P. 1
06 - Slovenija

06 - Slovenija

|Views: 36|Likes:
Published by Dragan Šipraga

More info:

Published by: Dragan Šipraga on Jun 24, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/04/2014

pdf

text

original

GEOGRAFIJE

Tema:

SLOVENIJA

.................................................................................................................................................................................................................................................................5 Popis stanovništva 2002......Opštine...............SUNČANI ALPI ..............................................................................................................8 d..........................................................4 Demografija............................7 b......................14 e....NASMEJANO POHORJE.................................14 d.....13 c....................................................................................................6 Kultura ................................................................................................................................ godine po popisu stanovništva ......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................15 Slovenačke pokrajine.............Turizam.....................................................................................................................................................................................................................................................................10 g.................................................................................................10 Geografija ...............................................................Ribarstvo.............................................................................. godine ....................................................................................................................................................15 f.........................................................................TAJANSTVENI KRAS ........................................................................Rudarstvo i energetika...............................................................................................................Industriia.........ZELENI MEDITERAN ........................................................Šumarstvo...................................................11 b.......................................DINAMIČNA LJUBLJANA ...........................................................................................S A D R Ž A J: Istorija............................................................................................................................3 Politika ................................Istorijske pokrajine ..................................................................................................................16 LITERATURA.....................Poljoprivreda.................................................................................................................................................................................................................................................................................Saobraćaj...........................................................................................................................................11 a..........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................17 2 ......................8 e...................................................................................................5 Religijska struktura ................................................................................................................................................................................................................................................................7 a..............................................................................................................................................................................................................................................................................................8 c.......................8 f...........................................................................6 PRIVREDA................................................................................................16 a..................................................................................................................................................................5 Lingvistička struktura 2002.....

došlo je čak do tri neuspela ustanka. Hrvata i Slovenaca (1929. na severu s Austrijom. Svetog rimskog carstva. Sloveni u istočnim Alpama bili su. Kada su Karantanci oko 743. Karantanci su morali Bavarcima dati kao taoca sina kneza Boruta. AustoUgarske. godine. zbog nasilja franačkog markgrofa Kadolaha. godine zamolili Bavarce za pomoć u odbrani od Avara. na severoistoku s Mađarskom. zajedno s Bavarskom i Karantanija ulazi u sastav Franačke države Karla Velikog. u Piranskom zalivu. a na jugozapadu. Posle gušenja ustanka 828. godine Karantanija gubi nezavisnost i pada pod vlast Bavarske. pod vlašću avarskih kagana. se verovatno pridružila alpskim Slovenima pod vođstvom kneza Sama. koja se na zapadu graniči sa Italijom. U 7. te je otada Karantanija vazalna kneževina u okviru Franačke države. do sticanja nezavisnosti 1991. Gorazda. na istoku i jugu s Hrvatskom. 745. severno od današnjeg Celovca. Po propasti Samovog plemenskog saveza 658. Pokrštavanje nije išlo glatko. sa svojim knezom na čelu. U različitim periodima istorije Slovenije. oni su morali priznati njihovu vrhovnu vlast. Godine 751. godine. na prostoru južne Koruške. Oko stotinjak godina ona je bila samostalna kneževina. Porazom bavarskog kneza Tasila III 788. „krajina Slovena“ sa središtem u Krnskom gradu. kao i Sloveni u Panoniji. Tragovi nekadašnje karantanske 3 . Evropske unije i NATO saveza. Slovenija je članica Ujedinjenih nacija. prva država Slovenaca i jedna od prvih slovenskih država. za vreme vladavine kneza Hotimira. Slabljenjem avarske vlasti. godine. veka formira se prilično samostalna „krajina Slovena“ („marca Vinedorum“). Karantanije (samo moderni deo severne Slovenije). Godine 623. Hrvata i Srba. počela se nazivati Karantanijom. Kada je knez donjopanonskih Slovena Ljudevit Posavski 819. preimenovana u Kraljevina Jugoslavija) između dva svetska rata. početkom 7. njemu su se priključili i Karantanci. podigao ustanak. Njih su Bavarci za vreme talaštva pokrstili. veku. Kraljevine Srba.UVOD Republika Slovenija je primorska i podalpska država na jugu Srednje Evrope. godine. i kneževog nećaka Hotimira. koja opet postaje deo franačke države. i SFR Jugoslavije od 1945. godine Franci reorganizuju upravu u Karantaniji i domaće slovenske kneževe zamenjuju franački grofovi. veku je nastala Karantanija. ima izlaz na Jadransko more. počinje pokrštavanje Karantanaca. Države Slovenaca. Stanovništvo se pokrštava. država je bila deo Rimskog carstva. Istorija Slovenski preci današnjih Slovenaca verovatno su se doselili na područje Slovenije u 6. Uz priznanje vazalstva kao zamenu za pomoć.

samouprave su se očuvali sve do 1414. prvi pisani dokument na slovenačkom jeziku. Današnja Slovenija je na temelju plebiscita proglasila nezavisnost od SFRJ 25. brojne narode zahvata narodni preporod. Parlamentarni izbori održavaju se svake četiri godine. maja 2004. Korušku i Štajersku. godine Oko 1000. novembra 1943. Kraljevina Jugoslavija se raspala u Drugom svetskom ratu. Hrvata i Slovenaca. Izvršnu vlast ima predsednik Vlade i njegov kabinet ministara. godine raspala Austro-Ugarska. preimenovala u Kraljevinu Jugoslaviju. kao i delove Dalmacije. pa i Slovenci imaju politički program koji traži ujedinjenu Sloveniju. službeno proglašene 29. godine napisani su Brižinski spomenici. Državni svet ima 40 članova. Godine 1848. ekonomske. Politika Slovenački predsednik se bira svake pete godine. koji se delom biraju direktno. a Slovenija je potom postala deo socijalističke Jugoslavije. veku veći deo današnje Slovenije pada pod vlast Habzburgovaca. Najverovatniji obim Karantanije oko 828. godine a Evropskoj uniji 1. Slovenija se tada deli na tri pokrajine: Kranjsku. Kad se 1918. 4 . koja se 1929. godine u posebnom obredu ustoličavanja koruških vojvoda. Slovenija se priključila NATO-u 29. U 14. marta 2004. koji kasnije postaju Austro-Ugarska. godine. osnovana je Kraljevina Srba. juna 1991. a delom neposredno. a Italija zauzela pokrajine Primorsku i Istru. koji zastupaju važne društvene. strukovne i regionalne grupe i pojedince. Parlament ima dva doma: Državni zbor i Državni svet. koji je vršen na slovenačkom jeziku. Državni zbor ima 90 članova.

Demografija Glavna etnička grupa u Sloveniji su Slovenci (83%). Prosečeno 51% stanovništva živi u urbanizovanim.542 (1. Srba 38. dok Osrednjeslovenska regija ima najveću.6%.81%). Notranjsko-kraška regija ima najmanju gustinu stanovništva.53%). Nikole u Ljubljani Popis stanovništva 2002. Slovenija se nisko rangira u poređenju sa ostalim evropskim državama po gustini stanovništva. 5 .7% stanovništva (1991 na popisu za 88.3% a Mađari.186 (0.631.062 (0. Italijani i Romi 0. srpski za 1.6% stanovništva. u delovima oko granica sa Mađarskom i Italijom. hrvatski 2.964. Po religiji. oko 88% slovenaca su bili katolici.41%). Bošnjaci i Muslimani po nacionalnosti) čine 6. godine Ovaj popis je ustanovio 1. Gornja granica starosti u 2003. koji je član južnoslovenske grupe jezika.467 (0.17%).642 (1. ne u nacionalnoj. Bošnjaka 21.10%). Lingvistička struktura 2002. Slovenci su tradicionalno većinom bili katolici. Slovenija je imala 1. za 2. Muslimana 10.2 godine za muškarce i 80 godina za žene.3%).243 (0. Narodi iz bivše Jugoslavije (Srbi. Hrvata 35. Mađarski i italijanski imaju status zvaničnog jezika u etnički izmešanim sredinama. Bosanci su uračunati u stanovništvo koje se izjasnilo u regionalnoj pripadnosti. Pre socijalizma.964 (1.6% stanovništva).036 stanovnika.964. ponovo je aktuelizovao tzv. Etnička opredeljenost 8. Postotak i dalje opada i prema poslednjem popisu 2002.2%). Zvanični jezik je slovenački. godini je bila 72.98%). Bosanaca 8. godine procenat katolika je 57.31%).6% (1991. Katedrala Sv.363 (83. Koruško pitanje koje ozbiljno narušava diplomatske odnose između dve države. Mađara 6. i to Slovenaca 1. Sa 99 stanovnika po kvadratnom kilometru. Prema popisu stanovništva iz 2002.8%. godine po popisu stanovništva Slovenački jezik je maternji za 87.6%.06%). ovaj postotak opao na 71.9% stanovništva je ili neopredeljena ili nepoznata. Roma 3.246 (0. Albanaca 6.Dolazak fašista na vlast u Austriji.32%).8% (1991. Hrvati. bošnjački za 1. dok je već u 1991.036 stanovnika. a 49% u ruralnim sredinama.972 (0. Makedonaca 3.

34%). Središnji deo države.1586). Damjan Kozole. Najpoznatiji slovenački slikari u Ivana Kobilica i impresionista Rihard Jakopič. godine na popisu 0. Pero Lovšin. i Maja Veis su značajniji primer takozvane „renesanse slovanačke kinematografije“. koji je umnogome uticao na centralno evropsku klasičnu muziku. koje su izdate 1550.736.) i pisac Ivan Cankar (1876. 6 .82%). Janko Ravnik. slv. Jože Gale.399 i drugih hrišćanskih 1. ostalih protestanskih 1. srpskohrvatski jezik je maternji za 1. Slovenačka dva najveća pisca su pesnik France Prešeren (1800. Karol Grosman.877. u Tubingenu u Nemačkoj. Bojan Adamič. Popularni savremeni muzičari su Slavko Avsenik. Die Ehre deß Herzogthums Crain.135. Zoran Predin. fizičar Anton Marko Plenčić i matematičar Jurij Vega. Slovenačka kinematografija ima tradiciju dugu više od jednog veka.0%. filozof Slavoj Žižek. Religijska struktura Katolika ima 1. . od Barona Janez Vajkar Valvosora (1641-1693).2% stanovništva dok danas 0. Savremeni filmski režiseri Janez Burger. DiDžej Umek. fizičar Jožef Stefan. France Štiglić. Ferdo Delak. Janez Lapajne. veka) je etnografski i istorijski dobro opisan u knjizi Slava Kranjske (nem. Magnifiko i drugi.9% stanovništva).908 (2.626 (57. To su u stvari bile dve knjige Catechismus i Abecedarium. nazvan Kranjska (koji je postojao kao deo AustroUgarske do početka 20. Slovenija je dom mnogih muzičara i kompozitora. Među poznatijim Slovencima se ubrajaju i hemičar i dobitnik nobelove nagrade za književnost Friderik Pregl. .2%) i hrvatskosrpski je govorilo 1991. izdate 1689.42%).1918).488 (2.8% stanovništva (1991. . Vlado Kreslin.). U dvadesetom veku. Evangelista 14. Pravoslavaca 45. Kultura Prvu slovenačku knjigu je odštampao protestantski reformator Primož Trubar (1508.za 0. Beštjan Hladnik i Karpo Godina su jedni od poznatijih filmskih umetnika. za čak 4. Najznačajniji arhitekta je Jože Plečnik koji je radio u Beču i Pragu. . uključujući renesansnog kompozitora Jakoba Gala (Jacobus Gallus) (1550.1591. Slava vojvodine Kranjske). Jan Cvitković. Muslimana 47.1849. književnik Franc Miklošić.

njen društveni značaj je mnogo veći jer pruža snabdevanje osnovnim namimicama i obezbeđuje očuvanje naseljenosti sela i lokalne kulture. Od žitarica gaji se kukuruz . Glavni proizvodi su meso (190 000 t).PRIVREDA Slovenija se ubraja u države koje su relativno uspešno prebrodile težak period prelaska na tžišnu privredu. Slovenija je imala 473 000 grla goveda. Druge karakteristike slovenačke privrede pre osamostaljivanja bile su raznolik privredni sistem i preovladavanje malih i srednjih preduzeća. 656 000 grla svinja i 5. Slovenija je u vreme SFRJ bila najrazvijniji deo i uveliko usmerena prema zahtevnijim tržištima. 1) i jaja. donjem i srednjem delu Vipavske doline. a. 7 . 17 000 ha vinograda (0. U sredozemnom delu Slovenije vinogradarstvo je značajno u Goričkim brdima. proizvedeno je 104 000 t grožđa i iz njega 480 000 hl vina.8 %) 1000 ha livada i pašnjaka (15. povoljan geografski položaj na raskršću saobraćajnih pravaca. mleko (642 mil. a manje ječam.proizvodnja zrna (224 000 t) i silaža.2 %).6 %). najviše silažnog kukuruza. raž.3 mil. Godine 2003. naročito na mesno i mlečnoo govedarstvo. zob i heljda. dobro razvijena saobraćajna i druga infrastruktura. Godine 2003. breskve. Na panonskom voćarskom području najviše se gaje jabuke i kruške. Od industrijskog bilja u Sloveniji gaji se šećerna repa (202 000 t). kajsije). Važne poljoprivredne grane su i voćarstvo i vinogradarstvo. U sredozemnom delu Slovenije naročito su povoljni uslovi za gajenje povrća. na Krasu i u Koperskom primorju. Mada poljoprivreda ostvaruje samo oko 2. živine. pšenica (123 000 t). a u primorskom voćarskom području voće osetljivije na mraz (trešnje. a u Donjoj Savinjskoj dolini hmelj (1400 t).5 % BDP. Preovladava proizvodnja krmnog bilja. Poljoprivreda je usmerena na stočarstvo. Poljoprivreda Slovenija ima 173 000 ha oranica i vrtova (8. 12 000 ha voćnjaka (0.5 % površlne). kao i blizina zapadnoevropskih i srednjeevropskih tržišta. Vinograda najviše ima na brežuljkastoj ivici Panonske nizije Slovenije. dok obrada zemlje više preovlađuje u ravničarskom delu Slovenije i u dnu većih kotlina. U Ljubljanskoj kotlini i Dolenjskoj važna je proizvodnja krompira (108 000 t).

e. Jesenice.5 %) i hidroelektrane (23. d.2 % površine). Ribarstvo Morsko ribarstvo je posle osamostaljenja u velikim teškoćama. 8 .24 mil. industrija je sve do danas ostala orijentisana na proizvodnju robe široke potrošnje. godine radi NE (691 MW). U Prekomurju se eksploatišu i manjee količne zemnog gasa (4. u kojoj je Hrvatska suvlasnik 50%. ha pogodnih za eksploataciju. m3). Širi se i gajenje slatkovodne ribe u ribnjacima. Od termoelektrana najvažniji je sistem Šoštanj I-V (745 MW) . Lignit (4. TE-TO Ljubljana i elektrana na gas u Brestanici. Drtija) i krede (Srpenica). a osim njega deluje još TE Trbovlje I-III. Od nemetala značajno je dobijanje soli u Sečovlju.2 mil. iznosio je 1500 t ribe. m3. industrija drveta i nameštaja. U Krškom od 1982. Od Hidroelektrana najvažniji je sistem od 8 hidroelektrana na Dravi. gde se veliki deo upotrebljava u TE Trbovlje. Šumarstvo Slovenija ima 1. a u Slovenskoj Bistrici fabrika aluminijumskih poluproizvoda. U Kidričevu kod Ptuja nalazi se fabrika aluminijuma (76 000 t). ha šuma (54. a ostalo termoelektrane (38. Ulov 2003.03 mil.2 %). od ćcgu 1. prehrambena i hemijska industrija. Instalirana snaga svih elektrana iznosi 2978 MW. c. veliki deo ovog energenta Slovenija uvozi gasovodima iz Rusije i Alžira.9 mil. Mokro Polje. jer je u nekadašnjoj SFRJ većina ribe lovljena u današnjim hrvatskim teritorijalnim vodama. Soči i Savi. t) vadi se u rudniku Velenje i većinom iskorišćava u TE Šoštanj.6 %). Industriia Pošto Slovenija posle Drugog svetskog rata nije dobila mnogo bazične industrije.26 mil.b. Po broju zaposlenih najvažnije industrijske grane su metalna industrija i mašinogradnja. Mrki ugalj (617 000 t) eksploatiše se samo u Zasavju (rudnici Trbovlje i Hrastnik). Rudarstvo i energetika Slovenija ima malo rudnog bogatstva i skromne zalihe fosilnih energetskih izvora. Najviše električne energije proizvodi nukleama elektrana Krško (37. silikatnog peska (Ravno kod Rake. Ravne na Koroškem i Štore centri su crne metalurgije (1. Proizvodnja drveta jc 2. Glavna ribarska luka je Izola. tekstilna.1 mil. t sirovog gvožđa i čelika). elektrotehnička.

veku (Radeče. Prehrambena industrija je peta po broju zaposlenih. Novoj Gorici i Pivki. i 2002. Mariboru. broj zaposlenih smanjio za 50 %. Tekstilna industrija je raspršena po čitavoj Sloveniji. pre svega fabrika putničkih automobila Reno u Novom mestu i sastavnih delova (Koper. Ljubljani. a mnoga manja preduzeća raširena su po čitavoj Sloveniji. Celju. U vinorodnim krajevima postoje mnogobrojni vinski podmmi. Rogaškoj Slatini i Novom mestu. a u Ljubljani bicikli. Kamniku. Lendavi. a uljare u Slovenskoj Bistrici. a kasnije i fabrika celuloze i papira u Krškom. Celju. Bled. Novoj Gorici i u Šempetru u Savinjskoj dolini. Veća preduzeća mesne industrije nalaze se u Murskoj Soboti. Dobro je razvijena industrija saobraćajnih sredstava. Ljubljana (feriti. Mariboru.Metalna industrija i mašinogradnja su u većim gradovima. pre svega u manjim mestima u predalpskom i dinarskom kraškom delu. u velikoj je krizi. Škofja Loka. baterije. Šempeter kod Gorice (autoelektrična oprema) itd. Fabrike građevinske stolarije Logatec. Nazarje. Goričane kod Medvođa). fabrika papira u Količevu. Pivare su u Laškom i Ljubljani. Senožeče). najviše livnice i fabrike metalne opreme. Voće se prerađuje u voćne sokove. Rušama. Pivki. Ajdovščini. Vevče. Trbovlju. pre svega u Ajdovščini. Mašinogradnja je pre svega u Ljubljani. fabrike papirne galanterije Slatkom Vrhu i fabrike kartonske ambalaže u Logatecu. Središču na Dravi. električni alati). Ptuju. 9 . električna brojila). Viru kod Domžala i Britofu kod Kranja. Slovenj Gradec. Elektrotehnička industrija je treća po broju zaposlenih. Veća preduzeća bazićne hemijske industrije nalaze se u Celju. Drvna industdja je nastala na podlozi domaćih sirovina. Mariboru. Montažne kuće proizvode se u Škofjoj Loki i Mariboru. navoji. Industrija papira nastala je još u 19. a u Polzeli čarapa. tako da se između 1985. Maribor. Odevna industrija je u Murskoj Soboti. Veće fabrike nameštaja nalaze se u Kamniku. a deo proizvoda se i izvozi. U Kopru se proizvode manji motocikli. U Sevnici je fabrika rublja. Prerađuje uglavnom domaće sirovine i snabdeva domaće tržište. Glavna središta su Kranj (telekomunikacioni sistemi. Zagorju na Savi itd. Ljubljani. Mozirju. Fabrika kućnih aparata Gorenje iz Velenja razvila se u jednog od najvećih proizvodača bele tehnike u Evropi.

Ilirskoj Bistrici. Kresnicama i Solkanu. turista. od čega 495 km autoputeva. Železnički saobraćaj. Industrija gradevinskog materijala zadovoljava veliki deo domaćih potreba. u Slovenij Gradecu proizvode se prekrivi za automobilska sedišta. 10 . Tržiču. najviše iz Italije. slovenačkom putnom krstu. U Domžalama je fabrika kožne galanterije. Obuća se proizvodi u Žirama.Hrastniku. a krečane u Zagorju na Savi. Izola. zidne opeke i crep. Krahjska Gora. Križevcima kod Ljutomera. fabriku sportske opreme u Begunju na Gorenjskem i staklare (Hrastnik. Glavni proizvodi su cement (1. Čatež na Savi. Slovenija ima 1229 km železničkih pruga. Saobraćaj Drumski saobraćaj. Godine 2003. Jedini brodski prevoznik je Splošna plovidba iz Portoroža. Ankaran. Ljubljana. u većinskom vlasništvu države. Moravske Toplice.5 mil. Brodski saobraćaj. Ukupna dužina puteva iznosi 20150 km (82 % asfaltiranih). Dekanima i Bregu kod Borovnice. Sprovodi se obiman program izgradnje mreže autoputeva na tzv. U farmaceutskoj industriji najveća preduzeća su u Ljubljani (Lek) i Novom mestu (Krka). a oba su izrazitro usmerena na izvoz. Fabrike keramičkih pločica nalaze se u Ljubečni kraj Celja i Gorenju. t). Slovenijuje posetilo 1. Podčetrtek i Rogaška Slatina. od čega 504 km elektrifikovanih (razmak između šina 1435 mm). Turizam Zbog velike raznolikosti predela i lake dostupnosti Slovenija ima mogućnosti za razvoj veoma različitih oblika turizma. Najznačajniji turistički centri su Portorož. Od ostalih industrijskih grana treba pomenuti još gumarsku industriju u Kranju. kreč. Nemačke. Hrvatske i Holandije. Cementare su u Trbovlju i Anhovu. U Viru kod Domžala smeštena je fabrika sanitetskog materijala. Veća fabrika kože je u Vrhniki. g.37 mil. Renčama i u Dobruškoj vasi. dok su ciglane u Pragerskom. Bled. Rogaška Slatina). Austrije. f.

000 milimetara na obali.864 m. Dinaridi. Panonska nizija i Sredozemlje. opština je samoupravna lokalna zajednica.000 stanovnika i predstavlja geografski. Prosečne temerature su od -2°C u januaru do 21°C u julu. nacionalnih. Pašnjaci pokrivaju 5.). opština mora imati najmanje 5.471 km².691 km²) je prekriveno šumom. 800 milimetara na jugoistoku i 1. u opštini Litija.8" SGD i 14°48'55. istorijskih ili privrednih razloga imaju taj status iako imaju manje od 5. Na gradsku opštinu država može preneti poslove iz svoje nadležnosti.2" IGŠ i leži u Spodnja Slivna. privredno i kulturno središte područja u kome se nalazi. a. pograničnih. Oko jedne polovine države 11. a livade i bašče 2. ali ima i onih koje zbog geografskih.Geografija Triglav Pogled na Piran Četiri glavna evropska geografska regiona se nalaze u Sloveniji: Alpi. koja obuhvata područje jednog ili više naselja koja su povezana zajedničkim potrebama i interesima stanovnika. ovo čini Sloveniju trećom najpošumljenijom državom u Evropi. Opštine Prema Ustavu Repubike Slovenije.000 stanovnika.400 milimetara u središnjoj Sloveniji.000 stanovnika. odmah iza Finske i Švedske. alpska na planinama. Grad može dobiti status gradske opštine ako ima više od 10. Prosečne padavine su 1. Najviša tačka Slovenije je Triglav (2. kontinentalna sa blagim letima i hladnim zimama na visoravnima i dolinama na istoku. Geometrijski centar gravitacije Slovenije je lociran na koordinatama 46°07'11.593 kvadratnih kilometara države. postoji još 363 km² voćnjaka. U opštine spadaju poslovi lokalnog značaja koje opština može obavljati samostalno i koji se tiču samo stanovnika opštine. Takođe. u okolini Vače. i 216 km² vinograda. prosečna nadmorska visina države iznad nivoa mora je 557 metara. do čak 3.500 milimetara na Alpima. Klima Slovenije je mediteranska na obali. 11 . a koji utiču na razvoj grada. Međutim taj status može dobiti i opština zbog istorijskih razloga. Po slovenačkom Zakonu o lokalnoj samoupravi.

Iako zakonski nigde nije regulisano. Grad može dobiti status gradske opštine ako ima više od 10. na koje pak država može preneti neke poslove iz svog delokruga. među kojima njih 11 ima status gradske opštine (označene s *). živopisne prirodne lepote. lovce. Slovenija je podeljena i na 58 upravnih jedinica koje obavljaju poslove državne uprave i ne zadiru u samoupravne poslove opština. Porodice. a italijanski u 3 opštine Slovenačkog primorja (Kopar. poslovni ljudi i ljubitelji aktivnog odmora . Zvanični jezik: U svim opštinama Slovenije zvanični jezik je Slovenački jezik. Poznati su hlepčići za praznične prilike koji se i danas prave u obliku pletenih veknica ili venčića. jedriličare. koje im omogućavaju da uživaju u svojim sportovima. Mađarski jezik je drugi zvanični jezik u 3 opštine Prekomurja (Lendava.Slovenija je od sredine 2006. Međutim taj status može dobiti i opština zbog istorijskih razloga. alpske i sredozemne . Hodoš). Osim na opštine. igrače golfa. Tako je za potrebe državne statistike država podeljena na 12 regija. jahače itd. Na gradsku opštinu država može preneti poslove iz svoje nadležnosti. bicikliste.000 stanovnika i predstavlja geografsko. Ustav Republike Slovenije dopušta šire samoupravne zajednice. Dobrovnik. ribolovce.potiču i jela slovenačke kuhinje. odnosno pokrajine. a koji utiču na razvoj grada. kanuiste. kao i štruklji koji se pripremaju na 70 različitih načina sa slatkim i mesnim nadevom i 12 . Slovenija je podeljena i na pokrajine (u geografskom smislu). odnosno na regije. Najstariji osnovni elementi ishrane Slovenaca su jela od testa i kaše. Iz tri velike kulture . Piran.svi oni će u Sloveniji imati šta da rade.panonske. kao jedinice lokalne samouprave. Šetače će opuštati tišina planina. Celje Gradske opštine: U poslove opštine spadaju poslovi lokalnog značaja koje opština može obavljati samostalno i koji se tiču samo stanovnika opštine. skijaše. privredno i kulturno središte područja u kome se nalazi. godine podeljena na 210 opština. Izola). a sportske planinare.

veseli. Kobarid i Tolmin. Slovenija je istovremeno i prava vinogradarska zemlja. a podravski region je domovina renskog rizlinga. pravi slovenački specijalitet su »potice« koje se za praznične prilike pripremaju sa raznim nadevima. zmaja ili planinskog bicikla. srdačni. privlače kako one koji traže mir. Tu su na raspolaganju brojni sportovi na vodi. staze za trčanje na skijama. sauvignona i rulandca. kockarnicom i igralištem za golf. živopisne pejzaže. predstavlja pravi turistički raj. Za Slovence su prisni međusobni odnosi još uvek najveća vrednost. iz posavskog regiona potiče slovenački specijalitet – „cviček“. poznat u čitavom svetu. Bohinj je polazište za brojne planinarske pohode. Primorski region čuven je po karakterističnim crvenim i punim belim vinima. i »žganci«. Sa brojnim mogućnostima za rekreaciju. Ljudi. U bližoj okolini nalaze se skijališta. brojne mogućnosti za aktivan odmor i vrhunsku kulinarsku ponudu i ponudu vina Slovenije dopunjavaju i ljudi koji u njoj žive: ljubazni. a Bohinjsko jezero i Bohinjska Bistrica predstavljaju prave bisere za ljubitelje aktivnosti na vodi. smaragdne reke. a zimi zbog odličnih terena za raznovrsne oblike skijanja. sportsko planinarenje itd. održao se i zahvaljujući dinamičnom kulturnom životu. tako i one koji žude za uzbuđenjima. Izvanredan položaj. 13 . a u krajoliku se može uživati i uz pomoć paraglajdera. a razlikujemo 14 okruga sa svojim prepoznatljivim karakteristikama. a postoje i mogućnosti za planinski biciklizam. Na obližnjoj Planici svake godine svoje snage odmeravaju najbolji skijaški skakači na svetu. čiji se identitet formirao paralelno sa slovenačkim jezikom. Podeljena je na tri vinorodna regiona: primorski. Bovec. SUNČANI ALPI Veći deo Julijskih Alpi nalazi se u okvirima Nacionalnog parka Triglav. kao i odličnih traminaca i penušavih vina. Na njegovim obroncima nalazi se Bled. Međutim. kojim govori dva miliona ljudi.nadevom od povrća. Leti je Kranjska Gora privlačna zbog rekreacije i sportova u prirodi. posavski i podravski. Svoju gostoljubivost i ovaj bogati kutak sveta žele da podele sa posetiocima. Predeli u dolini Soče. paraglajding. b. pažljivi. sa kongresnom dvoranom.

Cerkniško). »krivi « su krečnjak i voda. modernim bazenima.priča se da je slovenački Kras delić najlepšeg podzemnog sveta naše planete. a drugo ispod površine -. Turizam je skoncentrisan na južnom obodu naselja.c. izvore. očuvalo je koncepciju uskih ulica i tesno zbijenih kuća koje se od obalne ravnice stepenasto uzdižu ka vrhu slemena. ulegnuća. turistički grad sa udobnim hotelima. jarkove i polja (Planinsko. Tako se u Sloveniji nalazi više hiljada kraških jama i ponora. a ispod površine rasprostiru se brojni ponori i kraške jame . Pivka i Črna jama. on predstavlja i omiljeno mesto za organizovanje kongresa. ZELENI MEDITERAN Slovenačka obala je dugačka 46. Izola i Kopar pozivaju svojim srednjevekovnim izgledom. Vilenica itd. Sa slovenačkog Krasa 14 . Križna jama. Najposećenije su Postojnska jama. Škocjanske jame. u Simonovom zalivu. u celosti je zaštićeno kao kulturno-istorijski spomenik.jedno iznad. Na površini oni „stvaraju“ kraške vrtače. gde se nalazi i kupalište i gde su smešteni hoteli i restorani. a za turiste je uređeno i otvoreno 20 riznica krečnjačkih remek dela koje stvaraju poniruće kraške vode. d. koje su od 1986.godine upisane u spisak UNESCA. Izola je primorsko mestašce sa bogatom ribarskom tradicijom. koji okolini daju karakterističan mediteranski izgled. Piran. Primorski gradovi Piran. škrape. Najdužom turističkom tradicijom može se pohvaliti Portorož.6 kilometara. TAJANSTVENI KRAS To što kras ima dva lica . staro pristanišno mesto. Za Kopar se kaže da zbog svog istorijskog gradskog jezgra predstavlja jedan od najslikovitijih delova severnog dela Istarskog poluostrva. raznovrsnom ponudom restorana i mnogobrojnim manifestacijama.

Danas to mesto predstavlja turističko-rekreativni centar sa školom jahanja i poznato je kao međunarodna scena tradicionalnih sportskih priredbi jahanja. To je. naučno i univerzitetsko središte i grad brojnih poslovnih susreta. koji već dobrih četiri stoleća raste u gradskom jezgru uz Dravu.potiču i plemeniti konji lipicaneri. Kope). koji se sa kraja grada uspinju po mariborskim brežuljcima. To je grad u kome su se susrele kulture Istoka i Zapada. grad u kome u letnjim mesecima brojne kafane i restorani izlaze na ulice. na obale Ljubljanice i na trgove starog gradskog jezgra. Lipica. DINAMIČNA LJUBLJANA Kažu da je Ljubljana. pored reke je i slikoviti i dinamični Lent. isprepletani su sa više od 50 kilometara vinskih puteva. a istovremeno može da zadovolji sve potrebe velikih prestonica. Ponosi se najstarijim čokotom na svetu. gde se već više od četiri stoleća razvija Kobilarna. poznat po međunarodnom multikulturalnom Festivalu Lent. dom brojnih pozorišta. Maribor.000 stanovnika. grad po meri čoveka. Maribor sa kapacitetima za kongresnu aktivnost u hotelu Habakuk postaje i značajno kongresno središte Slovenije. drugi je najznačajniji grad Slovenije. a i oni koji vole da otkrivaju prašumu i netaknute vode. e.000 stanovnika. koja broji oko 276. 15 . Na njima su posejane krčme i turistička seoska domaćinstva. To je grad kulture. važi za kolevku tih konja. NASMEJANO POHORJE Na području oko 1000 kvadratnih kilometara velikog i igličastom šumom obraslog Pohorja postoje skijaški centri (Areh. To je grad koncerata i različitih priredbi. a ponosi se i jednom od najstarijih filharmonija na svetu. takođe. letenja zmajevima i balonima. f. Mada se svrstava u srednje velike evropske gradove. nastoji da održi prijatnu atmosferu manjeg mesta. Rogla. zato se staro harmonično prepliće sa novim. Prostrani vinogradi. muzeja i galerija. Zbog svog geografskog položaja prestonica predstavlja i odlično polazište za otkrivanje izuzetno raznolikih lica i lepota Slovenije. Pohorje posećuju i ljubitelji padobranstva. a pored toga se nude razuđene planinske staze namenjene posetiocima i ljubiteljima biciklizma i jahanja. sa nešto manje od 115.

16 . Goriška. 3: Koruška. nastala je današnja neslužbena podela Slovenije i to tako da se unutar Kranjske razlikuju Gorenjska. a. Kranjska. Dinarskokrška Slovenija. koja se pak temelji na Ilešiču. Tako se Gornja Štajerska nalazi u Austriji. Danas su delovi većine tih zemalja (osim Kranjske) izvan granica Slovenije. Koruška (nazivana još i Slovenska Koruška). Notranjska. postoje različiti modeli podele. Budući da današnja Slovenija nije službeno regionalno podeljena. Dolenjska i Notranjska. Starim pokrajinama treba se još pridodati i Prekmurje. Dolenjska. Veći deo Istre pripada Hrvatskoj. 4: Štajerska. Štajerska (nazivana još i Donja Štajerska). Trst i Istra. Danas je načešće u upotrebi Gamsova definicija. Italiji. 5: Prekomurje. kao i na području Trsta i danas postoji znatna slovenska manjina. Gams tako Sloveniju deli na temelju geografsko-socioloških činilaca na sledeće delove: Alpska Slovenija. Jedan vrlo mali deo Koruške pripao je 1918. još je i danas u upotrebi podela prema područjima tadašnjih krunskih zemalja: Štajerska. Veći dio Goriške nalazi su italijanskoj regiji FurlanijiJulijskoj krajini. Slovenačke pokrajine pojam je koji označava različite teritorijalne jedinice na koje je bila podeljena Slovenija ili u kojima je istorijski živio ili živi slovenački narod. Teško je međutim odrediti precizne granice ovih pokrajina. kao i veći dio Koruške koja čini austrijsku saveznu pokrajinu Korušku. Sredozemna Slovenija. Primorska i Prekmurje. Tako se obično navode sledeće pokrajine: Gorenjska. U tim pokrajinama. 2b: Notranjska. Istorijske pokrajine Zbog viševekovne podele zemalja unutar Habzburške Monarhije i AustroUgarske. budući da se one ne poklapaju sa sadašnjom geografskom podelom Slovenije. Panonska Slovenija.Slovenačke pokrajine Slovenačke tradicionalne pokrajine su: 1: Primorska. Koruška. Na temelju tih istorijskih zemalja. 2a: Gorenjska. 2c: Dolenjska. a delovi Goriške i Istre zajedno čine Primorsku. Predalpska Slovenija.

http://bs.wikipedia. 1985. Jakac – Lafet.LITERATURA 1.org/wiki/Naselje" 17 . drugo izdanje. izdanje redakcije Vojna enciklopedija. Beograd. 2. Vojna enciklopedija.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->