3logsx" b) Uputa: 5' b) . 2' +x-4=2' <=> ...2'. x = .94 3 12.5 12. (6 5' -25. 10' . 2 = 18 1810gjx ¢:::} d) IOg3(3 x -. 1>0. 3+10g3±!1-1og3! log<.a) x=1 1 2 12. !og4(x~lS)= 1 => x-15=16 log2 Jog 3 E => 1+.:::.1=4.130.b) x=lO.6 = 0 " 1 2.1+fiii 60 12.1 c) x=2.126.' = 50 2 3 + log3 + (I·' log3) 2 /:50 ¢.x=2 1 b) x=3 b) x=2.1 +6=3\ ¢:::?3 x c) X+5}2 => ¢:> 91og7 12.20.. x=O. => x = ·2..135.a) logj(S. .a) x=3 b) x=3 => logx=l => logx=3 => x=1000. =6¢:::?3 x -.> log2 x -(3 + log3) logx + 2(log3 + I) = 0 3+IOgl±~(1-logl)2 (. x .> 5..' =324 .E=l => Fx=3 => log[3+ 21og(1 + x)] = 0 => 3+ 2log(1 + x) = I IOg{IOg~2 x-3lo g ·2 Iog . 3 b) x=l.6 5' = 0 <=> ~. ( x-I ) =log 3 . = 900 2 ¢::} 9Jog7 ¢.~ logx b) x=IOO..a) X= 59 12. =-1 . b) x=4 .r-l 12.a) b) x x log.125.99 b) x=5 2 log(2x .124. ¢. 3 247 .> . x>2. => 3x' .133.134.x)=2 => logjx=4. 12. x=3 b) x=48 b) x=·1.=> x2-6x+5=O => x=5.

x2=10 b) x. - x~l x~O. X log} X 4 log_" x.3)U(3.a) 12.x~iJ9 b) 1 4 x =1 12 X=- 12. = I 25 =1 0>0 i a*I. .x= 2. c) x=4. RezlIltal: x = . b)x.+=). 1 b) log 2 x+log.=l0 12.a) x~O.. x.630929 log. 2=1.159a) x. dobivamo: " 19 log) x log) x 19 !og!6x+log~x"Tlog2x=<=? '+"-----+!og.144.. z. log -I' 4 x 5 log x ~ 12. uzimajuci za bazu 10. 12..OOOI. b) Uputa: Preci na [ogaritamsku bazu 3. X=-. x=30.=1.a) x=25. x=8 b) x. X ) = lOO.log27x="3 ¢:? Iocr. x .a) Prelaskom Ila logaritamsku bazu 2.a) x.4 b) Xl 12. Jogx l+logx logx-2 logx 4 Zaa>Oia*l.1.158.a) Upllta: Logaritmiranjem jednacine.x~l 1 = -2vlog? x= 1 ~ x =~.148. x=8 9 x~2 10". c) x~16 12..X4 10 9 12.J2.= -t'~.x~J5 b) x=2. c) cJ x. log2 log3 ]0&210g3 b) X bJ 1 x~9.. .156.x=a.a) x 2· log x + 3 log -4 bJ x 2· log .log9x. x. x = 0. =39 ..OI. I 1 X=- 25 x=l 12. x.. dobivamo kvadratnu jednacinu I' -1-2=0. ! 60.=O. = .. x=1 b) x ~ 10g 3 28 -3.\ 5 x ~16 +~--~--~ log x 3· log x 5 1=logx5+logx3+1ogx2 ¢:} I=!ogx30 ¢::}x.a) Prelaskoll1 Ila bazu 2..I)U(I. dobije se: I logo 2 log4 1 -I 2 Jo&4-log"~O ¢c} ..::. x=1 => x=2.7= log6 c..630929 '" --~1. cij im Jjesavaojem odreduje111o njeno dvostruko rjesenje x=1.a) x=4.~10 \/10 - 12. =-1. =3 ' .a) log r 1 25 x~- b) x=~ 4 2· log 3 .=1000 c) x. odnosno.x..r=-36 log216 log28 ~.x. Tako nastaje jednacina log? x 12.a) x=9... =-1.=100 cJ x. Zd x. logx=t.a) x=-.52959..x log)x 19 '19 ~::.- 249 .=3.a) 12. x~2 b) x = 13 I I ]0&6 12.JZ _ <=> log. =-.l.=O. c) x=3 12.=O.1Sl.=0 -4 JOii2x log:". (1-lo£x)logx:::: -2 ¢:> log2x-logx+2::::0 ::::> XI = -10 . x. dobivamo: I . I.1S2.141.1 3:::-- 1 3 x=16 b) ¢::} c) x=16 12146. Smjenom = 2 + log x.a) Uputa: Sve logaritlllC izraziti pomocu logaritama po bazi 3: 4 log.x_.J3. xE(O. b) 12. x·---'-. odnosno.a) Za b) lal>O i lal*. Rezultat~ x=l.161..=0 <=> --'-. <=> log.x. =2 .? ~~+3+log?_:r=3(.155 . .613147 => x = 1. 36 IOl!.=30. =3 ' 1 10 - 12.==.147.. x.155. =2.1 2 =2<:::? log~x+~'--=2¢::} (Jog2xY·-2Jog2x+I=O log} x ~> log. X2=JO 12. =1000 b) x.OJ. =-.162.=O. Kako je iogaritam od 1 nula bez obzira na logaritamsku bazu. I.149.a) b) Zaa>OJa:l:!.157.1S4. iz pocetne jednacine zakijucujemo da je x=l jedno rjesenje date jednacine.log2:2 x--l-Iog 2 x-2::::: Oq log2 q b) lZ.::= I =2..x = 10g 3 1O x~l.x::::a broj 10.n log3 I <=> log. (l-x)logx=O.-~-.. x) =100 Uputa: Logaritmirati datujednacillll uz.a) ]osx+lo§Fl ""--+---~1 <=> 1 <=> ]0&6=log 2]0&3 ~ ..a) x.a) Uputa: Logaritmiranjem jednacine (uzimajuci bazu 10) dobUamo jednacinll xlogx=logx.. <=? 191og 2 x=1 <=:? x=V2.' 2 3 3 248 =). 1 I 12.142.=O. Za 0=1.imajuci za hazu log? x ~ log x ~ 2 = 0 ..x. ~ b) x.143.150.

b) Logaritmiranjernjednacine dobivamo:

FxIOgX=::IOgx<=?(::-../x}OgX~O
<=? !.-../x ~Ovlogx=O ~xJ ~1 X, ~4.··
2
2
2
.
'
c) Zadatak rjesavamo kao prethodni a) i b). Rezultat:

12.163.a) xJ=I, x2=9
b)

XJ::::;~'X2=6.Uputa:

12.164.a) x=3
slijedecinacin:

61og62

X = (6!Og6xtg6X

xJ

= I,

x

2

=

4"+4
lo&--:::::x

b)

x

005

log"

b) O<x<256 c) x> 2 32
12.166.a) log,x<3 <;> log]x<log]27 ¢:> 0<x<27. b) 0<x<3 81
c) o<x<V3.
12.167.a) x>1 b) 0<x<1 c) O<x<1 12.168.a) x>1 b) O<x<1 c) O<x<1
12.169.a) I<x<18

c) -33<x<-.

12.170.a)x·I>OAx-I<IOO => I<x<IOI.
12.17I.a) ,-1>0'-'x-1<2
b) 2x+5>0 A x-3>0

~> I<x<3.
A

2x+S>x-3

12. [72.a) 4·2x>OA4-2x<5 "'>
12.173.a)

XElf: 6)

(-

XE

b)

b) logl(2x'+5x+I)<0

~>

(9, +=)

¢o}

c)

XC'

(-333,

±)

12.180.a)

Xc

c)

XE

x>3.
4
3

(-l.2)

XE

\

b) 3x-2>0 A 3x-2>2 ~> x>-.

12.174.a) x<-I, -l<x<l, x>4

2x' +5x+I>OA2x' +5x+I<1

x-7

XE

(-%, -5~Ji7)u(

[2.17s.a)XE(_oo,-3~m)U(~-3,+=)

b)

-S-:Ji7,o)

XE

(-J,J)U(3,5)

12.176.a) Razlom~kje pozitivan ako mu brojnik i nazivnik imaju isti znak (ako su

12.182.3)

XE

cJ xE(( 2)U (3,+ =J.

J-x

¢:>

¢:;:}

3x - 1

- '~->O

3x - J

1\-->

(-31 ~ -11)UlJ.

1

1

1
-<x<1.
2

¢o}

x < -6.

¢o}

¢::>

x<-3vx>3.

b) xE(-IO,-4)U(6,+=)

%)

~ )U [)'i, + =)

12.185.a)

XE

(4,1 + 2.J3j

12.186.a)

XE(O,

.'-

(3

xE -2,2

XE0.

J

I-x

b)

(

12.187.a) xE

<=?

J-x

¢:>

U.Q
-':)
\ 9'
5

J 2. J 84.a) x E

.

logx

4-x
4-x
-->01'0. ~> 1 ¢=>-2< x<1.
2+x
2+x
x' - 2x + 1
x' - 2x + 1 1
0
>0"
< ¢=>XE .
x-7
x-7

I-x

~]U(2' 4]

12.188.a)
250

<0

12. J 83.a) XE(O,

)U(3, + (0).

xdo. I)

0 <x< 1

x-2
x-2
-->01'0.--<1

¢:>

12.18I.a) xE (O.lJU (2,4)

oba pozitivni iIi ob:a negativni). Rezultat: x E (0, 1

b)

¢:>

(-3,-I)U(3,+=)

4

=>

log005X>0

0 < x < 1.
logo
.04 X >0
C)

6+x
+ x 0 1'0.--<.
6 + x 'I
logo; _·······>0
= 6l+x
-->
" l+x
l+x
Xl -1
Xl - 1
Xl -1
logo.O!
<0 ¢::} - - > 0 / \
>1
- 9
x' - 9
- 9

c)

3

b) XE ~,+=)

¢:>

3x - 1

b)

I

b) x>-I

>0

log] - - - < 0
"5 I-x

12.179.a)

log2 x>log216 ~ x>4.

~>

(x>-16 A O<x<l) v (x<-16 A x>l)

x-2
log6--<0
I-x

c)

¢>

x <0)

(x>OAlog 0.04 x>OAloax>O)V(X>OAlogo04X<OAlogx<O)
b
,

logaritamske nejednacine (nejednadzbe)

12.165.a) log2x>4

X

4-x
b) log, - - > 0
2+x
x2-2x+l

Ako uzmemo smjenu 2 =t, dobivamo kvadratnu jednacinu t 2-3t-4=O.

12.5.

log~
7

x2 +25'

12.178.a)

_ 4"+4
2' = _ _ .
2x+I_3

¢::.}

2x+I_3

~>

log

¢:>

=Xlog6x.

x>O) v (x+16<0 A

7

m.

x~2. Uputa: Datujednaeinu transformiramo 11a

b)

12.177.a) (x+16>0 A log,

0,

b)

b)

b)

XE

(-1,

2)U(3, +=)

- 40) U (13 2+.J2_)
(2-.Jz,2.

xE[2,+=)

_:c,

14

1)

xE(I.IO)

\
1 1\ (I
-4,4 I
( -'-)U
16 4
\
J

XE

XE(~'
c) xE

I)

(0, lO- JOO

XE

b)

xE(0,[)Ul

b)

(4

xE
XE

10

,+ =)

(1, %]

b)

b)

lu (10I

3 J
,4

[5, + =)

(-=, -2).

251

12.189.a) XE(O,

~)

1+.J13)

,og? _ _ _
12.190.a) XE(11
2

12.19I.a)
12.192.a)

~

rlog

2)

±)U [4, + =)

XElO'

b)

(log, 6, 1)

13. 0 S NOV I T RIG 0 NOM E T R I J E

L ) 10'
XE (1, +=)

12.193.a) XE [0,

~ )U(~, 1)U(4, +=J

b)

b)

XE

b)

1,7<x<2

b)

xdo, I)U (FJ, 9)

pog,,fi, log, 3j

13.1. Orijentisani ugao (kut) . Radijan

c)

XE (-

2,1)

13.1.a)

2
12.195.a) x:2: 1
12.196.a) XE (0,
12.197.a) x>l

b) x>2

3)
b)

1\

x:2:11
b) xE[-l,

x*3

b)

XE[-k,O)U(O,l]

O)U

c) x>-5
c) 0:5:x:5:1
(0, 2)U (2,4]

12.198.a) x:2:2

b) l:5:x<3

b) 1t

c) 31t

2

3

12.194.0) x>-

'!.

13.3.a)

d) l1t

2

2IT
:3

c) 1711:
45

13.6.a) 90°

b) 311:

c)

4

d) 14n:

45

11:

13.2.a)6

IT
b) -

3

IT

d) ~
12

c) -

4

SIT
21t
SIT
d) 13.4.a) xAoo=1t: 180°=> x= b) 3 9 9

41t

3

13.5.a) 180°

b) 360°

c) 720°

d) -360°

b) 60° c) 45° d) 30° 13.7 a) 120° b) 150° c) 300° d) 450 0

13.8.a) 210°
13.9.a) x: 1=180:

b) 135 0
11:

=>

13.10.a)-229°1O'59"
13.1 L 108°

x=]80:

c) 330°
11:

=>

x=57,2957795° = 57° .17' 44,8" .
d) 630°15'13"
d)-14495°49'56"

b) 171°53'14" c) 286°28'44"
b)-114°35'30" c) -1031°19'27"

13.2. Trigonometrijska kruznica i predstavljanje uglova (klltova) u kruznici
d) 3 0°

13.12.a) 90°

13.17. Pron 01 tacku na trigonometrijskoj kruznici k
b)

a)

c)

~a

odgovara datom broju:
d)

Y

2

252
253

13.3. Dcfinicije trigonometrijskih funkcija na trigonometrijskoj kruznici

13.18.a) in30'

si 120'

13.21.

b)

a)

c) sin2 0°

b)

13.27.a)

d) sin300°

13.29.a) Drugom

13.30.a) 3

13.22.a)

tg45'

b) tg120'

c)

tg225°

d)

tg135°

b) 2

c) Cetvrtom

b) Cetvrtom
13.31.a) 9

b) 1

13.4. Definicije trigonometrijskih funkcija ostrog ugla u pravouglom tronglu
222

a6

.

'138
b8
=-=0,8; cosa=-=--=O,8

13.33.c=a+b ,c=10, smet;:;:;-=-=O,6. sm
c 10'

10

c

b)

'!..

c)

2

5n:

d)

4

a

~rgf3

a

"

6

10

6
b 8
B~COSf3=~='10=0'6' rg o;=-;;=g=0,75, ctgO;=~=6=1,33
a

·1

13.25.0)

d) Trecem e) Trecem.
13.32.a)·5 b)·3

8,
=-;;b ~6=b3

a

6

crgf3=-;;=g=0,7S

4n:
C~_A

3

13.34.a) b=3, sina=0,8; cosa=0,6;

tg,,=~;

ctga.=0,75;

sin~=0,6;

c080=0,8

tg~=0,75
b) a = 12, sin a = 0,8 , sin f3 = 0,6
13.35.a) Treba konstruirati pravougli trougao cijaje kateta a=4 i hipotenuza c=5.
b) Konstruiraj pravougli trougao cijaje katcta b=2 i hipotenuza c=:c3.
c) Konstruiraj pravougli trougao cije su katete a=3 i b=7.
d) Konstruiraj pravougli trougao tije su katete a=6 i b= II.

3.26.a)

t

~.
254

b)

c)

d)

2

13.36.a) 1

13.38.

b) 1-.J3
2

C).fi -2
2

d) 2fJ+I
2

%

. 13.40.a) 22-fJ
6
.
5
t3,42.a) -::;

b) 4+../3

b) _ 96
9

13.37.a) -3-fJ b) fJ+1
3

13.39.a) 3

b) 2,{2-1

13.41.a) 1

b)

c)

";'2
3

c)

3
5

1

-

9

255

ctg530 = 0. II .::::3 :::::> . tg(-12) = 0.58.62.57.834223 .0701416 c) x=13° 12'6" c) x=85027' 18" c) X= 1. etga::.43.Jl-sin"1 a .759687 .a) x=71° 15'45" 13.753554 c) sin27 0 = 0.956304' . 13. -~ 13. c05(-676. 5.sina 13. 13.~.59. 4 2 1. 2 18 13 13.r-(.3270448. tg( ·676.13.47)=-0. ispred korijena treba uzeti znak plus.8438539.855993 .96568877 .5726734 e) sine -676.85605. tg53° = 1.a) sm. Osnovni trigonometrijski idcntiteti 2 t[fX 1.J5 =-..30573068 13. cO$27° = 0.2913879.a) 3cos 2x-3 =-3(l-cos 2x)=-3s11/X c) = 12 25 2 b) tg'a+ctg'a = (tga +ctga'hg 2a -tgcrctga +ctg a) =5(25 . ctg44° = 1.0355303.6735287. tga =2.. cos(·12) = 0. Odrediti vrijednosti trigonometrijskih funkcija datih ug10va: a) sin42= -0.a) x=48038" 13.0906588 1 1 Jl+4 5 4 b) 3 13. 13..7]' =~!21-49 =~72 sinacoS(X .a) coso: ( 13.5.292371.x= 4/7 =4 2 sina 12 tgCY. COS I 5=·0.J5 ctga Z zJ5 =.183156 b) x=1.5095254. c0532=0. 168233 cJ sin32=0.2627566 d) x=11" 18'36" d) x= -4" 34'26" d) X= 1.6946583.9112069 eJ sin1457° = 0.44.9626122 d) sin42.52.661006 . cos42.. 2 13.a) x=·l .sino:=S' cosa='5 8 13.34° = 0.7193398.47)=0.x+sm x= Sln. ctga= 40 17 2 d) 3-sil/X-COS x 13.a) cos ex 41· 40 9 3 3 4 d) ctga=4.12) = 1.JJ.=JI-cos 2 tga 13. tg32=0.= cos ex = . ctg15=-I. 2 13.45.054995 d) x=0.3) x=0.2 sm sina +~0SC:.48. I 3 =:.x. 13.568S016 13. tgO:='2.co}a)=9(1-2'-)--3=4..sino: ::::> . tg27 0 = 0.' cosO: = ji~ctg'o: =15=-5- 3fi.075862 b) x=16° 58'46" b) x=82° 52' 37" b) x=2.3) =11 O.34° = 0.a) 2cos 1 a tga=--=-~. fRCX+ctga=3 10 sina=~.g'0:=4'co.5 ..flO 1.340 = 0.. b) sin53° = 0.Slra=".::: (l-cosaXl+cosa)=_l_cosa. :ctg(.47)=-1.a) b) 2sin 2 x = 3-(sin2x+cos1x) :::: 3-1 = _ sin sina I-tga -2+1 J .46.65. sin (Xcos 2 sino: c) 0 =2 2 c) cos a sin-+ x-cos4 x-sin"' x+cos2 x=-sin1 x(l-si~l x)+cos1 x(l-co$Z b) 2cosa . tg44 0 = 0. 2 2 ]]61.601815.7 -2 2" I-cos2 x+tg-xcosX=Sll1.891006.49. tga=~. 3/liJ 3 :. a tame je kosinus pozitivan. cos44° = 0. x cos x)= X = 0 4 ) "') .56.--'-_ cosa 12 5 I 5 ctgo::::::-::::-_. ctg32=1. ctg42=0.55. sin a+cos cx:::! => cos~a=1-sjn2a ::::> cosa=±.x b) sinx c) -cos' x d) 2eos' x b) 12 3 a+cos-aL -_Sin ac?s ex -3::::9(1-2sin 2 a.6561479 13.. cosa-I -(l-cosa) cosa 7fi ctgcx::::--=--.5 128455 d) sin(-12) = 0.0) tg a=.6358599 .a) sin44° = 0. 3 1 ~l+ctg20: 13. Kako ic a u cetvrtO!11 kvadrantu.4364167 b) sin 15=0. tgI5=-0. c051457° = 0.650287. 2 2 2 (X a 9 + ctg o.64.45399. tg42. tg42=2.2 = 23 .399985. ctg27° = 1. tI 121 121 612. c0553 0 = 0.9165215.739161.5365729. 7 .(-2) 13.. t[fX 3 7 f7 c) t[fX=7.54. sina.5514266.2627566 0) x=-1..60.7986355.SlnacoS(X='3"' I 2\20. ctga= tga =3' sma=71+ti'a = Jl+9 =JlO=-w' cose< ~1+tg2a sin a cosa-l 2 l-cos a. cos42=-0.67. tg1457 0 = 0.:2 13. .. sin a CDSa ---+-cosa casU coso: sino: coso: cosO: sina +cosa coso: . = (tga + ergo: J .66.2rgactga :::: 25·.5 16892.63. sin ex 256 12 257 .47.2 X + sin 1.53. x cos 1 1 sin x+2sinl xcos x+cos x=(sin x+cos 2 x} =1.

(sina+cosa)2 ____2___ 1= 1 +2sinacosa tgcx + ctga cos 2 x-I sin 2 x-I 5cosx-4 3-Ssinx c) l+~ 13.X-SIn x 5111..a) .a) 1= --+"'-. cos 2 a sin 2 x sinx • 2 8m b) 2 c) J +sin x 2 x x]_ _ 13.2cos. = 1'-(I-+-s-in-x"')2:---+ Vhin x .-~ cosx + 1+ sin_. 2 2 2 ..\: cos x 2tgx ctgx=2.I sin:? x-cos x sinxcosx .a) 2 .x sm. 2 . _ .~.a) (l-cos'a)(l+tg'a)=(1-cos-a) 1+ cos'a fsm a· cos'a I-tg 2 a tga cos 2 2 x . [ 1+ 1+2cosx+cos 2 " ' ( +ctga1 ' )b) cos 2 a+cos-actga.sm ~cos222 ..=cosa eos a ~: sin x Icos2a=cos2a+sin2a:=1.a) 13._"-__ + _~:::.cos.. a ) =sm 13 ._ sin x+cosx sin x+cosx sin x+cosx cosx cos 2 ...--1 ~~.2eDs 2 ex 1-2cos 2 a c) 1 =-----.sm x (1-sinx)cosx 1-2s1nl x '2eos 1 x -1 sin x --.-.:.)2.13.76.79.-.-c.x ) l--sinx 5111.74. sin:? x tg 2 .3) (l+..Jl-m+~ cosx 2 b) 2 1+111-(I-m) m 4 2 4 2 sino: coso: coso: sina 2Jl+lcosal 2sinacosa' 2 =2sina.a) 1-2cos 2 'a SInX - cosx 2(I-cos 2 a)_1 . x sm 2 . sinacos/3+cosasinf3 a=(1+ sin2~a) b) (l+tg2U)COS 2 1 tga c) l-tg 2 a ctg 2 a_l ctga -... 2(X-cos -a. l I-sin x (l-sinx)(1 +sinx) 1 +sinx coS"" X ) . cx.:12=L ~ . sm-a sin2x 13. x cos x .a) ') = ctg-u.sin x XI + sin x) cosx cosx d) 13. X . X cos-x cos-x sin xcosx cos 2 x x X 2sin -cos-- 13.x+cos. :2 cos.x d) sinx VT!="sin xX1 +51n x) 2 b) smx c) (I-sin x)' (I .(cos:? x + sin:? x) cosx sinx cosx l+ctgx + 1+1gx =".:(sin2o..70.x sm. ( sin a 2 (cos a+Sin a]= 13. cos:? x .tga+tgf3 ctga + ctgf3 b) sin ex sin f3 --+-cos ex cos f3 cosa .X (1-sinx)cosx _ (1-sinx)cosx cosx . sin x sin 2 x . ' 2 .+l-sinx .)(sin 2a+cos 2 .= -.. .-.-: sm.~ =2sinacosa 3+5sinx 4+Scosx cos-.. +cos 2a.tg lex 1 2 1.72.. _ Icos a.77.+cosf3 -sin ex sin f3 sin ex cos f3 + cos a sin f3 b) sin4 a+2sin 2acos 2a+cos 4(X. d) cosx l+cosx [1+ (l+COSX)' . sm~-sm 2 2 X -2 eas 2 X '2_ X cos - 2 _ 258 259 .x.-. 2 1. fg-a 1.-cos ~ 1.. tga I-tg a tga 2sin 2 a"':"1 d) 13..-------2...-1.~ .a ) Sl'n4rv~cos4a::. x x tg ~.. =~~=tg2a. 2 sin':.:. x ~ ----sm-cos x 2 2 cos -2 .69.75..78.-- = leas 1 x.:::::: (sin 2o. b) 2 sin a+cos a . cosx (l-sinxf ..ex b) 1 1. cos 2 x-sm 2 x 1..] =l+cosx -__ .a) b) : --.=l+sinx .a-2sinacosa=o.inx +/-Sin-.68.

80.sin x).84. 2.88. 1 5ln- => cosa d) ctg750° = ct. Sir 15 15 . 15 2.a).2cos-l a = c:: 15 =---.. sinx+cosx:::::rn ::::> (sinx+cosx)2""'m2 => 1+2sinxcosx:::::m2 :::::>2sinxcosx=m2-1. .b) 1 c) 2 13..91.I'n 2 ) 2 1+21112 -4m-+ 2 +cos 4 0::)= J 2 sredivanjem dolazimo do vrijednosti _1_ .:Os-=---15 2. _(" • 2 • ") . 0/ J + c~s ex I-I-' cos" ex( 1+ Si~)= 13.= Ctgl28n +. 8ir cos..89.cosx(sin x + cosx) 13... -S b) 3 2 13.)a +cos. lC Jr 2sm-cos- .fa)-2(sin6 a +c050a)= 4 2sin- = 1 sm x + cos x . Sin . 27 13. - ") cos ~ ex C{)S.82. 2 2 ~ ( SID. " -sm··-sinsin8n 711: 15 15 15 cos=>cos-· => cos( n _ 7n: ) . pa l ') 3 . 3 :::: SIn l l sma) a +Slfl"" acosa+ cos·' cc+ cos 2 asin ex = ~ . (sin x+ cosxXco5x-sin x) --cosxI-I--sinx) 2 sinxcosx-sin x-sinxcosx-cos 2 x 2 cos x-sin 2 x sin 2 X cos 1 x sin 2 x + cos 2 X ~-o-s-2-x + -co-s-2 -x tg 2 x + 1 sin 1 x-cos 1 x = sin 2 x cos 2 x:::: -tg-2. ( 2" I .a) T~-=4 2 2n d) 2IT b) 2IT 13.90. . 7 261 .g(720o+300) .94.96. /X+~n~9Sin3(x+:r. 8ir .[3..--g. 8" 2 l--cos2 x 1-sin2 x sin 2 x emf x . 4" 13_93. Jt) " 2n _ " ( 13. b) ((_1 =-_·-.x 13. 15 n ir .a) 15 15 2. sin a +2sin acm?a+cos4 cx::::(sin 2 a !3.a) 2IT b) 2IT c) 2IT IT 13. 4n: 2sm ~~ 15 15 _-'c1S'-. 2n sm..in'lo::-sin20::sin~a +cos40::)-2(~in40::-sin2cxsin2cx +(:OS40:):::: 4 2sm- Stn- 15 2 ::::3sin a+3cos-t a .? ~ sin' a(sina+cosa) +cos' a(cosa+sina) = .2sin·! a + 2sin 2 acos 2 ex . 21< .sin ~ Sin[n + nJ sin _16Jl:_ 8" cos- 15 cos- .x-_-l 7 • J3.95.81.J3 d) ctg-.a) 2IT d) c) IT lC c) 4 n 4n 3 3 c) 2IT d) 2IT 2 T=-~·- +coia.-=smXCQSx.X :.a . sinx+cosx cosx-sinx . 8" .~ .. cos .83. cos 7) -a 1 . IT nije period date 3 funkeije. =1 sin:.sin ~ a sm-·· 4n: 2 15 .ex sm a :::: .a) 2IT b) b) 2IT n 13. Periodicnost trigonometrijskih funkcija 13.)=tg!'.I)=9sin(3x+n)=--9Sin3X.----sm 2'-]=2sm-cos15. ( n) n ~.a) sm -15·· I.a) .6.. COSX smx cosx sinx cosx smx smx cosx sin x(cosx .a)(cosa + sin a) = sina + cosa . 2n.. S l n .85 sin\x{J +ctga) +cos\:. 8" 15 2S1D2 sm-2sm15 15 15 Zamjenorn dobivenih vrijednosti na lijevoj strani jednakosti koju dokazujemo i 13.::::: 2ctg 2 . 2" S!fi15 c) n) n Si~=Si{)Jr+~)::::Sj~=.S7. \ IS) 15 15 260 15 4 +cos4CX)-2(~in]cx +(:os20::X<. . 19Jr ( 1 =CO\ 6n + 3 : : cos 3 ='2 199n 7_.=.a .SIIlX+Cosx)(sm X-SlI1xcosx+cos-x) ::::: J3.J3 b) cos-3 Ig 251r =tg(411:+!'. 4n.. 3(sin.::.? ' : : : tg .:(1 +tga)= .a) sinI1300=sin(3·3600+500)=sin50° b) cos8000=cos(720° +800)=cos80° c) tg 151 00=tg(8-180°+ 700)=tg70° d) ctg2405°=ctg( 13-180°+65°) 13._ sml2.m(3-m2) 2 ::::3($in a c:: 3 (sin 4 cx m(1-m~ +1) N m(2 .:[.-. 2a (1.2sin ~COs 2 Analogno se dobije: 2cos 2 -':::' ___~2. 2 sin ~ _ sin E cos 2 x 2 2 2 sin 2 2 ~ • E . 3 6 \ 3 3 6 2 6 3 .::: ctg---:-. n: sm2Jt c) c05405° = cos(360o+4SO) ~ -J2 co 545° =--=2 = ctg30° =.~ 15 15 :: 15 15 cos~=_~15_.a + cos.1 510 - tg ex - • 2 sm-a . _ .86.

109.J2x je P.a) 2"" -1-4. c) Funkcijaje parna.5 tg120o=tg(180o. . b) Funkcija nije ni -parna nl" neparna.100. ona vrijedi i za znakova: 1_I-f(x2 l-f(x+c) 1 + f(x) f(x). b) U intervalima (0. 13. () l+fx+c ·1+ 1. b) Funkcija y=cos.J2:.x -tg'(-3x)sin 3(-2x) = _x 3 -. Sinus i kosinus imaju negativne vrijednosti sarno aka je drugi krak ugla u trecem kvadrantu.112. tllokcija je nep'~rna. U intervallma (0. a slucajuje: m: k:=.a) b) c) d) 13.a) Nepama b) Nepall1a c) Neparna d) Nije 11i pama ni neparna.8.106. U onim intervallma u ./3 b)--2 2" b) Funkcijaje uvijek pozitivna! T = .a) sin1250>0 13.. 13.= 5'i ' c) 0 13.103. 263 . 13. b) sm3200 <0 c) c05116°<0 d) c052500<0 . % )u[ n.1 21. ParDe i neparne trigonometrijske funkcije 13. .a) 5in77°-sin25°>O b) cos67° . funkcijaje pama.*'a) Funkdjaje parna. Ako bi data funkcija bila periodicna sa periodom P. funkcijaje parna. to je funkcija y=f(x) periodiclla sa periodom 2e. 7C) funkcija je pozltivna.. Kako je odnos dva prirodna broja uvijek racionalan.J3. ~ = k • pri cemu su m j k ~ P2 prirodni brojevi. 13. . kada Je vrljednost funkclje O.cos800 >0 c) tg73°-tg54°>0 d) ctgl20- ° ctg86 13. 13. lOLa) f( -x)=2sin(-x)=-2sinx=-f(x). funkcljaje Pozltivna. c) . 27r)- %JU ( 3.105.J3 . b) Funkcijaje parna. 1(--.70711 cos1200= cos(1800-600) = -cos60° = -0..1 13.a) Period funkcije Y = sin.107.97. to posmatrana funkcija nije periodicna.· ]3" ] 7" " Sn: r.:: 13. OSlnus ImaJu 3. .119.') __ (-xJl -sine-x) ·_x 3 +sin3x __ x 3 -sin3x f(x).3 6 6 6 6 13. 13.11 S. b).a) Funkcija je pozitivna Istl znak: (0. funkcijaje nepama c) f(-x)=4cos2(-x)=4cos( -2x)=4cos2x=f(x). . 13.3 P2 morali sadrzavati u periodu P.a) 13. d) Funkcija je uvijek pozitivna osim za sinx=1. funkcija je neparna.00-45°) = -tg45 ° = -1 d) etg 150° ~ ctg( 180° _30°) = -etg30° = . i ..98. b) Funkcija nije ni pama ni neparna c) Funkcija nije ni patlla ni neparna d) Funkcija nije ni pama ni neparna.. U ovom 13.a) f(. U drugom.tg33(-x)sin 32(_x) = 3 = . U cetvrtom.7.102.a) 13. Trigonometrijske funkcije negativnog argumenta. 3 13.). k' kOjlma SinUS I ... sto znaci -x-sin3(-x) -x+sin3x x-sin3x dajefunkcijapar~a.f (x) 1 + f(x) Kako je f(X+2c)=f(x). 3.99. vrijedilo bi ~ = m .a) tg2650+5>0 b) ctg573o>9 c) c05(-2260)<0 d) 5in(-270°1>0 13.[5x nije periodicna.9. b) f('x)=-~sin(-x)=3sinx=-f(x). 13. FUllkcija nije ni pf\rna ni neparna. Svodenje na prvi kvadrant 13. I negatlvna tamo gdje su sinus " kosinus suprotnih (~. tada bi se periodi P.600)=-tg600=-fl.108.8 6 6 03 cos 150° = cos(l800-300) = -eos30° = 0.104. za svaku vrijednost varijable x.J3x je P2= 2~.114. .a) sinnocoslOOo <0 b) tg2000sm3500 <0 c) cos(-950)ctg(-100 )<0 13.tg'3xsin 32x = _(x 3 + tg3 3xsin 3 2x ".a) fe-x) = (_X)3 .a) d) ctg76° cos67° b) c0524° c) ct~~~O d) tg18° sin73° b) sin39° c) tg sin 120° ~ sin(1800-600) = sin60° = 0.. b) ctgl 35°=tg(l800-45°)= -tg4So=-1. e) 'g!3So =tg(18. 13. c) Funkcija je pama. funkcija je parna d) [(-x)=-S\.11O.*Kako datajednakost vrijedi za svaku vrijednost od x.a) 262 13.8 6 6 0 3 sin13So = sin(IS0°-45°) ~ sin4SO =0. n:Ju(~. tj. 13.os(-x)=-8cosx=[(x).120.a) 2slfi-+4cos-=2sin-+4cos-=] +2.).J3x-tg.x)=3-(-x)ctg(-x)=3-xctgx=f(x). Znaci trigonometrijskih funkcija c) IT a period funkcije y = cos.11 l.-[(x). x=x+c f (x+2c)=f [() x+c +c1 %JU ( n:.

cos 32 iJ sin 58(1 ctg32 11 tg32() :::: -sin 32° -cos 32 ==~(sln~ 32° +cos 2 32())==~L 13.a) sin31S' = sin(360'-4S0) = -sin4So = _!.IX )= sina cosa clga = cos a. (361r 13n: .86603 c) cos 1230o=cosI50'=-cos30o~_O.3n )ctg ( 5. cos' 6960 +tg(-2600)'g5300 -cos2 156° .sin 32° sin 58(1 ctg32() 2 ~ 2 13 138. .a) -0. +IX )= -cosa cosa tg= -sinacosa. :.I1t 13. 2ctg 2 18° 2etg sin (.11)sin I 290'=sin2IO'=-sin30'=-0. 13. 2 iJ Adicione teoreme (formule) 13.142.S. . tgl. Ig800[g100 ctg 2 18° +ctg 2 18° 13.::: cos215°+sin215°-tg25°ctg25° == 1-1 ::::: O. 1.86603 d) tg960'=tgtg600~ I .57735 d) cos945'=tg225°=tg45'~ 1.a) cos53°cos37°..128. 2 b) ~.a)* sinl3.866025 2 13.a) cos480o::::cos! 200=-cos60o:::::-0. -13.5 b) sin870o=sin30o=O.5 d) tg585°=tg45= 1 c) ctg9300~ctg30o= 1!732 13.a) cosS7"=sin3° b) cos215°~-cos35' c) cos III '=-sin21 ° d) cos4000=cos40° 13.125.124..a) sin35"coslO"+cos35'sinl0o=sin(35°+100)= sin45° = . (rr 2J7:) 2J7: 13.J 2 ' b) cas 3 5.13I.a) sin55'=5in(900-35°)~c0535° b) sin 114°~sin(90'+24 ')=cos24' e) sin 160'=sin(1800-20')~sin20° d) sin325'=sin(3600-35')~-sin3Y J3.5 b) c05570'=co021 O'=-cos30'=-0. 2. =:!i.139.a) sm =s11I8+I8 =51.a) c0521O' ~c05(l80'+30') 13n:).fi .ln)~tgO.fi = 0.: cos15°cos15°+sin15°sin15°-tg25°tg65° :.5 b) ctg855°=ctg135°=-1 c) tgJ 230o=tgISO'=-tg30'~-0.129.137.707106 2 b) sin85°cos15° cOS85°sin15°=sin(85"-15°)=sin60'=.866025 13.11t=tg(331t+O.* sin39Sosin 145 0 ..fi 2 ' : b) sin (IX -17n: )cos(n: + IX cos22S0=cos(1800+45°)=_cOS45°~_.a) 5 b) 3 13. 2 13. )= cos ~. = cos( 2n + 1 b) 5in240' = 5in(l80'+60') = -sin600 = _ 13 .a) sin225' = sin(l80'+4S0) = -sin4S' = _ ._lc. d) sin960o:::: ~in240o:::: -sin60 r:.141. o .10. 13.123.5· b) 0 264 cos 2 24° +tg800t81O° -cos2 24° Ig272° +ctg 2 18° ctglOOtg100 ::::.a) sin28°cos2°+cos28°sin2° b) = sin(28°+2°) == sin30° == 0. 2 ' c) Ig240' = Ig(180'+600) = tg60° = ..a) sin 111r=sin( IOn+n)=simr b) cas231t ~ (cas221t+1t) =COS1t c) sinSrr=cos2n d) tg33. Q = .508 0 )eos (. b) sin825' = sin45' = c) sin 123()0= sin(3·360'+ 1SOO)=sin 150'= sin30'. 13.136.J3.\ 2J7:+I8 =smI8=Sl~ 2'+'9 =ca"<) I8 ~ -c0530' ~ _13 .328 0 )sin 958 0 etg 572 0 =~:i-g218°.sinS3°sin37°~cos(53Q+37°)"'90o=0 265 .a) cos660'=cos60'=0. = cas( ~ + ~~ )= -sin ~~ .1022 ° ) _ ) _ tg(. ctg22So=ctg(180o+45°)=ctg45°=1 d) sin210' = sin(l80'+300) = -5in30° = c) .tg l4n+ ~)= -tg~ 2 c) 13n:).132.134.13. 13. .130. 13.212 0 . 3 13.tg( -616°)tg194° ~ = sin350sin35° + cos350cos35° + tg760tg14° = 2 == sin 350+ cos2 35° +ctg I 40 tg 14° == 1 + 1 == 2.140.143.J3.73205 l3.5 sin33°cos27°+cos33°sin27°=sin(33"+27°)~ sin60° =.2 ~0. 13..j3 .49Jr. . 2 d) ctg33(P:.tg32{) - sin 32° cos 32(1.127.a) tgI87°=tg7' b) Ig280'~tg 1000~-tg80'=-ctg I 0" c) ctg45 1o=ctg9 J o=-ctg89°=_tgl 0 d) ctg600 o=ctg60 o=tg30° .i.3 2 . cos (.L.:: -ctg30° ::::: - )tg( 3. 2 d) ctg240° = ctg(180'+600) = ctg60° b) cos300' = c05(360'-600) = cos60° = c) tg300 D ::: - tg60o:::: 13.126. -.11) sin480' = sin(3600+120') = sin 120' = sin( 180'_60°) = sin6lJo = _ 13 .~ 0. sin825°cos(-15")+cos7S0sin(-555°)+tgI55°tg245° ~ :::.2~n)= . + IX }os(a .cos(-505°)cos755° . tg 2 252° +ctg 2 3420 lc.122.cos 32 11 cos 58 11 .133.

5io(30'-00) _ _-4 _ 10 a+f3 =45 0 5 6 a.. .1.+J3)=1 u svakom slucaju. -2" .a) sin(a+ f3 +y)= sin[(a+ f3)+y]=sin(a+ f3)cosy+co~a+ f3)siny= 13 120 tga-j3 ( )=-..149." 62929 1+4·- 5 => 13.tg f3tg y 13.151. coG-a )=.fi _ . ") 4 f .:':.156.-:..Ie a izmedu -45° i -900.7 = sinacos f3 cosy + casasin f3 cosy + cosaeos f3 sin y . -0 = tg(24°+21°) = tg450= 1. I .3 1 1 5 -+Iget + tgf3 13.. 2 1 .c·:: -1.tg"'y'---_t"'g..'...1g".. .J3 1 ..11 .:'g"'f3-=:-":. 13.fi = 0.o.. =tg45°=1 b) .---: ..=...eosi3casy . 119 3..c+-. tg (a+ 13) =.. .eosf3-eosasmf3 = . + tgj3 1 .fi .fi 3. + J3 = 450.fi ~ _ ./3 ... b) cos(a+l3+y) = eoso.707106. 26 5 1-4'~ 5 19 5 85 85 => 36 cos(o...f3. b) cos28'cos32'-sin28°sin32° = eos(28°+32') = eos60° = _ l . 105105502 13.J3 13...f3 =~-.ta-j3 Sina=-:~.J3 2 a -20+4 a. .fi(j) .cosJ3 + cosasinJ3.:~ => 12. Prema a) u prethadnam zadatku je sir(a+ f3 +y) = sinacosf3casy +co9'Xsinf3cosy+co9'Xcosf3siny-sinasinf3siny.y...[1+4 4 4.::::0.Igalgj3 x(1 +x)+ I-x I-x x+-_--...1 124° + Ig56° c) i 0 I' = tg(l24o+56") = tg1800 -Ig 24 tg56 ° 2 1. I"..+tgf3 Hga tgf3 etg15° = elg(45° .sinasinJ3eosy . c) . 0 1-lg24 Ig21 ° 13.:.J3 4-a 13 = 300.145.g. navedcnu formulu./3 . doblVamo:cosa::::: .. Ig(o.f3 = 30° 2 a -2a+4 tgo.x) x-~ + 1 -'-=1 xl +1 l+x 1 +x => o...=l => 17 " .~ = 0.tg o.1) 2 2 2 2 . . .'j3)=~ \2 13 12 tga=-s' Igj3=S' tg(a+j3)=O 1 1 1--·2 3 = Ig600 =. . s.f3)=smo..... tgo..a) cos41°eos11°+ sin41 °sinll 0=eos(41 '_11 0) = eos30' = 2 = 0.. cos(X=-..a) -.p+f31 rg(-750)=-rg(450+300)= J'f+3 =-2-..866025 e) b) cos78'eos33'+sin78°sin33'=cos(780_330) = cos45' =.157.. Izracunavanjem nepoznatih vrijednosti trigonometrijskih funkcija i zamjenom u ..5 . 267 .158* tg(o..--:' cosy = r..J3 13..tg y .:.".-f3) 85 4-~ 26 g{ ) 19./3) 1 13..159. -tgf3 l+tgatgf3 14 =2 =t. ..154.• 13') = -nb) SII1(o 13. Potrebno je odrediti cos a i eosp.a) .-/3 14.13 -8 34 --fii-3 13.'=c 2 3 . ') 15 cos ex:::. .J3 a-I 1+--·-4-a ..tg atg 13 .J3 (4-a)..152.= . ...153. .a) Premo adicionoj forrnuli je sin(HJ3) = sino.. 3. 4· b) coslO5° = cos(600+45') =cos60Ccos45Q-sin60osin450 = 266 a .(_15~'::.+..144.. 5 17 r 5 17 c) 13. sm(o. sinja+j3) = sinacosJ3 + eosasinJ3 22- -/3 . -sm-a../3. 2J2. c 13.146./3-3 3 25 1 13.:.30°)= 3 +J'f = 2 +..:e. Ako je x<-l.xO . ~os f3 3 7J2.147.148. Kako je tg(o.~=_ 45+ 32 =_13 85 tgcY.a) cos75° :::cos(45°+300)::::: cos450cos30o-sin450sin30o::::: = J2.:. -/3 _ .:+:. to zbir CHI3 uglova a i 13 moze biti same -135' (-3n14). cosf3 =~"l-sl11.J3 = c.sinasin f3 sin y .t''''-~". .c) tg (a + f3 + Y ) = . 3-. =lg300 = O.. ..xi.:...160 . .Q.3-3 => =~ 5 4 .. tada su a i j3 negativni ostri uglovi pri cemu .-J3) = __ ~ tgo..::.I-c'+--'x 1_ x 1 _ l.Igf3 1 + tgatgf3 00- a-I ~.150.. 15-.sinacosi3sinycasCLsinl3siny. tg.:..+j3) 5 cosj3=~.tgatgf3 tg34° +I 26" b) I "g 0 = tg(34o+26°) = tg600 = -lg34 tg26 0 . d) 2 Ig?4o+tg21° 13.155.-'-".11 = ~r.8 13.fiV ..

= (slnacos,B)2 -(cosasin.l?f =sin 2 a COS 2 f3 -cos 2 a.sin 2 IJ=
= sirra(l-sirr j3) -(I-sirr o:lsirr 13 =sirr a-sirr asirr 13 +sirr asirr f3-sirr f3=sirr a-sirr 13
sin. -,ex + cos
- (3
13.178.a) tga+ctgf3 cosa sinf3 sinasin/3+cosacosf3 cos(ex-j3)
cosa cos f3 - s'in ex sin f3: casCa + /3) .
ctgf3+ 'ga .cosJi _ sin ex
sin j3 cosa
~.-

=

.
e=2sm-cos--x . ex ex ( cos2ex
. 'Jex} ex
. a ex: 'Jex ex . 'Jet ex
b) SII\(X-CQ!{X'
tg~-sm- -- g-=2sm-cos---coS"" -tg-+sm--rg-·-=
222,222222222

1

1+-~=I+l=2

.

tg45°

\

I
13.163. 2.

13.164.

13.165.a) sino:

b) cosa

c)

r

cos(o:-~)

13.166.a) rgac{g~
b) I
c) tg~
13.167.a) cos2~
b) 1
13.168.a) sin53'sin67'-cosI4'+cos3JOcos23° =
= sinS3°sin67Q-cos14°+( cos37°cos23°- sin37°sin23°)+ sin37 c sin23 c =

=Sln"2

= cos37°cos23°+sin37°sin23° -cos 14°+cos60o=

~

13

d)
13.169 a)
b)
2 2 2
cos(a + 13)
13,170.a)
b) 0
c)
d) ... = tg4S" = 1 .
cos(a - 13)
sio(a - /l)
13.171.a)
b) 0
c) -tg75°
sin(u+/l)

c)

13.172.a)

b) ... = tg4so=1

13.173.a) cos2a- sin2a tga= cos 2 a - sin"a - 2sin 2 a

c)

I,,:

= 1-4sin2a

-~ )=tg ~

b)]

=

13

c05300
.

13.1

268

li

sinG S° +30°) = sin45' 2
.fi l6
c05300
cos300 = 13 =
= 3
?

77 a) si~a +f3)sIr(a -,6) =(5inacos,6+cooasin,6Xsinacos,6 -~o;asinf3) =

., a )

. ex
1
ex
2 +sm2 \l::::sm2'--a~=tg2'
ex

cos 2

[

I

)

.

cos .._2

J -

= tga + tgf3- (1- tga Igf3 X,ga + tgf3) = ",lgc::a_+c.:I",g[3::..- tga - tgf3 + Iga tgf3(tga + tgf3)
I-Iga Igf3
J - tga tgf3
Igatgf3(tga + Ig[3)
!3 (
B) .
=tr:o:to ["ex+
1- rgex Igf3
"".
(>

13.180.b) (J-lga)cos(45o
! +tgo:

-(X)

:::: sin (45 0

13.18I.b)

,

l-tga ,c05(45 0 -a)=tg(45 0 ,a)co5(45 0 -a)=
1 +tgex
'
-

ex)= sin ~O() -

(45() + ex

)]= cos(4So + ex)

(ctgo: + ctgf3)ctg(a + 13) - (ctgf3 - ctga )ctg(a - 13) =
= (ctg a + ctg f3 )- -,-ct.'o"g-,-a.cc-"lg'Cf3,---~1 (ctgf3-ctga) eta0 actg f3 + ..•1 ~ •
etg f3 .- erg ex
etg ex + etg j3
= ctg a ctg f3 - 1 - ctg a Cig f3 - 1 = - 2 .

13.181. a+f3+y=i =>

13.176.a)

5io15° casIs" + sin300 coslSO

cos-'

2J

tga +lgf3
- tga - tgf3 =
tga tg[3

13.179.a) t g (
a +)
[3 - tga - rgf3 =

c) tga

13.174.a) 1
b) -tcr'a
13.175.a) sin(4So+a);::; sin45°cosa+cos45°cosa = coS450cosa+sin450sina =
= cos(45°-0:)

,a

. ex

= sin53°sin6r-cos14°+ cos(37°+23°)+ sin37°sin23°::::;

= cos(37°-23°)-cos 14° +cos60°=:; cos 14°-cos 14° +cos60o::::;cos60o::::0 5
b) sin20o+sin13°sin57°-sin33°sin77° = sin20o+sin 13°cos33°-cos 13~~in330=
= sin20o+sin(l3°-33°) = sin20o+s1n(-200):::: sin20o-sin20o:::: O.

,a '\

SIn--1

. ex
ex . 2 ex et
. ex
ex. ex ex \ . ,ex
ex
2 .
=sm~cos-+sm
-tg-=sm-(cos-+sm-tg - I:::::SIO- cos-+-- 1=
22222222122
al
.
\
cos

a+f3=~ -y

=>

=>

tga + tg[3
- - =ctgy

=>

Igatgy + tg f3tgy ~ I - tgatgf3 => tgatgf3 + tgatgy + tgf3tgy

13.183.

1 - tgatgf3

=>

tga + tgf3
1 - tgatg[3

tg(a+f3)=tg(~ -Y)
1
(
. \.
=> tga + igf3 fogy = 1- tgatg[3
tgy

= 1.

cos2x+cos2(x~0:)-2co5xco5acos(x-0:) =
= cos 2x+(cosxcosa+sinxsina)"-2cosxcosa(cosxcos<x; +sinxsina) =
~OS2X+COS2XCOS'2ct+2 cosxcosasinxsina+sin'2xsln 2ct-2cos 2xc'os2a
-2cosxcosasinxsi_nci =

269

=

),2,2
a+sm xsm a = COS2x( I-cos2
0:; +sm xsm a =

212·2·2
COS X-COS XCOS

. 2
,
")' 2
. 2
= cos-xsm-o:.+sm xsm
a::::: ( cos-x+sm
x sm a = sm
Cl.
13.184.cos'o:+cos2p+cos2y-2cosacos~cosy ~ cos'O:+COS2~+COSy( cosy?

.,..,'

2

2cosacosl3)~

2
~ cos 0:+cos'l3+cos( 0:+13)( cosacosl3-sinasinl3-2cosacosl3) ~
~ cos'o:+cos'I3-( cosacosl3-sino:sinl3)( coso:cosl3+sino:sinl3) ~
= cos'o:+cos'I3-( cos'acos'l3-sin 20:sin'l3) ~
:::; cos2a+cos2B-cos2o:cos2~+sin2asin2f} =
2
2
2
2
2
2
2
2
C05 (%(1'- COS2J))+COS2~ +sin asin f) = cos asin f)+cos J) +sin o:;sin B=
2
2
2
2
2
::: (cos a+sin cx)sin2f)+cos !) = sin f)+cos 13 : : : 1.

13.185. * COS\:HCos2~+cos2)'+2cosacosr:kosy =
2
= cos'o:+cos 13+cos' [1800 -( o:+I3)J+ 2cosacosl3cos[180o( 0:+13) J~
2
?
2
= coS (Hcos-l3+cos (0:+13)-2cosacosl3cos(0:+13)~
2
2
2
:::: cos a+cos f)+cos 2a cos2f)-2sinasinJ3cosacosJ3+s1n asin2p2coso:cosl3(cosacosl3-sino:sinl3) =
2
2
2
== cos2a+cos2~-cos2a cos 2 p+sin 2asin 2 f) = cos 2a(1-cos J3)+sil/asin J3+cos J3 : : :
2
2
2
2
2
= cos2asln2~+sit11asin2J3+cos2J3 = (cos a+sin a)sin2j3+cos J3 = sin J3+cos J3= 1.
tga + tgfJ
13.186. a+I3=180'-Y ~> tg(a+I3)~tg(1800-y) ~> ----··--~-tgy
1- tga tgfJ

=> tga + tgfJ ~ -tgy(l- tga tgfJ)

=>

tga+tgp+tgy = tgalg~tgy .

13.192. Odrediti cos2a,a zatim tg2a, tg2= 32.
49
2
2tga
J_lo a
13.193.* sin4a ~ 2sin2acos2a = 2-~-2-' - O 2
l+tg a 1 + tg a

. . (2"2a) = 2"a 2"a,

13.194. sma=SIll

rgrx

l

2'
Sln

a

cos

cosCX=cos

(2 2a) =cos ,a '2a2
~i-sm

a

2

2tg 2
,a
l-tg- 2

-0,96, cos4a ~ 0,28.

ctg --1
ctga =
2
a
2ctg-·

2

,-

I

13.197. tg=-v2 -I, sina~ ~===o=
J+ctg-a

.

.

.fi.

.fi.

,

s11120::::: 2smacosa =--. cos 2a;;;;: - , tgLO::::: 1, ctg2a = 1.
2 .
2'
,

60
91
13.198. sino' ~ '109 ' cosa~ 109

tga~

60

9] , etg=

91
60 .

a

13.187.

;5

COSCX=-

.

3"

sin(a-~+y)

2tg~

-fi
3
GOsP=-, cosv=4'
"
5'

-

= sin[(a-~)+yJ = sin(a-l3)eosy + cos(a-l3)siny ~

:::: sinacos~cosy - cosasinj3cosy + cosacosf3siny + sin(Xsin~siny =
=

13.11.

3. -J7

3 . f5 3 -"- + ,_Is 17 2 + 3. 3 2
34345745345

5.

120

119

169

169

2

270

4
5

4

6
3+··5

21
5

.

2

r;

=0

4a{l-a 2 )

t3.20L Sll1X=±I+a2' sin2x=+

13.190. rga=---

I

1+3~2_()
--2
3 -9

__
1±_4_
1-4
3.- 7
1+4

4(a-b~
a 2 -6ab+b'
? ' cos2x=
(a + b)(a +b)2
1-a}

-1-[5

cosl3~--, sm213~--, eos2~=--

l-cos2j3

3-2

13.200. sm2x=+

Trigonometrijske funkcije dvostrukog ugla i poluugla

]3

4
~

4
21

5

60

3, 3
4 . 2 7'
24
13.1 88 . cosCX=-. tga=-,ctgcx=-, 5111 cx;=:_smacos(X;:::;;5
4
3
25
, .'
7
24
7
cos2a=cos-U-sm-(l=; - , tg2a -= -'ct cr 2u:::.:25
7'
b
24 .

13.189.

sina
13.199.
3-2cosrx .

617_-~9:fS_S_+ .'1.mc::.3-,--S~+-=2-,-4

_£_a

l+t f ; - - " 2

,,6 rg fJ
sin fJ =-:;-,
0

h?

~-:-"L

9

517

6+a

2

y- , cos2x=

IS iii 75 stupnjeva

6a 2 _I_a.1-

6+a y
2

917

13.202. sm2x=-, cos2x=±--, tg2x:::±-16
16
35
4
13
13.203. tg2y~--,ctg(2x-2y)~3
84
.
8,/10-1
14-7.[5
13.204 .. _sll1(2x+y)~
,cos(x-2y)~ - - - - ,
.
D
27
13.205.

. 4(a-b}f;b
a- - 6ab+h-

tg2x=:r-,------,

13,206. sin4x

~

sin(2x+2y)~

-0,96

J8-2S.,J5
-'---,--'81

13.207. eos4x

~

-0.28"'-

271

'1- 0 eas(2·1S0) ; : : cos30o= _
-f3.
13 .208)
.a cos-'15°'
-sm-.);;::::
2

13.217.a)

b) 2sin67'30'cos6r30' = sin13So = sin(l800-4S0) = sin4So= .f2
2
2

c) cos 22Q30'- sin222030'=cos450=

.

. 2n.
2 Slll

3n

cos18

.J2 .

13.209.a) 1-2sin215°::::;cosl15°+sin215°-2sin215°=cos215°_sin2150=co5300

=

-J3 .

2

l-tg 1S0

2

___ 2cos 1So -(cos 15° +sin 2 15o)

1- 2sin 222° 30 ,

sin(90o-1So)

cos18°

cos18 u

. 4"

-

sin' 22°30'+cos' 22 0 30'-2sin' 22°30'
cos 30° 16

cos18
cos18():=1.

cos 18°

sin 40° cos 40° sinlOo

2sin 20°
(2 sin 40° cos 40°)sin 10° sin80osinlOo

2 l-tg'15°

2cos' 1SO -1

c)

sin72 u

251n200 cas20 D cos 40° sin lOG

2tg ISo
2

2"

COST= SIn --:;-.

b) sin700sin500 sinJ 0° = cos200cos400 sinl 0° =

2

tgJSO

.2"

? 18 ) 4' 180
360 4$in 18° cos 18° cos 36°
2sin36° cos36°
13 ..a
SIn
COS
=
0 0

2

b)

2nl

. 2n. (n

Tsm'14- = 2510 7slnl2-7)= 2S111 T

4sin200

4sin200

2sin 20°
2coslOosinlOo

sin20D

1

8si11200

8sin200

8

2

3

'] 3.219 .a) si n3 x:::::sin (2x +x ):::sin2xcosx +cos2xsi nx=2sinxcosxcosx +cos xsinx _sin x

cos 45°
2
4
4
b) cos 2u-sin 2a=cos4u

13.210.a) 4sinacoso:cos2o:.=2sin2acos2u=sin4
c) cos"2a
2
2
d) 1-8sin acos a= 1-2(2sinacosa)2= 1-2sill!2a:::::cos 2 2cx+sin 2 2cx-2sin 2 2a=cos2a.
13.21I.a) -1
b) 1
c) -J
2
2
4
d) cos a._6cos a. sin cHcos 4 a:;::( sin 2a+cos 2 o:}2 -Ssin1 CX::os 2 a::::: 1-2s1n 2 2 a;::::cos4a
sin 10°
sin 10°
sin 22°
13.212.a) _ _
b)
sin200 2siniOocoslOo
2cos]00
sin44°
2cos22°

3

2

:::::2sinxcos 2x+Cos 2 xsinx - sin 3x::::: 3cos 2 xsinx- sin 3x:::::3sinx(1-sin x) - sin x :::::
:::::3sinx-4sin3 x.
b)
cos3x -= cos(2x+x) = cos2xcosx-sin2xsinx:::::
'.,
?
.
' 1 +cos-x
' )::::: ( COS"X-s1l1~x)eosx-_sll1X
cos x Sl11X
= COSX(
cos-x2
2sin xcosx:::::
= cosx(2cos 2x-l )-2cosx( l-cos 2x) = cosx(2cos2x-I-2+2cos2x) =
:::::: cosx(4cos 2x-3)::::: 4cos 3 x-3cosx.

:;0_

c) 2cos20°
sin 10°

13.213.a)

!-cos20o

c)

d)

2sIn I

b)

2sin 10°

cosx

1 +cos2x

2eos 2 x

d)

2eosx

2sin x

sin2x

2sinxcosx

1 +cos2x

2eos 2 x

13.214.a) 2cos23°cos67o:::: 2cos(900-67°)cos67° :::: 2sin67°cos67° :;:: sin 134°
= sin(1800-46°) = sin46°.
b) 2sin700sin20° = 2cos200sin20° = sin40°
c) (cos70° - cos200)( cos20° + cos700) = - cos40°.
d) cos]O°

b) ~
8

13.215.a) sin800

'lex

.-,a

cos- -+s1o- 2
2
b) ---'---'=-cc
2
l~sjnC(

(

272

COS

~2

-

sin

9:.1
2

J-

c) ctg100

( a . ai'
i

+

cos--s1o~

2

0'

ex

2

2

-2cos~sjn-

2/

a

0:

cos 0: cos 2a cos 40:

2
sin 2ex cos 20' cos 40:

4sin ~
2

4sin ~
2

rgx.

=

13216
.
.'a)

-1

0

13.22I.a)

tg 2 (45 + a - 1
tg 2 4So +0: +1

(l+tgo: \['

!---

II - tgo: /

41go:

2tgo:
1 +tglo:

+1

ex)'
(\ ·2a.
2
SJn-

2sin~
2

sin 4a cos 4a

sin Sa

8sin~

16sin·~

2

(1 + tgo:)'

---(1

2

- (1 - tgo:)'
tgo:)'

(1 + Igo:)2 + (1 -::tgo: )'
(1- tgo:)'

sin 20: .

. a

cos--s1o- .
2
2
cos-~

2 sin

S1 nO' coso: cos2a cos4a

2sin~'

2

sin 10°

cosx

251 n ~ C05~COSO:' cos20' c0540'

13.220. cos~cosC(cos20:c{)s4a = ._......2~-'2~_-:-_ _ __

2sin 3x

3tga

1 .
c ) -sm2a
2
=1.

- .-

3tga
13.222. tg~" = 2

, tg(~-a)

IgfJ-tgo:
1_ + tgf3 tga

- - - -tga
2

273

~_ b-J3.-2s.:. .J3 5=J:3(2-~) .a) ['.fi _ _ _2_ :::: 2 .J2(J +sin2a) = ~2(sjna+cos(jl r:-~ 2 1C : ~ 13. 2 2 13..:S.'~ 2 .a) .a) sin..J3y2+. .-=2smx.~..-cosa[ 2 _ 0 7 [sll1 · .x .( ex +"4 .a 0 l. t+cos".:.n: 24 n: cos24 SIn- .O:O. ..x:O.a) .228.J3 )2+~2+.. .229. b) .. I ..223.224.2 274 27S .J 2=+=2=c=0="'=x =J2+.J2coi2\+2sirf 2\+2co.:...J3) f2=J3 )2+~2+.oa <X\ IX I 3 710 a. './3 " 12 ~2--13 ~2+-13 - 2--13 (2-~2+.~.-)! = "\14c05.23 J.J3 13.fi .---.a) d) to-=2-. xE(2krr. O:O.. .J .226.-+S1!1~ ~ + 2 cos.fi.a . 1C 4 n° .J2+2cosa = 12lcos.--sm.- 2 2 IT l-cos- I fi 11-~ J2 . ._ _ _ 4 1__ 2_. n:+2krr)."C ~' ~l+ 1..c 4 2 4 2 b) cos'x.J2 8 2 )Z-JUJ3 ."2-+-.-"~ 4 nIt:.i =~2Sin2 x + 2cos' X +12cos2 X - { 2sin' "1 = ~4CO.I1'2\ = 13.. ~ ._ 3tga -2tga tga 2'+ 3tg 2a - sin aeosa sinaeosa 2+"sin 2 a sin a sin a cosa cosa 2+ 3( cosa sin a )2 2+3si~"~ cos 2 a 2sinacosa sin2a =--4+1-cos2a 5-cos2a = _ 13.2-. 2 ~-cos.-"-=2cosx.. -.L2-b+-I3} (2-~P _ b) ~ 2 2 4" Is in 2al 13.": ~~cos: 8 = 2· ____ 2 = 2 ~l+COS.I g3xl 2 . .J3 2+~2+.~JUJ3 ')2+JUJ3 .J3)2+~2+.a)sin~=sin.rr = 2cos"4 ex + SlD "4cos ex 1 = 1 2.4sm. V 2 2I \ 2 2.J3 2+~2+.1_2 = _2_ = 2-fi = .= 16.": 13.= 2 cos.n: 13.x. SHl24 ~ j.x::. -.' = J2 + 2lcos2). ".":=sin. .2.'l.J. 13.. kEZ.227. e) lr .B..232.= _ 4 =.fX.72 cos~=cos1:::: -2-:1 r _( -.fi - ff J4-(2+.~a .fi I= = Fljsinex+cosal = 2-s1nex+-.(2+~2+-13 12-b+-13 = ~2+~' = J2+~4coS' 2J.] " 21IS111 r .225.x:o.. 2 .

.·8 . ~:::: <.=2__ +? .-2 X cos 2 X cos 2 2 13._. x 2 cos.. 2_ l+tg _ 2+__ . x sinx 13. cos 1 ~-sin..x l-tg. ---·x·· ]: x+?to~+l-tg 2 1 -+ ) sin x-+ cos X / _ b l+tg 2" .~.--. = sinx .y2+'i2 I+ .o -2 ) x 2eosx d) to '"' ._ ctgx.-4 2C05.J2 I~ r: ~--.? I1 .2 r:.. l: X +? Ig ~ _ 1 -+ tg ? . 2x 13.. .. x I-tg' - 2 2 2 .: x smx 2sin-=--cos2 2 ') SilLY .236.= -.S X 2sin~ X ct .L~' .TC => 13.X cos x __ 2 l: . .' 1+ tg 2 -_ ? ---------== l+tg2 l+tg -_.2 X . 2tg x . x cos- cos x b) cosx =-1 cos .. . .'2 __ 2 r.2_-:: ..-+ 11 2\ 2(1 + tg -x '2) x J = tg?_ 277 .cos 2 x x c) "2 _ _ _".1'7-._~ ~.235-. x 2sm.= v. x - cosx - 2 _ _ _".:: >j2+.a) . COS --sm 1--._.: 1. 2 c) 2+hT~ 4 . cos2 x+sin~ x+cos1 x ..233.I ~12+f2. 2 x sm"2 2 X sin21+ __. )..a) sinx =-1 C05.." .2: • 2 X 2' ___ 2_ _ . x COS- sin x(l -. sin':'" sin- 1+cos2x 2 .tg .?sinx(l+co5X) _." b) x cosx d) -.-=-J.-2 ).:::o -.~in X+Sil.. l-tg2-2~' I +tg ..L~~. x 1.a) 2 -=~-'- x sin 2 - . 2 2 '- cos - cos~ ..2: cos x .-.12+~ \-~-2--="--..2 x cos --+sm 2 2 .-- ") x . ? 2 2" .cos x)' I " 2sinx+2smxcosx 2tg 2 x 2 x 2 -+ 2tg- 2 + 2tg 276 sin \: cos x 2S11L\-~. x 2 X .. x sin. _'1-_ --sin:? ~ 2 +-.234. x .- .Sin X 2 1.._1.~ 2 X x '2 2tg ~J tg ~.' .._' ?' X Slll.2~-:: =_..-" 'Ii 1 == cos~ . 32 I-cosx .x I+ sinx-c?sx --_.!. cosx \' x 2sin ':""'cos-- .-' x 7tg- x cos- 2 X tgx x '2 2 2sin-cos- 2 2 cos _x 2 '2 cos. ? x 2sin2 x x cos- o ?t . x ~tg~ '2 __.2 1+--..O 2 2 in 2 ::.x cos - 1 +.. . $10- ..0 2 2 + _ _ __ 1+ ._~ cos-') -x .. 2 X 1+ '-.

..Sln 2' sIl1 cos x .241..+2sm--=4sm--· 2 "I 8 a-{3 -sin' a-{3 =2cos. ../2 -v2l-cosx+~smx I 43n: . J[ rc tg tg8 4 ex: 2 f3 2 Y ] -.-:. (sino:· sinll)' + (cosa· cosf3)' = 2 :::: sin 2a-2sinasin/3+sin p+ cos2a-2coso:cos~+cos2~ = 1+ 1·2(cosacosll + sinasin[3) = 2 ~ 2cos(a·p) = 2 2 2sin ISO cos ISO ----=--~ =-~ =4 sin ISO cos ISo ._ 2 (l-cos..-'.a) tgISo+ctgI5° = -'F2sin(X-45"-) = ..J2-cosx-sinx sinx-cosx 2.4 1[.cos j3 + 1 .J2co~x-45°) 2 b) x-45° tg--2 2 = ).. 237t)2 -25m . 51[. 2x) X. x COS...=---tg -=1[.37t :::: cO$"-+sm .240 .::.= 2 .cos x sin x fEcosxXl+cosA) ~ J+cosx V 7 -.)' (l+cosxXl-cosx) = =: 2 l-sinx 2-' = 2( I-cos 2(.2 .238. sina(sino: + sinl3)+cosa(cosa..:.l+cos.{3 2 0 74? * 1_l.-2cos--sm -+13. x cos-+ sm- 2 2 x cos2 x _ x COS-+S111- 2 2 x cos·2 ... x x cos 2sm -cos222 iii tg!:'= /l-cosx 2 VI+cosx = ...__~ + _-. _.243.J.371: .0:-/3 .Ji d) .-J_ Ii-) "'2(. 27t)2 .c.- 2 ( b+c-a h+c+a + a +c-b a+c+b + a +b-c a+b+c = o+h+c' :c. x .1+ . x c) ~n- =-=x ~- = __2_ + 2sin 2 ~ ..1 .-4So) = 1(..7f .Ji vL -COSX--SlllX \ 2 )2(I-cos(x-45° )) . X) (lcos. 7f 7f 1 . .239.. b) tg2= !J-cosx 2 278 (I+cosx)' abc 1 ._ . 2 (cos' 0: - 37f)' = 1-i4+2+1-24 121312 = 8.COS a 1 .a) tg !.SJl1- x . =1 ll+b+c xl 2x+ .:c..sin 2" sin x 2 =: ( x J x . . = __2_ = _ _". x 2 2 COS--S1l1- 1.+cosj3) :::: sin a+sinasin/3+cos\x + cosacos/3 = 1+cos(o:'[3) = l+c05' 'l 13. x x sin x_ ---"'---"-::::: x 2 2 cos2 x cos2 27t :::: cos -+I3cos -+cos -+sm -+sm .~ _ .. ..---+ 2 ' 2 ' 2 J + cos a 1 + cos f3 1 + cos Y J 2.~2_~ -41C [-1'2J' \ .'T" cOS"-+Sln -coS"-:::: ( 888828888 2sin ~COS2 ~ 2 2 ?_sm-cos--::::.::::: _ b+c + a+c + a+h abc 1+-.\)2 sinx x cos 2" .237.. 13 .= 8 4 8 8 8 COS X =. _43n 2 1(../3 2 sin 30° . +134+1-ilsl~ sin 15° _---.. x .cos Y -·+tf{ -+rf..::::::'.j3 + 2 sin 20: ..Ji sin(... 37f) :::: cos .1: 279 . xl x+ .1+-b+c a+c a+b )x cos ..° 2 x .- 2 = 2.2_ _ = 2.2___"-.:c. 2 X 2 ? X COSx tg-+2sm -ctgx::::--+2sin~= 2 2 x 2 5inx cos2 . ' tl{ sin'::' 2sin '::'sin ~ J3. 8 8 7f 8 tgtg8 8 " c \ sin 2 IS° + cos 2 ISO cos 15° I-tg.' 2 x~45° 2 Sin . 2 1[. -+J3cos -+_ = " 2 -+cos " 4 -+cos 3" ' (-+" " ) +cos '(" 8 482828 41C x 2 cos~ sin ~ (I + cos x) Ii '" r. cos -+13cos -+cos '·_+cos -+cos--= 8 4 8 8 8 x smx . _ sin 20: .. 2 cos 2fX .. 71[.)x S111.sm 2 2 cos2 5111-) 2 2 2 x ." 13.7f)' 1-il Sl"4 . 2 . 4 31[.J.7t.Ji-.= . .(-/3) .c.fX-jJ .tg' '8 ctg--tg.' -=_. x-45° x~4So 2sm ---cos---" 2 2.371: . =---+ cos 15° sin 15° 13. 2 2 2 i3.0:-{3. . .x x x x 2S111~COScos--·· cos2 2 2 2 I-cos x I_I-cos 1X = (l-cosx)2 = l-cosx sin 2 x sinx ~~ ~ (l~cosx)2 V(1+COS..2 .. cos} .= 2.." .

11. "Vissaja skola".1977. 1987. Kiev.. 1974.11.JI-sin x + sin x+ . razred gimnazije prirodno~matematickom smera. 2.V.XLI). 1996.. 1994. Sarajevo. 14_ Milin L.lADATAKA 1Z ELEMENTARNE MATEMATIKE .I.Kurepa A:MATEMATIKA 2 za drugi razrcd gimnazije.zbirka zadataka za drugi razrcd gimnazije. 9_ IvoviC M_Z_. 2 L TRIANGLE -matematicki casopis za ucenike i nastavnike osno~nih i srednjih skola Udruzenje matematicara Bosne i Hercegovine.:ELEMENTARNA MATEMATlKA-resenie zadac.lvanovic Z2BIRKA RESENIH ZADATAKA IZ TRIGONOMBTRlJE SA ZADACIMA ZA TAKMICENJA I PRIJEMNE ISPITE NA FAKULTETIMA.1984. Mihailovic Vojislav: GEOMETRIJA za II razred gimnazije priroonomatematickog smera.Stupar Z_:ZBIRKA ZADATAKA IZ MATEMATIKE sa rjeScnjima u. Beograd 1972.1988.:Zbirka zadataka iz matematika 2. Zavod loa udzbenike i nastavna sredstva Srbije.benike i nastavna sredstva Srbije.. 5_ Brackovic M_.Beograd. Beograd. Beograd 1989. 13. 19.Vigodski M.sin x . 1987.azred . MihailoviC Vojislav: Zbirkaresenih zadataka iz gcometrije za IlI.Demirdzic L:ELEMENTARNA MATEMATIKA za kvalifikacione i prijemne ispite. 1977.II + sin x . 10.Zagreb. Mintakovic Stjepan:ZBIRKA ZADATAKA lZ MATEMATIKE za drugi razred srednjih skola. Beograd. Beograd.feSenjima i rezultatima.Jl. 17_ Mintakovic Stjepan:ZBIRKA ZADATAKA ALGEBRE 2. 1994 11. Alekseev V. "Naucna knjiga". Zavod za izdavanje udzbenika. MATEMATICKO FIZICKI LIST za ucenike srednjih skola (XX. 1972_ 4. 20.. "SvjetiosC' zavod za udzbenike i nastavna sre~stva. Moskva.. MATEMATIKA za drugi razred gimnazije.D. 281 . Zavod za izdavanje udzbenika.Stefanovic:Zbirka zadataka jz algebresa uputama.II l+cosx -------~=---- 2sinx Sill X cos~ _ x x ?_sm-cos- 2 280 x 2cos~ ~ 2 2 2 ~ctg2_ x 2 sm2 1. 1971. Masinski fakultet Univerzitcta u Sarajcvu..I.:MATEMATISKOP 4-· zbirka zadataka za drugi razred. ICS.P.sin x)' . Sarajevo. Zagreb. <"SvjetJost" zavoo z~ udibenike i nastavna sredstva Sarajevo.. Zavod za udzbenike i nastavna sredstva Srbije.TomiC S.na poglavlja za nadarene ucenike srednjih skola "GRIN" Gracanica.x LITERATURA: Slll-· 1---~ X cos-- _ x x I+tg- Slll- 2 1+~_2 7C x tg--tg 4 2 7C x tg-+tg4 2 x cos2 13244_ . 3.11. Bogoslavov T.II . Tesanj.putama i rezultatima . 1981. ~ 2 2+2. Daki':: Branimir:MATEMATIKA 2 . 22_ Zivkovic R_.II . 18. "Naucna knjiga'-'".Jl + sin x + . 1972.M. 1976. Zavod za udzbenike i nastavna sredstv~. Abramovic. Snajder M.T. Huskic A. "Skolska knjiga".sin x + sin x .. Sarajevo 1997.si~ x .sin x .J. 16_ Mintakovic Stjepan:ZBIRKA ZADATAKA IZ TRIGONOMETRIJE Zavod za izdavanje udzbenika. IGKRO "Svjct1ost"-OOUR Zavod za udzbenike.! 968.2000. "Visa skola". 6. Beograd.:ZBIRKA . 7_ Hadziaganovic A: ZBIRKA RIJESENIH ZADATAKA IZ MATEMATIKE Odabra.. 1989. Sarajevo. Antonov M. Stefanovic R. Milio L."Sk.:MATEMATIKA-algebra i eletnentarne funkcije.Milosevic V_M_:ZBIRKA RESENIH ZADATAKA IZ MATEMATIKE sa zadacima za taktnicenja i prijemne ispite oa fakultetima.V.Nikitin V. Sarajevo. gimnazije.gimnazije.. Zagreb 12.k" .. za 3.Ivanovic z.Ognjenovic S. 8.II + sin x + . Kurepa S.Sarajevo. 15.M. Zavod za udz.Starodubcev M.-! 999.Saankin A.Fatkic H_.za drugi razred .:Metodicka zbirka zadataka iz matematike za srednje skoie.

... 282 34 35 36 37 37 39 40 41 KV ADRA TNA NEJEDNACINA (NEJEDNADZBA) I SISTEMl (SUSTAVI) KVADRATNIH NEJEDNACINA (NEJEDNADZBI) ... Ziatni presjek duzi. ......1.. 43 44 45 46 47 50 50 52 53 5.6. EKSPONENCIJALNE JEDNACINE (JEDNADZBE) 1 NEJEDNACINE (NEJEDNADZBE) 11... 3...... Proporcionainost dul..... Simetricnejednacine (jednadzbe) 8..... 20 2.. . Jednakost dva'kompleksna broja .... Primjena slicnosti l1a pravougli trougao..........7...... 4.... SKUP KOMPLEKSNIH BROJEV A 3.... lRACIONALNE NEJEDNAC[NE (NEJEDNADZBE). <0........... IRACIONALNE JEDNACINE (JEDNADZBE). HOMOTETlJA I SLICNOST 2... Njercnje duzi.... ... 18 2...8. 4........ .. KVADARATNEFUNKCUE 55 6.........2....... Operacije u skupu kompleksnih brojeva(sabiranuje... Osoblne simetl"ala unutrasnjeg i naporednog vanjskog ugla tfOUgJa....3..SADRZAJ PREDGOVOR 1...6. 69 10... Normirani oblik kvadratne jednacine (jednadzbe)... 1.. Eksponencijalna nejedllacilla (nejednadzba) oblika af(x)<ag(x)...2... STEPENI I KORUENI Stepeni sa prirodnim izloziocem (eksponentom) Stepeni sa cijelim izloziocem (eksponentom) '" .6...7... 60 7.... Bikvadratne jednacine (jednadZbe) ........ Neke jednacine (jednadzbe) treceg stepena (stupnja) 7. . 23 2... Tangentni j tetivni cetverougao..3.... ... Kruznica (kruzna iinija) i krug....Taiesova teorema.. 4..4.. Eksponencijalna funkcija 73 11.. Rastavljanje kvadratnog trinoma na linearne faktore.. 4......... 71 11.. 25 2.... Kvadratnajednacina ~ razni zadaci ....... Eksponencijalnajedllacina (jednadzba) oblika af(x)=ag(x) ........ . HO\1lotc:tija gebmetrijskih figura 24 2.. NEKE JEDNAC1NE (JEDNADZBE) VISEG REDA 7.3.3... Kompleksni bfojevi-razni zadaci ......5...8... Znaci rjesenja kvadratne jednacine . geometrijska sredina dviju duzi...... Konjugirano-kompleksni brojevi ..i. 2..7. Sricnost geometrijskih figura ......... Samjerljive i nesmjerljive dut! .. Polara tacke u odnosu na kruznicu ----------------------------32 3.... 3 6 7 8 16 4..5. 4.... 1..... Modul (apsolutna vrijednost) kompleksnog broja....kruznicu.........1.... 4......... .............3... 3. 63 65 65 66 SISTEMI (SUSTAYI) KYADRATNIH JEDNACINA (JEDNADZBI) 67 9......1.. 1... Zajednicka mjera i najveca zajednicka mjera dvije duzi.......2...5.........4..... Binomne jednacine (jednadzbe) 7. 3... 4. Pitagorina teorcma....... Centralni i pcriferijski ugao...... ........4.1.. geometrijska proporcija... Primjena kvadratnih jednacina ........ .2...... ...... 29 2.. KVADRATNA JEDNACINA (JEDNADZBA).. Kvadratni trinom.2. produzeria proporCija...... 73 11...2.... Rjdavanje nepotpune kvadratne jednacine .....4...1. Tallgente kruzhice. Vieteove formule.. Dijeljenje kompleksnih brojeva 3.' Mjera duzi..3....mnozenje) 3. Rjesavanje potpune kvadratne jednacine . Preslikavanja kompleksnih brojeva u skup tacaka ravnLKompleksna ravan 3.. ..1.. 7.oduzimanje... Potencija tacke 1I odnosu na... Diskriminanta i ispitivanje prirode rjesenja kvadratne jednacine. 4. 1.... 75 283 . Korijeni Stepeni sa racionalnim izloziocem (eksponentom) .......4.. 21 2..

Orijentirani kut (ugao).4. 12....... 78 80 82 84 87 13.7.8.. Trigonometrijske funkcije negativnog argurnenta.... Logaritamske nejednacine (nejednadzbe).. Pojam logaritma i logaritamske funkcije.. 91 13... Definicije trigonometrijskih funkcija ostrog ugJa u pravouglom trouglu (trokutu) . Radijan 89 13. Dekadski iogaritmi ..5.. Logaritamskejednacine Uednadzbe).9. Svoaenje na prvi kvadrant 13. Adicione teoreme (formule) 13.. Pravila logaritmiranja...10.6. 12... Osnovni trigonometrijski identiteti .3. Periodicnost trigonometrijskih funkcija 13...1. Trigonometrijska kruznica i predstavljanje uglova (kutova) u kruznici 90 13.. Osobine i grafik logaritamske funkcije 12. Prelazak sa jedne baze na drugu.4..2.... 13.. Trigonometrijske funkcije dvostrukog ugla i polo vine ugla..12. DefinicUe trigonometrijskih funkcija na trigonometrijskoj kruznici 90 13.1. LOGARITAMSKE JEDNAClNE (JEDNADZBE) I NEJEDNAClNE (NEJEDNADZBE) 12. Pame i neparne trigonometrijske funkcije 13. UPUTE.3... 12.. Znaci trigonometrijskih funkcija 13. LOGARITMI....11. RJESENJA 111 LITERATURA 28i .. 284 93 96 97 98 99 J01 105 REZULTATI. .2.5. OSNOVI TRIGONOMETRIJE 13.