P. 1
Geometrija Za 1 Razred Matematicke Gimnazije

Geometrija Za 1 Razred Matematicke Gimnazije

|Views: 3,654|Likes:
Published by sekana_helena

More info:

Published by: sekana_helena on Aug 22, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/07/2013

pdf

text

original

Milan Mitrović Srđan Ognjanović
Mihailo Veljković Ljubinka Petković
Nenad Lazarević

za prvi razred
Matematičke
gimnazije

Milan Mitrović Srđan Ognjanović
Mihailo Veljković Ljubinka Petković
Nenad Lazarević

Geometrija

za I razred
Matematičke gimnazije

Udžbenik sa zbirkom zadataka
Drugo dopunjeno izdanje

Beograd 1998

Autori:

Milan Mitrović, mr Srđan Ognjanović, mr Mihailo Veljković,
Ljubinka Petković, Nenad Lazarević,

profesori Matematičke gimnazije u Beogradu

GEOMETRIJA
ZA PRVI RAZRED MATEMATIČKE GIMNAZIJE
Drugo dopunjeno izdanje

Izdavač: "KRUG", Beograd

Za izdavača: Marijana Ivanović

Recenzenti:

dr Dragoslav Ljubić, docent Matematičkog fakulteta u Beogradu
dr Rade Doroslovački, profesor Tehničkog fakulteta u Novom Sadu

Obrada na računaru: Milan Mitrović

Korektura: autori

Korice: Milan Mitrović

Predgovor

Ova knjiga napisana je prema nastavnom planu i programu za predmet
geometrija, za prvi razred Matematičke gimnazije u Beogradu.
Formalno, gradivo je izloženo tako da se ne oslanja na prethodno

znanje iz geometrije.

Prva dva poglavlja vezana su za aksiomatsko uvođenje geometrije.
Detaljno se izučavaju posledice aksioma incidencije i paralelnosti, dok se
kod preostalih grupa aksioma posledice uglavnom ne dokazuju.
Treće i peto poglavlje odnose se na podudarnost a šesto na njenu
primenu u konstruktivnim zadacima.
U četvrtom poglavlju uvede se vektori i dokazuje se Talesova

teorema.

U sedmom poglavlju razmatraju se izometrijske transformacije, i
izvršena je njihova klasifikacija.
Osmo i deveto poglavlje odnose se na sličnost i inverziju, a deseto
predstavlja uvod u trigonometriju, i to samo pravouglog trougla.
Na kraju većine poglavlja dat je izvestan broj zadataka za vežbu.
Među njima ima i zadataka sa takmičenja mladih matematičara, kao i
tvrđenja koja imaju i svoj istorijski značaj.
Grupa raznih zadataka nalazi se na kraju knjige. U tom poglavlju
zadaci namerno nisu poređani po oblastima, ali često težim zadacima
prethode pomoćni.

Kod određenih poznatih teorema i problema, date su i kratke
istorijske napomene, što čini nam se, pomaže učenicima da sagledaju
razvoj geometrije kroz vekove.
Posebno se zahvaljujemo recenzentima dr Dragoslavu Ljubiću i dr
Radetu Doroslovačkom
. Takođe se zahvaljujemo i svima koji su, na bilo
koji način doprineli izgledu udžbenika, a naročito dr Zoranu Lučiću i mr
Predragu Janičiću
koji su pročitali delove rukopisa, i pomogli sa nizom
korisnih primedbi i sugestija.

Autori

Predgovor drugom izdanju

Drugo izdanje dopunjeno je sa dve nove glave: Rešenja zadataka i
Dodatak.

Prva od tih glava sadrži rešenja i uputstva određenog broja
karakterističnih zadataka. Napominjemo da ti zadaci nisu po pravilu
najteži u knjizi.

Glava Dodatak sadrži teoreme i dokaze teorema, koje svojim
sadržajem ili težinom opterećuju osnovni deo knjige. Na taj način
rasterećen je redovni deo udžbenika, a ostavljena je mogućnost da se
pročitaju izostavljeni delovi.
Oznaka * u redovnom delu udžbenika ukazuje na Dodatak.
Na kraju je dat i Indeks, koji može čitaocu pomoći u lakšem
nalaženju uvedenih pojmova.
Takođe, ispravljene su uočene greške iz prethodnog izdanja.
Zahvaljujemo se recenzentima dr Dragoslavu Ljubiću i dr Radetu
Doroslovačkom
, kao i svima koji su doprineli poboljšanju ovog
udžbenika u odnosu na prvo izdanje.

Autori

Sadržaj

I Uvod u geometriju

1

1.1 Deduktivni i induktivni metod zaključivanja

1

1.2 Osnovni pojmovi i osnovna tvrđenja u geometriji

3

1.3 Kratak istorijski pregled razvoja geometrije. Peti Euklidov
postulat

4

II Euklidska geometrija

8

2.1 Aksiome incidencije

9

2.2 Aksiome rasporeda

12

2.3 Aksiome podudarnosti

19

2.4 Aksioma neprekidnosti

20

2.5 Aksioma paralelnosti (Plejferova aksioma)

24

Zadaci

29

III Podudarnost

32

3.1 Izometrijska transformacije

32

3.2 Relacija podudarnosti figura

37

3.3 Podudarnost duži

38

3.4 Podudarnost uglova, pravi uglovi, relacija normalnosti pravih

39

3.5 Podudarnost trouglova

43

3.6 Uglovi na transverzali. Zbir uglova u trouglu

47

3.7 Nejednakost trougla

52

3.8 Četvorougao, paralelogram, srednja linija trougla

54

3.9 Značajne tačke trougla

59

Zadaci

66

IV Vektori

73

4.1 Definicija vektora. Sabiranje vektora

73

4.2 n-ti deo vektora. Množenje vektora racionalnim skalarom

78

4.3 Proizvod vektora realnim skalarom

84

4.4 Vektori u euklidskoj geometriji

87

Zadaci

91

V Daljnja primena podudarnosti

94

5.1 Primena podudarnosti na krug

94

5.2 Centralni i periferijski ugao kruga

96

5.3 Tangentni četvorougao

101

5.4 Tetivni četvorougao

102

Zadaci

105

5.5 Relacija upravnosti prave i ravni.

113

5.6 Diedar. Ortogonalnost ravni

115

5.7 Ugao prave prema ravni. Ugao dveju mimoilaznih pravih

117

Zadaci

120

VI Konstrukcija ravnih figura

122

Konstrukcija ravnih figura

122

Zadaci

129

VII Izometrijske transformacije ravni. Klasifikacija

134

7.1 Direktne i indirektne izometrijske transformacije

134

7.2 Osna refleksija

135

7.3 Predstavljanje izometrija ravni pomoću osnih refleksija

140

7.4 Pramenovi pravih u ravni

142

7.5 Centralna rotacija

144

7.6 Centralna simetrija

148

7.7 Translacija

150

7.8 Klizajuća refleksija

154

7.9 Klasifikacija izometrija ravni

157

Zadaci

158

VIII Sličnost

165

8.1 Razmera duži. Talesova teorema

165

8.2 Homotetija

173

8.3 Transformacije sličnosti. Sličnost figura

176

8.4 Sličnost trouglova

179

8.5 Harmonijska spregnutost parova tačaka. Apolonijev krug

182

8.6 Neke karakteristične teoreme

186

8.7 Potencija tačke u odnosu na krug

192

Zadaci

196

IX Inverzija

204

9.1 Definicija i osnovne osobine inverzije

204

9.2 Apolonijevi problemi o dodiru krugova

209

Zadaci

212

Razni zadaci

215

Rešenja zadataka

228

Indeks

267

Literatura

274

1

Glava I

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->